15
Yesu keli fena sayani
1 Nba, ngaxakedenne, n xa Yesu a fe Xibaru Faɲina fe rabira ɛ ma, n naxan nali ɛ ma, ɛ yi a rasuxu, ɛ sɔbɛ soxi naxan yi, 2 ɛ kisixi naxan xɔn, xa ɛ a suxu alo n na a ralixi ɛ ma kii naxan yi. Xa na mi a ra, ɛ bata la a ra fuuni na yi.
3 A singen naxan na, n naxan sɔtɔxi, n bata na rali ɛ ma: Alaa Muxu Sugandixin faxaxi en yulubine nan ma fe ra, alo Kitabuna a falaxi kii naxan yi. 4 A maluxun nɛn, a sayaan soge saxande lɔxɔni a keli sayani, alo Kitabuna a falaxi kii naxan yi. 5 A yi a yɛtɛ yita Piyɛri ra, na xanbi ra a xɛra fu nun firinne. 6 Na xanbi ra, dɛnkɛlɛya muxun kɛmɛ suulun e nun nde yi a to waxati kedenni. Na wuyaxi mɔn e nii ra, koni nde bata faxa. 7 Na xanbi ra, Yaki yi a to, a xɛrane birin yi a to mɔn.
8 Dɔnxɛn na a yi a yɛtɛ yita n tan fan na, n tan naxan luxi alo diin naxan mi bari a waxatini. 9 Amasɔtɔ xɛraan birin gbo n tan xa. N tan mi sa lan nɛn, a fala n ma a “xɛrana,” amasɔtɔ n bata yi Alaa dɛnkɛlɛya yamaan bɛsɛnxɔnya. 10 Koni Alaa hinanni, a yi n kɛɲaan masara iki. A hinanna naxan nagidixi n ma na mi luxi fuuni, bayo n wali nɛn dangu xɛraan bonne birin na. N tan mi a ra koni Alaa hinanna nan yi n bɔɲɛni. 11 Nayi, xa a findi n tan na, xa a findi e tan na, nxu ito nan kawandi bama. Ɛ fan bata la na nan na.
En keli fena sayani
12 Nba, nxu to kawandin bama fa fala Alaa Muxu Sugandixin bata keli sayani, nanfera ɛ tan ndee a falama fa fala faxa muxune mi kelima sayani? 13 Xa faxa muxune mi kelima, na bunna nɛɛn fa fala Alaa Muxu Sugandixin yɛtɛɛn mi yi kelixi sayani na yi nun. 14 Nba, xa Alaa Muxu Sugandixin mi yi kelixi sayani nun, kawandin ba xun mi yi na nxu xɔn ma nayi, ɛ dɛnkɛlɛyaan fan bata lu fuyan. 15 Naxan dangu na ra, en bata wule seren ba Alaa fe ma nayi amasɔtɔ en bata a fala a a bata a Muxu Sugandixin nakeli sayani. Koni xa faxa muxune mi kelima sayani, na bunna nɛɛn fa fala, Ala mi a fan nakelixi sayani. 16 Amasɔtɔ xa faxa muxune mi kelima sayani, Alaa Muxu Sugandixin fan mi kelixi sayani na yi. 17 Nba, xa Alaa Muxu Sugandixin mi yi keli sayani nun, ɛ dɛnkɛlɛyaan bata findi fe fuun na, ɛ mɔn ɛ yulubine yi na yi. 18 Na bunna nɛɛn fa fala, naxan bata yi dɛnkɛlɛya Alaa Muxu Sugandixin ma, e faxa, ne bata lɔ ayi na yi. 19 Xa en na en yigin saxi Alaa Muxu Sugandixini dunuɲa yi gidini ito nan tun yi, nayi en tan makininkinin dangu muxune birin na.
