12
Yesu yi kilumbu kya sabata
(Mlk 2:23-28; Luk 6:1-5)
1 Muna tangwa meni dina, Yesu kakala luta muna bilanga bya ngenza zimosi zenina hanga losu, kyákala kilumbu kya asabata. Balonguki bandi báyuka nzala, báyandika kuhela misambu yi kudyaka ngenza zandi. 2 Amana Bafwadisi, mu kumona bwabuna, bamuzimbwadini: «Balonguki baku babati hanga mambu mana mafwaniku kuhanga mu kilumbu kya sabatab!» 3 Kaasi yandi wubazimbwadini: «Benu lwátangaku mambu kahanga Tavidi, tangwa káyuka nzala, yandi yi batu bana bákala yi yandi? 4 Bwosu kákota mu kikumbu kya Nzambi, badya mapha báhana mikhayilu, mbatanana bizila bizonzi ni ka yandi ku keti kwena batu bana bákala yi yandi, báfwana kudyama kaasi banganga-Nzambi lwesid. 5 Holo, lwátangaku kedi mu mitsiku ni mu bilumbu bya sabata, banganga Nzambi bana bisi sala kisalu mu nzu ya Nzambi, bisi kulula kizila kya sabata kaasi ka mutu ku wisi bafundisa? 6 Kinga, yiluzimbwadibwa, dyadi dyena haha kuluta nzu ya Nzambi. 7 Wadi lwazaya biki thendula yayi: "Nzodi khenda kuluta mikhayilu, lwakalaku bazengila mukanu batu bana bakonda zaya kima. 8 Mukuma Mwana wa mutu yandi wenina pfumu wa kilumbu kya sabata.»
Mutu yi koku dyayumuka
(Mlk 3:1-6; Luk 6:6-11)
9 Bwosu káluta, homa meni, wénda kota mu nzu ya kimvuka ya Bayuta ya bawu. 10 Amana tala mutu mosi wákala yi koku dyayumuka. Bafwadisi bamuhyudi, mu kuzimbula: «Mitsiku myetu mihani muswa wa kubelula mu kilumbu kya sabata?» Ndangu bamufunda. 11 Amana yandi wubavutwadi: «Khi mutu ha kati dya benu, yuka ni kenina yi mukoku wandi mosi lwesi, amana kabwa mu kati dya dibulu dimosi mu kilumbu kya sabata, wakonda mulubula? 12 Kinga mutu kenina yi mupfunu wa lawu kuluta mukoku! Aketi mitsiku myetu mihani nzila mu kusala mboti mu kilumbu kya sabata.» 13 Hanga wuzimbudi kwena mutu: «Yuna koku dyaku.» Wuyunidya amana divutukisi dya mboti hanga dina dikwawu. 14 Amana Bafwadisi bálubuka, bámukasila fwongu mu phila ya kumuhondisila.
Musadi wa Nzambi kasola
15 Amana buna kábakulabwa Yesu, wákatuka homa meni hana. Amana batu balawu bámulanda; wábabuka boosu; 16 amana yandi wábakandisa ni bamenikaku kwena batu keti nati kenina yandi. 17 Bwásalama bwabuna ndangu yalungila ndinga yina kázonza mbikudi Yesaya:
18 «Tala musadi wa meni wuna yísola,
wuna yisi tonda, mwena yandi yisi monina tsambu yama.
Mwena yandi yisya Kitembu kyama,
amana yandi wakwisa samuna masonga kwena makanda ma batu.
19 Yandi kayúmanikiku, kathútaku ndinga,
amana ka mutu ku wamúyuka ndinga yandi mu mabala-bala ma mbuta.
20 Katólulaku muswangina wafutama kedi,
amana kazímaku musinga wa mwinda wuna wisi lubulae mwisi.
Yi kuna kakwisa nungisina masonga.
21 Amana makanda ma baphani masya kivuvu kya bawu mu khumbu yandi.»
Yesu kisi yukana yi bitembu bya mbi?
