6
Jesús nanú Nazaret
(Mt. 13.53‑58; Lc. 4.16‑30)
1 Bëruꞌu më lugar ni nu bëabrí më ladzë më. Ziaꞌanú më ra shini gusëꞌdë më. 2 Iurë bëdchini dzë descansë, guzublú cagluaꞌa më laꞌni iáduꞌu. Zihani mënë nabëquë́ diaguë shtiꞌdzë më, bëdzëguëëꞌ lduꞌu rall nu guniꞌi rall:
―¿Con pë pudërë quëhunë Jesús tantë cusë rëꞌ? ¿Chull bëdëꞌë tantë llni? ¿Chull bëdëꞌë pudërë guiáꞌall tantë milagrë quëhúniꞌ? 3 ¿Pëllë lëdë carpintë́rëdiꞌi; nu nall shini María? Ra bë́chill lë rall Jacobo nu José nu Judas nu Simón. Nu zánëll quëreldë rall ndëꞌë entrë lëꞌë hiaꞌa.
Adë bëgáꞌadiꞌi guzac rall 4 perë Jesús guniꞌi lu rall:
―Grë́tëꞌ ra muzë shtë Dios adë rúnëdiꞌi mënë rëspëti lëꞌë raiꞌ, ni sáhiꞌ, ni ra shfamíliꞌ; rúnëdiꞌi rall rëspëti lë́ꞌiꞌ. Sulë stubi lugar runë mënë rëspëti tubi muzë shtë Dios.
5 Por ni adë guc nihunë më milagrë, sulë bënëac më duꞌpsë mënë narac lluꞌu. Bëdchiꞌbë më guiaꞌa më guëc rall nu bëac rall. 6 Nalë́ bëdzëguëëꞌ lduꞌu më purquë adë gualdídiꞌi lduꞌu rall shtiꞌdzë më. Hia lëꞌë Jesús guagluaꞌa ra mënë naquëreldë ra guëꞌdchi naná guëllaꞌ.
Jesús bëshéꞌldiꞌ ra shini gusë́ꞌdëiꞌ; ziaꞌa raiꞌ ra guëꞌdchi
(Mt. 10.5‑15; Lc. 9.1‑6)
7 Gunaꞌbë më ra chiꞌbë chupë shini gusëꞌdë më nu bësheꞌldë më chúpëll tubi ladë, chúpëll stubi ladë. Zni bësheꞌldë më grë raiꞌ. Bëdëꞌë më pudërë guëgú raiꞌ ra mëdzabë fier laꞌni lduꞌu mënë. 8 Gunibëꞌa më lu shini gusëꞌdë më adë guáꞌadiꞌi raiꞌ zihani cusë, sulë tubi bastunë parë nezë; adë guáꞌadiꞌi raiꞌ bulsë, nilë guetështildi, nilë dumí, sulë bastunë. 9 Guniꞌi më lu raiꞌ guëquëꞌë raiꞌ rachi nu gacu raiꞌ tubsë shcuaꞌa shabë raiꞌ. 10 Guniꞌi më lu raiꞌ:
―Cualquier lidchi mënë ca guëdchini të, gulë bëaꞌnë ngaꞌli hashtë guziaꞌa të stubi guëꞌdchi. 11 Si talë në́diꞌi mënë gunë rall recibir lëꞌë të nu në́diꞌi rall guëquë́ diaguë rall dizaꞌquë, gulë bëruꞌu guëꞌdchi ni; gulë bëdchibë gushëguiuꞌu nanaquë́ guëaꞌ të ziquë tubi sëñi de quë adë gualdídiꞌi lduꞌu rall shtiꞌdzë Dios. [Rniaꞌa lu të gunë më cashtigu más ra mënë nanadë bë́ꞌnëdiꞌi recibir lëꞌë të quë ra mënë shtë guëꞌdchi Sodoma nu Gomorra.]
12 Iurní ziaꞌa ra shini gusëꞌdë më. Cagniꞌinú raiꞌ mënë të guëabrí lduꞌu rall con Dios nu gunë nadzëꞌë rall mudë nanabani rall. 13 Nu zac bëgú raiꞌ zihani mëdzabë laꞌni lduꞌu ra mënë. Bëteꞌbi raiꞌ sëiti guëc ra narac lluꞌu. Zihani mënë bëac.
Galguti shtë Juan Bautista
(Mt. 14.1‑12; Lc. 9.7‑9)
14 Lëꞌë rëy Herodes bínill lo quë nabëꞌnë Jesús. Famë shtë më bërëꞌtsë guëdubi nezë. Guniꞌi bëldá mënë:
―Jesús na Juan Bautista naguashtë́ ladi ra tëgulë; por ni nápiꞌ llëruꞌbë pudërë.
15 Stubi mënë guniꞌi:
―Jesús na Elías.
Stubi rall guniꞌi:
―Jesús na tubi nabiadiꞌdzë shtiꞌdzë Dios guahietë perë bëabrí guashtë́hiꞌ ladi ra tëgulë.
16 Iurë bini Herodes diꞌdzë ni, guníꞌill:
―Juan Bautista ndëꞌë. Guagchuguë ra suldadë guëc Juan perë guashtë́hiꞌ ladi ra tëgulë.
