2
Maria ipagugua Yesu
Matai 1:18-25
1 Pa zo ŋinde, Rom nenzi koipu ŋalae Kaisara Ogastus itu ŋgua tukuŋa panzi ne wurâta tamâta tu ma silâ pa tâno ndoni Rom uru ikatona ŋinde, ŋana siŋgere tamâta rârâni ŋanzi kâ. 2 Kinzi Rom muŋga ŋandai siveta wurâta mine ŋana siŋgere tamâta ŋanzi kâ. Aku wurâta ŋine ipâŋga lâ zo ŋinde Sairinias ikai Rom ndamwa ku imo koipu lâ Siria tâno. 3 Mine kala kinzi tamâta rârâni simo lombo lâ lawea pinde nde sitaulo silâ pa warakanzi timbunzi nenzi lawea lawea tu ma siŋgere ŋanzi kâ.
4 Aku Yosepe nde see papa Daviti ne vâsa ŋgu kâ. Mine kala ipile Nasarete lawea lâ Galilaya tâno, aku ilâ pa Daviti ne lawea, i ŋa tu Betlehem lawea, lâ Judia tâno. 5 Yosepe ikai kaiwa Maria, aku rua silâ Betlehem ŋana siŋgere ŋanzi kâ. Kinzi rua ŋandai sikeno taitu ŋga. Maria tini ndo yo, andeta i kapwa ŋana natu nzâla-kulu kâ. 6 Kinzi rua simo Betlehem yo, ŋineŋga paguguŋa ne zo ŋga ipâŋga lâ. 7 Aku Maria ipagugua natu tamâne nzâla-kulu ipâŋga, aku itura lâ lalava ilo, ku iŋga ndue ikeno bulmakao nenzi kondo ŋana kâŋa kâ ilo. Kinzi simo bulmakao nenzi pâla toŋge ilo, ŋana tu lombo nenzi luma nde tamâta sipipi lâ.
Kinzi aŋelo silâ panzi “lama” nenzi katonâŋa
8 Kinzi “lama” nenzi katonâŋa tamâta pinde nde simo tâno ilo papa nia ŋinde ŋgaŋe-ŋgaŋe, sikai wurâta ŋana sikatonanzi lama pa mbo kâ. 9 Ŋineŋga walele nâ Maro Ŋalae ne aŋelo toŋge imâ ipatua panzi, aku Maro Ŋalae ne sinâla nde isinalanzi pâta lâ. Mine kala siruru pâta kanaŋo. 10 Andeta aŋelo ipainzi tu, “Miki karuru ndimo. Kaloŋo ŋga; naŋa akai pâri ara kala amâ pami, aku pâri ara ŋine nde ŋana iveta kinzi tamâta rârâni sindeka nâ. 11 Ŋana tu ŋine kari, lâ Daviti ne lawea, ande taine toŋge ipagugua miki nemi Yautâŋa Tamwata, kala ipâŋga lâ. I nde Kirisi, Maro Kindeni ne Pateâŋa Tamâta, aku i nde Maro Ŋalae. 12 Miki ma kamora naneŋgu ŋgua ŋine kanaŋo kilala mine; miki ma kamora lâlu puro-puro toŋge silita lâ lalava lâ, aku ikeno bulmakao nenzi kondo ilo.”
13 Aŋelo itula ŋgua mine lâ, ŋineŋga walele nâ samba ne aŋelo ŋgu ŋalae tina nde simâ sipâŋga kuku, aku sipanea Maro Kindeni mine tu, 14 “Paneâŋa ilâ pa Maro Kindeni imo âta kâ! Wisi-pisi imâ panzi tamâta simo tâno kulu, kinzi ŋinde Maro Kindeni ilo ara panzi!”
Lama nenzi katonâŋa silâ tu simora Yesu kâ
15 Kinzi aŋelo nde siporo ŋgua ŋine panzi lama nenzi katonâŋa marumbu lâ, ŋineŋga sipilenzi ku sikâki sitaulo silâ pa samba ilo kilo. Silâ lâ, ŋineŋga kinzi lama nenzi katonâŋa nde siporo lâ warakanzi ŋgininzi mine tu, “Ayo, toka talâ Betlehem, tamora mâsi ŋine Maro Ŋalae itula pa kinda!”
16 Kinzi silâ walele nâ, aku sisânda Maria ku Yosepe rua kulunzi, aku simora lâlu ikeno bulmakao nenzi kondo ilo. 17 Kinzi simora lâlu lâ, ŋineŋga silâ ku siporo situla ŋgua rârâni kinzi aŋelo muŋga situla panzi ŋana lâluni ŋinde kâ. 18 Kinzi tamâta siloŋo ŋgua kinzi lama nenzi katonâŋa siporo panzi ŋinde, aku kinzi rârâni nde ilonzi rârâ. 19 Aŋga Maria nde ipa ŋgua ŋinde ndoni kaika lâ ikeno i ilo kalo. 20 Ŋineŋga kinzi lama nenzi katonâŋa nde sitaulo silâ, aku siwâŋgi sipanea Maro Kindeni ŋana mâsi ŋalae kinzi simora ku siloŋo ŋinde, ikura kinzi aŋelo muŋga situla panzi mine.
