GEN 1:1 Au karena, God, mara ma dobu i vitupui.
GEN 1:2 Dobu kwakwavina ma eḡa aiwai ita mamae. Gimtona, gabinou i purui. Ma God Aruana, gabinou au tepana i genagenara ḡaira.
GEN 1:3 Ma God i riwa i pa, “Ina lalai!” Ma i lalai.
GEN 1:4 Ma lalalaina i ʼnanai da i ai. Ma lalalaina ma gimtona i vilamonei.
GEN 1:5 Ma lalaina i ḡorei Marai ma gimtona i ḡorei Au Pom. Ma au bigai i nae ma ubaubanai i nei, au pom tagogi.
GEN 1:6 Ma God i riwa i pa, “Parata mara au tepana ina mae da waira au tepana ma waira au gabaurina ina vilamonei.”
GEN 1:7 Ma parata mara au tepana i terei da waira au dobu ma waira au mara i vilamonei.
GEN 1:8 Ma parata i ḡorei Mara. Ma au biga i nae ma ubaubanai i nei, nai au pom viruaina.
GEN 1:9 Ma God i riwa, “Waira, mara au gabaurina, gabu au tagogi ona vitagogiemi ma doa alalana ina eḡa.” Ma nanare i tupua.
GEN 1:10 Ma doa alalana i ḡorei, Dobu ma waira i vivitagogieia i ḡorei, Boga. Ma i ʼnanai da i ai.
GEN 1:11 Anina ma God i riwa i pa, “Dobu, tam modu ma ai ma vigogoi, modu rarauanoi nununai ma ai rarauanoi nununai, ma peii ina gogo ma ina rauano me aloi nanare, ma nanare i tupua.”
GEN 1:12 Ma dobu, modu ma ai anatapui i vigogoi. Ma i ʼnanai da i ai.
GEN 1:13 Au bigai i nae ma ubaubanai i nei, au pom vitonuina.
GEN 1:14 Ma God i riwa i pa, “Aniravilala au mara ina mae da marai ma waguvara ina vilamonei, ma iri ina vieḡeta ma nanare mara ma borima.
GEN 1:15 Ma taui, mara ina ravilalai da lalaina dobu ina verei.” Ma nanare i mae.
GEN 1:16 Ma aniravilala ḡaeḡaei ruaḡa i kauei, voḡaeḡaena marai i vibadei ma voaburuna waguvara i vibadei ma ubona maiteni i kauei.
GEN 1:17 Aniravilala au mara i terei da dobu ita ravilalai
GEN 1:18 da marai ma waguvara ita vibadei ma lalalaina ma waguvara ita vilamonei. Ma i ʼnanai da i ai.
GEN 1:19 Ma au bigai i nae ma ubaubanai i nei, au pom vi-four-na.
GEN 1:20 Ma God i riwa i pa, “Sia ma lawalawai anatapui waira ona vioai ma kiu ona tupua ma ona lave au aidamo.”
GEN 1:21 Ma sia ḡaeḡae ma sia tapuna ma tapuna, boga au orana maemaei ma kiu tapuna ma tapuna maiteni i vitupui. Ma God, i ʼnanai da i ai.
GEN 1:22 I viaiaini ma i riwa i pa, “Ona vinatuna ma ona vimaḡaimi da boga ona vioai ma kiu ona vinatuna da ona maḡa au dobu.”
GEN 1:23 Ma au bigai i nae ma ubaubanai i nei, au pom vi-five-na.
GEN 1:24 Ma God i riwa i pa, “Doa, ḡamoḡamo nununai ma vitupui, ḡamoḡamo maramaraḡamai ma ḡamoḡamo moduei, ma ḡamoḡamo tetetei ma ina vinatuna da me taui nanare.” Ma nanare i tupua.
GEN 1:25 Ḡamoḡamo nununai anatapui i vitupui ma taui ina vinatuna da me taui nanare. Ma i ʼnanai da i ai.
GEN 1:26 Anina ma God i riwa i pa, “Marina, rava tana kauei me tauta ma ai kaua tauta nanare. Ma taui sia ma kiu ma ḡamoḡamo anatapui au dobu ina vibadei, ḡamoḡamo maramaraḡamai ma ḡamoḡamo moduei, ḡaeḡaei ma muomuoi.”
GEN 1:27 Ma God, rava i kauei Anina ma oroto ma wavine i kauei, me tauna nanare.
GEN 1:28 Rava i viaiaini ma i riwei i pa, “Ona vinatuna ma ona vimaḡaimi da dobu ona vioai ma dobu ona vibadei. Taumi, sia, kiu ma aiwai anatapui au doa tetetei ona vibadei.
GEN 1:29 Lam, modu anoi ma ai uana a vereveremi ami lam.
GEN 1:30 Ma ḡamoḡamo moduei ma kiu ma ḡamoḡamo nununai anatapui aubai; ai rugurugu a vereverei ai lam.” Ma nanare i mae.
GEN 1:31 Aiwai anatapui i kaukaueia i ʼnanai da i ai kaua ma i vinuaiai. Ma au bigai i nae ma ubaubanai i nei, aupom vi-six-na.
GEN 2:1 Ma nanare God mara ma dobu ma anataputapuna au orana i vitupui.
GEN 2:2 God ana nola i vorovei ma mara au vi-seven-na i vilauvitau.
GEN 2:3 Ana nola i vikwai ma lamna aubaina God wei marana vi-seven-na i viaiaini ma i vovivirei.
GEN 2:4 Wei lamna mara ma dobu ana virarautua. Menanare Bada God mara ma dobu i vitupui.
GEN 2:7 Ma Bada God doa pokauna i vaia ma oroto i voai ma lavutu lawalawaina au giaganana i uveni ma oroto i lawana.
GEN 2:8 Ma Bada God peipei Eden i paewi au maramatanei ma kampa orotona i vivitupuia i terei da i mae.
GEN 2:9 Ma Bada God ai inanana aiaina ma uana amna aiaina anatapui i paewi ma peipei au pouna ai vinevinei ruaḡa i gogo. Ai tagogi uana lamna lawana tauvereina ma ai ḡelauna uana lamna nota rava ina verei da metauna aiaina ma metauna apoapoena.
GEN 2:15 Ma Bada God oroto au peipei Eden i terei da ita nolei ma ita paini.
GEN 2:16 Ma Bada God riwa bagibaginei i riwei i pa, “Ai uana anatapui au peipei am ḡoanei ma ani.
GEN 2:17 Wate a viviḡaem da nota aiaii ma nota apoapoei aina uana eḡa ma ani! Mepa da u ani, tam nai au marana ma iraḡe!”
GEN 2:18 Bada God i riwa i pa, “Oroto ainelana e mamae ma lamna eḡa ita ai. Ana tauagu ana kauei da ina voagui.”
GEN 2:19 Ma Bada God doa pokauna i vaia ma ḡamoḡamo anatapui ma kiu anatapui i kauei. Ma taui i neiai oroto awarina da ita viwavai. Ma oroto aiwai i viwavai, nanare ai wava i mae.
GEN 2:20 Ma oroto kiu ma ḡamoḡamo maramaraḡamai ma moduei, wava i verei. Wate Adam eḡa ana tauagu ita nelaḡai da ita voagui.
GEN 2:21 Ma Bada God oroto i kauei da i matave ma maranaina i raunuavuru kaua, torotorona tagogi i votawanei ma vioa i pota-melei ana au gabu.
GEN 2:22 Ma Bada God oroto torotoronei wavine i kauei ma wavinena i neiai oroto awarina.
GEN 2:23 Anina ma oroto i auepai ma i riwa, “Ee wei tauna! Marina gelama tau gelamiuei ma vioa tauvioauei, wei tauna awariu i votawanei, lamna aubaina, ana ḡorei Wavine.”
GEN 2:24 Ma nanare i tupua ma lamna aubaina oroto, amana ma alona e vovoterei ma awana maiteni e vivitagogiei.
GEN 2:25 Oroto awana maiteni, ana kovakovai, wate eḡa ita vinimala.
GEN 3:1 Anina ma mota lamna terevaideḡa kaukauana eḡa me ḡamoḡamo ḡelaui i kaukaueia nanare. Ma mota wavine i paridadanei i pa, “Riwa kaua bo eḡa da God i riwem da eḡa ai uana au peipei ma ani.”
GEN 3:2 Ma wavine i paribelei i pa, “Tauai ai uana peipei au orana ana ani.
GEN 3:3 Wate God i riwa da peipei au pouna, ai uana eḡa ana ani bo ana vodadani. Mepa da ana ani bo ana vodadani lamna ana iraḡe.”
GEN 3:4 Ma mota wavine i paribelei, “Eḡateni! Amapo eḡa ma iraḡe.
GEN 3:5 Nai maranai u ani, matam ina vikalai me God nanare ma aiaina ma apoapoena ona aramanei. Ma God i aramanei, lamna aubaina i viḡaem da avena ma ani.”
GEN 3:6 Ma wavine i ʼnana da ai uana aniam aiaina ma inanana i ai kaua, ma i ḡoei da ita ani da nuaulaula ita vaini, lamna aubaina tauna ai uana i vaia da i ani. Ma ḡelauna awana au ririvana i mamae i verei da i ani.
GEN 3:7 Ma matai i kala ma i aramanei da taui ana kovakovai, lamna aubaina ai bawara rugurugui i vaia da i vaturi da tupuai i tere-ḡaḡari.
GEN 3:8 Au biga ubana i opuopu ma taui i nonori Bada God au peipei i bababara nae. Ma oroto awana maiteni ai au orai Bada God i raugovaḡei.
GEN 3:9 Wate Bada God oroto i kwatuei i pa, “Tam mepa?”
GEN 3:10 Tauna i paribelei i pa, “A nonorim au peipei ma tau ana kovakovau aubaina a rovo da a raugovaḡem.”
GEN 3:11 Ma Bada God i riwa i pa, “Aiai i riwem da tam ana kovakovam? Ai uana a viḡaem da avena uta ani, ma u ani bo?”
GEN 3:12 Ma oroto i paribelei i pa, “Wavine u verevereu, tauna ai uana i vereu da a ani.”
GEN 3:13 Bada God wavine i riwei i pa, “Aiwai u kauei?” Ma wavine i paribelei i pa, “Mota i moruiu da a ani.”
GEN 3:14 Bada God mota i riwei i pa, “Wei u kauei aubaina, kovoḡa ḡaeḡaena tam awarim, eḡa me ḡamoḡamo ḡelaui nanare, maramaraḡamai ma moduei. Manawamei ma matave-taitaina-nae ma am lam doa ma ani am mara au anatapuna.
GEN 3:15 Ana kauei da tam ma wavine ona viḡavia nonoa, ma am epaia ma wavine ana epaia ona viḡavia. Tauna kolam ina gwadai ma tam ae karena ma ani.”
GEN 3:16 Ma wavine i riwa i pa: “Am nuabola ana viratai am au raumanawa, ma am iniviara ina rata am au vinatuna. Tam u ḡoei da awam uta vibadei, wate tauna tam ina vibadem.”
GEN 3:17 Adam i riwei i pa, “Ma tam awam ponana u rautaniḡanei ma ai uana a viviḡaeia u ani, Tam am kauelei doa u viapoapoeni. Tam ma nola guratana ma inim ina viara da lam ma nelaḡai, am mara au anatapuna.
GEN 3:18 Ma doa, donadona ma modu viganaganai ina vigogoi aubaim ma tam ma ipi da ma am.
GEN 3:19 Tam polapolam ina toi da lam ma nelaḡai ma nanare ma mae da ma nae me au doa. Doa pokauna a vaia da tam a kauem ma tam ma nae me doa au pokauna.”
GEN 3:20 Oroto i aramanei da awana tauna rava anatapui aloi ma lamna aubaina i ḡorei Eve.
GEN 3:21 Bada God ḡamoḡamo opina i vaia da iniḡaḡara i kauei Adam awana maiteni aubai ma ini i tere-ḡaḡari.
GEN 3:22 Bada God i riwa i pa, “Orotona aiaina ma apoapoena i aramanei, tauna marina tauta nanare. Eḡa tana voterei da urana ina vilolo-melei da lawana aina uana ina vaia da ina ani ma ina mae-nonoa.”
GEN 3:23 Ma lamna aubaina peipeiei, oroto i viopuni da doa ita ipiei. Bada, doei oroto i voai.
GEN 3:24 Anina ma oroto i viaḡaḡana-opunei ma cherub biaḡa au peipei Eden au maramatanei i terei ma ana dabaruma araratana i terei da i nenae ma i nenei ma lawana aina etanaina e gagagaloei.
GEN 4:1 Ma Adam awana Eve maiteni i matave ma i duama ma tevera orotona i tupua. Ma i riwa, “Bada ana aguei natu a vaia.” Lamna aubaina i ḡorei “Cain.”
GEN 4:2 Ma muriai tevera orotona ḡelauna i ḡuni ma i ḡorei “Abel.” Ma maranai taui i vilaraga, Abel tauna tauviḡamoḡamo ma Cain tauipi.
GEN 4:3 Mara tagogi Cain doa uana ḡelaui i neiai da i puloei Bada awarina.
GEN 4:4 Wate Abel nanare sipu natuevouii i vunu-naiei ma sia monamonai i apui Bada awarina ana pulo. Bada Abel ma ana pulo i vinuaiaiei.
GEN 4:5 Wate Cain ma ana pulo eḡa ita vinuaiaiei. Ma lamna aubaina, Cain amlona i ḡaiḡai ma naona i peu.
GEN 4:6 Anina ma Bada Cain i riwei i pa, “Aiwai aubaina amlom i ḡaiḡai? Aiwai aubaina naom i peu?
GEN 4:7 Mepa da kaua aiaina uta kauei, lamna ata vinuaiai awarim. Wate am nota da apoapoena ma kauei, lamna ma aramanei da apoapoe am au metaeta e daradaraim da ina vovaiubaim. Wate tam ma virewapana da ma vovaiubai.”
GEN 4:8 Ma muriai Cain ana tevera Abel i riwei, i pa, “Tana nae, tana babara.” Ma maranai i ḡeta au wapu, Cain i vomairi ma ana tevera Abel i vunui da i viraḡeni.
GEN 4:9 Ma Bada Cain i paridadani i pa, “Am tevera Abel mepa?” Ma Cain i paribelei, i pa, “Eḡa ata aramanei! Tau au tevera taupainina bo?”
GEN 4:10 Ma Bada i riwa, i pa, “Aiwai u kauei? Am tevera tarana doei e kwatukwatu raubiwa aubaina.
GEN 4:11 Lamna aubaina tam marina apoapoe awarim a tereterei. Am tevera tarana uramei au doa i toi da doa i matave ḡaḡari.
GEN 4:12 Ma lamna aubaina maranai u ḡoei da doa uta ipiei, lamna uana eḡa ma nelaḡai ma am animae eḡa. Tam ma babara labalababa.”
GEN 4:13 Cain Bada i riwei, i pa, “Au kovoḡa i rata kaua ma eḡa tagotagogina da ana avarai!
GEN 4:14 Tam wei doanei e viviopuniu da naom eḡa ana inana-melei. Tau ana babara labalababa ma eḡa au animae. Ma rava ina nelaḡaiu ma ina viraḡeniu.”
GEN 4:15 Ma Bada i paribelei, i pa, “Eḡa! Aiai da i viraḡenim, ana kovoḡa ina rata guratana.” Ma ana mataira Cain awarina i terei da rava ita viḡaei da tauna avena ita vunui, maranai i nelaḡai.
GEN 4:25 Adam awana maiteni i matave ma Eve natui ḡelauna i ḡuni. Eve i riwa, i pa, “Cain ana tevera Abel i viraḡeni. Ma lamna aubaina God natu orotona i vereu da Abel i raviepaiai.” Ma i ḡorei Seth.
GEN 4:26 Seth natuna orotona i tupua ma i ḡorei Enosh. Ma nai marana, rava, Bada wavana vivivireina viborumana i vikarei.
GEN 6:5 Ma Bada i ʼnanai da rava anatapui au dobu ai ḡoʼapoapoe i rata kaua ma aiwai i viogatarei ma i vinua-notenotei anatapui apoapoei.
GEN 6:6 Bada i ʼnanai ma orana i viara kaua ma i vinuabola da aiwai aubaina rava i kauei.
GEN 6:7 Ma Bada i riwa, “Tau rava a kaukaueia ana vipupui dobu au anatapuna ma nanare ḡamoḡamo ḡaeḡaei ma ḡamoḡamo au doa tetetei ma kiu au aidamo. Nuanuau i bola-kauei da taui a kauei.”
GEN 6:8 Wate Bada Noah i ʼnanai ma i vinuaiaiei.
GEN 6:9 Noah ma ana epaepaeia ai virarautua wenanare. Noah natunatuna nelarai tonuḡa: Shem, Ham ma Japheth. Noah ana ḡoʼapoapoe eḡa, tauna ainelana rava aiaina eḡa me aiai ḡelauna nai au marana. Ma God maiteni i bababani nonoa ma ana au viaiaina i mamae.
GEN 6:11 Rava ai ḡoʼapoapoelei dobu i viapoapoeni God au matana ma vigaigaiawa dobu i oai.
GEN 6:12 Ma God i ʼnanai da rava ai ḡoʼapoapoe i rata kaua ma lawana apoapoena i maemaelei.
GEN 6:13 Ma God Noah i riwei, “Rava pupunana a vivinua-notenotei. Aubaina rava ai ḡoʼapoapoe dobu i oai, lamna aubaina rava ma dobu anatapuna ana vipupui.
GEN 6:14 Lamna aubaina a ḡoei da wei ma kauei. Waga ḡaeḡaena ai bagibaginei ma voai tam aubaim. Ma babalaraḡi ma koltei au orana ma au doa ma pasi.
GEN 6:15 Wenanare ma voai. Waga ana manawa 140 mita ma ana dabora 22 mita ma ana ḡae 14 mita
GEN 6:16 Ma poewi ma gavogavo aburuna ma voterei poewa ma biribiri au poui, ive ma madeḡa aubaina. Ma au ririvana, metaeta ma terei. Ma vatara, au gabaurina, au pouna ma au tepana ma voai.
GEN 6:17 —Ona rautaniḡana! Tau marina ututuva ana paritawaneiai au dobu ma aiwai anatapui lawalawaii ina amoa.
GEN 6:18 Wate marina tau parivainuaḡana bagibagina ana kauei tam maiteni. Tam, awam, ma natunatum awawai maiteni au waga ona rui.
GEN 6:19 Ma ḡamoḡamo anatapui, wavinena ma orotona ma vigerui, kiu, ma ḡamoḡamo au doa tetetei ruaruaḡei ava ina rui da ina lawana.
GEN 6:21 Ma lam taputapunei ava ma vaia da taumi ma ḡamoḡamo aubaii.”
GEN 6:22 Ma God aiwai anatapuna i ririweia; Noah i kauei.
GEN 7:1 Ma Bada Noah i riwei, “Tam ainelam rava jijimanim au dobu wei au marana. Lamna aubaina tam ma am numa ravai anatapumi au waga ona geru.
GEN 7:2 Ma Bada ḡamoḡamo i vianinei aniam ma pulo aubaina, ororotoi 7 ma waivinei 7 ma vaia. Ma Bada ḡamoḡamo eḡa ita vianinei, orotona tagogi ma wavinena tagogi ma vaia.
GEN 7:3 Ma nanare kiu ma vaia, ororotoi 7 ma waivinei 7. Wei ma kauei da ḡamoḡamo da kiu anatapui lawalawaii ina mae ma ina vinatuna.
GEN 7:4 Ma au pom 7 au murina ma garewa ana paritawaneiai da mara 40 ma au pom 40 ina atuna. Ma aiwai au dobu a kaukaueia, e mamae ma e lavulavutu anatapui ina pupu.”
GEN 7:5 Anina ma Bada anatapuna i ririweia, Noah i kauei.
GEN 7:17 Ma au pom 40 au orana ututuva i rarata ma waga i tenam epa.
GEN 7:23 Anina ma Bada anatapuna lawalawaii au dobu i pupuna-pai, rava ma ḡamoḡamo ma kiu ma ḡamoḡamo tetetei, anatapui i viamoai. Noah ma taui aiavoi au waga i gerugeru, taui ava i lawana.
GEN 8:15 Ma God Noah i riwei i pa,
GEN 8:16 “Tam ma awam ma natunatum ana awawai waga ona oputawanei.
GEN 8:17 Ma ḡamoḡamo lawalawai anatapui ma taravaina-opunei, kiu anatapui, ḡamoḡamo au doa tetetei da ina vinatuna ma ina maḡa da dobu ina vioai.”
GEN 8:18 Ma Noah awana ma natunatuna ma awawai waga i opu-tawanei.
GEN 8:19 Ma ḡamoḡamo anatapui, kiu ma ḡamoḡamo ḡelaui au doa tetetei, ai au dam nununai nanare waga i opu-tawanei.
GEN 8:20 Ma Noah pulo aniapuna i voai Bada awarina ma ḡamoḡamo aiaii, kiu aiaii tagotagogi ava taputapuna i apui pulo aniapuna au tepana.
GEN 8:21 Ma maranai Bada pulo ḡabuna i laḡoni ma au nuanuana i pa, “A aramanei da rava melamelaiei ai nota i apoapoe. Wate dobu eḡa ana viapoapoeni ma eḡa melanai lawalawai anatapui ana pupuna-melei me a kauei nanare.
GEN 8:22 Ma maranai dobu e mamae paewa ma tuaruta, ubauba ma vibola, bodu ma omra, garewa ma madeḡa, maratom ma au pom, ina mae-nonoa ma eḡa ina kwa.”
GEN 9:1 Ma God Noah natunatuna maiteni i viaiaini ma i riwei i pa, “Ona vinatuna ma ona vimaḡaimi da dobu ona vioai.
GEN 9:2 Ana kauei da ḡamoḡamo ḡaeḡaei ma ḡamoḡamo tetetei, iana ma kiu, anatapui ina rovoemi. Ma au urami ana terei da ona vibadei.
GEN 9:3 Aiwai anatapui lawalawai ami aniam. Modu anoi ma ai uana a veremi, wate marina aiwai anatapuna a vereveremi ami aniam.
GEN 9:4 —Wate vioa taratarana eḡa ona ani, aubaina tara au orana lawana e mamae, ona voterei da tarana ina toi tawanana ma muriai ona ani.
GEN 9:5 Ma mepa da ḡamoḡamo rava i viraḡeni. Tau ana raubiwa, wate nanare rava, rava turana i viraḡeni. Tau ana raubiwa.
GEN 9:6 Tau rava a kauei me tau inanau nanare, ma lamna aubaina Rava aiai i viraḡena, rava ḡelauna tauna ina viraḡeni.
GEN 9:7 Ma tam natunatum ina maḡa da am epaepaia dobu ina maena-pai.”
GEN 9:8 Ma God Noah natunatuna maiteni i riwei i pa,
GEN 9:9 “Ona rautaniḡana wei marina, Tau au parivainuaḡana bagibagina taumi ami epaepaia maiteni a kaukauei.
GEN 9:10 Ma ḡamoḡamo lawalawaii anatapuna, kiu ma ḡamoḡamo numei ma moduei ma anatapui wagei i opuopu, ma ḡamoḡamo anatapui muriai au dobu ina mae.
GEN 9:11 Wei riwanei au parivainuaḡana bagibagina taumi maiteni a terei da eḡa melanai ututuva ḡelauna ana paritawanana-meleiai au dobu da purapura lawalawaii ina vipupui.”
GEN 9:12 Ma God i riwa, “Parivainuaḡana bagibagina a kaukauei taumi ma anatapui lawalawai maiteni anatapui muriai e nenei. Wei parivainuaḡana matairana wenanare:
GEN 9:13 Warilolo au apau ana terei da ina vimataira da tau au parivainuaḡana bagibagina a terei tau ma taumi ma anatapui lawalawai au dobu maemaei.
GEN 9:14 Maranai mara e ḡuvaḡuvai ma warilolo au apau e eḡaeḡa,
GEN 9:15 lamna ina vieḡeu da au parivainuaḡana bagibagina tau ma taumi ma anatapui lawalawai au dobu. Ma eḡa melanai ututuva lawana ina vipupui.”
GEN 11:1 Au naona rava anatapui au dobu pona tagogi ma riwa tagogina i bababaniei.
GEN 11:2 Nai maranai rava i vaḡavaḡai nae au maramatanei ma wapu au ḡaeḡaena i ḡeta au Shinar ma kampa i mae.
GEN 11:3 Ma i babani vivira i pa, “Ona nei, doa tana vaia ma brik tana pasi ma tana apui da ina bagibagi.” Ma nanare ai numa brikiei i voai ma koltei i ampasi.
GEN 11:4 Ma taui i riwa, “Ona nei melagai ḡaeḡaena tana voai tauta aubaita ma numa ḡeḡe dewadewana tana voai da ina ḡae au mara da wavata tana kauei ma eḡa tana vilamoneta dobu au anatapuna.”
GEN 11:5 Anina ma Bada i ḡairai da ravai melagai ḡaeḡaena ma numa ḡeḡe dewadewana i voavoaia ita inanai.
GEN 11:6 Ma Bada i riwa i pa, “Wei taui rava tagogi ma pona tagogina e bababaniei. Wei lamna karena, aburuna ava aiwai ai au nota anatapuna ina kauana-paiei.
GEN 11:7 Ona nei tana ḡaira da noi ravai ai pona tana vinua-raḡaraḡai ma ina babani labalababa.”
GEN 11:8 Anina ma Bada rava anatapui ai pona i vinua-raḡaraḡai ma i vilamonei dobu au anatapuna, lamna aubaina nai melagaina i ḡorei Babel. Ma melagai ḡaeḡaena voana i voterei. Bada taui i vilamonei dobu au anatapuna.
GEN 12:1 Bada Abram i riwei i pa, “Am dobu, am rava ma amam ana dam ravai ma netawanei ma ma nae dobu ana viatataiem kampa ma mae.
GEN 12:2 Ma am epaepaia ai dam ana viratai, ma ana viaiainim, ma ana kauei da wavam ina rata, ma tamei viaiaina ina nei rava awarii.
GEN 12:3 Ma aiai i viaiainim, tau ana viaiaini, ma aiai i parivai-apoapoenim, tauna ana parivai-apoapoeni, ma tamei dam anatapui au dobu ana viaiaini.”
GEN 12:4 Ma Bada i ririweia nanare, Abram awana Sarai ma maiana Lot Haran i opu-tawanei, Abram ana madeḡa 75. Ai purapura, ai ḡamoḡamo ma ai laralaraga ma i vomairi Canaan aubaina.
GEN 12:6 I ḡeta Canaan ana au parata ma i verautua da au gabu vinevinena, Shekem melagaina ḡaeḡaena au ririvana. Ma kampa au Moreh ai ḡaeḡaena au ḡouna i rauḡaravu. (Nai maranaina mai Canaan, nai au dobuna i mamae.)
GEN 12:7 Kampa Bada i viatataeana-melei ma i riwa i pa, “Wei dobuna Canaan am epaepaia ana verei.” Ma Abram pulo aniapuna, i voai Bada awarina ma pulo i apui. Mepa Bada i viatataeana-melei lamna au gabuna aniamapu i voai.
GEN 13:5 Maranai Lot, Abram maiteni i vaḡavaḡai, Lot maiteni ana ḡamoḡamo maḡamaḡaui ma ana numa ravai ma ana tauvilaraga.
GEN 13:6 Ma taui ai ḡamoḡamo i maḡa guratana ma gabu eḡa tagotagogina da anatapui ita ḡamoi,
GEN 13:7a Ma lamna aubaina eḡa tagotagogina da taui ita mae-gogona.
GEN 13:8 Anina ma Abram Lot i riwei i pa, “Ma rautaniḡana, tauta tara tagogi ma eḡa tana viparipariniḡai ma ata taunola avena ita viḡaiḡaiawa vivira.
GEN 13:9 Weka tana vilamoneta ma ata naei tana nae. Doa au naota e inainanai. Metauna e ḡoeḡoei ma nae ma kampa ma mae. Mepa da tam ma nae au oiena, tau ana nae au kelakela. Mepa da tam ma nae au kelakela, tau ana nae au oiena.”
GEN 13:10 Anina ma Lot matana i tawanei da waira Jordan wapuna ma Zoar melagaina au paratana. Ma i ʼnanai da waira i maḡa ma doa maumaurana me Bada ana peipei, me doa maumaurana au Egypt. (Nai marana Bada eḡa Sodom ma Gomorah ita vipupui.)
GEN 13:11 Ma Lot waira Jordan wapuna i vinei tauna aubaina ma i nae au maramatanei. Taui nanare i vilamonei.
GEN 13:12 Abram au Canaan i mae ma Lot Sodom au ririvana i mae.
GEN 13:13 Ma mai Sodom ai lawana i apoapoe kaua ma ḡoʼapoapoe i kaukauei Bada au matana.
GEN 13:14 Ma Lot Abram i netawanei ma muriai Bada Abram i riwei i pa, “Mepa u mamae lana, matam ma tawanei au lavaratei ma au rauanaḡei ma madeḡa e gogogolana ma mepa madeḡa e neneulai.
GEN 13:15 Dobu anatapuna e inainanai tam ma am epaepaia ana vere-nonoemi.
GEN 13:16 Ma am epaepaia ana kauei me doa pokauna ma aiai da pokau e iaiavi lamna am epaepaia tagotagogina ina iavi.
GEN 13:17 Dobuna anatapuna taumi a vereveremi, ma nae ma dobuna ana manawa ma ana dabora ma babarani.”
GEN 13:18 Ma nanare Abram ana numagara i naiei Mamre ana ai ḡaeḡaena au ḡereḡerena au Hebron i mae ma kampa pulo aniapuna i voai ma pulo i apui Bada awarina.
GEN 14:11 Gulagulau 4 Sodom ma Gomorah ai purapura ma ai lam i kwalei. Abram maiana Lot au Sodom i mamae i vaia ma ana purapura maiteni i vaia ma i nae.
GEN 14:13 Abram tauna Hebrewei ma Mamre ana ai ḡaeḡaena au ḡereḡerena i mamae. Ai taniwagana wavana Mamre tauna Amoriei, varevareina Eskol ma Aner. Anatapui Abram ana tauagu, ḡavia au marana. Ma oroto tagogi ḡavia i rovoei da i rovo-nae ma i ḡeta Abram awarina ma i vibenabenamei.
GEN 14:14 Ma maranai Abram i nonori da taui maiana Lot i vaia. Tauna ana sorodia vinevinei ana au melagai tuputupuai 318 i kwatuei. Ma ḡaviḡaviai i votaḡoi da i ḡae au Dan.
GEN 14:15 Waguvarai ana sorodia i ḡutai ma ḡaviḡaviai i viaḡaḡei da Damaskas i verautuini da au Hobah i ḡeta ma kampa i vovaiubai.
GEN 14:16 Purapura anatapui i vai-melei. Maiana Lot ma ana purapura ma waivine ma rava ḡelaui.
GEN 14:18 Melkisedek tauna Salem ai gulau ma God Aidamo Telarana ana pirisi pulo tauapuina. Palawa ma wine i neiai,
GEN 14:19 ma Abram i viaiaini ma i pa,
GEN 14:20 Ma God Aidamo Telarana am ḡavia au uram i terei, lamna aubaina tana voepaepai.” Ma Abram aiwai ana sorodia maiteni i tami i vitagogiei da ḡuta 10 i kauei. Ma ḡuta tagogi i votawanei ma Melkisedek i verei.
GEN 15:1 Ma muriai Bada Abram ana au rauboni i riwei i pa, “Abram eḡa ma rovo. Tau am taugagalo am pulo ḡaeḡaena.”
GEN 15:2 Ma Abram i paribelei i pa, “Oo Bada God. Tau eḡa natunatu, ma am pulo eḡa ina voaguiu. Tam eḡa natu orotona uta vereu ma lamna aubaina au iraḡe au murina, Eleasar au taunola Damaskasei au vigulau ina vaia.”
GEN 15:4 Anina ma Bada i riwana-melei i pa, “Eḡa! Tauna am vigulau eḡa ina vaia, wate natum orotona tamei ina tupua, tauna am vigulau ina vaia.”
GEN 15:5 Anina ma Bada tauna i taravaina-opunei au doa ma i riwei i pa, “Ma ḡoutata au mara ma ubona ma inanai, mepa da tam tagotagogina da uta iavi. Lamna am epaepaia ina maḡa me ubona nanare. Eḡa aiai tagotagogina da ina iavi.”
GEN 15:6 Abram, Bada riwana i vitumaḡanei ma lamna aubaina Bada i riwa da Abram rava jijimanina.
GEN 15:12 Ma maranai madeḡa i neneulai ma Abram i matave-nuavuru kaua. Ma gimtona ma rovo ḡaeḡaena i nei ma i purui.
GEN 15:13 Ma Bada i riwei i pa, “Wei ma aramana-kauei! Am epaepaia ina vitaomana au dobu ḡela ma kampa ina vitaunola. Ma dobuna ravai taui ina rau-iviapoapoelei da madeḡa 400 ina kwa.
GEN 15:14 Wate muriai tau nai dobuna ravai ana kovoḡi ma am epaepaia ina vipurapura kaua ma ina nememei.
GEN 15:15 Ma mai Amori ai ḡoʼapoapoe ina rata guratana, ma nai maranaina ana kovoḡi ma ana viaḡaḡana-opunei wei au dobuna. Ma lamna aubaina am epaepaia eḡa ina nei laḡilaḡinai da kimta au vi-four-na. Wate tam, Abram ma magura kaua ma ana nuaubam ma iraḡe ma ina doboim.”
GEN 16:1 Abram au Canaan i mae madeḡa 10 i kwa, awana Sarai aipoi ma eḡa ita vinatuna. Sarai ana taunola wavinena Egyptei wavana Hagar. Ma Sarai Abram i riwei i pa, “Bada i viḡaeu da eḡa ata vinatuna. Ma nae au taunola maiteni ma matave, mepa da ina vinatuna, ma tevera ana vinatunei.” Abram, Sarai ponana i voteletelei ma Hagar i vaia ma i viawanei.
GEN 16:15 Ma Hagar i vinatuna da Abram natuna orotona i tupua. Ma Abram, natuna i viwavai Ishmael.
GEN 17:1 Maranai Abram ana madeḡa 99 ma Bada i vieḡana-melei Abram awarina ma i riwei i pa, “Tau God Vivirewapana Kaukauana. Au naou ma babara ma kaua aiaina ava ma kauei
GEN 17:2 da nanare au Parivainuaḡana bagibagina ana vovai-virewapani tau ma tam awarita ma am dam ana vimaḡa-guratei.”
GEN 17:3 Ma Abram i mae-ḡaira au doa ma i raudune. Ma God Abram i riwei i pa,
GEN 17:4 “Tau au navanava au parivainuaḡana bagibagina tam maiteni wenanare: Ana kauei, da dam patarana maḡamaḡaui tam ina viamanem.
GEN 17:5 Ma marina wavam Abram, ana terevirai da Abraham; aubaina marina ana kauei da dam patarana maḡamaḡaui ina viamanem.
GEN 17:6 Ma ana kauei da am epaepaia ina maḡa ma am damei gulau maḡamaḡaui ina nei.
GEN 17:7 Au parivainuaḡana bagibagina ana vovai-virewapani, tau ma tam ma am epaepaia muriai e nenei da tau am God ma taui ai God.
GEN 17:8 Canaan dobuna taputapuna marina e mamae-gubai, tam am epaepaia maiteni ana vere-nonoemi aubaimi ma tau, taui ai God.”
GEN 17:9 Ma God Abraham i riwei i pa, “Ma au parivainuaḡana bagibagina, tam ma am epaepaia maiteni ona voteletelei.
GEN 17:10 Wei taumi ami au navanava parivainuaḡana bagibagina ona voteletelei, ami nelara anatapui inii ina bori.
GEN 17:11 Ma taumi inimi ona bori, lamna ata parivainuaḡana matairana.
GEN 17:12 Roaroa melamelai nelarai i tupua ma au pom 8 au murina inii ona bori. Wei kauana ona kauei, natunatumi nelarai ma ami taunola natunatui nelarai ma nelara anatapui am au numa e vivitaunola.
GEN 17:13 Riwa kaua, maranai roaroa nelarai i tupua am au dam bo maranai taunola o gimarai, taui au mataira lamna inii ona bori. Lamna au parivainuaḡana matairana au tupuami ina mae-nonoa.
GEN 17:14 Wate aiai orotona nai matairana eḡa au tupuana, lamna au parivainuaḡana bagibagina i viaigai ma lamna aubaina tauna ina viravaḡela.”
GEN 17:15 God Abraham i riwei i pa, “Awam eḡa ma ḡorei Sarai, wate ma ḡorei Sarah.
GEN 17:16 Tau ana viaiaini ma natum orotona ina vitupui. Anina ma ana viaiaini da ina vidam ḡaeḡae aloi. Ma dam ai gulau maḡamaḡaui taunei ina opu.”
GEN 17:17 Abraham i mae-peu ma i raudune ma i mutu-kaka ma au nuanuana i pa, “Amapo oroto ana madeḡa 100 ma ina vinatuna bo? Ma Sarah ana madeḡa 90 ma ina vinatuna bo?”
GEN 17:18 Ma Abraham God i riwei i pa, “Ma Ishmael menanare, uta viaiaini bo eḡa?”
GEN 17:19 Wate God i riwa i pa, “Eḡa! Awam Sarah natum orotona ina vitupui ma ma viwavai Isaac. Au parivainuaḡana bagibagina tauna awarina ma ana epaepaia awarii ina mae-nonoa.
GEN 17:20 Ma Ishmael aubaina, am nuabola a nonori. Ana viaiaini ma natunatuna ana vimaḡai ma ana epaepaia ana vituai. Tauna dam 12 ai babada amai ma ana epaepaia ai dam ana vimaḡai.
GEN 17:21 Wate au parivainuaḡana bagibagina ana kauei Isaac maiteni. Ma wei marana nanare, madeḡa ḡelauna Sarah, Isaac ina vinatunei.”
GEN 18:1 Au benai Abraham ana numagara au metaetana i kiakiala.
GEN 18:2 I taepai ma nelara tonuḡa i ʼnanai i maimairi. Maranai i ʼnananai i ruba da au naoi i mae-ḡaira ma i raudune.
GEN 18:3 Ma i riwa i pa, “Au bada. Mepa da u notai da tau anina, eḡa ma tutelareu.
GEN 18:4 Waira ana neiai da aemi ana oḡai ma ona vilauvitau ai au ḡouna.
GEN 18:5 Lam ana veremi da ina vovai-virewapanimi ma muriai ona vaḡai. Taumi o notaiu da o nei.” Taui i paribelei, “Anina u ririweia ma kauei.”
GEN 18:6 Anina ma Abraham laḡilaḡina i nae au numagara ma Sarah i riwei i pa, “Laḡilaḡina, am palawa aiaina baikena ma vaia ma palawa ma apui.”
GEN 18:7 Ma i ruba ma bulumakau orotona ḡaubona i vaia da ana taunola i verei ma i vokaukauei.
GEN 18:8 Anina ma Palawa ma mereki ma mereki ravi taputapui ma sia i neiai taui awarii au ḡou da i am ma tauna i mae-paini.
GEN 18:9 Taui i paridadana i pa, “Awam Sarah mepa?” Tauna i paribelei i pa, “Tauna numagara au orana.”
GEN 18:10 Taui tagogi Abraham i riwei i pa, “Riwa kaua da wei au marana nanare madeḡa au ḡelauna ana nenememei, lamna awam Sarah tevera orotona ina ḡuni.” Ma Sarah, ravai au muri numagara au metaetana, i rarautaniḡana.
GEN 18:11 Sarah ma Abraham i magura kaua ma Sarah ana vinatuna ana mara i kwa.
GEN 18:12 Sarah i mutu-kaka ma i riwana-melei, “Tau ma awau a magura kaua ma au vinatuna ana mara i kwa. Ma amapo tagotagogina da duama ana morelanei bo?”
GEN 18:13 Bada Abraham i paridadanei i pa, “Aiwai aubaina Sarah i kaka ma i riwa, ‘Tau a magura kaua ma riwa kaua da ana vinatuna bo?’
GEN 18:14 Aiwai i piripiri guratana Bada au matana? Me a ririwem nanare, ana nememei awarim wei marana nanare madeḡa au ḡelauna ma awam Sarah tevera orotona ina ḡuni.”
GEN 18:15 Sarah i rovo ma i bovi ma i riwa i pa, “Tau eḡa ata kaka.” Tauna i paribelana i pa, “Eḡa! Tam u kaka.”
GEN 18:16 Maranai nelara tonuḡa i vomairi da ita nae, Abraham taui maiteni i nae da au etanai ita tuterei. Ma taui i ʼnana ḡaira au Sodom,
GEN 18:17 ma Bada ana au nota i pa, “Aiwai marina ana kauei, eḡa ana tere-govaḡi Abraham awarina. Abraham ana epaepaia ina vidam ḡaeḡaena ma vivirewapanana ma taunei dam anatapui au dobu ana viaiaini. Tauna a vinei da natunatuna ina riwei ma taui natunatui ina riwei da Bada ana lawana ina votaḡotaḡoi da aiaina ma jijimanina, ina kaukauei da tau Abraham a paripari-vainuaḡania ana kauei.”
GEN 18:20 Ma Bada Abraham i riwei, “Tau, vikaruwaḡawaḡa maḡamaḡaui a nonori da Sodom ma Gomorah melagaii ravai ai ḡoʼapoapoe i rata guratana.
GEN 18:21 A ḡaiḡaira da ana inanai da wei vikaruwaḡawaḡana riwa kaua bo eḡa.”
GEN 18:22 Bada Abraham maiteni i maimairi ma nelara ruaḡa i nae au Sodom.
GEN 18:23 Abraham i nei Bada awarina ma i riwa i pa, “Riwa kaua da rava aiaii ma vipupui rava apoapoei maiteni?
GEN 18:24 Mepa da rava aiaii 50 au melagai, amapo melagaina ma vipupui bo? Ma rava 50 notaiei ma melagaina eḡa ma vipupui?
GEN 18:25 Lamna eḡa ita ai, ma eḡa ma kauei. Tam eḡa rava aiaii ma viraḡeni rava apoapoei maiteni. Nai kauai e kaukauei rava aiaii awarii, kauana tagogina rava apoapoei awarii e kaukauei, eḡateni! Tam rava anatapui au dobu tauetareina ma ma etarana-kauelai tapa?”
GEN 18:26 Bada i riwa i pa, “Mepa da rava 50 aiaii ana nelaḡai au Sodom, dobuna ana voterei taui ai ḡoʼaiaii aubaina.”
GEN 18:27 Abraham i paribelei i pa, “Au Bada tau am molaka, wate tau wei babanina a vikarei aubaina amapo ana paridadana me.
GEN 18:28 Mepa da rava 50 aiaii ma 5 ina deḡa, amapo melagaina ma vipupui bo?” I riwa i pa, “Mepa da rava 45 kampa ana nelaḡai lamna eḡa ana vipupui.”
GEN 18:29 Abraham i paridadana me i pa, “Mepa da rava aiaii 40 ava kampa u nelaḡai?” I riwa i pa, “Mepa da kampa 40, amapo eḡa ana kauei.”
GEN 18:30 Abraham i riwa i pa, “Au Bada, eḡa awariu ma ḡaiawa ma vianineu da ana babani me, mepa da 30 ava kampa ma nelaḡai?” I riwa i pa, “Mepa da 30 ava ana nelaḡai, amapo eḡa ana kauei.”
GEN 18:31 Abraham i riwa i pa, “Tau wei babanina a vikarei, mepa da 20 ava kampa ma nelaḡai?” I riwa i pa, “Mepa da 20 ana nelaḡai lamna, eḡa ana vipupui.”
GEN 18:32 Abraham i riwa i pa, “Au Bada, eḡa awariu ma ḡaiawa ma vianineu da mara tagogi ava ana babani me. Mepa da 10 kampa ma nelaḡai?” I riwa i pa, “Mepa da 10 ana nelaḡai, amapo eḡa ana vipupui.”
GEN 18:33 Maranai Bada Abraham awarina i babani vorove, tauna i nae ma Abraham i nae ana au melagai.
GEN 19:1 Ma raviraviai anela ruaḡa au Sodom i ḡeta, Lot melagai au metaetana i kiakiala. Maranai Lot taui i ʼnanai, i vomairi da i nae awarii ma i raudune.
GEN 19:2 Ma i riwa i pa, “Au babada, tau ami taunola a nei, ona nei au au numa. Aemi ona oḡai ma ona matave. Maratomtomai ona vomairi da ami au aninae ona nae.” Ma taui i paribelei i pa, “Eḡa! Tauai weka au deba ana matave.”
GEN 19:3 Ma i riwana bagibagi da maiteni i nae ana au numa. Lot, palawa eḡa yist maiteni i apui ma taui i am.
GEN 19:4 Ma ita matave ma mai Sodom nelarai laralaragai ma magumaguri anatapui i nei da numa i kwaipipini,
GEN 19:5 ma taui Lot i kwatuei i pa, “Nelara ruaḡa waguvarai i nenei awarim, taui mepa? Ma opuneiai awariai da ana viawawanei.”
GEN 19:6 Ma Lot i opu taui awarii ma au murina metaeta i gudui.
GEN 19:7 Ma i riwei i pa, “Au rava a vivibaḡaimi, eḡa wei kauai apoapoei ona kauei.
GEN 19:8 Ona rautaniḡaneu, tau natunatu waivinei ruaḡa, taui matatapu. Ana opuneiai awarimi da ami ḡoana nanare ona kauei. Wei nelarai a neiai au numa lamna tau au taomana ma eḡa aiwai awarii ona kauei.”
GEN 19:9 Ma Sodom nelarai i paribelei i pa, “Ma maeria! Tam dobu ḡela ravam weka e mamae-gubai ma marina u ḡoei da ma vibadabada. Marina ana viapoapoena-kauem eḡa me taui ruaḡa!” Ma taui Lot au metaeta i dudu ratui da gudu ita rikai.
GEN 19:10 Wate nelara ruaḡa numa au orana urai i tere-opunei ma Lot i taina-ruiei awarii ma metaeta i gudui.
GEN 19:11 Ma nelara anatapui au metaeta matai i viaipotai mara tupona ava da eḡa tagotagogina metaeta ita inanai.
GEN 19:12 Anina ma nelara ruaḡa Lot i riwei i pa, “Tauai marina wei dobuna ana pupuni. Bada, vikaruwaḡawaḡa maḡamaḡaui i nonori wei melagaina ravai awarii ma Tauna, tauai i paritawanelai da dobuna ana pupuni. Am dam ravai ḡelaui weka e mamae bo eḡa? Natunatum nelarai ma waivinei ma poipoiam ma am rava aiavoi au melagai maemaei; ma taravaina-opunei!”
GEN 19:14 Ma Lot i opu natunatuna ai ḡopapara awarii ma i riwei i pa, “Bada marina dobuna ina pupuni. Laḡilaḡina, wei dobuna ona oputawanei.” Ma taui i notai da tauna i vivinama.
GEN 19:15 Ma mara karena i tereterei ma anela Lot i vivibaḡai da ita volaḡilaḡina. Ma i riwa i pa, “Eḡa ita ai da ma iraḡe maranai Bada wei dobuna ina pupuni. Laḡilaḡina awam ma natunatum maiteni ona opu.”
GEN 19:16 Wate Lot i tatavira. Bada i ḡoei da Lot ita vilawani. Ma anela Lot awana maiteni ma natunatui urai i vojijini ma melagaiei i taravaina-opunei.
GEN 19:17 Maranai melagai i opu-tawanei ma anela tagogi taui i riwei i pa, “Ona ruba ami lawana aubaina! Eḡa au murimi ona inana ma eḡa au wapu ona tumairi dadana. Ola aubaina ona ruba da ami lawana eḡa ona vine-boai.”
GEN 19:23 Ma madeḡa i gogogo ma Lot ana numa ravai maiteni au melagai Zoar i ḡeta.
GEN 19:24 Lamna maranai Bada salpa araratana marei i paritawanana ḡaireiai me garewa, Sodom ma Gomorah melagaii au tepai.
GEN 19:25 Ma melagaii, wapu, rava anatapui ma aiwai gogogoi i aragibui.
GEN 19:26 Ma Lot awana i vivimuri, i mae-tavirei ma i ravi-taputapui.
GEN 19:27 Ma ubaubanai boiboḡi Abraham i vomairi ma i nae mepa Bada maiteni i bababani lana.
GEN 19:28 Ma i ʼnana ḡaira Sodom ma Gomorah ma wapuna ana taputapuna ma kampa bau potopotona i ʼnanai i ḡeḡae.
GEN 19:29 Maranai God nai melagaii ma wapuna i pupuni, tauna Abraham eḡa ita notavai-nuavurui. Ma lamna aubaina God Lot i paritawana-opunei ma muriai nai melagaina i vipupui.
GEN 21:1 Ma Bada Sarah i viaiaini ma i paripari-vainuaḡani nanare i kauei.
GEN 21:2 Ma God mara i vinevineia nanare, Sarah i duama ma i vinatuna. Natuna orotona i tupua, Abraham i magura ma natuna i tupua.
GEN 21:3 Abraham natuna i viwavai Isaac.
GEN 21:4 Ma au pom 8 au murina Abraham natuna inina i bori me God i ririweia nanare.
GEN 21:5 Abraham ana madeḡa 100 maranai wei kauai i tupua.
GEN 21:8 Isaac i rata ma i viedai ma Abraham lam ḡaeḡaena i vokaukauei ma i am gogona.
GEN 21:9 Ma Sarah Ishmael i ʼnanai Isaac i vivinamei. Ishmael lamna Abraham natuna ḡelauna, ana taunola Hagar Egyptei i ḡuniḡunia.
GEN 21:10 Ma Sarah Abraham i riwei, “Taunola wavinena ma natuna ma viopuni! Eḡa ata ḡoei da tauna am buderi ina vaia. Natu Isaac ainelana am buderi ina vaia.”
GEN 21:11 Abraham wei riwana i nonori ma i vinuabola kaua aubaina tauna natuna Ishmael.
GEN 21:12 Wate God Abraham i riwei i pa, “Eḡa natum ma alona ma vinuabolei. Am epaia Isaac wavam ina mairiei. Aiwai Sarah i ririwem ma kauei.
