﻿Ɓay kere Ŋgɛrɛwṵru ká Luku ɗaa mbeɗeke.
1.
Soko ɓo Tiyofil ká mù ɓa nzoɓ luye. Nzoɓri ŋgḭi ɓamba i nzaa faa í ɗaa mbeɗe í kḭ́ike feri ká kal ká sakra ɓuru na ɓáy zaɗɛ. 
Nzoɓri ká i kɔ fekeri ɓáy nun-ri titire ɗɛkrɛ ká í vi ɓa nzoɓ ka-káa Ɓay Kere na, i kḭi fal fekeri ɓáy nzi-ɛ riw bele ha̰ ɓuru laa. 
Ɓe mini ze, ɓi kara mì kɔ ɓa fe ká ndaɗ ɓamba ɓay ɗáa mbeɗe kḭ ɓay kḭ́ike feri ká kal ɓáy nzi-ɛ lɛm lɛm na ha̰ mù ɓo Tiyofil nzoɓ luye, ɓay ḭi lɛ, mì vbi sa̰w fekeri ká kal ɓáy titire ɗɛkrɛ na riw bele, mí kɔ ɓáy zaɗɛ ta-taŋ ŋgiɗ bele. 
Mì ɗaa mini key ɓay haŋa mù ya̰a ɓay ká i fere mù pola na ka ɓa sùo ɓay. 
Sew ká *Eroɗ re mbay ká tusiri Ziɓri ká kuɗu zaɗ ká Zude na báyḭi lɛ, nzoɓ mbḭw munu ɓa *nzoɓ fe poy, riŋ-ɛ ɓa Zakari. Ká sakra nzoɓ fe poyri na, ka kaw ziŋ kuɗu nzoɓ taa Abiyari. Riŋ má̰y ɓe ɓa Elizabɛɗ, vu bulu *Aro̰n, ŋgɛrɛnzoɓ *fe poy ká piɛɗke lew. 
Ɓari siɗi bele na, i ɓa nzoɓri ká i ɗaa fe ɓáy zaɗɛ ká nun Ŋgɛrɛwṵru, í ɗaa vu mbom ɓo tul *bol kusol Ŋgɛrɛmbay í hḭɛ bol nzi-ɛ ɓáy zaɗɛ riw bele. 
Lɛɛ, i mboŋ leɗ ya, ɓay ḭi lɛ, Elizabɛɗ na se suo. Ɓari siɗi bele na i ɗi tá̰w ɓamba ro. 
Nam mbḭw munu kuɗu nzoɓ Zakariri i ɗo ɗáa peɗ ɓari ká pol Ŋgɛrɛwṵru, lɛ, Zakari kara ɗo ɗáa peɗ ɓe ká pol-e nda̰w. 
Munu ká ɓa fe sa̰w ɓari nzoɓ fe poyri na, i ɗaa dḭi dḭi í náake ni ɗo ɓoɗ ɓay haŋa sa̰w síe ɗáa nzaa ɓay kere na vi lɛ, ka nduo a se ɓil hul ka̰ni Ŋgɛrɛmbay, a uu fe ha̰ ba̰rɛ fṵ bǔy bǔy ha̰ Ŋgɛrɛwṵru. 
Zaɗka sa̰w síe káʼa ɗo úuke fe ká ɓil hula na vi báyḭi lɛ, ruɔ nzoɓri riw bele mbṵ tul kḭ í kaw kɛlɛ í ɗaa nzaa ɓay kere. 
Báyḭi lɛ, leɗ nzaapeɗ Ŋgɛrɛmbay mbḭw ká nulue tḭi tul Zakari a ɗo pol-e ká fi hoɗo *tutakra úu fe na. 
Zaɗka Zakari kɔ ni na báyḭi lɛ, ha̰ hḭɛ ɗaa ni a tɔ gbala gbala. 
Báyḭi lɛ, leɗ nzaapeɗ ká nulue na ɓaa ha̰ ni mii: «Zakari, mu hḭ́ɛ ya, ɓay ḭi lɛ, fe ká mù koɗ Ŋgɛrɛwṵru ɓayke na tɔɗɔ ɓo suk-e. Elizabɛɗ ká ɓa má̰y ɓo na, a mbóŋ leɗ wa̰ra nzoɓ, lɛ, mù túu riŋ-ɛ ɓa Za̰a. 
