28
Fel’wa’athan ni puluwon e fol
(Levitikus 26:3–13; Deuteronomy 7:12–24)
1 “Fa’an gimed ra fol rok SOMOL ni Got romed mi gimed yul’yul’ i ayuweg urngin e tin keyog ni ngam rin’ed ni kug weliy ngomed e daba’, mra taymed ni gimed e re nam nth’abi sorok u daken e fayleng.+ 2 Mu folgad rok SOMOL ni Got romed mra yag ngomed urngin e pi fel’wa’athan ney:
3 “Ra fal’eg SOMOL wa’athan e pi binaw nge yungi falang romed.
4 “Ra fal’eg SOMOL wa’athmed nge yo’or pifakmed, me yo’or wom’ngin e woldug romed, miki yo’or e garbaw nge saf romed.
5 “Ra fal’eg SOMOL wa’athan e woldug romed ni grain nge ggan ni gimed ra ngongliy riy.
6 “Ra fal’eg SOMOL wa’athan urngin e tin gimed ra ngongliy.
7 “Bayi waernag SOMOL e to’ogor romed ngam gelgad u nap’an ni yad ra m’ag e mael ngomed. Bay ra bad u ta’bang ni mael ngomed, machane yad ra mil u puluwmed ni yug ra bagyad ma gin ni mil ngay.
8 “I SOMOL ni Got romed e bayi fal’eg wa’athan e maruwel romed, me suguy e grain ngalan e naun ko grain romed. Bayi fal’eg wa’athmed u lan fare nam ni bayi pi’ ngomed.
9 “Fa’an gimed ra fol rok SOMOL ni Got romed mi gimed rin’ urngin e tin ke taychilen ngomed, mra taymed nib milfamed ngak ni bod nike micheg nra rin’. 10 Ma aram e gubin e girdi’ nu fayleng ni yad ra guy nike mel’egmed SOMOL ni ngam manged girdi’en, miyad par ni bay doguwmed u wun’rad. 11 Ma bayi pi’ SOMOL pifakmed ni pire’, nge garbaw ni pire’, nge woldug nib yo’or u lan fare nam nike micheg ngak e pi ga’ romed ni kakrom nra pi’ ngomed. 12 Ma ra bing SOMOL ngomed tafen e chibgil rok ni bfel’ u tharmiy, nge pi’ e n’uw ngomed u ngal’an e n’uw me fal’eg wa’athan urngin e maruwel romed, ya ngu’um pi’ed bogi ban’en ngak bo’or e nam, ma dab ku mu fulweged rorad. 13 I SOMOL ni Got romed e bayi tay e nam romed ngi i gagiyegnag e pi nam ma gathi pi nam e ngu’ur gagiyeg niged gimed; gubin ngiyal’ ma bay um pired ni bfel’ rogomed ma dariy bi’id ni nge kireb rogomed ni fa’an gimed ra yul’yul’ ngu’um folgad u gubin e tin keyog SOMOL ni gu be yog ngomed e daba’. 14 Machane dariy bi’id ni ngam paged ndab ku’um folgad ko pin’ey, ara mu chealgad ngam tedfan mi gimed pigpig ngak yug boch e got.
Wenigan e fol ni danir fol
(Levitikus 26:14–46)
15 “Machane, fa’anra dab um folgad rok SOMOL ni Got romed ma dab um yul’yul’gad i ayuweg urngin e tin ke ta’chiylen ngomed nge pi motochiyel ni kug pi’ ngomed e daba’, ma urngin e pin’en ni ba’aray nib kireb ma yi go’ ra aw ngomed:
16 “Ra bucheg SOMOL wa’athan e pi binaw nge yungi falang romed.
17 “Ra bucheg SOMOL wa’athan e woldug romed ni grain nge ggan ni gimed ra ngongliy riy.
18 “Ra bucheg SOMOL wa’athamed nge dabki yo’or pifakmed, me kireb e woldug romed, me lich e garbaw nge saf romed.
19 “Ra bucheg SOMOL wa’athan urngin e tin gimed ra ngongliy.