GEN 21:13 Wate am taunola wavinena natuna ana epaepaia ana vimaḡai ma ana dam ina rata aubaina tauna tam natum.”
GEN 21:14 Ubaubanai boiboḡi Abraham tamaina i vokaukauei ma waira i ḡui ma Hagar i viavarai. Ma wavine natuna maiteni i paritawanei da i nelabalababa au mutulua.
GEN 22:1 Madeḡa maḡamaḡa i kwa ma muriai God Abraham ana tumaḡana i raudadani. God i riwa i pa, “Abraham!” Abraham i paribelei i pa, “Tau weka!”
GEN 22:2 Ma God i riwa i pa, “Natum tagotago Isaac nuanuam pouna, ma taravaini ma ona nae au dobu Moriah. Ma ola ana viatataem, kampa natum ma puloei aniamapu.”
GEN 22:3 Mara i tom ma ubaubanai boiboḡi, Abraham i vomairi, ai i edari pulo apunana aubaina ma ana donki i vokaukauei. Ma ana taunola ruaḡa ma natuna Isaac i taravaini ma anatapui i nae gabu God i ririweiana kampa.
GEN 22:4 Taui au pom tonuḡa i babara ma Abraham i taepai ma gabu aueia i ʼnanai.
GEN 22:5 Ana taunola i riwei i pa, “Weka ona mae. Donki ona paini. Tau natu maiteni ana nae nore ma God ana viborumei. Ma airuaḡa ana nememei awarimi.”
GEN 22:6 Ma Abraham ai i tavana Isaac i viavarai. Tauna naipi ma ai mutuara i voai ma i negogona.
GEN 22:7 Taui i nenae ma Isaac i riwa i pa, “Amau!” Abraham i riwa, “Ee, ma babani natu!” Isaac i riwa, “Ai ma ai mutuara awarita wate pulo aubaina sipu natuna mepa?”
GEN 22:8 Abraham i paribelei i pa, “Natu, God sipu ina vereta pulo aubaina.” Ma airuaḡa i babara nae.
GEN 22:9 Maranai gabu God i ririweiana i ḡeta, kampa aniamapu ḡaimei i voai ma ai i vatari. Ma natuna Isaac urana ma aena i raḡini ma aniamapu au tepana, ai i vatavataria kampa i vimataveni.
GEN 22:10 Abraham urana i viloloi da naipi i vaia da natuna ita viraḡeni.
GEN 22:11 Wate lamna maranaina Bada ana anela marei i riwa, “Abraham, Abraham!” Abraham i paribelei, “Tau weka!”
GEN 22:12 Ma Bada ana anela i riwa, “Eḡa natum ma viraḡeni! Eḡa aiwai apoapoena awarina ma kauei! Tam natum tagotago eḡa uta nuanei ma marina a aramanei da tam anina God e vivivirei.”
GEN 22:13 Abraham i taepai ma sipu orotona i ʼnanai, donana ai raḡaraḡai potopotona au orana i tapaiei. Ma i nae ma sipu i viraḡeni ma sia taputapuna i apui ana pulo God awarina, natuna epaiana.
GEN 22:14 Ma lamna aubaina wei dobuna i ḡorei, “Bada ina verena.” Lamna marana da marina rava e ririwa, “Bada ana au ola ina verena.”
GEN 22:15 Ma Bada ana anela marei Abraham i ḡorei
GEN 22:16 “Bada i riwa, ‘Tam u voteleteleu ma natum tagotago eḡa uta nuanei. Tau wavauei a paripari-vainuaḡanim da
GEN 22:17 anina ana viaiainim ma am epaepaia ana vimaḡai me ubona au mara ma bubu au gera. Taui ai ḡavia ina vovaiubai ma ai melagai ina vaia.
GEN 22:18 Ma am epaepaia wavaiei dam anatapui au dobu ana viaiaini. Tam u voteleteleu aubaina wei ana kauei.”
GEN 22:19 Ma Abraham natuna maiteni i nae me ana taunola awari ma anatapui i nae me au Beersheba. Ma kampa i mae.
GEN 25:19 Wei lamna Abraham natuna Isaac ana virarautua. Isaac amana Abraham
GEN 25:20 Isaac ana madeḡa 40 ma Rebekah i ravaḡi. Rebekah tauna Leban novuna aburuna; amai Bethuel. Taui mai Aram au Padan-Aram i mamae.
GEN 25:21 Rebekah aipoi ma Isaac i raupari Bada awarina da awana ita voagui. Bada ana pari i nonori ma Rebekah i duama.
GEN 25:22 Raḡaraḡa i vivitua au manawa aubaina Rebekah i nae ma Bada i vibaḡai, “Aiwai aubaina wei e tuputupua awariu?”
GEN 25:23 Bada i riwa i pa: “Roaroa ruaḡa au manawam ina vidam ruaḡa, ma vinatuna da dam ruaḡa ma taui ina viḡavia vivira. Tagogi ina virewapana telara ma magurina aburuna awarina ina vitaunola.”
GEN 25:24 Ana vinatuna ana mara i ḡeta ma riwa kaua da raḡaraḡa nelarai i ḡuni.
GEN 25:25 Natuevou opina lebalebarina ma inina ororona ma lamna aubaina i viwavai Esau.
GEN 25:26 Natuna ḡelauna i tuputupua turana au ae karena i vojijina ma i opu ma i viwavai Jacob. Isaac ana madeḡa 60 ma awana raḡaraḡa i vinatunei.
GEN 25:27 Maranai raḡaraḡa i vilaraga, Esau tauna rava aroarona. Wate Jacob rava genugenuanana ma au numa maemaena.
GEN 25:28 Isaac ana ḡoana ḡaeḡaena Esau, aubaina sia moduei i vunuvunui amna i ḡoei. Wate Rebekah, Jacob i ḡoana-kauei.
GEN 25:29 Mara tagogi Jacob gwada i vivitavi ma Esau i aroaro da i nei ma inina i garigari ma am i ʼraḡe-kaua.
GEN 25:30 Ma Jacob i riwei i pa, “Tau am a iraḡe kaua. Nai gwada lebalebarina ma taraiḡui da ana ani!” (Wenanare i riwa aubaina wava i verei Edom.)
GEN 25:31 Ma Jacob i riwa i pa, “Tam natuevou, Mara muriai amata ana buderi voḡaeḡaena ma vaia. Marina ma riweu da am buderi tau ma vereu ma gwada ana verem.”
GEN 25:32 Esau i riwa i pa, “Tau am a iraḡe kaua ma natuevou buderina amapo eḡa ina voaguiu, anina ma vaia!”
GEN 25:33 Ma Jacob i riwa i pa, “Marina ma parivai-nuaḡaniu da am buderi tau ma vereu.” Ma Esau i parivainuaḡana da natuevou buderina Jacob ina verei.
GEN 25:34 Ma Jacob gwada i taraiḡui ma palawa da Esau i verei ma Esau i am ma i uma ma i vomairi da i nae. Wenanare i kauei lamna Esau ana buderi eḡa ita vinuabolei.
GEN 26:1 Gomara ḡaeḡaena i nei au Canaan, me wariaḡa Abraham ana au mara i tupua nanare. Ma Isaac ana dam maiteni i ḡaira au melagai ḡaeḡaena wavana Gerar, kampa mai Philistia ai gulau Abimelek i mae.
GEN 26:2 Ma Bada Isaac awarina i eḡa ma i riwa i pa, “Eḡa ma ḡaira au Egypt, ma dobu ana riwem kampa ma mae.
GEN 26:3 Weka ma mae-gubai, tam maiteni ana mae ma ana viaiainim. Wei dobuna anatapuna tam ma am epaepaia ana veremi. Ma Abraham aiwai a parivainuaḡani ana kauei aubaimi.
GEN 26:4 Am epaepaia ana vimaḡai, ai maḡa me ubona au mara ma wei dobuna anatapuna taui ana verei. Am epaepaia awariei dam anatapui au dobu ana viaiaini.
GEN 26:5 Abraham ponau i nonori ma au babani ma au viararamana ma au tarawatu i voteletelei, lamna aubaina wei ana kauei am epaepaia aubai.”
GEN 26:6 Anina ma Isaac au Gerar i mae.
GEN 28:1 Isaac Jacob i kwatuei, i viaiaini ma i riwei i pa, “Eḡa au Canaan awam ma vaia,
GEN 28:2 wate ma vomairi ma ma nelaḡilaḡina au Padan-Aram, ḡoḡam Bethuel ana au dam ma kampa avum Leban natunatuna waivinei e mamae, kampa awam ma vaia.
GEN 28:3 Ma God Vivirewapana Kaukauana am tavine ina viaiaini ma ina viuaim ma natunatum ina vimaḡai ma tam dam borui ḡaeḡaei ina viamanem.
GEN 28:4 Ma tam am epaepaia maiteni ina viaiainim me Abraham i viaiaini nanare, da dobu marina e mamae-gubai, God Abraham i verevereia tam ma vibuderiei.”
GEN 28:10 Jacob Beersheba i netawanei ma i nenae au Haran.
GEN 28:11 Madeḡa i neulai ma gabu au tagogi, i ḡeta ma i rauvirai da i matave ma ḡaima tagogi i vaia ma i viunutanei.
GEN 28:12 Ma i rauboni da tete i ʼnanai, karena au dobu ma damona au mara ma God ana anela i ḡeḡae ma i ḡaiḡaira.
GEN 28:13 Ma bada, au ririvana i maimairi ma i riwa i pa, “Tau bada, Abraham ma Isaac ai God, dobu e matamatave lana tam ma am epaepaia ana veremi.
GEN 28:14 Ma am dam ana vimaḡai da me doa pokauna ma ai parata ana viratai au lavaratei, rauanaḡei ma karuwabuei. Ma am epaepaia maiteni taumiei rava anatapui au dobu ana viaiaini.
GEN 28:15 Ma notai da tau au ririvam a mamae ma ana painim am au vaḡai. Ma ana neiana-meleiaim wei au dobuna. Eḡa ana voterem da aiwai a parivainuaḡanim ana kauei.”
GEN 28:16 Jacob i matave vomairi ma i riwa i pa, “Bada anina weka e mamae ma tau eḡa ata aramanei!”
GEN 28:17 Jacob i rovo kaua ma i riwa i pa, “Wei dobuna i vinirovorovo ḡaḡa! Wei anina God ana numa, Mara ana metaeta.”
GEN 28:18 Ubaubanai boiboḡi Jacob i vomairi ma ḡaima i viviunutaneia i vaia ma i vitura-mairini da ita vimataira. Ma Olive monamonana i buloi ḡaima au tepana da i vovivirei God aubaina.
GEN 28:19 Dobuna i ḡorei Bethel (Melagaina au naona i ḡoreḡorei Luz).
GEN 28:20 Ma Jacob, Bada awarina i parivainuaḡana, “Mepa da tam au ririvau ma mae ma ma inana vaiteteu au vaḡai, lam ma gara ma vereu.
GEN 28:21 Ma lawalawaiu ana nememei amau awarina, lamna maranaina Tam tau au God.
GEN 28:22 Ma wei matairana a tereterei, weka ana viborumem, Ma aiwai u verevereu ana gimai da ḡuta 10 ma ḡuta tagogi ana veremelem.”
GEN 35:9 Jacob, Padan-Aramei i nememei au Bethel. God i eḡa me Jacob awarina ma i viaiaini
GEN 35:10 ma i riwei i pa: “Tam wavam Jacob, wate marina eḡa ina ḡorei Jacob ma wavam vouna Israel.” Ma i viwavai Israel
GEN 35:11 ma i pa: “Tau God Vivirewapana Kaukauana Ma vinatuna guratana ma ma vimaḡaimi Am epaepaia ina virava-ḡaeḡaei ma dam borui ḡaeḡaei awarimei ina tupua ma gulagulau maḡamaḡaui ina viamanei.
GEN 35:12 Dobu, Abraham ma Isaac a verei, marina tam ana verem ma am epaepaia muriai wei dobuna ana verei.”
GEN 35:13 Ma God i babani vorovei ma i netawanei.
GEN 35:14 God weka Jacob awarina i babani lamna matairana Jacob gana i vimairini. Ma au tepana wine i waḡi ana pulo ma Olive monamonana i buloi.
GEN 35:15 Weka God Jacob awarina i babani ma lamna aubaina wei gabuna i ḡorei Bethel.
GEN 35:16 Muriai Jacob ana dam maiteni Bethel i voterei ma i vaḡai, ma taui uama i rata da au Ephrath ita ḡeta. Ma Rachel malana i vaia da ina vinatuna ma vinatuna i voiana-guratei ma ana iniviara i rata kaua.
GEN 35:17 Ma i voivoia ma iniviara i rata ma tauvipipiavoa i riwa, “Eḡa ma rovo! Tevera orotona ḡelauna i tupua!”
GEN 35:18 Wate Rachel iʼrairaḡe ma ana lavutu au damona ma tevera i viwavai “Ben-Oni.” Wate amana i viwavai, “Benjamin.”
GEN 35:19 Ma Rachel i ʼraḡe ma eta e nenae au Ephrath (marina wavana Bethlehem) au ririvana i doboi.
GEN 35:20 Ma Jacob gana i vimairini Rachel ana kokoaga au tepana da i vimataira. Matairana amadodo e mamae.
GEN 35:22b Jacob natunatuna nelarai 12:
GEN 35:23 Leah natunatuna: Reuben; Jacob ana natuevou Simeon, Levi, Judah, Isakar, ma Zebulun.
GEN 35:24 Rachel natunatuna: Joseph ma Benjamin.
GEN 35:25 Bilhah - Rachel ana taunola wavine natunatuna: Dan ma Naphtali.
GEN 35:26 Zilpah - Leah ana taunola wavine natunatuna: Gad ma Asher. Wei lamna Jacob natunatuna anatapui au Padan-Aram i ḡuni.
GEN 35:27 Ma Jacob i nememei amana Isaac awarina au Mamre au Kiriath-Arba; marina e ḡoreḡorei Hebron. Abraham ma Isaac wariaḡa wei dobuna i mae-gubai.
GEN 35:28 Isaac i mae da ana madeḡa 180
GEN 35:29 ma i magura kaua, i lavutu tawanana ma iraḡe ma amamana i votaḡoi. Natunatuna Esau ma Jacob amai i doboi.
GEN 37:1 Jacob ana dam maiteni kampa i mae, wariaḡa amana weka i mae, mai Canaan ai au dobu.
GEN 37:2 Wei lamna Jacob natunatuna maiteni ai virarautua. Joseph tauna laraga ana madeḡa 17. Tauna tuatuana maiteni, amai awawana Bilhah ma Zilpah natunatui, amai ana sipu ma gote i paipaini. Wate Joseph tuatuana ai kaua apoapoe ḡelaui amai i vibenabenamei.
GEN 37:3 Jacob ana au magura Joseph i tupua ma lamna aubaina natuna nuanuana i vai-kauei, eḡa me natunatuna ḡelaui nanare. Ma gara girugirumana, maiana ḡaeḡaena i kauei ma Joseph i verei.
GEN 37:4 Maranai tuatuana i ʼnanai da amai Joseph i ḡoana-guratei eḡa me taui, ma ai ora-apoapoe ai tevera awarina i rata ma eḡa ita bababani kaua awarina.
GEN 37:5 Waguvara tagogi Joseph i rauboni ma maranai tuatuana ana rauboni i riwei, taui ai ora-apoapoe i virata-guratei.
GEN 37:6 Joseph i riwa, “Ona rautaniḡana ma au rauboni ana riwemi.
GEN 37:7 Anataputa au wapu witi ta bawabawai. Ma tau au bawa au pouna i mairi ma taumi ami bawa i kwaviviroi ma i raudunelei!”
GEN 37:8 Ma tuatuana i riwa, “Tam u notai da ma vibada bo? Ma tam ma vibadelai bo?” Ma Joseph ana babani ma ana rauboni aubaina taui amloi i ḡaiḡai guratana.
GEN 37:12 Mara tagogi Joseph tuatuana amai ana sipu ma gote i taravaini ma i naiei au Shekem ma kampa i paini.
GEN 37:13 Ma Israel (wavana ḡelauna Jacob) Joseph i riwei i pa, “Tuatuam au Shekem sipu ma gote e paipaini. A ḡoem da ma nae taui awari.” Joseph i vianina ma i riwa, “Anina ana nae.”
GEN 37:14 Amana i riwa i pa, “Ma nae tuatuam ma ḡamoḡamo ma i ʼnanai, taui anina bo eḡa, ma ma nememei da ma riweu.” Ma Joseph i paritawanei. Hebron wapuna i netawanei ma i nae. Maranai au Shekem i ḡeta,
GEN 37:15 ma kampa au wapu i kwavikwaviviro ma oroto tagogi tauna i ʼnanai ma i riwei, “Aiwai e baibaiei?”
GEN 37:16 Joseph i paribelei, “Tau tuatuau a baibaiei, taui ai sipu ma gote e paipaini. Uta riweu taui mepa?”
GEN 37:17 Tauna i paribelei i pa, “Taui i nae. A nonori i bababani i pa, ‘Tana nae au Dothan.” Anina ma Joseph tuatuana i votaḡoi da au Dothan i nelaḡai.
GEN 37:18 Maranai tuatuana matai i tawanei ma Joseph i ʼnanai i nenei ma i aramanei da tauna. Muriai da ita ḡetai taui ai oga i tarai da tauna ita viraḡeni.
GEN 37:19 Taui i babani vivira i pa, “Taurauboni e nenei.
GEN 37:20 Ona nei tana vunui ma waira dogona paipairana au orana tana tawana ḡairei. Ma tana riwa da ḡamoḡamo moduei tauna i viraḡeni. Ma tana inanai ana rauboni mena ina ḡoa.”
GEN 37:21 Wate Reuben ai ogatara i nonori, ma i ḡoei da ana tevera ita gagaloei ma i riwa i pa, “Eḡa ana lawana tana vaitawanei.”
GEN 37:22 “Eḡa tana viraḡeni. Tana tawana ḡairei waira dogona paipairana au orana weka au mutulua ma eḡa tupuana tana vodadani.” Reuben wenanare i babani aubaina i ḡoei da ana tevera ita naiana-melei amana awarina.
GEN 37:23 Maranai Joseph i ḡeta tuatuana awarii, tauna i vojijini ma ana gara girugirumana i ḡiḡi-tawanei.
GEN 37:24 Ma i vaia ma i tawana ḡairei waira dogona au orana.
GEN 37:25 Ma taui i kiala da i amam ma i taepai da dam mai Ishmael i ʼnanai au Gilead da i nenae au Egypt. Taui ai gimara lam anitavidagiai ma bunama mur au kamel i vigerui.
GEN 37:26 Judah varevareina i riwei i pa, “Aiwai aiaina tana vaia mepa da ata tevera tana viraḡeni ma tana moru.
GEN 37:27 Ona nei ma tana gimarei dam mai Ishmael awarii ma eḡa urataiei tarana ina toi, tauna ata tevera, tara tagogi.” Ma varevareina i vianina.
GEN 37:28 Ma maranai taugimara mai Midian i ḡetai, Joseph tuatuana tauna dogoei i taina-epai ma i gimarei mai Ishmael awarii maiana silva 20 ana ruva nanare ma taui i naiei au Egypt.
GEN 37:29 Muriai Reuben i nememei da au dogo i ʼnana ḡaira, ma Joseph kampa eḡa ma i vinuabola kaua ma ana gara i sikai.
GEN 37:30 Ma i nae me ana roaroa awari ma i riwa, “Ata tevera kampa eḡa. Aiwai ana kauei?”
GEN 37:31 Anina ma taui gote i vunui ma au tarana ana gara i virai.
GEN 37:32 Ma ana gara i naiei amai awarina ma i riwei i pa, “Tauai wei garana a nelaḡai. Ma inanai wei natum ḡarinei bo eḡa?”
GEN 37:33 Amai gara i ʼnanai ma i riwa, “Anina wei tau natu ana gara. Ḡamoḡamo ḡaḡaiawai natui i vunui. Oo natu! Ḡamoḡamo natu i uta-sikasikai.”
GEN 37:34 Ma Jacob i vinuabola kaua ma ana gara i sikai. Ma ḡamoḡamo opina i oteni ma natuna i moguei da nawaravi biaḡa i kwa.
GEN 37:35 Ana numa ravai i nae awarina da ita vinuaubai. Wate tauna vinuauba i geduaiei ma i riwa i pa, “Ana tou ma natu ana moguei da au dogo ina tereḡaireu ma ana nae mepa natu i nenelana.” Ma natuna i touei.
GEN 39:1 Dam mai Ishmael Joseph i ḡairei au Egypt, ma Potiphar tauna i gimarai da ana taunola. Potiphar tauna Egyptei ma sorodia ai bada ḡaeḡaena.
GEN 39:2 Bada Joseph i mae-ratui ma i voagui da anatapuna aiaina i kaukauei ana bada aubaina. Tauna Potiphar ana au numa i mae.
GEN 39:3 Potiphar i ʼnanai da Bada Joseph i mae-ratui ma i voagui da aiwai anatapuna i kauana-kauei,
GEN 39:4 ma wei Potiphar i vinuaiaiei ma Joseph i terei da tauna aubaina ina nola, ma ana taunola numa au orana, ma ana purapura anatapuna ina vibadei.
GEN 39:5 Nai marana da i nenai, Joseph awarinei ma Bada Potiphar ana numa orana ravai ma ana purapura anatapui au numa ma ana au wapu i viaiaini.
GEN 39:6 Anina ma Joseph vaivai i verei da Potiphar ana purapura anatapui i paini, ma ana bada ana nola da am ava ina paipaini. Joseph i tupua da karawata ma inanana aiaina.
GEN 39:7 Kampa eḡa ita mae-pora ma ana bada awana Joseph i ʼnana rauoḡarei ma i riwei i pa, “Ma nei tana matave.”
GEN 39:8 Wate Joseph i geduai ma wavine i riwei i pa, “Ma i ʼnana, tau au bada weka i tereu da a vivipaipai ma lamna aubaina tauna eḡa aiwai numa au orana ina vinuabolei. Tauna ana purapura anatapuna au urau i terei.
GEN 39:9 Tau au rewapana wei au numana nanare tauna, ma eḡa aiwai ita nuanei anina tam ainelam. Menanare da kaua apoapoena ana kauei da God au matana au ḡoa ina apoapoe.”
GEN 39:10 Wavine marana patapatai Joseph i rarauelari da maiteni ita matave, wate Joseph i gedugeduai ma i nene-tawanei.
GEN 39:11 Mara tagogi Joseph i nae au numa da ita nola, ma kampa eḡa taunola ḡelaui.
GEN 39:12 Ma Potiphar awana i nae ma Joseph ana au kareko i voa ma i riwa i pa, “Ma nei tana matave!” Wate Joseph i ruba-opu au doa ma kareko wavine au urana i voterei.
GEN 39:13 Wavine i ʼnanai da Joseph i ruba-opu ma ana gara au urana i voterei,
GEN 39:14 ma wavine ana taunola i kwatuei da i nei ma i riwa i pa, “Weka ona inana! Wei Hebreweina awau i neiai awarita, i vinameta. I nei awariu ma i ḡoei da ita viawawaneu wate tau garara a vikarei.
GEN 39:15 Ma i nonori a garagarara ma i ruba-opu ma ana kareko i ruba-tawanei.”
GEN 39:16 Ma wavine kareko i paini da awana i nememei au numa.
GEN 39:17 Ma wavine riwana tagogina awana i riwei i pa, “Wei Hebreweina tam u neiai awarita, i vinameta. I nei ma i ḡoei da ita viawawaneu.
GEN 39:18 Wate maranaina a garagarara, tauna i ruba-opu ma ana kareko au ririvau i voterei.”
GEN 39:19 Potiphar awana ana babana i nonori ma amlona i ḡaiḡai kaua.
GEN 39:20 Anina ma tauna Joseph i vaia ma panipani au numana i tawana-ruiei, mepa gulau ana panipani e mamae ma kampa i mae. Maranai Joseph au panipani-numana
GEN 39:21 Bada Joseph i mae-ratui ma i viaiaini, lamna aubaina da panipani taupainina Joseph i vinuaiaiei.
GEN 39:22 Ma tauna Joseph i terei da panipani ravai ita vibadei ma nola au urana i terei.
GEN 39:23 Panipani taupainina ana nuabola eḡa aiwai, aubaina Joseph aiwai anatapuna i paipaini. Ma Bada tauna i mae-ratui ma i voagui da aiwai anatapuna i kauana-kauei.
GEN 40:1 Ma mara tagogi Pharaoh ana wine taupainina ma palawa tauapuina babadai, i kauana-boai Pharaoh awarina.
GEN 40:2 Pharaoh amlona i ḡaiḡai babadai ruaḡai awari.
GEN 40:3 Ma i vaia ma panipani au numana i terei mepa Joseph i mamae lana, sorodia ai bada ana au numa.
GEN 40:4 Sorodia ai bada wei ruaḡai i naiei Joseph awarina ma tauna ravai i paini. Taui i mae-guratana au panipani numana.
GEN 40:5 Waguvara tagogi babadai ruaḡai panipani au numana i rauboni. Ma ai rauboni anoi taputapunei ava.
GEN 40:6 Ma ubaubanai maranai Joseph i nei awari ma i ʼnanai da taui eḡa ita vinuaiai.
GEN 40:7 Ma ruaḡai i paridadanei, “Aiwai aubaina naomi i peu?”
GEN 40:8 Taui i paribelei, “Tauai airuaḡa a rauboni ma eḡa aiai da ai rauboni anona ita vieḡelai.” Joseph i riwa, “God ainelana rauboni e vivieḡai. Ami rauboni ona riweu.”
GEN 40:9 Anina ma wine taupainina ana rauboni Joseph i riwei, “Au rauboni au orana grape ḡoroḡorovana a inanai au naou.
GEN 40:10 Ma ḡoroḡorovana raḡaraḡana tonuḡa. Ma i raurugu ma i talai ma anona tapina i magura.
GEN 40:11 Pharaoh ana aniuma kelakana a vovojijini ma grape a purai ma au kelaka a buloi da Pharaoh a verei.”
GEN 40:12 Ma Joseph tauna i riwei, “Am rauboni anona wei. Grape raḡaraḡana tonuḡa, anona lamna au pom tonuḡa.
GEN 40:13 Au pom tonuḡa au murina, Pharaoh ina tere-opunem ma am au nola ina tere-melem. Ma tam, Pharaoh ana aniuma kelakana au urana ina tere-melei, me au noana nanare.
GEN 40:14 Wate maranai wei gabuna u opu-tawanei ma aiwai anatapuna ina ai-me. Tau ma notaiu, am i viaiai ma kauei da au nuabola Pharaoh ma pariverei da panipani-numanei ina tere-opuneu.
GEN 40:15 Pharaoh ma riwei aiwai awariu i tupua. Mai Hebrew ai au dobu i daneneu ma weka i neiaiu, wate tau eḡa aiwai ata kauana-boai ma weka au dogo i tawaneu.”
GEN 40:16 Ma palawa tauapuina i ʼnanai da Joseph nuaiai riwana i vieḡai ma i riwa, “Tau nanare a rauboni. Palawa irigana tonuḡa au kolau a terei.
GEN 40:17 Iriga au tepana, lamna palawa apuapunana tapuna ma tapuna Pharaoh aubaina, wate kiu i nei ma au kolau, au iriga palawa i amam.”
GEN 40:18 Joseph i paribelei i pa, “Am rauboni anona wei. Iriga tonuḡa lamna au pom tonuḡa.
GEN 40:19 Aupom au vitonuina, Pharaoh panipani-numanei ina tere-opunem da uam ina borituini ma tupuam ai au tepana ina vitakei ma kiu ina nei ma vioam ina ani.”
GEN 40:20 Ma au pom au vitonuina, lamna Pharaoh ana tupua marana ma torela ḡaeḡaena i kauei, ana gabemani babadai aubaii. Ma ana wine taupainina ma palawa tauapuina panipani-numanei i tere-opunei ma i neiai Pharaoh awarina, ana gabemani babadai au matai.
GEN 40:21 Ana wine taupainina, ana au nola i tere-melei me au naona nanare. Ma tauna, Pharaoh ana aniuma kelakana au urana i tere-melei.
GEN 40:22 Wate ana sorodia i egari da ana palawa tauapuina uana i borituini ma tupana ai au tepana i vitakei. Joseph menanare rauboni i vivieḡanei, nanare i tupua.
GEN 40:23 Wate wine taupainina, Joseph nuanuana i vuru ma eḡa ita vinua-notenotei.
GEN 41:1 Ma madeḡa ruaḡa i kwa, ma Pharaoh i rauboni da tauna waira Nile au adana i maimairi.
GEN 41:2 Ma bulumakau 7 aiaii ma dododoi wairei i ḡeta ma waira au adana gidagida i amam.
GEN 41:3 Ma bulumakau 7 apoapoei ma kirakiramai wairei i ḡetai da bulumakau aiaii au ririvai i raumairiei waira au adana.
GEN 41:4 Bulumakau 7 apoapoei ma kirakiramai i vomairi da bulumakau 7 aiaii ma dododoi i lawana-pai. Anina, ma Pharaoh matana i kala.
GEN 41:5 Ma i matave me ma mara viruaina i rauboni da witi aina tagogi ma rovei 7 aiaii ma dododoi i ʼnanai.
GEN 41:6 Anina ma witi rovei 7 muriai i gogogo wate rauanaḡa i ravi da i jinajina.
GEN 41:7 Ma witi rovei jinajinai 7 i vomairi da witi rovei dododoi 7 i lawani. Anina ma Pharaoh matana i kala ma i aramanei da i rauboni.
GEN 41:8 Ubaubanai Pharaoh nuanuana i bolai ma riwa i paritawanei da rauboni tauvieḡai ma nuaulaulai anatapui au Egypt i nei. Ma ana rauboni i riwei ma eḡa aiai ravana da ana rauboni anona ita vieḡei.
GEN 41:9 Ma wine taupainina Pharaoh i riwei, “Amadodo ana rupena da tau a kauana-boai.
GEN 41:10 Mara tagogi tam amlom i ḡaiḡai palawa tauapuina ma tau awariu, da u paniai ma sorodia ai bada ana au numa a mae.
GEN 41:11 Ma waguvara tagogi tauai tagotagogi ava a rauboni ma ai rauboni anoi taputapunei ava.
GEN 41:12 Laraga Hebrewei kampa tauai maiteni, tauna sorodia ai bada ana taunola. Ai rauboni a riwei ma tauna ai rauboni anona i vieḡelai
GEN 41:13 Ma tauna aiwai i ririweia nanarena i tupua. Tau u tere-meleu au au nola ma palawa tauapuina u viraḡeni.”
GEN 41:14 Ma Pharaoh, Joseph ana riwa i paritawanei ma panipani-numanei laḡilaḡina i neiai. Joseph i viamḡari ma ana gara aiaina i oteni. Ma i naiei Pharaoh awarina.
GEN 41:15 Ma Pharaoh Joseph i riwei, “Waguvarai a rauboni ma eḡa aiai au rauboni anona ita vieḡeu. Wate rava i riwa da maranai tam rauboni e nononori, lamna anona e vivieḡai.”
GEN 41:16 Joseph i paribelana, “Tau eḡa tagotagogina, wate God am rauboni anona ina verem da oram ina viubai.”
GEN 41:25 Joseph i paribelei, i pa, “Oo bada, rauboni ruaḡai anoi tagogina. God aburuna ava da aiwai ina kauei lamna gulau i viatataiei.
GEN 41:26 Bulumakau dododoi 7, ma witi rovei aiaii 7, lamna maura madeḡana 7.
GEN 41:27 Bulumakau kirakiramai 7 muriai i nei, ma witi rovei jinajinai 7, lamna anona amapo madeḡana 7 au orana gomara.
GEN 41:28 —Aiwai a ririweia, nanare ina tupua. God i viatataiem da aiwai ina kauei.
GEN 41:29 Madeḡa 7 au orana, lamna maura ḡaeḡaena Egypt au anatapuna.
GEN 41:30 Wate au murina, gomara ḡaeḡaena ina mae da madeḡa 7 da Egypt ana maura marana rava nuanuai ina vuru ma gomara rava ina vipupui.
GEN 41:31 Gomara ina rata kaua da maura marana nuanuata ina vuru.
GEN 41:32 God i vianina da wei ina tupua ma eḡa barana ina uama, lamna aubaina rauboni ruaḡa i verei.
GEN 41:33 —Au bada, tam, oroto nuaulaulana ma notanotana uta vinei da Egypt ita vibadei.
GEN 41:34 Wei uta kauei, babada uta terei Egypt au anatapuna da tuaruta au marana ḡuta vi-five-na ita vaia madeḡa 7 maura au marana.
GEN 41:35 Ma rewapana ma verei da au maura, taui lam ina tami da au anara ina vidamni ma ina paini.
GEN 41:36 Wei lamii ina tereriei rava aubaii maranai madeḡa 7 gomara au Egypt ina nei. Ma wei taunei, mai Egypt eḡa am ina iraḡe.”
GEN 41:37 Anina, ma Pharaoh ana gabemani maiteni oga-tarana i vianinei.
GEN 41:38 Ma i riwei i pa, “Mepa rava ḡelauna tana nelaḡai me Joseph ma God Aruana tauna au orana e mamae?”
GEN 41:39 Anina ma Pharaoh, Joseph i riwei, “God wei anatapuna i viatataiem, eḡa aiai ḡelauna nuaulaulana ma notanota kauana me tam.
GEN 41:40 Tam ana terem da au dobu ma vibadei ma au rava anatapui am riwa ina voteletelei. Tau Pharaoh, ma am rewapana tau ainelau au rewapana eḡa ina ḡetawanei.”
GEN 41:41 Ma Pharaoh i riwa, “Marina tau a vinem da Egypt anatapuna ma vibadei.”
GEN 41:42 Ma Pharaoh au urana ana vigulau ringna i votawanei ma Joseph au urana i terei, ma gara maiana ḡaeḡaena i vioteni ma sein goldei au uana i tere-taḡonei.
GEN 41:45 Ma Pharaoh Joseph wava Zaphenath-Paneah, i verei ma mai On ai pirisi Potiphera natuna guguinina Asenath, Joseph i verei da awana. Anina ma Joseph, dobu Egypt i vibadei.
GEN 41:46 Joseph ana madeḡa 30 ma wei vibadana i vaia. Ma Joseph, Pharaoh i netawanei ma Egypt i naeni ma i tuvirevirei.
GEN 41:47 Maura ḡaeḡaena i nelaḡai madeḡa 7 au orana.
GEN 41:48 Joseph ai maura ḡelaui i tami maura madeḡana 7 au orana au Egypt, ma au melagai nununai i tere-kauei ma i paini. Melagai anatapui ai lam au anara i terei.
GEN 41:49 Joseph lam i vidamni da olana i mairi me bubu au gera ma iavana i kauana-avei aubaina lam i rata dewadewa.
GEN 41:53 Ma maura madeḡana 7 au Egypt au damona i ḡeta.
GEN 41:54 Ma gomara madeḡana 7 i raukarei, me Joseph i ririweia nanare. Gomara dobu au anatapuna, wate Egypt au anatapuna lam i mamae.
GEN 41:55 Maranai mai Egypt raumolaḡau i vikarei, taui Pharaoh i vibaḡai lam aubaina. Ma taui i riwei da ita nae Joseph awarina ma tauna aiwai i ririweia ita kauei.
GEN 41:56 Maranai gomara Egypt anatapuna i vaia, Joseph anara i votawatawanei ma lam mai Egypt awari i gimarei. Anina ma gomara i rata kaua dobu au anatapuna da rava anatapui i nei Joseph awarina au Egypt lam gimarana aubaina.
GEN 42:1 Ma au Canaan Jacob i nonori da au Egypt lam ma natunatuna nelarai i riwei, “Aiwaina da o mamae labalababa?
GEN 42:2 Anina ona rautaniḡana! A nonori da lam au Egypt. Ona ḡaira kampa ma aubaita lam ona gimarai da tana lawana ma eḡa tana iraḡe.”
GEN 42:3 Anina ma Joseph varevareina ten i ḡaira au Egypt da lam ita gimarai.
GEN 42:4 Wate Jacob eḡa Joseph ana tevera oiena Benjamin ita paritawanei aubaina i rovo mepa da aiwai apoapoena awarina ita tupua.
GEN 42:5 Taui rava ḡelaui maiteni i nae au Egypt da lam ita gimarai aubaina gomara ḡaeḡaena dobu Canaan maiteni i vaia.
GEN 42:6 Joseph i vibada ḡaeḡaena au Egypt ma tauna lam i gimagimarei dobu anatapui ravai awari. Varevareina i ḡetai ma Joseph au naona i mae-ḡaira au doa ma i raudune.
GEN 42:7 Joseph taui i ʼnanai ma maratagogi i aramanei da taui aiavoi ma i kauana-melei da apamina taui eḡa ita aramanei. Ma riwa bagibaginei i vitara-virevirei, “Taumi meiei o nei?” Taui i paribelei, “Tauai Canaanei a nei da lam ata gimarai.”
GEN 42:8 Joseph tuatuana i ʼnanai da i aramanei, wate taui ai tevera i vinua-nainei.
GEN 42:9 Ma ana rauboni wariaḡana i notai ma i riwei, “Taumi i paritawanemi da ai dobu ana ḡokokokara ota inanai bo.”
GEN 42:10 Taui i paribelei, “Oo bada eḡa! Tauai am laralaraga a nei da lam ana gimarai.”
GEN 42:21 Ma taui i babani vivira, “Nai maranaina ata tevera ana ora-viarana agu i toutouei awarita ma, eḡa tata rau-nuʼapoapoelei. Tauta ata wavu lamna kovoḡana marina ta vaivaia.”
GEN 42:22 Reuben i paribelei, “Nai maranaina a riwemi, ‘Eḡa ata tevera ona vodadani!’ Wate taumi eḡa ota rautaniḡaneu. Marina ata tevera tarana kovoḡana ta vaivaia.”
GEN 42:23 Joseph Egypt ponanei i bababani ma rava ḡelauna taui ai ponei i paripari-verei. Wate taui eḡa ita aramanei da Joseph ai babani i nononori.
GEN 45:4 Joseph varevareina i riwei, “Ona nei au ḡereḡereu.” Ma taui i nei au ḡereḡerena. Ma i babani, i pa, “Tau ami tevera Joseph, mai Egypt awari o gimareu.
GEN 45:5 Wate eḡa orami ina bolai, ma eḡa ami rava maiteni tau o gimareu aubaina ona viamparipari. Wate God au naona i paritawaneu da rava ata vilawani.
GEN 45:6 Wei gomarana dobu e viviapoapoeni marina madeḡa ruaḡa i kwa. Wate madeḡa five ḡelauna e mamae da eḡa tana ipi bo tana tuaruta.
GEN 45:7 God i aipari-tawaneu da taumi ma ami dam ravai maiteni ata vilawanimi, ma ami dam avena ita pupu.
GEN 45:8 Ma eḡa taumi weka ota paritawaneu wate God, ma tauna i tereu da Pharaoh ana taunola ai bada ḡaeḡaena ma ana numa ma aiwai anatapuna au Egypt a vivibadei.
GEN 45:9 Marina laḡilaḡina ona nae me amau awarina ma ona riwei, ‘Natum Joseph wenanare i riwa, God i tereu da Egypt anatapuna a vivibadei, ma tam laḡilaḡina ma ḡairai awariu.
GEN 45:10 Tam au ḡeḡereu ma mae au Goshen; ma nanare natunatum ma ḡoḡoḡam ma am ḡamoḡamo ma aiwai anatapuna ḡarimei.
GEN 45:11 Gomara madeḡana five amapo e mamae, aubaina tau lam ana verem. Mepa da wei eḡa ana kauei tam ma am dam ma am laraga ma am ḡamoḡamo anatapui ina vinuapoapoe ma ina raumolaḡau.”
GEN 45:25 Anina ma Joseph tuatuana Egypt i opu-tawanei ma i nae me amai Jacob awarina au Canaan.
GEN 45:26 Ma taui Jacob i riwei, “Natum Joseph lawalawaina e mamae, ma tauna marina Egypt e vivibadei.” Jacob i vinuanaina ma nai babani eḡa ita vitumaḡanei.
GEN 45:27 Wate taui aiwai anatapuna Joseph i ririweia amai i pariverei. Ma Joseph ana anigeru i paritawanei da Jacob ita vigerui da ita naiei au Egypt. Maranai wei i ʼnanai, Jacob ana nota i nememe.
GEN 45:28 I pa, “Tau marina a aramanei da natu lawalawaina e mamae, ma ana nae da ana inanai ma muriai da ana iraḡe.”
GEN 46:1 Anina ma Jacob ḡarinei anatapuna maiteni i nae au Egypt. Ma au Beersheba i ḡeta, ma kampa pulo i apui amana Isaac ana God awarina.
GEN 46:2 Ma waguvarai God rauboniei awarina i babani i pa, “Jacob! Jacob!” Ma tauna i paribei, “Tau weka.”
GEN 46:3 God i riwa, “Tau God, amam ana God. Egypt ḡairana eḡa ma rovoei, aubaina tau am epaepaia ai dam boruna ana vimaḡai kampa.
GEN 46:4 Tau maiteni tana nae au Egypt ma am epaepaia ana neiana-meleiai wei au dobuna. Joseph amapo au ririvam, maranai ma iraḡe.”
GEN 46:5 Jacob, Beersheba i voterei, ma natunatuna nelarai amai i vojijini, ma anatapui awawai ma natunatui maiteni, au anivigeru Pharaoh i paripari-tawaneiana i geru.
GEN 46:6 Ai ḡamoḡamo ma ḡariei anatapuna au Canaan i vaivainia i naiei au Egypt. Anina ma Jacob, natunatuna nelarai ma waivinei ma ḡoḡoḡai ma ana numa ravai anatapui i nae au Egypt.
GEN 46:28 Jacob Judah i aiparitawanei au Egypt da Joseph ita riwei da au Goshen ita nebelei. Maranai i ḡeta.
GEN 46:29 Joseph ana chariot i gerui ma i nae au Goshen. Maranai amana i nebelei, i taragwabai ma i tou guratana.
GEN 46:30 Jacob Joseph i riwei, “Naom a inanai ma a aramanei da tam lawalawaim, marina ana nuaubau ana iraḡe.”
GEN 48:1 Wei kauai au murina, rava Joseph i riwei, “Amam i doria.” Anina ma natunatuna Manasseh ma Ephraim i taravaini ma i nae amana da ita inanai.
GEN 48:2 Rava tagogi Jacob i riwei, “Natum Joseph i ḡetai da ina inanaim.” Jacob doridoriana ma i voguratei da i vomairi ma ana animatave au tepanai i kiala.
GEN 48:3 Anina ma Jacob natuna Joseph i riwei, “God Vivirewapana Kaukauana awariu i eḡa au Luz (Bethel) au Canaan ma i viaiainiu.
GEN 48:4 Ma i riweu, ‘Natunatum ana vimaḡai ma am epaepaia ai dam ana viratai; wei dobuna am epaepaia ana verei da ina viḡariana-nonoei.’
GEN 48:5 —Ma lamna aubaina ḡoḡoḡau ruaḡa Manasseh ma Ephraim au Egypt tuputupuai muriai da a nei; lamna tau ana vaia da natunatu me natunatu Reuben ma Simeon.
GEN 48:6 Roaroa muriai e tuputupua lamna tam ḡarimei; ma ai buderi Ephraim ma Manasseh awariei ina vaia.”
GEN 48:13 Anina ma Joseph natunatuna ruaḡa i neiai Jacob awarina, Ephraim amana au oiena lamna Jacob au kelakelauna ma Manasseh amana au kelakelauna lamna Jacob au oiena
GEN 48:14 Wate Jacob uraoiena i tere-taḡonei ma Ephraim au kolana i terei avena da tauna umau, ma ura-kelakelauna i tere-taḡonei da Manasseh au kolana i terei avena da tauna natuevou.
GEN 48:15 Anina ma Joseph i viaiaini i pa,
GEN 48:16 Ma am anela taugagaloeu au anatapuna wei roaroai ma viaiaini!
GEN 48:17 Wate maranai Joseph i ʼnanai da amana aiwai i kaukauei ma tauna eḡa ita vinuaiai; ma amana urana Ephraim au kolana ita vaitawanei ma Manasseh au kolana ita terei.
GEN 48:18 Joseph amana i riwei, “Amau eḡa nanare. Wei tauna natuevou uraoiem au kolana ma terei.”
GEN 48:19 Wate Amana i riwa, “Natu! Tau a aramanei aiwai a kaukauei. Manasseh maiteni ana dam ina rata kaua. Wate ana tevera wavana ina rata ma ana dam ina rata dewadewa eḡa me tuana.”
GEN 48:20 Anina ma Jacob roaroa nai marana i viaiaini i pa, “Mai Israel wavam ina latoni maranai e viviaiaina, taui ina riwa, ‘Tauai a raraupari da God ina viaiainim me Ephraim ma Manasseh i viaiaini nanare.” Wenanare lamna Ephraim wavana i ailatoni ma muriai Manasseh wavana.
GEN 48:21 Ma Israel, Joseph i riwei, “Tau aburuna ava da ana iraḡe. Wate God awarim ina mae da ina naiana-melem au Canaan, amamam ai au dobu.”
GEN 49:8 “Judah, varevareim ina voepaepaim, ma amam natunatuna ina raudunelem aubaina tam am ḡavia au uai ma voa ma ma vovaiubai.
GEN 49:9 Judah natu, tam me lion natuna, ana sia i am vorovei da i amruruna ma e matamatave, eḡa aiai ana matave ina viapoapoeni!
GEN 49:10 Gulau ana jiḡona Judah ina vojijini ma ana epaepaia ina vibada nonoa, anina da jiḡona taniwagana ina nei maranaina dobu anatapui ravai tauna ina raudunelei ma ina viborumei.”
GEN 49:33 Ma Jacob natunatuna awarii i babani vorovei, ma tauna ana au animatave i rauvirai ma i ʼraḡe.
GEN 50:15 Ma maranai Jacob i ʼraḡe, Joseph tuatuana i rovo ma i riwa, “Mepa da Joseph amlona ina ḡaiḡai ma ina raubiwa, kaua apoapoena awarina ta kauei aubaina.”
GEN 50:16 Ma lamna aubaina riwa i paritawanei Joseph awarina i pa, “Amata maeninai ma wenanare i riwelai i pa,
GEN 50:17 ‘Joseph wenanare ona riwei, “Tuatuam kaua apoapoe kaukauana awarim i kauei. Wate a ḡoei da ai kaua apoapoe ma nota-tawanei.” “Tauai amam ana God a vovoepaepai, ma a vivibaḡa-guratem da ai ḡoʼapoapoe ma nota-tawanei.” Maranai Joseph wei riwana i nonori tauna orana i viara kaua ma i tou.
GEN 50:18 Anina ma tuatuana i nei ma au naona i mae-peu ma i riwa, “Ma inanaiai tauai am taunola a nei.”
GEN 50:19 Wate Joseph taui wenanare i riwei, “Tau eḡa ona rovoeu, tau eḡa God da ana kovoḡimi.
GEN 50:20 Wariaḡa o ḡoei da ota viapoapoeniu wate God i virai da aiaina i kauei da rava maḡamaḡaui ina vilawani ma eḡa ina pupu.
GEN 50:21 Anina, eḡa ona rovo! Tau ana painimi, natunatumi maiteni.” Ma nanare i babani da orai i rauei.
EXO 1:1 Jacob natunatuna ana awawai ma natunatui anatapui maiteni i ḡaira au Egypt. Taui wavai wenanare:
EXO 1:2 Reuben, Simeon, Levi, Judah;
EXO 1:3 Isakar, Zebulun ma Benjamin;
EXO 1:4 Dan, Naphtali, Gad ma Asher.
EXO 1:5 Jacob natunatuna ma ḡoḡoḡana nelarai, anatapui ai maḡa 70 i ḡaira, Joseph au Egypt maemaena maiteni i ʼavi.
EXO 1:6 Muriai Joseph ma varevareina ma nai kimtana i ʼraḡe-pai,
EXO 1:7 Wate ai epaepaia - mai Israel, i vinatuna guratana da dam ḡaeḡaena i vitupui ma Egypt anatapuna i vioai.
EXO 1:8 Madeḡa maḡamaḡaui au murina Pharaoh vouna i vibada au Egypt, ma Joseph ma aiwai i kauei eḡa ita aramanei.
EXO 1:9 Pharaoh ana rava i riwei, “Ona inana, mai Israel i maḡa guratana ma i virewapana kaua eḡa me tauta.
EXO 1:10 Tauta tana viogatara da menanare tana kauanei da ai vinatuna eḡa ina rata guratana. Ma mepa da wei eḡa tana kauei ma maranai ḡavia ina nei, ma taui ḡavia maiteni ina vitagogiei da ina viḡavieta, ma ina opu-tawaneta.”
EXO 1:11 Ma nola babadai i terei da mai Israel nolei i vunuvunui. Wei babadai mai Israel i egari da taon ḡaeḡaei ruaḡa i voai wavai Pithom ma Rameses, ma kampa Pharaoh ana lam ma purapura ḡelaui i vidamni.
EXO 1:12 Mai Egypt amapo da taui i rau-iviapoapoelei, wate mai Israel amapo da i vivinatuna ma ai dam i rarata au Egypt. Ma lamna aubaina mai Egypt mai Israel i rovoei.
EXO 1:13 Ma taui mai Israel i egari da nola vivitaina i kaukauei ma i vinuapoapoe. Ma brik i kaukauei ma doa i gwadai da brik anipasina, ma wapu nolai maiteni i kaukauei. Mai Egypt nolei mai Israel i vunuvunui ma eḡa ita rau-nuapoapoelei.
EXO 1:22 Pharaoh ana rava i riwei, “Maranai wavine Hebrewei tevera orotona i ḡuni, teverana au waira Nile ona tawanei. Wate maranai tevera wavinena i tupua, ona voterei da ina mae.”
EXO 2:1 Maranai wei kauai i tuputupua, oroto tagogi Levi ana damei ma wavine ana damei i ravaḡi,
EXO 2:2 wavine i raumanawa ma natuna orotona i ḡuni. Ma wavine i ʼnanai da natuna inanana aiaina i tupua, ma natuna i tere-govaḡi da nawaravi tonuḡa i kwa.
