51
1 Alatala ito nan falaxi, a naxa,
“N kala ti foyen nafama nɛn Babilɔn
nun Lebo-Kamayi* muxune birin xili ma.
2 N xɔɲɛne xɛma nɛn Babilɔn xili ma
naxanye a fintanma alo maala,
a muxune birin yi kedi
alo se dagina.
Bayo e fuma nɛn a ma
keli yiren birin yi gbalon lɔxɔni.
3 Ɛ xalimakunle woli ɛ yaxune xalimakuli wonle xili ma,
e nun wasodene kanke yɛ masansanne ragodoxi naxanye ma!
Ɛ nama diɲa e sofa yo ma!
Ɛ e sofa ganla birin faxa.
4 E maxɔlɔxine xa lu biraxi Babilɔn yamanan xun xɔn,
e sɔxɔnxin yi lu saxi Babilɔn taan kirane xɔn.
5 Bayo Ala mi Isirayila yamaan nun Yuda yamaan nabeɲinxi,
Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna,
hali e yamanan to rafexi yulubine ra Isirayilaa Sariɲanden yɛɛ ra yi.
6 Ɛ gi, ɛ mini Babilɔn yi,
birin xa a niin makata,
alogo ɛ nama faxa Babilɔn kaane hakɛne fe ra!
Bayo Alatala gbeeɲɔxɔ waxatin bata a li,
Ala Babilɔn kaane saranma nɛn
alo a lan e ma kii naxan yi.
7 Babilɔn yi findixi xɛma igelengenna nan na Alatala yii,
dunuɲa muxune birin xunna firifiri naxan kui dɔlɔ ra.
Siyane bata a dɔlɔn min,
e xunne yi keli e ra.
8 Babilɔn taan bata kala,
a bata kala!
Ɛ gbelegbele a fe ra!
Ɛ senna fen naxan sama a furen dɛ!
Waxatina nde, a yalanma nɛn.
9 ‘Nxu wa nɛn Babilɔn dandan feni,
koni a mi nɔɛ yiyalanɲɛ.
Nayi, en na a rabeɲin.
Birin xa siga a konyi.
Bayo kitin naxan nagidixi a xili ma,
na feen bata te han kore xɔnna.’
10 ‘Alatala bata en xun mayɛngɛ kitin sa.
Ɛ fa, en sa Alatala,
en ma Ala kɛwanla yɛba Siyon taani.’ ”
11 “Ɛ xalimakunle ralemun!
Ɛ wure lefane tongo!
Alatala bata Mede mangane radin Babilɔn xili ma
bayo a bata a kala feen nagidi.
Alatala a gbeen ɲɔxɔma nɛn a batu banxina fe ra.
12 Ɛ taxamasenne yite
alogo muxune xa siga yɛngɛ sodeni
Babilɔn taan makantan yinne xɔn!
Ɛ xun makantan muxune fari sa,
ɛ yi kantan tiine ti!
Ɛ sofane yitɔn yaxune xili ma!
Bayo Alatala naxan nagidixi,
a na rakamalima nɛn
a naxan falaxi lan Babilɔn kaane ma.
13 Ɛ tan naxanye dɔxi baa gbeene dɛ
nafulu gbeena ɛ tan naxanye yii,
ɛ raɲanna bata a li,
danna fa sama ɛ siimayaan na nɛn.”
14 Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna bata a kɔlɔ a yɛtɛ yi, a naxa,
“N taani ito rafema nɛn yaxune ra yati,
e wuya alo tuguminne,
e yi e nɔ sɔtɔ xuini te ɛ xili ma sɛwani.”
Nabi Yeremi 10.12-16
15 “Ala nan bɔxɔ xɔnna daxi a sɛnbɛni,
a yi dunuɲa bɛtɛn sa a fe kolonna xɔn,
a kore walaxani bandun a xaxilimayani.
16 A na a xui ramini,
tulen yi a malan kore,
a kundaan nafa,
sa keli bɔxɔn danne ra.
A yi galanna nun tulen nafa,
a foyen namini a ramaradeni.
