10
Kaanɩ vɩɩm taanɩ
(Matiyu 19:1-12, Luki 16:18)
1 Zezi laan ma zaŋɩ o nuŋi je sɩm kʋntʋ nɩ o vu o da Zude tɩ-niǝ yam. O ma vu o bɛ Zʋrdɛn bugǝ kam ni dɩdoŋ dɩm nɩ. Nɔn-kɔgɔ zanzan daa ma ba ba gilim-o. O ma ta brɩ-ba Wɛ cɩga kam, nɩ o na yǝni o kɩ te tɩn.
2 Farizɩan tiinǝ badaara dɛɛn ma zaŋɩ ba vu o te sɩ ba maŋ-o ba nii. Ba ma bwe-o ba wɩ: «Nɔɔnʋ jɩgɩ cwǝŋǝ sɩ o vɩn o kaanɩ na?»
3 Zezi ma lǝri-ba o wɩ: «Moyisi dɛɛn pɛ abam culu kʋm o wɩ bɛɛ?»
4 Ba ma lǝr-o ba wɩ: «Moyisi pɛ ni, nɩ nɔɔnʋ jɩgɩ cwǝŋǝ sɩ o pʋpʋnɩ tɔnɔ o pa o kaanɩ, sɩ kʋ brɩ nɩ o vɩ-o mʋ.»
5 Zezi ma lǝri-ba o wɩ: «Moyisi dɛɛn pʋpʋnɩ kʋntʋ o pa abam, á wʋrʋ na dana tɩn ŋwaanɩ mʋ. 6 Kʋ daarɩ, pulim nɩ Wɛ na kɩ nabiinǝ tɩn, DƖ kɩ-ba sɩ ba taa yɩ baarʋ dɩ kaanɩ mʋ. 7 Kʋntʋ ŋwaanɩ, nɔɔnʋ na di kaanɩ, o maŋɩ sɩ o pɔɔrɩ o tɩtɩ o nu dɩ o ko tee nɩ, sɩ o daarɩ o pa o dɩ o kaanɩ wʋm jǝni daanɩ. 8 Kʋntʋ wʋ́ pa ba laan ji nɔɔnʋ dɩdʋa. Ba daa daɩ nɔɔna bale, ba laan yɩ nɔɔnʋ dɩdʋa mʋ. 9 Wɛ na kɩ nɔɔna balʋ daanɩ tɩn, nɔɔn-nɔɔnʋ daa wʋ maŋɩ sɩ o pɔɔrɩ-ba daanɩ.»
10 Zezi dɩ o karabiǝ bam laan ma joori ba vu sɔŋɔ. Ba na zʋ tɩn, ba ma bwe-o o taanɩ dɩm kuri. 11 O ma ta dɩ ba o wɩ: «Nɔɔnʋ na vɩn o kaanɩ yɩ o daarɩ o di kaanɩ wʋdoŋ, kʋntʋ tu kǝm dɩm dɩ ka-bwǝŋǝ yɩ bɩdwɩ mʋ. 12 Kaanɩ dɩ na vɩn o barʋ yɩ o vu o zʋ barʋ wʋdoŋ, o dɩ kǝm dɩm dɩ bwǝŋǝ yɩ bɩdwɩ mʋ.»
Bu-balwa na maŋɩ dɩ Wɛ paarɩ dɩm te tɩn
(Matiyu 19:13-15, Luki 18:15-17)
13 Nɔɔna badonnǝ maa jaanɩ biǝ ba tui Zezi te sɩ o daŋɩ o jɩa ba baŋa nɩ. O karabiǝ bam ma zaŋɩ ba bagɩ-ba sɩ ba yɩ taa kɩ kʋntʋ. 14 Zezi na nɛ ba na kɩ te tɩn, o banɩ ma zaŋɩ yɩ o ta dɩ ba o wɩ: «Yagɩ-na sɩ biǝ bam taa tui amʋ te, sɩ á yɩ zaŋɩ á taá cʋ-ba. Bɛŋwaanɩ balʋ na nyɩ nɩ bu-balwa te tɩn mʋ maŋɩ sɩ ba zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋ. 15 A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, nɔɔnʋ na wʋ sɛ sɩ Wɛ taa te-o nɩ bu-balaŋa te, o bá na cwǝŋǝ o zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋ.»
16 Zezi na tagɩ kʋntʋ tɩn, o laan ma ja ja biǝ bam o kɩ o ja-kukoro nɩ. O ma daŋɩ o jɩa ba baŋa nɩ o warɩ Wɛ o pa-ba.
Nadunǝ wʋ́ wanɩ ba na ŋwɩa Wɛ tee nɩ na?