EXO 2:3 Wate eḡa tagotagogina da ita teregovaḡa-nonoei ma iriga waira modunei voavoana i vaia ma koltei gavogavo i pasi-tomeni da waira eḡa ina rui. Ma tevera au iriga i poai ma waira modui au orai i terei au waira Nile.
EXO 2:4 Tevera tuana wavinena aueia i mae ma ana tevera i vineneḡanei da ita inanai awarina aiwai ita tupua.
EXO 2:5 Ma Pharaoh natuna gugunina i ḡairai da ita toa. Ma ana taunola waivinei waira au adana i bababara-nae. Pharaoh natuna iriga i ʼnanai modu au orana ma ana taunola i paritawanei da irigana ita neiai.
EXO 2:6 Maranai Pharaoh natuna iriga i votawanei ma tevera i toutou i ʼnanai, nuanuana i bolai ma i riwa, “Wei mai Hebrew natui.”
EXO 2:7 Tevera tuana wavinena i nae ma Pharaoh natuna i vibaḡai, “Anina bo eḡa da ana nae ma tataovao Hebrewei ana baiei da tevera ina viḡuḡui ma ina ḡamoi?”
EXO 2:8 Wavine i vianina ma i riwa, “Anina, ma nae!” Ma tevera i nae ma alo oina i taravainiai.
EXO 2:9 Ma Pharaoh natuna wavinena i riwei, “Wei teverana ma viḡuḡui aubaiu ma ana vimaiem.” Ma wavine teverana i naiei ana au numa ma i ḡamoi.
EXO 2:10 Ma tevera i eda ma i naiei Pharaoh natuna awarina ma tauna i vaini da natuna. Ma Pharaoh natuna i riwa, “Au waira a sinaepai.” Lamna aubaina ana viwavai Moses.
EXO 2:11 Maranai Moses i vilaraga, ma i nae da ana rava oina ita raugenari, ma i ʼnanai menanare mai Egypt ana rava i egari da i nolanola ma i rau-iviapoapoelei, ma i ʼnanai Egyptei Hebrewei i vunuvunui.
EXO 2:12 Moses i ʼnana viravira ma eḡa aiai ita inanai, anina ma Egyptei i viraḡeni ma au bubu i doboi.
EXO 2:13 Ma marana i tom Moses i naeme, da ana rava ruaḡa i viḡaiḡaiawa i ʼnanai ma ḡaiawa tauvikareina i riwei, “Aiwai aubaina turam Hebrewei e raviravi?”
EXO 2:14 Ma orotona i riwa, “Aiai i terem da ma vibadelai bo ma rauetaralai? Tam ma viraḡeniu me Egyptei u viraḡeni nanare bo?” Kampa Moses i rovo ma i riwa, “Rava boiboḡi i aramanei tau aiwai a kauei.”
EXO 2:15 Pharaoh wei riwana i nonori ma i ḡoei da menanare Moses ina viraḡenanei, wate Moses Egypt i ruba-tawanei ma i nae au Midian ma waira dogona au adana i kiala.
EXO 3:1 Moses poiana Jethro ana sipu ma gote i ḡamoḡamoi - Jethro lamna mai Midian ai pirisi pulo tauapuna. Mara tagogi Moses ḡamoḡamo i naiei au mutulua au gia dewadewana ma au Sinai i ḡeta, God ana au ola.
EXO 3:2 Kampa Bada ana anela Moses awarina i eḡa, inanana me ai menamenana, ai rugurugui au orana da i ḡeḡae. Moses ai i lebalebara i ʼnanai wate aina ruguruguna maiteni eḡa ita ararai.
EXO 3:3 Moses i vinua-notanota, “Wei lamna aiwai? Aiwai aubaina ai e lebalebara wate ai eḡa ita ararai? Ana nae au ḡereḡerena ma ana tuvirevirei.”
EXO 3:4 Maranai Bada i ʼnanai da Moses i nenei au ḡereḡere da ita tuvirevirei, God ai menamenana au orana Moses i ḡorei, “Moses! Moses!” Ma i paribelei, “Ee, Tau weka.”
EXO 3:5 Bada i riwa, “Eḡa ma neguratanai. Wei gabuna au tepana e maimairi lamna doa vivivireina, lamna aubaina am ae uma ma votawanei.
EXO 3:6 Tau amamam Abraham ma Isaac ma Jacob ai God.” Maranai Moses wei babanina i nonori i rovo kaua ma naona i tere-govaḡi da avena God naona ita inanai.
EXO 3:7 Anina ma Bada i riwa, “A inanai menanare mai Egypt natunatu e rarau-iviapoapoelei. Ma ai tou agu aubaina i ḡetai awariu da vibadabadai awarii ata vaitawanei. Menanare e vinua-apoapoenei a aramanei.
EXO 3:8 Lamna aubaina a ḡairai da natunatu Egypt awari ana vaitawanei ma ana opunei da dobu wapuna ḡaeḡaena ma doana maumaurana ina maeni. Kampa marina mai Canaan, mai Hitti, mai Amori, mai Perisi, mai Hivi ma mai Jebus e mamae.
EXO 3:9 Ai tou a nonori. A inanai menanare mai Egypt taui e rarau-iviapoapoelei.
EXO 3:10 Tau a paripari-tawanem, marina ma nae vibadabadana Pharaoh awarina da mai Israel au Egypt ma taravaina-opunei.”
EXO 3:11 Wate Moses i riwa, “Tau aiai da ata nae Pharaoh awarina ma mai Israel ata taravaina-opunei?”
EXO 3:12 Ma God i paribelei, “Tau tam maiteni ana mae. Maranai ravai Egyptei ma taravaina-opunei. Taumi wei au olana ona rauduneleu. Lamna ina vimataira da Tau a pari-tawanem.”
EXO 3:13 Wate Moses i riwa, “Maranai ana nae au rava awarii ma ana riwei, ‘Amamata ai God i paritawaneu awarimi.’ Ma taui ina paridadaneu, ‘Tauna wavana aiai?’ Ma aiwai ana riwei?”
EXO 3:14 God Moses i riwei, “Tau maemae-nonoau. Wei mai Israel ma riwei, Tauna wavana, Tau Maemae Nonoau. i paritawaneu awarimi.
EXO 3:15 Mai Israel ma riwei, ‘Tau Bada, amamami ai God, Abraham, Isaac ma Jacob ai God, tauna i paritawaneu awarimi.’ —Wei Tau wavau Maemae-Nonoana, kimta anatapui wenanare wavau ina ḡorei.”
EXO 11:1 Ma Bada Moses i riwei, “Anivinuabola tagogi ava ana neiai Pharaoh ma Egypt awarii. Ma au murina tauna ina voteremi da ona nae ma lamna maranaina ina viaḡaḡana-opunemi.
EXO 11:2 Ma nae ma mai Israel ma riwei, ‘Anatapumi ona nae ma mae-turami Egyptei ona vibaḡai da ai via goldei ma silvei ina veremi.”
EXO 11:3 Bada i kauei da mai Egypt mai Israel i vivirei. Pharaoh ana gabemani babadai ma rava anatapui au Egypt Moses i vivirana-kauei.
EXO 11:4 Ma Moses i nae ma Pharaoh i riwei, “Bada e ririwa, ‘Nubautuva nanare tau Egypt anatapuna ana babarani.
EXO 11:5 Natuevou nelarai au Egypt anatapui ina iraḡe, Pharaoh natuevouna orotona, amana ana epaepaia, awarina ina vikarei, ma ina ḡaira da taunola awarina ina ḡeta, waivinewiti taugudaina natunatui maiteni. Ḡamoḡamo natuevou anatapui ina iraḡe.
EXO 11:6 Ma dobu Egypt au anatapuna tou ḡaeḡaena ina ḡae, rorova eḡa nanare ma eḡa melanai nanare ina tupua me.’
EXO 11:7 Wate eḡa aiwai apoapoena mai Israel awari ina tupua, eḡa auou tagogi, rava tagogi, bo ḡamoḡamo ina gwauei. Ma kampa ona aramanei da Tau Bada, mai Israel ma mai Egypt awariei a vivilamonei.
EXO 11:8 Am gabemani babadai anatapui ina ḡairai awariu ma au naou ina mae-ḡaira ma ina raudune ma ina riwa, ‘Laḡilaḡina ma ruba-nae am rava tauvotaḡotaḡoim anatapui maiteni.’ Lamna au murina tau ana nae.” Moses meji orana i oai ma Pharaoh i netawanei.
EXO 11:9 Bada Moses i riwei, “Pharaoh tam eḡa ina rautaniḡanem. Wenanare ina tupua da tau kaua babai ana kauei au Egypt.”
EXO 11:10 Moses ma Aaron kaua ḡaeḡaei ma babai i kauei Pharaoh au matana wate Bada Pharaoh orana i vibadoi da mai Israel eḡa ita paritawanei.
EXO 12:1 Bada, wenanare i babani Moses ma Aaron awarii au Egypt,
EXO 12:2 “Marina da e nenai wei nawaravina lamna nawaravi tagogi ma weka ona vikarei da ami madeḡa ona iavi.
EXO 12:3 Ona vinolanola mai Israel anatapui awarii, ‘Au pom vi-10-na wei au nawaravina oroto tagotagogi ava sipu ḡaubona bo gote ḡaubona ina rautani ana numa ravai aubai. Ḡamoḡamo tagogi numa tagogi aubaina.’
EXO 12:4 Mepa da numa tagogi ana rava i viruaḡa ma sia i rata guratana, lamna mae-turai maiteni sia ina ḡutai rava ai maḡa ma ai am ana au ruva nanare.
EXO 12:5 Ḡamoḡamo e rarautani lamna orotona ma ana madeḡa tagogi ma aiaina eḡa ana apoapoe aiwai.
EXO 12:6 Ona ḡamo-kauei da au pom vi-14-na wei au nawaravina. Ma maranai madeḡa e arearere, mai Israel anatapui ai ḡamoḡamo ina viraḡeni.
EXO 12:7 Metauna au numana sia e aniani kampa tara ina taraiḡui ma metaeta au tepana, au gabaurina ma au ririvana ina pasi-naiei.
EXO 12:8 Waguvaranaina tagogina taui siana ai moniana au tepana ina apui, ma palawa eḡa yist maiteni ma sipeni viviḡorai maiteni ina ani
EXO 12:11 Anatapumi wenanare ona am, vaḡai vigara ona vigarei: Ami ae uma ona oteni, ami jiḡona au urami, Ma ona am laḡilaḡina. Wei lamna Bada ana Raḡona torelana.
EXO 12:12 —Wei waguvaraina, Tau Egypt ana naeni ma ḡamoḡamo da rava natuevoui ororotoi anatapui ana viraḡeni, ma Egypt ai god anatapui ana tuvaidoedoei. Tau Bada.
EXO 12:13 Wate tara au metaeta ina vimataira da taumi kampa o mamae. Ma maranai wei matairana ana inanai, ana raḡonimi. Ma eḡa aiwai apoapoena awarimi ina tupua maranai mai Egypt ana kovoḡi,
EXO 12:14 Wei torelana ona nota-nonoei madeḡana patapatana, da Tau Bada aiwai a kauei nuanuami eḡa melanai ina vuru. Ami epaepaia anatapui wei marana ina vivirei ai mara au anatapuna.”
EXO 12:15 “Au pom 7 au orana Palawa eḡa yist maiteni ona ani. Ma torela au karena, au numa yist anatapui ona tawanei. Aiai da palawa yist maiteni i apui ma i ani, wei ravana anina da mai Israel ai damei ona viopuni.
EXO 12:16 Au pom tagogi torela au karena ona vitagogiemi ma nanare torela au damona, ma Bada ona voepaepai ma ona viborumei. Wei au marai eḡa aiai ina nola dadana, Wate ami lam ava ona lauvoa.
EXO 12:17 —Taumi palawa eḡa yist maiteni torelana ona kauei da eḡa nuanuami ina vuru aubaina wei au marana, mai Israel au Egypt a taravaina-opunei. Am epaepaia wei torelana ina kaukauei madeḡana au patapatana.”
EXO 12:21 Ma Moses Israel dam nununai babadai i kwatuei ma i riwei, “Ona nae ma sipu bo gote natuna orotona ona vunui ma ami numa ravai maiteni Raḡona torelana ona ani.
EXO 12:22 Rugurugu ona turautuvi sipu au tarana au aboma ma ami numa metaetana au tepana ma au adana ona pasi. Ma eḡa aiai numa ina opu-tawanei da ubaubanai.
EXO 12:23 Ma waguvarai Bada Egypt anatapuna ina naeni ma mai Egypt ai natuevou ina viraḡeni. Wate maranai tara ina inanai metaeta au tepana ma au adana, Bada wei numana ina raḡoni ma iraḡe-anelana ina viḡaei da eḡa ina rui da ina viraḡenimi.
EXO 12:24 —Ma maranai Bada dobu i paripari-vainuaḡanimi ona ḡeta, taumi eḡa nuanuami ina vuru da madeḡana patapatana Raḡona torelana ona kaukauei. Taumi natunatumi maiteni wei tarawatuna ona vojijina-nonoei.
EXO 12:26 Maranai natunatumi ina paridadana, ‘Wei torelana anona aiwai?’
EXO 12:27 Ma taumi ona paribelei, ‘Wei torelana lamna Raḡona viegualau pulona Bada awarina, aubaina wariaḡa au Egypt Bada mai Israel ai numa i raḡoni, ma mai Egypt ai natuevou i pupuni, ma tauai natunatuiai i voterei.” Ma mai Israel i mae-ḡaira au doa ma Bada i raudunelei.
EXO 12:28 Ma mai Israel i nae ma Bada aiwai Moses ma Aaron i riweia i kauei.
EXO 12:29 Waguvarai nubautuva Bada natuevou nelarai anatapui i viraḡeni au Egypt. Pharaoh natuna, ana epaia awarina i vikarei, ma i ḡaira da panipani ai natuevou nelarai awari. Ma ḡamoḡamo ororotoi natuevoui anatapui maiteni i pupuni.
EXO 12:30 Waguvara au pouna Pharaoh ma ana gabemani babada ma mai Egypt anatapui i vomairi. Numa tagotagogi ava au Egypt tevera tagogi i ʼraḡe, ma tou ma tarakwatu ḡaeḡaena i ḡae.
EXO 12:31 Pharaoh wei waguvaraina Moses ma Aaron ai riwa i paritawanei da i nei awarina ma i egari, “Ami rava mai Israel maiteni ona vomairi ma au dobu ona oputawanei! O vivibaḡei nanare ona nae ma ami Bada ona voepaepai!
EXO 12:32 Taumi ami ḡamoḡamo anatapui ona vaia ma ona opu, ona nae, wate ami God ona vibaḡai da ina viaiainiu.”
EXO 12:33 Mai Egypt anatapui mai Israel i egari da ina vipaparana ma Egypt ina opu-tawanei ma i riwa, “Mepa da eḡa ona nae tauai anatapuiai ana iraḡe.”
EXO 12:37 Mai Israel dobu Rameses i netawanei ma i babara-nae au Sukoth. Nelara anatapui 600,000 nanare, waivine ma roaroa eḡa ita iavi.
EXO 12:38 Patara ḡaeḡaena ḡelauna i vomairi mai Israel maiteni. Taui ḡamoḡamo boruna ḡaeḡaena maiteni i nae.
EXO 12:39 Maranai mai Egypt i viaḡaḡana-opunei taui eḡa ai tamaina ita vokaukauei ma laḡilaḡina i opu, taui palawa pasipasi nonoana eḡa yist maiteni i vaia ma palawa bagibagina i apui.
EXO 12:40 Mai Israel madeḡa 430 i mae au Egypt.
EXO 12:43 Ma Bada Moses ma Aaron i riwei, Raḡona torelana ana tarawatu wenanare: Dobu ḡela wei torelana eḡa ina ani.
EXO 12:44 Ami taunola gimagimarana ma inibori i vaia wei torelana ina ani.
EXO 12:45 Taomana ma taunola maia aubaina e nolanola taui eḡa ina ani.
EXO 12:46 Raḡona sipuna numa tagogiava au orana ona ani, ma eḡa sia aiwaina ona opunei au doa ma gelamina eḡa ona gai.
EXO 12:47 Mai Israel anatapui Raḡona torelana ina ani.
EXO 13:1 Bada Moses i riwei,
EXO 13:2 “Natuevou nelarai au Israel anatapui ona vovivirei Tau awariu. Roaroa ma ḡamoḡamo natuevoui ororotoi au Israel anatapui, Tau ḡariuei.” [Moses mai Israel i riwei, ]
EXO 13:11 “Bada ina ruiemi mai Canaan ai au dobu ma dobuna ina veremi, noinoimi i paripari-vainuaḡani nanare.
EXO 13:12 Natuevoumi nelarai ma ami ḡamoḡamo natuevoui ororotoi anatapui Bada ona verei,
EXO 13:13 Wate sipu orotona Bada ona verei ma awarina donki natuevouna ona gimara-melei, ma mepa da eḡa ona gimara-melei, lamna donkina uana ona gomui. Taumi natunatumi nelarai natuevoui ona gimara-melei.
EXO 13:14 —Ma mara au murina, natunatumi ina vitara-viravira, ‘Aiwai aubaina wei ta kaukauei?’ Tam ma paribelei, ‘Bada urana vivirewapananei i taravaina-opunelai, panipani numanei au Egypt.
EXO 13:15 Pharaoh orana i bagibagi ma eḡa mai Israel ita voterei da ita nae. Lamna aubaina Bada natuevou anatapui au Egypt i viraḡeni, rava ma ḡamoḡamo anatapui. Lamna aubaina tau ḡamoḡamo natuevouna Bada a vereverei ma natuevou orotona a gimagimara-melei.’
EXO 13:16 Wei gimara melanana lamna me mataira au uram ma au muruam e oteoteni ma wei e vivimataira da Bada urana vivirewapananei Egyptei i taravaina-opunelai.”
EXO 13:20 Mai Israel Sukoth i voterei ma mutulua au giana au Etham i mae-gubai.
EXO 13:21 Ma marai Bada i vinao me apau maimairina ma waguvarai Bada i vinao me tuatua araratana maimairina ma lalalainei taui i rau-etaraveni. Ma lamnei, taui marai ma waguvarai i bababara.
EXO 14:5 Maranai riwa i ḡeta Pharaoh awarina, da mai Israel i ruba. Pharaoh ana gabegabemani maiteni ai nota i virai ma i riwa, “Tauta aiwai ta kauei? Ma ata taunola ta voterei da i nepai!”
EXO 14:6 Anina ma Pharaoh ana chariot i vokaukauei, ma ana sorodia i vaia ma i nae.
EXO 14:7 Ana sorodia anatapui 600 vinevinei ai au chariot i geru, ma chariot ḡelaui au Egypt maiteni i nae.
EXO 14:8 Bada, i kauei da Pharaoh, Egypt ai gulau nuanuana i vopotai ma mai Israel i viaḡaḡana-taḡoei, Mai Israel ana tepatorai i nenae.
EXO 14:9 Mai Egypt ana sorodia i viaḡaḡa, Pharaoh ana horse ma chariot anatapui ma horse babadai ma ana sorodia anatapui, maiteni i viaḡaḡa da au gera i mamaelana, i votani dobu Pi-Hahiroth, Baal-Sephon au baba ḡelauna.
EXO 14:10 Maranai Pharaoh i tuturiai, mai Israel i taepai da i ʼnanai ma i rovo kaukaua da orai i sisi, ma Bada awarina i garara agu aubaina.
EXO 14:11 Ma mai Israel Moses awarina amloi i ḡaiḡai i pa, “Au Egypt eḡa kokoaga da u taravaina-opunelai da weka au mutulua ana iraḡe bo? Aiwai u kauei awariai?
EXO 14:12 Tauai au Egypt a riwem, ‘Ma voterelai ma ana mae ma Egypt ai taunola!’ I ai kaua da tauai ata mae Egypt ai panipani, ma eḡa au mutulua ata iraḡe.”
EXO 14:13 Moses ana rava i paribelei, “Eḡa ona rovo! Ona mairi jijina ma ona inana menanarena Bada ina vilawanimi amadodo. Mai Egypt amadodo o inainanai eḡa melanai ona inana-melei.
EXO 14:14 Bada aubaimi ina viḡavia. Taumi ona mae-genuatau.”
EXO 14:15 Ma Bada, Moses i riwei, “Aiwai aubaina awariu agu e toutouei? Mai Israel ma riwei da ina vidagu.
EXO 14:16 Am jiḡona ma voepai da ma viloloi boga au tepana ma boga ina vilamonei, ma mai Israel boga au pouna doa au alalana ina babara damana.
EXO 14:17 Tam ma raubiga, Tau mai Egypt a vitepatorai da mai Israel ina viaḡaḡei. Maranai Pharaoh ana vovaiubai, ana sorodia, chariot ma ana horse sorodiai, rava Tau ina voepaepaiu.
EXO 14:18 Tau Pharaoh ana vovaiubai, ana chariot ma ana horse sorodiai da mai Egypt ina vivivireu ma ina aramanei da Tau Bada.”
EXO 14:19 Anina ma God ana anela, mai Israel ai eta tauravenia i nae ma mai Israel au muri i mairi. Ma apau maimairina au naoi i nei ma taui au muri i mairi.
EXO 14:20 Apau mai Israel ma mai Egypt au poui i mairi, ma maranai au i pom, apau lalalaina mai Israel i verei ma mai Egypt au waguwaguvareina i mae. Ma lamna aubaina mai Israel ma mai Egypt ai au gabu i mae-genuatau.
EXO 14:21 Moses ana jiḡona i viloloi boga au tepana ma Bada kariwabu ḡaeḡaena i paritawanei, ma boga i vilamonei, kariwabu i ruba da mara i tom da doa boga au pouna i alala.
EXO 14:22 Ma mai Israel boga i damani doa au alalana, Ma boga olana i mairi au oiei ma au kelakelaui.
EXO 14:23 Anina ma mai Egypt, Pharaoh ana horse ḡelaui, chariot ma taurubeina mai Israel i votaḡoi da au boga i rui, mai Israel au murii.
EXO 14:24 Ubaubanai boiboḡi Bada apau maimairina ma ai tuatuana araratana au orana ma i ʼnana ḡaira ma mai Egypt i viaiḡoaḡoai.
EXO 14:25 Ma chariot ana aniruba i viapoapoeni da ruba i kauana-avei. Ma mai Egypt i riwa, “Bada mai Israel e vovoagui, ma e viviviḡavieta, lamna aubaina tana ruba-tawanei!”
EXO 14:26 Ma Bada Moses i riwei, “Am jiḡona ma viloloi boga au tepana da boga ina nememei, mai Egypt au chariot ma sorodia horse au tepana anatapui ina puru-pai.”
EXO 14:27 Madeḡa i ḡoḡoḡo ma Moses urana i viloloi boga au tepana, ma laḡilaḡina boga i naeme ana au gabu. Mai Egypt ita ruba wate Bada taui au boga i viorereni.
EXO 14:28 Boga i naeme ana au gabu ma mai Egypt sorodia anatapuina i ruirui au boga i monu. Eḡa aiai tagogi ita lawana.
EXO 14:31 Maranai mai Israel i ʼnanai da Bada wei kauana vivirewapanana i kauei mai Egypt awarii, taui Bada i vivirana-kauei ma i vitumaḡanei ana taunola Moses maiteni.
EXO 15:1 Anina ma Moses mai Israel maiteni wei voepaepa welana i ravi Bada awarina: Tau ana wela Bada awarina ma ana voepaepai, aubaina ana ḡavia i vipupui, ma horse ma chariot taugeruii au boga i viorerena-naiei,
EXO 15:2 Bada au rewapana ḡaeḡaena, ma welei ana voepaepai; Tauna i vilawaniu Tauna au God ma ana voepaepai, Amamau ai God ma lamna aubaina ana vimae-ḡaeḡaeni ma ana voepaepai.
EXO 15:3 Tauna wavana Bada. Tauna ḡavia ravana.
EXO 15:4 Pharaoh ana chariot ma ana sorodia au boga i viorereni; Ana sorodia vinevinei au Boga Lebalebarina i monui.
EXO 15:5 Gabinou i wanaiwaḡi da taui i purui; ma i monu boga au gabaurina me ḡaima.
EXO 15:6 Oo Bada ura-oiem vivirewapana kaukauana, ura-oiem am ḡavia e viviaimutumutui.
EXO 15:7 Tam ḡeḡetelaram ma taui i viḡaviem u vovaiubai. Am meji araratana u paritawanei da taui i aragibui me ai ragorago.
EXO 15:8 Boga au tepana u uvena ma boga olana i mairi, i mairi genuatau me biribiri, ma gabinou i alala.
EXO 15:9 Am ḡavia i riwa, “Ana viaḡaḡei, ana vojijini, ai purapura ma ai maura anatapui ana ḡutai, ma aiwai a ḡoeḡoei ana vaia, Au sod ana lavui ma ana vipupui.”
EXO 15:10 Wate lavutumei u uvena, ma gabinou taui i purui; i monu me ḡaima rabama au ḡaeḡaena.
EXO 15:11 Bada, mepa god ḡelaui me tam bo eḡa? Eḡateni! Tam anina vivivirem, am rewapana i rata dewadewa da tauai a rovorovoem, Tam kaua babai ma virewapanai taukaueina.
EXO 15:12 Tam uraoiem u viloloi, ma doa am ḡavia i lawani.
EXO 15:13 Am rava u vaimelei ma u rauetaraveni am nuavaina patupatutunei, Ma am rewapanei u taravaina-naiei am au animae vivivireina.
EXO 15:14 Dobu ḡelaui wei riwana i nonori ma orai i sisi kaua. Mai Philistia orai rovo ina vioai.
EXO 15:15 Edom gulagulaui ina rovo kaukaua, Moab nelara rewapana ini ina sisi. Canaan maemaei anatapui inii i wanagwadai.
EXO 15:16 Rovo ḡaeḡaena anatapui orai i oai, uram ana rewapanei taui i mairi kwakwa me kokoitau, ma am rava ina verautua Bada, da ravai u vaivai-melei ina verautua.
EXO 15:17 Bada ma taravaina da am au ola ina raunuma, Gabu u vinevineiana, tam uramei voavoaina.
EXO 15:18 Bada ina vibada nonoa.
EXO 15:19 Mai Israel doa au alalana i babara damana. Wate maranai mai Egypt ai horse ma ai chariot taugerui i rui au boga, Bada waira i neiana-meleiai da anatapui i purui [Lamna aubaina Moses ana rava maiteni wei welana i ravi. ]
EXO 15:20 Peroveta Miriam, Aaron novuna tambourine i vaia ma waivine anatapui, tauna i votaḡotaḡoi ma tambourine i vikalokaloei ma i ara.
EXO 15:21 Miriam wei welana i ravi, “Tana raua Bada awarina, aubaina tauna ḡavia i vilamolamonei ma horse ma chariot taugerui au boga i viorereni.”
EXO 15:22 Anina ma Moses mai Israel i taravaini da Boga lebalebarina i netawanei ma i nae au Shur mutuluana. Aupom tonuḡa au mutulua i babara wate waira eḡa ita nelaḡai.
EXO 15:23 Maranai au waira vuvura Marah i ḡeta da ita uma wate wairana umana i viḡora da eḡa ita uma, lamna aubaina wei dobu wavana Marah.
EXO 15:24 Ma rava Moses awarina i pariḡai i pa, “Aiwai tana umai?”
EXO 15:25 Anina ma Moses i paritou bada awarina agu aubaina, ma Bada ai tupona i viatataiei. Ma wei aina i tawanei au waira ma waira i viaini aniuma aubaina. Nai au gabuna Bada ana tarawatu rava i verei ai lawana aubaina, ma ai votelatela i raudadani.
EXO 15:26 Bada i riwa, “Mepa da riwau ona nonora-kauei ma kaua aiaii ona kauei au matau ma riwau anatapuna ona voteletelei, da kovoḡa mai Egypt a vereverei, eḡa ana veremi. Tau Bada tauvilawanimi.”
EXO 15:27 Muriai taui i nei au Elim kampa vuvura 12 ma mutulua ai me pa 70 i maimairi ma kampa waira au adana i mae mara aburuna.
EXO 16:1 Anina ma mai Israel Elim i netawanei ma i nae au mutulua wavana Sin, wei dobuna lamna Elim ma Sinai au poui. Egypt i opu-tawanei nawaravi tagogi ma wiki ruaḡa i kwa ma wei au dobuna i ḡeta.
EXO 16:2 Mai Israel Moses ma Aaron awarii i ḡaiḡaiawa.
EXO 16:3 Ma i riwei, “Bada boiboḡi au Egypt ita viraḡeniai! Kampa sia nauii a kiala kwaviviroi ma ai ḡoanei a amam, wate taumi o taravaina-opunelai au mutulua da am-iraḡe ana iraḡelei.”
EXO 16:4 Anina ma Bada Moses i riwei, “Lam marei ana paritawana-ḡaireiai me garewa. Au pom patapatana rava ina opu ma lam au pom tagogi ruvana ava ina vaia. Wei taunei rava ana raudadani da riwau bagibagina ina voteletelei bo eḡa.”
EXO 16:5 Au pom vi-6-na au pom ruaḡa ruvana ina tami da ina vokaukauei.
EXO 16:11 Bada Moses i riwei,
EXO 16:12 “Mai Israel ai ḡaiawa a nonori. Ma riwei, ‘Raviraviai taumi sia ona ani, ma ubaubanai lam ona maurei.’ Ma lamna maranai ona aramanei da Tau Bada ami God.”
EXO 16:13 Raviraviai kiu iviki boruna i nei da taui i maemae lana gabuna i vioai. Ma ubaubanai ḡelauna doa anatapuna turuvani i vioai.
EXO 16:14 Maranai turuvani i paira ma purapura avavai me palawa nanare doa au tepana i mae.
EXO 16:15 Maranai mai Israel wei purapurai i ʼnanai ma i vinuanaina ma i vitara-viravira vivira i pa, “Wei aiwai?” Ma Moses rava i riwei, “Wei aniam Bada i veremi.”
EXO 16:16 Bada riwana bagibagina lamna wei, “Rava tagogi lam ana au ruva ina tuarui. Nau muomuoi ruaḡa ruvana ona tuarui, rava tagogi au numa aubaina.”
EXO 16:17 Aiwai i ririweia nanare mai Israel i kauei, ḡelaui ruva ḡaeḡaena i tami ma ḡelaui ruva aburuna i vaia.
EXO 16:18 Wate maranai i ruvai ma i ʼnanai da rava anatapui ruva i vaia da tagotagogina, Taui da ruva ḡaeḡaena i tami eḡa aiwai ita mae-terei ma taui da aburuna i tami ma i nelaḡai da lamna tagotagogina taui aubaii. Numa nununai ravai lam ruvaruvana i vaia.
EXO 16:19 Anina ma Moses i riwa, “Eḡa aiai lam ina tereriei da au maratom aubaina.”
EXO 16:20 Wate rava ḡelaui Moses eḡa ita rautaniḡanei ma lam ḡelaui i tereriei ma ubaubanai motamota lam i oai ma i bova, ma Moses amlona i ḡaiḡai taui awarii.
EXO 16:21 Ubaubanai patapatana taui lam ai au ruva i tuarui, ma maranai madeḡa i vibola ma lam i viwaira da i amoa.
EXO 16:22 Ma au pom vi-6-na taui au pom ruaḡa ruvana nanare i tuarui, ma melagai babadai i nei da Moses i pariverei.
EXO 16:23 Moses taui i riwei, “Bada riwa bagibaginei wenanare i riwa, ‘Maratom lauvitau vivireina Sabate ana mara, Tau aubaiu. Aiwai apuna o ḡoeḡoeia amadodo ona apui ma aiwai vitavana o ḡoeḡoei amadodo ona vitavi. Ma aiwai i mae-terei, ona tereriei au maratom aubaina.”
EXO 16:24 Ma taui lam i tereriei ma eḡa ita bova ma ita motamota me Moses i ririwa nanare,
EXO 16:25 Moses i riwa, “Wei lamna amadodo ona ani, aubaina amadodo Sabate, lauvitau ana mara vivivireina i terei Bada aubaina. Ma amadodo amapo lam au doa eḡa ona nelaḡai.
EXO 16:26 Au pom 6 lam ona tuarui, wate au pom vi-7-na Sabate, amapo lam eḡa ona nelaḡai.”
EXO 16:27 Ma au pom vi-7-na rava ḡelaui i opu da lam ita tuarui wate eḡa aiwai ita nelaḡai.
EXO 16:28 Anina ma Bada, Moses i riwei da rava i riwei i pa, “Mara biaḡa au tarawatu ma au viararamana ona rau-aḡaiḡaiei?
EXO 16:29 Ona notai da Tau Bada, Sabate a veremi, ma au pom vi-6-na lam a veremi da au pom ruaḡa aubaina. Ma rava anatapui au numa ita mae ma avena ita opu.”
EXO 16:30 Ma au pom vi-7-na rava i vilauvitau.
EXO 16:31 Rava mai Israel wei lamna i ḡorei “manna.”
EXO 16:35 Ma mai Israel manna i amam da madeḡa 40 i kwa. Taui manna i amam da Canaan ana au parata i ḡeta.
EXO 17:1 Mai Israel mutulua Sin i netawanei, ma mepa Bada i ririweia nanare kampa i mae-nae. Taui au Rephidim i rauḡaravu, wate kampa eḡa waira da rava ita uma.
EXO 17:2 Anina ma taui Moses maiteni i viparipariniḡai i pa, “Waira ma verelai da ana uma!” Ma Moses i paribelei, “Aiwai aubaina o paripariniḡaieu? Aiwai aubaina Bada o raraudadani?”
EXO 17:3 Wate rava nuanuai i arelana-kauei waira aubaina ma Moses i eni i pa, “Aiwai aubaina Egyptei u tere-opunelai da natunatuiai ma ai ḡamoḡamo maiteni nuarelana ana iraḡelei?”
EXO 17:4 Ma Moses i paritoutou Bada awarina i pa, “Aiwai ana kauei wei ravai awarii? Taui ḡaimei marina ina viraḡeniu.”
EXO 17:5 Bada Moses i paribelei, “Israel babadai ḡelaui ma taravaini ma kwapu taunei Nile u raviravia ma vaia ma ma vinao.
EXO 17:6 Tau kampa au naom au kira ana maimairi au Horeb. Kira ma ravi da waira ina opu da rava ina uma.” Ma Moses nanare i kauei Israel babadai au matai.
EXO 17:7 Moses wei dobuna i ḡorei Massah ma Meribah, aubaina weka mai Israel Moses maiteni i viparipariniḡai ma Bada i raudadani maranai i riwa, “Bada weka tauta maiteni bo eḡa?”
EXO 17:8 Mai Amalek i nei ma Mai Israel maiteni i viḡaiḡaiawa au Rephidim.
EXO 17:9 Moses Joshua i riwei, “Rava ma vinei da ona nae mai Amalek maiteni ina viḡaiḡaiawa. Au maratom tau ola au tepana ana mairi ma God ana kwapu ana vovojijini.”
EXO 17:10 Ma Joshua mai Amalek maiteni i viḡaiḡaiawa me Moses i ririweia nanare. Moses, Aaron ma Hur i ḡae ola au tepana.
EXO 17:11 Maranai Moses urana ana kwapuna i voepai mai Israel i vivirewapana wate maranai urana i teretere-ḡairei mai Amalek i vivirewapana.
EXO 17:12 Moses urana i garigari ma Aaron ma Hur ḡaima i neiai da i terei ma au tepana Moses i kiala. Aaron ma Hur, Moses au ririvana i mae, tagogi au navanavana ma ḡelauna au navanavana ḡelauna ma urana i voepai ma i vojijini da madeḡa i neulai.
EXO 17:13 Ma Joshua ana sorodia maiteni Amalek ai sorodia sodiei i vovaiubai.
EXO 18:1 Moses poiana Jethro, mai Midian ai pirisi pulo tauapuna i nonori aiwai anatapuna Bada i kaukaueia Moses ma mai Israel awarii; ma menanare Egyptei i taravaina-opunei.
EXO 18:5 Moses poiana - Jethro, Moses awana ma natunatuna nelarai ruaḡa i nei da Moses ita raugenari au mutulua. Weka Moses ana rava maiteni i rauḡaravu God ana ola au ḡereḡerena.
EXO 18:6 Jethro riwa i paritawanei Moses awarina da taui i nenei.
EXO 18:7 Ma Moses i opu da poiana ita nebelei. Tauna i mae-ḡaira ma poiana i raudunelei ma i vigia-laḡolaḡonei. Taui i viegualau vivira ma i rui Moses ana au numagara.
EXO 18:8 Ma Bada aiwai i kaukaueia Pharaoh ma mai Egypt awari mai Israel aubai; ma apoapoe anatapui au eta i nebelei; ma menanare God taui i vilawani; anatapui poiana i pariverei.
EXO 18:9 Ma Jethro nuanuana i ai kaua maranai i nonori menanare Bada aiwai anatapuna aiaii i kauei mai Israel aubai maranai Egypt urai vivirewapanana awariei i tere-opunei.
EXO 18:10 Jethro i riwa i pa, “Voepaepa Bada awarina. Tauna Pharaoh ma mai Egypt awarii i vai-tawanemi. Ee, Egypt urai vivirewapanana awariei i vai-tawanemi.
EXO 18:11 Marina a aramanei da Bada i ḡetelara eḡa me god ḡelaui nanare. Aubaina Bada ḡoḡogulagulaui mai Egypt ai kaua apoapoe mai Israel awarii aubaina i kovoḡi.”
EXO 18:13 Ma marana i tom, Moses ana au anikiala i kiala da ita rauetara. Ma rava Moses i mairi-kwaviviroi ma i vipaipai ubaubanai da madeḡa i ḡaira.
EXO 18:14 Maranai Jethro i ʼnanai aiwai anatapuna Moses i kaukauei rava aubaii. Tauna i vitara-viravira i pa, “Wei aiwai rava awarii e kaukauei? Aiwai aubaina ainelam wei e kaukauei, ma wei ravai e maimairi pompom da am riwa ita nonori?”
EXO 18:15 Moses i paribelei i pa, “Tau wei a kaukauei aubaina rava e nenei awariu da ita aramanei aiwai God e ḡoeḡoei da ita kauei.
EXO 18:16 Maranai rava ruaḡa e viviamparipari. Taui e nenei awariu da a teretere-vaijijimani; ma God ana riwa ma ana tarawatu a ririwei.”
EXO 18:17 Moses poiana i riwa i pa, “Aiwai tam e kaukauei lamna eḡa ita ai.
EXO 18:18 Nola e kaukaueia i vitai kaua da tam ainelam eḡa tagotagogina uta kauei. Tam ma rava ona voirairaḡe.
EXO 18:19 Ma rautaniḡana ma ana vinuaterenem; ma God awarim ina mae. Tam anina da rava ma raviepaiai God au naona ma ai viamparipari ma neiai awarina.
EXO 18:20 God ana parivai-araramana ma ana tarawatu ma viararamani ma taui ma viatataiei da menanare ita maenei ma aiwai ita kauei.
EXO 18:21 Wate am patara awariei nelara ḡelaui araramanii ma God e viviborumei ma eḡa amkwalakwalai ma vinei da rava ina vibadei: ḡelaui rava 1,000 ina vibadei; ma ḡelaui rava 100; ma ḡelaui rava 50; ma ḡelaui rava 10 ina vibadei.
EXO 18:22 Taui rava ai viamparipari ina tere-vaijijimani. Wate aiwai da i piripiri, ina neiai awarim. Taui ina voaguim da am vita ina avarai ma ina votelatelai.
EXO 18:23 Mepa da God i ririweia ma kauei amapo eḡa ma voirairaḡe ma rava anatapui ana nuaiaii ina nae ai au numa.”
EXO 18:24 Moses, poiana i rautaniḡanei ma aiwai anatapuna i ririweia i kauei
EXO 18:25 Ma Moses mai Israel araramani i vinei da rava 1,000 i vibadei, ma 100, ma 50 ma 10 i vibadei.
EXO 18:26 Wei babadai, rava ai viamparipari i teretere-vaijijimani ma aiwai da i piripiri i neneiai Moses awarina. Ma kaua telatelai i teretere-vaijijimani.
EXO 18:27 Anina ma Moses, poiana Jethro i viegualauei, ma Jethro i naeme ana au dobu.
EXO 19:2 Mai Israel Rephidim i netawanei da i nae au mutulua wavana Sinai. Ma kampa ola au karena i rauḡaravu.
EXO 19:3 Ma Moses i ḡae au ola da God ita nebelei. Ma Bada ola au tepana ma Moses i ḡorei i pa, “Wei mai Israel Jacob noinoina ma riwei.
EXO 19:4 —Taumi matamiei o inanai aiwai mai Egypt awarii a kauei ma me manubada natunatuna au papena e avavarai nanare a avaraimi ma a neiana-melemi awariu.
EXO 19:5 Mepa da ona voteleteleu ma au parivainuaḡana bagibagina ona vojijina-kauei, lamna dam anatapui au dobu awariei taumi ana vinemi nuanuau pouna. Avena da dobu anatapuna Tau ḡariuei.
EXO 19:6 Wate taumi aubaiu ona vipirisi, ma ami dam ona vovivirei tau ainelau aubaiu, wei babani mai Israel ma riwei.”
EXO 19:7 Ma Moses i ḡaira me ma dogadogara i kwatuei ma aiwai anatapuna Bada i ririwei i pariverei.
EXO 19:8 Ma rava anatapui i paribelana gogona i pa, “Tauai aiwai anatapuna Bada i ririwei ana kauei.” Ma Moses ai paribelana i ḡaiana-melei Bada awarina.
EXO 19:9 Bada, Moses i riwei, “Tau apau potopotona au orana ana nei, da rava ina nonoriu Awarim ana bababani da ina vitumaḡana-nonoem.” Anina ma aiwai rava i ririwei Moses Bada i riwei.
EXO 19:10 Ma Bada Moses i riwei, “Ma ḡaira ma rava ma voagui amadodo ma au maratom da orai ina oḡai da tau ina viborumeu. Ma ai gara ina oḡai.
EXO 19:11 Ma ina vokaukaua au pom vitonuina aubaina. Nai maranaina Tau ana ḡairai au Ola Sinai, rava anatapui au matai.
EXO 19:12 Parata ma tere-kwaviviroi au ola. Ma riwa bagibaginei ma riwei ma pa, ‘Ona inana-kaua da eḡa au ola ona ḡae bo ola ona tapedadani. Aiai da ola i tapedadani ina iraḡe.’
EXO 19:13 Mepa da rava bo ḡamoḡamo wei paratana i voraḡoni, taumi eḡa nai ravana bo ḡamoḡamona ona vodadani wate ḡaimei bo aierei ona viraḡeni. Wate maranai taure ponana i rarata lamna rava ina ḡae au ola.”
EXO 19:14 Ma Moses olei i ḡaira memei ma ana rava i riwei da orai i vokaukauei da God ina viborumei ma ai gara i oḡai.
EXO 19:15 Ma i riwei, “Ona vokaukaua mara vitonuina aubaina, marina da nai marana eḡa ona viawawana.”
EXO 19:16 Ubaubanai au pom vitonuina, waiparara, namanamara ma apau potopotona ola i purui, ma taure i tou. Maratagogi rava anatapui kampa i mamae i rovo kaukaua ma i sisi.
EXO 19:17 Ma Moses rava i ravena-opunei da God ita nebelei. Taui ola au karena i mairi.
EXO 19:18 Bada ai araratanei i ḡairai ola Sinai au tepana. Ma bau potopotona olana i puru-pai. Bau kampa i ḡeḡae me modu potopotona e ararai nanare, ma olana anatapuna i vigugui.
EXO 19:19 Ma taure ponana i rarata. Ma Moses i babani ma God i paribelei ponana nonorana me waiparara.
EXO 19:20 Bada i ḡairai ola Sinai au tepana ma Moses i kwatuei da ita ḡei ola au tepana. Ma Moses i ḡae.
EXO 20:1 Ma God i babani ma wei riwai i latoni,
EXO 20:2 Tau Bada ami God, panipaniei au Egypt a taravaina-opunemi.
EXO 20:3 Taumi eḡa god ḡelaui ona raudunelei, Tau ainelau ona rauduneleu.
EXO 20:4 Taumi eḡa aiwai au mara bo au dobu bo boga au orana dobu au gabaurina kokoitaui ona kauei da ona raudunelei.
EXO 20:5 Taumi eḡa kokoitaui ona raudunelei bo ona viborumei, aubaina Tau Bada ami God ununurana. Ma taui i gedugeduaieu ana kovoḡi da kimta au vi-4-na.
EXO 20:6 Wate taui aiavoi nuanuau e vaivaini ma au tarawatu e vovojijini au nuavaina maemae-nonoana ana verei da kimta tausan nanare.
EXO 20:7 Taumi eḡa Bada ami God wavana ona vinamei. Aiai da Bada wavana e vivinamei ina kovoḡi.
EXO 20:8 Sabate eḡa nuanuami ina vuru ma ona notanotai ma ona vovivirei tau awariu.
EXO 20:9 Aupom 6 ami nola ona kauei.
EXO 20:10 Wate au pom vi-7-na lamna Sabate, lauvitau marana, i vovivirei Bada ami God aubaina. Wei au marana eḡa aiai ina nola: eḡa tam, natum orotona bo wavinena, am taunola orotona ma wavinena, bo am ḡamoḡamo, ma dobuḡela ravai awarim e mamae.
EXO 20:11 Aubaina au pom six au orana Bada mara ma dobu i kauei; boga ma anatapui au orana. Wate i vilauvitau au pom au vi-7-na. Lamna aubaina Bada Sabate i viaiaini ma i vovivirei.
EXO 20:12 Amam ma alom ma vivirei, da am lawana ina manawa au dobu, Bada am God e vereverem.
EXO 20:13 Eḡa ma viraḡena.
EXO 20:14 Eḡa ravaḡela awana ma viawawanei.
EXO 20:15 Eḡa ma danene.
EXO 20:16 Eḡa ma viwavu-moru
EXO 20:17 Eḡa ravaḡela ana numa ma vikwinei. Eḡa ravaḡela awana ma vikwinei, bo ana taunola orotona bo wavinena, ana bulumakau, ana donki, bo aiwai ḡelaui ḡarinei.
EXO 21:12 “Aiai rava ḡelauna i ravi da i viraḡeni, nai ravana ina viraḡeni.
EXO 21:13 Wate mepa da i vunu-boai da i viraḡeni. Tauna ina ruba dobu a vinevineia kampa.
EXO 21:14 Wate rava i vioga da i viraḡena, ma ana lawana aubaina i ruba pulo au aniapuna, ravana ina taravaina-opunei ma ina viraḡeni.
EXO 21:15 —Aiai amana bo alona i ravi, nai ravana ina viraḡeni.
EXO 21:16 —Aiai da rava ḡelauna i danenei da i gimarei bo awarina ma i nelaḡai, nai ravana ina viraḡeni.
EXO 21:17 —Aiai da amana bo alona e parivai-apoapoeni nai ravana ina viraḡeni.”
EXO 22:16 “Mepa da oroto wavine matatapu i gwalai da i viawawanei, ma eḡa aiai wei wavinena ita rautani da ita ravaḡi. Nai orotona wavine mataopana ina vimaiei ma ina ravaḡi.
EXO 22:17 Wate mepa da amana i viḡa, lamna maranai oroto matatapu ana mataopa ina vimaiei wavine amana awarina.
EXO 22:18 Aiai wavinena e paraparauma lamna ina viraḡeni.
EXO 22:19 —Aiai ḡamoḡamo i viawawanei lamna orotona ina viraḡeni.
EXO 22:20 —Aiai pulo i apui god ḡelauna awarina ma eḡa tau Bada awariu lamna nai ravana ina viraḡeni.
EXO 22:21 —Eḡa dobuḡela ravai ona ḡoa-boai, ona notai da taumi mara tagogi o mae dobuḡela ravami au Egypt.
EXO 22:22 —Eḡa kaikaiababa ma kedakeda ona ḡoa-boai.
EXO 22:23 Mepa da nanare ona kauei ma taui ina tou awariu agu aubaina, Tau Bada, ai tou anina ana nonori ma ana voagui.
EXO 22:24 Ma Tau ana meji guratana ma ḡavia au orana ana viraḡenimi. Awawami ina vikaiababa ma natunatumi eḡa amamai.
EXO 22:25 —Mepa da mane u unelei molamolakana awarina, lamna eḡa mane ḡelauna au tepana ma vibaḡei.
EXO 22:26 Mepa da rava ḡelauna ana kwama u vaia da manena ina veremelem ma muriai ma vere-melei, ana kwama ma vere-melei muriai da madeḡa ina ḡaira.
EXO 22:27 Kwamana lamnei e purupurui da inina e vivibola. Bo aiwai ḡelauna e mamae da ina vipuruei? Mepa da kwama eḡa uta veremelei ma tauna awariu i tou agu aubaina ma Tau ana paribelei aubaina Tau rau-nuapoapoeu.”
EXO 23:1 Eḡa riwa moru ma vituai. Ma eḡa au numa-etara moruei kaua apoapoe ravana ma voagui.
EXO 23:2 Eḡa patara ma ḡovaivaitei ma ḡoʼapoapoe ma kaukauei. Maranai au numa etara e maimairi eḡa moruei ḡoʼapoapoe patarai ma voagui.
EXO 24:3 Moses i nae mai Israel awari ma Bada ana viararamana ma ana tarawatu anatapui i riwei ma rava anatapui pona tagoginei i paribelei i pa, “Tauai Bada aiwai i ririwei anatapuna ana kauei.”
EXO 24:4 Ma Moses, Bada aiwai i ririwei anatapuna i girumi. Ubaubanai boiboḡi i vomairi ma pulo aniapuna i voai ola au karena ma ḡaima ḡaeḡae 12 i vimairini Israel ana dam 12 i vimatairei.
EXO 24:5 Anina ma Israel laralaragai i paritawanei da ḡamoḡamo i vununaiei ma pulo i apui Bada awarina ma bulumakau ḡelaui i vunui da ai viturana ma mae-kaua pulona.
EXO 24:6 Moses ḡamoḡamo tarai navanavana i ḡunaiei au aboma ma navanavana ḡelauna pulo aniapuna au tepana i voiwaiwaḡi.