20 “Fa’anra um rin’ed e kireb mi gimed pi’ keru’med ngak SOMOL mra girengiy e riya’ nga dakenmed, me wagegey lanin’med ma tin ba mo’maw’ e bay i yib ngomed u gubin e tin gimed ra ngongliy, nge taw ko ngiyal’ ni yira thirifmed u but’ nib polo’ nib pey. 21 Bayi pi e m’ar nge yib ngomed nra chuw bmit me taw bmit nge taw ko ngiyal’ ndakuriy ta’ab gimed ni ku ra magey u lan fare nam nike chugur ni ngam tafned. 22 Bayi pag SOMOL ba m’ar nma af nib cheag e mthow nge gawel u dakeney ngay nge yib ngomed; me pi’ e yal’ nib gel nge m’ay e ran, me yib e nifeng nib gel mab gel gawelngin ni nge thang mit e woldug romed. Pi riya’ ney e bayi par romed nge taw ko ngiyal’ ni kamm’ad. 23 Bay dabki aw e n’uw, me par e but’ u tafenmed nike el ni bod e wasey. 24 Bayi pi’ SOMOL e fiyath nge yan’nge aw ni n’uw nga dakenmed u lan e nam romed nge mada’ ko ngiyal’ nike math owchamed.
25 “Bayi pag SOMOL e to’ogor romed ngar gelgad ngomed ko mael. Bay mmarod ko mael u ta’bang, machane gimed ra cheal u luwmed ngam milgad ni yug ra bigimed ma gin nra mil ngay. Ma gubin e girdi’ u daken e fayleng ma yad ra yim’ ko marus u nap’an ni yad ra guy e tin ke buch romed. 26 Nap’an ni gimed ra yim’, ma arche’ nge gamanman ni malboch e ra yib nge longuymed, ma dakuriy be’ nra tulufrad. 27 Bayi k’aring SOMOL e lot nge yib ngomed ni bod ni rin’ ngak piyu Egypt. Bayi k’aring e malad nga dowmed. Bayi tartar e biyach u dowmed mi i mak’adk’ad, ma dariy falyen. 28 Bayi taymed SOMOL ngari man laniyan’med; bayi pagmed ngam ma’ewgad me ma’thuk lanin’med. 29 Bay um gorbalgad ni rran ni bod be’ nib malmit, ma dabi yag ni ngam pir’eged e kanawo’ romed. Dariy ban’en ni gimed ra ngongliy nra fel’ rogomed riy. Yug bay um pired ni gubin ngiyal’ ma yi be gafgow nagmed, ma yi be moro’ro’ ngomed, ma dariy be’ nra ayuwegmed.
30 “Bay ni duwgliy be’ ni bpin ni ngam mabgolgow — machane yug reb e pumo’on e ra le’engiy fare pin. Bay mu toy ba naun, machane dariy bi’id ni ga ra par riy. Bay mu yung bangi milay’ ni grape, machane dariy bi’id ni ga ra kay wom’ngin. 31 Pi garbaw romed e bay nli’rad u p’eowchemed, machane dariy bang e ufin riy ni gimed ra kay. Pi dongki romed e bay ni girngiyrad nga orel ni gimed be guy, ma dab kun fulwegrad ngomed. Pi saf romed e bay ni pi’ ngak e pi to’ogor romed, ma dariy be’ nra ayuwegmed. 32 Ra ki gimed be sap min pi’ pifakmed ni pumo’on nge ppin ngak e girdi’ nu boch e nam ngar manged sib. Urngin e rran ma bayi magaf owchamed ko changar, ni gimed be sapnag pifakmed ni ngar sulod ni m’ayliyab. 33 Yug reb e nam ndam nanged e bayi fek urngin e woldug ni kam yunged nrib gel e maruwel nim ted riy, ma dariy ban’en nra yib ngomed, ya kemus ni gafgow e bay i yib ngomed ni gubin ngiyal’ ma tin ba kireb e bay un rin’ ngomed. 34 Pi gafgow romed e bayi thang laniyan’med. 35 I SOMOL e bayi upnguy aymed ko malad ni dariy falyen, mab amith; me sugnag e lot u dowmed ni mus u lolugmed nge thang nga rifrifen aymed.