Kaʼa ɓá fe bawda suoriya ɓo, a nzoɓri ŋgḭi ɓamba i ɗáa suoriya ɓay tul mboŋa ɓe nda̰w, 
ɓay ḭi lɛ, a ɓá bawda nzoɓ ká nun Ŋgɛrɛwṵru. Ka ti nzɔkɔ him yḭŋke ya nda̰w, him ha̰y ká yḭŋ ya kara ka ti nzɔkɔ ya nda̰w. Tem Law Pie ze a mbáa ɓil law-ɛ gba̰y gba̰y ɓáy ɗol ɓe káʼa ɗǒke ɓil mi-ɛ kɔɓ hɔy na. 
Ɓe na, a haŋa leɗ Izarayɛlri ŋgḭi ɓamba tasiri yḭ̀i í se fal Ŋgɛrɛmbay Ŋgɛrɛwṵru ɓari na. 
Kaʼa séke pol Ŋgɛrɛmbay ɓay léke faa ɓe. Fe ɗáa ɓeri ɓáy kér ɓay ɓeri, a ɗoko ɓáy hṵrusuo munu ká taa *Eli, nzoɓ ya̰aŋa ɓay saa nzaa Ŋgɛrɛwṵru. Kaʼa léke law bǎa leɗri ɓáy vu ɓari ɓay haŋa ri zuɔ ziŋ kḭ mbḭw hɔy nda̰w, a leke law nzoɓ mbaka nzaari, a ha ri ya̰a nun nzɛm nzoɓ fe ɗáa ɓáy zaɗɛri ká nun Ŋgɛrɛwṵru nda̰w pi. Kaʼa ɗáa munu a lěkeke law nzoɓri ha ri ɗǒke ɗi ya ɓáy vika Ŋgɛrɛmbay.» 
Báyḭi lɛ, Zakari yḭ̀i a vbi leɗ nzaapeɗ ká nulue na mii: «Wa̰a, mì ɗáa mina rɔɔ mí kɔ ɓay ká mù ɓaa ha̰ mì key na ɓa sùo ɓay lɛ? Ɓay ḭi lɛ, ɓi na, mì ɗi tá̰w ro, a má̰y ɓi kara ɓa ŋgɛrɛma̰y nda̰w pi.» 
Lɛɛ, leɗ nzaapeɗ ká nulue yḭiŋra ɓáy ɓay ha̰ ni mii: «Ɓi na, mì ɓa Gabiriyɛl, nzoɓ ɗoko pol Ŋgɛrɛwṵru ɓay ɗáa peɗ ha̰ ni. Ze ka píe mì ɓay haŋa mì ví ɓaa Ɓay Kere key na ha̰ mù. 
Ze mu laa: timbɛɗɛ key na kusol-a a mbíi gbaŋ, mù ti máa ɓáa ɓay ya kpṵru maa ɓáy nam ká fekeri a ví na nda̰w rɔɔ, mù ɓáa ɓay na ɓáy, ɓay ḭi lɛ, mù ɗaa law-a ɓo tul ɓay ká mì ɓaa ha̰ mù na ya. Roo lɛ, feri ká mì ɓaa ɓayke ha̰ mù na, sewke vi lɛ, a ɗoko munu.» 
Báyḭi lɛ, síeke ku na, ruɔ nzoɓri ká i kaw kɛlɛ na, i giyaŋ Zakari na kurum a ha̰ law-ri nzaa-ri ɓay tul káw káʼa kaw ɓil *hul ka̰ni Ŋgɛrɛwṵru ha̰ bole ɗi ɓamba na. 
Zaɗkaʼa tḭi saa ɗi na báyḭi lɛ, ka ziŋ faa ká ɓay ɓáa ɓay ziŋ ri ya, a ɗaa ɓa nduo-ɛ hɔy ze ha ri a kaw ɓa mbiki. Lɛɛ, nzoɓri kɔ í ɓaa mii: «Fe tina nun ha̰ Zakari ká ɓil hul ka̰ni Ŋgɛrɛwṵru.» 
Zaɗka nam peɗ Zakari ɔ na báyḭi lɛ, ka yḭ̀i a se puɔ. 
Fal namkeri ku na báyḭi lɛ, má̰y ɓe Elizabɛɗ na ya̰a ɓil, a mṵu ɓilke ku na ɓa few ndeɓe a ɓaa mii: 
«Ì kɔ fe ká Ŋgɛrɛmbay ɗaa ziŋ mì na ze ɗo key: timbɛɗɛ key na ka ɗaa nun-ɛ ɓo tul-i, a naa fe ká ɗaa sahoy ɓo nun-i ká sakra nzoɓri.» 