EXO 24:7 Ma parivainuaḡana bagibagina bukana i vaia ma rava awarii i ʼavi. Taui i paribelei, “Tauai aiwai anatapuna Bada i ririwei ana kauei, ana babani ana voteletelei.”
EXO 24:8 Ma Moses aboma i vaia ma tara i voiwaiwaḡi rava au tepai. Ma i riwa i pa, “Wei taranei ata tarawatu i vovai-virewapani ma i vianinei. —Maranai Bada tarawatu i veremi, Tauna parivainuaḡana bagibagina taumi maiteni i kauei.”
EXO 24:12 Bada, Moses i riwei, “Ma ḡei awariu au ola ma weka ma mae, ma ḡaima dabadabai ruaḡa au tepai, riwau ma au tarawatu a girugirumia ana verem da mai Israel ma viararamani.”
EXO 24:13 Ma Moses ana taunola Joshua maiteni i vokaukaua da ita ḡae au ola. Ma Moses babada awarii i babani i pa, “Weka ona painiai da ana opu-memei. Aaron ma Hur e mamae, mepa da ami paripariḡai aiwai da ona nae awarii.”
EXO 24:15 Ma Moses i ḡeḡae au ola ma apau ola i purui
EXO 24:16 Ma Bada ana boruma i peu au ola Sinai. Ma au pom six apau ola i purui, ma au pom au vi-7-na Bada apau au orana ma Moses i ḡorei.
EXO 24:17 Mai Israel i taepai ma ola au tepana Bada ana boruma i ʼnanai me ai arata ḡaeḡaena ai menamenana ma bauna potopotona.
EXO 24:18 Ma Moses i ḡae au ola ma apau au orana i rui. Ma au ola i mae au pom 40 ma waguvarai 40.
EXO 25:8 “Rava Numa Gara Vivivireina ina voai, da taui maiteni ana mae.
EXO 25:9 Numa gara ma orana purapurai ana viatataiem nanare ona voai.”
EXO 25:10 “Ma bokisi ai acaciei ina voai, ana manawa 110 cm, ma ana dabora 66 cm, ma ana ḡae 66 cm.
EXO 25:11 Ma gold aiainei ma viaitani au orana ma au doa, ma au tepana ana via goldei ma tere-kwaviviroi.
EXO 25:12 Ma ana loji 4 ma vokaukauei ma au aena 4 ma terei; ma au baba ḡelauna loji ruaḡa ina mae ma au baba ḡelauna loji ruaḡa ina mae.
EXO 25:13 Ma ai acaciei anipawe ma kauei, ma goldei ma viaitani.
EXO 25:14 Ma anipawe au loji bokisi au babana ma raviai, da ina pawei.
EXO 25:15 Anipawe au loji ina mae, eḡa ina taina-lavui.
EXO 25:16 Ma au tarawatu ḡaima dabadabai ruaḡa au tepai a girugirumia bokisi au orana ma terei.
EXO 25:17 —Ma uḡu, gold aiainei ma kauei, ana manawa 110 cm, ma ana dabora 66 cm.
EXO 25:18 Ma Cherub ruaḡa ma kauei gold gudagudanei ma uḡu au giana ruaḡa ma terei.
EXO 25:19 Ma Cherubim ḡelauna au gia ḡelauna ma Cherubim ḡelauna au gia ḡelauna ma kauei da uḡu maiteni ina vitagogi.
EXO 25:20 Ma Cherubim papei au aidamo ina viloloi, ma ina vinao vereverena, da ḡoʼapoapoe tauvaitawaneina uḡuna ina gagaloei.
EXO 25:21 Uḡu au tepana ma terei, ma ḡaima dabadabai ruaḡa bokisi au orana ma terei.
EXO 25:22 Ma uḡu au tepana, Cherubim ruaḡa au poui kampa tana vinenebelana da au tarawatu ana verem rava mai Israel aubaii.”
EXO 28:1 Ma God i riwa, Tuam Aaron natunatuna Nadab, Abihu, Eleasar ma Ithamar maiteni mai Israel awariei ma tereriei. Ma ma viaiaini da Tau aubaiu ina vipirisi pulo tauapuina.
EXO 28:2 Ma pirisi ana ḡara vivivireina ma popoi vareim aubaina da inanana ina vinualaulauna ma rava ina vivirei,
EXO 28:3 Rava rarau-ḡaroḡaroi ma nuaulaulai, ma ḡoreiai da Aaron ana pirisi garana ina popoi da ina oteni ma ina viaiaini da aubaiu ina vipirisi.
EXO 31:1 Ma Bada Moses i riwei,
EXO 31:2 “Ma inana, Tau Besalel, Judah ana damei a vinei, tauna Uri natuna, ma Hur ḡoḡana,
EXO 31:3 ma Aruau Vivivireina a verei. Ma nuaulaulaula ma nota ma aramana a verei da rau-ḡaroḡaro anatapui awari tauna tagotagogina.
EXO 31:4 Tauna taurauḡaroḡaro amai, Gold, Silver ma Bronze taunoleina aiaina.
EXO 31:5 Tauna i ai kaua ḡaima e boribori ma e laḡalaḡai, ma amtai awarina. Tauna rau-ḡaroḡaro anatapuna awarina tagotagogina.
EXO 31:6 Ma nanare Oholiab a vinei, tauna Ahisamak natuna, Dan ana au dam da ana tauagu. Ma nanare taurauḡaroḡaro nuaulaula ma aramana a verei da aiwai anatapuna a ririwem ina kauei.
EXO 31:7 Numagara Vivivireina ma parivainuaḡana bokisi ma uḡu ma numagara ana purapura:
EXO 31:8 kepakepa ma ana purapura; rampa gold aiainei ma purapura ḡelaui ma incense aniapunana.
EXO 31:9 Pulo aniapuna ḡamoḡamo taputapuna apuna aubaina.
EXO 31:10 Ma gara vinualaulaunai ina popoi, gara vivireina ina popoi Pirisi Ḡeḡetelarana Aaron aubaina ma natunatuna pirisi nolana aubaina aubaii,
EXO 31:11 monamona viaiaina aubaina ma incense Bada ana numa aubaina. Taurauḡaroḡaro wei purapurai ina rauḡaroḡaroei me a ririwei nanare.”
EXO 32:1 Maranai rava i ʼnanai da Moses barana i uama au ola, taui i nei Aaron awarina ma i riwei, “Ma nei ma god ma voai da ina painita. Wei ravana Moses, Egyptei i neiaita weka, eḡa ata aramanei aiwai i tupua awarina.”
EXO 32:2 Aaron i paribelei, “Awawami ma natunatumi waivinei ma nelarai ai loji goldei ona neiai awariu!”
EXO 32:3 Anina ma rava anatapui ai loji i votawatawanei ma i neiai Aaron awarina.
EXO 32:4 Tauna i vaia ma ai au menamenana i apui da i wanagwadai ma bull natuna kokoitauna i voai. Maranai rava wei i ʼnanai ma i riwa, “Oo mai Israel wei ami god, Egyptei i tere-opunemi.”
EXO 32:5 Maranai Aaron wei i ʼnanai ma pulo aniapuna i voai bull au naona ma i vinolanola i pa, “Au maratom tana torela Bada aubaina.”
EXO 32:6 Ma Ubaubana boiboḡi rava i vomairi da ḡamoḡamo taputapuna i apui ma viturana maiteni pulona i terei. Muriai i kiala da i am gogona ma i uma-bua guratana da i kaua labalababa.
EXO 32:7 Anina ma Bada Moses i riwei, “Ma ḡaira ma am rava Egyptei u tere-opunei. Tau i geduaieu ma kaua apoapoena i kauei.
EXO 32:8 Taui me marana au tarawatu i geduaiei ma bull natuna kokoitauna i kauei. Ma i raudunelei ma pulo i apui awarina ma i riwa, ‘Wei ami god, Oo Israel, Egyptei i tere-opunemi.”
EXO 32:9 Ma Bada Moses i riwei, “Wei ravai a inanai ma a aramanei taui kolai bagibagii, ma nuapoui eḡa.
EXO 32:10 Ma votereu da au meji ana vikwai taui awarii ma ana pupuni. Ma tam Moses ana terem da am epaepaia maiteni dam patarai ḡaeḡaena ona vitupui.”
EXO 32:11 Wate Moses God i vigigimanei i pa, “Oo Bada am rewapana ḡaeḡaenei am rava Egyptei u tere-opunei lamna aubaina eḡa am rava awarii ma meji ma ma pupuni.
EXO 32:12 Mepa da ma pupuni, Mai Egypt ina riwa, ‘Ana nota apoapoena maranai i tere-opunei da au ola anatapui ita pupuni.’ Meji avena, oram ina uba, ma eḡa ma vipupui.
EXO 32:13 Am taunola Abraham, Isaac ma Israel ma notai, tam wavamei u parivainuaḡani, ‘Tau am epaepaia ana vimaḡai me ubona au mara ma wei dobuna a paripari-vainuaḡani ami epaepaia ana vere-nonoei.”
EXO 32:14 Anina ma Bada orana i uba ma eḡa apoapoena ita neiai awarii.
EXO 32:15 Ma Moses i ḡaira me, au urana ḡaima ruaḡa dabadabai. God ana tarawatu wei ḡaimai au naoi ma au murii i girumi.
EXO 32:16 Ḡaima dabadabai lamna God ana kaua. Tauna ainelana i girumi.
EXO 32:19 Maranai Moses i turiai mepa rava i rauḡaravu ma bull natuna goldei i ʼnanai i maimairi ma rava i arara i ʼnanai. Tauna meji orana i oai ma ḡaima dabadabai ruaḡa i viorereni au doa. I viaigimagimai ola au karena.
EXO 32:20 Moses bull natuna goldei i vaia ma i apui ma i tutu-gwadagwadai da i vipokau ma au waira i tawanei ma mai Israel i egari da i uma.
EXO 32:21 Ma Aaron i riwei, “Rava aiwai i kauei awarim da u kauei da kaua apoapoe kaukauna i kauei.”
EXO 32:22 Aaron i paribelei, “Au bada eḡa ma ḡaiawa, rava ai kaua u aramanei, kaua apoapoe ai ḡai.
EXO 32:23 Ma i riweu, ‘god ma kauei da ina ravenita. Ma wei ravana Moses, Egyptei i tere-opunelai, tauai eḡa ata aramanei aiwai awarina i tupua.’
EXO 32:24 Lamna aubaina rava a riwei, ‘Aiaia awarina via goldei ona votawanei ma i vereu.’ Ma ai au menamenana a tawana-ruiei ma wei bull natuna i opui!”
EXO 32:25 Moses i ʼnanai da Aaron eḡa tagotagogina da rava ita vibadei, ma ana ḡavia ai anivinama i kauei.
EXO 32:26 Lamna aubaina ai rauḡaravu au metaetana i mairi ma i garara, “Aiai da Bada au murina, ona nei awariu!” Ma Levi ana dam i nae Moses au murina.
EXO 32:27 Ma Moses taui i riwei, “Bada, Israel ana God e ririwa. Nelara sod ona lavui ma ona nae ḡaravu au giana da ona nenememei ma dam turam ma vareim ma mae-turam ma viraḡeni.”
EXO 32:28 Levi ana dam Moses i voteletelei ma nai au marana nelara 3,000 i viraḡeni.
EXO 32:29 Ma Moses i riwa, “Amadodo Bada taumi i voviviremi ma i viaiainimi da aubaina ona vipirisi pulo tauapuina, aubaina taumi Bada o voteletelei da natunatumi ma varevareimi o viraḡeni.”
EXO 32:30 Ma maratomna Moses rava i riwei, “Taumi ḡoʼapoapoe ḡaeḡaena o kauei wate ana ḡae Bada awarina da ana kauana dadanei da ami ḡoʼapoapoe ina nota-tawanei.”
EXO 32:31 Anina ma Moses i ḡae me Bada awarina ma i riwa, “Au rava kaua i apoapoe ḡaḡa i kauei. Taui ai god goldei i kauei ma i raudunelei!
EXO 32:32 Wate marina Bada a vivibaḡaim da ai ḡoʼapoapoei ma nota-tawanei ma mepa da eḡa lamna avena ma wavau am au buka ma boa-tawanei.”
EXO 32:33 Ma Bada Moses i paribelei, “Aiavoi ḡoʼapoapoei i kauei awariu, Tau wavai au buka ana boai.
EXO 32:34 Marina ma nae, rava ma naiei dobu a ririweia ma au anela ina ravenim. Wate mara ina ḡeta da ana kovoḡa, taui ai ḡoʼapoapoe aubaina ana kovoḡi.”
EXO 32:35 Ma Bada doria apoapoenei rava i kovoḡi aubaina taui god bull natuna Aaron i voai i raudunelei.
EXO 34:1 Bada, Moses i riwei, “Ḡaima ruaḡa dabadabai ma bori inanana me ruaḡa u wamawamaia, ma au tepana riwana tagogina ana girumi me au naona.
EXO 34:2 Ma vokaukaua ma ubaubanai ma ḡei ola Sinai au tepana ma nebeleu.”
EXO 34:4 Ma Moses, ḡaima ruaḡa i bori me au naona nanare. Ubaubanai boiboḡi ḡaimai i voai ma i ḡae au ola Bada i ririwei nanare.
EXO 34:5 Ma Bada apauei i ḡairai ma au ririvana i raumairiei, ma wavana i latoni, “Bada!”
EXO 34:6 Ma Moses au naona i babara ma i viḡoreḡore, “Tau maemae nonoana! Tau rarau-nuapoapoeu ma iviu aiaina, tau eḡa laḡilaḡina amlou ita voḡaiḡai.
EXO 34:7 Au nuavaina maemaena ina mae au rava awarii da kimta tausan ina kwa ma kaua apoapoe, mae-ḡaeḡae ma ḡoʼapoapoe ina nota-tawanei. Wate tauna eḡa kaua apoapoe taukauei ita inana-tawanei, natunatui ma ḡoḡoḡai, amamai i kaukauei kovoḡana e vaivaia da kimta vitonuina da vi-four-na.”
EXO 34:8 Moses maratagogi i mae-peu au doa ma Bada i viborumei.
EXO 34:9 I riwa, “Au bada mepa da riwa kaua da tam nuanuau u vaia, a vivibaḡaim da uta vinao ma tata nae. Wei ravai orai badobadoi, wate ai kaua apoapoe ma ai ḡoʼapoapoei ma nota-tawanei, ma ma vai-meleiai am buderi.”
EXO 34:10 Bada, Moses i riwei, “Ma rautaniḡana! Au parivainuaḡana bagibagina tam maiteni a kaukauei am patara Israel maiteni. Ma au matami kaua ḡaeḡae aniba kauai ana kauei. Eḡa melanai aiai wenanare ita kauei au dobu. Rava anatapui au ririvami e mamae, au rewapana ina inanai da tau, Bada kaua ḡaeḡae ana kauei aubaimi.”
EXO 34:28 Moses kampa i mae Bada maiteni au pom 40 ma waguvarai 40, eḡa ita am ma eḡa ita uma nai au marana. Ma Bada ḡaima au tepana parivainuaḡana riwai - Tarawatu 10 i girumi.
EXO 34:29 Moses ḡaima ruaḡa au tepai parivainuaḡana riwai i vinimavoei ma ola Sinaiei i ḡairai. Wate eḡa malana ita vaia da naona i lalalai aubaina tauna Bada maiteni i babani.
EXO 34:30 Aaron ma Israel patarai i ʼnanai da Moses naona i lalalai ma awarina naena i rovoei.
EXO 34:31 Wate Moses taui i ḡorei, ma Aaron ma dogadogara i nei awarina, ma awarii i babani.
EXO 34:32 Ma mai Israel i riei Moses awarina ma tarawatu ola au tepana i vereverei rava i pariverei.
EXO 34:33 Moses naona garei i purui maranai awari i babani-vorovei.
EXO 34:34 Maranai Moses e ruirui au numagara da Bada maiteni ina babani, ḡarana naona i purupurui lamna, e vovotawanei. Ma e opuopu memei ma Bada aiwai i riwei mai Israel e paripariverei,
EXO 34:35 ma mai Israel, i ʼnanai da Moses naona i lalalai. Lamna maranai Moses naona i puru-melei da ina rui me da Bada awarina ina babani.
EXO 40:1 Ma Bada Moses i riwei,
EXO 40:2 “Au Numa Gara Vivivireina ma vimairini aupom tagogi, madeḡa au vouna.
EXO 40:3 Tarawatu 10, Parivainuaḡana bokisina au orana ma poai, ma au naona anitereḡaḡara ma teretaḡonei da numa garana ina babalaraḡi.
EXO 40:4 Teibol ma ruiei ma au tepana aiwai i kaukauei aubaina ma terei. Ma rampa anivojijinana ma ruiei, ma rampa ma terei
EXO 40:5 Ma incense aniapuna goldei ma terei bokisi au naona ma anitereḡaḡara ḡelauna ma terei da Bada ana numa gara vivivireina ina gudui.
EXO 40:6 Numa gara au metaetana, au doa, pulo aniapuna ma terei.
EXO 40:7 Anirauoḡa numa gara ma pulo aniapuna au poui ma terei ma waira ma vioai.
EXO 40:8 Numa gara ma pulo aniapuna anitereḡaḡara ma tere-kwaviviroi da dobuna ma gari. Ma au anirui anitereḡaḡara ma vidawei.
EXO 40:9 —Ma oil viaiainana ma vaia ma numa gara ma purapura anatapui au orana ma buloi ma ma vovivirei da vivivireina.
EXO 40:10 Ma pulo aniapuna ma ana purapura maiteni ma buloi ma ma vovivirei da vivivireina.
EXO 40:11 Anioḡa abomana ma ana animairi maiteni ma buloi ma ma vovivirei da vivivirei.
EXO 40:12 —Aaron natunatuna ma neiai numa gara vivivireina au metaetana ma wairei ma oḡai.
EXO 40:13 Ma Aaron pirisi ana gara vivivireina ma vioteni ma oilei ma vovivirei da aubaiu ina vipirisi pulo tauapuina.
EXO 40:14 Ma natunatuna ma neiai ma pirisi pulo tauapuina ai gara ma vioteni.
EXO 40:15 Ma ma buloi me amai u buloi nanare da ina vipirisi pulo tauapuina. Wei viaiainana Aaron ana epaepaia i vovivirei da mara nonoa kimtana patapatana awari ina vipirisi pulo tauapuina.
EXO 40:16 Moses anatapuna i kauana-paiei me Bada i ririwa nanare.
EXO 40:17 —Anina ma madeḡa au viruaina au pom tagogi nawaravi tagogi, taui numa gara vivivireina i vimairini.
EXO 40:18 Moses dogo i ḡarai ma tuatua i tonei ma terewaba ma anitapejijinana i ragini.
EXO 40:19 Ma gara ḡamoḡamo opinei i ḡauḡauri au tepana i ebani, Bada i ririwei nanare.”
EXO 40:20 Anina ma Moses ḡaima dabadabai ruaḡa bokisi au orana i terei. Ma anipawe loji au orana i vionaḡi bokisi au adana, ma uḡuna i viaitani.
EXO 40:21 Ma bokisi i ruiei God ana au numa gara vivivireina ma anitereḡaḡara i terei da bokisi i mae-ḡaḡari, Bada i ririwei nanare.
EXO 40:22 Ma nanare teibol i ruiei God ana au numa gara, anitereḡaḡara i mae ma au doei, au laubadei i terei
EXO 40:23 ma teibol au tepana palawa i pulopuloei Bada awarina i terei, Bada i ririwei nanare.
EXO 40:24 Rampa aniterenana i vaia ma au numa gara teibol au naona, au babaḡela au rauanaḡei i vikialai.
EXO 40:25 Ma rampa i apui Bada awarina, me i ririwei nanare.
EXO 40:26 Incense aniapuna goldei anitereḡaḡara au naona i terei numa gara vivivireina au orana.
EXO 40:27 Anina ma au tepana incense ḡabuḡabui i apui, Bada i ririwei nanare.
EXO 40:28 Ma anitereḡaḡara i terei da aninae au numa gara vivireina i gudui.
EXO 40:29 Pulo aniapuna Bada ana numa gara vivivireina au metaetana. Au tepana ḡamoḡamo ma palawa i apui me Bada i ririwei nanare.
EXO 40:30 Ma aboma ḡaeḡaena numa gara ma pulo aniapuna au poui i terei, ma au orana waira i waḡi anioḡa aubaina,
EXO 40:31 ma kampa Moses ma Aaron ma natunatuna urai ma aei i oḡai.
EXO 40:32 Taui aei ma urai e oḡaoḡai maranai e ruirui au numa gara bo e nenae pulo au aniapuna.
EXO 40:33 Ma Moses Numa gara ma Pulo aniapuna i gari-kwaviviroi. Ma anitereḡaḡara i terei au anirui. Anina ma Moses ana nola i kwa.
EXO 40:34 Ma apau Bada ana Numa Gara Vivivireina i purui ma ana boruma numana i vioai.
EXO 40:35 Apau numa gara vivivireina au tepana i kiala ma Bada ana boruma numana i vioai ma lamna aubaina Moses eḡa tagotagogina da ita rui.
EXO 40:36 Ma apau i vovoepa lamna maranai mai Israel ina vaḡai au dobuḡela.
EXO 40:37 Ma mepa da apau eḡa ita voepa lana taui eḡa ina nae.
EXO 40:38 Maranai mai Israel e vaḡavaḡai, Bada ana animae apau au orana numa gara vivivireina au tepana ma waguvarai tauna ai apau au orana e ararata.
LEV 1:1 Bada au Numa gara Vivivireina ma Moses i kwatuei ma i riwei i pa,
LEV 1:2 “Wei au pariverena pulo apunana aubaina. Mai Israel ma riwei ma pa, ‘Aiai da Bada awarina ḡamoḡamo e apuapui, lamna bulumakau tagogi bo sipu bo gote i ḡamoḡamoi ina neiai ana pulo.
LEV 1:3 —‘Mepa da ḡamoḡamo taputapuna e apuapui am pulo, ma inanai da ḡamoḡamo orotona aiaina ma eḡa ana apoapoe aiwai. Ma neiai Numa gara Vivivireina ana au anirui, da Bada ina vianinem.’
LEV 1:4 Ma uram ḡamoḡamona au kolana ma terei, wei e vivimataira da ḡamoḡamo i raviepaiam da ina iraḡe am ḡoʼapoapoe ina oḡa-tawanei.
LEV 1:5 Ma bulumakau Bada au naona ma viraḡeni, ma pirisi Aaron natunatuna tara, ina neiai da pulo aniapuna au adana ina voiwaiwaḡa-naiei.
LEV 1:6 Anina ma Ḡamoḡamo ma opai ma ma api.
LEV 1:7 Ma Aaron natunatuna, ai ina viviri pulo aniapuna au tepana.
LEV 1:8 Taui sia apiapina ai araratana au tepana ina terei da ina arai, kolana da monamona maiteni. Wate amoamo da ganigani ma sia aei wairei ina oḡai, ma pirisi siana anatapuna ina apui. Wei pulona apuapunana lamna ḡabuna aiaina Bada ina vinuaiaini.”
LEV 3:1 Bada Moses awarina i babani i pa, “Aiai da nuauba amna aubaina ana pulo bulumakau e apuapui, ma inana-kauei da burumakauna orotona bo wavinena, aiaina ma eḡa ana apoapoe aiwai.
LEV 3:2 Ma urana ḡamoḡamo au kolana ina terei ma ina viraḡeni Numa Gara Vivivireina ana au anirui. Ma pirisi Aaron natunatuna tara pulo aniapuna au adana ina voiwaiwaḡa-naiei.
LEV 3:3 Ma amoamo monamona ava ma kaina monamona ma ganigani ana monamonana, pirisi ina verei da ina apui nuauba pulona.
LEV 3:5 Ma Aaron natunatuna wei monamonai sia taputapuna e ararai au tepana ina terei ma ina apu-tagogiei, pulo aniapuna au tepana. Wei amgogona pulona ma ḡabuna i ai kaua Bada awarina.”
LEV 13:1 Bada Moses ma Aaron i riwei i pa,
LEV 13:2 “Mepa da aiai kero bo paramaitua i vaia bo opina i lebara ma e notanotai da wei kerona e viviopidoriana, lamna ana rava tauna ina naiei pirisi Aaron bo natuna tagogi awarina.
LEV 13:3 Pirisi kero vioana ina inanai. Mepa da apara au kero e vivimairiana i arapoira ma dogona i ḡaira lamna opidoriana. Ma pirisi ina riwa da tauna eḡa aiaina Bada au matana.
LEV 13:45 —Rava aiai opidoriana i vaia, tauna gara wanasikasikana ina oteni, aparana eḡa ina jinai ma naona ina purui ma ina kwatu ina pa, ‘Tau eḡa aiaiu! Eḡa ona nei au ririvau!’
LEV 13:46 Maranai doriana awarina e mamae lamna tauna anina miramirana, Tauna ainelana ina mae au tano.”
LEV 17:10 Aiai Israelieina bo jentail maiteni o mamae, sia taratarana e aniani, Bada tauna ina mae-puputei ma ana rava awariei ina bori-tawanei.
LEV 17:11 Aiwai anatapui da lawalawaii ai lawana au tarai e mamae ma lamna aubaina Bada i riwa da tara pulo au aniapuna ona voiwaiwaḡi da rava ai ḡoʼapoapoe ina vaitawanei. Tara lamna lawana, ma lamnei ḡoʼapoapoe e vaivai-tawanei.
LEV 18:1 Bada Moses i riwei i pa,
LEV 18:2 “Mai Israel awari ma babani ma ma riwei, ‘Tau Bada ami God.’
LEV 18:3 Mai Egypt ai kaua eḡa ona ḡovaivaitei, Wariaḡa kampa o mae, marina a taratara-vainanaiemi au Canaan ma ai kaua eḡa ona ḡovaivaitei. Eḡa ai lawana ona votaḡotaḡoi.
LEV 18:4 Taumi au tarawatu ona voteletelei ma riwau ona votaḡotaḡoi. Tau Bada ami God.
LEV 18:5 Mepa da au tarawatu ma riwau ona voteletelei taumi lawana ona nelaḡai. Tau Bada a riwa.”
LEV 18:6 Tau Bada wei au babani bagibagii a vereveremi, “Eḡa aiai novuna bo vareina ina viawawanei.
LEV 18:19 —Maranai wavine nawaravi i vunui tauna miramirana, eḡa maiteni ma viawawana.
LEV 18:20 —Eḡa oroto ḡelauna awana maiteni ma viawawana, lamna tam u vimira-melem.
LEV 18:21 —Natunatumi eḡa ona puloei god Molek awarina, aubaina Tau Bada ma vinimala e neineiai awariu.
LEV 18:22 —Eḡa aiai orotona, oroto ḡelauna ina viawawanei, me oroto waivine e viawawanei, wei lamna ḡoʼapoapoe kaukauana God au matana.
LEV 18:23 —Eḡa aiai orotona ḡamoḡamo ina viawawanei bo wavine ina verena-melei da ḡamoḡamo ina viawawanei. Mepa da wei u kauei tam u vimira-melem.
LEV 18:24 —Eḡa wei kauai ona kauei da ina vimiramiraimi. Dam au Canaan maemaei anatapui wei kauai i kauei ma i vimira-melei. Lamna aubaina ana viaḡaḡana-opunei ma taumi ona rui.”
LEV 19:1 Ma Bada Moses i riwei i pa,
LEV 19:2 “Dam Israel anatapui ma tuarui ma ma riwei, ‘Taumi lawana vivivireina ona maeni. Aubaina Tau Bada ami God vivivireiu.’
LEV 19:17 —Eḡa oram ina raviapiai kaua apoapoena ravana awarina, wate maiteni ona kiala da kaua ona tere-vaijijimani, da eḡa ḡoʼapoapoe ona kauei.
LEV 19:18 —Eḡa ma raubiwa am rava awarii, eḡa aiai ma ḡoaḡaiei, wate rava turam nuanuam ina vaia me tam nuanuam e vaivai-melei. Tau Bada.”
LEV 20:6 Aiai ravana i ḡoei da kaua anoi ita aramanei, lamna Tau ina vibaḡaiu. Eḡa vinuaterena aubaina ina nae konakonaḡa awarii ina bababani. Mepa da aiai wei i kauei, nai ravana ana mae-puputei, ma au rava awariei ana viopuni.
LEV 24:19 Mepa da aiai turana i vikeroi, aiwai i kaukaueia awarina nanare ina kauei.
LEV 24:20 Mepa da gelama i viaigai, gelamina tagogi ina wanagai, mepa da mata tagogi i viapoapoeni, matana tagogi ina apoapoei. Mepa da ivo tagogi i viaigai, ivona tagogi ina wanagai. Aiwai kerona rava ḡelauna i verei, tauna nanare ina kero.
LEV 24:21 Aiai ravana ḡamoḡamo i viraḡeni ina vimaiei, wate aiai da rava i viraḡeni, tauna ina iraḡe.
LEV 24:22 Wei tarawatuna taumi anatapumi aubaimi, mai Israel ma dobu ḡela ravai, aubaii Tau Bada ami God.
NUM 6:22 Bada Moses i riwei i pa,
NUM 6:23 “Aaron ma natunatuna ma riwei da wenanare mai Israel ina viaiaini ina pa,
NUM 6:24 ‘Bada ina viaiainimi ma ina gagaloemi.
NUM 6:25 Bada ivina ina ai awarimi ma ina paina-kauemi.
NUM 6:26 Bada ana nuaiaina ina mae-tavirei awarimi ma nuauba ina veremi.’
NUM 6:27 Ma nanarena, maranai Aaron ma natunatuna Tau wavauei mai Israel e viviaiaini, ma Tau ana viaiaini.”
NUM 13:1 Bada Moses i riwei i pa,
NUM 13:2 “Mai Israel ai dam 12 au orai rewapana tagotagogi ava ma vinei, da ma paritawanei da Canaan dobuna ina ivui, wei dobuna mai Israel a vereverei.”
NUM 13:3 Ma Bada i ririweia nanare Moses i kauei. Mai Israel ai dam 12 babadai i paritawanei. Taui ai ḡaravu au mutulua Paran i voterei da i nae au Canaan.
NUM 13:17 Maranai Moses ravai i paritawanei da dobuna ita ivui ma i riwei i pa, “Au Negev ona virautua da dobu violaolana ona naeni da au navanava ḡelauna.
NUM 13:18 Dobu ona tuvirevirei, ma ana patara ona inanai menanare, rava ai maḡa ma ai rewapana bo ai ḡokokokara?
NUM 13:19 Doa maumaurana bo eḡa? Ai melaḡai ona tuvirevirei, garigarina bo e mamae lota?
NUM 13:20 Doa maumaurana bo eḡa? Ai e gogogo bo eḡa? Ma ona kauana-guratei da ai anoi ḡelaui ona purai da ona neiai.”
NUM 13:21 Anina ma taui dobuna i naeni, au mutulua Zin i vikarei ma dobuna i naeni da au gia dewadewana au Rehob, wei lamna Lebo Hamath au ḡereḡerena.
NUM 13:25 Au pom 40 taurauivu dobu i tuvirevirei ma i nememei,
NUM 13:26 I nei Moses, Aaron ma Israel patarai awari au Paran mutuluana au Kadesh ma ai anoi au dobuna i vaivaia i viatataiei. Ma i pariverei i pa, “U paritawanelai da dobuna a ivui, marina grape ana ḡou marana ma a inanai da ani ipi gabuna aiaina ma doa maumaurana, ma aina anoi ḡelaui a neiai da ona inanai.
NUM 13:28 Wate kampa rava ḡaiḡaiawai e mamae, ma ai melagai i rata kaua ma i gari-kwaviviroi da eḡa ḡavia ina rui. Ma kampa mai Anak a inanai.
NUM 13:29 Mai Amalek au mutulua Negev e mamae, ma mai Hitti mai Jebus ma mai Amori au ola e mamae ma mai Canaan au gera, Jordan wairana au ririvana e mamae.”
NUM 13:30 Ma Caleb, rava i riwei da i genuana ma i riwa i pa, “Tana nae dobuna ravai tana virubai ma dobuna tana vaia!”
NUM 13:31 Wate taurauivu maiteni i ḡeḡae i pa, “Eḡa! Ravai i virewapana kaua eḡa me tauta. Eḡa tana viḡaviei.”
NUM 13:32 Ma nanare taui nai dobuna ana apoapoe riwana i vibabarai mai Israel awari i pa, “Nai eḡa ani ipi doana aiaina ma rava manamanai ma ḡaiḡaiawai kampa e mamae.
NUM 13:33 Ma kampa rava ḡaiḡaiwai Mai Nephili a inanai (Mai Anak noinoii) tauai a inana-meleiai lamna me kapau ma nanare taui au matai lamna tauai me kapau.”
NUM 14:1 Ma nai waguvaraina rava anatapui i tou mara.
NUM 14:2 Taui anatapui Moses ma Aaron i viḡaviei i pa, “Airake au Egypt ata iraḡe ota! Bo weka au mutulua.
NUM 14:3 Aiwai aubaina Bada e nainaieta wei au dobuna da ravai sodei ina viraḡenita ma awawata ma natunatuta ina pani-naiei. I ai kaua da tata wanaviraita au Egypt.”
NUM 14:4 Ma taui i babani vivira i pa, “Bada tana vinei da ina naiana-meleta au Egypt.”
NUM 14:5 Anina ma Moses ma Aaron i mae-ḡaira da naoi au doa Israel patarana au matai.
NUM 14:6 Nun natuna Joshua ma Jephune natuna Caleb ruaḡai, taui maiteni dobu i tuvirevirei, ai gara i sikai,
NUM 14:7 ma mai Israel anatapui i riwei, “Dobuna anatapunana a naeni ma a tuvirevirei ma dobu maumaurana.
NUM 14:8 Mepa da Bada nuanuana ina ai awarita ma ina ruieta dobuna maumaurana awarina, weka sia ma lam eḡa anibaiana.
NUM 14:9 Wate Bada eḡa ona viḡaviei. Ma ravai dobuna e maemaeni eḡa ona rovoei, tana viaḡaḡana-opunei. Taui ai agu eḡa. Tauta Bada maiteni ta mamae! Ravai eḡa ona rovoei!”
NUM 14:10 Mai Israel Caleb ma Joshua ḡaimei ita viraḡeni wate Bada ana borumana i eḡa numagara au tepana.
NUM 14:26 Bada Moses ma Aaron i riwei,
NUM 14:27 “Wei ravai apoapoe ai beura awariu a nonora, iauei! Mai Israel ai pariviravira awariu a nonori.”
NUM 14:28 Wenanare ma paribelei, “Bada i riwa, ‘Tau wavauei a ririwa da aiwai o vivibaḡei, nanare ana kauei.”
NUM 14:29 Taumi au mutulua tupuami urabovai ina nae. O pari-virevireu aubaina taumi ami madeḡa 20 ma e ḡeḡae ona iraḡe.
NUM 14:30 A parivainuaḡami da wei au dobuna ota mae wate eḡa aiai tagogi wei au dobuna ina rui anina Jephune natuna Caleb ma Nun natuna Joshua.
NUM 14:31 Ma o ririwa da natunatumi ina vaia ai panipani, wate taui kampa ana ruiei da dobuna o gedugeduaieia ina maeni.
NUM 14:32 Wate taumi patarami tupuami au mutulua ina bova-nae.
NUM 14:33 Eḡa ota vipatutu ma lamna aubaina natunatumi ina vinuapoapoe au mutulua ma ina kovoḡi da ina viḡamoḡamo-nae da madeḡa 40 ina kwa nai maranaina taumi kimta magurimi ona iraḡe-pai.
NUM 14:34 Aupom 40 dobuna o tuvirevirei lamna aubaina ana kovoḡimi da madeḡa 40, au pom tagogi maiana madeḡa tagogi. Ami ḡoʼapoapoei aubai au kovoḡa malana ona vaia.
NUM 14:35 Tau Bada, A riwa! Tau wei ana kauei taumi ḡoʼapoapoe ravami anatapumi awarimi. Ami rava maiteni o vitagogiemi ma o viḡavieu. Taumi anatapumi au mutulua ona kwa, taumi weka ona iraḡe.
NUM 20:1 Nawaravi au vouna mai Israel anatapui au mutulua Zin i ḡeta ma au Kadesh i rauḡaravu. Weka Miriam i ʼraḡe da i doboi.
NUM 20:2 Kampa Waira eḡa ma lamna aubaina taui i vitagogiei ma Moses ma Aaron ai ḡavia i vomairi,
NUM 20:3 ma Moses maiteni i viparipariniḡai i pa, “Rorova varevareiai maiteni ata iraḡe tagogi Bada au matana!”
NUM 20:4 Aiwai aubaina Bada ana rava u neiai au mutulua ana ḡamoḡamoi da ina iraḡe
NUM 20:5 Aiwai aubaina Egyptei u tere-opunelai ma u neiai wei dobuna apoapoena awarina? Weka eḡa ani ipi doana aiaina da witi da damala aina bo grape warami bo Pomegranates aina ina gogo, ma eḡa waira aniuma!
NUM 20:6 Moses ma Aaron, patara i voterei ma i nae Bada ana numagara au metaetana ma i mae-peu au doa ma i raudune. Ma Bada ana borumana i eḡa.
NUM 20:7 Ma Bada Moses i riwei,
NUM 20:8 “Am jiḡona ma vaia ma tuam Aaron maiteni rava ona vitagogiei. Ma au matai kira awarina ma babani ma ana waira ina veremi. Nanare waira kirei ina opu da Israel patarana ina uma ai ḡamoḡamo maiteni.
NUM 20:9 Anina ma Moses jiḡona Bada au naona i vaia, i ririwei nanare.”
NUM 20:10 Ma Moses ma Aaron dam Israel i vitagogiei kira au naona ma Moses i riwa, “Ora potapotami! Ona genuana! Tauai waira kira au orana ana tere-opuniai aubaimi!”
NUM 20:11 Ma Moses ana jigona i voepai ma kira i ravi mara ruaḡa. Ma waira ḡaeḡaena i ruba-opu da rava ma ḡamoḡamo i uma.
NUM 20:12 Anina ma Bada, Moses ma Aaron i riwei, “Taumi eḡa ota vitumaḡana-kaueu da Tau vivivireu ami dam Israel au matai, ma lamna aubaina taumi eḡa wei ravai ona ruiei dobuna a vereveremiana awarina.”
NUM 20:23 Au ola Hor, Edom ana au parata, kampa Bada Moses ma Aaron i riwei,
NUM 20:24 “Taumi riwau o rauaḡaiḡaiei au Meribah ma lamna aubaina, dobu mai Israel a verevereia, Aaron kampa eḡa ina rui. Tauna noinoina ina votaḡoi.
NUM 20:25 Aaron ma natuna Eleasar ma taravaia ma ma ḡaei au ola Hor.
NUM 20:26 Kampa Aaron ana pirisi garana ma votawanei ma natuna Eleasar ma vioteni. Aaron kampa ina iraḡe ma noinoina ina votaḡoi.”
NUM 20:27 Moses Bada i ririwei i kauei. Taui ola i ḡaeni, mai Israel anatapui au matai.
NUM 20:28 Moses Aaron ana pirisi garai i votawanei ma natuna Eleasar i vioteni. Ma kampa ola au tepana Aaron i ʼraḡe. Ma Moses ma Eleasar i ḡaira memei.
NUM 20:29 Maranai patarana i aramanei da Aaron i ʼraḡe ma i touei da au pom 30.
NUM 21:4 Taui ola Hor i netawanei ma boga lebalebarina etanaina i vaia da Edom ita vorei. Au etanai rava amloi i ḡaiḡai aubaina ai vaḡai i manawa,
NUM 21:5 ma Moses ma God i eni i pa, “Aiwai aubaina Egyptei o taravaina-opunelai da au mutulua ana iraḡe? Ai lam eḡa! Ai waira eḡa! Ma wei lam tagogina manna a amgeduaiei.”
NUM 21:6 Ma Bada mota ḡaiḡaiawai i paritawanei awari ma maḡamaḡaui i ani ma i ʼraḡe.
NUM 21:7 Rava i nei Moses awarina ma i riwa, “Tauai ḡoʼapoapoena a kauei maranai Bada ma tam a parivireviremi. Ma raupari da Bada mota ina vaitawanei.” Ma Moses i raupari rava aubaii.
NUM 21:8 Ma Bada Moses i riwei i pa, “Mota ḡaiḡaiawana kokoitauna ma kauei ma ai au damona ma raḡini. Maranai mota, rava aiai i ani ma i taepai da mota kokoitauna i ʼnanai, ma tauna ina lawana.”
NUM 21:9 Ma Moses mota bronzei i kauei ma ai au damona i raḡini. Maranai mota aiai i ani ma ravana i taepai da mota i ʼnanai ma i lawana!
NUM 21:10 Mai Israel i nae ma au Oboth i rauḡaravu.
NUM 21:11 Ma Oboth i netawanei ma i nae au Iye-Abarim i mae, wei lamna mutulua, Moab au naona au maramatanei.
NUM 21:12 Kampa da i nae Zered au wapuna i rauḡaravu.
NUM 21:13 Ma wei dobuna i netawanei ma i nae waira Arnon au baba ḡelauna au mutulua mai Amori ai au parata. (Moab ma Amori ai dobu au poui wei wairana e viviparata).
NUM 21:21 Ma mai Israel taupariverena i paritawanei da Sihon mai Amori ai gulau i pariverei i pa,
NUM 21:22 “Tauai a ḡoei da am au dobu ata verautua. Tauai eḡa ana deḡa ami au wapu bo grape wapuna, bo ami au waira dogona waira ana umai. Tauai gulau ana au etanai ava ana babara da am dobu paratana ana opu-tawanei.”
NUM 21:23 Wate gulau Sihon mai Israel eḡa ita vianinei da ana au dobu ita verautua. Ma ana sorodia anatapui i tami ma i nae au mutulua da Israel ita nebelei. Au Jahas i ḡeta da Israel maiteni i viḡaiḡaiawa.
NUM 21:24 Wate mai Israel i virewapana ma gulau Sihon i viubai ma ai dobu waira Arnon i ḡae da waira Jabok ana parata i vaia, wei kampa mai Ammon au dobu e viviparata. Mai Ammon ai parata i gagaloana-kauei ma lamna aubaina mai Israel eḡa ai au dobuna ita rui.
NUM 21:25 Ma mai Israel i viḡavia da, mai Amori ai melagai i vaipai da i maeni, taon Heshbon ma melagai ḡelaui kampa maiteni i vaia.
NUM 21:31 Nanare mai Israel mai Amori ai dobu i vaia ma kampa i mae
NUM 21:32 Ma Moses tauivu i paritawanei da Jaser taon i tuvirevirei, ma muriai mai Israel i nae ma ai melaḡai anatapui i vaia ma mai Amori kampa maemaei i viaḡaḡana-opunei.
NUM 21:33 Ma mai Israel i vira ma etanaiei i ḡae au Bashanei. Ma Bashan ai gulau Og ai sorodia anatapui maiteni i opui da taui i nebelei au Edrei.
NUM 21:34 Ma Bada Moses i riwei i pa, “Eḡa tauna ma rovoei, aubaina tauna, ana rava anatapui, ma ai dobu maiteni au uram a tereterei. Aiwai u kauei Amori ai gulau Sihon awarina, au Heshbon taon, nanare gulau Og awarina ma kauei.”
NUM 21:35 Ma gulau Og i viraḡeni natunatuna nelarai ma rava anatapui i viraḡena-pai, eḡa aiai ita mae. Ma mai Israel dobuna i vaia da ai dobu.
NUM 22:1 Ma mai Israel i vomairi da Moab au wapuna, Waira Jordan au adana i rauḡaravu, ma au baba ḡelauna Jeriko taon.
NUM 22:2 Ma mai Israel aiwai i kauei mai Amori awari, Zippor natuna Balak anatapuna i ʼnana-pai.
NUM 22:3 Mai Israel i maḡa kaua ma lamna aubaina mai Moab i rovo kaukaua, rovo ita iraḡelei.
NUM 22:4 Ma mai Moab mai Midian babadai i riwei i pa, “Aburuna ava ma wei patarana aiwai anatapuna au ririvata ina pupuna-pai, me bulumakau au wapu modu e amam.”
NUM 22:5 Anina ma Moab ai gulau Balak, Beor natuna Balaam ana riwa i paritawanei au Pethor, waira ḡaeḡaena wavana Euphrates au ririvana. Ana riwa wenanare, “Dam tagogi Egyptei i opu, ma dobu anatapuna e vaivaia ma marina au ririvau i rauḡaravu.
NUM 22:6 Taui i virewapana kaua eḡa me tau, ma nei ma ravai ma parivai-iviapoapoeni, mepa da tau ravai ana vovaiubai ma wei dobunei ana viaḡaḡana-opunei. Aramanei da maranai tam rava e viviaiaini tauna viaiaina e vaivaia ma maranai u parivai-apoapoeni tauna ina apoapoe.”
NUM 22:7 Ma Midian ma Moab babadai mane i vaia Balaam vimaiana aubaina ma i vomairi. Ma i ḡeta Balaam awarina ma Balak ana riwa i pariverei.
NUM 22:8 Balaam ravai i paribelei i pa, “Weka ona matave ma au maratom Bada aiwai ina riweu ana pariveremi.” Ma babadai kampa Balaam maiteni i mae.
NUM 22:9 God i nei ma Balaam i vitara-virevirei i pa, “Aiavoi i nei awarim?”
NUM 22:10 Balaam i paribelei, “Zippor natuna Balak, Moab ai gulau wei riwana i paritawaneiai i pa,
NUM 22:11 ‘Ma rautaniḡana dam ḡaeḡaena Egyptei i opui ma dobu anatapuna e vivioai. Ma nei ma aubaiu ravai ma ḡaḡalei, da maiteni ana viḡaiḡaiawa ma ana viagagei da ina vinelana.”
NUM 22:12 Wate God Balaam i riwei i pa, “Eḡa maiteni ma nae. Eḡa wei ravai ma ḡaḡalei aubaina Tau au viaiaina awarii.”
NUM 22:13 Ubaubanai Balaam i nae ma Balak ana taupariverena i riwei, “Ona nae me ami au melaḡai! Bada eḡa ita vianineu da maitemi tana nae.”
NUM 22:14 Ma Moab babadai i nae me ai bada Balak awarina ma i riwei i pa, “Balaam eḡa ita goei da ita nei.”
NUM 22:21 Ma ubaubanai Balaam i vomairi ana donki i vokaukauei ma Moab babadai maiteni i nae.
NUM 22:22 Wate God amlona i ḡaiḡai kaua da Balaam i nenae, ma ana anela i paritawanei da ana etanai i mae-tomeni. Balaam donki i gerui ma ana taunola ruaḡa maiteni i nenae.
NUM 22:23 Ma maranai donki Bada ana anela i ʼnanai ana sodna au etanai i maimairi ma i tawana-ruiei au ririva. Balaam donki i kwakwapui da ita opu me au etanai.
NUM 22:24 Ma Bada ana anela etanai ḡuriḡuririna i mae-potai, Grape ḡoroḡorovai epaepana ruaḡa ḡaimei i garigaria au poui.
NUM 22:25 Maranai donki Bada ana anela i ʼnanai ma ita deḡa lamna Balaam aena au gari i viairaturatui. Ma Balaam donki i kwapu-melei.
NUM 22:26 Ma Bada ana anela i nae ma etanai au ḡuriḡuririna i mairi, weka eḡa gabu ita mamae-dadana da taui ita deḡa.
NUM 22:27 Maranai donki anela i ʼnanai, i mae-ḡaira da i kiala, Balaam amlona i ḡaiḡai kaua ma ana jiḡonei donki i kwapui.
NUM 22:28 Anina ma Bada donki gamona i votawanei da i babani i pa, “Aiwai apoapoena a kauei awarim da mara tonuḡa u kwapuiu?”
NUM 22:29 Balaam donki i riwei i pa, “Tam u vikalokaloeu me bua! Awariu sod lamna marina ata viraḡenim.”
NUM 22:30 Ma donki Balaam i riwei i pa, “Tau donkina tagogina marana patapatai u gerugeruiu bo? Wenanare a kauana dadanei awarim bo eḡa?” Balaam i riwa, “Eḡa!”
NUM 22:31 Ma Bada Balaam matana i vikalai da ana anela i ʼnanai ana sodna i maimairi au etanai. Ma i mae-ḡaira au doa ma i raudune.
NUM 22:32 Ma Bada ana anela i riwa i pa, “Aiwai aubaina am donki mara tonuḡa u ravi? Ma nonori am vaḡai lamna eḡa aiaina, Tau a nei da ata viḡaem.
NUM 22:33 —Mara tonuḡa am donki i ʼnanaiu ma mara tonuḡai i deḡeu. Mepa da eḡa, lamna tau ata viraḡenim ma donki ata voterei.”
NUM 22:34 Ma Balaam Bada ana anela i riwei i pa, “A kauana-boai. Eḡa ata aramanei da tam au etanai u maimairi da uta viḡaeiu. Marina mepa da u notai da eḡa ita ai au matam, tau ana nae me.”
NUM 22:35 Bada ana anela i riwa i pa, “Ravai maiteni ma nae, wate aiwai ana riwem lamna ava ma latoni.” Anina ma Balaam, Balak ana babadai maiteni i nae.
NUM 23:18 Ma Balaam wei riwana i riwei i pa, “Balak, Zippor natuna ma vomairi; ma Ma rautaniḡana kaua.
NUM 23:19 God eḡa rava ota, Tauna eḡa ita morumoru. Bo ana nota ita viravirai. Tauna aiwai i babaniei, nanare ina tupua Aiwai i parivainuaḡani; nanare ina kauei.
NUM 23:20 I riweu da wei ravai ana viaiaini; maranai God e viaiaina, tau eḡa tagotagogina da ana virai.
NUM 23:21 Bada ai God taui maiteni e mamae, ma taui e vovoepaepai da Tauna ai gulau. Tauna eḡa nuabola bo apoapoe ita neineiai Jacob ḡoḡoḡana - mai Israel awari.
NUM 23:22 God taui Egyptei i tere-opunei, Aubaii i viḡavia me bulumakau moduei.