(Matiyu 19:16-30, Luki 18:18-30)
17 Zezi ma zaŋɩ o maa kɛa. Nɔɔnʋ wʋdoŋ ma duri o vu o yi o te. O ma kuni doonǝ o yigǝ nɩ yɩ o wɩ: «Karanyɩna, n yɩ nɔn-ŋʋm. Nan brɩ-nɩ kʋlʋ a na wʋ́ kɩ, sɩ a wanɩ a na ŋwɩa kalʋ na ba ti tɩn Wɛ tee nɩ.»
18 Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: «Bɛŋwaanɩ mʋ n bǝŋi-nɩ nɩ nɔn-ŋʋm? Nɔɔn-nɔɔnʋ tǝrǝ o na yɩ nɔn-ŋʋm, kʋ na daɩ Wɛ DƖ yɩranɩ. 19 Nmʋ maŋɩ n ye Wɛ cullu tɩm na brɩ kʋlʋ tɩn. Yɩ zaŋɩ n gʋ nɔɔnʋ. Yɩ zaŋɩ n pǝni dɩ n doŋ kaanɩ. Yɩ ŋɔnɩ. Yɩ zaŋɩ n fɔ vwan n pa n doŋ. Yɩ pini n doŋ. Ta n zuli n nu dɩ n ko.»
20 Nɔɔnʋ wʋm ma ta dɩd-o o wɩ: «Karanyɩna, kʋ na sɩŋɩ a biini nɩ tɩn, a maŋɩ a sɛ cullu tɩntʋ maama.»
21 Zezi ma nii-o dɩ sono, yɩ o ta dɩd-o o wɩ: «Kʋ nan ta gɛ woŋo dɩdʋa mʋ sɩ n kɩ. Ve sɔŋɔ n kwe woŋo kʋlʋ maama n na jɩgɩ tɩn n yǝgi, sɩ n laan kwe tɩ sǝbu kʋm n ma n wǝli yinigǝ tiinǝ. Kʋntʋ wʋ́ pa n ta n jɩgɩ jɩjɩgɩrʋ zanzan Wɛ-sɔŋɔ nɩ. Nmʋ na kɩ kʋntʋ, sɩ n laan ba n ta n tɔgɩ-nɩ.»
22 Nɔɔnʋ wʋm na ni kʋntʋ tɩn, o wʋ ma cɔgɩ zanzan yɩ o yigǝ nywanɩ, o jɩjɩgɩrʋ tɩm na tiini tɩ daga tɩn ŋwaanɩ. O ma yagɩ Zezi yɩ o viiri.
23 Zezi laan ma pipiri o nii o karabiǝ bam seeni, yɩ o ta dɩ ba o wɩ: «Nadunǝ na lagɩ sɩ ba zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋ, kʋʋ́ ta tiini kʋ cana kʋ pa-ba.»
24 O karabiǝ bam na ni kʋntʋ tɩn, kʋ ma sʋ-ba. Zezi daa ta ma ta dɩ ba o wɩ: «A biǝ-ba, nɔɔna na lagɩ sɩ ba zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋ, kʋʋ́ ta tiini kʋ cana kʋ pa-ba. 25 Kʋʋ́ ta yɩ mwalɩ sɩ yogondi da gar-lwe bɔɔnɩ dɩ nuŋi kʋ dwe nadum na lagɩ sɩ o zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋ.»
26 Zezi na tagɩ kʋntʋ tɩn, kʋ ma tiini kʋ sʋ o karabiǝ bam zanzan, yɩ ba tɛ daanɩ ba wɩ: «Kʋ nan na yɩ kʋntʋ, wɔɔ mʋ wʋ́ wanɩ o na ŋwɩa Wɛ tee nɩ?»