Ɓil káʼa ɗo ndeke ɗi few yieke na báyḭi lɛ, Ŋgɛrɛwṵru pie leɗ nzaapeɗ ká nulue ká riŋ-ɛ ɓa Gabiriyɛl se puo ká Nazarɛɗ kuɗu zaɗ ká Galele, 
luo má̰y tikɗi mbḭw ká riŋ-ɛ ɓa Mari. Ka ɓa má̰y mbana nzoɓ mbḭw munu ká riŋ-ɛ ɓa Zezeɓ ká ɓa vu bulu Mbay *Daviɗ. 
Leɗ nzaapeɗ ká nulue na nduo a se zaɗ ká Mari kaw ɗi a ɓaa ha̰ ni mii: «Soko woo, ɓo ká Ŋgɛrɛwṵru ɗaa law kere ziŋ mù! Ɓo na, Ŋgɛrɛmbay saɗ ziŋ mù.» 
Zaɗka Mari laa ɓayke na ku báyḭi lɛ, ɓil law-ɛ nzaa ni ha̰ ni ɓaa ká ɓil law-ɛ mii: «Kḭri soko ḭi ze mini key lɛ?» 
Báyḭi lɛ, leɗ nzaapeɗ ká nulue na ɓaa ha̰ ni mii: «Mari, mu hḭɛ ya, ɓay ḭi lɛ, Ŋgɛrɛwṵru ɗaa law kere ziŋ mù. 
Mu kɔ, mù ya̰aŋa ɓil ɓay mbóŋ leɗ wa̰ra nzoɓ, lɛ, mù túu riŋ-ɛ ɓa Zezu. 
Kaʼa ɓá bawda nzoɓ, i ɗika ni ɓa Vu Ŋgɛrɛwṵru ká nulue siya. Ŋgɛrɛmbay Ŋgɛrɛwṵru na, a ɗáa ni kaw tul kariŋgaw mbay ká sa̰w ka̰ni bul-e Daviɗ. 
Kaʼa réke mbay ká tul leɗ Izarayɛlri ɓaŋguɔ kpaɗara wṵ̌m. Puoruo ɓe na, gbṵke ti tiika ya.» 
Báyḭi lɛ, Mari vbi leɗ nzaapeɗ ká nulue na mii: «Fe key na wa̰a, a ɗoko mina zu lɛ? Ɓay ḭi lɛ, mì naa ziŋ wa̰ra nzoɓ ya ɓáy.» 
Lɛɛ, leɗ nzaapeɗ ká nulue na yḭiŋra ɓáy ɓay ha̰ ni mii: «Tem Law Pie a ví káw tul-a, a hṵrusuo Ŋgɛrɛwṵru ká nulue siya na a guɓa tul-a ɓáy tem ɓe riɗiɗi. Sa̰wke mini ze, leɗ ká ɗo ɓoɗ ɓa taa Ŋgɛrɛwṵru ká mù mbóŋ ni na, i ɗika ni ɓa Vu Ŋgɛrɛwṵru. 
Rɔɓay, mu kɔ, Elizabɛɗ ká ɓa nzoɓ ini ɓo káʼa ɗi tá̰w, ká i ɗi ni ɓa máa suo na, ka ɗo ɓil ɓa few yie ro. Ɓilke ku na a mbóŋ ɓa leɗ wa̰ra nzoɓ, 
ɓay ḭi lɛ, Ŋgɛrɛwṵru na, fe mbḭw mini kara mba ni ya.» 
Báyḭi lɛ, Mari ɓaa ha̰ ni mii: «Mì ɓa leɗ káw Ŋgɛrɛmbay. Ndaɗ ɓay haŋa ni ka ɗaa ziŋ mì munu ká mù ɓaa ká nzaa-a ku.» Falɛ ku báyḭi lɛ, leɗ nzaapeɗ ká nulue na pɔŋ ni a zɔl. 
Ɓil namke ku hɔy na, Mari uru vaɗ a se ɓa puo ká ɗo lakun kuori ká tusiri Zuda, 
a nduo a se ɓil hul Zakari a vǎa hii soko ha̰ Elizabɛɗ. 
Zaɗka Elizabɛɗ laa kusol Mari ká hii soko ha̰ ni na báyḭi lɛ, leɗ ká naa ɓil-e na uru ndururu ndururu, lɛ, Elizabɛɗ na kara Tem Law Pie mbaa ɓil law-ɛ gba̰y gba̰y, 
a ha̰ ni ɓaa ɓay ɓáy bawda kusol-e ɓeleŋ mii: «Ɓo na, fe sa̰mi Ŋgɛrɛwṵru ɗo tul-a ká sakra má̰y kṵ-ɔri. Leɗ ká ɗo ɓil-a hɔy kara, fe sa̰mi ɗo tul-e nda̰w! 