NUM 23:23 Eḡa aiai Israel ina ḡaḡalei, bo ina baravui. Marina rava ina riwa, ‘Ona inanai God aiwai i kauei mai Israel aubai.’
NUM 23:24 Mai Israel lamna me Lion vivirewapanana. E vovomairi da ana ḡavia e viviraḡeni ma tarana e umaumai, Anina ma ina rauvirai da ina matave.”
NUM 24:17 []“God i viatataieu da rava muriai e nenei, a inanai wate eḡa laḡilaḡina ita nenei, Jacob ana damei gulau ana jiḡona Ana borumana me ubona gamrina Israeliei e opuopu. Moab muruai ma Seth natunatuna anatapui kolai ina viaigwadagwadai.
NUM 24:18 Ana ḡavia Edom ina vovaiubai ma ai dobu ina vaia, ma mai Israel ina virewapana guratana.
NUM 24:19 Gulau, Jacob ana damei ina nei ma mai Moab mae-tereterei ai au melagai ina pupuni.”
NUM 25:1 Maranai mai Israel au Shittim i mamae, nelara i vikarei da Moab waivinei i viawawanei.
NUM 25:2 Wei waivine, nelara i riwei da i nei da ai god awarii puloi i apuapui. Ma anatapui i am gogona ma ai godna i raudunelei.
NUM 25:3 Wei kauanei mai Israel Baal-Peor i voepaepai ma lamnei Bada ana meji i vikalai.
NUM 25:4 Bada Moses i riwei i pa, “Babadai anatapui ona vaia ma madeḡai Bada au matana ona viraḡena-naiei, da tau au meji awarimi ina dauva.”
NUM 25:5 Ma Moses Israel babadai i riwei i pa, “Taumi tagotagogi ava ami au dam anatapui da Baal-Peor i raudunelei ona viraḡeni.”
NUM 25:6 Moses ma Israel patarana Bada ana numa gara au metaeta i toutou, ma au matai oroto Israeliei wavine Midianei i taravaina-ruiei ana au numa gara.
NUM 25:7 Maranai Aaron ḡoḡana pirisi wavana Phineas wei kauana i ʼnananai, boru i voterei ma pawasi i lavui,
NUM 25:8 ma Israel iei i votaḡoi da ana au numa gara ma pawasiei uporana i tonai da wavine au uporana i opu-vivira. Ma doriana apoapoena au Israel i kwa.
NUM 25:9 Wate wei gimna rava 24,000 i viraḡeni.
NUM 25:10 Bada Moses i riwei i pa,
NUM 25:11 “Aaron ḡoḡana pirisi Phineas au meji mai Israel awari i viubai; da taui eḡa ata pupuni aubaina tauna ana nota me tau au nota, rava eḡa god ḡelaui ina voepaepaei anina Tau ava.
NUM 25:12 Lamna aubaina tauna ma riwei da maiteni parivainuaḡana bagibagina ana kauei da ata ruaḡa tana viturana vivira.
NUM 25:13 Tau aubaiu ina vipirisi nonoa.”
NUM 27:18 Muriai Bada Moses i riwei i pa, “Aruau Nun natuna - Joshua awarina, lamna aubaina ma taravaini ma uram au tepana ma terei da ma vovivirei au nola aubaina.
NUM 27:19 Ma naei Pirisi Eleasar awarina, Israel patarana anatapui au matai ma ma viaiaini da ina raviepaiem.
NUM 27:20 Ma vovai-virewapani da Israel patarana tauna ina rautaniḡanei.
NUM 27:21 Tauna Pirisi Eleasar maiteni ina nola da ḡaima e ḡoreḡorei urim, awarinei au nota ina vaivaia. Wei taunei Eleasar, ma Joshua ina agui Israel ai au lawana.”
NUM 27:22 Ma Bada aiwai i ririwei, Moses nanare i kauei. Joshua i taravaini ma Pirisi Eleasar ma Israel patarana au naoi i vimairini.
NUM 27:23 Ma urana au tepana i terei ma i vinei da ana raviepaia.
NUM 33:50 Mai Israel Moab au wapuna, waira Jordan au ririvana i mamae ma, mai Jeriko au baba ḡelauna. Ma Bada Moses i riwei,
NUM 33:51 “Wei riwai mai Israel ma riwei, ‘Maranai Jordan o damani da au Canaan,
NUM 33:52 Dobuna taumaenina anatapui ona viaḡaḡana-opunei. Ai gana da ai kokoitau anatapui ona rika-viamoamoai.
NUM 33:53 Dobu a veremi ona vaia, ḡariemi da ona maeni.
NUM 33:54 Doa ona ḡutai dam damai awarii, au ḡaima ina viatataiemi nanare. Doa vounaina dam vounaina ona verei ma dam voaburuna nanare ana ḡuta voaburuna. Wate ḡaimei ana pariveremi metauna damna, metauna doana ina vaia. Dam anatapui doa ina vaia.
NUM 33:55 —‘Wate mepa da nai dobuna taumaenina eḡa ona viaḡaḡana-opunei ma o vianinei da ina mae, taui lamna me vunavuna au matami bo donadona au ririvami maemaena, ma wei vita ḡaeḡaena ina veremi wei au doana.
NUM 33:56 Mepa da ravai eḡa ona viaḡaḡana-opunei. Lamna taumi ana pupunimi me a viogei da taui ana pupuni.”
NUM 35:9 Ma Bada Moses i riwei i pa,
NUM 35:10 “Mai Israel ma riwei, ‘Maranai Waira Jordan o damani da au Canaan o rui,
NUM 35:11 melagai ḡelaui ona vinei da rava ai aniḡaḡalo. Maranai rava turana i vunu-boai da i ʼraḡe, taui weka ina ruba da ina gagaloei.’
NUM 35:12 Ona riwei, ‘Weka ma mae da raubiwa ravai eḡa ina vodadanim ma rauetara ma paini.”
DEU 4:1 Ma Moses, Israel i riwei i pa, “Mai Israel Ona rautaniḡana kaua! Au Tarawatu ma au viararamana anatapui ona votelatelana-kauei da ona lawana da Bada, noinoita ai God, dobu i vereveremi, ona vaia da ina viḡarimiei.
DEU 4:2 Bada ana tarawatu a ririwemi, eḡa tarawatu ḡelaui au tepana ona viruini ma eḡa ona vaitawanei. Anina ona voteletelei.”
DEU 4:6 Tarawatui ona vojijina-kauei da dam ḡelaui ami nuaulaula ma ami aramana ina inanai. Ma tarawatu ina nonori ma ina riwa, “Riwa kaua da dam Israel lamna dam nuanuaulaulai ma araramani.
DEU 4:7 Ata Bada au ririvata ma e vovoaguita maranai ta raraupari awarina. Metauna damna ḡelaui, ḡaeḡae bo muomuoi, ai God nanare ai rava awarii e kaukauei.
DEU 4:8 Tarawatui aiaii ma jijimani anatapui amadodo a ririwemi, Eḡa mepa dam ḡelauna aburuna bo ḡaeḡaena ana tarawatu jijimanina me wei.”
DEU 4:32 Maranai Bada urana vivirewapananei Egypt ei i tereopunemi, tauna kaua babai ma virewapanai i kauei. Mai Egypt i vipupui aubaimi. Ma i vainimi da natunatuna, ma au ola Sinai o nonori awarimi i babani, ma o nonori ai menamena au orana ma awarimi i babani, ma lawalawaimi o mae! Wenanare wariaḡa i tupua dadana awarii bo eḡa? Eḡa! Ona nae me da au karena, maranai God oroto ma wavine i kauei da marina; ma dobu au giana da dobu ḡela au giana ona baiei. Kaua wenanare aniba i tupua-dadana bo eḡa?
DEU 4:39 Amadodo ona aramanei ma eḡa melanai nuanuami ina vuru da Bada lamna God au mara ma au dobu. Eḡa god ḡelauna ita mamae.
DEU 4:40 Ana tarawatu amadodo a vereveremi anatapuna ona voteletelei. Da aiwai anatapuna ina ai taumi ma ami epaepaia au murimi ma ami mae ina manawa wei au dobuna Bada e verevere-nonoemi.
DEU 6:4 “Ona rautaniḡana Oo Israel! Bada ata God, Tauna ava Bada.
DEU 6:5 Nuanuami ina vaia orami anatapunei ma aruami anatapunei, ma ami rewapana anatapunei.
DEU 6:6 Wei tarawatuna amadodo a vereveremi ona vojijina-kauei.
DEU 6:7 Natunatumi ona viararamani. Ona babaniei maranai o viboruboru numa au orana bo o bababara-nae, bo muriai da ona matave bo o matave-vomairi.”
DEU 7:1 Ma Moses mai Israel i riwei, “Maranai Bada ami God i ruiemi dobuna i vereveremiana; Tauna au naomi ami ḡavia anatapui ina viaḡaḡana-opunei: mai Hitti, mai Girgash, mai Amori, mai Canaan, mai Perisi, mai Hivi, ma mai Jebus. Dam seven ḡaeḡaei ma vivirewapana kauai eḡa me taumi.
DEU 7:2 Ma maranai Bada ami God taui au urami i terei ma o vovaiubai lamna taumi wei ravai ona pupuni. Eḡa maiteni aiwai babanina ona kauei; ma eḡa ona rau-nuapoapoelei.
DEU 7:3 Eḡa awarii ona tavine. Eḡa natunatumi guguinii bo laragai ona verei da ina ravaḡi.
DEU 7:4 Aubaina natunatumi ina raveni da Bada ina voterei ma god ḡelaui ina raudunelei. Ma Bada ana amloḡaiḡai awarimi ina nei ma ina pupunimi.
DEU 7:5 Wenanare awari ona kauei. Ai pulo aniapuna ona viairikarikai ma ganai ona viaigwadagwadai; ma Asherah kokoitaui ona viaigaigai ma ai au menamenana ona apui.
DEU 7:6 Aubaina Bada taumi i vinemi ma i viaiainimi Tauna aubaina. Bada rava maḡamaḡaui au dobu ma taumi i vinemi da ḡarinei.
DEU 7:7 —Ma Bada eḡa ita rauoḡarem ma ita vinem aubaina taumi dam patarana ḡaeḡaena, eḡa me dam ḡelaui. Riwa kaua da taumi dam aburuoina au dobu.
DEU 7:8 Wate Bada nuanuami i vaia ma parivainuaḡana bagibagina noinoimi maiteni i kauei. Ma lamna aubaina urana virewapananei panipani au orana i vai-melemi, Pharaoh - mai Egypt ai gulau awarina.
DEU 7:9 Ona aramana-kauei da Bada ami God. Tauna ava God ma tauna God vipatutuna ma aiwai e ririwei e kaukauei. Taui da nuanuana e vaivaia ma ana babani e vovoteletelei, Tauna taui nuanuana e vaivai-kauei ma e viviaiaina-kauei i parivainuaḡani nanare da kimta tausan.
DEU 7:10 Wate taumi da Bada o rauaḡaiḡaiei; Tauna eḡa ina volatelatemi ma ina pupunimi.
DEU 7:11 Nanare taumi ona inana-kauei da tarawatu ma viararamana anatapui amadodo a vereveremi ona voteletelei.”
DEU 8:2 Moses ana rava i riwei i pa, “Nuanuami eḡa ina vuru; menanare Bada ami God au mutulua i ravenimi da madeḡai 40 da volaḡota ota aramanei ma orami ana rewapana ita inanai. Ma ita aramanei ana tarawatu ona voteletelei bo eḡa.
DEU 8:3 Ee nanare! I viamiraḡenimi da o volaḡota ma mannei i viambagibagim. Amamami maiteni manna o vinuanainei; eḡa mepa ota amdadani. I kauei da ita viararamanimi da rava eḡa lam ava awarinei ita mamae, wate riwa anatapui Bada gamonei e opuopu.
DEU 8:12 —Maranai o amam kaua, ma numa aiaii o maemaeni,
DEU 8:13 ma maranai ami bulumakau ma sipu borui e maḡamaḡa, ma e vivipurapura; ma e maumaura-kaua.
DEU 8:14 Ona inana-kaua da eḡa ona mae-ḡaeḡae, ma nuanuami ina vuru! Da Bada menanare Egypt ei panipani au dobuna i tere-opunemi.
DEU 8:15 I taravaina-naiemi au mutulua ḡaeḡaena ma viʼnirovorovona mota ḡaiḡaiawai ma tanara ai dobu. Dobu paipairana ma eḡa waira. Wate i kauei da kira i ravi ma waira i ruba-opu taumi aubaimi.
DEU 8:16 Au mutulua manna i veremi da o am; amamami nai lamna eḡa ita am-dadani. Wei lamnei i raudadanimi da ota volaḡota; da au damona ami lawana ita ai.
DEU 8:17 Ona inana-kaua da eḡa au nuanuami ona riwa, ‘Tauai ai rewapanei ma ai egolei a vipurapura ma a maura.’
DEU 8:18 Wate Bada am God eḡa nuanuami ina vuru aubaina tauna tepanei ta maumaura, ma lamnei parivainuaḡana bagibagina noinoimi maiteni i kaukauei e rarauano.”
DEU 11:18 Moses mai Israel i riwei, “Bada riwana eḡa nuanuami ina vuruvuru ma ae-tuḡuna ona rereḡi. Ona girumi da au urami ona raḡini ma ḡelaui au muruami ona raḡini ami mataira.
DEU 11:19 Natunatumi ona viararamani, ona babaniei: ami au viboruboru bo maranai o bababara bo o vivilauvitau ma maranai o vovobagibagi.
DEU 11:26 —Ona inana! Au naomi viaiaina ma kovoḡa a tereterei, ma tam am ḡoana.
DEU 11:27 Marina Bada ami God ana tarawatu a vereveremi. Mepa da Ona votaḡotaḡoi; tauna ina viaiainimi.
DEU 11:28 Mepa da ana tarawatu ona geduaiei ma ona mae-taviremi ma god ḡelaui ona viborumei; Bada ina kovoḡimi.
DEU 11:32 Lamna aubaina tarawatu ma viararamana a vereveremi, ona kauana-kauei da ona voteletelei.”
DEU 17:14 “Maranai Bada ami God dobu e vereveremia o ruiruiana, ma o vaia, ma numa o voanaiei da o maeni. Ma ona riwa, ‘Dam ḡelaui ai gulau e mamae ma tauta menanare?’
DEU 17:15 Ona inana-kauei da Bada ami dam nununai awariei ami gulau ina vinevinei, ma eḡa dobu ḡela ravai ona vinei.
DEU 17:16 Ma tauna eḡa ana horse maḡamaḡaui ina ḡamoi. Ma eḡa rava ina paritawanei au Egypt da horse ina gimarai. Aubaina Bada i riwa da natunatuna eḡa melanai ina naeme kampa.
DEU 17:17 Ma gulau eḡa awawana ina maḡa, ma eḡa gold ma silver ina maurei da nuapouna ina vinua-raḡaraḡai.
DEU 17:18 Ma maranai i vigulau, tauna pirisi Levi ana damei maiteni ina kiala da nimanei tarawatu bukana ina giruma tauna aubaina.
DEU 17:19 Wei bukana au ririvana ina mae ma ina iava-nonoei ma lamnei Bada ina vivirei ma ana tarawatu ina vipatutuei.
DEU 17:20 Ma lamnei eḡa ina terepa-melei ma ana rava ina inana-ḡairei bo eḡa tarawatu ina mae-puputei ma ina deḡa au kelakelauna bo au oiena. Ma tauna ma ana epaepaia ina mae gulau au Israel da kimta maḡamaḡaui ina kwa.”
DEU 18:9 Maranai Bada dobu i vereveremiana o ruirui, eḡa dobuna taumaeni ai kaua apoapoe ma vinimalamai ona ḡovaivaitei.
DEU 18:10 Eḡa melanai: aiai tam natum orotona bo wavinena ma verenei da pulo aubaina ina apui; bo ma vimata gamgam, mataira aiwai ma inainanai ma muriai aiwai ina tupua, rava ma ririwei; bo ma parauma; bo ma ḡaḡala; bo ma vigwerigweri;
DEU 18:11 ma eḡa konaḡa bo arua maiteni ma babani bo arua ma ḡorei da ina rui awarim.
DEU 18:12 Bada taui da wei kauai apoapoe e kaukauei, i geduaina-kauei. Ma lamna aubaina aburuna ava Tauna rava wei dobuna maemaei ina viaḡaḡana-opunei au naomi.
DEU 18:13 Marana patapatana Bada ami God ona voteletelei.
DEU 18:14 Wei ravai barabaravui ma paraparaumai. Wate aburuna ava da ai doa anatapuna ona kwalei. Ma Bada ami God e viviḡaemi da wei ravai eḡa ai kaua ona ḡovaivaitei.
DEU 18:15 Bada ami God, Peroveta me tau ami damei ina paritawaneiai. Taumi nai ravana ona rautaniḡanei.
DEU 18:16 Aubaina taumi wei lamna o vivibaḡei maranai o vitagogiemi ola Horeb au karena ma o riwa, “Eḡa Bada ponana tana nonori bo ai ḡaeḡaena menamenana tana inana-melei da tana viʼraḡeraḡelana.”
DEU 18:17 Bada i riweu, “Ai vibaḡa i ai.
DEU 18:18 Tau ai damei peroveta ana terepai me tam nanare, Ma riwau au gamona ana terei, da aubaiu ina vitau-vibabani.
DEU 18:19 Tauna wavauei ina jima, ma pariviravirai ana kovoḡi.
DEU 18:20 Wate maranai peroveta i mae-ḡaeḡae ma e ririwa da wavauei e jimajima wate tau eḡa babani ata verei, bo god ḡelauai aubai e nolanola, Nai perovetana ona viraḡeni.
DEU 18:21 Mepa da o vinuanaina, ‘Menanare tana aramanei da lamna eḡa Bada ita babani?’
DEU 18:22 Wenanare ona aramanei. Maranai peroveta i babani Bada au wavanei ma anona eḡa ita tupua lamna nai babanina tauna ana babani ma eḡa bada. Lamna tauna ana vinuanotanota, nai ravana eḡa ona rovoei.”
DEU 31:7 Ma Moses Joshua i kwatuei da i nei. Ma Israel patarai au matai i riwei i pa, “Ma virewapana ma tepam ina tora. Tam wei patarai ma ruiei dobu Bada noinoim i verevereiana. Dobuna ma ḡutai da Israel dam ma patai ma ma voagui da ina viḡariei.
DEU 31:8 Bada Tauoina awarim ina mae ma am etanai ina raveni. Eḡa melanai ina netawanem bo ina voterem. Lamna aubaina eḡa ma rovo bo oram ina peu!”
DEU 34:1 Ma Moses Moab wapuna i netawanei ma ola Nebo i ḡaeni da au tepa dewadewana e ḡoreḡorei Pisgah, ma au navanava ḡelauna lamna Jeriko. Weka au Pisgah Bada Moses dobu anatapuna i viatataiei, au Gilead i vikarei da i ḡae au Dan.
DEU 34:2 Ma dobu Naphtali, dobu Ephraim ma dobu Manasseh, dobu Judah, ma i nae da au Mediteranean bogana.
DEU 34:3 Ma Bada Moses mutulua e ḡoreḡorei Negev i viatataiei; ma Jordan gaubana da i nae da au Jeriko da i nae da au uama Zoar melagaina.
DEU 34:4 Ma Bada i riwa, “Wei dobuna lamna Abraham, Isaac ma Jacob a parivainuaḡani da ‘ami epaepaipaia ana verei.’ A voterem da dobu matamei u inanai, wate au dobuna eḡa ma rui.”
DEU 34:5 Muriai Moses urana Joshua, Nun natuna au kolana i terei ma i viaiaini ma nuaulaula orana i ruini. Ma lamna aubaina mai Israel Joshua i voteletelei Moses i ririweia nanare. Ma Bada ana taunola Moses, i ʼraḡe mai Moab ai au dobu, Bada i ririwei nanare.
JOS 1:1 Maranai Bada ana taunola Moses i ʼraḡe; ma Joshua, Nun natuna ma Moses ana tauagu i riwei,
JOS 1:2 “Au taunola Moses i ʼraḡe. Marina mai Israel maiteni ona vokaukaua ma Jordan ona damani da dobu a vereveremiana kampa ona ḡeta.
JOS 1:3 Metaui dobui ae-lapalapami o terei, lamna ina viḡarimiei, Moses wenanare a parivainuaḡani.
JOS 1:4 Ami dobu lamna mutulua Negev da Lebanon; au waira Euphrates (au maramatanei) da mai Hitti ai dobu anatapuna da i ḡaira madeḡa e arearere lana Mediteranean au bogana.
JOS 1:5 Eḡa aiai ina vobelem bo ina viubaim am au lawana. Tau awarim ana mae, me Moses awarina a kaukauei nanare. Tau eḡa melanai ana tere-ḡairem bo ana voterem.
JOS 1:6 —Parivainuaḡana bagibagina a kauei wei ravai noinoii maiteni da wei dobuna ana verei. Lamna aubaina ma virewapana ma tepam ina tora ma am rava ma ruiei wei au dobuna.
JOS 1:7 Anina ma virewapana ma tepam ina tora; ma nuanuam eḡa ina vuru da tarawatu Moses i verem, anatapuna ma voteletelei. Ma ma vojijina-kauei da awarina eḡa ma deḡa au oiem bo au kelakelaum da aiwai anatapuna e kaukauei ina ai.
JOS 1:8 Marana patapatai wei tarawatuna ma iaiavi. Ma marai da waguvarai ma vinua-notenotei; wei lamnei tarawatu anatapuna ma aramanei. Mepa da wenanare ma kauei lamna tam ma maura ma nuaiai ḡaeḡaena ma nelaḡai kaua au anatapuna.”
JOS 5:10 Mai Israel au Gilgal i mae Jeriko au wapuna. Ma Aupom vi-14-na aubigai nawaravi naona taui raḡona torelana i apui.
JOS 5:11 Ma ubaubanai ḡelauna, raḡona au murina, taui witi au wapu i tuarui ma palawa dabadabai i apui ma i am. Ma ubaubanai ḡelauna Manna raua i voterei, taui wei lamna eḡa ita am-melei, ma ai lam wapuei i tuarui. Mai Israel eḡa manna ita am-melei, lam ai au doa au dobu Canaan i vaia da i amam.
JOS 24:1 Muriai Joshua dam anatapui i ḡorei da au Shekem ita vitagogiei. Maranai kampa i ḡeta Joshua, dogadogara, dam babadai ma melagai babadai i ḡoreiai da ita nae Bada au naona ita mairi.
JOS 24:2 Joshua rava anatapui i riwei i pa, “Bada mai Israel ai God e ririwa, ‘Wariaḡa noimi Terah ma natunatuna Abraham ma Nahor waira Euphrates au baba ḡelauna i mae, ma god maḡamaḡaui i raraudunelei.
JOS 24:3 Wate noimi Abraham nai dobunei a vaitawanei ma i naiei da Canaan doana ana tapuna a viatataiei, ma ana epaepaia a vimaḡai. Ma natuna Isaac a verei.
JOS 24:13 —‘Tau dobu a veremi ana debagauna ma ana peipeina, doana eḡa ota nolei ma taon gaeḡaei a vereoimi, marina o maemaeni, eḡa ota voai, ma grape ma olive o amam wate eḡa, taumi ota paewi.’
JOS 24:14 —Lamna aubaina Bada ona voteletelei ma orami taputapunei ona vipatutu. Noinoimi god morumorui kokoitau, i raraudunelei au Egypt bo au waira Euphrates ona kwajiei au modu ma Bada ainelana ona viborumei.
JOS 24:15 Wate mepa da Bada viborumeina o geduaiei, lamna amadodo ona vine da noinoimi ai god waira Euphrates au baba ḡelauna bo marina ravai ai au dobu o mamae mai Amori ai god ona nolei. Wate tau au numa ravai maiteni Bada ana viborumei.”
JOS 24:16 Ma rava i paribelei, “Tauai eḡa melanai ai Bada ana voterei ma god ḡelaui ana viborumei.
JOS 24:17 Bada ata God tauoina au Egypt i tere-opuneta noinoita maiteni maranai au Egypt ta vilaraga. Ma kaua vivirewapanai ma aniba i kauei au mataiai. Ma ai au vaḡai manamanaina i painiai dam ḡelaui au poui da wei au paratana.
JOS 24:18 Mai Amori ma dam ḡelaui wei au dobuna i mamae wate Bada aubaiai ravai i viaḡaḡana-opunei. Lamna aubaina tauai Bada ana borumei, aubaina tauna ainelana ata God.”
JDG 2:7 Mai Israel Bada i viborumei maranai Joshua lawalawaina i mamae ma i ʼraḡe ma kimtana magumagurii biaḡa i mamae i ʼraḡe-pai, wei ravai Bada kaua ḡaeḡae i kauei i vimatematei.
JDG 2:8 Nun natuna - Joshua Bada ana taunola ana madeḡa 110 ma i ʼraḡe.
JDG 2:9 Ma doa i verevereia au Timnat Herek i doboi, Ephraim au olana, wei lamna Ola Gaash ana au laubadei.
JDG 2:10 Anina ma wei kimtana i nepai amamai awarii ma kimta ḡelauna ai gabu i vaia. Wate taui Bada eḡa ita aramanei ma nanare aiwai i kauei mai Israel aubai.
JDG 2:11 Ma kaua apoapoei i kauei Bada awarina ma Baal kokoitaui i raudunelei.
JDG 2:12 Taui Bada amamai ai God i votere-tawanei; Wei Godna taui Egyptei i taravaina-opunei. Ma i nae ma dobuḡela ravai au ririvai maemaei ai god i viborumei. Wei kauana Bada i viamlo-ḡaiḡaini.
JDG 2:13 Taui Bada i voterei ma Baal ma awana Ashtoreth kokoitaui i viborumei.
JDG 2:14 Ma Bada amlona i ḡaiḡai kaua mai Israel awari, da i veredamanei ai ḡavia awari ma taui ai purapura i tama-naiei. Ma i voterei ai ḡaviai maḡamaḡaui au ririvai awari, ma taui eḡa tagotagogina da ita vobelei.
JDG 2:15 Bada mai Israel i viḡaviei maranai i opuopu viḡavia aubaina. Lamna aubaina eḡa ita vovaiuba Bada i ririwei nanare. Ma taui i vinuabola kaua.
JDG 2:16 Anina ma Bada taurauetara bo ḡavia babadai i terepai, da i voagui da ai ḡavia i vovaiubai.
JDG 2:17 Wate taui ai taurauetara i parivirevirei ma god ḡelaui i erawei ma i raudunelei. Taui laḡilaḡina amamai i bababara lana i voterei ma Bada i rau-aḡaiḡaiei.
JDG 2:18 Bada mai Israel ai tou i nonori menanare ai ḡavia taui i rau-iviapoapoelei. Bada taurauetara i terei ma i voagui ma i gagaloei. Maranai taurauetara i mae, Bada mai Israel i raunuapoapolei.
JDG 2:19 Wate maranai taurauetara i ʼraḡe, rava, Bada i mae-puputei ma i apoapoe kaua eḡa me amamai nanare ma god ḡelaui i vitaunolei ma i raudunelei. Taui i geduai kaua da ai kauai apoapoei ma ai ora pota ita voterei.
1SA 1:1 Oroto tagogi wavana Elkanah, ana dam Ephraim ma ana melaḡai Ramah, Ephraim au olana i mae. Elkanah amana Jeroham, ḡoḡana Elihu ma noina Tohu, ma ai bariawa Zuph, ai dam Ephraim.
1SA 1:2 Tauna awawana ruaḡa Hannah ma Peninah. Peninah i vinatuna ma Hannah aipoi.
1SA 1:3 Madeḡana patapatana Elkanah Ramah i netawanei ma i nae au Shiloh da Bada vivirewapana kaukauana ita voepaepai ma pulo ita apui awarina. Weka Eli natunatuna Hophni ma Phineas Bada ana pirisi pulo tauapui i mae.
1SA 1:4 Maranai Elkanah pulo i apuapui ma sia sikasikana i ḡutai da awana Peninah ma natunatuna i patai.
1SA 1:5 Wate awana Hannah sia vinevinena i verei aubaina awana nuanuana i vai-kauei avena da Bada i kauei da tauna aipoi.
1SA 1:6 Bada Hannah manawana i gudui ma lamna aubaina turana i vivinamei ma i vivijiboḡa-nonoei da ita vinuabolai.
1SA 1:7 Wei kauana i mae madeḡana patapatana. Maranai Hannah i nae Bada ana au numa, Peninah tauna i vivinuabolai ma i vitoutouni da eḡa ita amam.
1SA 1:8 Maranai Elkanah awana Hannah i paripari-dadanei, “Hannah aiwai e toutouei? Aiwai aubaina eḡa uta amam? Aiwai aubaina e vivinuabola, natunatum eḡa lamna e vivinuabolei bo? Tau weka! Natunatum nelarai 10 epaiai!”
1SA 1:9 Mara tagogi maranai taui i am vorovei Bada ana au numa au Shiloh, Hannah orana i viara kaua ma ana toutouna Bada awarina i raupari. Pirisi Eli kampa ana au gabu tempol au metaetana i kiakiala.
1SA 1:11 Ma i parivainuaḡana i pa, “Oo Bada Vivirewapana Kaukauam. Ma inanaiu am taunola au ora-tou uta inanai! Ma uta notaiu ma eḡa nuanuam ina vuru. Mepa da natu orotona uta vereu lamna teverana ana veremelem da ina vilaragem ana au lawana au anatapuna, ma aparana eḡa ina bori-dadanei.”
1SA 1:12 Ma i raraupari Bada awarina ma Eli tauna ipirina i ʼnainanai.
1SA 1:13 Hannah au nuanuana i raraupari ma ipirina ava i vidagudagu wate eḡa babani ita opuopu. Ma Eli i notai da tauna i uma-bua,
1SA 1:14 ma awarina i riwa, “Ina baem bo, uma bua ma voterei!”
1SA 1:15 Wate Hannah i paribelei, “Eḡa nanare au bada tau eḡa waira bagibagina ata umai, tau au nuabola i rata kaua ma lamna aubaina a toutou Bada awarina.
1SA 1:16 Wenanare a raraupari aubaina nuanuau i bola-kauei ma eḡa ma notai da tau wavine apoapoeu.”
1SA 1:17 Eli i paribelei, “Ana nuaubam ma nae! Ma Bada Israel ana God am vibaḡa ina kauei.”
1SA 1:18 Tauna i paribelei, “Au bada egualau kaua ma eḡa ma nota-boaiu.” Ma i nae ma i am da orana i uba.
1SA 1:19 Ma ubaubanai boiboḡi Elkanah ana numa ravai i vomairi ma i nae da Bada i raudunelei ma i ḡaira me au Ramah. Elkanah awana Hannah maiteni i matave ma Bada wavine ana pari i paribelei.
1SA 1:20 Hannah i duama ma natuna orotona i ḡuni ma wavana i ḡorei Samuel ma i riwa, “Wei lamna aubaina Bada a vibaḡai.”
1SA 1:21 Ma madeḡa ḡelauna i ḡetai ma Elkanah ana numa ravai maiteni i ḡae au Shiloh da pulo ita apui Bada awarina ma pulo ḡelauna Bada i parivainuaḡani ita kauei.
1SA 1:22 Hannah eḡa maiteni ita nae ma awana i riwei, “Maranai tevera ina eda ma ana ḡaiei Bada ana au numa ma kampa ina mae-nonoa.”
1SA 1:23 Elkanah i paribelei, “Ee nanare aiwai e notanotai da i ai ma kauei, ma weka ma mae da tevera ina eda. Ma Bada ina voaguim da am parivainuaḡana anona ina tupua.” Ma wavine au numa i mae da natuna i eda.
1SA 1:24 Maranai tevera i viedai ma alona i naiei au Shiloh, bulumakau orotona ana madeḡa tonuḡa, palawa baikena tagogi ma wine wagina ḡaeḡaena maiteni. Avena da tevera melamelana ma alona i naiei da Eli au urana i terei.
1SA 1:25 Ma burumakauna i apui God awarina ma tevera i naiei Eli awarina.
1SA 1:26 Ma Hannah i riwa, “Oo Bada e notanotai rorova tau weka a raraupari Bada awarina.
1SA 1:27 Bada a vibaḡai wei teverana aubaina ma a vivibaḡei i vereu.
1SA 1:28 Lamna aubaina marina natu a vereverei Bada awarina. Ana lawana anatapuna Bada ina verei.” Ma kampa taui Bada i voepaepai.
1SA 2:1 Ma Hannah i raupari Bada awarina i pa, Tau a vinuaiai kaua Bada awarina; Tauna rewapana i vereu. A vinuaiai aubaina Tam u vilawaniu ma lamna aubaina au ḡavia a vivinamei.
1SA 2:2 Oo Bada eḡa aiai ḡelauna vivivireina me tam; eḡa mepa god ḡelaui anina tam ava; eḡa taugagalo ḡelauna me tam, ai God.
1SA 2:3 Tau a ririwa, “Vogulagulau ma pari-gulagulau ona voterei; Mae-ḡaeḡae babanina ona voterei. Aubaina Bada ami kaua anatapui e araramanei ma ina kovoḡimi.”
1SA 2:4 Bada Tam sorodia vivirewapanai ai pidu u viaigaigai; wate vovokokarai u vovai-virewapani
1SA 2:5 Amam iauai marina ina nola da ina am; am-irairaḡei eḡa am ina iraḡe. Wavine aipoina roaroa 7 i ḡuni; wate roaroa maḡamaḡaui aloi i netawanei ma tauna ava e mamae.
1SA 2:6 Bada, iraḡe ma lawana e neineiai; Tauna rava au kokoaga e teretere-ḡairei ma e vovovai-mairini.
1SA 2:7 Bada rava ḡelaui e vivimaurai ma ḡelaui e vivigomari; ma ḡelaui e teretere-ḡairei ma ḡelaui e teretere-ḡaiei.
1SA 2:8 Tam rava molamolakai pokau au orana e sinasina-epai; ma rava vigigimanai loḡiloḡi au orana e sinasina-epai; da gulagulau maiteni e kiakiala ma vigulau taui ina viḡariei. Dobu anatapuna tam ḡarimei; ma aiwai anatapuna ana au animae u terei
1SA 2:9 Tam am rava patupatutui e gagagaloei; ma apoapoe taukauei e amoamoa au iraḡe Rava eḡa ai rewapanei ita vovaiuba;
1SA 2:10 Tam am ḡavia ma pupuni; am meji ina viarapawa me waiparara Bada tam dobu ma rauetarei ma am gulau ma vovai-virewapani, ma am vinevine bulobulona ina virewapana kaua.
1SA 2:11 Elkanah natuna Samuel i voterei ma i nae me ana au melagau au Ramah. Samuel pirisi Eli au urana i mae au Shiloh ma Bada aubaina i vitaunola.
1SA 3:1 Wei au marai Bada eḡa rava awari ita bababani bo ai au rauboni bo ai au inana ita vivieḡana-melei, mara tagotagogi ava wei i tuputupua. Tevera Samuel Eli i voagui ma Bada awarina i vitaunola.
1SA 3:2 Eli matana i apoapoe kaua ma eḡa ita inainana kaua. Ma waguvara tagogi ana au gabu i matamatave.
1SA 3:3 Ma Samuel Bada ana au numa i matamatave Parivainuaḡana bokisina au ririvana ma God ana rampa au Gabu vivivireina i ararata.
1SA 3:4 Ma Bada Samuel i ḡorei, “Samuel!” Ma Samuel i paribelei i pa, “Ee tau weka!”
1SA 3:5 Ma i vomairi ma i ruba Eli awarina ma i riwa, “U ḡoreu da a nei.” Eli i riwa, “Eḡa ata ḡorem, ma nae me da ma matave.”
1SA 3:6 Ma Bada i viḡore me, “Samuel!” Samuel i vomairi me ma i ruba Eli awarina ma i riwa, “U ḡoreu da a nei.” Eli i riwa, “Natu tau eḡa ata ḡorem ma nae me da ma matave.”
1SA 3:7 Bada eḡa Samuel awarina ita babani dadana lamna aubaina ponana eḡa ita aramanei.
1SA 3:8 Anina ma mara vitonuina Bada i viḡore ma Samuel i vomairi ma i nae Eli awarina ma i riwei, “U ḡoreiu da a nei.” Anina ma Eli i aramanei da lamna Bada tevera i ḡoreḡorei.
1SA 3:9 Ma Samuel i riwei, “Ma nae me da ma matave. Mepa da ina viḡore me lamna wenanare ma riwei, ‘Bada ma babani, am taunola a rarautaniḡana.” Anina ma Samuel i nae me da i matave.
1SA 3:10 Ma Bada i nei ma i mairi ma i viḡore me au naona i kaukaueia nanare, “Samuel, Samuel!” Samuel i paribelei i pa, “Ma babani am taunola a rarautaniḡana.”
1SA 3:11 Ma Bada Samuel i riwei, “Tau kaua vivi-inirovorovo kaukauana ana kauei mai Israel awarii ma maranai rava riwana ina nonori taui orai ina sisi.
1SA 3:12 Rorova a riwa nanare, Eli ana numa ravai maiteni ana kovoḡi.
1SA 3:13 A riwana-guratei da ana numa ravai ana kovoḡa-nonoei aubaina natunatuna i vijiboḡiu ma i vinimalamalaiu ma tauna natunatuna i vibae-naenaelei.
1SA 3:14 Riwa bagibaginei a ririwa da Eli ana numa ravai ai ḡoʼapoapoe eḡa melanai ana nota-tawanei. Avena da pulo ina apui awariu.”
1SA 3:15 Samuel ana au aravi i mae da mara i tom ma Bada ana numagara metaetai i votawatawanei. Bada aiwai Samuel i riwei tauna i rovo da Eli ita pariverei.
1SA 3:16 Wate Eli Samuel i ḡorei i pa, “Samuel natu.” Ma i paribelei i pa, “Tau weka.”
1SA 3:17 Eli i paridadana, “Bada aiwai i riwem? Anatapuna ma riweiu ma eḡa lamna Bada ina kovoḡa-guratem!”
1SA 3:18 Anina ma Samuel anatapuna i riwei, eḡa aiwai ita tajijini. Ma Eli i riwa, “Tauna Bada, ma aiwai awarina i jijimana ina kauei.”
1SA 3:19 Bada Samuel i mae-ratui maranai i rarata ma Samuel aiwai i ririweia ma nanare i tuputupua.
1SA 3:20 Ma Israel au giana da au giana, au Dan i vikarei da au Beersheba, anatapui i aramanei da Samuel lamna Bada ana peroveta.
1SA 3:21 Mara i maḡa Bada au Shiloh Samuel awarina i eḡa ma i babani.
1SA 8:1 Samuel natunatuna ruaḡa, natuevou wavana Joel ma umauna Abijah. Maranai Samuel i magura ma natunatuna i vinei taurauetara au Israel ma i terei da au Beersheba i nola.
1SA 8:3 Wate taui eḡa amai ana kaua ita vaia ma ai nuavaina mane ma lamna aubaina manelei i gwalai ma rauetara i vibarai.
1SA 8:4 Ma lamna aubaina Israel babadai i riei Samuel awarina au Ramah.
1SA 8:5 Ma i riwei, “Ma rautaniḡana bada! Tam u magura ma natunatum eḡa am kaua ita ḡovaivaitei. Ma lamna aubaina tauai a ḡoei da gulau ma verelai da ina raveniai, me dobu ḡelaui ravai e kaukauei nanare.”
1SA 8:6 Wate maranai wenanare i riwa Samuel eḡa ita vinuaiai dadana, ma i raupari Bada awarina.
1SA 8:7 Bada i paribelei i pa, “Aiwai anatapuna ravai e ririwem ma kauei, taui eḡa tam ita geduaiem wate Tau ai gulau i geduaieu.
1SA 8:8 Maranai Egyptei a teretere-opunei da wei paratana, taui marana patapatana i mae-puputeu ma god ḡelaui i raraudunelei; marina nanare tam awarim e kaukauei.
1SA 8:9 Ai ḡoana ma verei wate riwa bagibaginei ma riwei menanare gulau ina kauanei taui awari.”
1SA 8:10 Samuel Bada ana babani anatapuna taui gulau i vivibaḡei i riwei
1SA 8:11 i pa, “Maranai gulau ina vibademi lamna awarimi wenanare ina kauei. Tauna natunatumi ina tama-naiei sorodia da ana chariot ma ana horse ina gerui ma ḡelaui ana chariot au naona ina ruba.
1SA 8:12 Ḡelaui sorodia 1,000 ma ḡelaui 50 ina vibadei. Ḡelaui ana wapu ina ipiei ma ana lam ina tuarui. Ḡelaui ḡavia apiai iramei ma chariot iramai ina kaukauei.
1SA 8:13 Gulau, natunatumi guguinii ina egari da ana monamona ḡabuḡabui ina kaukauei ma ḡelaui ana palawa ina apuapui ma ana taulauvoa.
1SA 8:14 Am wapu ma grape wapui ma nanare olive wapui aiaii avavai ina vaia da ana gabemani babadai ina verei.
1SA 8:15 Ma maranai ami witi ma grape ma olive o tuarui ma ḡuta 10 ona terei ma tauna ḡuta tagogi ina vaia ma ana gabemani babadai ina ḡutei.
1SA 8:16 Ami laraga nelarai ma guguini ma am bulumakau ma donkey vinevinei ina vaia tauna aubaina.
1SA 8:17 Ma ami sipu ma gote ḡuta 10 o terei ma tauna ḡuta tagogi ina vaia tauna aubaina, ma taumi ina vainimi ana taunola.
1SA 8:18 Maranai wei kauai i tupua ma ona tou guratana Bada awarina da gulau taumi o tereterei awarimi ina vaitawanei, wate Bada eḡa ina voaguimi.”
1SA 8:19 Wate rava Samuel ana babani bagibagina eḡa ita rautaniḡanei. Taui i riwa, “Tauai anatapuiai a ḡoei da gulau ina vibadelai,
1SA 8:20 da tauai me dobu ḡelaui ravai nanare ma ai gulau ina raveniai ma ana opu viḡavia aubaina.”
1SA 8:21 Anina ma Samuel Bada i riwei aiwai ravai i ririweia
1SA 8:22 ma Bada i paribelei i pa, “Ai ḡoana ma kauei, gulau ma verei.” Ma Samuel ravai i paritawanei ai au numa.
1SA 9:1 Benjamin ana au dam rava tagogi wavana naenaena ma manemanena i mae wavana Kish. Tauna amana Abiel, ḡoḡana Zeror ma noina Bekorath ma ai magura Aphiah, Benjamin ana damei.
1SA 9:2 Kish natuna Saul i tupua kaua ma laraga inanana aiaina eḡa me laraga ḡelaui au Israel, ma tevera ae manawa.
1SA 9:3 Maratagogi Kish ana donkey i kwako ma natuna Saul i riwei, “Am taunola ma taravaini ma ona nae donkey ona baiei!”
1SA 9:15 Ma maratomna da Saul ana taunola maiteni ita ḡeta Samuel awarina, Bada Samuel i riwei,
1SA 9:16 “Wenanare marana au maratom oroto laragana Benjamin ana damei ana paritawaneiai. Olive monamonanei kolana ma buloi da ina vimataira da tauna a tereriei da au rava Israel ina vibadei. Tauna mai Israel ina voagui da mai Philistia ina vovaiubai. Au rava mai Israel a inanai i vinuapoapoe ma ai tou awariu agu aubaina a nonori.”
1SA 10:1 Ma Samuel olive monamonana wagina i vaia ma monamona i waḡi Saul au kolana. Ma i vigia-laḡolaḡonei ma i riwei, “Wei a kaukauei aubaina Bada i terem ana rava vinualaulaunai Israel ma vibadei.
1SA 10:2 Amadodo rava ruaḡa ma nebelei Rachel ana kokoaga au ririvana au Zelsah, Benjamin ana au dobu. Taui ina riwem, ‘Donkina o baibaiei i nelaḡai. Ma marina amam eḡa donkey ita baibaiei wate tam e vivinuabolem, e paripari-dadana, Menanare natu ana nelaḡanei.’
1SA 10:5 —Ma ona nae God ana au Gibeah ola aburuna, weka mai Philistia ai sorodia i rauḡaravu. Ma ona ruirui au taon ma Peroveta borui olei ina ḡaiḡairai. Taui gitar ma harp, tambourine ma duraio ina vikalokaloei ma Bada ana babani ina garagararei.
1SA 10:6 Bada Aruana Vivivireina ana rewapanana oram ina naeni da ina vibadem, ma taui maiteni Bada ana babani ona jimei. Ma oram ina ravivouni da tam me rava ḡela.
1SA 10:7 Maranai wei kauai i tupua, aiwai Bada e viviatataiem ma kauei.”
1SA 10:8 Samuel i riwa, “Tam ma vinao au Gilgal, ma kampa ana nebelem da ḡamoḡamo ana vunui ma taputapuna ana apui ma ḡamoḡamo ḡelaui ana apui viturana pulona. Wate kampa ma vipaipai aupom 7 da ana ḡetai ma riwa ḡelaui ana riwei.”
1SA 10:9 Ma Saul i mae-tavirei da i nenae ma God ana nota i ruini ma orana i ravivouni. Wei marana aiwai anatapuna Samuel i ririwei i tupua.
1SA 10:10 Maranai Saul ana taunola maiteni au ola Gibeah i ḡeta, peroveta borui i ʼnanai i nenei awarii. Anina ma God Aruana Saul i ruini ma i vibadei da tauna maiteni God ana babani i garagaraei.
1SA 10:11 Maranai ravai Saul i araramaneia Saul i ʼnanai peroveta au borui i jimajima taui orai i auepai ma ai rava i ririwei, “Riwa kaua bo aiwai i tupua Kish natuna awarina? Saul i viperoveta bo?”
1SA 10:12 Ma nai dobuna ravana i paribelei i pa, “Amana aiai lamna avena aubaina maraḡela ravarava ota e viviperoveta.” Anina ma wei babanina i mae kampa, “Moina riwa kaua da Saul peroveta?”
1SA 10:13 Ma Saul jima i voterei ma i ḡae au ola au dobu vivivireina.
1SA 10:14 Muriai maiana Saul ana taunola maiteni i nelaḡai ma i paridadanei i pa, “Mepa o nae?” Saul i riwa, “Donkey a baibaiei ma a baiana-avei da a nae Samuel awarina da ata paridadanei ḡamoḡamoi mepa.”
1SA 10:15 Maiana i riwa i pa, “Ma riweu Samuel aiwai i riwem.”
1SA 10:16 Saul i paribelei, “I riwelai da donkina i nelaḡai.” Wate maiana eḡa ita riwei Samuel aiwai i riwei, da tauna ina vigulau Israel aubaii.
1SA 10:17 Muriai Samuel mai Israel anatapui i ḡorei da ita riei au Mispa da Bada riwana ita nonori.
1SA 10:18 Ma Samuel i riwa, “Bada Israel ai God wei e ririwemi, ‘Tau noinoimi mai Egypt vivirewapanai au urai a vaitawanei. Ma a neiaimi wei au dobuna ma nanare ami ḡavia au ririvami a vovaiubai.
1SA 10:19 Wate amadodo tau ami God o geduaiei, i kauana-guratei ami au nuabola ma ami au piripiri.’ Ma o riwa, ‘Eḡa! Tauai gulau a ḡoeḡoei da ina vibadelai! Lamna aubaina dam damai ona opui tau ami Bada au naou.”
1SA 10:20 Maranai Samuel damdamai i neiai Bada au naona ma Bada Benjamin ana dam i vinei.
1SA 10:21 Ma Benjamin ana dam i neiai au naona ma Bada Matri ana epaepaia i vinei ma kampa Bada Kish natuna Saul i vinei. Ma maranai i baibaiei tauna kampa eḡa.
1SA 10:22 Ma lamna aubaina i raupari Bada awarina, “Tauna mepa?” Bada i paribelei, “Tauna kampa purapura au orai e raraugovaḡa.”
1SA 10:23 Taui i nae da i taravaini da i neiai, tauna rava aena manamanaina ma i mairi ma rava anatapui i votani.
1SA 10:24 Samuel rava anatapui i riwei, “Bada rava i tereriei da ami gulau, o inainai bo eḡa? Eḡa aiai ḡelauna au orata me wei orotona.” Ma rava anatapui i garara, “Gulau ana lawana ina manawa.”
1SA 11:14 Muriai Samuel mai Israel i riwei, “Ona nei ma anataputa tana nae au Gilgal ma Saul ana vigulau tana vianinei ma tana amei.
1SA 11:15 Anina ma anatapui i nae au Gilgal ma Bada i voepaepai ma i riwei da Saul lamna taui ai gulau. Ma taui viturana ma mae-kaua pulona i apui Bada awarina ma mai Israel siana i am ma i uma ma i vinuaiai-kaua.”
1SA 13:13 Samuel Saul i riwei, “Tam u bua! Tam Eḡa Bada ana tarawatu uta voteletelei. Uta votelatela lamna am epaepaia maiteni ita teremi da ota vigulau nonoa au Israel.
1SA 13:14 Wate marina tam am vibada eḡa ina mae; Bada rava notanotana me tauna nanare i vinei ma i terei da ana rava ina vibadei, aubaina tam Bada eḡa uta voteletelei.”
1SA 15:1 Muriai Samuel Saul i riwei, “Bada tau i paritawaneu da a buloim da u vigulau Israel aubaii. Lamna aubaina Bada ana riwa ma nonora-kauei.
1SA 15:2 Bada Vivirewapana Kaukauana i riwa i pa, ‘Tau mai Amalek ana kovoḡi aubaina amamai mai Israel i viḡaviei maranai Egyptei i opu da i nenei.
1SA 15:3 Marina ona nae mai Amalek ona viḡaviei ma ona pupuni, eḡa tagogi ona voterei, nelara, waivine, roaroa melamelai, bulumakau, sipu, kamel ma donkey.”
1SA 15:4 Ma Saul ana sorodia ai riwa i paritawanei da ita nei. Ma anatapui au Telaim taon i vinenebelana. Sorodia 10,000 Judah ana damei i nei ma 200,000 mai Israel ḡelauiei i nei.
1SA 15:7 Ma Saul ana sorodia maiteni i opu ma Amalek i vunu-naiei ma i vovaiubai, i viḡavia au Havilah ma au Shur i vikwai Egypt au ḡereḡerena.