17 Muxune birin bata findi xaxilitarene nun fekolontarene ra.
Xɛma rawanle birin yagixi
lan e sawura rafalaxine fe ma,
bayo wulen nan e suxurene ra,
nii yo mi e yi.
18 Fe fuun nan e ra,
wali magelexina.
E halagi waxatin na a li,
e raxɔrima nɛn.
19 Koni Yaxuba gbee Ala mi luxi
alo e tan.
Bayo a tan nan seen birin daxi.
A tan nan gbee Isirayila bɔnsɔnne ra.
A xili nɛn Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna.”
Babilɔn taan naɲanna fe
20 “Babilɔn kaane, ɛ lu nɛn n xa
alo sinbena, yɛngɛ so se faɲina,
n yi siyane raxuya ayi ɛ ra,
n yi yamanane kala ɛ xɔn.
21 N soone nun soo ragine raxuyaxi ayi ɛ tan nan na,
e nun yɛngɛ so wontorone nun a ragi muxune,
22 e nun xɛmɛne nun ɲaxanle,
e nun fonne nun dii ɲɔrɛne,
e nun banxulanne nun sungutunne,
23 e nun xuruseene nun xuruse rabane,
e nun xɛɛ biine nun e ɲingene,
e nun yamana kanne nun kuntigine.
24 Babilɔn taan nun a muxune fe ɲaxin naxanye ligaxi Siyon taan na,
n na kɛwanle saranma nɛn e ra ɛ yɛtagi,”
Alatalaa falan nan na ra.
25 “N kelima nɛn ɛ xili ma, Babilɔn kaane.
Ɛ tan naxanye maxɔdɔxɔ kala tideni
alo geyana,
ɛ tan naxanye bɔxɔn birin halagima!
N na n yiini bandunma nɛn ɛ xili ma,
n yi ɛ taan makutukutu
keli gɛmɛne xuntagi
n yi ɛ konna findi geya ganxin na,”
Alatalaa falan nan na ra.
26 “Gɛmɛ mi sɔtɛ ɛ konni,
naxan findɛ banxin tongon ma gɛmɛ kɛndɛn na
banxin nɔɛ bɛtɛn sɛ gɛmɛn naxan na.
Amasɔtɔ ɛ konna luma nɛn kalaxi han habadan,”
Alatalaa falan nan na ra.
27 “Ɛ taxamasenni te yamanani!
Ɛ xɔtaan fe siyane tagi!
Ɛ siyane yitɔn, e xa a yɛngɛ,
ɛ Ararati nun Minni nun Asikenasi yamanane xili a yɛngɛdeni!
Ɛ sofa ganle kuntigin dɔxɔ
a xa yɛngɛn xun mato a ra Babilɔn xili ma!
Ɛ soone rasiga a xili ma
naxanye wuya alo tuguminne.
28 Ɛ siyane yitɔn, e xa sa a yɛngɛ,
Medene mangane nun e yamana kanne nun e kitisane birin
e nun yamanan naxanye birin e nɔɔn bun ma.
29 Alatala yɛngɛn naxan yitɔnxi Babilɔn kaane xili ma,
na na rakamali waxatin naxan yi,
a Babilɔn yamanan findi yire yigenla ra
muxu yo mi luma dɛnaxan yi habadan,
nayi bɔxɔ xɔnna xuruxurunma nɛn,
a yimaxa.
30 Babilɔn sofane bama nɛn yɛngɛn soɛ,
e so e yire makantanxine yi,
e sɛnbɛn na ɲan.
E luma nɛn alo ɲaxanle.
Tɛɛn soma nɛn e taan banxine ra,
e taa makantanxin yinne so dɛɛne birin kalama nɛn.
31 Xɛrane gixin fama nɛn xɛrane fɔxɔ ra
a faladeni Babilɔn mangan xa,
fa fala yaxune bata e taan yiren birin tongo yɛngɛni,
32 kirane bata suxu,
tɛɛ dara yirene ganma,
gaxun bata sofane suxu.”
