Musamu kásonika Yowani
Yowani
Khotidi ya mukanda
Musamu wa Bukheti kásonika Yowani, básonikawa kikuma kya mangumba ma bakidisitu babana benina ku tsi ya Sidiya yina bakala tela hika ni Aziya dya khunda, bisi tela hika buthwena ni Tidiki.
Mukanda wawu wenina yi mutindu wandi wuna bákyatikila malongi yi mihowu mina básonikinawa, biswaswani yi misamu mya bukheti myahika. Yandi kabati hana mupfunu wa lawu mu mana matadidini kimvidingingi kya ndinga yi mihangu mya Yesu.
Ndambu yatheti ya mukanda (khaphu 1-12) yibati menika mambu ma mbuta tsambwadi matadidini Yesu. Mambu meni mana, bisima tela ni "bidimbu bya biphadi" kikuma mabati songila ni Yesu kenina Mwana wa Nzambi. Ndambu meni yayi yibati menika phi kutundakana kwa Yesu, mu mbandu hanga pfumu wa dibundu muyuta (khaphu 3), yi mukhetu wa ku Samadiya (khaphu 4), yi bambefu (khaphu 5 yi 9). Muna malongi mandi, Yesu kabati dimonikisa hanga dipha dina disi hana luzingu, muhungudi wuna wisi natisa batu kwena Tata Nzambi, yi mwini wuna wisi temuna tsi. Yesu kabati songila kwena batu boosu buna kenina yandi.
Ndambu ya zodi ya mukanda (khaphu 13-21) yibati yidika yi kumenika tangwa dina "Yesu kafwana kukatuka ha tsi mu kukwenda kwena Tata wandi". Yesu kabati zonza kwena balonguki bandi, kabati baheka milongi kikuma kya tangwa dina kakalaku hika yi bawu (khaphu 13-16). Kunima Yesu wulombidini Nzambi Tata wandi, amana wumuhekini kiyeka kya balonguki bandi (khaphu 17).
Meni dya mambu mana mazungi lufwa lwa Yesu (khaphu 18 yi 19) dyenina yi mambu ma lawu hakimosi yi mana ma Mathayi, Malaku yi Luka muna dilongi dimosi.
Kilumbu kya Phaki, Yesu wudisongidini wamoya kwena balonguki bandi (khaphu 20 yi 21). Amana musoniki wa Musamu wa Bukheti wawu kabati zimbula bwabu: kásonika mukanda wandi ndangu babana bámumonaku Yesu, bawu phi bakwikila mwena yandi (20:29-31).
Musamu wa Bukheti kásonika Yowani wisi zonzila mbala za lawu Bayuta hanga kibuka kimosi kya kingenga. Nzonzidi yina yibati zonzila bambeni ba Yesu, mu kimvuka bapfumu ba mabundu babana bisi mutendisa. Yandi meni Yesu kenina Muyuta yi balonguki bandi batheti phi. Yowani tangwa kisi zonzila Bayuta, nzonzidi yandi yitadidiku dyambu dya tsi. Mana matadidi batu boosu babana bisi mutendisa Yesu Kidisitu.
Musamu wa Bukheti wa Yowani wubatiku zonzila lubutuku lwa Yesu keti luyandiku lwa luzingu lwandi ku mesu ma batu. Kaasi muna khotidi ya kaleyi ya mukanda, kabati tendula ni "Yesu Kidisitu kenina Ndinga ya Nzambi", yina yisi kala hakimosi yi Nzambi tukidila matangwa moosu (1:1-18). Yesu, Ndinga ya Nzambi, wisa zingila hakimosi yi batu. Bwabuna batu bafwani bákitukila bana ba Nzambi. Muna luzingu lwandi lwa ha tsi, Yesu kenina mu kithwadi kya ngolu yi Tata. Yandi kenina "ngenzi wa Nzambi" mu tsi. Boosu babana bisi musanda Nzambi yi lungongu balenda muzayila mwena yandi.