1SA 15:8 Agag mai Amalek ai gulau lawalawaina i vojijini wate rava anatapui i viraḡeni.
1SA 15:9 Wate Saul ana sorodia maiteni Agag eḡa ita viraḡeni ma ai sipu ma bulumakau vinevinei ma bulumakau ma sipu natunatui aiaii eḡa ita viraḡeni. Taui ḡamoḡamo kirakiramai ava i viraḡeni.
1SA 15:10 Ma Bada Samuel i riwei,
1SA 15:11 “Tau orau i viara kaua da Saul a terei Gulau aubaina tauna i mae-puputeu ma riwau i rau-aḡaiḡaiei.” Samuel nuanuana i bola-kauei maranai wei riwana i nonori ma Bada awarina i tou-maratom.
1SA 15:12 Ubaubana boiboḡi Samuel i nae da Saul ita inanai wate i riwei da Saul i nae au Carmel taon. Kampa gana i vidamni da rava ita nei weka da tauna ita voepaepai, ma i ḡaira me au Gilgal.
1SA 15:13 Ma Samuel i ḡeta Saul awarina, Saul, tauna i viegualauei ma i pa, “Samuel, Bada ina viaiainim. Tau Bada riwana a voteletelei.”
1SA 15:14 Samuel i paribelei, “Aiwai aubaina sipu ma bulumakau e vivitouana a nononori?”
1SA 15:15 Saul i pa, “Sorodia mai Amalek awarii i vaia, bulumakau ma sipu vinevinei i vojijini da ina puloei Bada am God awarina wate ḡelaui anatapui a viraḡena-naiei.”
1SA 15:16 Anina ma Samuel Saul i riwei, “Ma genuana! Waguvarai Bada awariu i babani ana riwem.” Saul i paridadanei, “Ma riweu!”
1SA 15:17 Samuel i paribelei, “Avena da u nota-melem da tam rava labalababa, tam marina mai Israel ai rauetaravena. Bada i tereriem da mai Israel ai gulau.
1SA 15:18 Riwa bagibagina i riwem ma i paritawanem da taniḡa potapotai mai Amalek uta viḡaviei da anatapui uta pupuna-pai.
1SA 15:19 Aiwai aubaina Bada eḡa uta voteletelei? I riwem da eḡa purapura i ʼrairaḡe-tawanei ona tami, wate tam vipurapura u ḡoei ma u vai-labalababai da u nuanei, wei lamna kaua apoapoe Bada au matana.”
1SA 15:20 Saul i paribelei, “Tau, Bada a voteletelei! I egariu da ana nae, da mai Amalek ana pupuni ma ai gulau Agag a neiai.
1SA 15:21 Wate au sorodia sipu ma bulumakau aiaii eḡa ita viraḡeni wate i neiai weka au Gilgal da ita apui pulo Bada am God awarina.”
1SA 15:22 Anina ma Samuel i riwa, “Bada metauna e vinuaiaiei? Votelatela bo pulo ma ḡamoḡamo apuapunana. Votelatela i ai-telara, eḡa me pulo apuapunana; Ma rautaniḡana i ai-telara, eḡa me sipu monamonana.
1SA 15:23 Pariviravira Bada awarina lamna me parauma ma mae-ḡaeḡae lamna me god ḡelaui e viviborumei Ma tam Bada riwana u geduaiei; lamna aubaina Bada am vigulau i geduaiei, Tam am vigulau i vai-tawanei.”
1SA 15:27 Ma Samuel i mae-tavirei da ita nae ma Saul i ḡoei da ita viḡaei ma ana kwama adana i vojijini ma i sikai.
1SA 15:28 Samuel i riwa, “Me au ḡara u sikasikai nanare amadodo Bada am vibada mai Israel awarii i vai-tawanei ma rava ḡelauna aiaina eḡa me tam i verei.
1SA 15:29 Israel ai God vinualaulaunana eḡa morumoruna bo nuanuana ita viravirai. Tauna eḡa rava da nuanuana ita viravirai.”
1SA 15:34 Ma Samuel i nae au Ramah ma Saul i nae me ana au numa au Gibeah.
1SA 15:35 Samuel eḡa Saul ita inana-melei da i ʼraḡe wate Saul i vinuabolana-maelei. Ma Bada nuanuana i bola-kauei da Saul i terei mai Israel ai gulau.
1SA 16:1 Bada Samuel i riwei, “Amapo da Saul ma mogumoguei bo? Tau Saul a vaitawanei mai Israel ai gulau. Wate olive monamonana ma vaia ma ma nae au Bethlehem ma Jesse ma inanai. Natunatuna awariei gulau a vinei.”
1SA 16:2 Wate Samuel i paribelei, “Menanare ana naenei? Saul riwana ina nonori ma ina viraḡeniu.” Bada i riwa, “Cow ḡaubona ma vinimavoei ma ma nae da ma riwa, ‘Tau a nei viturana pulona ana apui Bada awarina.’
1SA 16:3 Jesse ma rauḡorei viturana pulona aubaina ma ana viatataiem aiwai ma kauei, rava ana viatataiem ma buloi Tau aubaiu.”
1SA 16:4 Bada Samuel i ririwei nanare i kauei. Samuel au Bethlehem i ḡeta ma taun babadai ana sisisi i nebelei. Ma i paridadanei, “Ana nuaubam u nei bo?”
1SA 16:5 Samuel i paribelei, “Ee! A nei da pulo ana apui Bada awarina. Anatapumi ona vokaukauana-melemi ma tana nae pulo aubaina. Ma Jesse natunatuna maiteni i viaiaini ma i paritawanei da i nae pulo apuna aubaina.”
1SA 16:6 Maranai taui i ḡeta ma Samuel Jesse ana natuevou Eliab i ʼnanai ma ana au nota i riwa i pa, “Wei teverana e maimairi Bada au naona lamna anina ana vinevine.”
1SA 16:7 Wate Bada Samuel i riwei, “Tau ravana a geduaiei, eḡa inanana bo ana manawa ma notanotai. Bada aiwai e inainanai, rava eḡa ita inananai. Rava tupua e inainanai wate Tau nuapou a inainanai.”
1SA 16:10 Nanare da natunatuna anatapui 7 i nei, ma Samuel i riwa, “Bada eḡa aiai ita vinei.”
1SA 16:11 Ma Jesse i paridadanei, “Natunatum anatapui weka bo?” Jesse i riwa, “Natu umau e mamae wate tauna sipu e paipaini.” Samuel Jesse i riwei, “Riwa ma paritawanei da ina ḡetai da tana am.”
1SA 16:12 Ma Jesse riwa i paritawanei da i nei. Tauna i tupua karawata, tevera inanana aiaina ma matana namanamarana. Bada Samuel i riwei, “Wei tauna! Ma nae ma au kolana olive monamonana ma iwaḡi.”
1SA 16:13 Anina ma Samuel olive monamonana i vaia ma David au kolana i waḡi, kampa taui au matai, ma nai au marana da i nenae Bada ana Arua Vivivireina David maiteni i mae. Ma Samuel i nae au Ramah.
1SA 16:14 Ma Bada Aruana Saul i opu-tawanei ma Bada arua apoapoei i paritawanei i rui au orana da i virovorovoi. [David marina Gulau Saul ana sorodia. ]
1SA 18:5 Saul, David ḡavia au anatapuna i paripari-tawanei ma i kaukauana-kauei ma ḡavia i vovovaiubai ma lamna aubaina i terei da ai sorodia ai bada ḡaeḡaena. Ma wei kauana patara ma sorodia babadai i vinuaiaiei.
1SA 18:6 David oroto Philistiei ḡaeḡaena ma inanana viʼnirovorovona i viraḡeni ma i nenememei ma waivine taon anatapuiei i nei ma ketaketara ma gita i vikalokaloei ma i arara ma gulau Saul i nebelei.
1SA 18:7 Waivine i vikalokalo ma i welawela i pa; “Saul ḡavia tausan i vunui ma David tausan dam viriviri i vunui.”
1SA 18:8 Wei welana Saul i vimeji-kauei ma ana au nota i pa, “Taui David e vovoepaepai ma e ririwa da tauna rava tausan dam viriviri i vunui ma tau tausan ava.” Ma marina ina terei ai gulau.
1SA 18:9 Ma lamna aubaina tauna David i unurana-kauei ma i ʼnana-vaitetei.
1SA 21:1 David i nae au Nob da Pirisi pulo tauapuna Ahimelek ita inanai. Tauna ana rovona i opu da David i viegualauei, ma i riwa, “Aiwai aubaina u nei, ma am rava mepa?”
1SA 21:2 David pirisi Ahimelek i paribei i pa, “Gulau Saul nola tagogi aubaina i paritawaneu wate wenanare i riweu, ‘Eḡa aiai ina aramanei aiwai a kaukauei.’ Au sorodia a riwei da e paipainiu.
1SA 21:3 Awarim lam da uta vereu? Palawa apuapunana 5 ma vereu bo aiwai ḡelauna kampa.”
1SA 21:4 Wate pirisi i riwa, “Awariai eḡa palawa ota ita mamae, wate vovivirana Bada awarina. Wei palawana ma vaia mepa da am sorodia aupom biaḡa eḡa waivine maiteni ita viawawana.”
1SA 21:5 David i paribelei, Riwa kaua tauai eḡa waivine maiteni ata matamatave, maranai a opuopu ḡavia aubaina au nelara e ujiuji. Amadodo lamna gulau ana nola a kaukauei ma wei nolana aubaina a vokaukaua kaua.
1SA 21:6 Nai marana palawa waduboi i votawanaei ma palawa voui i terei Bada au naona au tempol. Kampa eḡa lam ḡelauna ita mamae ma pirisi palawa vovivirana David i verei.
1SA 31:1 Mai Philistia mai Israel i viḡaviei au ola Gilboa ma taui mai Israel i virubai ma maḡamaḡaui i viraḡeni.
1SA 31:2 Mai Philistia Saul ma natunatuna i viaḡaḡei da natunatuna Jonathan, Abinadab ma Malki-Shua i viraḡeni.
1SA 31:3 Ḡavia i potopoto kaua Saul au ririvana ma ḡavia ana piduei Saul i tonai ma i vikero-kauei.
1SA 31:4 Ma Saul ana apia tauavaraina i riwei, “Am sodei ma viraḡeniu. Eḡa ata ḡoei da Philistia-eteni ina vijiboḡiu ma ina virageniu.” Wate tauna i rovo da viraḡenana i kauana-avei. Ma Saul ana sod i lavui da au manawana i tonei ma au tepana i peu da i ʼraḡe.
1SA 31:5 Maranai ana apia tauavaraina wei i ʼnanai ma tauna nanare ana sod au tepana i peu ma gulau au ririvana i ʼraḡe.
2SA 5:1 Israel dam damai i nei David awarina au Hebron ma i pa, “Tauta tara tagogi
2SA 5:2 Au naona maranai Saul ata gulau, tam sorodia u rauetaraveni ma o viḡavia. —Ma Bada i riwem, ‘Tam au dam Israel ma paini me sipu taupaini ai sipu e paipaini ma aubaii ma vibada.”
2SA 5:3 Maranai dam babadai i ḡeta gulau David awarina au Hebron, David parivainuaḡana bagibagina taui maiteni i kauei Bada au matana. Ma olive monamonanei David i buloi da Israel ai gulau.
2SA 5:4 David ana madeḡa 30 ma i vigulau ma i vibada da madeḡa 40 i kwa.
2SA 7:1 Ma Bada David i gagaloei ma nanare ana ḡavia anatapui i vovaiubai. Ma ana nuaubana i mae.
2SA 7:2 Ma David peroveta Nathan i riwei i pa, “Tau numa vigulauna, ai cedei voavoana a maemaeni wate God ana parivainuaḡana bokisina au numa gara e mamae.”
2SA 7:3 Nathan i paribelei, “Aiwai e notanotaia ma kauei aubaina Bada i mae-ratuim.”
2SA 7:4 Wate lamna waguvaraina Bada Nathan i riwei i pa,
2SA 7:5 “Ma nae ma au taunola David ma riwei ma pa, Bada wei e ririwei ‘Eḡa tam numa ma voai da Tau au animae.”
2SA 7:8 Bada i riwa me, i pa, “Au taunola David ma riwei, ‘Bada vivirewapana kaukauana wei i riwei: Tam au naona ravarava ota sipu u paipaini au wapu, wate Tau a terepaim da mai Israel ai bada.
2SA 7:9 Mepa u nenelana, Tau tam a mae-ratuim ma au matam am ḡavia anatapui a pupuna-pai. Ma marina wavam ana voepai, me rava wavai naenaei au dobu.
2SA 7:10 Ma au rava Israel dobu ana verei da ina raunuma ma ana nuaubai ina mae. Au naona i vivikareiana da marina babada a terei da mai Israel ita vibadei, wate rava apoapoei taui i viḡaviei ma marina amapo ega ina kauana-melei. Tau Bada a ririwem da am epaepaia ana vimaḡai ma tam ma am epaepaia ona vivigulau.
2SA 7:12 Ma am epaia tagogi ana vinei, tam natuoim tagogi da ina vigulau maranai tam am mara damona ina ḡetai da amamam ma votagoi. Ma tauna ana kauei da ina vibada ḡaeḡaena,
2SA 7:13 ma ega aiai ana vigulau ina vaitawanei. Ma tauna tempol ina voai Tau aubaiu,
2SA 7:14 Tau ina viamaneu ma tauna ana vinatunei. Ma maranai i kauana-boai, ana kovoḡi me ama natuna e kovokovoḡi nanare.
2SA 7:15 Wate eḡa melanai au nuavaina awarina ana vaitawanei me Saul awarina a vaitawanei, tauna ana vigulau a vaitawanei ma epaiana tam a terem.
2SA 7:16 Am numa ravai rereḡana eḡa melanai ina kwa ma am epaepaia ina vigulau ma ina vibada nonoa.”
2SA 7:17 Ma Bada aiwai Nathan ana au rauboni i riwei anatapuna David i pariverei.
2SA 11:1 Omra e tomtom maranaina gulagulau e opuopu ḡavia aubaina. David sorodia ai bada Joab ma Israel ana sorodia i paritawanei da mai Ammon ai sorodia ita vipupui. Ma ai taon Rabbah etanaina i matave-potai da ravai eḡa ita rui bo ita opu, David eḡa ita nae ma au Jerusalem i mae.
2SA 11:2 Mara tagogi aubigai David i matave-vomairi ma ana au poewa vatavatarana i bababara-nae. Ma i ʼnana damana da wavine i ʼnanai i toatoa, i oḡaoḡa-melei aubaina marina ana nawaravi doriana i kwa, wavine inanana aiai kaukauana anina ma David, rava i paritawanei da ita aramanei tauna aiai. Ravana i ḡeta memei ma i pariverei i pa, “Wavine wavana Bathsheba, Eliam natuna ma Uriah Hitti ei awana.” Ma David ana taunola i paritawanei da wavinena i neiai awarina ma tauna maiteni i matave ma i nae me au numa.
2SA 11:5 Wavinena i duama ma riwa i paritawanei David awarina i pa, “Tau a duama.”
2SA 11:6 David riwa i paritawanei Joab awarina i pa, “Uriah Hitti ei ma paritawanei awariu.” Ma Uriah i paritawanei David awarina.
2SA 11:7 Maranai i ḡeta David awarina ma David tauna i paridadanei, “Joab ana sorodia maiteni menanare, anina bo eḡa? Ma ḡavia menanare?”
2SA 11:8 Ma David Uriah i riwei, “Ma nae au numa ma ma vilauvitau.” Ma Uriah gulau ana numa i opu-tawanei da i nae ma au murina David ana pulo i paritawanei Uriah ana au numa.
2SA 11:9 Wate Uriah eḡa ita nae ana au numa, ma kampa ana au metaeta ana bada ana taunola maiteni i vimatave lana.
2SA 11:10 Ma taui David i riwei, “Uriah eḡa ita nae au numa.” David Uriah i riwei, “Tam u vaḡavaḡai da u nei. Aiwai aubaina eḡa uta nae am au numa?”
2SA 11:11 Uriah David i riwei i pa, “Parivainuaḡana bokisina, mai Israel ma Judah ai sorodia au numa gara e matamatave. Au bada Joab ana sorodia maiteni au wapu i rauḡaravu, wei lamna aubaina eḡa ata nae au numa da ata am ma ata uma ma awau maiteni ata matave. Lamna eḡa ana kauei, eḡateni!”
2SA 11:12 Anina ma David Uriah i riwei, “Weka ma mae amadodo ma au maratom ana paritawana-melem.” Uriah au Jerusalem i mae da au pom ḡela.
2SA 11:13 Ma David Uriah i rauḡorei da maiteni i am ma i viuma-buai. Wate waguvarai Uriah i opu David ana taunola awarii da ana au aravi i matave; eḡa ita nae ana au numa.
2SA 11:14 Ma ubaubanaina David pepa i girumi ma i paritawanei Joab awarina.
2SA 11:15 Pepa au orana i giruma i pa, “Mepa ḡavia potopotona kampa Uriah ma terei ma am sorodia ma tere-opunei da tauna ava ina mae ma ina kero ma ina iraḡe.”
2SA 11:16 Joab Rabbah taona i vivineneḡanei da i aramanei mepa ḡavia i virewapana kaua ma kampa Uriah i terei.
2SA 11:17 Ḡavia taonei i opui ma Joab ana sorodia maiteni i viḡavia ma David ana sorodia ḡelaui i viraḡeni. Taui Uriah oroto Hitti ei maiteni i viraḡeni.
2SA 11:26 Ma Uriah awana riwana i vaia da awana Uriah i ʼraḡe ma i touei ma i moguei.
2SA 11:27 Maranai i mogu-vorovei David rava i paritawanei da i neiai ana au numa da awana ḡelauna, ma tauna David natuna orotona i ḡuni. Wate David aiwai i kauei, Bada eḡa ita vinuaiaiei.
2SA 12:1 Anina ma Bada peroveta Nathan i paritawanei David awarina ma i riwei i pa, “Nelara ruaḡa au taon tagogina i mae, oroto tagogi manemanena ma maumaurana ma gelauna molamolakana.
2SA 12:2 Ravana manemanena awarina sipu ma bulumakau maḡamaḡaui.
2SA 12:3 Wate ravana molamolakana sipu natuna wavinena i gimarai, ma natunatuna maiteni i ḡamoi da i rata, molamolakana ana sipu tagotago. Ana lam momoḡina sipu i aniani ma waira ana au kelaka i umaumai ma au arona i matamatave, wei lamna me tauna natuna guguinina.
2SA 12:4 —Marina taomana i nei oroto manemanena ana au numa, ma oroto manemanena eḡa ita ḡoei da ana sipu bo bulumakau ita vunui da ana taomana ana lam ita vokaukauei. Eḡa, tauna oroto molamolakana ana sipu natuna wavinena i vunui ma i vitavi ma ana taomana i verei.”
2SA 12:5 Nai maranaina David i meji guratana ma Nathan awarina i ḡaiawa, “Bada lawalawaina wavanei a ririwa da aiai wei kauana i kauei anina ina iraḡe!
2SA 12:6 Kaua apoapoe kaukauana i kauei lamna aubaina sipu ḡaubona 4, orotona molamolakana ina verei.”
2SA 12:7 Anina ma Nathan David i riwei, “Tam nai ravana! Wei lamna aiwai Bada Israel ana God i riwei, ‘A vinem da Israel ana gulau ma Saul au urana a vaitawanem.
2SA 12:8 Ma am bada Saul ana vibadana ma ana buderi a vere-tawanem ma awawana au uram a terei. Ma nanare a terem da Israel ma Judah u vibadei. Mepa da wei anatapui i muomuo ḡuratana awarim, tagotagogina au tepana ata viaitepatepani.
2SA 12:9 Aiwai aubaina riwau bagibagina u rau-aḡaiḡaiei? Aiwai aubaina wei kauana apoapoena u kauei? Uriah Hitti ei sodei u piaḡi; awana mai Ammon ai sodei u viraḡeni. Ma awana u vaia da awam.
2SA 12:10 U rau-aḡaiḡaieu ma Uriah awana u vaia da awam lamna aubaina am au numa viḡaiḡaiawa ina mae-nonoa.’
2SA 12:11 —Bada wei e ririwei, ‘Tau aburuna ava da apoapoena ana neiai am au numa. Au matam awawam ana vaia ma oroto au ririvam ana verei. Ma tauna awawam maiteni ina matave, patara au matai.
2SA 12:12 Tam u kauana-ḡovaḡei wate tau madeḡai ana kauei, mai Israel au matai.”
2SA 12:13 David Nathan i riwei, “Tau, Bada awarina a kauana-boai!” Nathan, David i riwei, “Ee wate God am apoapoe e vaivai-tawanei. Tam eḡa ma iraḡe.
2SA 12:14 Wate kaua apoapoena u kauei ma lamnei Bada u vijiboḡa-kauei lamna aubaina natum ina iraḡe.”
2SA 12:15 Nathan i nae ana au numa. Ma Bada doria i paritawanei David ma Uriah awana, natui awarina ma i doria kaua.
2SA 12:16 David i raupari guratana God awarina natuna aubaina. Am i voterei ma i rui ana au numa ma au debidebi i matamatave.
2SA 12:17 Ana numa babadai i nei awarina, da au debidebi ita voepai ma maiteni ita am, wate i geduai.
2SA 12:18 Aupom 7 au murina tevera i ʼraḡe ma ana numa babadai i rovo da David eḡa ita pariverei. Taui ava i babani vivira i pa, “Maranai tevera lawalawaina David eḡa ita rautaniḡaneta ma marina menanare tana riwanei da natuna i ʼraḡe? Mepa da ina viapoapoena-melei!”
2SA 12:19 David i ʼnanai ana taunola i pari-ararava ma i aramanei da natuna i ʼraḡe. Ma i paridadana, “Tevera i ʼraḡe bo?” Ma taui i paribelei, “Ee tauna i ʼraḡe.”
2SA 12:20 Anina ma David debidebiei i vomairi ma i toa ma i vigara ma monamona gabugabui i toai ma i nae au numa gara da i voepaepa. Ma i nae me au numa ma lam i vibaḡei da i neiai ma i am.
2SA 12:21 Ana numa babadai i baiei ma i riwa, “Maranai tevera lawalawaina, tam u uji ma u mogu, ma tevera i ʼraḡe, tam u vomairi da e amam!”
2SA 12:22 David i paribelana, “Ee tau a uji ma a mogu maranai natu lawalawaina. A notai da Bada ina rau-nuapoapoeleu ma natu ina lawana.
2SA 12:23 Wate marina i ʼraḡe aiwai aubaina ana u uji? Ana neiana-meleai bo? Amapo ana nae awarina wate tauna eḡa ina nei awariu.”
2SA 12:24 Anina ma David awana Bathsheba i vinuaubai ma maiteni i matave. Ma tevera orotona i ḡuni ma David i ḡorei Solomon. Bada tevera nuanuana i vaia,
2SA 12:25 ma lamna aubaina Bada peroveta Nathan i paritawanei da tevera wavana i ḡorei Jedidiah.
1KI 2:10 David Israel i vibadei madeḡa 40; au Hebron madeḡa 7 ma au Jerusalem madeḡa 33. David ana mara i kwa ma au Jerusalem au kokoaga noinoina au ririvai i vimataveni.
1KI 2:12 Ma Solomon amana ana gabu i vaia da Israel ai gulau ma God i kauei da ana vibada i virewapana.
1KI 3:3 Solomon, Bada nuanuana i vaia ma lamna aubaina amana David ana tarawatu i vojijina-kauei. Wate kaua tagogi i kaukauana-boai lamna pulo i apuapu labalababai nai dobuna ravai ai pulo ai au aniamapuna.
1KI 3:4 Wei lamna pulo aniapuna gabuna, wavana naenaena i mae au Gibeon. Solomon i nae weka da ḡamoḡamo 1,000 i apu-tapui Bada awarina.
1KI 3:5 Waguvara tagogi Bada, Solomon ana au rauboni i riwei i pa, “Aiwai e ḡoeḡoei, ma vibaḡei ma ana verem?”
1KI 3:7 Solomon i paribelei, “Bada au God, tam u tereu da amau a raviepaiai da gulau, wate tau tevera ota ma eḡa ata aramanei menanare ana vibadanei.
1KI 3:8 Ma tau weka am rava u vinevineia au poui, taui i maḡa dewadewa da eḡa aniavana.
1KI 3:9 Eḡa aiai ainelana tagotagogina am rava, u vinevineia ina vibadei. Lamna aubaina nuaulula ma vereu da ana aramanei metauna aiaina ma metauna apoapoena.”
1KI 3:10 Bada i vinuaiai da Solomon nuaulaula i vibaḡei.
1KI 3:11 Ma Solomon i riwei, “Tam eḡa lawana manamanaina bo mane, uta vibaḡei bo uta vibaḡaiu da am ḡavia ata viraḡeni. Eḡa! Tam u vibaḡaiu nuaulaula aubaina da au rava ma vibadana-kauei.
1KI 3:12 Aiwai u vibaḡei ana verem! Nota aiaina ma nuaulaula ana verem, eḡa me aiai ḡelauna au naona nanare bo aiai ḡelauna muriai ina vaia nanare.
1KI 3:13 Avena da mane ma vipurapura ma wavam vimae‑ḡaeḡaenana aubaina, eḡa uta vibaḡei, wate ana verem, da am au lawana eḡa aiai gulauna am vigulau ina votani.
1KI 3:14 Ma mepa da ma rautaniḡaneu ma au tarawatu ma voteletelei me amam David i kaukauei nanare, tam am lawana ina manawa.”
1KI 3:16 Muriai etanai waivinei ruaḡa i ḡeta gulau awarina da tauna ai ḡaiawa ita okei.
1KI 3:17 Wavine tagogi i riwa, “Au bada tauai airuaḡa ai numa tagogi. Ma tau tevera orotona a vinatunei au numa, maranai noi wavinena kampa.
1KI 3:18 Ma aupom tonuḡa au murina wavine viruaina nanare tevera orotona i vinatunei. Eḡa aiai ḡelauna au numa anina airuaḡa ava.
1KI 3:19 —Ma waguvara tagogi wavine natuna i matave-jijini da i ʼraḡe.
1KI 3:20 Ma waguvarai au pouna i vomairi, ma natu au ririvau i matamatave i vaia. Tauna natuna irairaḡena au ririvau i vimataveni ma tau natu lawalawaina i vaia da au ririvana.
1KI 3:21 Ubaubanai a vomairi da natu ata viḡuḡui, lamna a baei da natu i ʼrairaḡena. Ma mara i tom kaua ma ata inana-kauei lamna eḡa tau natu.”
1KI 3:22 Wate wavinena ḡelauna i riwa, “Eḡa! Tau natu lawalawaina; tam natum irairaḡena.” Ma wavine au naona i vinatuna i riwa bagibagi i pa, “Tevera irairaḡena lamna tam natum ma lawalawaina lamna tau natu! Ma nanare airuaḡa i viḡeḡae.”
1KI 3:23 Anina ma gulau Solomon i riwa, “Wei tauna e ririwa, ‘Tau natu lawalawaina ma tam natum irairaḡena.’ Ma noi tauna e ririwa, ‘Eḡa! Tam natum irairaḡena ma tau lawalawaina.”
1KI 3:24 Ma gulau i riwa, “Sod ona neiai.” Ma i neiai gulau awarina.
1KI 3:25 Ma i eḡara, “Tevera lawalawaina au pouna ona viailaraḡi da navanava tagogi wavine tagogi ma navanava ḡelauna wavine ḡelauna.”
1KI 3:26 Tevera lawalawaina alo oina, nuanuana i bola-kauei ma gulau i riwei, “Au gulau a vivibaḡaim da tevera lawalawaina noi wavinena ma verei! Eḡa ma viraḡeni!” Wate wavinena ḡelauna i riwa, “Eḡa tam bo tau teverana tana vaia. Tevera au pouna ma viailaraḡi!”
1KI 3:27 Anina ma gulau ana paribelana i tere-ḡairei i pa, “Eḡa tevera ona viraḡeni ma wavine au naona i vivinatuna ona verei, tauna tevera alo oina.”
1KI 3:28 Maranai mai Israel Solomon ana etara riwana i nonori, marina taui Solomon ina vivirei, ma i aramanei da God, Solomon nuaulaula i verei da lawana ina tere-vaijijimani.
1KI 4:20 Mai Judah ma mai Israel ai patara i maḡa dewadewa me bubu au gera. Taui ai lam ma ai uma tagotagogina ma i vinuaiai kaua.
1KI 4:21 Ma Solomon dobuna anatapuna i vibadei. Ana parata au waira Euphrates i vikarei da i ḡaira au Philistia ma kampa da i ḡaira Egypt ana au parata. Wei ravai tax i vivimaiei gulau Solomon awarina ma i voteletelei maranai lawalawaina.
1KI 4:25 Maranai Solomon i vibada mai Judah ma Israel ana nuaubai i mae, ai nuabola eḡa aiwai. Au lavaratei Dan ana dam ai au dobu i vikarei da i ḡaira au Beersheba au rauanaḡei, numa nununai ravai anatapui ai numa ma ai wapu i mae.
1KI 5:1 Maranai David maemaeninai, tura-kauana lamna Gulau Hiram, Tyre ai gulau. Maranai gulau Hiram riwana i vaia da Solomon i vigulau au Israel, amana David epaiana, Tauna ana taunola i paritawanei da gulau vouna i viegualauei.
1KI 5:2 Ma gulau Solomon wei riwana i paritawanei gulau Hiram awarina i pa:
1KI 5:3 Tam u aramanei da amau dam maḡamaḡaui au ririvaiai i mae-kwaviviroi ma maiteni i viḡaiḡaiawa nonoa. Ma lamna aubaina eḡa tagotagogina da tempol ita voai Bada ana God, viborumana aubaina. Wate i vivipaipai da au naona Bada ana aguei ana ḡavia ita vipupui.
1KI 5:4 Wate marina Bada nuauba i vereu. Au ḡavia ma au nuabola eḡa.
1KI 5:5 A vinua-notanota da tempol ana voai, Bada God viborumana ma vimae-ḡaeḡaenana aubaina. Me Bada amau i ririwei nanare maranai i riwa i pa, “Natum orotona ana terei gulau, am au gabu, ma tauna numa ina voai tau viborumau aubaina.”
1KI 5:6 Lamna aubaina am taunola ma paritawanei au ola Lebanon, da aubaiu ai bagibagi cedar ina tarai. Tam am nelara ai tarana i aramana-kauei. Tau au nelara ana paritawaneiai da ina tara agui. Am nelara ana vimaiei, biaḡa e vivibaḡei nanare ana vimaia.
1KI 6:1 Solomon mai Israel i vibadei da madeḡa tonuḡa ma au vi-4-na, nawaravi au viruaina e ḡoreḡorei Ziv, tauna Bada ana tempol voana i vikarei. Wei lamna madeḡa 480 i kwa maranai mai Israel, Egypt i opu-tawanei.
1KI 6:7 Ḡaima ḡaeḡaei numa voana aubaina anatapui au weia i ḡarai ma kampa i bori-naiei, da eḡa irama bo aniambori gugurai numavoa gabuna ita vitaniḡa-potai.
1KI 6:11 Ma Bada Solomon i riwei,
1KI 6:12 “Wei Tempolna voana aubaina ana riwem, mepa da riwau ma rautaniḡanei, ma au tarawatu anatapui ma votaḡotaḡoi, ma aiwai a ririwem ma kaukauei, Tau aiwai amam David a parivainuaḡani ana kauei aubaim.
1KI 6:13 Ma tau au rava mai Israel maiteni ana mae, ma eḡa melanai ana netawanei.”
1KI 6:14 Anina ma Solomon tempol i voa-pai.
1KI 8:1 Bada ana parivainuaḡana bokisina au Zion, David ana taon ita vaia da ita neiai au Tempol. Gulau Solomon, Israel babadai ma dam nununai babadai anatapui i ḡoreiai awarina au Jerusalem.
1KI 8:3 Maranai Israel babadai i ḡetai, pirisi parivainuaḡana bokisina i voepai.
1KI 8:4 Pirisi ma Levi ana dam ravai parivainuaḡana bokisina ma numa gara ma ana purapura vivivirei i avara-naiei au Tempol.
1KI 8:5 Gulau Solomon ma mai Israel anatapui parivainuaḡana bokisina au naona; sipu da bulumakau i vunuvunu-naiei, ḡamoḡamo i maḡa guratana da iavana i kauana-avei.
1KI 8:6 Ma pirisi parivainuaḡana bokisina i ruiei tempol au orana da ana au gabu vivivira dewadewana cherub ruaḡa papei au gabaurina i vikialai.
1KI 8:10 Maranai pirisi gabu vivivireina i opu-tawanei, bau potopotona i ḡairai, ma ana boruma numana i purui.
1KI 8:11 Pirisi eḡa tagotagogina da ai nola ita kauei aubaina bau potopotona; Bada ana boruma, tempol i vioai.
1KI 8:22 Ma Solomon pulo aniapuna au naona i mairi, ma au murina Israel patarana. Urana i voepai au mara,
1KI 8:23 ma i raupari i pa, “Oo Bada, Israel ana God, eḡa mepa God ḡelauna me tam nanare, au tepana au mara bo au gabaura au dobu! Tam am parivainuaḡana anatapuna e kaukauei, ma mara nonoa am rava nuanuai e vaivaia maranai orai taputapunei e votaḡotaḡoim.
1KI 8:27 —Wate amapo God au dobu ina mae bo eḡa? Eḡateni! Mara, ma nanare mara ḡedewadewa eḡa tagotagogina da tauna ina vojijini. Wei tempolna a voavoaia lamna anina bo eḡa?
1KI 8:28 —Wate au pari ma nonori. Bada au God, tau am taunola ma aiwai amadodo a vivibaḡei ma vereu.
1KI 8:29 Am tempol ma inana-vaitetei, marai ma waguvarai, wei gabuna aubaina u riwa u pa, ‘Tau wavau kampa.’ Lamna aubaina au pari weka ana pariparitawaneiai ma i rautaniḡanei.
1KI 8:30 Au pari ma nanare am rava mai Israel ai pari ma nonori, maranai naoi i tereiai weka ma i raupari. Au mara ai pari ma nonori ma ai apoapoe ma nota-tawanei.
1KI 8:41 —Ma maranai jentail aueia maemaei, riwam ma am rewapana ma kaua ḡaeḡaei u kaukaueia riwai ina nonori; ma ina nei da ina vimae-ḡaeḡaenim. Ma am numa au naona ina mairi ma ina raupari
1KI 8:43 am au animae au mara, ai pari ma nonori ma ai ḡoana ma kauei. Ma jentail wavam ina aramanei ma ina vimae-ḡaeḡaenim me am rava oina mai Israel. Ma jentail ina aramanei da wei tempolna a voai. Tam vimae-ḡaeḡaenam aubaina.”
1KI 10:1 Solomon ana vigulau wavana naenaena ma lamnei Bada i vimae-ḡaeḡaeni. Ma Sheba ai gulau wavinena, wei riwana i nonori ma i ḡei au Jerusalem da paridadana piripirinei Solomon ana nuaulaula ita raudadani.
1KI 10:2 Wavine ana taunola ma kamel maḡamaḡaui ai pulo i vigerui ma ana borui i derirui. Taui ai pulo lam tauvidagiai, ḡaima maiai ḡaeḡaei ma gold ḡaeḡaena. Wavine i nei Solomon awarina ma kaua maḡamaḡaui i vinua-notenotei Solomon i paridadanei.
1KI 10:3 Solomon ana paridadana anatapuna i paribelei, kampa eḡa aiwai tagogi ita piripiri guratana awarina.
1KI 10:4 Sheba ai gulau i aramanei da Solomon nuanuana i ulaula kaua ma; i ʼnanai ana gulau-numana, vigulauna i voai,
1KI 10:5 lam au kepakepa, ana gabemani babadai ai gara, ana wine taupainii, ma pulo i apuapui Bada ana au tempol. Ma wavine ana nota i kwa.
1KI 10:6 Ma Solomon i riwei, “Am kaua anatapuna ma am nuaulaula au au dobu a nononoria lamna anatapuna riwa kaua!
1KI 10:7 Au naona eḡa ata vitumaḡanei wate marina a nei da matauei a inanai da a vitumaḡana. Ma a inanai da aiwai a nononoria lamna eḡa. Tam am vigulau i rata dewadewa.
1KI 10:8 Am taunola i vinuaiai kaua! Am gabemani babadai au naom e maimairi marana patapatai ma am nuaulaula e rarautaniḡanei.
1KI 10:9 Bada am God ana voepaepai, i vinuaiaiem ma i terem Israel ai gulau. Bada ana nuavaina maemaena mai Israel aubai i terem gulau, da riwa kauei ma kaua jijimaninei ma vibada.”
1KI 10:13 Solomon, Sheba ai gulau aiwai anatapuna i rarau-oḡarei ma i vivibaḡei, i verei, wate ḡelaui i vereoi. Anina ma gulau wavinena i wanavira-melei ana au dobu ana taubagibagi maiteni.
1KI 11:1 Gulau Solomon, Egypt ai gulau natuna i ravaḡi ma nanare jentail waivinei i ravaḡa-naiei, ḡelaui mai Moab, mai Ammon, mai Edom, mai Sidon ma, mai Hitti.
1KI 11:2 Au naona Bada mai Israel i riwana-guratei i pa, “Jentail waivinei eḡa ona ravaḡi aubaina taui nuanuami ina vovirai da ai god ona voepaepai.” Wate Solomon nai eḡa ita rautaniḡanei, ma awawana nuanuai i vai-kauei.
1KI 11:3 Tauna awawana 700, anatapui gulagulau natunatui, wate awawana ḡelaui 300 lamna me ana taunola. Taui Solomon ana vitumaḡana Bada awarina i vikwakoi.
1KI 11:4 Maranai Solomon i magura, awawana ana nota i virai da god ḡelaui i votaḡotaḡoi, ma eḡa Bada awarina ita vipatutu me amana David.
1KI 11:5 Tauna mai Sidon ai god wavinena Ashtoreth, ma mai Ammon ai god apoapoe kaukauana Milkom i viviborumei.
1KI 11:7 Au Ola Olive au Jerusalem kampa Solomon voepaepa gabuna i voai mai Moab ai god apoapoe kaukauana, Chemosh aubaina ma ḡelauna mai Ammon ai god apoapoe kaukauana, Molek aubaina.
1KI 11:8 Voepaepa gabui wenanare i voanaiei awawana anatapui aubaii da taui weka incense ma ai pulo ita apuapui ai god awarii.
1KI 11:9 Maraotai Bada, Solomon awarina mara ruaḡa i eḡa ma i riwana-guratei da god ḡelaui viborumai ina voterei. Wate tauna eḡa ita voteletelei, ma Israel ai God viborumana i voterei. Lamna aubaina Bada amlona i ḡaiḡai kaua Solomon awarina.
1KI 11:11 Ma i riwei i pa, “Wei kauai i visina-viraviraim ma au parivainuaḡana bagibagina ma au tarawatu eḡa uta votaḡotaḡoi, lamna aubaina vibada au uram ana vaitawanei ma am taunola tagogi ana verei.
1KI 11:12 Wate amam David notanei wei eḡa ana kauei maranai tam lawalawaim. Wate natum au urana ana vaitawanei.”
1KI 11:26 Solomon ana gabemani taunoleina wavana Jeroboam maiteni gulau Solomon i viḡaviei. Tauna Nebath natuna, ana taon Zeredah au Ephraim, ma alona kaiababa wavana Zeruah.
1KI 11:27 Jeroboam ana virarautua wenanare: Solomon ana taunola doa i taratarai da gwagwa i purupurui ma Jerusalem taon garina ḡaimei gavogavoi i vopotapota-naiei.
1KI 11:28 Jeroboam oroto araramanina ma maranai Solomon i ʼnanai da tauna i nola kaua, ma i terei da Joseph noinoii dam Ephraim ma Manasseh, ai taunola i vibadei.
1KI 11:29 Mara tagogi, Jeroboam Jerusalem i voterei da i nenae ma au mutulua peroveta Shilohei wavana Ahijah maiteni airuaḡa ava i vinenebelana, Jeroboam kwama vouna i oteoteni.
1KI 11:30 Ahijah, Jeroboam ana kwama vouna i vojijini ma i sikanaiei da 12.
1KI 11:31 Ma i riwei, “Wei garai sikasikai 10 ma vaia aubaim, Bada Israel ana God e ririwa, ‘Tau Israel ana vibadana Solomon au urana ana sikatawanei ma ana dam 10 au uram ana terei.’
1KI 11:32 Solomon Tau i geduaieu ma mai Sidon ai god wavinena, Ashtoreth, Moab ai god, Chemosh ma mai Ammon ai god, Milkom i vovoepaepai ma eḡa au iviu ita babara bo ita kauana-kauei au matau bo riwau bo au tarawatu ita votaḡotaḡoi me amana David i kaukauei nanare. Wate au taunola David ma Jerusalem notaiei, Jerusalem a vinei da Tau ḡariuei, lamna aubaina Solomon dam tagogi ana verei da ina vibadei.
1KI 11:35 —‘Wate Solomon natuna au urana Israel ana dam 10 ana verem.”
1KI 11:40 Solomon i ḡoei da Jeroboam ita viraḡeni, wate tauna i ruba au Egypt, ai gulau Shishak awarina ma kampa i mae da Solomon i ʼraḡe.
1KI 11:42 Solomon au Israel i vigulau da madeḡa 40 i kwa.
1KI 12:1 Mai Israel anatapui i nae au Shekem ma i vipaipai da Rehoboam ita nei ma ita terei ai gulau.
1KI 12:2 Maranai au Egypt, Nebath natuna Jeroboam, wei riwana i nonori ma Egypt i voterei ma i naeme. (Tauna au naona Solomon i rovoei da kampa i ruba nae.)
1KI 12:3 Ma Israel babadai riwa i paritawanei da Jeroboam i nei ma anatapui i nae Rehoboam awarina ma i riwei, i pa,
1KI 12:4 “Amam nola vitaikaukauai au tepaiai i terei, wate ai vita marina uta votelatelai, ma ana vitaunolem.”
1KI 12:5 Rehoboam i paribelei i pa, “Ona nae ma aupom vitonuina ona nememei ma ana paribelemi.” Ma rava i vilamonei.
1KI 12:6 Ma gulau Rehoboam, dogadogara awari vinuaterena i vaia, taui amana Solomon ana taunola maranai lawalawaininai. I paridadanei i pa, “Wei ravai menanarena ana paribelana-nei?”
1KI 12:7 Taui i paribelei i pa, “Mepa da u ḡoei da rava ma voagui, ai vibaḡa ma vianinei, ma taui aubaim ina vitaunola nonoa.”
1KI 12:8 Wate Rehoboam dogodogara ai vinuaterena i geduaiei ma i nae ana kimta awarii, maiteni i rata tagogi, ma marina tauna e vivitaunolei
1KI 12:9 Tauna i paridadana, “Ami nota aiwai? Menanare tana kauanei, wei ravai e ririwa da ai vita tana viaburui?”
1KI 12:10 Ma ana kimta i paribelei i pa, “Nai ravai awarim i ririwa, ‘Amam vita ḡaeḡaena i vereverelai marina ai vita ma viaburui.’ Wenanare ma riwei, ‘Tau vita ḡaeḡaena ana veremi eḡa me amau!
1KI 12:11 Amau vita ḡaeḡaena i veremi wate tau ḡaeḡaeotana ana terei au tepana! Tauna kwapuei i ravimi wate tau ḡoroḡorova donadonanei ana kwapuimi.”
1KI 12:12 Aupom tonuḡa au murina i riwa nanare Jeroboam ana babada maiteni i nememei Rehoboam awarina.
1KI 12:13 Gulau Rehoboam dogadogara ai vinuaterena eḡa ita vaia ma pona bagibaginei rava awari i babani.
1KI 12:14 Tauna ana kimta ai vinuaterena i rautaniḡanei ma nanare i riwa, “Amau vita ḡaeḡaena i veremi; wate tau ana viaitepatepani. Amau i ravimi wate tau ḡoroḡorova donadonanei opimi ana sikai.”
1KI 12:15 Au naona God ana peroveta Ahijah, Shilohei aiwai Nebath natuna Jeroboam i pariverei marina anona i tupua. Gulau rava ai vinuaterena eḡa nonorana ita ḡoei, wate lamna Bada i kaukauei da aiwai peroveta i ririwei nanare ina tupua.
1KI 12:16 Maranai Israel patarana i ʼnanai da gulau taui ai babani i parivirevire, ma gulau i riwei i pa: “Tauta eḡa Jesse natuna David ana damei! Eḡa ana dam ravai! Oo Israel ona naeme me ami au numa Oo David am dam oina ma inanai!” Anina ma mai Israel i nae ai au numa.
1KI 12:17 Wate Rehoboam mai Israel au Judah maemaei i vibadei.
1KI 12:18 Adoniram, mai Israel anatapui ai taunola i vibadei. Gulau Rehoboam, Adoniram i paritawanei au Israel da ai taunola ita neiai au Jerusalem wate taui ḡaimei i viraurauei da i viraḡeni. Gulau Rehoboam laḡilaḡina ana chariot i gerui ma i nae me au Jerusalem.
1KI 12:19 Ma wei marana da i nae mai Israel David ana dam ma ai vigulau i geduaiei ma i parivirevirei.
1KI 12:20 Maranai mai Israel anatapui i aramanei da Jeroboam Egyptei i nememei, taui riwa i paritawanei da i nei awarii ma i terei Israel dam anatapuna ai gulau. Dam tagogiava, Judah ava, i mae David maiteni.
1KI 12:25 Ma ḡavia rovona aubaina Jeroboam Shekem taon ḡaimei i gari kwaviviroi ma kampa i mae. Wei lamna dobu violaolana, dam Ephraim ai dobu. Muriai i nae ma nanare Penuel taon i gari-kwaviviroi.
1KI 12:26 Mara tagogi gulau Jeroboam wenanare i vinua-notanota, “Mai Israel anatapui e ḡeḡae au Jerusalem da au tempol pulo e apuapui Bada awarina. Ma mepa da nuanuai ina virai ma ina audamana Judah gulauna Rehoboam awarina amapo tau ina viraḡeniu.” Ma wei vigulauna ina nae me David ana epaepaia awarii.
1KI 12:28 Ma ana dogadogara maiteni i babani da i vinua-terenei ma bulumakau ruaḡa goldei i kauei ma ana rava i riwei, “Jerusalem ḡaena i vinigarigari, Oo Israel wei ami god, tauna Egyptei i tere-opunemi.”
1KI 12:29 Ma bulumakau goldei tagogi au Bethel ma ḡelauna au Dan i terei.
1KI 12:30 Wei lamnei i ḡoʼapoapoe; aubaina rava ḡelaui uama ḡaeḡaena i naeni da au Dan da burumakauna i voepaepai.
1KI 12:31 Jeroboam maiteni voepaepa gabui ma pulo aniapuni i voanaiei ola au tepai ma rava labalababa eḡa mai Levi i vinei da pirisi, pulo tauapuna.
1KI 16:30 Omri natuna Ahab, ana ḡoʼapoapoe i rata guratana Bada awarina eḡa me gulau anatapui au naona i vivibada nanare.
1KI 16:31 Tauna i notai da lamna kaua labalababa da i ḡoʼapoapoe me Nebath natuna Jeroboam i kaukauei nanare. Wate tauna i kauana-guratei maranai mai Sidon ai Gulau Ethbaal natuna Jezebel i ravaḡi ma i vikarei da ai god Baal i raudunelei.
1KI 16:32 Ma Baal ana voepaepa gabuna pulo tauapuna au Samaria i voai ma au orana pulo aniapuna i voai.
1KI 16:33 Ahab god wavinena Asherah kokoitauna i vituramairini. Ma kaua maḡamaḡaui i kauei da Bada, mai Israel ai God ita viamloḡaiḡaini, me mai Israel ai gulau au naona i kaukauei nanare.
1KI 17:1 Peroveta Tishbelei wavana Elijah ana dobu Tishbe au Gilead, Ahab i riwei, “Riwa kaua! Bada Israel ana God lawalawaina, ma tauna a vivilaragei. Wavanei a riwa da turuvani eḡa ina peu ma garewa eḡa ina atuna madeḡa biaḡa da tau ana riwa da nanare.”
1KI 17:8 Ma Bada Elijah i riwei
1KI 17:9 “Laḡilaḡina ma nae au taon Zarephath, Sidon au ḡereḡerena ma kampa ma mae. Kampa kaiababa e mamae, a riwei da ina viambagibagim.”
1KI 17:10 Ma Elijah i nae au Zarephath. Maranai i ḡetai taon ana au anirui, ma kaiababa i ʼnanai ai i ḡunaḡuna, ma i riwei, “A vivibaḡaim da waira aburuna uta neiai da ata uma!”
1KI 17:11 Ma i nenae vainana aubaina ma orotona i garara me i pa, “Ma palawa apuapunana aburuna maiteni uta neiai.”
1KI 17:12 Kaiababa i paribelana i pa, “Riwa kaua! Am Bada God lawalawaina ma wavanei a ririwa, tau awariu eḡa palawa apuapunana. Awariu palawa aburu kaimojina ma monamona aburuna. Ai a ḡunaḡuna da ana nae au numa ma lam damona ana vitavi da natu maiteni ana am ma au murina ana raumolaḡau da ana iraḡe.”
1KI 17:13 Wate Elijah kaiababa i riwei, “Eḡa ma vinuabola! Bada Israel ana God e ririwa, ‘Am palawa abomana eḡa ma monamona wagina eḡa ina kwakwava ma Bada garewa ina paritawaneiai da wapu ina gogo me!’ Anina ma nae au numa ma u ririwa nanare ma kauei, wate au naona palawa aburuna ma apui aubaiu. Ma mae-terenana ma apui aubaimi.”
1KI 17:15 I nae ma menanare Elijah i ririwei, nanare i kauei. Ma awari lam i mae da aupom biaḡa i kwa.
1KI 17:16 Ma me Bada Elijah i parivainuaḡani nanare palawa au aboma eḡa ita kwa ma monamona au wagi eḡa ita kwa.
1KI 17:17 Muriai kaiababa natuna i doria ma ana doria i vovoguratei anina ma i ʼraḡe.
