26
Kari ngualara ko munan
1 Kari ngualara mu anapeya awuk mam bare ko nup biya taukko?
Nup biya tua mu ais muguri worem biya ningi dagulu kam,
agi worem tom te tuwik ngual kasik kapara iwita,
se munan mu diram mena.
2 Kari bo memek bo me betera bare am
ipi magara namarukko bala memek bala, mu am balu te kolerko;
inangnang daiga kuwim mena se binga
lagoso iwita, bala mu binga lagarukko.
3 Horse mu wip te moar se lage taukko;
se donkey mu mayang sumulak te mu tagir se aolak taukko;
bare kari ngualara mu tam te susuru bataguru asele ko ikia sinar taukko.
4 Kari ngualara ko munak ngualara mu te ilak me garerko.
Sinar toko! Ni nu iwitatala aratu bore ko!
5 Kari ngualara ko bala ngualara mu,
koma diram la balu pagaruko;
mena, mu nu numi ikiok nu kari sinar bo iwita ikiok ale
kota numi kulok bore ko.
6 Kari ngualara den tua se karogo nama
saki alo nungara, mu ni kete nimi memek te betera iwita;
se ko ikia mu ni keta siwik bataguru
saperem, agi mel bo no kuera wore naem iwita.
7 Kari ikia mena mu proverb ko den
balso, bare awuk ningi saonga taukko?
Mu nu kari bo suwik tilital se gurati gurungumu lagoso iwita.
8 Kari ngualara nup biya tua mu ko ariga
daga wol pisi tagi laga bita ta, bare
daga gotek me aratu namoso wore iwita.
9 Kari ngualara kuring te proverb arataso mu kumik ningo bo mena;
nu ko ariga kari yu naso ngualoso ale
tam kore ago wore iluso se kuting atumuso iwita.
10 Kari dom biya mu kari ngualara agi,
kari murum kuwim karogo geragawara,
mu nunga gi ura te nunga awuso,
mu ko ariga, kari daga gotek ngual ngual
tagiso ale kariimet te ngual ngual nunga moso wore toroman.
11 Kausik bo kapso ale aking ko kapara
naso iwita, kari ngualara mu ko kiwem memek mu gira awom la beteso.*
12 Ikia mena ko kari bo kota numi balam
nu ikia sinar ago mam se arigem e?
Ikiko! Kari ngualara mu saonga taukko lage katir karogo;
bare kari ikia mena mu saonga taukko lage bo mena.
Kari gagor ko munan
13 Kari gagor mu balso, “Lion bo lage te
bagoso, lion mu lage karowoso!” maso,
ale ura mena kawam ningi la baga lagoso.†
14 Songkuring sapasan se namoso taiso
iwita, nu ko anira kuwim te titimam
baga se, beta sang guruga katir la, aking
sang guruga katir la ma se aniwoso.
15 Kari gagor mu tawir ningi inang
taukko kuting garukuso;
bare inang patawuruk kuring te
bitirukko mu ninguru gagorso!
16 Kari 7 mu ikia sinar ago isa koma ningo la baluwasan mu,
kari gagor mu kota numi ko balso,
noko ikia mu nononga mu kiaram ale kalel biya aniso maso.
17 Kari saki den te nunumi iluwasan se
kari bo am ngual kasik ningi numi beteso, mu ko ariga,
kari bo kausik taiwoso se dogowa te
iluso ale memek taso wore iwita, nu memek taukko.
Munak ko sinar toko
18 Kari ngualara ko munan ngualara mu,
kari bo gatu kore daong karogo kariimet ningi ngual ngual tagiso wore iwita.
19 Uwutatala, noko munan bo mu, kari bo
mel bo nunguning mena wore ko tiran bo
kulurso se ko gomang ningi nunguning aso, se udagi aking balso,
“Ah, ani den kolara balem pa!” maso.
20 Tama kower mena mu tama iriso;
uwutatala, kari buring ko bala ko
munan mu mena, mu alis ining ko sokel kua kaposo.
21 Tam kaok mu kowar biya, se tama kower iluso ale kaniso;
uwutatala, ining munak ko kariimet
nungumik te, kager mu tama barasukam barasoso.
22 Kari buring ko bala ko den mu inang yaman yaman iwita;
se kariimet amilmil te nasan se nutagu ningi kaposo.
23 Munak welang yawara te bo ko
gemang memek mu kaluwura mu ko ariga,
kani bo ali te nungurman ale mel bo silver
iwita, bare silver nunguning mena, wore te palunguru beteman iwita.
24 Kari memek mu ko munak welang
welang te ko ikia yumura memek gomang motam ningi kaluwuso.
25 Buta se kari ni kerak memek mu
yawara karogo munakaruk,
bare me ko gemang ningi nunguning
arukko, mu awuk, nu ikia memek duap duap karogo bagoso.
26 Nu ko munak kawel mu te ko gomang memek mu am kaluwurokko,
bare noko munan memek mu wetangaruk se kariimet ko ikimonko.
27 Kari bo kari te iluwokko mutim iso,
mu kota ningi dagulokko;
kari bo manga aromemek diruwuso se
duruk luan karoso kariimet nunga morukko kaposo,
mu manga bo nu irok se kuerukko.
28 Kari den nunguning me balso mu
kariimet nu me nunga kueso, ale ko munak te nunga maguwuso;
Sinar toko! Kari den welang te kaweloso
bare ko den mu ikup memek tagirokko.
* 26:11 2 Peter 2:22 ago arikko. † 26:13 Kari gagor ko munan: reference saki mu Proverbs 6:6 te aniso.