4
Zezi na maŋɩ mɩmaŋa o brɩ nɔɔna te tɩn
(Matiyu 13:1-23, Luki 8:4-15)
1 Zezi dɛɛn maa wʋ nɩnɩʋ kʋm ni nɩ o brɩ nɔɔna bam. Nɔɔna zanzan ma ba ba gilim-o. Ba kɔgɔ kʋm na daga tɩn, o ma zaŋɩ o di naboro kʋ na wʋ na bam wʋnɩ tɩn, yɩ o jǝni sɩ o brɩ-ba. Nɔɔna bam maama ma maŋɩ na bam ni nɩ, sɩ ba taa cǝgi o taanɩ dɩm. 2 O maa maɩ mɩmaŋa o brɩ-ba wǝǝnu zanzan, yɩ o zaasɩ-ba o wɩ:
3 «Cǝgi-na. Valʋ dɛɛn mʋ wʋra. O ma zaŋɩ o vu o kara sɩ o du. 4 O ma karɩ o dʋlɩ o wo-duuru tɩm. Tɩdonnǝ ma tʋ cwǝŋǝ ni nɩ. Zunǝ ma ba ba twɛ-tɩ ba di. 5 Tɩdonnǝ ma tʋ kandwa jǝgǝ nɩ valɩm na ba daga mɛ tɩn. Tɩ ma wʋ daanɩ tɩ puli, valɩm dɩm na ba lirǝ tɩn ŋwaanɩ. 6 Wɩa ma ba ka baanɩ tɩ maama. Tɩ bʋnnʋ na wʋ zʋ tɩga tɩn, tɩ ma tɩ. 7 Kʋ daarɩ wo-duuru tɩdonnǝ ma tʋ sabarɩ wʋnɩ. Tɩ na puli tɩn, sabarɩ sɩm laan ma zaŋɩ sɩ li-tɩ sɩ gʋ, yɩ tɩ daa wʋ kɩ biǝ. 8 Kʋ daarɩ tɩdonnǝ ma tʋ tɩ-ywǝŋǝ jǝgǝ nɩ, tɩ ma puli tɩ nuŋi tɩ kɩ biǝ lanyɩranɩ. Tɩdonnǝ kɩ nɩnɛɛnɩ biǝ fiintɔ fiintɔ. Tɩdaara kɩ nɩnɛɛnɩ biǝ fusɩrdʋ fusɩrdʋ. Tɩtɩm dɩ maa kɩ nɩnɛɛnɩ biǝ bi bi.»
9 Zezi laan ma ta o wɩ: «Á nan fɔgɩ á cǝgi a taanɩ dɩm lanyɩranɩ.»
10 Kɔgɔ kʋm na viiri kʋ daarɩ Zezi o yɩranɩ tɩn, nɔɔna balʋ ya na wʋ o tee nɩ tɩn badaara ma tɔgɩ dɩ o karabiǝ fugǝ-bale bam, ba vu ba bwe-o mɩmaŋa yam kuri. 11 O ma lǝri-ba o wɩ: «Kʋ na yɩ abam, Wɛ maŋɩ DƖ pa á lwarɩ DƖ paarɩ dɩm kuri na yɩ te tɩn, yɩ cɩga kam kʋntʋ ya maŋɩ ka sǝgi mʋ. Kʋ daarɩ, balʋ na daɩ amʋ kɔgɔ kʋm wʋ nɔɔna tɩn, a maɩ mɩmaŋa yɩranɩ mʋ a brɩ-ba Wɛ cɩga kam, 12 sɩ
‹ba na niǝ, sɩ ba yɩ taa naɩ lanyɩranɩ,
ba na cǝgǝ, sɩ ba yɩ taa ni ka kuri.