17 Pues más antsë Herodes gunibëꞌa guënaꞌzi ra suldadë lëꞌë Juan parë tsáhiꞌ lachiguiꞌbë. Bëldiꞌbi rall lëꞌë Juan con cadënë. Guc ni por causë shtë Herodías, tseꞌlë Felipe naná bëchi Herodes. Herodes cuaꞌa naꞌa ni ziquë tséꞌlëll. 18 Pues Juan guniꞌi lu Herodes:
―Guzáꞌquëdiꞌi cuáꞌal tseꞌlë bë́chil.
19 Por diꞌdzë ni bëldë́ Herodías. Rac shtúꞌull quínill lëꞌë Juan perë adë bë́ꞌnëdiꞌill gan 20 purquë Herodes bëdzë́bëll lëꞌë Juan. Bë́ꞌnëll rëspëti Juan; guc bë́ꞌall na Juan nguiu zaꞌquë nu santu. Por ni bësë́ꞌaull lëꞌë Juan lachiguiꞌbë. Bëuuꞌ lduꞌu Herodes shtiꞌdzë Juan perë bëꞌnë chúpëll ldúꞌull. 21 Perë bëdchini tubi dzë bëꞌnë Herodías gan. Guc lë Herodes nu bë́ꞌnëll invitar ra më ruꞌbë shtë Galilea nu ra suldadë nu jushtici shtë́hiꞌ; gau rall lidchi Herodes. 22 Iurë dzu laní, shtsaꞌpë Herodías guatë́ nu bëguíꞌill lu ra invitadë shtë Herodes. Nalë́ bëuuꞌ lduꞌu Herodes con grë ra mënë nazugaꞌa ndë. Guniꞌi Herodes lu ntsaꞌpë:
―Cualquier cusë guënáꞌbël lua, guënéhiahin cáꞌal.
23 Bëꞌnë Herodes jurar lu lliguënaꞌa:
―Guldía, lo quë narac shtúꞌul, guënéhiahin hashtë guëruldë catë rnibë́ꞌahia.
24 Bëruꞌu lliguënaꞌa nu gunaꞌbë díꞌdzëll lu shníꞌall:
―¿Pë cusë guënaꞌba lu Herodes?
Guniꞌi shniꞌa lliguënaꞌa ni:
―Gunaꞌbë guëc Juan Bautista.
25 Nasesë guatë́ lliguënaꞌa catë nanú Herodes. Guníꞌill:
―Na rac shtuaꞌa guënéꞌel lueguë guëc Juan Bautista; tsu laꞌni platë cahia.
26 Iurní nalë́ zunú rëy tristë perë bë́ꞌnëll jurar lu ra nazubënull lu mellë; napë quë gúnëll cumplir. 27 Lueguë gunibëꞌa Herodes tubi suldadë parë tsagllíꞌill guëc Juan. 28 Gua suldadë lachiguiꞌbë; bëchúguëll guëc Juan nu bëdchíꞌbëllin lu platë. Bë́ꞌnëll entregarin guiaꞌa shtsaꞌpë Herodías. Hia lliguënaꞌa bëdëꞌëin guiaꞌa shníꞌall.
29 Iurní bini ra shmënë Juan de quë hia gútiꞌ, bëdchini raiꞌ nu biaꞌa raiꞌ cuerpë parë guacaꞌchi raiꞌ cuerpë laꞌni baꞌa.
Jesús bëdëꞌë nagáu más de gaꞌi mili nguiu
(Mt. 14.13‑21; Lc. 9.10‑17; Jn. 6.1‑14)
30 Ra shini gusëꞌdë më bëabrí raiꞌ; guniꞌi raiꞌ lu Jesús grë́tëꞌ lo quë nabëꞌnë raiꞌ nu lo quë nabëluaꞌa raiꞌ. 31 Guniꞌi Jesús lu raiꞌ:
―Cha guiá hiaꞌa tubi lugar catë nídiꞌi mënë të guëziꞌi lduꞌu hiaꞌa duꞌpë.
Zni guniꞌi më purquë zihani mënë bëdchini lugar ni nu ziaꞌa rall de manërë adë nápëdiꞌi më tiempë gáuhiꞌ. 32 Iurní guatë́ raiꞌ laꞌni barcu; ziaꞌa raiꞌ catë na tubi shlatë; adë nídiꞌi mënë. 33 Perë zihani mënë guná ca nezë ziaꞌa raiꞌ. Bënguë bëꞌa rall lëꞌë Jesús nu guaglluꞌnë rall delantë. Bëdchini rall guëaꞌ rall de grë guëꞌdchi. Gudchibëlú rall lu më. 34 Iurë bëruꞌu më laꞌni barcu, guná më lu mënë zihani; na rall ziquë lliꞌli nanápëdiꞌi vëquërë. Bëgaꞌa lduꞌu më lëꞌë rall; guzublú bëluaꞌa më lëꞌë rall zihani cusë. 35 Iurë guc guadzeꞌ, bëdchini ra shini gusëꞌdë më; repi raiꞌ lu më:
―Hia guadzétiꞌ nu lugar rëꞌ adë chu nádiꞌi. 36 Bësheꞌldë ra mënë lu guëꞌdchi u lu ra ranchi guëllaꞌ; tsasiꞌi rall nagáu rall. Ndëꞌë nídiꞌi nagáu.