Máa Ŋgɛrɛmbay ɓi ká vi ɓay kɔ́kɔ mì key na wa̰a, law kereke uru saa ha̰a rɔɔ, a vi tul-i mini key lɛ, 
ɓay ḭi lɛ, zaɗka kusol soko ɓo tɔɗɔ ɓo suk-i na, leɗ ká ɗo ɓil-i na uru ndururu ndururu ɓáy bawda suoriya. 
Suoriya ɓa taa ɓo ká mù ɗaa law-a ɓo tul ɓay ká Ŋgɛrɛmbay ɓaa ha̰ mù na, ɓay ḭi lɛ, fekeri na a ɗoko ɓáy zaɗɛ.» 
Báyḭi lɛ, Mari ɓaa mii: «Mì sìi gay Ŋgɛrɛmbay! 
Ɓil law-i ɗaa suoriya ŋgḭi ɓamba ɓay tul Ŋgɛrɛwṵru, Nzoɓ Ya̰aŋa mì. 
Ɓi ká mì ɓa leɗ káw ɓe taa má̰yke hɔy ká mí ɗiŋ tul-i na, ka ɗaa nun-ɛ ɓo tul-i. Sa̰wke mini ze, tii sa̰wke vuri key kpṵru vǎw na, nzoɓri riw bele i ɓáa mii, bawda suoriya ɓa taa ɓi, 
ɓay ḭi lɛ, Ŋgɛrɛwṵru Nzoɓ Hṵrusuo na ɗaa feri ká ndaɗ ɓamba tasiri ziŋ mì. Riŋ-ɛ taŋ kaɗaŋ, 
a kɔ nun síe nzoɓri ká i hḭɛ ni na mbiimbam ɓáy mbiimbam ɓaŋguɔ. 
Hṵrusuo nduo-ɛ na ɗaa feri ká ŋgɔŋ ɓamba tasiri. Ka nii nzoɓ siika sùori na ha ri ɗuu kpɛrkɛ kpɛrkɛ. 
Ka nii mbayri ká tul kariŋgaw mbay ɓari, a yḭ̀i a ura tul nzoɓri ká i ɗiŋ tul-ri. 
Ka ha̰ nzoɓ kɔnri fe kereri ŋgḭi ɓamba ha̰ ɓil-ri vbiɗa kpaɗ kpaɗ, a ha̰ nzoɓ feziŋari zɔl nduo-ri hɔy soli. 
Ka ví sɔ nzoɓ peɗ ɓeri ká i ɓa leɗ Izarayɛlri na. Ka ker se tul Abaraham ɓáy vu bul-eri, a mgba ini ziŋ ri ɓaŋguɔ kpaɗara munu káʼa waa na, ɓo ka yḭiŋra ri ya.» 
Lɛɛ, Mari na kaw ziŋ Elizabɛɗ maa few say nda̰w rɔɔ, a yḭ̀i a se puɔ ɓáy. 
Zaɗka nam maa ɓay haŋa Elizabɛɗ mboŋ na báyḭi lɛ, ka mboŋ ɓa leɗ wa̰ra nzoɓ. 
Zaɗka nzoɓ tul kpaŋ ɓeri ɓáy nzoɓ ini ɓeri kɔ bawda law kere ká Ŋgɛrɛmbay ɗaa ziŋ ni na báyḭi lɛ, i ɗaa suoriya ziŋ ni mbḭw hɔy. 
Zaɗka leɗ na ɗaa nam ndeke ɗi tɔnɔ siɗike na báyḭi lɛ, i vi ɓay *kúŋ ŋgori ɓe, í hii ɓay túu riŋ bi-ɛ Zakari ze ɓo tul-e. 
Roo lɛ, mi-ɛ mbi ɓay a ɓaa ha ri mii: «Ṵ́-uu, munu ya. I túu riŋ-ɛ ɓa Za̰a.» 
Ɓari riw bele ká i ɗo zaɗɛ na, i yḭiŋra ɓáy ɓay ha̰ ni mii: «Úwaa, ɓo na, nzoɓ ini ɓo ha̰a rɔɔ, i tuu riŋ-ɛ mini key lɛ?» 
I yḭ̀i í fɛrɛ kɔ́m bɔm ɓa luo bi-ɛ ɓay kɔ́kɔ wa̰a, riŋ ḭi ze ka hii ɓay túu ha̰ ni lɛ? 