(Mlk 3:22-30; Luk 11:14-23)
22 Hanga bamunatini mutu mosi wákala yi kitembu kya mbi kyámuhonda kiphofu yi kamama, amana wámubuka mu phila ni mukwa kamama wáyandika kuzonza yi kumonaf. 23 Amana milumba-lumba mya batu boosu báyituka, bekazimbula: «Ka yandi ku wuna Mwana wa Tavidi?» 24 Amana tangwa báyukabwa, bafwadisi bázimbula: «Kisi kukwasa bitembu bya mbi mu ngolu za Belezebula, pfumu wa bitembu bya mbi.» 25 Bwosu kázaya mabanza ma bawu; wubazimbwadi: «Kipfumu kyosu kina kyadíkabisa kyawu meni, kyazíluka, amana mbanza yosu keti nzu yadíkabisa yawu meni yatélamaku. 26 Yuka ni Satana kakukwasaka Satana, wadikabisa kenina yandi meni; amana abwetisi kipfumu kyandi kyazyámina? 27 Amana yukani, meni, yisi kukwasa bitembu bya mbi mu hamu dya hBelezebula, bana benu, mu hamu dya nati bisi kukwasibya? Disonga bakála bawu meni, bazusi benu! 28 Kaasi yukani mu Kitembu kya Nzambi yisi kukwasila bitembu bya mbi, kisongidila ni Kipfumu kya Nzambi kyisa kedi yi kuna kwena benu.
29 «Holo abweti mutu kalenda kota mu nzu ya yakala phandi ndangu kamuyiba bima byandi, konda kusanda theti ni kamukasa, mu misinga, yakala phandi meni wuna? Amana kunima kalunga tambula byosu mu nzu yandii. 30 Wuna weku yi meni, yandi mutendi wama; amana wuna kisiku khoka yi meni, kisi mwanga. 31 Yi hakana ni, yiluzimbwadibwa: disumu dyosu yi ngusi zoosu balólulabya kaasi disumu dya kulewula Kitembu, dyalólukaku. 32 Amana wuna waléwula Mwana wa mutu bamúlolula; kaasi wuna waléwula Kitembu kyatoma yandi kalólukaku keti mu tsi yayi, keti mu tangwa dina dyakwísa.»
Miti yi bibundu byandi
(Luk 6:43-45)
33 «Holo yukani miti wa bukheti wenina, kibundu kyandi phi kya bukheti; yuka ni miti wa mbi wenina, kibundu kyandi phi kya mbi kyenina; mukuma miti, bisiwa zayila ku kibundu kyandi. 34 Mbandu ya masawa! Abweti lufwani kuzonza bima bya mboti, bwosu lwenina batu bambi? Mukuma mu kulutuka kwa mambu ku mbundu wisi zonzila munwa. 35 Mutu wa mboti kisi hola mambu ma mboti mu kimvwama kya bukheti kina kyenina muna fuka dya mbundu yandi; mutu wa mbi, kisi hola mambu ma mbi muna kimvwama kya mbi kina kyenina muna fuka dya mbundu yandi. 36 Amana yiluzimbwadibwa: mu kilumbu kya pfundusu, batu bámenika kikuma kya ndinga zoosu zakonda mupfunu bakala zonza. 37 Mukuma muna ndinga zaku bakúnungisina, amana muna ndinga zaku bakúbedisila.»
Kulomba kwa kidimbu
(Mlk 8:11-12; Luk 11:29-32)
38 Hanga ndambu ya balongi ba mitsiku yi bafwadisi bazimbudi: «Mulongi, tuzodi kumona kiphadi kimosi kyatuka kwena ngeyi.» 39 Hanga yandi wubavutwadi: «Mbandu yayi ya mbi amana beku basiphi kwena Nzambi! Yibati sosa kiphadi; batámbulaku kiphadi kya hika, kaka kyakina kya mbikudi Yonasi. 40 Mukuma bwosu kánanga Yonasi bilumbu bitatu yi phipha tatu mu kundu dya tsema wa mbuta, phila mosi Mwana wa mutu kanánga bilumbu bitatu yi phipha tatu mu tsi ya mafu. 41 Muna kilumbu kya pfundusu, bisi Ninive bátelama ha kimosi yi batu ba mbandu yayi, amana babábedisa, kikuma bawu bábalumuna mbundu mu malongi ma Yonasi. Kinga dyadi dyenina haha diluti Yonasi! 42 Pfumu wa mukhetu wa banda katélama, muna kilumbu kya pfundusu, ha kimosi yi batu ba mbandu yayi, amana kabábedisa, kikuma yandi, mu binzunga bya kyana bya tsi kátuka kikuma kya kuyuka mudimu wa Solumoni. Kinga dyadi dyenina haha, diluti Solumoni!»