20 Koni Alaa Muxu Sugandixin bata keli sayani yati! Muxu singe kelixin na a ra sayani faxa muxune yɛ. 21 Bayo sayaan to faxi muxu kedenna nan xɔn, na kiini mɔn, muxune fan kelima sayani muxu keden peen nan fan xɔn. 22 Muxun birin to faxama nɛn adamadiyani, na kiini mɔn, e birin mɔn kelima nɛn sayani Alaa Muxu Sugandixini. 23 Koni muxun birin nun a waxati saxin na a ra, Alaa Muxu Sugandixin nan muxu singen na naxan keli sayani. Na xanbi ra, a muxune fan kelima nɛn sayani a fa waxatini. 24 Na na dangu, a raɲanna na a li, Yesu fama mangayane nun nɔyane nun sɛnbɛne birin kaladeni nɛn, a yi mangayaan naxɛtɛ a Fafe Ala ma. 25 Amasɔtɔ a fɛrɛ mi na fɔ Yesu xa mangayaan liga nɛn han Ala yi a yaxune birin sa a sanna bun ma. 26 Yaxun naxan halagima dɔnxɛn na, na nan sayaan na. 27 Amasɔtɔ Kitabun bata a fala, a naxa, “A bata seen birin lu a sanna bun.”* Koni a to a fala a seen birin bata lu a bun ma, na fixa fa fala Ala mi na yɛ ma naxan seen birin luxi a tan bun ma. 28 Seen birin na lu a bun ma, nayi a tan yɛtɛna, Alaa Dii Xɛmɛn fan luma nɛn Ala bun ma naxan seen birin saxi a bun ma, alogo Ala xa lu seen birin xun na feen birin yi.
29 Xa na kii mi a ra, muxun naxanye rafuxi igeni faxa muxune fe ra ne nanse fenma? Xa faxa muxune mi kelima, nanfera muxune rafuma igeni ne fe ra? 30 Nxu tan fan, nanfera nxu tan gbalon dɛ be waxatin birin? 31 Ngaxakedenne, n sayaan dɛ lɔxɔ yo lɔxɔ. N binyen naxan sɔtɔxi ɛ to lu Marigi Yesu Alaa Muxu Sugandixini, n bata n kɔlɔ na nin, ɲɔndin nan na ra. 32 Xa n dalise xaɲɛne yɛngɛxi Efɛsi taani adamadiine feene nan tun yi, na munanfanna mundun yi n ma nayi? Xa faxa muxune mi yi rakelɛ sayani nun, nayi en yi sandani ito suxuma nɛn nun,
“En na en dɛge, en yi en min
bayo en faxan nɛn tila.”†
33 E nama ɛ mayenden amasɔtɔ, “Xɔyi ɲaxine sɔn faɲin kalama nɛn.” 34 Ɛ mɔn xa xaxili sɔtɔ alo a daxa kii naxan yi. Ɛ fata yulubi feene ra. Ɛ tan nde mi Ala kolon, n na ito falama ɛ yagin nan ma.
Fati bɛndɛn keli fena sayani
35 Ndee maxɔdinna tima nɛn, e naxa, “Faxa muxune kelima sayani di? E fama fati bɛndɛn sifan mundun yi?” 36 Xaxilitarena! I na sansiin woli i ya xɛɛn ma waxatin naxan yi, a mi solɛ fɔ a lu faxan yiyani singen. 37 I mi sii se binla xan wolima koni fɔ a sansi kɛsɛdin tun, maala hanma sansi gbɛtɛ. 38 Koni Ala nan sansiin nasolima a binli gbo ayi alo a rafan a ma kii naxan yi. A tan nan sansiin siyaan birin binla kɛɲaan nagidima a ma.
39 Niimaseen birin fatin keden mi a ra. Muxun fatina a danna, suben fatina a danna, xɔliin fatina a danna, yɛxɛn fatina a danna. 40 Kore xɔnna fatine na yi, dunuɲa fatine na yi. Kore xɔnna fatine nɔrɔna a danna, dunuɲa fatine nɔrɔna a danna. 41 Sogen gbee nɔrɔna a danna, kiken gbee nɔrɔna a danna, sarene fan gbee nɔrɔna e danna, saren keden kedenna birin ma nɔrɔna a danna.