37 Jesús guniꞌi lu raiꞌ:
―Gulë bëdëꞌë nagáu rall.
Lëꞌë shini gusëꞌdë më guniꞌi:
―¿Ca guiá siꞌi naꞌa guetështildi gau rall? Rquiꞌni masiá chupë gahiuꞌa bëllë parë guëdëꞌë hiaꞌa nagáu rall.
38 Iurní guniꞌi Jesús:
―¿Bëldá guetështildi napë të? Gulë tsagná.
Iurë guagná raiꞌ, guniꞌi raiꞌ:
―Nanú gaꞌi guetështildi con chupë mbeldë.
39 Iurní gunibëꞌa Jesús subë ra mënë lu guiꞌlli naguëꞌ. 40 Guzubë rall tubi gahiuꞌa mënë tubi ladë, cincuenta mënë stubi ladë. Zni guzubë grë mënë, por grupë guzubë rall. 41 Iurní gunaꞌzi Jesús gaꞌi guetështildi nu chupë mbeldë. Guná më lu gubeꞌe; bëdëꞌë më graci lu Dios. Bëshullë më guetështildi cuaꞌa ra poshtë. Lëꞌë raiꞌ guatiꞌdzë raiꞌ guetështildi cuaꞌa ra mënë. Nu zac bëꞌnë më con chupë mbeldë. 42 Grë ra mënë gudáu rall hashtë bielë rall. 43 Iurní bëtëá ra shini gusëꞌdë më chiꞌbë chupë tëpë ra pedasë guetështildi nu mbeldë nabëꞌnë subrë. 44 Grë ra mënë nagudáu guetështildi na rall gaꞌi mili nguiu.
Ziazú Jesús lu nisë
(Mt. 14.22‑27; Jn. 6.16‑21)
45 Lueguë gunibëꞌa më lu shini gusëꞌdë më guëuꞌ raiꞌ laꞌni barcu të parë ziaꞌa raiꞌ stubi ladë ruaꞌ nisë ruꞌbë. Gudchibëlú raiꞌ parë ziaꞌa raiꞌ guëꞌdchi Betsaida mientras bëꞌnë më despedir ra mënë. 46 Bësaꞌnë më ra mënë; gua më lu dani të parë guadiꞌdzënú më Shtadë më. 47 Iurní bëdchini gueꞌlë; lëꞌë barcu ziazú guëruldë nisë ruꞌbë. Bëaꞌnë më lu guiuꞌu tubsë më. 48 Guná më lu barcu; hia ra shini gusëꞌdë më adë bë́ꞌnëdiꞌi raiꞌ gan guësë́ raiꞌ barcu purquë mbë zeꞌdë al contrari. Nalë́ bëdzaguë raiꞌ. Hia zeꞌdë grëgueꞌlë; lëꞌë Jesús zeꞌdë zu më lu nisë catë ziazú raiꞌ. Guc lduꞌu më niaguibëlú më lu barcu. 49 Guná raiꞌ lu më; ziazú më lu nisë. Iurní bëꞌnë raiꞌ llgabë náhiꞌ tubi fantasmë. Gurushtiá raiꞌ por galërdzëbë. 50 Guná raiꞌ lu më; nalë́ bëdzëbë raiꞌ perë lueguë Jesús guniꞌi lu raiꞌ:
―Adë rdzë́bëdiꞌi të. Na ndëꞌë; gulë gapë valurë.
51 Iurní beꞌpi më laꞌni barcu nu lueguë gulezë mbë dushë. Nalë́ bëdzëguëëꞌ lduꞌu ra shini gusëꞌdë më. 52 Aunquë guná raiꞌ bëdëꞌë më guetështildi gau gaꞌi mili nguiu, adë guasë́diꞌi raiꞌ chu na më tantë naguëdchi lduꞌu raiꞌ.
Bënëac Jesús ra mënë shtë Genesaret
(Mt. 14.34‑36)
53 Gudëdë raiꞌ stubi ladë nisë ruꞌbë. Bëdchini raiꞌ regiuni nalë Genesaret. Bëquëdú raiꞌ barcu ruaꞌ nisë. 54 Bëruꞌu raiꞌ laꞌni barcu; lueguë ra mënë bënguë bëꞌa rall lëꞌë më. 55 Bëlluꞌnë ra mënë grë ladë të tsaglliꞌi rall narac lluꞌu lu Jesús. Nuaꞌa rall ra fërmë lu daaꞌ ancalë bini rall nanú më. 56 Cualquier guëꞌdchi u ciudá u lachi catë guatë́ Jesús, ndë rguishi ra mënë ra narac lluꞌu catë nezë tëdë më. Bëꞌnë rall ruëguë lu më parë guëdëꞌë më permisi guënaꞌzi rall ruaꞌ shabë më. Grë ra nagunaꞌzi shabë më bëac rall.