28
Kʋlʋ na kɩ Malɩtɩ nɩ tɩn
1 Dɩbam na lugi yɩ dɩ́ bɛ bubɛ dɩm kʋntʋ tɩn, mʋ dɩ́ lwarɩ nɩ bubɛ dɩm kʋntʋ yɩrɩ mʋ Malɩtɩ. 2 Nɔɔna balʋ na zʋʋrɩ dáanɩ tɩn maa ja dɩbam ŋwaŋa zanzan. Dʋa maa sɩŋɩ ka wʋra ka nɩa, ka pa waarʋ wʋra. Ba ma dwe mini ba pa dɩbam maama sɩ dɩ́ weeri. 3 Pooli ma puuri dɛ o wʋra o kɩ mini dɩm wʋnɩ. Mini dɩm wulim ma pa bɩsankwɩa nuŋi dɛ sɩm wʋnɩ ka karɩ Pooli jɩŋa ka lǝgi da. 4 Tɩʋ kʋm tiinǝ bam na nɛ bɩsankwɩa kam na lǝgi Pooli jɩŋa kam nɩ tɩn, ba maa tɛ daanɩ ba wɩ: «Kǝm dɩntʋ brɩ nɩ nɔɔnʋ wʋntʋ yɩ nɔn-gʋrʋ mʋ. Dɩ o na lugi nɩnɩʋ kʋm wʋnɩ tɩn dɩ, kʋ ta wʋ maŋɩ sɩ o taa ŋwɩ. Wɛ wʋ sɛ sɩ o wǝri.»
5 Pooli ma mi bɩsankwɩa kam o dɩ mini dɩm wʋnɩ, yɩ kʋlʋkʋlʋ wʋ kɩ-o. 6 Nɔɔna bam maa bʋŋɩ nɩ, o yɩra ga wʋ́ fʋlɩ mʋ naa oó da o tʋ tɩga nɩ mʋ o tɩ. Ba na cǝgi kʋntʋ taan tɩn, ba ma wʋ nɛ nɩ kʋlʋkʋlʋ kɩ-o. Ba ma lǝni ba wʋbʋŋa yɩ ba daarɩ ba wɩ: «Nɔɔnʋ wʋntʋ yɩ wɛ dɩdoŋ mʋ!»
7 Jǝgǝ kam kʋntʋ seeni nɔɔnʋ wʋdoŋ kara batwarɩ da. Nɔɔnʋ wʋm yɩrɩ mʋ Pubilu. Wʋntʋ mʋ yɩ tɩʋ kʋm kʋntʋ dɩdɛɛrʋ. O ma joŋi dɩbam lanyɩranɩ o sɔŋɔ nɩ. Dɩ́ ma kɩ da yatɔ da. 8 O ko maa tigi o ba jɩgɩ yazurǝ. Paa dɩ wʋ-zuru mʋ jɩg-o. Pooli ma zʋ o digǝ kam sɩ o na-o. O ma daŋɩ o jɩa o baŋa nɩ o loori Wɛ o pa-o, yɩ o yawɩʋ kʋm je. 9 O na kɩ kʋntʋ tɩn, tɩʋ kʋm tiinǝ balʋ maama na ba jɩgɩ yazurǝ tɩn maa tui o te, yɩ ba na yazurǝ. 10 Ba ma zuli dɩbam, yɩ ba kwe pɛɛra zanzan ba ja ba ba pa dɩbam. Maŋa kalʋ dɩ́ daa na lagɩ dɩ́ zʋ naboro sɩ dɩ́ kɛ tɩn, ba ma pa dɩbam kʋlʋ maama na maŋɩ dɩ dɩ́ vǝŋǝ kam tɩn sɩ dɩ́ ja dɩ́ viiri.
