Habari Ngema yereze
Maruku
Mwanzo
Eci kitabu‑ci cukolota kuwa Insa ndi Almasihi, Mwana wa Mwenyezimungu. Insa kereza ufalume wa Mwenyezimungu, akiwaponesa walwere, na kafwa kwa kuwombola wenye madambi.
Andíke eci kitabu‑ci asowera kuhusu mikonjo mitatu: wanafunzi, junudi ya wanu, pamoja na wakulungwa wa dini. Wakati Insa wafwire pansalaba, surudadu mmoja múRoma ndi áminire kuwa Insa ákiwa Mwana wa Mwenyezimungu.
Ejiwikana andike eci kitabu‑ci, fala idaniziriwa kuwa ákiwa mwanafunzi wakwitiwa Yahaya Maruku. Iye kasikira vyaakifundanga Peduru, dalili kwandika ka kitabu‑ci kafulata novyo vyaakifundanga-vyo.
1
Yahaya mwenyé Koza atengeza njira ya Insa
1 Epa ndi payanza Habari Ngema ya Insa Almasihi*. 2 Kamba vyavyândikiwe nkitabu ca nabii Izaya, kuwa javi:
“Ona, mbere yako nimpereka shikarakanzi wangu,
ája kutengeza njira yako.
3 Iye ndi shauti iri kukuwa nlanga, ikamba:
‘Tengezani njira ya Mola, molosereni njira yake.’ ”
4 Shikarakanzi wawenye ndi Yahaya mwenyé Koza. Kaja, kankuwoza wanu kulanga na kankusema kuwa wanu wajuzi woziwe wolote kuwa watubiya, ipate waswamiiwe madambi awo. 5 Wanu piya wa makaya a Yudeya na wanu piya wa Yerusalemu wakuka ka iye, wakoziwa mmuto wa Yordani, wakitubiya madambi awo. 6 Yahaya ákivalanga nguwo zakupakasiwa na mabururu a ngamiya, na ákirifunganga nkiuno ukanda wa sambala. Cakurya cake cíkiwa mazorombe na ansali. 7 Iye akihubiri, akamba: “Kankuja nyuma yangu omi ári nawo uwezo pakulu koliko omi, anta omi sifãi kwinama kufungula mzizi ya viratu vyake. 8 Omi nukozani† kwa maji fala iye akuja kukozani kwa Roho Takatifu.”
Insa akoziwa ikisa ashetwaniwa na Ibilisi
9 Nozire suku zire, Insa akija kulawa Nazareti ya Galileya, nneye akoziwa na Yahaya mmuto wa Yordani. 10 Insa, nakulawa mmaji mure, kawona binguni ifunguka, na Roho Takatifu akimwisukira kamba pomba. 11 Na ikisikirikana shauti kulawa binguni ikamba: “Uwe ndi mwanangu wanukupenda, niwa radi nawe pakulu.”
12 Mpunde sinkulu, Roho Takatifu kampereka kulanga. 13 Ákiwa kulanga suku arubaini, akishetwaniwa na Ibilisi. Iye ekáre kati-kati ya manyama wa nnundu, kuno wakimmudumu malaika.
Insa awatondola wanafunzi wake wakwanza
14 Bandi ya Yahaya‡ kufungiwa na nfalume Herodi, Insa akúka Galileya, akereza Habari Ngema ya Mwenyezimungu, 15 akamba: “Wakati ufika! Ufalume wa Mwenyezimungu uwa karibu. Tubiyani na pokererani eyi Habari Ngema‑yi.” 16 Insa, paakipita nanyenje ya tanda ra Galileya, kawawona mmaji Ansumani na Andere nduye Ansumani, wakitaya nyavu kamana wákiwa wavuvi. 17 Insa akiwambira javi: “Njoni munifulate, omi nukutendani kuwa wavuvi wakuwavuwa wanu.” 18 Kwa mpunde noure, nakwasa nyavu zire, wakinfulata.
19 Wenenda kitambo aba, Insa kawawona mungalawa Yakobu mwana wa Zebedeyu na Yahaya nduye Yakobu wakiwanza nyavu zawo. 20 Mpunde noure akiweta, ewo wakimwasa Zebedeyu wawa yawo mungalawa nomure pamoja na wakazi wengine, wakinfulata Insa.
