- DANIEL
- <
- 4
- >

4
Yay ni migid e lik’ay ni tay Nebukadnezzar
1 Ba’aray e thin ni pi’ Nebukadnezzar ni Pilung nge yan ngak girdi’en urngin e pi nam, nge pi racha’, nge pi thin nu fayleng ni be ga’ar:
“Ngu’um pired ni bfel’ rogomed. 2 Nggu weliy ngomed murung’agen bogi n’en ni yira ngat ngay nge bogi maang’ang ni Got ni Ir e Th’abi Tolang e ke dag ngog.
3 “Kad ngatgad ko pin’en ke dag Got ngodad!
Pi maang’ang nma ngongliy e ri ba ga’!
Bay i par Got ni ir e pilung ndariy n’umngin nap’an;
ir e bay i gagiyeg ndariy n’umngin nap’an.
4 “I gag Nebukadnezzar e ug par u tafnag u fithik’ e gapas nrib fel’ rogog. 5 Machane mu gu tay ba lik’ay ni gu rus ngay, ya gguy bogi ban’en nrib tamdag ya’an ko ngiyal’ ni gu be mol. 6 Mu gu pi’ e thin nge yan ngak urngin e pi tafnow nu Babylon ni gamad ma puruy’ ni ngarbad ngog, ya ngar weliyed ngog fan e re lik’ay nem ni gu tay. 7 Me yib urngin e pi tamanbey ngog, nge pi tamerong, nge pi llowan’, nge pi’in yad ma bon ko t’uf, mu gu weliy e lik’ay rog ngorad, machane de yag rorad ni ngar weliyed fan ngog. 8 Ma aram me yib Daniel (ni ku bay reb i fithingan ni Belteshazzar, ni aram fithingan e birog e got), ma leam ko pi got nib thothup e bay rok, ma aram mu gu weliy ngak e lik’ay rog. 9 I lungug ngak: Belteshazzar, ni gur e th’abi ga’ u fithik’ e pi’in yad ma weliy e yi’iy, gu manang ni leam ko pi got nib thothup e bay rom, ma urngin e tin nib mith nda nnang e go’ gamanang. Ba’aray e lik’ay rog. Mu weliy fan ngog.
10 “Nap’an ni gu be mol mu gguy u malik’ay ba ke gek’iy nrib ga’ kaen ni bay u lulukngun e fayleng. 11 I tugul nge ga’ i ga’ nge yan i tun nga lanelang nge yan i par ni gubin e girdi’ nu fayleng nrayag ni nge guy. 12 Yuwan e rib fel’ ya’an, ma ke k’uf ni pire’ ni pire’ wom’ngin, nra gaman gubin e girdi’ nu fayleng riy. Ma be yib i par e gamanman ni malboch ko taglul’ riy, ma be yib i toy e arche’ taferad nga fithik’ i pa’ngin, ma urngin e pin’en ni bay e pogofan rorad e urbad ra ked wom’ngin.
13 “Nap’an ni gu be leamnag e n’en ni kug guy u malik’ay mu gguy ba engel ni yugu be matanag nike yib u tharmiy nga but’. 14 Me non ni ba ga’ lungun ni ga’ar, ‘Ngan th’ab e re ke gek’iy nir min fabguy papa’ngin; min gunugunuy yuwan min wereg wom’ngin; ngan tuluf e pi gamanman ni bay u tanggin, nge pi arche’ ni bay u fithik’ i papa’ngin. 15 Machane ngan pag muchun u fithik’ e but’, ni bay bangi wasey nib longob nga kenggin nni ngongliy ko yug wasey nge wasey ni bronze. Ngan pag u rom u lan e flang u fithik’ e pan.
“ ‘Nga ni pag e wa’angachal nge aw nga daken e re mo’on ney, min pag ngi i par u fithik’ e gamanman nge pan. 16 Bayi par ni laniyan’ e girdi’ e dakuriy rok; medlip e duw ni bayi par ni laniyan’ e gamanman e bay rok. 17 Fapi engel ni yugu yad be matanag e yad e kar turguyed. Ere nge nang urngin e girdi’ u gubin yang ni Got ni ir e Th’abi Tolang e bay gelngin ni nge gagiyeg nga daken e pi gagiyeg ni be tay e pi pilung nu fayleng. Rayag rok ni nge gagiyegnag nge pilung be’ ni ir e ke turguy, ni mus ngak be’ ni ir e th’abi sobut’ u fithik’ e girdi’.’ ”
18 Me ga’ar Nebukadnezzar ni Pilung, “Irera’ fare lik’ay ni gu tay. Ere gur Belteshazzar, e ngam weliy fan ngog e chiney. Pi tafnow ni gamad ma puruy’ e dariy bagayad nrayag rok ni nge weliy ngog, machane gur e rayag rom, ya gonop ko pi got nib thothup e bay rom.”
Daniel ni weliy fan fare lik’ay
19 Ma aram e Daniel (ni ku yima pining Belteshazzar ngak) e par nike magafan’ ndakiyag ni nge yog ban’en. Me ga’ar e en ni pilung ngak, “Belteshazzar, re lik’ay ney nge fan e dabi magafan’um ngay.”
Me ga’ar Belteshazzar, “Pilung rog, re lik’ay nir nge fan e manga yigi par ni pi to’ogor rom e fan ngorad. 20 Fare ke gek’iy nib n’uw ma ba gel nike yan i tun ngalang nrayag ni nge guy urngin e girdi’ nu fayleng; 21 ma bfel’ ya’an yuwan, ma wom’ngin e ra gaman gubin e girdi’ nu fayleng riy. Gamanman ni malboch e yad ma par u tanggin, ma ke toy e arche’ taferad nga fithik’ i papa’ngin.