Báyḭi lɛ, Zakari yḭ̀i a vbi ri tutakra ɗáa mbeɗe. Lɛɛ, ka vbie fe ɗo ɗi mii: «Za̰a ze ɓa riŋ-ɛ.» Zaɗka i kɔ munu na báyḭi lɛ, ɓari riw bele na, zaɗ ɓay zee ri sɛl. 
Zaɗɛ ku hɔy, kusol Zakari na vuo ɓoloŋ ha̰ ni ɓaa ɓay ɓa kḭ, a tii sa̰w pisi Ŋgɛrɛwṵru. 
Báyḭi lɛ, nzoɓ tul kpaŋ ɓari riw bele ká i ɗo zaɗɛ na, hḭɛ ɗaa ri zikiki. A nzoɓri riw bele ká i ɗaa puo ká lakun kuori ká kuɗu zaɗke ká Zude na, i lo soro feri ká kal na. 
Ɓari riw bele ká i laa ɓayke na, i kɔrɔ ɗo ɓil law-ri í ɓaa mii: «Leɗ key na wa̰a, a ɗoko mina lɛ?» Tusuɛke lɛ, nduo Ŋgɛrɛmbay ɗo tul leɗ na. 
Zakari, bǎa leɗ tupɛŋ na, Tem Law Pie mbaa ɓil law-ɛ gba̰y gba̰y ha̰ ni tǐnake ɓay káʼa ya̰a saa nzaa Ŋgɛrɛwṵru na mii: 
«Mì pisi Ŋgɛrɛmbay Ŋgɛrɛwṵru naari leɗ Izarayɛlri, ɓay ḭi lɛ, ka kɔ-kɔ́m ɓa tul nzoɓ taa ɓeri, a ví ya̰a naari. 
Ka ha̰ naari Nzoɓ Ya̰aŋa Nzoɓ ká ɓa Nzoɓ Hṵrusuo ká tḭi saa sa̰w bulu naari, Mbay Daviɗ ká ɓa nzoɓ peɗ ɓe, 
munu káʼa ɓaa ɓayke piɛɗ lew hɔy ɓáy faa nzoɓ ya̰aŋa ɓay saa nzi-ɛri káʼa nan ri ɗo ɓoɗ na. 
Nzoɓ Ya̰aŋa Nzoɓ káʼa pie ni ha̰ naari na, a ya̰aŋa naari saa nduo nzoɓ tul ŋga̰ni naari, ɓáy ɓari riw bele ká i hii ɗáa sɛkɛ ziŋ naari. 
Sa̰wke mini ze, ka kǐɛke bawda law ini ɓe ha̰ bulu naari, a kěrke ɓaŋguɔ se tul sáka kuni ká taŋ kaɗaŋ káʼa sáake ziŋ ri pola na. 
Ɓa ɓay káʼa waa ziŋ bulu naari *Abaraham, 
ɓay ḭi lɛ, ka hii ɓay ya̰aŋa naari saa nduo nzoɓ tul ŋga̰ni naari ɓay pɔ́ŋ faa ɗo hɔy ɓo, náa ɗáari peɗ ha̰ ni taŋ hḭɛ, 
ɓáy law ká *taŋ kaɗ kaɗ ɓo, náa ɗori ɓáy zaɗɛ nzɛɗɛm ká nun-ɛ ɓáy namri riw bele ká náa káwri ɓáy kumnun na. 
Ɓo ká mù ɓa leɗ tupɛŋ na, i ɗika mù ɓa nzoɓ ya̰aŋa ɓay saa nzaa Ŋgɛrɛwṵru ká nulue siya, ɓay ḭi lɛ, mù séke pol Ŋgɛrɛmbay ɓay léke faa ɓe, 
ɓay haŋa nzoɓ taa ɓeri kɔ í ɓaa mii, a ndáka buma ká tul feya̰a ɓari a yǎ̰ake ɓari. 
Ɓe ze ɓa fe bawda law kere ɓe káʼa haŋake síe tḭi, a so ɓil law naari nzar. 
Zaɗ taŋake na, a táŋ ká ɓil law nzoɓri ká i ɗo ɓil suŋ ká tem huɗ ɗo tul-ri, a kiɛ naari faa ká ɓay haŋa náa séri ɓáy law ɗɛkɛkɛ.» 
Báyḭi lɛ, leɗ na ŋgɔŋ ɓa pola pola, a nzɛ kpay kpay ɓáy kér ɓay. Ka kaw ɓil law kɔr kpṵru maa ɓáy nam káʼa tǐnake sùo-ɛ ká zaɗ hie ká nun leɗ Izarayɛlri. 