Insa antuwisa shetwani
21 Insa pamoja na wanafunzi wake wakuka kaya ulu ya Kafarnaumu, na kila sabadu Insa ákukanga nsinagoga ya Mayahudi, ákiwafundanga wanu. 22 Ewo wákitajabu pakulu sana kwa sababu ya kufunda kwake, kamana ákiwafunda vyaafunda munu mwenyé mamulaka, sairi vyawafunda wanlimu wa shariya. 23 Kwa suku‑yo, akifika nsinagoga munu wakumilikiwa na jini. Iye akanza kukuwa, 24 akamba: “Insa nNazareti, utisakurira kinani? Kuja kutifuja? Omi núkwijiwa cauri, kuwa Takatifu wa Mwenyezimungu!” 25 Insa akinsutumu jini ire, akimwambira: “Nyamala nduu! Nlawe munu‑yu.” 26 Na jini ire akingwisa munu ire caputu pakulu, akikuwa na shauti ulu, ikisa akinlawa munu ire. 27 Wanu piya watajabu pakulu sana, wakidairiyana watupu: “Kinu‑ci kinani? Kufunda kupya ka mamulaka? Awamuru mashetwani na majini, newo wansikiriza!” 28 Habari za mambo yaatendire Insa, kwa mpunde noure asikirikana makaya piya a Galileya.
Insa awaponesa walwere wengi
29 Insa na wanafunzi wake, nakulawa nsinagoga mure, wakuka kunyumba ya Ansumani na Andere. Yakobu pamoja na Yahaya newo novyo wákiwa noko. 30 Nkwewe Ansumani karitandikira, ákiwa na homa. Kwa mpunde noure, ewo wakimwambira Insa kuhusu mwanamuka nlwere ire. 31 Iye akinfika karibu, akinkola nkono, akimwinula. Na homa ire ikimpita, mwanamuka ire akanza kuwahudumu.
32 Jironi parikitita juwa, wakuka nawo ka Insa piya wenye kuwa na mashetwani. 33 Na piya wanu wa kaya ire wakijumana panryango. 34 Basi, Insa akiwaponesa wanu wengi wa shida jisijisi, na akiwatuwisa mashetwani wengi. Iye aakiwasa mashetwani kusowera konta wakimwijiwa.§
Insa akwereza Habari Ngema
35 Subuu yake, Insa akilamuka alufajiri, akilawa nkaya mure, akúka mahala sapana wanu, akilebela duwa nopo. 36 Ansumani pamoja na wenziwe wakilawa kupita wakinsakula. Nakunsingana, wamwambira javi: 37 “Wanu piya wankukusakula!” 38 Fala Insa akiwajibu: “Tukeni mahala kwengine makaya mengine jirani ipate noko nikereze, konta noco omi ndi canijirire.” 39 Basi, akipita akereza Habari Ngema mmasinagoga* mwawo na makaya piya a Galileya, na akiwatuwisa mashetwani.
Insa amponesa munu wa magundula
40 Suku moja, kaja ka Insa munu mmoja camagundula, akinlebela na akikokora mbere yake, akimwambira: “Ukisaka, kwanawo uwezo wa kuniponesa.” 41 Neye akimmonera utungu, akolosa nkono wake akinkumbula, akimwambira: “Nisaka, swafika!” 42 Kwa mpunde noure, magundula are akimpakatika, munu ire akipona. 43 Akinlaizira pakulu, akintuwisa, 44 akimwambira: “Sikiriza! Usimwambire munu kinu. Ila ukarolote ka nlongozi wa dini, kapereke swadaka kamba vyayamba shariya ya Musa kwa kuswafika kwako uwé ushahidi kwawo.” 45 Fala nakulawa, camagundula ire akanza kutangaza, akeneza habari zire mpaka Insa aakidirire kwingira nkaya mure baina, fala kekala kunyenje mahala palanga. Wanu wakilawa kila upande wakimukira noko.
* 1:1 Mandiko mengine akongeza: Mwana wa Mwenyezimungu. † 1:8 “Kowa” mMandiko ndi kutiwira mmaji, alama yakwanza kuinshi mainsha mapya. ‡ 1:14 Yahaya epa mwenyé Koza. § 1:34 Ewo wakubali mamulaka ake. * 1:39 Sinagoga ndi nyumba ya duwa ya Mayahudi.