Ba na kɛ ba maa ve Rom te tɩn
11 Dɩ́ dɛɛn kɩ canɩ sɩtɔ mʋ tɩʋ kʋm kʋntʋ nɩ, yɩ dɩ́ laan na naboro kʋdoŋ kʋlʋ ba na ma bǝ nɩ Wa-yiywa tɩn. Kʋ dɛɛn nuŋi Alɛsandrɩ mʋ kʋ ba kʋ zɩgɩ bubɛ dɩm kʋntʋ ni nɩ taan, yɩ vu-dɩʋ kʋm maŋa kɛ. Dɩ́ dɛɛn ma zʋ kʋ wʋ sɩ dɩ́ kɛ. 12 Dɩ́ ma tɔgɩ nɩnɩʋ kʋm wʋ dɩ́ vu dɩ́ yi Sirakusi. Dɩ́ ma pǝni da da yatɔ. 13 Dɩ́ ma zaŋɩ dáanɩ dɩ́ tɔgɩ nɩnɩʋ kʋm wʋ dɩ́ vu dɩ́ yi Rɩgiu. Tɩga na pʋʋrɩ tɩn, viu ma daa zaŋɩ dɩ́ kwaga nɩ kʋ sɩŋɩ kʋ maga. Dɩ́ ma kɩ da yale, yɩ dɩ́ vu dɩ́ yi Pusoli dɩ́ zɩgɩ da. 14 Dɩ́ ma nuŋi naboro kʋm wʋnɩ dɩ́ vu dɩ́ maŋɩ dɩ Zezi karabiǝ badonnǝ. Ba ma loori dɩbam sɩ dɩ́ kɩ da yarpɛ ba tee nɩ. Dɩ́ ma kɩ da yarpɛ dáanɩ, yɩ dɩ́ laan vu dɩ́ yi Rom. 15 Zezi karabiǝ balʋ na wʋ Rom nɩ tɩn ma ni dɩbam ŋwa. Ba ma zaŋɩ Rom nɩ sɩ ba nuŋi ba jeeri dɩbam cwǝŋǝ nɩ. Ba dɛɛn tu ba yi Apiusi yaga kam na wʋ mɛ tɩn, yɩ badaara dɩ dɛɛn ba jǝgǝ kalʋ ba na bǝ nɩ Vǝrǝ Di Sɩtɔ tɩn, sɩ ba jeeri dɩbam. Pooli na nɛ-ba kʋntʋ tɩn, o ma kɩ Wɛ le yɩ kʋ pa-o baarɩ. 16 Dɩ́ na ve dɩ́ yi Rom kʋntʋ tɩn, ba ma pa Pooli cwǝŋǝ sɩ o taa zʋʋrɩ o na lagɩ mɛ tɩn, yɩ ba pa pamaŋnʋ tɔgɩ o yɩr-o.
Pooli na brɩ Wɛ cɩga kam Rom nɩ te tɩn
17 Da yatɔ na kɛ tɩn, Pooli ma bǝŋi tɩʋ kʋm Zwifǝ bam yigǝ tiinǝ sɩ ba jeeri daanɩ. Ba na tu tɩn, Pooli ma ta dɩ ba o wɩ: «A ko-biǝ-ba, a wʋ kɩ kʋlʋkʋlʋ a cɔgɩ dɩbam nɔɔna bam wʋ, naa a cɔgɩ cullu tɩlʋ dɩbam nabaara na tiŋi ba pa dɩbam tɩn. Dɩ kʋ dɩ, ba jaanɩ amʋ Zeruzalɛm nɩ mʋ ba kɩ Rom tiinǝ jɩŋa nɩ sɩ ba pɩ-nɩ. 18 Ba dɛɛn ma bwe-nɩ taanɩ sɩ ba nii a na kɩ kʋlʋ tɩn. Ba ma wʋ nɛ a na kɩ kʋlʋ a cɔgɩ sɩ kʋ pa ba gʋ-nɩ tɩn. Kʋntʋ ŋwaanɩ ba ya maa lagɩ sɩ ba yagɩ-nɩ. 19 Zwifǝ bam ma wʋ sɛ kʋntʋ. Mʋ kʋ kuri kʋ dɛɛn yɩ fɩfɩʋn sɩ a ta sɩ Rom pa-farʋ wʋm tɩtɩ di a taanɩ dɩm. Kʋ nan daɩ nɩ amʋ ga jɩgɩ taanɩ mʋ dɩ a tɩtɩ dwi tiinǝ bam. 20 Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a bǝŋi abam sɩ á ba, sɩ dɩ́ ŋɔɔnɩ daanɩ dɩ́ nii. Ba na vɔgɩ amʋ dɩ capʋnnʋ tɩm tɩn, kʋ yɩ a na sɛ wʋlʋ wʋm Yisɩrayɛlɩ tiinǝ bam na jɩgɩ o tɩɩna tɩn ŋwaanɩ mʋ.»