36 “Bayi fekmed SOMOL nge pilung romed nga yug reb e nam nib palog, ndariy bi’id ni kam pired riy nge pi ga’ romed; mu rom e bay mu tedfan boch e got riy nni ngongliy ko gek’iy nge malang. 37 U lan e pi nam ni bayi weregmed SOMOL ngay, e girdi’ riy e bay ra dada’gad ko n’en ke buch romed; bay ur minmingad ngomed ma yad be moning nagmed.
38 “Bay mu yunged e awoch ni pire’, machane ri buchuuw wom’ngin ni gimed ra t’ar, ni bochan e bayi languy e asmen’ing e woldug romed. 39 Bay mu yunged e yungi woldug ni grape romed mu’um tamilang niged owchen, machane dab mu t’ared wom’ngin ara mu unumed e wayin riy, ni bochan e bayi longuy e fakl’ud. 40 Bayi tugul e gek’iy ni olive u gubin yang u lane nam romed, machane bay mu pired ndariy e gapgep ni olive romed, ni bochan e bayi mulmul wom’ngin nge m’ay. 41 Bay mu fakyed e pumo’on nge ppin, machane bay ra thaygad u pa’med, ni bochan e bay ni fekrad ko mael nga bang ni yad bogi kalbus. 42 Urngin e gek’iy nge woldug romed e bayi longuy e pi chachangag nge m’ay.
43 “Girdi’ nu boch e nam ni yad ma par u fithik’med e be gel gelngirad i yan, ma gimed e be munmun ma be m’ay gelngimed i yan. 44 Bay e salpiy rorad ni yad ra pi’ ngomed, machane gimed e dariy e salpiy romed ni gimed ra pi’ ngorad. Mra yan i tomur riy ma yad e yad ra gagiyeg nagmed.
45 “Urngin e pi gafgow ney ni bayi aw ngomed, ma bay ra gabliyed gimed nge mada’ ko ngiyal’ ni kari math owchemed, ni bochan e da mu folgad rok SOMOL ni Got romed, mda mu ayuweged urngin e pi motochiyel nike pi’ ngomed. 46 Pin’em e bayi mang mich ko tin ke turguy Got ni nge gechig nagmed ngay nge pi’in owchemed ni manemus. 47 Ya ke tow’ath nagmed SOMOL u gubin ban’en, machane da mu pigpiggad ngak u fithik’ e felfelan’ nge fel’ laniyan’. 48 Aram fan ni bay mu pigpiggad ngak e to’ogor romed ni bayi pi’rad SOMOL ngar togopluwgad ngomed. Bay yib e bilig nge balel ngomed, ma bay mu pired u tamilang ndariy e mad u dakenmed — urngin ban’en mri bayi t’uf romed. Bayi gafgow nagmed SOMOL nib gel ngarim bilged t’ay e gafgow. 49 Bayi pag SOMOL ba nam nrib palog nga taban e fayleng nge togopluw ngomed, ba nam ndam nanged fan lungurad. Bay rab ra garpowgad nga dakenmed ni bod e manuw. 50 Yad ba yargel ma dariy e runguy rorad ngak be’, ndemturug ko bitir fa labthir. 51 Bay ra longuyed e gamanman romed nge woldug romed, mi gimed yim’ nriyul’ ko bilig. Dab ra paged romed boch e grain, nge wayin, nge gapgep ni olive, nge garbaw nge saf; ma aram e bay mm’ad. 52 Bay ra chamgad ngak urngin e binaw nu lan fare nam ni bayi pi’ SOMOL ni Got romed ngomed, ma pi yoror romed nib tolang ni fan ko mael nma pagan’med ngay e go’ ra puth.
