17
Paulu na wenziwe walumbatiwa Tesalonika
1 Paulu na Sila, bandi ya kupita Anfipoli na Ampoloniya, wafika Tesalonika. Noko íkiwapo sinagoga ya Mayahudi. 2 Paulu sabadu natu akuka kusinagoga noko, kamba vyaiwere tabiya yake. Iye akanza kowolotera uhakika wa Mandiko Matakatifu. 3 Iye akifunula akiwelewesha sana kuwa Almasihi akijuzi atabike, ikisa afufuke ka wafwi. Tena akiwambira: “Eyu Insa wanukwambirani umwe‑yu ndi Almasihi.” 4 Basi Mayahudi wengine wakiwakubalisa, wakingira nkonjo wa Paulu na Sila. Novyo, Sawari-Mayahudi wengi wawenye wakuwajibu mambo a Mwenyezimungu pamoja na wanawaka wengi mabora wakisanganyika nawo.
5 Fala Mayahudi wakiwatendera wiyana, wawajumanisa wanawalume wabaya sawana rai, wakiwomanisa nkaya mure. Ikisa wakibisha nyumba ya Yasoni, wakiwasakula Paulu na Sila ipate wawapereke mbere ya wanu ware. 6 Fala kwa kuwa awawasingane, ewo wakinvuta Yasoni na wenye kwamini wengine, wakiwapereka ka mafalume wa kaya ire, kuno wakikuwa javi: “Wapindulanga ulumwengu ware ndiwa‑pa. 7 Yasoni kawapa malazi kwake. Ewa piya‑wa vyawatenda‑vi wankutupa shariya za Kaisari, konta wankwamba kuwa kawapo nfalume mwengine wakwitiwa Insa.” 8 Wanu ware pamoja na mafalume wa nkaya mure, pawasikire vinu‑vi, wakifazaika. 9 Nakupokerera ushuru wa Yasoni pamoja na wenziwe, mafalume ware wakiwafungula.
Wanu wengi wawenye Bereya wâkubali utuba wa Paulu
10 Kwa mpunde noure usiku ure, wenye kwamini ware wawatwala wo‑wawiri Paulu na Sila wawapereka Bereya. Nakufika kure, wakuka sinagoga ya Mayahudi. 11 Mayahudi wa Bereya werevuka koliko wanu wa Tesalonika, kwa kuwa wapokerera habari zire ka moyo radi pakulu. Daima wákifyoma sana Mandiko Matakatifu ipate wawone kuwa vyawakambiriwa na Paulu vire vyakweli. 12 Kwa javyo, wengi kati yawo wakamini. Wákiwa wanawaka mabora wa Sawari-Mayahudi pamoja na wanawalume wengi wawenye.
13 Fala Mayahudi wa Tesalonika, pawejiwe kuwa Paulu kankwereza novyo habari za Mwenyezimungu Bereya, newo novyo wakuka noko, wakiwataya wanu shonge, wakiwafazaisa. 14 Ndimana kwa mpunde noure, wenye kwamini ware wampereka Paulu mwani kukisiko, fala Sila na Timotiyu wakibaki Bereya nokure. 15 Wampéreke Paulu ware wanfikisa mpaka Atena. Bandi ya kulaiziwa habari na Paulu zakuka kumwambira Sila na Timotiyu kuwa woke upesi-upesi noko, ewo wakilawa.
Paulu asowera na wanu wa Atena
16 Paulu, paakiwarinda Sila na Timotiyu Atena kure, kakafilika kwa kuwona nkaya mure kwijala maswanamu. 17 Ndimana nsinagoga akiwolotera uhakika Mayahudi pamoja na Sawari-Mayahudi wakuwajibu mambo a Mwenyezimungu. Na suku daima ákisoweranga na wanu mbazari. 18 Wanlimu wengine wakwijiwikana kuwa wataalamu Waepikureyu na Washitoyiku wakikaidiyana naye novyo. Wengine wakamba: “Munu njinga‑yu kankusaka kwamba kinani?” Wengine wakamba: “Kawa kamba munu wakupita akereza milungu ya inti za wamalamboni.” Wakamba javire konta iye akiwereza habari kuhusu Insa na kufufuka kwake.
19 Basi, wakinkola, wakimpereka kukundi rakwitiwa Aeropagu, wakindairi: “Habari nyipya zaufunda‑zi zakinani? 20 Kamana vinu vyauri kutambira‑vi vyankutishangisa. Ofwe tisaka tijiwe, mana ake kinani?” 21 Kusema kweli, piya wanu wa Atena na wanu wa inti nyengine wákikalanga nokure, awakishugulika na kinu cengine, sairi kupakanira habari za sambi.
22 Basi, Paulu akimira kati-kati ya Aeropagu, akamba: “Umwe wanu wa Atena, niwona kuwa, kwa namuna piya, muwa wenye dini. 23 Kamana panikipita nizungunuka niwawona maswanamu milungu yenu yamutukuzanga. Ninsingana novyo swanamu mmoja wakwandikiwa javi: ‘Ka nlungu sejiwikana.’ Basi sambi, nlungu wamumwabudu‑yu bila kumwijiwa, ndi noyo-noyoni waniri kukwerezani omi.
24 Nlungu ombire ulumwengu‑wu na piya viripo nkati yake, eyu ndi Mwenye wa bingu na ardhi. Iye ekala nyumba takatifu zakujengiwa na makono a wanu. 25 Iye aasakula kuudumiwa na makono a wanadamu, konta iye acipo casakula. Kweli, iye ndi awapa uhai piya wanu na kupumuzika na vinu piya. 26 Iye komba, kwa kiyumbe mmoja, kila kabila ya wanu wekare piya duniya‑yi. Na iye katula wakati na mpaka wakwikala, 27 ipate wansakure Mwenyezimungu, ikiwa dalili wengine kwa kumpamapama wansingane. Kusema kweli, iye aari baidi nofwe kila mmoja. 28 Kamba vyaasemire munu mmoja, akamba:
‘Iye ndi atitenza tikiinshi, tikenenda na tikiwepo.’
Wenye mashairi wenu novyo wamojawapo wamba:
‘Ofwe piya tiwa viyumbe vyake.’
29 Kwa kuwa ofwe tiwa viyumbe vya Mwenyezimungu, avitifãi tisiwaze kuwa Nlungu alandanisiwa na oru wala parata wala riwe, nfano wakuwajiwa na kutendiwa na fundi mwanadamu mmojawapo. 30 Wakati wanu wawakintikina, Mwenyezimungu avikimmweri. Fala epa sambi, kankuwatuma wanu piya kila mahala watubiye. 31 Konta katula suku yakuwalamula wanu ulumwengu piya na shariya, julu ya Munu wantondore. Na iye kawakikisha wanu piya kinu‑ci julu ya kunfufula iye ka wafwi.”
32 Sambi, pawasikire kuhusu kufufuka ka wafwi, wanu wengine wakinshupa, wengine wamba: “Kuhusu ewu mwaha‑wu, tisaka tukusikire uwe novyo tena.” 33 Basi, Paulu akilawa kati yawo, akuka vyake. 34 Fala wanu wengine wanlunga nkono Paulu, wakubali. Kati yawo ákiwapo Diyoniziyu wa kundi ra Aeropagu, mwanamuka mmoja wakwitiwa Damari, na wengine‑po tena.