33 Amasɔtɔ Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna, Isirayilaa Ala ito nan falaxi, a naxa,
“Babilɔn taan malaxunma nɛn
alo se bɔnbɔ lonna
a nɛma yibodonma waxatin naxan yi.
Se xaba waxatina a limaan ni i ra a xa.”
34 Yerusalɛn kaane a falama, e naxa,
“Babilɔn mangan Nebukadanesari bata en naxɔri,
a yi en ma taani maxa
alo goron kui genla.
A bata en gerun alo ninginangana,
a lugo en yii se faɲine ra,
a mɔn yi en baxun.”
35 Siyon kaane a falama, e naxa,
“Babilɔn kaane gbalon naxan saxi en fari,
Ala xa na sa e fan fari!”
Yerusalɛn kaane a falama, e naxa,
“Babilɔn kaane faxan naxanye ti en konni,
Ala xa na wunla goronna lu e xun ma.”
36 Nanara, Alatala ito nan falaxi, a naxa,
“N na ɛ xun mayɛngɛma nɛn,
n na ɛ gbeen ɲɔxɔma nɛn,
n yi Babilɔn yamanan baa gbeen xɔri,
n yi a baan xunna xara.
37 N Babilɔn taan kalama nɛn,
a findi gɛmɛ malanxine ra,
e nun kankone kurudena.
A fe yi magaxu ayi,
muxune yi kolin a kala kii ma.
Muxu yo mi dɔxɛ a yi.
38 A muxune xaɲɛ alo yatane,
e wurundunma alo yata sɛnbɛmane.
39 Koni e na kunfa ɲaxi ra,
n donse donna yitɔnma nɛn e xa
e yi n ma xɔlɔn dɔlɔn min
han e xunna yi keli e ra,
e yi xi habadan,
e mi fa kelɛ mumɛ!”
Alatalaa falan nan na ra.
40 “N yi e xali
alo yɛxɛɛ diine na siga e faxadeni,
alo kontonne nun kɔtɔne.”
41 “Ee! Sesaki† taan suxuma nɛn!
A tan naxan matɔxɔma bɔxɔ xɔnna taane birin yɛ!
Ee! Babilɔn taan naxɔrima nɛn siyane tagi!”
42 “Fɔxɔ igen sama nɛn Babilɔn bɔxɔn xun ma,
a mɔrɔnne yi dangu a fari.‡
43 A taane kalama nɛn,
a findi bɔxɔ xaren nun tonbonna ra,
muxu yo mi dɔxɛ yamanan naxan yi,
adamadi yo mi danguɛ dɛnaxan yi.
44 N Beli suxuren ɲaxankatama nɛn,
Babilɔn taana ala.
A naxan gerunxi,
n na bama a dɛ nɛn.
Siyane mi fa luma sigɛ a ma sɔnɔn.
Babilɔn taan makantan yinne yatin birama nɛn.
45 N ma yamana, ɛ mini a yi,
birin xa a niin makata!
Ɛ masiga Alatalaa xɔlɔ gbeen na!
46 Ɛ nama tunnaxɔlɔ ɛ ma,
ɛ nama gaxu feene yɛɛ ra
naxanye xinla mɛma yamanani!
Bayo fena nde xinla mɛma nɛn to fari,
fe gbɛtɛ xinla yi mɛ faraxi.
E naxa, a gbalon na a ra yamanani, hanma
mangana nde bata keli nde xili ma.
47 Nanara, lɔxɔne fama,
n Babilɔn suxurene ɲaxankatama lɔxɔn naxanye yi.
N na e yamanan birin nayarabima nɛn
a faxa muxune binbine birin yi lu biraxi taan xun xɔn.
48 Naxanye birin kore xɔnna nun bɔxɔ xɔnna ma,
ne e xuini tema nɛn Babilɔn xili ma sɛwani,
bayo halagi tiine fama nɛn a xili ma
sa keli sogeteden kɔmɛnna ma,”
Alatalaa falan nan na ra.
49 “Babilɔn taan kalama nɛn Isirayila faxa muxune fe ra
alo muxune bata faxa dunuɲa yiren birin yi
Babilɔn taana fe ra kii naxan yi.