1
Ndinga ya mwini yi ya luzingu
1 Muna luyandiku, Ndinga wádikadila amana Ndinga kákala hakimosi yi Nzambi; amana Ndinga kákala Nzambi. 2 Yandi kákala muna luyandiku hakimosi yi Nzambi. 3 Byosu, mwena yandi byáhangamina amana kweku kima kyáhangama konda yandi; muna byabina byisi monika; 4 mwena yandi mwákala luzingu. Amana luzingu lwákala mwini wa batu. 5 Mwini wukenzudini muna phipha, kaasi phipha yálendaku mu kukwatawa. 6 Hátula mutu mosi, bátuma kwena Nzambi, mu khumbu ya Yowani. 7 Kisa hanga mbangi, mu kuta kimbangi kitadidini mwini. Ndangu, mwena Yowani, boosu bakwikila. 8 Ka yandi ku wákala mwini, kaasi kyisa ta kimbangi kwena mwini. 9 Ndinga yákala mwini wakyedika, wuna wisi temuna mutu wosu, Ndinga yísa muna tsi.
10 Ndinga yákala muna tsi. Amana tsi yáhangama mwena yawu, kaasi tsi yámubakulaku. 11 Yísa kwena biwutu byandi, kaasi biwutu byandi bámutambwasaku. 12 Kaasi kwena boosu babana bámutambwasa, wábaheka hamu dya kukituka bana ba Nzambi; kwena babana bisi kwikila muna khumbu yandi. 13 Babana bábutukaku mu menga, keti mu luzolu lwa lutu, keti mu luzolu lwa mutu, kaasi mwena Nzambi.
14 Ndinga yákituka mutu, amana yisa zingila hana kati dya betu, amana betu twámona khembu yandi, khembu ya Mwana wa yakala yandi mosi wuna wábutukila mwena Tata; Ndinga yábasa yi khenda yi kyedika. 15 Yowani wámutila kimbangi; kákalunga mu kuzimbula: «Kikuma kya yandi yízimbwala: "Wuna wubati kwisa ku manima ma meni, kenina mupfunu wa lawu kuluta meni, mukuma, wádikadila kedi ku thwala ya meni."» 16 Kikuma, muna kuvula kwa kuvwa kwandi twátambwala, betu boosu, khenda hana thandu ya khenda. 17 Mukuma mitsiku myáhanama mwena Moyize; kaasi khenda yi kyedika byísila mwena Yesu Kidisitu. 18 Heku mutu wámona kedi Nzambi; kaasi Mwana yandi mosi wenina Nzambi, yandi wisi nangina bela-bela yi Tata, yandi wámuzayikisa Tata.
Kimbangi kya Yowani Mubotiki kikuma kya Yesu
(Mth 3:1-12; Mlk 1:1-8; Luk 3:1-18)
19 Tala kimbangi kya Yowani, tangwa bámutumina banganga Nzambi yi balefi kwena Bayuta tuka ku Yelusalemi, mu kumuhyula: «Ngeyi nani wenina?» 20 Wátambwasabwa, kátunabwoku, wátambwasa mu kuzimbula: «Meni yeku Kidisitu.» 21 Bámuhyula: «Amana nani wenina? Ngeyi wenina Diya?» Yowani wábavutwala: «Yeku phi yandi.» Bámuhyula: «Mbikudi wenina?» Wuzimbudini: «Loni», 22 Hanga bamuzimbwadini: «Amana nati wenina? Ndangu twahana mvutu mosi kwena babana bátutuma! Biki wuzimbudini kikuma kya ngeyi meni?» 23 Yowani wávutula: «Meni yenina
"wuna wubati kalunga muna nganga:
sungikenu nzila kikuma kya Pfumu!"»
– Bwabuna kázimbula mbikudi Yesayaa. –
24 Batu babana bátuma kwena bafwadisi mu kwenda mumona Yowani; 25 bamuhyudini: «Yuka ni weku Masiya, weku phi Diya, keti mbikudi, amana kikuma kya biki wubati botikila?» 26 Yowani wubavutwadini: «Meni, mbati lubotika mu mamba; hana kati dya benu henina yi mosi wuna luzayiku benu. 27 Kabati kwisa hana manima ma meni. Ndungiku mu kukutumuna misinga mya tsabatu zandi.» 28 Mamana moosu makala hitila ku Betaniya, kuna sambwa dikwawu dya Yolutani, kuna kakala botikila Yowani.
Yesu, Mwana wa mukoku wa Nzambi
29 Kilumbu kyálanda, Yowani wámona Yesu kukwisa kwena yandi, amana wuzimbudini: «Tala Mwana wa mukoku wa Nzambi wuna wisi katula masumu ma tsi. 30 Kikuma kya yandi yízonzila tangwa yízimbula: "Mutu mosi wubati kwisa ku manima ma meni, kaasi kenina mupfunu kuluta meni, mukuma kakala dizingila kedi ku thwala ya meni." 31 Yikalaku zaya keti nati káfwana kukala, kaasi ho yisa botika mu mamba ndangu yimuzayikisa kwena kanda dya Kiseledi.»