42 Faxa muxune na keli, a ligama na kii nin. Fati bɛndɛn naxan maluxunma, a nɔɛ kalɛ. Koni a na keli faxa muxune tagi, a mi nɔɛ kalɛ. 43 A maluxunma waxatin naxan yi, a mi fan, sɛnbɛ mi a ra. Koni a na keli, a nɔrɔxi, sɛnbɛna a yi kati! 44 A maluxunma waxatin naxan yi, fati bɛndɛn nan yi a ra, a na keli, ariyanna fatin nan na ra. Xa fati bɛndɛna en yi be, ariyanna fatin fan na yi. 45 Amasɔtɔ a sɛbɛxi Kitabun kui iki, a naxa,
“Adama, Alaa Muxu daxi singen yi findi daɲɔxɔn na.”
Koni Adama dɔnxɛ ra xina,‡ Yesu, na yi nii rakisin fi yamaan ma. 46 En mi ariyanna fatini ito singe sɔtɔma fɔ fati bɛndɛna, na xanbi ra, en ariyanna fatin sɔtɔma nɛn na yi. 47 Adama singe ra xina, Ala na daxi bɔxɔni ito bɛndɛn nan na. Adaman firindena, na kelixi ariyanna nin. 48 Naxan daxi bɛndɛni ito yi, dunuɲa muxune na nan maliga yi. Muxun naxan sa kelixi ariyanna yi, ariyanna gbee muxune nun na nan maliga. 49 En to bata maliga adama ra naxan minixi bɛndɛni, en mɔn fama maligadeni na kiini ariyanna gbee muxun na.
50 Ngaxakedenne, n naxan ma, na ni ito ra fa fala naxan daxi fati bɛndɛn nun wunla ra, e mi nɔɛ Alaa Mangayaan sɔtɛ. Seen naxan kunma, na mi luma habadan.
51 Ɛ tuli mati, n wundo feen nan falama. En birin mi faxɛ, koni en birin maxɛtɛma nɛn. 52 Amasɔtɔ xɔta dɔnxɛn na fe waxatin naxan yi, faxa muxune kelima nɛn, e habadan nii rakisin sɔtɔ, en birin yi maxɛtɛ mafurɛn benun yɛ magira. 53 Amasɔtɔ en fati bɛndɛn naxan kalama, a fɛrɛ mi na fɔ a xa maxɛtɛ fatin na naxan mi kalɛ. A faxa daxin yi maxɛtɛ a faxataren na. 54 Nanara, en fatin naxan kalama, a na maxɛtɛ fati kalataren na waxatin naxan yi, a faxa daxin yi maxɛtɛ faxataren na. Na na liga, Kitabuna falan bata kamali nayi, a naxa, “Sayaan bata halagi nɔ sɔtɔn bun.”
55 “Sayana, i ya nɔɔn minɛn yi?
Sayana, i faxa ti sɛnbɛn minɛn yi?”§
56 Sayaan faxa ti sɛnbɛn nan yulubin na, yulubin fan sɛnbɛn nan sariyan na. 57 Koni barikan xa bira Ala xa naxan nɔɔn fima en ma a Muxu Sugandixin barakani en Marigi Yesu.
58 Nanara, n nafan ngaxakedenne, ɛ sɔbɛ so ki faɲi! Ɛ nama yimaxa. Ɛ lu walɛ Marigin xa waxatin birin amasɔtɔ ɛ a kolon fa fala ɛ wanla naxan kɛma Marigin xa, fe fuu mi na ra mumɛ!
* 15:27 Yaburin 110.1 † 15:32 Esayi 22.13 ‡ 15:45 Adama singena fe toma Dunuɲa Fɔlɔn 2.7 kui. Adama dɔnxɛ ra xina, na findixi Yesu nan na. § 15:55 A mato Esayi 25.8 nun Hose 13.14 kui.