27 Zezi ma nii-ba yɩ o wɩ: «Nabiinǝ mʋ bá wanɩ ba kɩ, sɩ Wɛ waɩ DƖ kɩa. Bɛŋwaanɩ Wɛ waɩ woŋo maama DƖ kɩa.»
28 Pɩyɛɛrɩ laan ma ta dɩd-o o wɩ: «Nii. Dɩbam yagɩ dɩ́ woŋo maama mʋ, yɩ dɩ́ daarɩ dɩ́ tɔgɩ nmʋ.»
29 Zezi ma lǝri o wɩ: «A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ maama na tagɩ amʋ ŋwaanɩ dɩ Wɛ kwǝr-ywǝŋǝ kam ŋwaanɩ, o yagɩ o sɔŋɔ naa o nu-biǝ naa o nu dɩ o ko naa o biǝ naa o karɩ dɩ tɩn, 30 kʋntʋ tu wʋ́ ba o na kʋlʋ maama o na yagɩ tɩn kuni bi mʋ lʋgʋ kʋntʋ baŋa nɩ. Oó na sam dɩ nu-biǝ dɩ niinǝ dɩ biǝ dɩ karɩ, yɩ oó na yaara dɩ o wǝli da. Kʋ daarɩ maŋa kalʋ na wʋ́ ba tɩn, kʋntʋ tu wʋ́ na ŋwɩa kalʋ na ba ti tɩn Wɛ tee nɩ. 31 Balʋ na maŋɩ ba yɩ yigǝ tiinǝ tɩn zanzan wʋ́ joori ba ji kwaga tiinǝ. Kʋ daarɩ balʋ dɩ na maŋɩ ba yɩ kwaga tiinǝ tɩn zanzan wʋ́ ba ba ji yigǝ tiinǝ Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ.»
Zezi daa na ŋɔɔnɩ o tʋʋnɩ taanɩ te tɩn
(Matiyu 20:17-19, Luki 18:31-34)
32 Zezi dɩ nɔɔna zanzan maa zaŋɩ ba wʋ cwǝŋǝ nɩ ba maa ve Zeruzalɛm. Zezi maa wʋ ba yigǝ nɩ o veǝ. O karabiǝ bam maa yɩ yǝǝu. Nɔɔna balʋ dɩ na tɔgɩ ba kwaga tɩn maa fʋmma. Zezi ma bǝŋi o karabiǝ fugǝ-bale bam daa nɩ, yɩ o ta o brɩ-ba kʋlʋ na lagɩ kʋ kɩ-o Zeruzalɛm nɩ tɩn. 33 O maa ta dɩ ba o wɩ: «Taá ye-na, dɩ́ na maa ve Zeruzalɛm tɩn, dáanɩ mʋ ba laan wʋ́ ja amʋ Nabiin-bu wʋm ba kɩ Zwifǝ kaanɩm yigǝ tiinǝ bam dɩ ba cullu karanyɩna tiinǝ bam jɩŋa nɩ. Nɔɔna bam kʋntʋ wʋ́ di a taanɩ ba wɩ, kʋ maŋɩ sɩ a tɩ mʋ, yɩ ba daarɩ ba kɩ-nɩ dwi-gɛ tiinǝ bam jɩŋa nɩ. 34 Baá yáalɩ-nɩ ba mwanɩ, yɩ ba daarɩ ba twɩ lileeru ba yagɩ a yɩra nɩ. Baá magɩ-nɩ dɩ balaara, yɩ ba laan daarɩ ba gʋ-nɩ. Da yatɔ dɛ nɩ a nan wʋ́ joori a bi a yagɩ tʋʋnɩ.»
Zezi cwǝŋǝ kam na jɩgɩ yaara te tɩn
(Matiyu 20:20-28)
35 Zakɩ dɩ Zan balʋ na yɩ Zebede biǝ tɩn dɛɛn ma vu Zezi te ba ta dɩd-o ba wɩ: «Karanyɩna, popo, kɩ woŋo kʋlʋ dɩ́ na lagɩ tɩn n pa dɩbam.»
36 Zezi ma bwe-ba o wɩ: «Á lagɩ sɩ a kɩ bɛɛ mʋ a pa abam?»
37 Ba ma lǝr-o ba wɩ: «Nmʋ na tu n ba n di n paarɩ dɩm, sɩ n pa dɩbam dɩdʋa jǝni n jazɩm nɩ sɩ dɩdʋa jǝni n jagwiǝ nɩ.»
38 Zezi ma ta dɩ ba o wɩ: «Abam tɩtɩ yǝri á na loori kʋlʋ tɩn. Abam wʋ́ wanɩ á tɔgɩ á yaarɩ, nɩ amʋ na lagɩ a ba a na yaara yalʋ tɩn na? Á wʋ́ wanɩ á yaarɩ á tɩ, nɩ a na lagɩ a yaarɩ a tɩ te tɩn na?»