1KI 17:18 Ma wavine Elijah awarina i riwa, i pa, “God ana taunola, Aiwai aubaina wei u kauei awariu? U nei weka da au ḡoʼapoapoe uta vieḡai ma natu uta viʼraḡeni bo?”
1KI 17:19 Elijah i paribelei i pa, “Natum ma vereu.” Elijah taubeu, alona au urana i vaia ma i avara-ḡaiei au vatavatara mepa i mamae lana ma ana au animatave i vimataveni.
1KI 17:20 Anina ma ponana i rata ma i raupari Bada awarina, “Oo Bada au God, aiwai aubaina kaua apoapoe kaukauana u kauei kaiababa awarina? Tauna i taravainiu da ana au numa a mamae, ma u kauei da natuna i ʼraḡe?”
1KI 17:21 Anina ma Elijah i taduru ma mara tonuḡa taubeu au tepana i matave ma ponana i rata ma i raupari Bada awarina i pa, “Oo Bada au God, A vibaḡaim da tevera ana lawana ma veremelei!”
1KI 17:22 Bada Elijah ana pari i nonori ma tevera lavutu i vikarei ma i lawana.
1KI 17:23 Elijah tevera i voepai ma i avara ḡairei alona awarina ma i riwei, “Ma inanai natum lawalawaina.”
1KI 17:24 Wavine i riwa, “Marina aramana-kauei da tam God ana taunola, ma Bada ana riwa gamomei e opuopu lamna riwa kaua!”
1KI 18:1 Madeḡa tonuḡa garewa eḡa ma gomara ḡaeḡaena i mae. Madeḡa au vitonuina Bada Elijah i riwei, I pa, “Ma nae gulau Ahab ma inanai. Ma tau garewa ana paritawaneiai.” Ma Elijah i nae da gulau Ahab ita inanai.
1KI 18:17 Maranai tauna Elijah i ʼnanai ma i riwa, “Wei tam bo, mai Israel rauaḡaiḡaii amai?”
1KI 18:18 Elijah i paribelei, “Tau eḡa ata rauaḡaiḡai au Jerusalem, wate tam, ma amam ana numa ravai maiteni o rauaḡaiḡai. Taumi Bada ana tarawatu o geduaiei, ma Baal kokoitaui o viviborumei.”
1KI 18:19 Marina mai Israel anatapui ma ḡorei da ina nae au ola Carmel ina nebeleu. Baal ana peroveta 450 ma Asherah god wavinena ana peroveta 400 Jezebel ana au aboma e amam, anataputapui ma neiai.
1KI 18:20 Ma Ahab mai Israel anatapui ma Baal ana peroveta i ḡorei da au ola Carmel ina vinenebelana.
1KI 18:21 Elijah patara au naoi i mairi ma i riwei, “Wei vinua-raḡaraḡai mara aiwai ina kwa, ona vinuanaina nae ma ona vianuanaina nei, metauna notana ona vaia? Mepa da Bada God, tauna ona raudunelei. Mepa da Baal god, tauna ona raudunelei.” Wate rava eḡa aiwai ita riwei.
1KI 18:22 Ma Elijah taui awarii i riwa, “Bada ana peroveta anina tau a mamae. Wate Baal ana peroveta 450.
1KI 18:23 Aubaita bull ruaḡa ona neiai, ma taui ai sia ina rautani ma ina bori muomuoi ma ai au tepana ina terei, wate eḡa ina ravivoai. Ma tau nanare ana kauei.
1KI 18:24 Ma taumi ona raupari ami god awarina, ma tau ana raupari Bada awarina. Metauna godna ai araratanei i paribelana tauna God ririwa kauana!” Ma rava anatapui i vianina.
1KI 18:25 Elijah Baal ana peroveta i riwei, “Taumi o maḡa aubaina ona vinao, Bull tagogi ona vinei ma ona vokaukauei. Ami god awarina ona raupari ma eḡa ai ona ravivoai.”
1KI 18:26 Ma taui ai bull i vaia ma i vokaukauei. Anina ma Baal awarina i raupari, ubaubanai i vikarei da i raviaubenai. Taui i garagarara, “Oo Baal, ma paribelelai!” Ma pulo aniapuna i arara kwaviviroi, Wate eḡa paribelana; eḡa aiai ita paribelei.
1KI 18:27 Aubenai Elijah i vikarei da i vimarumarui i pa, “Ona raupari guratana! Tauna god! Mepa da e rarauboni bo i nae au ririva bo e vaḡavaḡai bo e matamatave! Ona ravidagudagui!”
1KI 18:28 Ma taui garara i voguraguratei ma me ai au kaua nanare, naipiei ma aierei tupuai i boribori-melei ma tara i toitoi.
1KI 18:29 Taui i garagarara da i garagarara da aubigai pulo apuna ana mara. Wate amapo da eḡa paribelana, eḡa aiai ita paribelei, eḡa aiwai ita nonori.
1KI 18:30 Ma Elijah rava i riwei, “Ona nei awariu.” Ma anatapui i nei ma Elijah i mae-kwaviviroi, tauna Bada ana pulo aniapuna i voavoa-melei.
1KI 18:31 Elijah ḡaima 12 i vaia, ḡaima tagogi da Israel ana dam tagogi aubaina. Wava Israel Bada taui noii Jacob i verei.
1KI 18:32 Ma ḡaimanei pulo aniapuna i voa-melei Bada viborumana aubaina. Ma au adana doba i ḡarai da waira ana ruva 14 Ltr nanare ina vojijini.
1KI 18:33 Pulo aniapuna au tepana ai i vatari, bull i bori-naiei ma siana ai au tepana i terei. Ma i riwa, “Nau 4 ḡaeḡaei waira ona vioai, ma sia ma ai au tepana ona iwaḡi.”
1KI 18:34 Ma nanare i kauei, ma i riwei, “Ona kauana-melei.” Ma nanare i kauei. Ma i riwei, “Mara vitonuina ona kauana-melei.” Ma nanare mara vitonuina i kauei.
1KI 18:35 Waira i toi ḡaira da dogo maiteni i vioai.
1KI 18:36 Ma aubigai pulo apuna ana mara i ḡetai, Elijah i babara-ḡae pulo aniapuna au ririvana ma i raupari i pa, “Oo Bada, Abraham, Isaac ma Jacob ai God, amadodo rava ma viatataiei da tam God au Israel ma tau am taunola, ma anatapuna u ririwei a kauei.
1KI 18:37 Bada ma paribeleu, Oo Bada ma paribeleu da rava ina aramei da tam, au Bada, tam anina God, ma marina rava orai e taitaina-melei awarim.”
1KI 18:38 Maratagogi Bada ana ai marei i ḡairai ma pulo bull, ai, ḡaima ma doa i aragibui. Ma waira i ʼwaiwaḡia i ḡuḡuva-pai.
1KI 18:39 Maranai rava wei i ʼnanai taui i mae-ḡaira au doa da i matave-taitaina ma i garara Bada awarina, “Bada anina God! Bada ainelana anina God!”
1KI 18:40 Ma Elijah rava i egari, “Baal ana peroveta ona vojijini; Eḡa tagogi ona voterei da ina ruba!” Peroveta anatapui i vojijini ma Elijah taui i riwei da i ḡairei au Kishon gaugaubana ma anatapui i viraḡeni.
1KI 18:41 Ma Elijah gulau Ahab i riwei, “Ma nae da ma am ma garewa ḡaeḡaena gugurana a nononori.”
1KI 18:42 Ma Ahab i nae da ita am ma Elijah i ḡae ola Carmel au tepana, ma i mae-ḡaira au doa ma kolana au ae-tutuna ma i raupari.
1KI 18:43 Ma ana taunola i riwei, “Ma nae ma au bogei ma inana.” Ana taunola i nae da i nememei Elijah awarina ma i riwei, “Eḡa aiwai ata inanai.” Anatapuna mara 7 i paritawanei da inana.
1KI 18:44 Ma mara vi-7-na i nememei ma i riwa, “Apau aburuna ana rata me oroto urana a inanai bogei i ḡeḡae.” Ma Elijah i riwa, “Ma nae ma Ahab ma riwei, ‘Am chariot ma gerui ma ma ḡaira muriai da garewa ina rautomenim.”
1KI 18:45 Ma aburuna ava ma lada i ḡei ma dobu i waguvarei ma ivena i ruba ma garewa ḡaeḡae otana i toi. Ahab ana chariot i gerui ma i ruba au Jesreel.
1KI 18:46 Ma Bada ana rewapana i rui Elijah awarina; ma ana gara giana i taini da ana au jigoraḡita i raḡita-jijini ma i lavui da Ahab i votani da i aiḡeta au Jesreel.
1KI 19:1 Ma Ahab awana Jezebel i vibenabenamei, aiwai anatapuna Elijah i kaukauei ma menanarena Baal ana peroveta anatapui i vununaiei.
1KI 19:2 Ma Jezebel taupariverena i paritawanei Elijah awarina ma i pa, “Wenanarena marana au maratom, tau ana viraḡenim me au peroveta u viraḡenanei nanare. Mepa da wenanare eḡa ana kauei, a raraupari da god ina kovoḡa-kaueu bo ina viraḡeniu.”
1KI 19:3 Elijah i rovo ma ana lawana aubaina i ruba. I nae au Beersheba au Judah, ma kampa ana taunola i voterei.
1KI 19:4 Ma tauna ainelana i nae aupom au mutulua, ma i ḡeta ai brum au ḡouna ma i kiala ma i raupari da ita iraḡe. I riwa i pa, “Bada, tau malau a vai-avei. Au lawana ma vaitawanei marina, tau irairaḡeu, me noinoiu.”
1KI 19:5 Ma i mae-ḡaera ai brum au karena ma i matave. Ma maratagogi Bada ana anela Elijah i vodadani ma i riwa, “Ma vomairi, ma am.”
1KI 19:6 I ʼnana viravira ma i matamatave lana au kolanei palawa apuapunana ma waira aniuma. I am ma i uma ma i matave me.
1KI 19:7 Bada ana anela i nememei, i vodadani ma i riwei, “Ma vomairi ma ma am aubaina am vaḡai ina manawa guratana.”
1KI 19:8 Elijah i vomairi da i am ma lamnei rewapana i vaia da ina babara aupom 40 ma maratom 40 da au Sinai, Bada ana au ola i ḡeta.
1KI 19:9 Ma kampa i ḡeta au guba ma i matave. Wate Bada i riwa, “Elijah weka aiwai e kaukauei?”
1KI 19:10 Elijah i paribelei, “Oo Bada vivirewapana kaukauam, Tau mara nonoa tam a viborumem - tam ainelam. Mai Israel am parivainuaḡana bagibagina i viaigai, am pulo aniapuna i viairikarikai, ma am peroveta i viraḡena-pai, tau ainelau i votereu, ma marina i ḡoei da tau maiteni ina viraḡeniu!”
1KI 19:11 Bada i riwa, “Ma opu au ola ma au naoi ma mairi.” Ma Elijah kampa i maimairi ma labu ḡaeḡaena olana i ravi, da i gunevi, wate bada eḡa nai kojikojirana au orana. Ive au murina lolo, wate Bada eḡa nai lolona au orana.
1KI 19:12 Lolo au murina ai araratana, wate Bada eḡa nai aina au orana. Ma ai au murina pariararava jinajinana i nonori.
1KI 19:13 Maranai Elijah wei i nonori ana kwama i vaia da naona i purui ma i opu guba au naona i mairi. Ma pona i riwa, “Elijah weka aiwai e kaukauei?”
1KI 19:14 I paribelei, “Oo Bada God, vivirewapana kaukauam, mara nonoa tam ainelam aubaim a vivilaraḡa. Wate Israel ravai am parivainuaḡana bagibagina i geduaiei, am pulo aniapuna i rikanaiei, ma am peroveta anatapui i viraḡeni. Tau ainelau a mamae. Ma marina i ḡoei da tau maiteni ina viraḡeniu.”
1KI 19:15 Bada i riwa, “Meiei e nenei nanare ma nae me, ma ma‑rui au mutulua Damaskas, maranai u ḡeta au taon, Hasael ma buloi, mai Syria ai gulau;
1KI 19:16 Nimshi natuna Jehu ma buloi Israel ai gulau, ma Shaphat natuna Elisha, ana taon Abel-Mehola ma buloi peroveta da am gabu ina vaia.
1KI 19:17 Aiavoi da Hasael i rovoei da e rubaruba, Jehu taui ina viraḡeni ma aiavoi da Jehu i rovoei da e rubaruba, Elisha taui ina viraḡeni!
1KI 19:18 Wate mai Israel ai maḡa 7,000 eḡa melanai Baal ita raudunelei bo kokoitaui ita vigia-laḡolaḡonei, ina lawana!”
1KI 19:19 Ma Elijah i nae da Shaphat natuna Elisha i viaroni doa i uauatai, bulumakau 12 ruaruaḡei ava raḡiraḡitai aniuata i taitaini ma i uauata. Elisha ana bulumakau, au murioina i nolanola. Elijah i ḡaira awarina ma ana kwama i votawanei ma Elisha i vioteni.
1KI 19:20 Elisha bulumakau i votere-tawanei ma Elijah i rubei, ma i riwa, “Au naona ma votereu da ana nae amau ma alou ana inanai ma ana vigia-lagolagonei ma tana nae.” Elijah i paribelei, “Anina ma nae wate aiwai a kauei awarim ma vinuanotenotei!”
1KI 19:21 Ma Elisha i nae da ana bulumakau ruaḡai i viraḡeni, pawe bulumakau au uai i viaigaigai da ai i viviri da sia i apui ma rava i verei da i am. Anina ma i opu da Elijah i votagotagoi.
2KI 2:1 Ma mara i ḡetai da Bada Elijah labuei ita ḡaiei au mara. Elijah ma Elisha Gilgal i voterei ma i nenae.
2KI 2:2 Ma Elijah, Elisha i riwei i pa, “Weka ma mae ma Bada i riweu da ana nae au Bethel.” Wate Elisha i paribelei, “Riwa kaua da Bada lawalawaina ma nanare tam lawalawaim, tau nanare eḡa melanai ana voterem.” Anina ma airuaḡa i ḡaira au Bethel.
2KI 2:3 God ana peroveta borui au Bethel maemaei i opui Elisha awarina ma i riwei i pa, “Tam u aramanei da Bada am bada amadodo awarim ina vaitawanei?” Elisha i paribelei, “Ee a ʼramanei, wate lamna eḡa ona babaniei.”
2KI 2:4 Ma Elijah, Elisha i riwei, “Weka ma mae, Bada i riweu da ana nae au Jeriko.” Wate Elisha i riwa, “Riwa kaua da Bada lawalawaina ma nanare tam lawalawaim, tau nanare eḡa melanai ana voterem.” Anina ma taui i nae au Jeriko.
2KI 2:5 Ma God ana peroveta borui kampa au Jeriko maemaei i opui ma Elisha i nebelei ma i riwei, “Tam u aramanei bo da Bada am bada amadodo awarim ina vaitawanei?” Elisha i paribelei, “Ee a ʼramanei, wate lamna eḡa ona babaniei.”
2KI 2:6 Ma Elijah i riwei, “Weka ma mae, Bada e paripari-tawaneu au Waira Jordan.” Wate Elisha i paribelei i pa, “Riwa kaua da Bada lawalawaina ma nanare tam lawalawaim, tau nanare eḡa melanai ana voterem.” Ma airuaḡa i babara nae.
2KI 2:7 God ana peroveta 50 taui i votaḡotaḡoi, ma au muri i tumairi maranai Elijah ma Elisha Waira Jordan au adana i tumairi.
2KI 2:8 Elijah ana kwama i votawanei ma i piri ma lamnei waira tepana i ravi. Da i vilamonei au oiena ma au kelakelauna ma taui au pouna au alalana i babara damana.
2KI 2:9 Maranai au baba ḡelauna i ḡeta Elijah, Elisha i riwei, “Ma riweu aiwai ana kauei aubaim muriai da ina ḡaieu.” Ma Elisha i paribelei, “Tau am gabu ana vaia da peroveta ai bada lamna aubaina a ḡoei da am rewapana ḡaeḡaena, ma viaitepatepani ma ma veredamaneu.”
2KI 2:10 Elijah i riwa, “Lamna kaua piripirina e vivibaḡei, wate mepa da u inanai ina ḡaiḡaieu, lamna u vivibaḡei u vaia ma eḡa, lamna eḡa.”
2KI 2:11 Ma airuaḡa i bababara ma i vibababani ma hosi araratana, chariot araratana i taina ḡetei ma taui i raviḡori. Ma Elijah ma Elisha au poui i ruba ma Bada Elijah labuei i ḡaiei au mara.
2KI 2:12 Elisha wei i ʼnanai ma i garara, “Amau! Amau! Mai Israel taugagaloeina vivirewapana! Tam u nae!” Ma Elijah eḡa ita inana-melei. Nuanuana i bola-kauei ma ana kwama au pouna i sikai.
2KI 2:13 Ma Elisha i nae ma Elijah ana kwama au doa i vivipeunia, maranai i ḡaiḡaiei au mara, i voepai ma i nae me waira au adana.
2KI 2:14 Ma kwamana i peupeu i vaia ma waira tepana i ravi ma i riwa, “Bada Elijah ana God mepa?” Maranai waira i ravi, waira i vilamonei ma au pouna au alalana i babara damana.
2KI 2:15 Jeriko ai peroveta boruna 50 au weia ma i ʼnanai aiwai i tupua ma i riwa, “Elijah ana rewapana i damana Elisha awarina.” Ma i nae da ita nebelei ma i mae-ḡaira au doa ma i raudune.
2KI 2:16 Ma i riwa i pa, “Tauai rewapana 50, ma paritawanelai da am bada ana baiei. Mepa da Bada Aruana, Elijah i voepai da mepa au ola bo au gaugauba i teretawanei.” Elisha i paribelei, “Eḡa! Eḡa ona nae.”
2KI 2:17 Wate taui i voiḡiriḡiri da tauna i vinimala da i paritawanei i pa, “Anina ona nae.” Wate taui 50 aupom tonuḡa i baia ma eḡa ita nelaḡai.
2KI 2:18 Maranai taui i nememei au Jeriko, Elisha taui i riwei, “A riwemi da avena ota nae!”
2KI 4:8 Mara tagogi Elisha i nae au Shunem taon. Weka wavine manemanena i mae, ma Elisha i vibaḡa-guratei da ita mae da ita am. Ma maranai Elisha wei au dobuna e vaḡavaḡai, tauna weka i amam.
2KI 4:9 Wavine awana i riwei, “Aramanei da orotona weka e nenei lamna Bada ana peroveta vivivireina.
2KI 4:10 Ana numa aburuna au poewa tana voai ma ani matave, kepakepa, ani kiala ma rampa tana terei au orana tauna aubaina. Ma kampa ina mae maranai e nenei.”
2KI 4:11 Mara tagogi Elisha i nei ma i ḡae ana au numa da i rauvirai.
2KI 4:14 Muriai Elisha ana taunola wavana Gehasi i paridadanei, “Aiwai ana kauei wavinena aubaina.” Ma Gehasi i paribelei, “Tauna eḡa natuna orotona ma awana i magura.”
2KI 4:15 Ma Elisha i riwa, “Ma ḡoreiai.” Ma Gehasi wavine i ḡoreiai ma i nei da au metaeta i raumairiei.
2KI 4:16 Ma Elisha wavine i riwei, “Wenanare marana madeḡa au ḡelauna tam natum orotona ma ḡuniḡuni.” Wavine i paribelei, “Eḡa au bada. Tam peroveta ma tau am taunola, eḡa ma morui!”
2KI 4:17 Wate wavine i raumanawa. Ma marana wenanare madeḡana au ḡelauna wavinena natuna orotona i ḡuniḡuni, Elisha i ririweia nanare.
2KI 4:42 Mara ḡelauna, oroto tagogi melagai Baal-Shalishahei i nei. Tauna nai madeḡana witina naona i labai ma palawa i apui da iavana 20. Ma witi majiḡai baikena maiteni i neiai da Elisha i verei. Elisha ana taunola i riwei, “Rava lam ma verei da ina am.”
2KI 4:43 Ma ana taunola i garara, “Aiwai! Wei lam eḡa tagotagogina da rava 100 tana viambagibagi?” Wate i paribelei i pa, “Bada i riwa da rava ma verei da ina am ma lam ina mae-terei.”
2KI 4:44 Ma lam au naoi i terei ma taui i am ma lam i mae-terei, Bada i ririweia nanare.
2KI 5:1 Namaan lamna mai Syria ai sorodia badana. Bada, Namaan awarina i mae ma lamnei ai ḡavia i vovovai-ubai. Ma lamna aubaina ai gulau, tauna i vivirana-kauei ma i vitumaḡanei. Namaan sorodia wavana naenaena wate doria lepera i vaia.
2KI 5:2 Marana patapatai mai Syria i nenei au Israel i viviḡavia. Mara tagogi tevera guguinina i pani da i naiei da ai bada Namaan awana i verei da ana taunola.
2KI 5:3 Mara tagogi guguinina ana bada wavinena i riwei, “Au bada, am bada uta riwana-dadanei mepa da ita nae perovetana au Samaria maemaena awarina. Tauna ana doria ita inanai ma ita vilawani.”
2KI 5:9 Ma Namaan ana hosi ma chariot borui i nae ma Elisha ana au metaeta i raumairiei.
2KI 5:10 Wate Elisha taupariverena i paritawanei da i riwei i pa, “Ma nae da au waira Jordan ma oḡa-melem mara seven ma lepera doriana ina voterem ma opim ina ai-me.”
2KI 5:11 Wate Namaan amlona i ḡaiḡai kaua ma i riwa i pa, “Tau au nota ḡaeḡaena da peroveta ita opui da ita inanaiu da urana, opiu au tepana mataira ita kauei ma ana Bada God awarina ita raupari da ata lawana.
2KI 5:12 Wate waira Amanah ma Pharpar au Syria i ai telera eḡa me Israel wairai. Tau kampa ata toa ma ata lawana.” Ma Namaan i mae-tavirei ma ana amloḡaiḡaina i nae.
2KI 5:13 Ana laralaraga i nae awarina ma i riwei, “Au bada mepa da ita riwem da aiwai piripirina uta kauei, lamna uta kauei tapa? Wei lamna kaua telatelana i ririwei nanare, ‘Ma toa ma ma lawana.”
2KI 5:14 Ma Namaan i ḡaira au waira Jordan ma mara seven waira au orana i ḡaira, me peroveta i ririwei nanare. Ma opina i ai me da me tevera tupuana nanare ma lepera doriana i kwa.
2KI 5:15 Ma Namaan ana laralaraga maiteni i nae me Elisha awarina ma i riwa, “Marina aramanei da au dobu, god eḡa ita mamae anina Israel ana God tauna ava; lamna aubaina au bada pulo a vereverem ma vaia.”
2KI 5:16 Wate Elisha i paribelei, “Riwa kaua da Bada a vivitaunolei lamna Bada lawalawaina, ma wavanei a ririwa tau eḡa pulo ana vaia.” Ma Namaan i babani bagibagi da Elisha pulona ita vaia, wate tauna pulona i geduaiei.
2KI 5:17 Ma Namaan i riwa, “Mepa da nanare lamna ma vianineu da donki ruaḡa ai vita ruvana Israel doana ana vigerui da ana naiei au numa. Ma marina da e nenae, eḡa melanai pulo ana apui bo sia taputapuna ana apui god ḡelaui awarii, anina Bada ainelana awarina.
2KI 5:18 Tau am taunola ma a ḡoei da Bada au ḡoa apoapoei ina nota-tawanei, kaua tagogi ava awarinei; maranai au gulau a ruiruiei ana au tempol ma tauna au urau e vovojijina ma maiteni a mamae-ḡaira ma Syria ai god Rimmon a viviborumei.”
2KI 5:19 Elisha i riwa, “Ana nuaubam ma nae.” Ma Namaan i nae.
2KI 17:5 Assyria ai gulau Israel anatapuna i naeni, da i ḡeta da Samaria taon I mae-kwaviviroi, ma i gudu-tomeni da madeḡa tonuḡa i kwa. Maranai Hosea ana vigulau madeḡana 9 i ḡetai, Mai Assyria Samaria taon i ruini mai Israel i pupuna-naiei au Assyria. Ma au Halah, taon, waira Habor au ririvana ma mai Mede ai au taon nununai i verei da i raunuma.
2KI 17:7 Wei kovoḡai i nei mai Israel awari aubaina taui god ḡelaui i viviborumei. Taui ai ḡoa apoapoe i rata kauaBada ai God awarina, Wariaḡa Tauna Egypt ai gulau Pharaoh au urana Israel i vai-tawanei ma aiaii i ravena-opunei. Mai Israel ai God eteni i pupuna-opunei ai kaua i votaḡotaḡoi da i kaukauei ma kaua waduboi ḡelaui Israel ai gulagulaui i kaukauei.
2KI 17:9 Mai Israel kaua apoapoei i kaukauei Bada ai God awarina ma Bada wei kauai eḡa ita vinuaiaiei. Taui voepaepa gabui i voanaiei god morumorui voepaepaei aubaina au taon nununai, melagai aburuoina da au taon ḡaeḡaei. Ola muomuoi anatapui au tepai ma ai anatapui au ḡoui gana vinualaulaui i terenaei ma Asherah ana tuatua ma kokoitaui i vituramairini.
2KI 17:24 Assyria ai gulau taon nununai ravai mai Babilon, Cuthah, Awa, Hamath ma Sepharvaim i vivaneiai da Samaria, ana au taon nununai kampa i terei da i mae. Taui mai Israel numa i ruba-tawanei i raunumei.
2KI 17:25 Vouvounai wei ravai eḡa Bada ita viborumei, lamna aubaina lion ḡelaui i paritawaneiai da rava i viviraḡeni.
2KI 17:26 Ma rava Assyria ai gulau ana riwa i paritawanei i pa, “Rava au Samaria u terenaiei, dobuna Godna ana tarawatu eḡa ita aramanei. Lamna aubaina ma dobuna ana God, lion i paritawanei ma ravai e viviraḡeni.”
2KI 17:27 Ma mai Assyria ai gulau rava i egari, i pa, “Pirisi tagogi au Samaria o panipania, ona paritawana-melei ma, dobuna ana God, ana kaua ravai voui ina viararamani.”
2KI 17:28 Anina ma pirisi tagogi au naona i naenaei au Assyria i neiana-melei da au Bethel i mae. Kampa rava i viararamani da Bada viborumei.
2KI 17:29 Wate jentail ravai nununai ai god morumorui kokoitaui i kaukauei ma metauna au taona i mamae, kampa ola au tepai au naona mai Israel au Samaria ai voepaepa gabui i voavoailana, kampa i terenaiei.
2KI 18:1 Elah natuna Hosea i vigulau au Israel madeḡa tonuḡa i kwa. Wei maranaina au Judah Hezekiah, Ahaz natuna i vigulau.
2KI 18:2 Tauna ana madeḡa 25 ma i vibada au Jerusalem da madeḡa 29 i kwa. Alona Abi, Zekariah natuna.
2KI 18:3 Tauna kaua aiaii avai i kaukauei Bada awarina me noina David nanare.
2KI 18:4 Ma god morumorui ai ani voepaepa gabui anatapui i votawatawanei. Ma kokoitau i viairikarikai ma Asherah tuatuana i taratuituina-naiei. Ma wariaḡa Moses mota bronzei, kokoitaui i kauei, i viviborumei. Hezekiah motana kokoitauna maiteni i viaigimagimai. (Mai Israel motana i ḡorei Nehushtan.)
2KI 18:5 Hezekiah Bada, Israel ana God i vitumaḡanana-kauei. Eḡa gulau ḡelauna au Judah nanare me tauna, ma eḡa aiai ḡelauna nanare au naona i mae bo muriai i mae.
2KI 18:6 I vipatutu Bada awarina au anatapuna ma i vovoguratei da God ana tarawatu Moses i vereverei anatapuna i vovotaḡotaḡoi.
2KI 18:7 Bada tauna awarina i mae ma ana nola anatapuna i davudavu. Tauna Assyria ai gulau i parivirevirei ma eḡa aubaina ita vilaraga.
2KI 18:8 Ma mai Philistia anatapui i vovaiubai, melaḡai da taon ḡaimei garigarina anatapuna i pupuni da au Gaza i ḡeta.
2KI 21:1 Manasseh ana madeḡa 12 ma i vigulau au Jerusalem, ma i vibada madeḡa 55. Tauna alona Hephsibah.
2KI 21:2 Wariaḡa Bada eteni ravai i virubai ai kaua vinuamedamedai aubaina maranai mai Israel i ruirui au Canaan. Manasseh wei ravai ai kaua i votaḡotaḡoi da i kaukauei ma ana ḡoa apoapoe i rata Bada au matana,
2KI 21:3 Manasseh ola muomuoi au tepai god morumorui awari voepaepa gabui amana i viairikarikai, i voa-melei. Ma nanare pulo aniapuna i voanaiei Baal awarina, ma Asherah tuatuana i tonanaiei me Israel ana gulau Ahab. Manasseh wate nanare ubona i viviborumei.
2KI 21:4 Tauna god morumorui ai pulo aniapuna i voanaiei Bada ana tempol au orana, wei gabuna aubaina Bada i riwa i pa, “Wavau au tempol ina mae.”
2KI 21:5 Tempol au metaetana, gabu garigarina au orana Pulo aniapui ruaḡa i voai ubona god aubaii.
2KI 21:6 Manasseh natuna orotona ai au araratana i apui ana pulo, ma parauma ma baravu ma gweri da ginauri ravai i rautaniḡanei. Kaua maḡamaḡaui apoapoe kaukauai i kauei ma Bada amlona i ḡaiḡai kaua.
2KI 21:10 Ma lamna aubaina Bada ana peroveta awariei i babani i pa,
2KI 21:11 “Gulau Manasseh kaua maḡamaḡaui vinuamedamedai i kaukauei, ma tauna i apoapoe kaua eḡa me mai Amori, taui wei dobuna i maeni muriai da mai Israel. Ai kokoitau miramirai awariei mai Judah i raveni da i ḡoʼapoapoe.
2KI 21:12 Lamna aubaina Bada Israel ana God wenanare e ririwa, ‘Kovoḡa ḡaeḡaeotana ana neiai Judah ma Jerusalem awarii da maranai rava anatapui riwana taniḡaiei ina nonori ma orai ina auepai.
2KI 21:13 Ruvana tagoginei Samaria a kovoḡi ma ruvana tagoginei Jerusalem ma Israel ai gulau Ahab ana epaepaia maiteni a kovoḡi. Jerusalem ravai ana amaḡa-tawanei, me aboma ita amamaḡi, ma i vitaragabubui.
2KI 21:14 Au rava i ḡoʼapoapoe awariu, maranai noinoii Egypt i opu-tawanei da marina. Wei e viviamloḡaiḡainiu. Ma rava mamae‑terenai ana inana-tawanei, ma ana veredamanei ḡavia awarii ma taui ina vovaiubai ma ai purapura ina kwalei.”
2KI 21:16 Manasseh mai Judah i raveni da god morumorui i viborumei ma Bada i vijiboḡi; wate eḡa lamna ava ma rava aiaii i viraḡena labalababai da tara i kororo da Jerusalem etanaina i vioai au giana da au giana:
2KI 21:18 Manasseh iʼraḡe ma ana numa au ririvana dobu wavana Uzza ana au wapu i doboi, Ma natuna Amon ana gabu i vaia da i vigulau.
2KI 21:19 Amon ana madeḡa 22 ma i vigulau. Ma i vibada madeḡa ruaḡa au Jerusalem. Tauna alona Meshulemeth, oroto Jotbahei wavana Harus natuna
2KI 21:20 Tauna ana ḡoʼapoapoe, i rata kaua Bada awarina me amana nanare.
2KI 21:21 Amana i ḡovaivaitei ma god morumorui i viborumei.
2KI 21:22 Tauna noinoii ai God, Bada i rawaḡaiḡaiei ma ana tarawatu eḡa ita votaḡotaḡoi.
2KI 21:23 Ana gabemani babadai Gulau Amon i viogei da ana au gulau numana i viraḡeni.
2KI 21:24 Wate mai Judah, rava gulau Amon viraḡenana i viogatarei anatapui i viviraḡena-naiei ma natuna Josiah i terei da i vigulau.
2KI 22:1 Josiah ana madeḡa 8 maranai i vigulau au Judah ma i vibada au Jerusalem madeḡa 31. Tauna alona Jedidah, oroto Boskathei Adaiah natuna.
2KI 22:2 Tauna Bada au matana aiwai ana tapuna i kauana-kauei ma noina David au ivina i tua ma Bada ana tarawatu ana tapuna i votaḡotaḡo-kauei.
2KI 22:11 Maranai gulau i nonori aiwai Tarawatu au bukana i girumi, ma ana gara i viaisikasikai.
2KI 22:12 Ma gulau Josiah ana taunola pirisi Hilkiah, Saphan natuna Ahikam, Micaiah natuna Akbor, Shaphan gulau ana taugiruma ma Asaiah gulau ana tauvinuaterena i riwei i pa,
2KI 22:13 “Noinoita wei bukana riwana eḡa ita votaḡotaḡoi, ma aiwai i ririwei eḡa ita votaḡotaḡoi, lamna aubaina Bada amlona i ḡaiḡai awarita. Lamna aubaina ona nae au tempol ma Bada awarina ona raupari tau ma wei dobuna ravai aubaii ma Judah ravai ḡelaui aubai. Ma ona paridadana wei au bukana aiwai i girumi.”
2KI 22:16 Bada wenanare i riwa, “Tau wei dobuna ma dobuna taumaenina ana kovaḡa kauei.” I girugirumia nanare, ma lamna gulau awarimi i ʼavi, Bada wenanare i riwa, “Taui i geduaieu ma god ḡelaui i viviborumei ma lamna i viamloḡaiḡainiu. Jerusalem awarina orau amapo da e ararai ma amapo eḡa ina dauva.”
2KI 22:18 Wate ona naeme Judah gulauna, i paritawanemi awarina da ona riwei, “Bada Israel ana God e ririwa da
2KI 22:19 Maranai u nonori menanare Jerusalem ma taumaenina ana kovoḡanei. Tam u rupena ma u vilamolamona tau Bada awariu, am gara u viaisikasikai ma u tou, Tau ana kauei da ina apoapoe kaua, rava ma dobu ana kovoḡi da eḡa aiai wei doana ina maeni.
2KI 22:20 Ma kovoḡana a neneiai au Jerusalem eḡa ina nei da am iraḡe au murina. Ana voterem da ana nuaubam ma iraḡe.” Ma wei pariverena i naiei ma gulau i riwei. Josiah god morumorui viborumai i viḡaei.
2KI 23:1 Gulau Josiah babada anatapui au Judah ma Jerusalem i ḡoreiai.
2KI 23:2 Ma pirisi ma peroveta ma rava molamolakana da manemanena, anatapui i ḡae Bada ana au tempol. Kampa gulau parivainuaḡana bagibagina bukana tempol au orana i nenelaḡaia i iava-tapui awarii.
2KI 23:3 Gulau ana au gabu i mairi tempol tuatuana au naona ma Bada maiteni parivainuaḡana bagibagina i ravivouni da tauna Bada ana tarawatu ma ana riwa bagibagina orana ma aruana taputapunei ina vojijini, i ririwei nanare au bukana. Ma rava anatapui nanare i parivainuaḡana.
2KI 23:4 Ma gulau, pirisi ḡetelarana Hilkiah, ana pirisi babadai ma tempol taupainii i egari da Bada ana tempol au orana aiwaiei Baal ma god wavinena Asherah ma ubona godna morumorui i viviborumei anatapui ita opuneiai. Gulau wei purapurai anatapui i naiei da gaugauba Kidron au ririvana i apu-naiei, ma lapukarei i vivanei au Bethel.
2CH 36:14 Ma pirisi ai babada ma rava anataputapui, Bada ana parivainuaḡana bagibagina eḡa ita vojijini ma jentail au ririvai maemaei ai kaua apoapoei kaukauai ma ai bua i ḡovaivaitei. Ma lamnei Bada ana Tempol vivivireina au Jerusalem i vimiramirai.
2CH 36:15 Mai Judah ḡoḡoḡai ai God Bada, ana rava ma ana tempol nuanuana i bolai ma lamna aubaina ana peroveta nununai i paripari-tawanei da rava ai ḡoa apoapoe ita rupeni.
2CH 36:16 Wate taui God ana peroveta i vijiboḡi ma eḡa ita vivirei ma au damona Bada ana amloḡaiḡai i rata guratana da menanare ita viubanei.
2CH 36:17 Anina ma Bada mai Babilon ai gulau i paritawanei da Jerusalem i vipupui. Ai sorodia nelara voui tempol au orana i viraḡena-naiei. Taui mai Judea eḡa ita rau-nuapoapoelei ma waivine ma laraga ma rava magumaguri ma doridoriai. Bada mai Judea anatapui i verenei Babilon ai gulau Nebuchadnezzar au urana.
2CH 36:18 Tauna Tempol ana purapura ḡaeḡaei da muomuoi ma mane anatapui i pupuna-naiei. Gulau ana gabemani babadai ai numa i viairikarikai ma mane ma purapura i pupuna-naiei au Babilon.
2CH 36:19 Ma God ana Tempol i apui ma Jerusalem garina i viairikarikai; ma gulau ana numa ma numa ḡelaui anatapui ma purapura mae-terenana anatapui i viairikarikai ma i apu-naiei, eḡa aiwai ita mae.
2CH 36:20 Ma aiavoi lawalawaii i mamae, anatapui i paninaiei au Babilon da i vitaunola. Ma muriai mai Persia nai dobunaBabilon i pupuni ma i vibadei.
2CH 36:21 Mai Israel ai doa ipipipiei taui madeḡa au vi-7-na ai doana eḡa lauvitau ita verei, lamna aubaina i kovoḡi, da i pupuna-naiei au Babylon da madeḡa 70 i kwa. Bada ana peroveta Jeremiah i ririweia nanare i tupua.
2CH 36:22 Au Persia gulau Sairas ana vibada madeḡana tagogi, ma Bada ana peroveta Jeremiah aiwai i ririweia marina i tupua, Persia ai gulau orana i ravi-dagudagui da i giruma ma i vibabarai ana au vigulau au anatapuna.
2CH 36:23 Mai Persia ai gulau Sairas, wei i riwei, “Bada, Aidamo ana God, dobu anatapuna vibadana au urau i terei. Ma i vineu da ana Tempol au Jerusalem, Judah au paratana ana voa-melei. Ma taumi aiavoi Bada ana rava, o ḡoeḡoei da ona nae me kampa, lamna anina da ona nae. Ma Bada ami God ina gagaloemi.”
EZR 3:1 Mai Israel ai au dobu i mae nawaravi vi7na ma marina taui anatapui i netagogiai au Jerusalem.
EZR 3:2 Nai maranai Josadak natuna Jeshua ana rava pirisi ḡelaui maiteni, ma Shealtiel natuna Zerubabel ana dam ravai maiteni; pulo aniapuna i voai Israel ana God awarina. Me God ana peroveta Moses, ana Tarawatu i ririweia nanare.
EZR 3:3 Avena da taui nai dobuna taumaeni i rovorovoei; wate pulo aniapuna ana au gabu wadubona i voai. Ma i vikarei da ubaubanai ma aubigai patapatana pulo i apuapui Bada awarina.
EZR 3:7 Gulau Sairas i riwa da wenanare ita kauei. Taui mane ḡaima taubori ma kamda ravai ita verei. Ma lam, wain ma oil mai Sidon ma mai Tyre ita verei da ai cedar au Lebanon bogei ita towana-neiai au Joppa.
EZR 3:8 Ma Madeḡa viruaina nawaravina au viruaina Zerubabel ma Jeshua ma varevarei (pirisi ma mai Levi ma rava ḡelaui maiteni i vivipanipani i nememei au Jerusalem) ma Bada ana Tempol voana i vikarei. Ma Levi ana damei nelara ai madeḡa 20 da nore i ḡeḡae i terei da nola i vibadei.
EZR 6:16 Anina ma Mai Israel piripirisi ma dam Levi ravai ma rava anatapui panipaniei i nenememei ana nuaiaii God ana Tempol i vovivirei God voepaepana aubaina.
NEH 8:1 Rava anatapui Jerusalem ana au anirui e ḡoreḡorei Samaim, i vitagogiei. Ma taui tarawatu badana Ezra i riwei da Moses ana tarawatu bukana ita neiai, wei tarawatuna Bada mai Israel i verevereia.
NEH 8:2 Ma aupom naona au nawaravi au vi-7-na, pulo tauapuna pirisi Ezra tarawatu bukana i neiai patarana i vitagogieina awari, nelarai ma waivinei ma roaroa awari metaui da iava i aramanei.
NEH 8:3 Ma Ezra au deba i mairi ma ponana ḡaeḡaenei bukana i ʼavi rava awarii, maratomtomai i vikarei da aubenai ma anatapui i rautaniḡana kaua.
NEH 8:5 Ezra vatara au tepana i mairi rava au matai ma maranai buka i votawanei, rava anatapui i vomaimairi.
NEH 8:6 Anina ma Ezra Bada God ḡaeḡaena i voepaepai; ma rava urai i voepai ma i paribelei i pa, “Amen, Amen!” Ma i raudune au doa ma Bada i voepaepai.
NEH 8:8 Ma Levi ana dam ravai, bukana rava awari i ʼavi ma i viararamani da taui riwana anona i aramanei.
NEH 8:9 Anina ma Gavena Nehemiah, ma pirisi, taugiruma Ezra ma dam Levi ravai, rava awari i viararamana. Marina rava awarii i riwa i pa, “Wei marana tana vovaivivirei Bada ata God awarina. Lamna aubaina eḡa ona vinuabola ma ona tou.”
NEH 8:10 Ma Nehemiah i riwa, “Ona nae ami au numa ma ona am kaua ma ona uma-kaua ma rava eḡa ita lauvoa, ona taraiḡuei. Wei marana lamna mara vivivireina Bada awarina. Lamna aubaina Bada ina vinuaiainimi, eḡa ona vinuabola, aubaina Bada ana nuaiai awarimi lamna ami rewapana!”
JOB 1:1 Oroto wavana Job au Uz i mae. Tauna rava jijimana kaukauana ma ḡoʼapoapoei i geduaiei. Tauna God i vivirei ma ḡoa aiaii ava i kaukauei.
JOB 1:2 Tauna natunatuna nelarai 7 ma waivinei tonuḡa,
JOB 1:3 ma ana sipu 7,000; kamel 3,000; uata bullna 1,000 ma donkey waivinei 500 ma ana taunola maḡamaḡaui. Ma i vipurapura ma i maura kaua eḡa aiai ḡelauna nanare nai au dobuna, au maramatanei.
JOB 1:4 Ai mara i tereterei nanare Job natunatuna nelarai nununai ai au numa i toretorela, ma varevarei ma novunovui i rauḡoreiai ma anatapui i amam ma i umauma gogona.
JOB 1:5 Aupom biaḡa nanare torela au murina, Job ubaubanai boiboḡi ina vovomairi ma natunatuna nununai ina rauḡoreiai ma epaiai ḡamoḡamo taputapuna ina apuapui Bada awarina da natunatuna ina viaiaini. Tauna i notanota da, “Mepa da roaroa i kauana-boai ma au orai God i parivaiapoapoeni.”
JOB 1:6 Marina mara i ḡetai da anela au mara i ḡeta Bada awarina ma tauviwavu - Satan taui i votaḡoi da i ḡeta.
JOB 1:7 Bada Satan i paridadanei, “Tam meiei e nenei?” Satan i paribelei i pa, “Tau were ma nare a nenae ma a nenei, dobu a tetetei.”
JOB 1:8 Ma Bada i paridadana, “Au taunola Job u inanai bo eḡa? Tauna rava aiaii kaukauana, eḡa aiai ḡelauna au dobu nanare. Tauna rava jijimanina ma patupatutuna. E vivivireiu ma e paipaina-melei da eḡa kaua apoapoe ita kaukauei.”
JOB 1:9 Satan i paribelei, “Tam Job e paipaina-kauei lamna aubaina e voepaepaim!
JOB 1:10 Marana patapatai tauna ana numa ravai ma ana purapura e gagagaloei, ma anatapuna uranei e vovodadani e viaiaini, ma bulumakau u verei da wapuna i oai.
JOB 1:11 Wate uram ma viloloi ma anatapuna ḡarinei ma vaitawanei, ma au matam ina parivai apoapoenim.”
JOB 1:12 Bada i riwa i pa, “Anina, ana purapura anatapuna au uram a tereterei, wate eḡa tupuana aiwaina ma vodadani.” Ma Satan Bada i netawanei.
JOB 1:13 Mara tagogi, Job natunatuna nelarai ma waivinei i toretorela, tuai ana au numa,
JOB 1:14 ma taupariverena i ḡeta Job awarina ma i riwei i pa, “Am taunola burumakauei doa i uauatai ma au ḡereḡerei donkey modu i amam,
JOB 1:15 ma mai Sabea i ruba-ḡairai ma ḡamoḡamo anatapui i kwalei, am taunola anatapui i viraḡena-naiei, ma tau ainelau a ruba da ata pariverem.”
JOB 1:16 I bababani ma taupariverena ḡelauna i ḡetai ma i riwa, “Namanamara marei i ḡairai da sipu ma taupainii i viraḡena-pai, ma tau ainelau a rubai da ata paripariverem!”
JOB 1:17 Ravana i bababani ma taupariverena ḡelauna i ruba ḡetai ma i riwa, “Mai Caldia boru tonuḡa ana melaḡina i ḡairai ma am kamel i viaḡaḡana-naiei ma taupainii i viraḡena-pai, tau ainelau a ruba da ata paripariverem!”
JOB 1:18 Amapo i bababani ma wate taupariverena ḡelauna i ruba ḡetai ma i riwa, “Natunatum nelarai ma waivinei, natuevou ana au numa i toretorela,
JOB 1:19 ma maratagogi kojikojira mutuluei i opui ma numa i vipeuni au tepai ma anatapui i viaijijini, tau ainelau a ruba da ata pariverem!”
JOB 1:20 Anina ma Job i vomairi ma ana kwama i sikai. Kolana i ḡari ma i peu ḡaira au doa ma Bada i voepaepai.
JOB 1:21 Ma i riwa, “Ana kovakovau a nei; ana kovakovau ana nae. Bada i verena ma i vai-melei; Bada wavana ana voepaepai ma ana viborumei.”
JOB 1:22 Wei anatapuna au orana, Job eḡa ḡoʼapoapoe aiwaina ita kauei bo God ita viwavui.
JOB 2:1 Mara ḡelauna, anela au mara i ḡeta me, Bada awarina ma tauviwavuna - Satan taui i votaḡoi.
JOB 2:2 Ma Bada Satan i paridadanei, “Tam meiei e nenei?” Satan i paribelei i pa, “Tau were ma nare a nenae ma a nenei, dobu a tetetei.”
JOB 2:3 Ma Bada i paridadana, “Au taunola Job u inanai bo eḡa? Tauna rava aiaii kaukauana eḡa aiai ḡelauna au dobu nanare. Tauna rava jijimanina ma patupatutuna. Ma e vivivireiu ma ḡoʼapoapoe e gedugedaiei. Ana lawana anina jijimanina e maemaeni avena da orau u taini da a kovoḡa labalababai.”
JOB 2:4 Tauviwavu Bada i paribelei, “Tauna ana lawana ava e vinuabolei, me rava ana purapura anatapuna ina verenei da eḡa ina kero.
JOB 2:5 Wate uram ma viloloi ma tupuana ma ḡelamina ma ravi, ma au matam ina parivai-apoapoenim!”
JOB 2:6 Bada i riwei, “Anina, tauna au uram a tereterei wate eḡa ma viraḡeni.”
JOB 2:7 Ma Satan Bada i netawanei ma i nae da Job kero apoapoei i verei, au loulouna da i ḡaira au ae lapalapana.
JOB 2:8 Ma Job nau gebona i vaia da kerona i kakakaroi ma au lapukare i kiakiala.
JOB 2:9 Awana Job i riwei i pa, “Amapo da am lawana jijimanina ma vovojijini bo? God ma parivai-apoapoeni ma ma iraḡe!”
JOB 2:10 Wate Job i paribelei i pa, “Tam opaopam! Eḡa nanare ma babani. Tauta God kaua maḡamaḡaui ma aiaii e verevereta, ma apoapoei e paripari-tawaneiai, maiteni tana vaia.” Wei kauai maḡamaḡaui apoapoe Job awarina i tupua, wate tauna ana babani awarinei eḡa ḡoʼapoapoe ita kauei.
JOB 2:11 Maranai ana rava tonuḡa riwana i vaia da Job wenanare ma menanare i vinuʼapoapoenei, taui i vitagogiei ma i nae Job ita raugenari ma ita vinuaubai. Taui wavai Eliphas tauna Temanei, Bildad tauna Shuahei ma Zophar tauna Naamah ei.
JOB 2:12 Taui tapunei Job i ʼnanai ma i vinuanainei da lamna Job. Maranai i ʼnana-kauei. Taui i vitouana, ma ai kwama i viaisikasikai ma pokau au tepai i tawatawanei.
JOB 2:13 Ma aupom ma waguvarai 7 taui au doa i vikiakialei, Job i mae-vereverei. Ma i ʼnanai da ana nuabola i rata guratana ma gamoi i pota ma i kiala genuatau.
JOB 3:1 Wiki tagogi au murina Job gamona i laḡi ma ana tupua marana i parivaiapoapoeni.
JOB 3:2 I pa,
JOB 3:3 Au tupua marana ma boai, ma waguvaraina i vinolanola da tevera orotona i tupua.
JOB 3:4 Nai marana ina waguvarei! Ma God au aidamo wei marana ina nota-tawanei, ma au tepana eḡa ina rarana.
JOB 3:5 Waguvara ma gimtona potopotona wei marana ina vibadei; ma lada marana ina purui ma gimtona lalalaina ina purui.
JOB 3:6 Gimtona nai waguvaraina ina viamoai wei marana eḡa ma iava-melei; madeḡana bo nawaravina.
JOB 3:7 Nai waguvaraina eḡa aiai ina tupua, ma eḡa nuaiai gararana ina nonori.