Ŋoa silua Yesu
21 Kari lima kanaŋo rua ilâ lâ, aku wurita kilo, ŋineŋga kinzi siveta ikura Juda nenzi mâsi mine, aku sive lâlu karae. Aku sipatu i ŋa tu Yesu, ŋoa ŋine aŋelo muŋga itula pwataki, lâ zo ŋinde lâlu ŋandai ipâŋga imo tina kapwa ilo ŋga.
Simeon kuku Ana rua simora Yesu lâ Maro Kindeni ne luma sapâŋa
22 Simo lee ku kari tamâta rua (40) ilâ lâ, ŋineŋga Maria ku Yosepe rua nenzi zo ipâŋga ŋana siveta patarawâŋa ŋana tini mbâra-mbâra kâ, ikura Mose ne ŋgua tukuŋa mine. Mine kala kinzi rua sikai lâlu ku sikâki silâ pa Jerusalem lawea ŋana siveta patarawâŋa kâ. Aku kinzi ilonzi tu lâlu ma ikai nzâmbe ŋana muli iveta wurâta pa Maro Kindeni kâ tona. 23 (Nenzi vetâŋa ŋine nde iyoke Maro Ŋalae ne ŋgua tukuŋa toŋge ikeno mine tu, “Kinzi lâlu tamâne nzâla-kulu rârâni, ande ma sikai nzâmbe ŋana muli siveta wurâta pa Maro Ŋalae kâ”.) 24 Aku rua nenzi patarawâŋa ŋinde kala iyoke Maro Ŋalae ne ŋgua tukuŋa toŋge kilo ikeno mine tu, “Noko ma kuonzi sii gugu rua tâku sii bâlu rua, itogo patarawâŋa mine.”
25 Lâ zo ŋinde, tamâta toŋge imo Jerusalem, i ŋa mine Simeon. I nde tamâta sondo, aku uru imege ŋana Maro Kindeni wa ipono muli pa i ne ŋgua tukuŋa wa. Aku i uru io tini ŋana Maro Kindeni ne Pateâŋa Tamâta tu ma imâ ŋana ivilanzi Isrel ŋgu kâ. Koroani Sapâŋa nde uru imo kuku Simeon. 26 Nanayoni Koroani Sapâŋa itula ŋgua pwataki pa Simeon tu i ma imâte tia yo, ande i mata ma imora Kirisi, Maro Ŋalae ne Pateâŋa Tamâta. 27 Aku lâ zoni ndaina, Koroani Sapâŋa igagati Simeon ilo tu ma ilâ pa Maro Kindeni ne luma sapâŋa. Simeon nde imo nia ŋinde yo, ŋineŋga lâlu tina-tama nde sikai Yesu simâ pa luma sapâŋa ŋana siveta vetâŋa ikura Mose ne ŋgua tukuŋa mine. 28 Aku Simeon nde ilâ panzi, aku mbau ilâ ikoti lâlu ku ipanea Maro Kindeni mine tu, 29 “Maro Ŋalae, muŋga noko kupa ŋgua kuku ne wurâta tamâta naŋa, kala ŋine ŋga ipâŋga kanaŋo lâ. Mine kala naŋa wisiŋgu pisi nâ, aku aluku lâ ŋana amâ pano. 30 Ŋana tu naŋa matâŋgu amora tamâta ŋine noko kupatea lâ ŋana imo maka nema Yautâŋa Tamwata, 31 aku noko kuŋgunu i imandi lâ kinzi tamâta rârâni naonzi lâ. 32 Ina itogo sinâla toŋge ŋana itula noko kilala pwataki panzi tinikoa ŋgu. Aku kinzi tamâta rârâni ma sisuka noko ne ŋgu maka Isrel ŋama kâki.”
33 Yesu tina-tama nde ilonzi rârâ ŋana ŋgua ŋine Simeon iporo ŋana lâlu kâ. 34 Ŋineŋga Simeon itu nzâmbe panzi, aku iporo pa lâlu tina Maria mine tu, “Kuloŋo ŋga; Maro Kindeni ipatea lâlu ŋine ŋana ivetanzi tamâta rârâ lâ Isrel ŋgu patanzi sindue, aŋga ŋana ivetanzi rârâ simo vianzi. I ma imo itogo Maro Kindeni kilala mine, kala kinzi tamâta rârâ ma sipu mulinzi papa. 35 Mine kala kinzi tamâta rârâ nenzi ilo-kalo ma ipâŋga nia yo. Andeta kalo-sukâŋa ŋalae tina ma isowe noko taine ilo pwataki tona, itogo pila mata uru isowenzi tamâta mine.”