53 “Nap’an nra m’ag e pi to’ogor romed e mael ko pi binaw romed, mar bay mu gafgowgad ko ggan nge mada’ ko ngiyal’ ni bay mu longuyed e bitir nike pi’ SOMOL ni Got romed ngomed. 54 Mus ngak ere mo’on nrib th’abi fel’ nib gol mab sumnguy ni immoy u fithik’med e ra m’ay e runguy rok ngak walagen ni pumo’on, nge le’engin nrib t’uf rok nge tin ke magach u pifak, 55 dabi pi’ ngak bagyad bang e ufin ko fapi bitir rok ni be longuy, ya kemus e chigin ke magach rok ni bochan gelngin e gafgow nike tay e to’ogor romed ngomed u lan gubin e binaw romed. 56-57 Ni mus ngak e re pin nrib fel’ rogon i chugliy, ma be’ ni bfel’ rogon ni mada ko yan ma dar yot’ e but’ nge yan, mra ngongol ma ku aram rogon. Nap’an nra m’ag e to’ogor e mael ko binaw rok e re pin ney, me achichig’an ko ggan nge mith nge languy fak ni ka feni gargaleg nge tin bay ki gargeleg. Ni dab i pi’ boch ngak e figirngin nib t’uf rok ara ngak pifak.
58 “Fa’anra dab mu yul’yul’gad ngu’um folgad u urngin e tin ke fil Got ngomed ni kan yoloy ngalan e re ke babyor ney, ma fa’anra da mur liyorgad nga fithingan nib pag feni manigil ma ba sorok SOMOL ni Got romed, 59 mra pag e m’ar ndariy falyen nge liliy nrib kireb ma dabiyag i taleg nge yib ngomed nge pi’in owchamed. 60 Ma ku ra pag nge yib ngomed bayay urngin e pi liliy nib kireb ni i yib ngomed u lan yu Egypt, ma dab mu golgad riy. 61 Ma ku ra pag nge yib ngomed urngin mit e m’ar nge liliy ni dan yoloy ngalan e re ke babyoren e motochiyel ney ni bay e pi motochiyel rok Got riy nge tin i fil ngomed, nge mada’ ko ngiyal’ ni bayi thirifmed u but’. 62 Yug aram rogon ni gimed ra yo’or ngam boded urngin e t’uf nu lanelang, machane ri buchuuw i gimed e ra par nib fos, ni bochan e da mur folgad rok SOMOL ni Got romed. 63 Rogon feni rib felfelan’ Got ngay ni nge rin’ e tin bmanigil ngomed ma be yo’or nagmed ni girdi’, e ri ku aram rogon feni rib felan’ ngay ni nge gafgow nagmed ma be thang owchemed. Ma bayi mul pa’amed ko fare nam ni aram e ngam pired ngay.
64 “Bayi weregmed SOMOL ko pi nam u baley e fayleng nge mada’ nga baley. Mu rom e bay um pigpiggad riy ngak e pi got nni ngongliy ko gek’iy nge malang, pi got ndawor mu meybilgad ngorad bi’id ma ku eritay e pi chitamangimed kakrom. 65 Dariy bang ni gimed ra pir’eg e gapas riy, ma dariy bang ni gimed ra yog ntafenmed. Bayi pag SOMOL e magfan’ nge sugnag lanin’med, ma dakuriy ban’en nra l’aggan’med ngay, nike mul lanin’med ko urngin. 66 Yafos romed e gubin ngiyal’ ni bay u thathren e riya’. Rran nge nep’ ni bay um pired nike suguymed e marus, ma bay um pired ni gubin ngiyal’ ma gimed be dugownag e pogofan romed. 67 Gubin ban’en ni gimed be guy e bayi t’on gumircha’med riy ko marus. Gubin e kakadbul ma bay um athpeged ni nge blayal’, mra blayal’ ma bay um athpeged ni nge kadbul. 68 Bayi fulwegmed SOMOL u barkow nga Egypt, ni yug aram rogon nike ga’ar dakuriy rogon miki gimed sul e ngaram bayay. Mu rom e bay um guyed rogon ni ngam pi’ed gimed nchuway’ ngak e pi to’ogor romed ni aram e ngam manged sib rorad. Machane dariy ta’abe’ nra m’agan’ ngay ni nge chuw’iymed.”
+ 28:1 Deu 11:13–17