39 Ba ma lǝr-o ba wɩ: «Ɛɛn, dɩ́ wʋ́ wanɩ.»
Zezi laan ma ta dɩ ba o wɩ: «Kʋ yɩ cɩga, abam nan wʋ́ sɩɩnɩ á tɔgɩ á yaarɩ amʋ yaara yam doŋ. 40 Kʋ nan daɩ amʋ mʋ maŋɩ sɩ a kuri wʋlʋ na wʋ́ jǝni a jazɩm nɩ naa a jagwiǝ nɩ tɩn. Kʋ yɩ Baŋa-Wɛ mʋ maŋɩ DƖ tiŋi je sɩm kʋntʋ, sɩ DƖ pa balʋ na wʋ́ jǝni da tɩn.»
41 O karabiǝ fugǝ kam na tu ba lwarɩ ba donnǝ bale bam na loori kʋlʋ Zezi tee nɩ tɩn, ba bana ma tiini ya zaŋɩ dɩ Zakɩ dɩ Zan. 42 Zezi laan ma bǝŋi ba maama, yɩ o ta dɩ ba o wɩ: «Abam nan maŋɩ á ye nɩ lʋgʋ baŋa pwa kɩ dam mʋ dɩ ba nɔɔna, yɩ ba dɩdɛɛra di dam ba baŋa nɩ. 43 Kʋ nan na yɩ abam, kʋ wʋ maŋɩ sɩ kʋ taa yɩ kʋntʋ doŋ abam tɩtarɩ nɩ. Bɛŋwaanɩ, abam wʋlʋ na lagɩ sɩ o ji nɔn-kamunu á wʋnɩ tɩn, kʋntʋ tu maŋɩ sɩ o ji abam maama tɩntʋŋnʋ mʋ. 44 Wʋlʋ na lagɩ sɩ o ji abam yigǝ tu tɩn, kʋntʋ tu maŋɩ sɩ o ji abam maama gambaa. 45 Bɛŋwaanɩ amʋ Nabiin-bu wʋm wʋ tu sɩ nɔɔna tʋŋɩ ba pa-nɩ. Amʋ nan tu sɩ a tʋŋɩ a pa nɔɔna mʋ, sɩ a daarɩ a kwe a ŋwɩa a ma lǝni nɔɔna zanzan ŋwɩa Wɛ tee nɩ.»
Zezi na pɛ lilwe yiǝ puri te tɩn
(Matiyu 20:29-34, Luki 18:35-43)
46 Zezi dɩ o karabiǝ bam ma vu ba yi tɩʋ kʋdoŋ, kʋ yɩrɩ mʋ Zeriko. Ba ma tɔgɩ da ba nuŋi ba maa kɛa. Ba na maa kɛ tɩn, nɔn-kɔgɔ maa tɔgɩ-ba. Nɔɔnʋ wʋdoŋ maa wʋra o na yɩ lilwe. O yɩrɩ mʋ Batime, o ko mʋ yɩ Time. O maa je cwǝŋǝ kam ni nɩ yɩ o loorǝ. 47 O ma lwarɩ nɩ kʋ yɩ Nazarɛtɩ tu Zezi mʋ tɔgɩ dáanɩ o maa kɛa. O laan ma puli o kaasɩ baŋa baŋa o wɩ: «Zezi, Pɛ Davidi dwi tu, duri a yibwǝnǝ!»
48 Nɔɔna zanzan ma bag-o sɩ o pu o ni. O laan ma tiini o kaasɩ zanzan yɩ o wɩ: «Pɛ Davidi dwi tu, duri a yibwǝnǝ!»
49 Zezi laan ma zɩgɩ yɩ o ta o wɩ, ba bǝŋ-o sɩ o ba. Ba ma bǝŋ-o, yɩ ba ta dɩd-o ba wɩ: «Kɩ wʋpolo, sɩ n zaŋɩ wɛɛnɩ, sɩ o bǝ-m o wɩ n ba.»
50 Lilwe wʋm ma da pɩɩsɩ o gɔrɔ o yagɩ, yɩ o zaŋɩ lɩla o vu o yi Zezi te. 51 Zezi ma bwe-o o wɩ: «Nmʋ lagɩ sɩ a kɩ bɛɛ mʋ a pa-m?»
O ma lǝri o wɩ: «Karanyɩna, a lagɩ sɩ a joori a taa naɩ mʋ.»
52 Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: «Nan ve, nmʋ na kɩ n wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ te tɩn mʋ pɛ n na yazurǝ.»
Zezi na tagɩ kʋntʋ bɩdwɩ baŋa nɩ tɩn, mʋ lilwe wʋm yiǝ joori ya naɩ. O maa tɔgɩ Zezi kwaga cwǝŋǝ kam nɩ.