Kuvutuka kwa kitembu kya mbi
(Luk 11:24-26)
43 «Tangwa kisi lubuka kitembu kya mbi mu kati dya mutu, kisi luta mu kati dya tseki, kyasánda homa ha kulembwila, amana kimonihoku. 44 Hanga kizimbudini: "Yikwenda vutuka, muna nzu kyama, muna yilubuka." Amana ha kyatúla, kiwani nzu yakonda kima, yakukombula bukheti yi yakunenga. 45 Hanga kyendi amana kitambudi bitembu bikwawu tsambwadi bya mbi kuluta kyawu. Amana bikoti mwamuna, bisikidini. Amana khadidi ya mutu wuna yekina hika ya mbi lawu, kuluta yina ya theti. Phila mosi bwakála kikuma kya mbandu yayi ya mbi.»
Ngudi yi baphangi ba Yesu
(Mlk 3:31-35; Luk 8:19-21)
46 Bwosu kakala zonza hika kwena milumba-lumba mya batu, ngudi wandi yi baphangi bandi bákala kuna nzila amana bekasanda phila ya kumuzonzisa. 47 [Mutu mosi wumuzimbwadi: «Ngudi waku yi baphangi baku ku nzila benina, amana babati sanda phila ya kukuzonzisa.»] 48 Kaasi Yesu wávutula bwabu: «Nati wenina ngudi wama? Banani benina baphangi bama?» 49 Hanga lambudi koku kwena balonguki bandi amana wuzimbudi: «Tala yandu ngudi wama yi baphangi bama. 50 Mukuma wosu wuna wisi hanga luzolu lwa Tata wama wuna wenina mu mazilu, yandi kenina phangi wama wa yakala yi phangi wama wa mukhetu yi ngudi wama.»
a 12:1 (Ngenza zina bisiza tela bule). Muhowu wawu Sabata yenina khumbu ya kilumbu kya tsambwadi yi kya tsuka muna phosa ya Bayuta. Kilumbu kya Sabata kyenina kilumbu kya mupfunu wa lawu kya phosa kina bakala lembwa Bayuta yi kufukamina Nzambi. b 12:2 Nzambi wahana muswa kwena batu mu kuhela yi kudya koku dya ngenza muna bilanga bya batu bahika (Klg 23:25). Kaasi bafwadisi bazimbula ni kuhela kuna kwa ngenza kwakala kisalu amana bwáfwanaku kusalama mu kilumbu kya Sabata. d 12:4 Yesu wavutula mvutu ku dyambu dina bamufundila bafwadisi, hanga fwanikisi yi mambu matadidi kyamvu Tavidi. (1Sa 21:1-6). Tavidi yi batu bandi bakala yi nzala mu kutina kyamvu Sawulu. Hanga kuna kikumbu, Tavidi walomba madya kwena banganga Nzambi. Kima kyakala hana lwesi mapha mana ma kusakumuna. Banganga Nzambi lwesi bafwana kudya mapha mana. Kaasi, nganga Nzambi wayuka kyadi amana wámuheka Tavidi mapha mana yi batu bandi. Nzambi kayukaku khabu kikuma kya nganga Nzambi wuna holo Tavidi. Bwosu batendudibwa mu 12:7 kisina kya mitsiku kukala yi kyadi kwena baphutu yi kubasadisa tangwa benina yi mupfunu wa lusadisu. e 12:20 Yenina nzonzidi mu kifwani kya kuzimbula ni musadi wa Nzambi kakala yi tsambu ya bakwawu. Kasadisa bawayi yi bana bakatudi kikesa. f 12:22 Yesu wabelula mutu mu kumulubula ndangu kitembu kyambi kimukwataku hika. h 12:27 Yesu kakukwasaku bitembu bya mbi mu hamu dya Satana. Yesu káhyula kyufu kyaki «yuka ni» kikuma kya kusongila ni dibanza dya bafwadisi mbi dyakala. i 12:29 Muna kingana kina, Satana kenina yakala phandi. Nzu ya yakala phandi kyenina kipfumu kya Satana. Bimvwama bya yakala phandi byena bima bina kisi kengidila Satana. Yesu kenina wuna wisi kota mu kipfumu kya Satana amana wukatudi holo wukutumuni batu bana kisi kengidila. k 12:44 Kitembu kya mbi tangwa kyisi zonzila «nzu yandi», disongidila ni mu kati dya mutu wuna kakala.