21 Pooli na tagɩ kʋntʋ tɩn, ba ma ta dɩd-o ba wɩ: «Dɩbam nan wʋ joŋi tɔnɔ Zude tiinǝ bam tee nɩ ba na pʋpʋnɩ ba ta nmʋ taanɩ tɩn. Dɩbam ta wʋ nɛ dɩ́ ko-bu wʋlʋ na nuŋi da o ba o ta nmʋ taanɩ o brɩ dɩbam, naa o ta wo-balɔrɔ o pa nmʋ. 22 Dɩbam nan wʋ́ ta lagɩ sɩ dɩ́ lwarɩ nmʋ na jɩgɩ kʋlʋ n wʋbʋŋa nɩ tɩn. Bɛŋwaanɩ dɩ́ maŋɩ dɩ́ ye nɩ, nmʋ na tɔgɩ cwǝ-dʋŋa kalʋ tɩn, nɔɔna yǝni ba ŋɔɔna ba yáalɩ-ka je maama.»
23 Ba laan ma lagɩ dɛ ba pa Pooli sɩ ba jeeri daanɩ. Dɛ dɩm na yi tɩn, nɔɔna zanzan ma ba jǝgǝ kalʋ Pooli na zʋʋrɩ da tɩn. Ba na tu tɩn, o ma tiini o ŋɔɔnɩ taan o brɩ-ba, kʋ zɩgɩ zɩzɩŋa nɩ kʋ vu kʋ yi dɩdaan-ni. O ma ta Wɛ paarɩ dɩm na yɩ te tɩn o brɩ-ba. O ma ma Wɛ cɩga kalʋ na pʋpʋnɩ Moyisi cullu tɔnɔ kʋm dɩ faŋa faŋa Wɛ nijoŋnǝ bam twaanʋ tɩm wʋnɩ tɩn o brɩ-ba, yɩ o kwaanɩ sɩ o pa ba sɛ cɩga kalʋ o na tɛ Zezi ŋwaanɩ tɩn. 24 O na brɩ-ba kʋntʋ tɩn, badaara ma sɛ o taanɩ dɩm. Badaara dɩ ma wʋ sɛ. 25 Ba ma zaŋɩ sɩ ba viiri, yɩ ba magɩ kantɔgɔ daanɩ dɩ Pooli na tagɩ kʋlʋ tɩn. Ba ta na wʋ viiri tɩn, mʋ Pooli tagɩ taanɩ dɩdoŋ o wǝli da o wɩ:
«Wɛ Joro kʋm dɛɛn tɔgɩ Wɛ nijoŋnu Ezayi kwǝrǝ mʋ kʋ ta cɩga dɩ abam nabaara bam kʋ wɩ:
26 Ve a nɔɔna bam te sɩ n ta dɩ ba nɩ:
Abam wʋ́ fɔgɩ á cǝgi Wɛ taanɩ dɩm dɩ á zwa,
yɩ á bá ni dɩ kuri.
Abam wʋ́ fɔgɩ á nii dɩ á yiǝ,
yɩ á bá na.
27 Bɛŋwaanɩ nɔɔna bam kʋntʋ wʋbʋŋa tɩgɩ mʋ.
Ba zwa dɩ ma kwarɩmɩ,
yɩ ba daarɩ ba pu ba yiǝ,
sɩ ba yiǝ yɩ zaŋɩ ya na,
sɩ ba zwa yɩ zaŋɩ ya ni,
sɩ ba wʋbʋŋa yɩ zaŋɩ ya lwarɩ Wɛ taanɩ dɩm kuri.
Kʋ na daɩ kʋntʋ, ba ya wʋ́ pipiri ba sɛ amʋ Wɛ yɩ a pa-ba yazurǝ.»
28 Pooli laan ma ta o wǝli da o wɩ: «Á nan taá ye nɩ Wɛ pɛ dwi-gɛ tiinǝ mʋ lwarɩ DƖ na wʋ́ joŋi-ba DƖ yagɩ te tɩn. Bantʋ nan wʋ́ sɛ DƖ kwǝrǝ kam.» [ 29 O na tagɩ kʋntʋ tɩn, Zwifǝ bam ma nuŋi o tee nɩ. Ba na maa viiri tɩn, ba ma tiini ba magɩ kantɔgɔ daanɩ.]
30 Pooli dɛɛn kɩ bɩna yale mʋ jǝgǝ kam kʋntʋ nɩ, yɩ o zʋʋrɩ mɛ o na ŋwɩ sɩ o taa tigi da tɩn. O maa yǝni o jeeri nɔɔna balʋ maama na tui o te sɩ ba na-o tɩn. 31 O maa yǝni o brɩ Wɛ paarɩ dɩm cɩga kam, yɩ o tɔɔlɩ dɩ́ Yuutu Zezi Krisi kwǝrǝ. O dɛɛn ŋɔɔnɩ dɩ baarɩ mʋ, yɩ nɔɔn-nɔɔnʋ wʋ cɩgɩ o yigǝ.