50 Ɛ tan naxanye mi faxaxi yɛngɛni,
ɛ gi, ɛ nama ti de!
Ɛ nɛma sa yamana makuyeni,
ɛ miri Alatala ma,
Yerusalɛn ma fe yi lu ɛ bɔɲɛni!”
51 Yamana a falama nɛn, e naxa,
“En yagi nɛn,
en to konbi ti xuine mɛ,
yagin yi lu en yɛtagi,
bayo xɔɲɛne bata so yire sariɲanxine yi Alatalaa banxini.”
52 Alatalaa falan ni ito ra, a naxa,
“Lɔxɔne fama,
n suxureni itoe ɲaxankatama lɔxɔn naxanye yi,
muxu maxɔlɔxine kutun xuiin yi mini e yamanan birin yi.
53 Hali Babilɔn taan te tiyɛ
han kore xɔnna,
a yire makantanxine yi so raxɔlɔ ayi,
n halagi tiine rafama nɛn a xili ma,”
Alatalaa falan nan na ra.
54 “Gbelegbele xuiin tema nɛn Babilɔn taani,
gbalo gbeen naba xuiin mɛma nɛn Babilɔn kaane yamanani.
55 Bayo Alatala Babilɔn kalama nɛn,
a yi a xui gbeen dan.
Yaxune fa xuiin minima nɛn
alo fɔxɔ igen mɔrɔnne xuxu xuina,
e yi sɔnxɔ alo kuye sarinna.
56 Halagi tiin fama nɛn Babilɔn taan xili ma,
a yi a sofane suxu, a yi e xanle kala.
Bayo Ala nan Alatala ra
naxan a gbeen ɲɔxɔma,
a muxune birin saran e kɛwanle ra.
57 N na n ma xɔlɔn dɔlɔn fima a kuntigine
nun a fe kolonne ma nɛn
han e xunne yi keli e ra,
e nun a yamana kanne nun a kitisane nun a sofane,
e yi xi habadan,
e mi fa kelɛ sɔnɔn!”
Mangana falan nan na ra,
naxan xili Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna.
58 Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna ito nan falaxi, a naxa,
“Babilɔn taan makantan yin gbeene rabirama nɛn,
a taan so dɛ gbeene yi gan.
Nayi, siyane e yɛtɛ yixadanma fuyanna nin,
yamanane muxune wali xɔnne sa luma tɛɛn nin.”
59 Nabi Yeremi na falane nan xɛraya so Neriyaa dii xɛmɛn Seraya yii, Maxiseya mamandenna, kuntigi gbeena nde, a to siga Babilɔn yi e nun Yuda mangan Sedeki, na mangayaan ɲɛɛ naaninden ma. 60 Gbalon naxan birin yi lanma a xa Babilɔn sɔtɔ, Yeremi yi ne birin sɛbɛ kɛdin kui, a falan naxanye birin sɛbɛ lan Babilɔn ma. 61 Yeremi yi a fala Seraya xa, a naxa, “I na so Babilɔn yi waxatin naxan yi, falani itoe birin xaran i xuini texin na, 62 i yi a fala, i naxa, ‘Alatala, i tan yɛtɛɛn nan falan tixi be xili ma alogo a xa kala, alogo muxune nun dali seene nama fa lu a yi sɔnɔn, a findi yire rabeɲinxin na han habadan!’ 63 I na yelin kɛdini ito xaranɲɛ, i gɛmɛn xidi a ra, i yi a woli Efirati baan tagi. 64 Na xanbi ra, i naxa, ‘Awa, Babilɔn taana fe godoma ikiini, a mi a sɔtɛ gbalon na mumɛ, Ala naxan nafama a xili ma. A yamaan taganma nɛn.’ ”
Yeremi a falane danna ni ito ra.
* 51:1 Lebo-Kamayi findixi wundo falan nan na naxan bunna nɛɛn fa fala “Babilɔn kaane.” † 51:41 Sesaki findixi wundo falan nan na naxan bunna nɛɛn fa fala “Babilɔn taana.” ‡ 51:42 Igen mɔrɔnne: alo foyen na so igeni.