22 “Pilung rog, i gur e re ke gek’iy nem nib n’uw ma ba gel. Ke ga’ buguwam ke yan i tun nga lanelang, ma gagiyeg ni ga be tay e ke taw nga urngin yang u fayleng. 23 Pilung, nap’an ni ga be changar me yib ba engel u tharmiy nga but’ nge yib i ga’ar, ‘Ngan th’ab e re ke gek’iy nir ngan li’, machane nga ni pag muchun’ u fithik’ e but’ nge par. Ngan longobiy bangi wasey nga kenggin nni ngongliy ko yug wasey nge wasey ni bronze, min pag u rom u lan e flang u fithik’ e pan. Nga ni pag e wa’angachal ngi i aw ngak, min pag ngi i par u rom u fithik’ e pi gamanman ni medlip e duw.’
24 “Pilung rog, ba’aray fan. Got ni Ir e Th’abi Tolang e ba’aray e n’en nike yog ni bayi buch rom. 25 Bay ni tulufem ngam chuw u fithik’ e girdi’ ma ga yan mpar nga fithik’ e gamanman ni malboch. Bay um koy e pan ni bod ba garbaw, mu um mol u wean ngi i aw e wa’angachal ngom ni medlip e duw. Ma aram e bay mu nang ni Got ni Ir e Th’abi Tolang e be gagiyegnag urngin e gagiyeg ni be tay e pi pilung nu fayleng, ma rayag rok ni nge gagiyegnag nge pilung e en ni ir e ke duwgiliy ni nge pilung. 26 Pi engel e rogned ni nga ni pag muchun u fithik’ e but’. Fan e ren’ey e bay kum mang pilung bayay nnap’an ni bay mu nang ni Got e be gagiyegnag e fayleng ni polo’. 27 Pilung rog, ngam fol ko tin ni nggog ngom ngam tal ndab ku um ngongliy e denen, ma ga rin’ e tin nib mat’aw; ma ngam runguy e pi’in gafgow. Ga ra rin’ ni aray rogon me yan nga luwan e kireb ni um rin’ mu’um par ni bfel’ rogom i yan.”
28 Urngin e pin’ey ni yib ngak Nebukadnezzar ni Pilung. 29 Ragag nge l’agruw e pul nga tomuren, nnap’an ni be yan u daken e chigiy ko naun rok u Babylon, 30 me ga’ar, “Kari gilbuguwan yu Babylon! I gag e gu muruwliy ni nge par ni ir e ba ga’ u fithik’ e pi binaw rog ni ngi i dag gelngin nge rogon e gagiyeg ni gu be tay, nge feni sorog nge fanag pilung.”
31 Nap’an ni ka be welthin, me non ba lam u lanelang ngak ni be ga’ar, “Nebukadnezzar ni Pilung, mu telim ko tin ni nggog. Gagiyeg ni ga be tay e ka ni fek u pa’am e chiney. 32 Bay ni tulufem ngam chuw u fithik’ e girdi’ ma ga yan mpar nga fithik’ e gamanman ni malboch. Ma medlip e duw ni bay um par ni ga be kay e pan ni bod ba garbaw. Ma aram e bay mu nang ni Got ni Ir e Th’abi Tolang e ma gagiyegnag e pi gagiyeg ni be tay e pi pilung nu fayleng, mrayag rok ni nge gagiyegnag nge pilung be’ ni ir e ke duwgiliy.”
33 Ka chingiyal’nem me yib i m’ug nib riyul’ fapi thin. Ya ntuluf Nebukadnezzar nge chuw u fithik’ e girdi’ nge yan i par ngi i kay e pan ni bod ba garbaw. Mi i aw e wa’angachal ngak, me n’un’uw piyan lolugen nge bod n’umngin e wul ni bay u downgin e arche’ ni eagle, me n’un’uw k’eyngun nge bod n’umngin k’eyngun e arche’.
Nebukadnezzar ni pining e sorok ngak Got
34 “Fa’ani taw nga nap’an mu gu changar ngalang, i gag Nebukadnezzar, me sul lanin’ug ngog. Mu gu pining e sorok ngak Got ni Ir e Th’abi Tolang, ni bay i par nib fos ndariy n’umngin nap’an, mu gu tay fan, mu gog ni ir e ba gilbuguwan, me lungug,
“I ir e bayi gagiyeg ni dariy n’umngin nap’an,
ma gagiyeg rok e gubin ngiyal’ ni bay i par.
35 Ra ni paluwnag e girdi’ nu fayleng ngak mra yan i par e girdi’ nu fayleng nib m’ayfarad;
i ir e be gagiyegnag
e pi engel nu tharmiy nge girdi’ nu fayleng.
Dariy be’ nrayag rok ni nge togopluw ko tin ke duwgiliy u wan’,
ara fith ngak e n’en nma rin’.
36 “Fa’ani sul lanin’ug ngog, min fulweg ngog e gagiyeg rog, nge tayfan, nge fanag pilung. Ma pi tafnow ni gamad ma puruy’ nge pi tolang ni yad bay u tan pa’ag e ra felfelan’gad ni kug sul, min fulweg ngog matwug ni pilung, nike gel e tayfan ni yibe tay ngog ko som’on.
37 “I gag Nebukadnezzar e chiney e gu be pining e sorok ngak e en ni Pilung nu Tharmiy, ma gu be tay fan, ma gu be yog ni ir e ba gilbuguwan. Urngin ban’en nma rin’ e bmat’aw. Gubin ngiyal’ nib yal’uw e ngongol rok, mrayag rok ni nge sobut’nag e en nma ngongol u fithik’ e tolngan’ nge ufanthin.”

- DANIEL
- <
- 4
- >

DRAFT VERSION — Proofreading in progress

© 2007 Bible Society of Micronesia