32 Amana Yowani wáta kimbangi kyaki: «Mboni Kitembu kya Nzambi kukulunga tukila ku zilu hanga yembi amana wuzakadini hana thandu ya yandi. 33 Meni-meni yízayaku keti nati kákala, kaasi Nzambi, wuna wáthuma mu kubotika mu mamba, kánzimbwala: "Wamóna Kitembu kukulunga yi kuzakala hana thandu ya mutu mosi; yandi wuna wabótika mu Kitembu Kyatoma." 34 Bwabuna mbonini meni-meni amana thini kimbangi ni mutu yandu kenina Mwana wa Nzambi.»
Balonguki batheti ba Yesu
35 Kilumbu kyálanda, Yowani hana kákala hika, yi boodi ba balonguki bandi. 36 Buna kámona Yesu wakala hita, wuzimbudini: «Tala Mwana wa mukoku wa Nzambi!» 37 Balonguki boodi babana báyuka ndinga zina, hanga balandi Yesu. 38 Yesu wábaluka, wumoni ni bakala mulanda amana wubahyudini: «Biki lubati sanda?» Bawu bamuvutwadini: «Kubiki wisi zingila, Labuni?» -Disongidila: «Mulongi». - 39 Yandi wubazimbwadini: «Alwisa amana lwamóna.» Bénda amana bámona kuna kakala zingila; bánanga kilumbu mekina kwakuna, hakimosi yi yandi. Dyákala hanga tangwa dya kumi yi sambanu dya masikidika.
40 Andele, phangi wa yakala wa Simoni Phetelu, kákala mosi wa bodi babana báyuka ndinga za Yowani amana bálanda Yesu. 41 Mutu watheti katekila tundakana kákala phangi wandi Simoni; amana wumuzimbwadini: «Tumumoni Masiya.» -Disongidila «Kidisitu» - 42 Wámunata Simoni yi kuna kákala Yesu. Yesu wámutala amana wuzimbudini: «Ngeyi wenina Simoni, mwana wa Yowani; bakutediki Sefwasi.» -Disongidila «Tadi». -
Fidiphu yi Natanayedi
43 Kilumbu kyálanda, Yesu wázola ni kenda ku Ngadidi. Amana wátundakana Fidiphu, hanga wumuzimbwadini: «Ndanda!» 44 Fidiphu kákala mwisi Betisayita, mbanza ya Andele yi Phetelu. 45 Fidiphu wátundakana Natanayedi amana wumuzimbwadini: «Tumumoni wuna bázonzila kwena Moyize yi muna Mitsiku yi bambikudi. Kenina Yesu mwisi Nazaleti, mwana wa Yozefu.» 46 Natanayedi wámuzimbwala: «Kuna Nazaleti, kufwani kwalubuka kima kya bukheti?» Fidiphu wumuzimbwadini: «Awisa amana wamóna»
47 Yesu wámona Natanayedi mu kukwisa kwena yandi, hanga wumuzimbwadini kikuma kya yandi: «Tala mwisi Kiseledi wa kyedika; muna mwa yandi mweku bukamvi.» 48 Natanayedi wumuzimbwadini: «Ku biki wunzayidini?» Yesu wumuvutwadini: «Yikumoniki kedi tangwa wukadikini hana sina dya mufikib, hana Fidiphu khaku kakutela.» 49 Natanayedi wávutwakila: «Mulongi, ngeyi wenina Mwana wa Nzambi, ngeyi wenina kyamvu wa Kiseledi!» 50 Yesu wumuvutwadini: «Wukhwikidini kikuma kya buna yikuzimbwadini ni yikumoniki muna sina dya mufiki? Wamóna hika mambu ma mbuta-mbuta kuluta mama.» 51 Hanga wumuzimbwadini: «Kyedika, kyedika yibatibwa luzimbwala: lwamóna zilu dyakanguka amana banzyo ba Nzambi kutombuka yi kukulunga hana thandu ya Mwana wa mutu!»
a 1:23 Yes 40:3. b 1:48 Miti wa fiki