Kʋ na daɩ kʋntʋ, ba ya wʋ́ pipiri ba sɛ Wɛ,
yɩ DƖ wʋ́ yagɩ ba lwarɩm DƖ ma cɛ-ba.› »
13 Zezi laan ma bwe-ba o wɩ: «Á wʋ ni mɩmaŋɩ dɩntʋ kuri na? Kʋntʋ tɩn, á nan wʋ́ kɩ ta mʋ á ni mɩmaŋa yadonnǝ yam kuri? 14 Mɩmaŋɩ dɩm kuri mʋ tɩntʋ:
Wo-duuru tɩlʋ valʋ wʋm na jɩgɩ o du tɩn mʋ brɩ Wɛ taanɩ dɩm na yɩ te tɩn. 15 Nɔɔna badonnǝ nyɩ dɩ cwǝŋǝ kam ni wo-duuru tɩm na tʋ mɛ tɩn mʋ. Bantʋ na ni Wɛ taanɩ dɩm tɩn, sʋtaanɩ ma da dɩ ba dɩ lɩ-dɩ, yɩ dɩ wʋ zʋ ba wʋbʋŋa. 16 Nɔɔna badonnǝ nyɩ dɩ kandwa jǝgǝ kalʋ wo-duuru tɩm na tʋ da tɩn mʋ. Bantʋ na ni Wɛ taanɩ dɩm tɩn, ba joŋi-dɩ lɩla dɩ wʋpolo. 17 Taanɩ dɩm ma wʋ tiini dɩ zʋ ba wʋbʋŋa. Yaara na yi-ba, yɩ ba na bɛɛsɩ-ba Wɛ taanɩ dɩm ŋwaanɩ, baá da ba kwe-dɩ ba yagɩ mʋ lɩla. 18 Nɔɔna badaara nyɩ dɩ sabarɩ sɩm jǝgǝ kam wo-duuru tɩm na tʋ da tɩn mʋ. Bantʋ mʋ yɩ balʋ na ni Wɛ taanɩ dɩm, 19 yɩ ba ta jɩgɩ liǝ dɩ lʋgʋ baŋa wǝǝnu tɩm. Sǝbu-lagɩ ma cɔgɩ ba wʋbʋŋa yɩ wo-yɔɔrʋ fra jɩgɩ-ba, kʋ pa ba kwe Wɛ taanɩ dɩm ba yagɩ, yɩ dɩ wʋ jaanɩ kuri dɩ pa-ba. 20 Kʋ daarɩ nɔɔna badaara nyɩ dɩ tɩ-ywǝŋǝ jǝgǝ kam wo-duuru tɩm na tʋ da tɩn mʋ. Bantʋ mʋ yɩ balʋ na ni Wɛ taanɩ dɩm yɩ ba sɛ-dɩ lanyɩranɩ tɩn. Kʋntʋ ma pa Wɛ taanɩ dɩm ja kuri dɩ pa-ba, nɩnɛɛnɩ wo-duuru na kɩ biǝ lanyɩranɩ, sɩ kʋ maŋɩ dɩ biǝ fiintɔ fiintɔ, yɩ tɩdaara dɩ kɩ biǝ fusɩrdʋ fusɩrdʋ, yɩ tɩdonnǝ dɩ kɩ biǝ bi bi tɩn.»
Kanɩa mɩmaŋa
(Luki 8:16-18)
21 Zezi daa ma maŋɩ o brɩ-ba o wɩ: «Nɔɔnʋ na tarɩgɩ kanɩa, oó sɛ o kwe-ka o pu tɩtɔgɔ kuri nɩ, naa o zɩgɩ-ka gadogo kuri nɩ na? Aye. Oó kwe-ka o palɩ wɛɛnɩ mʋ. 22 Kʋlʋ maama na sǝgi zɩm nɔɔna tee nɩ tɩn wʋ́ ba kʋ kwɩn. Kʋlʋ maama na pugi zɩm tɩn wʋ́ ba kʋ puri sɩ nɔɔna maama lwarɩ-kʋ. 23 Á nan fɔgɩ á cǝgi a taanɩ dɩm lanyɩranɩ.»
24 O daa ma ta o wɩ: «Kwaanɩ-na á pa á na ni kʋlʋ tɩn zʋ á wʋbʋŋa. Abam na maɩ bwaŋa kalʋ á maŋɩ á pa á donnǝ tɩn, Wɛ dɩ wʋ́ ma bwaŋa kantʋ mʋ DƖ maŋɩ DƖ pɛɛlɩ DƖ pa abam. 25 Bɛŋwaanɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ na maŋɩ o jɩgɩ woŋo tɩn, o ta wʋ́ joŋi kʋdoŋ o wǝli da, yɩ nɔɔnʋ wʋlʋ nan na maŋɩ o ba jɩgɩ kʋlʋkʋlʋ tɩn wʋ́ ba o ga kʋlʋ fɩnfɩɩn o ya na jɩgɩ tɩn dɩ.»
Wo-vaalʋ bɩrʋ mɩmaŋa
26 Zezi daa ma ta o wɩ: «Wɛ paarɩ dɩm nyɩ dɩ nɔɔnʋ na kwe wo-duuru o du o kara wʋnɩ te tɩn mʋ. 27 Tɩtɩɩ nɩ o maa tigi o dɔa. Wɩa nɩ o maa yǝni o zaŋɩ. Wɩa dɩ tɩtɩɩ maama wo-vaalʋ tɩm maa pulǝ yɩ tɩ bɩra, yɩ valʋ wʋm yǝri tɩ na kɩ te tɩ puli. 28 Tɩga kam nɩ mʋ wǝǝnu tɩm tɩtɩ yǝni tɩ puli tɩ nuŋi tɩ da yigǝ tɩ kɩ vɔɔrʋ. Tɩ laan ja pugǝ yɩ tɩ daarɩ tɩ kɩ biǝ. 29 Wo-vaalʋ tɩm na bɩgɩ tɩ ti, valʋ wʋm laan wʋ́ kwe o sʋgʋ o vu o zagɩ-tɩ, faa maŋa kam na yi tɩn ŋwaanɩ.»