36 Aku ŋgua-tulâŋa taine koŋa toŋge kala imo Jerusalem lawea tona, i ŋa mine Ana. I tama nde Panyuel, aku i nde imo lâ Asa ne vâsa ŋgu. Taine ŋinde nde koŋa lâ. Nia ndoyo i taine taipa yo, aku ikâe kaiwa tamâne ku imo kuku ikura mbwera lima kanaŋo rua. 37 Ŋineŋga i kaiwa ŋinde imâte lâ, aku taine simbo nâ imo lee ikura i ne mbwera tamâta ŋapa kanaŋo ŋapa (84). Taine mwala ŋinde nde uru ipile Maro Kindeni ne luma sapâŋa, ande tia; ikura kari wa mbo wa i uru itu kaika ŋana kâpwa kâ ku imo ikai noŋa nâ. 38 Aku lâ zo ndainani nâ, taine ŋinde kala imâ ipâŋga panzi Yesu tina-tama. I kawa ndaŋge pa Maro Kindeni, aku iporo itula ŋgua pwataki ŋana lâlu ŋinde kâ panzi tamâta pinde, kinzi ŋinde uru sio tininzi ŋana Maro Kindeni tu ma iyautenzi tamâta simo Jerusalem lawea ŋinde piti lâ kazâŋa ilo.
Yosepe ku Maria rua sitaulo pa Nasarete lawea
39 Yosepe ku Maria rua siveta vetâŋa rârâni marumbu lâ, ikura Maro Ŋalae ne ŋgua tukuŋa mine, ŋineŋga sitaulo silâ pa warakanzi nenzi lawea Nasarete kilo, lâ Galilaya tâno. 40 Aŋga lâlu nde itumbu ŋalae, aku i tini kaika lâ. Aku Maro Kindeni ne wisi-wisi imo kuku i, kala itumbu tava ilo-kalo sondo nâ.
Yesu ilâ pa Maro Kindeni ne luma sapâŋa
41 Ikura mbwera mbwera, Yesu tina-tama nde uru sikâki silâ pa Jerusalem lawea ŋana simora kumbwa Pasova kâ. 42 Aku simo lee, ku Yesu ne mbwera saŋao kanaŋo rua lâ. Aku lâ mbwera ŋinde kinzi siveta ikura kumbwa nzalani mine, aku silâ Jerusalem. Aku sikai Yesu iyoka kunzi silâ. 43 Simo lee, ku kumbwa ne zo marumbu lâ, ŋineŋga Maria ku Yosepe rua sitaulo silâ pa nenzi lawea kilo. Aŋga Yesu nde ilâ kunzi tia, imo Jerusalem ni. Andeta i tina-tama nde sizizâla ŋana ŋine kâ. 44 Kinzi rua ilonzi patea tu Yesu iyoka kunzi tamâta pinde tâ. Tia ku soka lee lala lâ, ŋineŋga siroto ŋana Yesu kâ lâ ninzi-nambwe wa seenzi wa ŋgininzi. 45 Siroto siroto lee, andeta sisânda Yesu kulu tia. Mine kala wurita kilo kinzi rua sitaulo silâ pa Jerusalem kilo tu ma siroto ŋana. 46 Kinzi rua sipâŋga Jerusalem lâ, ŋineŋga siroto ŋana Yesu kâ. Andeta tia. Aku wurita kilo, ŋineŋga sisânda i kulu lâ Maro Kindeni ne luma sapâŋa ilo. I nde isaŋona kinzi pananâŋa tamâta ŋgininzi, itambira taŋa pa nenzi ŋgua wa ikasoŋanzi ŋgua pinde tona. 47 Kinzi pananâŋa tamâta siloŋo Yesu ne ŋgua ŋinde, ande kinzi rârâni wisinzi motutu ŋana i ne ilo-kalo wa ŋgua kanaŋo iporo taulo panzi ŋinde wa. 48 Tina ku tama rua nde simora Yesu ku wisinzi motutu lâ. Aku tina ipai tu, “Natuŋgu, ŋana sâ kâ ŋga noko kuveta mine pa maka rua, a? Maka rua tama rua iloma malia ndo, kala kamo kaveta rotoŋa ŋalae ŋanano.”
49 Andeta Yesu nde itu lâ kawa tu, “Mana mana ŋga miki rua kaveta rotoŋa ŋana naŋa kâ, a? Tiambo miki rua kazizâla tu naneŋgu wurâta keno ŋana amo naŋa Mama ne luma ilo, tiya?” 50 Andeta kinzi rua sizizâla ŋana ŋgua Yesu iporo panzi ŋinde ne duvi.
51 Ŋineŋga Yesu iyâti kunzi, aku sitaulo silâ sindue pa Nasarete lawea kilo. Aku ikura zo zo, Yesu taŋa mwasa nâ ipono muli pa kinzi rua nenzi ŋgua. Aku i tina nde kalo ŋgere ŋana ŋgua ŋinde rârâni kâ, aku ipa kaika lâ keno i ilo kalo. 52 Aku Yesu nde itumbu ŋalae tava ilo-kalo ara nâ, aku Maro Kindeni wa kinzi tamâta wa nde tininzi mwasa nâ papa i.