Wɛ paarɩ dɩm na yɩ te tɩn
(Matiyu 13:31-32, Luki 13:18-19)
30 Zezi daa ta ma ta o wɩ: «Amʋ wʋ́ ma bɛɛ mʋ a maa maŋɩ a brɩ abam Wɛ paarɩ dɩm na nyɩ te tɩn? Aá ma mɩmaŋa mʋ a brɩ abam sɩ á lwarɩ lanyɩranɩ. 31 Wɛ paarɩ dɩm nyɩ dɩ nɔɔnʋ na kwe wo-duu na yɩ mɩmɩɩnʋ o du tɩga nɩ, yɩ wo-duu kʋm kʋntʋ mʋ tiini kʋ yɩ mɩmɩɩnʋ wo-dwǝ maama wʋnɩ. 32 O na dugi-kʋ tɩn, kʋ laan ma nuŋi kʋ ji kamunu kʋ dwǝni dwǝ balʋ maama na wʋ o kara kam nɩ tɩn. Kʋ ma ta nɛ kamunǝ kamunǝ, yɩ zunǝ tui ba sɔ ba pwǝru kʋ yuu nɩ, kʋ na jɩgɩ woro tɩn ŋwaanɩ.»
33 Zezi maa maɩ mɩmaŋa yantʋ dwi zanzan mʋ o maŋɩ Wɛ taanɩ dɩm o brɩ nɔɔna bam. O maa yǝni o brɩ-ba nɩnɛɛnɩ ba na wʋ́ wanɩ ba ni dɩ kuri te tɩn. 34 O maa maɩ mɩmaŋa yɩranɩ mʋ o brɩ nɔɔna bam. Kʋ na yǝni kʋ yɩ wʋntʋ dɩ o karabiǝ bam yɩranɩ, o yǝni o tɛ wǝǝnu tɩm maama kuri o brɩ-ba.
Zezi na jɩgɩ dam vu-fɔrɔ dɩ na baŋa nɩ te tɩn
(Matiyu 8:23-27, Luki 8:22-25)
35 Dɛ dɩm kʋntʋ wa-zʋʋrɩ maŋa nɩ, Zezi ma ta dɩ o karabiǝ bam o wɩ: «Pa-na dɩ́ kwe naboro dɩ́ vu dɩ́ bɛ bubɛ dɩdoŋ dɩm.» 36 O na je naboro kʋm wʋnɩ kʋntʋ tɩn, ba ma kwe-o ba ja viiri yɩ ba daarɩ kɔgɔ kʋm. Nabwǝǝru tɩdonnǝ dɩ maa tɔgɩ-ba tɩ veǝ. 37 Vu-fɔrɔ laan ma zaŋɩ kʋ magɩ boro kʋm. Na bam ma pɔgɩlɩ zanzan ba wʋra ba sui boro kʋm, yɩ kʋ lagɩ kʋ miisi na bam kuri nɩ. 38 Zezi maa wʋ naboro kʋm kwaga kam nɩ o tigi pɔlɔ baŋa nɩ o dɔa. O karabiǝ bam ma vu ba zaŋ-o, yɩ ba ta dɩd-o ba wɩ: «Karanyɩna, dɩ́ na lagɩ dɩ́ tɩ tɩn, kʋ daɩ kʋlʋkʋlʋ dɩ nmʋ na?»
39 O laan ma zaŋɩ wɛɛnɩ, yɩ o bagɩ vu-fɔrɔ kʋm o wɩ, kʋ kwǝri, yɩ o daarɩ o ta dɩ na bam o wɩ, ba yagɩ sɔɔ! O na tagɩ kʋntʋ tɩn, viu kʋm ma sɩɩnɩ kʋ ja, yɩ na bam dɩ maŋɩ da cɩmm. 40 O ma ta dɩ o karabiǝ bam o wɩ: «Bɛɛ mʋ yɩ á fʋmma kʋntʋ? Abam ta wʋ kɩ á wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ na?»
41 Fʋʋnɩ ma tiini dɩ ja-ba. Ba ma bwe daanɩ ba wɩ: «Nɔɔnʋ wʋntʋ yɩ wɔɔ mʋ, yɩ viu dɩ na dɩ ta sɛ o ni?»