JOB 3:8 Vijiboḡa amamai, mepa da ai vijiboḡa boga bariawana ina vidagui; taui wei marana ina vijiboḡi.
JOB 3:9 Maratomtom ubonana ina ḡuvai ma mara karena ina paina-avei ma madeḡa vuduna eḡa ina inanai.
JOB 3:10 Aubaina taui manawa metaetana eḡa ita gudui ma vita maḡamaḡaui i vereu.
JOB 3:11 Airake, boiboḡi ita gomuiu! Bo ata i ʼraḡe maranai a tuputupua.
JOB 3:12 Aiwai aubaina au arona i vimataveniu ma ḡuḡunei i viḡuḡuiu?
JOB 3:13 Maranaina a tupua, matau ita pota; ma ata matave ma ata vilauvitau.
JOB 4:1 Ma Eliphas rava Temanei Job i paribelei i pa,
JOB 4:2 Job eḡa amlom ina ḡaiḡai ma ana babani, tau ata genuana ava, ana babani!
JOB 4:3 Rava maḡamaḡaui u viararamani ma ḡokokokarai u vovaivirewapani.
JOB 4:4 Riwam, rava peupeui u duḡui, ma ae tutui viviarai u duḡui.
JOB 4:5 Wate marina nuabola i nei awarim, ma am nota i peu i vodadanim ma u rovo-kaua.
JOB 4:6 Am vitumaḡana God awarina, ma am lawana jijimanina. Lamna, am rewapana, tapa?
JOB 4:7 Ma tumairi ma ma vinua notanota! Rava jijimani e irairaḡe bo? Mara aiwai rava jijimani i kero ma iʼraḡe?
JOB 4:8 A inanai rava ḡoa apoapoe i paewi ma nuabola i tuarui.
JOB 38:1 Ma Bada labu au orana ma Job i paribelei, i pa,
JOB 38:2 “Tam aiai e bababani labalababa, ma au nuaulaula e paripari-virevirei?
JOB 38:3 Ma mairi jijimana me oroto, ana vitaravirevirem ma ma paribeleu!
JOB 38:4 Tam mepa maranai dobu tuatuana i tonei? Ma riweu, mepa da u aramanei?
JOB 38:5 Aiai dobu ana manawa ma ana dabora i terei? U aramanei tapa? Ma aiai i ruvai?
JOB 38:6 Aiwai dobu tuatuana e vovojijini? Ma aiai dobu tuatuana i tonei,
JOB 38:7 maranai maratomtom ubonai i wela tagogi, ma Bada ana anela ana morelanai i voepaepa ma i vigaragaraei?
JOB 38:8 Aiai boga ana au parata i terei maranai boga manawana ana goba i wanaiwaḡi?”
JOB 40:1 Ma Bada Job i riwei i pa,
JOB 40:2 “Tam, God Vivirewapana Kaukauana e viviwavui; Aiai God e viviwavui, ina paribelei.”
JOB 40:3 Anina ma Job Bada i paribelei,
JOB 40:4 “Tau rava labalababa, menanare ana paribelananem? Gamou ina pota.
JOB 40:5 Boiboḡi a babani guratana. Eḡa aiwai ḡelauna ana latoni.”
JOB 42:1 Ma Job i babani me, i pa
JOB 42:2 “Tau a aramanei da tam aiwai anatapuna e kaukauei; Eḡa aiai am oga ina viḡaei.
JOB 42:3 U paridadaneu, ‘Tam aiai e bababani labalababa, ma au nuaulaula e pari-virevirei?’ Riwa kaua am boruma vivinualaulaunana eḡa ata aramanei, da a voḡana guratana.”
JOB 42:4 “U riweu, ‘Ma rautaniḡana, ma ana babani, Ana paridadanem ma tam ma paribeleu.’
JOB 42:5 Taniḡau ava riwam i nonori Wate marina matau i ʼnanaim.
JOB 42:6 A vinimala, ma au lapukare ma au debidebi ana kiala. A ruperupena ma a mae-tavireu awarim ma au ḡoʼapoapoe ma nota-tawanei.”
JOB 42:7 Bada i babani vorovei Job awarina ma marina Eliphas rava Temanei awarina ina pa, “Amlou i ḡaiḡai awarim am rava ruaḡa maiteni, taumi eḡa riwa kaua ota babaniei me Job nanare.
JOB 42:8 Lamna aubaina, bull 7 ma sipu ororotoi 7 ona vaia ma ona nae au taunola Job awarina ma siai taputapuna ona apui awariu. Tauna aubaimi ina raupari ma ana pari ana nonori da eḡa ana vinimalaimi ami kaua apoapoei aubaina. Taumi eḡa riwa kaua ota babaniei me au taunola Job nanare.”
JOB 42:9 Anina ma Eliphas, Bildad ma Zophar Bada aiwai i ririweia nanare i kauei, ma Bada Job ana pari i nonori.
JOB 42:10 Ma maranai Job i raupari-vorovei, Bada ana maura i veremelei ma raviai-tepatepani.
JOB 42:11 Varevareina ma novunovuna ma ana rava waduwaduboi i nei ana au numa ma maiteni i am ma i uma gogona. Ma Job i vinuaubai aubaina Bada vita ḡaeḡaena Job i verei. Ma taui anatapui kampa i ḡeḡeta mane ma loji goldei Job i verei.
JOB 42:12 Bada, Job i viaiaina-kauei eḡa me au naonei. Awarina sipu 14,000; kamel 6,000; uata bullna 2,000 ma donki waivine 1,000.
JOB 42:13 Ma nanare, natunatuna nelarai seven ma waivinei tonuḡa.
JOB 42:14 Natuna wavinena magurina wavana Jemimah, ma keikeina wavana Keziah ma vitonuina Keren-Hapuk.
JOB 42:15 Job natunatuna guguinii inanai i ai dewadewa eḡa me guguini ḡelaui nai au dobuna. Ma Job natunatuna nelarai ma waivinei ai buderi i terei da anatapui ruvana tagogina ina vaia.
JOB 42:16 Job i mae madeḡa 140 ḡelauna; da ḡoḡoḡana ma nonoina da i nae kimta au vi-4-nainanai.
JOB 42:17 Anina ma i magura kaua ma iʼraḡe.
PSA 1:1 Rava viaiainana, lamna eḡa ḡoʼapoapoe ravai ita votaḡotaḡoi, ma ponai eḡa ita rarautaniḡanei; ma vivijiboḡai eḡa awarii ita kiakiala.
PSA 1:2 Wate Bada ana tarawatu i vinuaiaiei, aupom ma marai e notanota-vaitetei.
PSA 1:3 Tauna me ai, waira au adana gogogona, ana au mara e rarauano; ma rugurugui eḡa ita poipoi. Wei ravanana, aiwai anatapuna e kaukauana-kauei.
PSA 1:4 Wate ḡoʼapoapoe ravai eḡa nanare! Taui me rugurugu, ive i kapupuana-naiei;
PSA 1:5 Lamna aubaina ḡoʼapoapoe taukauei Bada ana au etera ita mairi ava, ma nanare ḡoa apoapoei ta kauei rava jijimani ai au dam ita mae ava.
PSA 1:6 Bada ḡoa aiaii ravai e rarauetaraveni ma e paipaini; wate ḡoʼapoapoe ai etanai au damona, pupui.
PSA 23:1 David ana wela Bada taupainiu ma eḡa aiwai ana voladaḡei.
PSA 23:2 Gidagida majimajiḡai au tepana i vimataveniu, ma i raveniu waira au raraunairina au adana.
PSA 23:3 Au rewapana e raviravivouni ma wavana aiaina aubaina etanai jijimaninei i raveniu.
PSA 23:4 Avena da gwagwa waguwaguvareina ana naeni, wate eḡa aiwai apoapoena ana rovoei. Aubaina tam au ririvau da am kwapuei ma jiḡonei e gagagaloeu ma e vivinuaubaiu.
PSA 23:5 Aubaiu torela e vokaukauei au ḡavia au naoi. Oilei kolau u volaḡolaḡoi da tam u vinuavaineu, ma au kelaka i oa-karagelai.
PSA 23:6 Ee! Riwa kaua da am iviaiai ma am raunuapoapoe maemae nonoana awariu ina mae, da au mara au damona. Ma Bada ana au numa ana mae-nonoa.
PSA 27:1 David ana wela Bada au lalalaina ma au tauvilawana, aiwai ana rovoei! Bada au taugagagalo aiwai ana rovoei!
PSA 27:2 Maranai ḡoʼapoapoei ravaii i ḡetai da ita vunuiu, au ḡavia aei ina pakana-melei da ina peu.
PSA 27:3 Avena da sorodia borui ina mae-gariḡuruviu, tau eḡa ana rovo dadana. Maranai au ḡavia i vomairi, tau anina da God ana vivitumaḡanei.
PSA 27:4 Kaua tagogi ava aubaina a vivibaḡa. Au ḡoana ḡaeḡaena da, Bada ana au numa, boruborumana ana mae, ma ana voepaepai. Au lawana au anatapuna.
PSA 27:5 Nuabola au marana ina tereḡaḡariu. Ana gabu au vivivireina, ina teregovaḡiu. Ma ola au tepana ina tereu da ḡavia eḡa ina vodadaniu.
PSA 27:6 Ma au ḡavia i garigari kwaipipiniu, ana tuvaidoedoei. Da au tempol ana morelanau pulo ana apui Bada awarina. Ana vinuaiai ma welei ma arei ma ana voepaepai.
PSA 27:7 Bada ma rautaniḡaneu maranai awarim a kwatukwatu, ma raunuʼapoapoleu ma ma paribeleu.
PSA 27:8 Au orau u riwa, u pa, “Ma nei da ma rauduneleu.” Tau a paribelem a pa, “Bada a nenei.”
PSA 27:9 Eḡa ma raugovaḡeu, eḡa awariu ma ḡaiawa. Am taunola eḡa ma inana geduaiei, au anatapuna tam, au tauagu. Eḡa ma netawaneu, au God, tam au tauvilawana.
PSA 27:10 Avena da amau ma alou ita teretawaneu, wate Bada ina paina-kaueu.
PSA 27:11 Bada, ma viararamaniu da am ḡoana ana kauei. Ma etanai au ḡadaḡadarana ma taravainiu aubaina au ḡavia i maḡa
PSA 27:12 Taui moruei ma parivairovorovoei e vunuvunuiu. Lamna aubaina, eḡa ma teretawaneu awarii
PSA 27:13 A ʼramanei da Bada ana viaiaina ana inanai, weka lawalawai ai au dobu.
PSA 27:14 Bada ma vitumaḡanei, da ma virewapana ma tepam ina tora. Anina Bada ma vitumaḡanei!
PSA 34:1 Bada ana vimaeḡaeḡaeni marana patapatai, ma ana viborumana-nonoei.
PSA 34:2 Orau taputapuneiBada ana voepaepai; Vilamolamonai riwau ina nonori ma ina vinuaiai.
PSA 34:3 Ona nei ata Bada tana vimaeḡaeḡaeni wavana tana voepae-gogonei.
PSA 34:4 A raupari Bada awarina ma i paribeleu, awariu rovo anatapui i vaitawanei.
PSA 34:5 Aiavoi awarina e inainana, taui naoi ina ravilalai ma eḡa melanai ina vitepa-ubaubai.
PSA 34:6 Au nota i kwa da a ḡorei, ma i nonori ma nuabola au orau i vaitawanei.
PSA 34:7 Aiai da Bada e vivivirana-kauei, ana anela taui e inana-vaitetei, ma e vivilawani.
PSA 34:8 Taumi ona raudadani ma ona aramanei da Bada i aii. Taui Bada au ḡouna maemae nuaiai ḡaeḡaena awari.
PSA 34:9 Taumi vivitumaḡanami eḡa aiwai ona voladaḡei. Lamna aubaina, Bada ona vivirei.
PSA 34:10 Lion ḡauboi mara ḡela am e irairaḡe, wate aiavoi da Bada awarina e vitumaḡana eḡa ina voladaḡa.
PSA 34:11 Natunatu, ona nei, ona rautaniḡana, ma ana viararamanimi da Bada ona vivirei.
PSA 34:12 Taumi o ḡoei da ami lawana ina aii ma ina manawa bo?
PSA 34:13 Nanare, lamna menami ona paina-melei da eḡa babani apoapoe bo moru ona babaniei.
PSA 34:14 Ḡoa apoapoe ona geduaiei ma kaua aiaii ona kaukauei, ma ona voguratei da nuauba lawanana ona maeni.
PSA 34:15 Bada, matana ḡoa aiaii ravai awari e tereterei, ma taniḡana e tonetonei mepa da agu e toutouei.
PSA 34:16 Wate tauna ḡoʼapoapoei ravai e mamae-puputei taui ina iraḡe ma rava nuanuai ina vuru.
PSA 34:17 Rava jijimanii agu aubaina e viviḡoreBada awarina tauna e rarautaniḡana ma ai vita e vaivaitawanei.
PSA 34:18 Tauna rava peupeui, rovorovoi, ma vinuabolai e vivilawani, tauna rava orana i peu kaua e vovoepai.
PSA 34:19 Rava jijimanii ai nuabola i maḡa wate Bada taui e vovoagui ai au nuabola.
PSA 34:20 E inainana-vaitetei da eḡa gelamina tagogi ina wanagai.
PSA 34:21 Ḡoa apoapoe ravai ai apoapoe ina vunumelei, ma aiavoi da ḡoa aiaii ravai e gedugeduaiei, ina kovoḡi.
PSA 34:22 Bada ana taunola e gagagaloei, aiai da e nenei Bada au ḡouna, kovoḡa ina vorei.
PSA 51:1 Mara tagogi, Gulau David ana taunola Uriah awana Bathsheba i tavimatanei da maiteni i matave. Oo God, ma raunuʼapoapoeleu. Tam nuavaina maemae-nonoana amai. Tam raraunuapoapoei amai au ḡoʼapoapoe ma notatawanei.
PSA 51:2 Au rauaḡaiḡai ma oḡai ma au ḡoʼapoapoe ma oḡa-tawanei.
PSA 51:3 Au rauaḡaiḡai a aramanei marana patapatai a notanotai.
PSA 51:4 Kaua apoapoei a kauei. Tam ainelam awarim Ḡoa apoapoei a kauei, ma am viwavu lamna riwa kaua. Amapo anina da ma kovoḡiu.
PSA 51:5 Tau rauaḡaiḡaiu, melamelauei da marina Au manawa da marina tau ḡoʼapoapoe taukaueina.
PSA 51:6 Wate tam u ḡoei da riwa kaua au ora-dewadewau ina mae. E viviararamaniu da nuaulaula orau ina oai.
PSA 51:7 Au ḡoʼapoapoei ma oḡa-tawanei, ma oḡaiu da ana arapoira da gonu rovena arapoirana ana ḡetawanei.
PSA 51:8 Ma riweu da au ḡoʼapoapoe u nota-tawanei da ana vinuaiaii ma ana morelana avena da gelamiu u viaigaigai, marina ana vinuaiai.
PSA 51:9 Au goʼapoapoe ma inana-tawanei ma au apoapoe mirai ma boai.
PSA 51:10 Oo God nuanua ma ravivouni da ana vipatutu kaua awarim.
PSA 51:11 Eḡa au naom ma tawana-opuneu ma awariu eḡa Aruam Vivivireina ma vaitawanei.
PSA 51:12 Vilawana nuaiaina ma ravivouni me au naona nanare aruau ma viaiaini da ana voteletelem.
PSA 51:13 Lamnei, ḡoʼapoapoei taukauei am kaua ana viararamani, da ina mae-tavirei awarim.
PSA 51:14 Oo God, viʼraḡena vitana awariu ma vaitawanei, da am kaua jijimanii ana welei.
PSA 51:15 Oo Bada ipiriu ma votawanei da gamou ina vimaeḡaeḡaenim.
PSA 51:16 Au pulo, ḡamoḡamo ata apui awarim, wate tam pulo apuapunana eḡa uta vinuaiaiei.
PSA 51:17 Bada, pulo e ḡoeḡoei lamna vilamolamona. Bada, eḡa au vilamolamona ma au rupena ma geduaiei!
PSA 51:18 Am nuavaina Jerusalem ma viaiaini, ma ana gari ma voa-melei.
PSA 51:19 Anina ma ai pulo nota aiainei ina vikarena-melei da ina kaukauei ma ma vinuaiaiei. Taui pulo tapuna ma tapuna ina apui awarim. Bull maḡamaḡaui am au aniamapu ina apuapui.
PSA 67:1 Oo God ma raunuʼapoapoelelai ma ma viaiainiai, ma naom weka ma tereiai da ma voaguiai!
PSA 67:2 Da au dobu am kaua ina aramanei, da rava anatapui au dobu ina aramanei da tam ai tauvilawana.
PSA 67:3 Rava ina voepaepaim Oo God, rava anatapui ina vimaeḡaeḡaenim.
PSA 67:4 Rava anatapui au dobu ina vinuaiai ma ana morelanai ina wela, aubaina tam rava anatapui au dobu, kaua jijimaninei e vivibadei ma e paipaini.
PSA 67:5 Rava ina voepaepaim Oo God. Rava anatapui ina voepaepaim.
PSA 67:6 Anina ma doa maura ḡaeḡaena ina vereta ma God ina viaiaina-kaueta
PSA 67:7 Riwa kaua, God ina viaiainita ma rava anatapui au dobu tauna ina vivirei.
PSA 90:1 Bada ai animae kimta wariaḡa da marina.
PSA 90:2 Tam God maemae nonoana muriai da ola ma dobu uta kauei.
PSA 90:3 Tam rava e ririwei da e vipokau, ma e ririwei, “Rava ona wanaviraimi”
PSA 90:4 Tam awarim madeḡa 1,000 lamna me aupom tagogi, i tupo kaua me raviravi, eḡa ita manawa dadana.
PSA 90:5 Rava ai lawana e vaivaitawanana laḡilaḡinei me rauboni damona. Taui me modu, ubaubanai e raraupairei,
PSA 90:6 da e rarata ma e talatalai, wate aubigai e ḡiviḡivi.
PSA 90:7 Nanare am meji tauai e lagulaguriai ma maranai e ḡaiḡaiawa tauai a rovorovo kaua.
PSA 90:8 Ai ḡoʼapoapoe anatapui au naom u lavaei, ai ḡoʼapoapoe govagovaḡana, wate anatapuna e inainanai.
PSA 90:9 Am meji ai lawana i vitupoi, ma ai madeḡa laḡilaḡina e kwakwa, a lavutu-tawanana.
PSA 90:10 Madeḡa 70 i vereta da tana mae, mepa da tana virewapana lamna 80; Wate wei lamna nuabola ava ina vereta, eḡa tana mae-pora ma tana nae.
PSA 90:11 Eḡa aiai am ḡaiawa malana ita vai-kauei. Mepa da am ḡaiawa ata aramana-kauei, lamna tauai ata vivirana-kauem.
PSA 90:12 Ma nanare, ma viararamaniai da ai lawana i tupo kaua, ma lamna aubaina awarim nuaulaula ana vaia.
PSA 90:13 Oo Bada! Ma nememei awariai. Ma mae-tavirem, ma vinuabolelai, tauai am taunola.
PSA 90:14 Ubaubanai marana patapatai am nuavaina maemaena ma verelai, da ana morelanai ana logoiai ma ai au mara anatapuna ana vinuaiai.
PSA 90:15 Madeḡa biaḡa u kovoḡiai, nuaiai ma verelai da madeḡana biaḡa a vinuapoapoe ina kovoḡi.
PSA 90:16 Tauai am taunola, am nola vivirewapanana ma viatataielai. Ma natunatuiai am boruma ma viatataiei.
PSA 90:17 Ma Bada ata God ana vianina ina viatataieta ma ina kauei da aiwai anatapuna ta kaukauei anona ina tupua. Nanare ai nola ma viuai.
PSA 91:1 Aiai ravana e nenae Aidamo Telarana awarina agu aubaina, lamna Vivirewapanana Kaukauana au ririvana ina mae.
PSA 91:2 Bada au God awarina ana riwa ana pa, “Tam au anigagalo ma au tauviḡavia. Tam au God, a vivitumaḡanem.”
PSA 91:3 Aubaina tauna, ḡavia ana waro govagovaḡai ma numa rarauabubu awarinei ina gagaloemi.
PSA 91:4 Tauna papenenei ina tereḡovaḡimi ma papena au gabaurina ina gagaloemi; ana vipatutu, am rawena ma am anigagalo.
PSA 91:5 Waguvara kauai viʼni-rovorovoi eḡa ona rovoei, bo ḡavia madeḡai e viviḡavia,
PSA 91:6 bo numa rarauabubu waguvara e viviḡavia, bo doria madeḡai e viviraḡena.
PSA 91:7 Avena da rava tausan au ririvam i peu, bo ten tausan au oiem i peu; wate tam ita vodadana-avem.
PSA 91:8 Matamiei ona inana ma ona inanai ḡoʼapoapoe ravai ai kovoḡa.
PSA 91:9 Aubaina Bada o vaia ami rawena; Ḡetelarana ami taugagalo.
PSA 91:10 Eḡa aiwai apoapoena awarimi ina tupua bo au numa ina ḡeta.
PSA 91:11 God ana anela ina terei da ina painimi ma ina gagaloemi ami au babara.
PSA 91:12 Taui uraiei ina voepaim da aem eḡa ḡaima au tepana ma rauei.
PSA 91:13 Taumi lion ma mota ona vovaiubai, lion ḡaiḡaiawai ma mota viviwaiawai ona tugwadagwadai.
PSA 91:14 God i riwa i pa, “Aiai nuanuau e vaivainonoei, ana vilawani; ma ana gagaloei, aubaina i aramana-kauei.
PSA 91:15 Maranai i kwatu awariu, ana paribelei. Tau kampa ai au nuabola, ana taravaini ma ana voepaepai.
PSA 91:16 Ai lawana ana vimanaini, ma au vilawana mamae-nonoana ana viatataiei.”
PSA 95:1 Ona nei! Tana wela Bada awarina. Ana nuaiaita tana wela God ata tauvilawana vivirewapana awarina.
PSA 95:2 Tana nei au naona ma tana viegualauei ma welei tana voepaepai.
PSA 95:3 Aubaina Bada lamna God virewapana kaukauna, ma god anatapui e inainana-ḡairei.
PSA 95:4 Dobu anatapuna au urana, guba ḡaeḡaei doa au orana da ola ḡaeḡaei au tepai.
PSA 95:5 Boga tauna ḡarinei, tauna i kauei ma nanare tauna uranei dobu alalana i tere-kauei.
PSA 95:6 Ona nei ma tana raudune ma tana vimaeḡaeḡaeni, ae tututa tana tapeḡaroei taukaueta Bada awarina.
PSA 95:7 Aubaina tauna ata God. Tauta natunatuna. Ana sipu ma e ḡamoḡamoita ana au wapu. Mepa da ponana o nonori amadodo,
PSA 95:8 E riwei i pa “Eḡa orami ona gudui me amamami au Meribah; me au mutulua au Massah.
PSA 95:9 Kampa amamami i ʼnanai, kauababai a kauei wate eḡa ita vitumaḡaneu, ma i raudadaniu.
PSA 95:10 Madeḡa 40 wei kimtana awari amlou i ḡaiḡai ma a riwa, ‘Wei ravai orai i bagibagi ḡaḡa! Eḡa ita rarautaniḡaneu.’
PSA 95:11 Ana mejiu a parivainuaḡani, ‘Gabu a vokaukauei ami lauvitau aubaina wate kampa eḡa melanai ona rui.”
PSA 100:1 Rava anatapumi au dobu ona logoimi Bada awarina!
PSA 100:2 Ana nuaiaimi Bada ona voepaepaei, ona nei au naona ma ona welei.
PSA 100:3 Ona aramanei da Bada anina God. Tauna i kaueta. Ma tauta tauna ḡarinei. Tauta tauna natunatuna. God ana sipu ma e gagaloeta me sipu taupainina.
PSA 100:4 Ana welami ana au gari ona rui ma voepaepami ana au aniviboru ona rui, ma ona vimaeḡaeḡaeni.
PSA 100:5 Aubaina Bada i aii; natunatuna e vivinuavaina-nonoei, ana vipatutu e mamae-nonoa, kimta au anatapui.
PSA 103:1 David i girumi Orau taputapunei Bada ana voepaepai. Wavana vivivireina ana voepaepai.
PSA 103:2 Orau taputapunei Bada ana voepaepai, kaua aiaii i kauei aubaiu eḡa nuanuau ina vuru.
PSA 103:3 Au ḡoʼapoapoe anatapui e notanota-tawanei, ma doria awarinei e vivilawaniu.
PSA 103:4 Ata iraḡe ma i sinaepaiu ma nuavainei ma raunuapoapoelei e vivigulaueu.
PSA 103:5 Au lawana au anatapuna purapura aiaii avai i verevereu, au vilaraga marana i raviravivouni me manubada.
PSA 103:6 Bada ana kaua anatapuna jijimanina.
PSA 103:7 Ana oga Moses i viatataiei, ma mai Israel Bada ana kaua vivirewapanai i ʼnanai.
PSA 103:8 Bada raraunuapoapoena ma ivina aiaina, Eḡa laḡilaḡina amlona ita voḡaiḡai. Ana nuavaina maemae-nonoana.
PSA 103:9 Eḡa mara nonoa ina enita, ma ana amloḡaiḡai eḡa ita mamae-nonoa.
PSA 103:10 Anina da ita kovaḡa-kaueta, wate i raunuʼapoapoeleta da kovoḡa eḡa ḡaeḡaena ita verevereta.
PSA 103:11 Dobu weka ma mara nore au tepadewadewana. Nanare, Bada ana nuavaina i rata guratana taui da Bada e vivivirei awarii.
PSA 103:12 Mepa madeḡa e gogogolana da mepa e ḡaiḡairalana, lamna uama, ma nanare ata ḡoʼapoapoe vinimalana e vaivaitawana-naiei aueia.
PSA 103:13 Me ama natunatuna e rarau-nuapoapoelei, nanare Bada natunatuna e rarau-nuapoapoelei.
PSA 103:14 Aubaina i aramanei da tauta pokauei i kaueta.
PSA 103:15 Ata mara au dobu lamna me modu. Ta gogogo ma ta rarata me berana moduei;
PSA 103:16 Anina ma ive i uvena-kapupuei, eḡa ita mamae, ana gabu i kwakwava.
PSA 103:17 Taui da Bada e voepaepai ana nuavaina maemae-nonoana awarii ma nanare noinoii ma ai epaepaia awarii
PSA 103:18 taui aiavoi da ana parivainuaḡana bagibagina e vovojijini ma ana patupatutui tarawatu e vovojijini.
PSA 103:19 Bada ana vigulau anikialana au mara i terei, ma kampa ana vigulau e vivibadei.
PSA 103:20 Bada ana anela, vivirewapanami, Bada riwana o rarautaniḡanei ma o kaukauei, Bada ona voepaepai.
PSA 103:21 Anina Bada ana anela marei, Bada ona voepaepai taumi ana taunola ma ana ḡoana anatapuna o kaukauei.
PSA 103:22 Taumi anatapumi Bada uranei i kauei, ana au vigulau maemaei, Bada ona voepaepai. Tau nanare orau taputapunei Bada ana voepaepai.
PSA 110:1 David ana wela Bada au bada wenanare i riwei, “Au oieu ma kiala da am ḡavia au ae karem ana terei da ma tuvaidoedoei.”
PSA 110:2 Bada, am gabemani vivirewapanana Zion ana parata ina viratai, da am ḡavia ma vibadei.
PSA 110:3 Am laraga ana nuaii ina verena-melei da ina visorodia, ma ona ḡae Bada ana ola au tepana viḡavia aubaina, ma ami rewapana ina ravivouni ubaubanai patapatana me ubaubanai turuvanina.
PSA 110:4 Bada i parivainuaḡanim ma eḡa nuanuana ina virai; “Tam pirisi maemae nonoana me Melkisedek.”
PSA 110:5 Bada au oiem e maimairi da e paipainim; tauna gulagulau ina piaḡi maranai amlona ina ḡaiḡai.
PSA 110:6 Dobu nununai ai ḡoa apoapoe ina kovoḡi, ma taubeu dobuna ina vioai ma dobu gulagulaui anatapui kolai ina viaigwadagwadai.
PSA 110:7 Wate au etanai au vuvura ina uma ma rewapana ina verei ma ina vovaiuba.
PSA 119:9 Rava vouna menanare lawana aiaina ina maeni? Tauna riwamei ina paina-melei.
PSA 119:10 Lamna aubaina a baibaiem orau taputapunei; eḡa ma votereu da riwam ana geduaiei.
PSA 119:11 Riwam a iaiavi ma au nuanuau a tereterei, da eḡa ḡoʼapoapoei awarim ana kauei.
PSA 119:12 Bada, a voepaepaim! Am tarawatu ma viararamaniu.
PSA 119:13 Ipiriuei ana bababani ma am tarawatu anatapui u verevereiu ana jimei.
PSA 119:14 Am tarawatu votelatelana a vinuaiainana-kauei, eḡa me vipurapura bo vimane.
PSA 119:15 Riwam ana iavi ma ana vinuanotenotei.
PSA 119:16 Am tarawatu a vinuaiaina-kauei, eḡa riwam ana voteretawanei.
PSA 139:1 David ana wela Bada orau u inanai ma au kaua anatapui u aramanei.
PSA 139:2 U aramanei mara aiwai a kiala ma a vomairi. Avena au uama wate au nota e araramanei.
PSA 139:3 E inainanaiu maranai a babara bo au numa a vivilauvitau. Anatapuna a kaukauei e araramanei.
PSA 139:4 Muriai da ata babani tam e araramanei aiwai ana latoni.
PSA 139:5 Tam e garigari-kwaipipiniu, ma uram virewapananei e paipainiu.
PSA 139:6 Lamna riwa kauana, awariu i aii kaua ma i ḡe-dewadewa da kolau i kwauna-kauei.
PSA 139:7 Mepa ana nae da Aruam ana raugovaḡei? Mepa ana ruba da ana raugovaḡem?
PSA 139:8 Ata ḡae au mara da tam kampa; mepa da i ʼrairaḡei ai au dobu ata rauviraiu, tam kampa.
PSA 139:9 Mepa da ana lave nae au maramatanei, bo mepa madeḡa e neneulai,
PSA 139:10 avena kampa ma uram ina raveniu, ma am rewapana ina painiu.
PSA 139:11 Mepa da ana riwa, “Gimtona ina tereḡovaḡiu ma lalalaina ina gimtona.”
PSA 139:12 Wate avena da gimtonana amapo eḡa ana raugovaḡem. Tam awarim gimtona ina rarana me marai, aubaina tam awarim gimtona ma lalalaina lamna tagogina.
PSA 139:13 Tam tupuau anatapuna u voai da alou au manawana u teretagogieu.
PSA 139:14 A viviegualauem aubaina tam am nuavainei ma am borumei u voa-kaueu! Am rauḡaroḡaro i aii, A voepaepaim aubaina a aramana-kauei.
PSA 139:15 Tam u vivineneḡaneu maranai a tuputupua au govagovaḡana, alou au manawana, tam ainelam anatapuna u aramanei.
PSA 139:16 Tam u inanaiu muriai da a tupua. Aupom biaḡa u vereu da ana mae lamna au buka u girumi, muriai da aupom naona i ḡotai.
PSA 139:17 God! I piripiri guratana da am nota ana aramanei. Am nota kolau i kwauni, eḡa aiwai ḡelaunei am kaua ana aramanei.
PSA 139:18 I maḡa guratana eḡa me bubu, iavana ana kauana-avei, avena da ata iava-pai, tau amapo da tam ana vivinuanainem.
PSA 139:19 Oo God! A ḡoei da ḡoʼapoapoei ravai uta viraḡeni. Tauviraḡena uta viaḡaḡei da eḡa ina nei awariu.
PSA 139:20 Aubaina e vivijiboḡim, ma wavam eḡa ita vivivirei.
PSA 139:21 Bada, rava e gedugeduaiem, tau ravai a gedugeduaiei. Taui eḡa ita voteletelem lamna aubaina taui au ḡavia.
PSA 139:22 Taui a geduaiana-kauei, anina taui au ḡavia.
PSA 139:23 Ma tuvirevireu, ma orau ma inana-pai. Ma raudadaniu da nuanuau ma aramanei.
PSA 139:24 Mepa da ḡoa apoapoe au orau, ma viatataieu, ma ma raveniu etanai e nenae au lawana maemae-nonoana awarina.
PRO 1:7 Bada vivirana, lamna aramana karena, Wate opaopai, nuaulauala ma aramana e gedugeduaiei.
PRO 1:8 Natu, amam ma alom ai vinuaterena anatapui ma voteletelei.
PRO 1:9 Ai vinuaterena lamna me kunuteia au kolam, bo gadogado au uam da inanam ina ai.
PRO 5:8 Wavine matana maḡamaḡauna ma ruba-tawanei! Eḡa ma nae dadana ana au metaeta!
PRO 5:9 Mepa da nanare lamna rava eḡa ina vivivirem. Tam am vilaraga ma am lawana aiaina ma vitupoi.
PRO 5:21 Bada rava ai kaua anatapui e inainanai, Metauna etanaina e vaivaia, tauna kampa da e inana-vaitetem.
PRO 5:22 Taniḡapota ravana ana ḡoʼapoapoelei ina waro-melei. Ana ḡoʼapoapoe tauna ina tupajijini.
PRO 5:23 Tauna opaopana ma eḡa ita paina-melei, Ana kaua opaopai aubaii iʼraḡe.
PRO 6:20 Natu, amam ma alom ai vinuaterena anatapui ma voteletelei.
PRO 6:21 Ma vojijina-kauei au nuanuam; marana patapatai au uam ma gadoi.
PRO 6:22 Maranai e bababara, ai vinuaterena am etanai ina rauḡadaḡadari. Maranai e matamatave, ai vinuaterena ina matave-painim. Maranai u vomairi, ai vinuaterena awarim ina babani.
PRO 6:23 Aubaina wei tarawatui lamna rampa. Wei viararamana lamna ravilala, etanaina e lalalai. Nuaterena bagibagina lamna lawana aiaina etanaina.
PRO 6:24 Taui ina aguim da wavine matai maḡamaḡaui ma vorei, ma wavine tavitavinena ana gwalameru.
PRO 6:25 Eḡa wavinena inana aiaina ma erawei. Eḡa! Ma voterei da matanei oram ina taini da ina waroim.
PRO 8:22 “Au karena, Bada tau i tereu. Muriai da aiwai ḡelaui i kauei.
PRO 8:23 Tau kampa au kare oina, muriai da dobu.
PRO 8:24 Tau a tupua muriai da Bada gabinou i kauei, muriai da waira vuvura i kwakwa-ḡetai.
PRO 8:25 Tau a tupua muriai da ola, muriai da ola muomuoi ai au gabu i terei, tau kampa.
PRO 8:26 Muriai da dobu bo wapu bo doa pokauna.
PRO 8:27 Tau kampa maranai mara ana au gabu i terei, maranai parata i taini da mara au tepana ma boga au gabaura.
PRO 8:28 Maranai apau i terei au mara ma vuvura doa au orana i votawanei.
PRO 8:29 Tau kampa, ma boga ana parata i terei ma i egari da nai paratana eḡa ina raḡoni. Tau kampa, maranai dobu oḡona i tonana-naiei.
PRO 8:30 Nai marana tau Bada au ririvana a mamae me tauvioga, marana patapatai a vinuaiaini ma tau a vinuaiai.
PRO 8:31 A vinuaiai kaua maranai dobu i kaukaueia a inanai, a vinuaiai kaua maranai rava a inanai.”
PRO 9:1 Nuaulaula ana numa i voai tuatua ḡaeḡae 7 i tai ana numa aubaina.
PRO 9:2 Torela ḡaeḡaena i apui, sia i api ma wain aiaii iʼwaḡi ma kepakepa i vokaukauei,
PRO 9:3 ma ana taunola ḡelaui i paritawanei, au deba da i viḡoreḡore,
PRO 9:4 i riwa i pa, “Taumi eḡa notanota kauami ona nei!” Ma opaopai i riwei,
PRO 9:5 “Ona nei au lam ona ani ma wine a viravirai ona umai.
PRO 9:6 Ami lawana opaopai ona voterei ma ona lawana, ma aramana lawanana ona maeni.”
PRO 13:1 Tevera nuaulaulana Amana ana vinuaterena e nonori, wate tevera maeḡaeḡaena vinuaterena e gedugeduaiei.
PRO 13:4 Mata-galagalawana purapura e raurauoḡarei eḡa ina vaia, wate egoegolana ana ḡoana aiwai anatapui ina vaia.
PRO 13:24 Aiai natuna ora-potapotana eḡa ita kwapukwapui, lamna natuna nuanuana eḡa ita vaivaia. Wate aiai da natuna nuanuana e vaivaia lamna ina viararamani.
PRO 17:21 Ama tevera opaopana i vinatunei lamna nuabola ava e vivitupui, laragana amana awarina eḡa nuaiai.
PRO 20:4 Rava mata galagalawana e paepaewa labalababa, eḡa iri ita votaḡotaḡoi; tuaruta ana mara e baibaia ma eḡa aiwai.
PRO 22:6 Natunatumi lawana aiaina ona viararamani, da maranai i vorata, nai lawanana eḡa ina voterei.
PRO 23:13 Natum e viviorapota eḡa ma inana-tawanei, boreborelei u kwapui Amapo eḡa ma viraḡeni.
PRO 23:14 U raukwapui lamna iraḡe awarinei u gagaloei.
PRO 24:30 Rava mata-galagalawana ana wapu adanei a nae, ravana opaopana ana grape wapuna au ririvana.
PRO 24:31 A inanai da modu i gogo-nae, ma donadona wapuna i vioai. Ma ana gari, i wanarikarikai.
PRO 24:32 Lamna a inanai ma a vinua-notanotei. A tuvirevirei ma wei i viararamaniu.
PRO 24:33 Matam ma potai, ma rauviraim. Wapu nolana avena, uram au nuanuam ma terei ma ma matave.
PRO 24:34 Ma gomara ina ravim me taudanene; anatapuna ina pupuni.
PRO 26:13 Rava mata-galagalawana e ririwa, “Ḡamoḡamo ḡaiḡaiawana au doa! Ḡamoḡamo ḡaiḡaiawana au etanai!”
PRO 26:15 Mata-galagalawana lam au urana e vaivaiaia wate eḡa ina voepai au gamona.
PRO 29:3 Aiai ravana nuaulaula i ḡoana-guratei, nuaiai ḡaeḡaena amana e vereverei. Wate aiai da etanai waivinei maiteni e nenae lamna ana mane ma ana purapura anatapuna e vikalokaloei.
PRO 29:15 Kwapu ma nuaterena riwai, natum nuaulaula e vereverei. Wate tevera eḡa viararamanana, alona e vivitepaubaubai.
PRO 29:17 Natunatumi ona vinuaterenei, da mara nonoa awarim nuauba; ma oram ina vinuaiaini.
PRO 31:10 Mepa nanare wavine aiaina ma egoegolana uta nelaḡai? Wavinena i vinualaulauna kaua eḡa me ḡaima lebalebarina maiana ḡaeḡaena.
PRO 31:11 Oroto awana i vitumaḡanei, ma eḡa aiwai ina voladaḡei.
PRO 31:12 Wavine, kaua aiaii ma eḡa kaua apoapoe ita neneiai awana awarina ana lawana au anatapuna.
PRO 31:13 Wavine sipu aparana ma waiape i vaia ma i vinuaiai da ina rauḡaroḡaro.
PRO 31:19 Wavine sipu aparana ma waiape ina metani ma gara ina ḡauḡauri.
PRO 31:20 Ana numa ma orana i votawanei molamolakai ma vovoladaḡai awarii.
PRO 31:30 Erawa lamna kaua morumoruna ma inanana aiaina ina amoa; wate wavine Bada e vivivirei, rava tauna ina voepaepai.
PRO 31:31 Wavinena ina voepaepai aubaina i kauana-kauei. Rava anatapui, wei wavinena ona voepaepai.
ECC 1:1 Wei lamna tauviararamana, David natuna, mai Israel ai gulau ana viararamana;
ECC 1:2 Tauviararamana i riwa, “Anona eḡa! Anatapuna kwakwavina!”
ECC 1:3 Ma nolanola da ma magura ma anona aiwai?
ECC 1:4 Kimta e nenei ma e nenae, wate dobu maemaena e mamae.
ECC 1:5 Madeḡa e gogogo ma e arearere, ma e wanawanavirai da ina vikarena-melei.
ECC 1:6 Kariwabu e ḡotaḡota, rauanaḡa e opuopu, e kwavikwaviviro ma e wanawanavirai da ina vikarena-melei.
ECC 1:7 Waira anatapui au boga e opuopu, wate boga eḡa ita oaoai. Waira matanei, e ḡaiḡairai ma e nenae me au matana.
ECC 1:8 Kaua anatapuna i viʼnigarigari, menanare tana riwa nei? Matata eḡa melanai ina inana iaua; Taniḡata eḡa melanai ina nonora iaua.
ECC 1:9 Aiwai wariaḡa i tupua ina tupua me, aiwai wariaḡa i kauei ina kauana-melei. Eḡa aiwai, kaua vouna wei au dobuna!
ECC 1:10 E ririwa, “Ona inanai! Wei kaua vouna.” Wate eḡa! Wei kaua maemaena; wariaḡana, muriai da ta tupua.
ECC 1:11 Kaua wariaḡa i tuputupua, eḡa aiai ita notanotai. Ma kaua marina da muriai e tuputupua, eḡa aiai ina notai.
ECC 1:12 Tau lamna tauviararamana ma Israel ai gulau au Jerusalem.
ECC 1:13 Orau a terei da aiwai anatapuna au dobu e tuputupua, nuaulaulei ana girumi. Ma a aramanei da God vita ḡaeḡaena rava i verei.
ECC 1:14 Aiwai e tuputupua au dobu a vinua-notenotei ma a inanai da; anatapui anona eḡa, kwakwavina. Ive ava ta viviaḡaḡei.
ECC 1:15 Aiwai barabarai amapo eḡa ma vojijimana-melei, aiwai awarim eḡa, lamna menanare ma iavanei.
ECC 1:16 Au orau a riwa, “Tau a nuaulaula guratana, eḡa me aiai ḡelauna au Jerusalem i vivigulau nanare. A ʼramanei nuaulaula aiwai ma aramana aiwai.
ECC 1:17 A ḡoei da ata aramana-kauei nuaulaula aiwai ma bua ma opa aiwai. Wate a aramanei da wei lamna me ive a viviaḡaḡei.
ECC 1:18 Aubaina au nualaula e rarata, mae-boaboa e rarata au aramana e rarata, au nuabola e rarata.”
ECC 2:1 A vinotanota a pa, “Abeka nuaiai ana baiei, ana raudadani, da i aii bo eḡa.” Wate a nelaḡai da wei lamna kwakwavina.
ECC 2:2 Lamna aubaina a riwa da kaka labalababa ma erawa lamna bua. Ma erawana aiwai aiaina e vereverem?
ECC 2:3 Nuaulaula a ḡoana-guratei, ma a ḡoei da wine ata umai da orau ita telatela ma kaua opaopai ata kauei, da ata aramanei metauna i aii rava au dobu awari, maranai mara tupona ava au dobu e mamae.
ECC 2:4 Kaua ḡaeḡaei a vikarei, au numa ḡaeḡaei a voa-naiei ma grape wapui a paewi.
ECC 2:5 Wapu da peipei a kauei ma ai uauai tapuna ma tapuna a paewi.
ECC 2:6 Dogo a ḡarai da garewa ma wapaketa i vojijini, lamnei wei wapui a vivituvanei.
ECC 2:7 Awariu taunola au numa tuputupuai, ma taunola maḡamaḡaui nelarai ma waivinei a gimarai. Au bulumakau ma sipu i maḡa guratana eḡa me aiai ḡelauna au naona au Jerusalem nanare.
ECC 2:8 Awariu gold ma silver gaegaena ma nanare dobuḡela gulaui ai via. Tauwela nelarai ma waivinei a vimaiei ma guguini inanai aiaii a vivaneiai au numa, au ani vieraerawa. Aiwai a ḡoeḡoei ana tapuna awariu.
ECC 2:9 Tau a maura ma a vipurapura kaua eḡa me aiai ḡelauna au Jerusalem nanare. Ma wei anatapuna au orana au nuaulaula i mae-kaua.
ECC 2:10 Aiwai a inanai ma a rauoḡarei a vaia, anatapuna a notai da ita vinuaiainiu. Au nola anatapui a kauana-kauei, ma nuaiaina lamna au nola maiana.
ECC 2:11 Anina ma aiwai anatapuna a voavoai ma a polepolei, a vinua-notenotei ma a aramanei da wei anatapui lamna anona eḡa, lamna me ive ata viviaḡaḡei wei au dobuna amapo eḡa aiwai tana vaia.
ECC 2:12 Nuaulaula, bua ma opa anoi a vinua-notenotei. Gulau ana raviepaia, aiwai ḡelauna ina kauei?
ECC 2:13 Ma aramanei da nuaulaula i aii kaua eḡa me opa, ma lalalaina i aii kaua eḡa me gimtona.
ECC 2:14 Rava nuaulaulana matana au kolana e mamae wate opaopana waguwaguvareina e bababara. Ma aramanei da ravai ruaḡai ai damona tagogi.
ECC 2:15 A vinua-notanota a pa, “Tau ma opaopana ai damona tagogina. Au nuaulaula aiwai ḡelauna ina vereu?” Au nota a pa, “Wei maiteni anona eḡa.”
ECC 2:16 Rava nuanuaulaulai lamna me rava opaopai amapo nai ravaii nuanuata ina vuru. Kapore! Rava nuaulaulauna ma rava opaopana e irairaḡe.
ECC 2:17 Tau lawana a geduaiei, au dobu aiwai anatapuna ta kaukauei iniviara ava e verevereta. Anatapuna kwakwavina, me ive taviviaḡaḡei.
ECC 2:18 Anatapuna au dobu a polepolei a geduaiei, aubaina nai ana voterei, da rava au muriu e nenei aubaii.
ECC 2:19 Ma aiai i aramanei da tauna rava nuaulaulauna bo rava opaopana? Wate tauna aiwai a polepolei ma au aramanei a vitupui ina vaia. Wei anona eḡa.
ECC 2:20 Au bagibagi anatapuna wei au dobuna a notai ma orau i peu.
ECC 2:21 Aubaina rava ana nuaulaulei ma ana aramanei i nola kaua, da i maura ma anatapunana ina voterei da rava gelauna, eḡa taunoleina ina vaia.
ECC 2:22 Marana patapatai nola ma nuabola inina e viviarei au dobu ma aiwai ina vitupui?
ECC 2:23 Tauna ana nola da iniviara ma nuabola; waguvarai maiteni eḡa ita matamatave. Wei maiteni eḡa anona.
ECC 2:24 I aii da rava ita am ma ita uma ma ana nola ita vinuaiaiei, ma a inanai da vinuaiai lamna God uranei.
ECC 2:25 Aubaina God eḡa. Lamna eḡa am ma eḡa nuaiai.
ECC 2:26 Aiai God e vivinuaiaini, God tauna nuaulaula, aramana ma nuaiai, e vereverei. Wate ḡoa apoapoe ravana ana nola i verei da mane ma maura ḡaeḡaena ina vitupui, Wate God nai maurana ina vaivaitawanei ma aiai e vivinuaiaini ina verei. Ḡoa apoapoe taukauei ai nola lamna kwakwavina, me ive i taviviaḡaḡei!
ECC 3:1 Mara ma iri i terei da aiwai anatapui au dobu ai au mara e tuputupua.
ECC 3:2 Vinatuna ana mara ma iraḡe ana mara paewa ana mara ma tuaruta ana mara.
ECC 3:3 Viraḡena ana mara ma vilawana ana mara, amrika ana mara ma voa ana mara.
ECC 3:4 Tou ana mara ma kaka ana mara, mogu ana mara ma ara ana mara.
ECC 3:5 Ḡaima viorerena ana mara ma tama melanana ana mara, taragwaba ana mara ma eḡa taragwaba ana mara.
ECC 3:6 Baia ana mara, ma baia voterena ana mara, ma purapura vojijinana ana mara ma purapura vineboana ana mara.
ECC 3:7 Sika ana mara ma popo ana mara, genuana ana mara ma babani ana mara.
ECC 3:8 Nuavaina ana mara ma ḡoaḡai ana mara viḡaiḡaiawa ana mara ma nuauba ana mara.
ECC 4:9 Rava ruaḡa i aii eḡa me rava tagogi, aubaina taui ina viagu vivira ma maura ina nelaḡai.
ECC 4:10 Mepa da tagogi ina peu, turana e mamae da ina voepai. Wate tam ainelam ma u peu lamna i apoapoe kaua, aubaina kampa eḡa aiai da ina voaguim.
ECC 4:11 Ma nanare mepa da rava ruaḡa i matave tagogi, taui eḡa inii ina ubauba. Rava tagogi menanare ainela ina vibolabola-melei?
ECC 4:12 Am ḡavia, ainelam ina viḡaviem ma ina vovaiubaim, wate maranai taumi ruaḡami e viviḡaviem amapo ona vobelei. Ma rava tonuḡa i virewapana kaua me ḡurava barawa tonuḡei metametanana. Wei ḡuravana viaituinana ma kauana-avei.
ECC 5:10 Aiavoi mane nuanuai e vaivaia eḡa melanai nuanuai ina rauei; aiavoi e ḡoeḡoei da ina vipurapura; taui eḡa melanai ai rauoḡara anatapuna ina vaia. A inanai da wei anona eḡa.
ECC 5:11 Maranai am maura e rarata, lamna maranai patara e ḡeḡetai da e amam vereverem. Wate wei maurana aiwai aiaina e vereverem? Eḡa aiwai, anina e viatataim da tam maumauram, wate rava ḡelauna am maura ina tawanei aubaim.
ECC 5:12 Taunola e amam kaua bo eḡa, wate e matamatave kaua. Mane ravana eḡa nanare, tauna ana maura e notanota-maratomei.
ECC 5:13 Au dobu kaua apoapoe kaukauana a inanai; Mane ma purapura ravana ana maura au anara e tereterei muriai aubaina. Wate wei lamnei, ana nuabola ḡaeḡaena i tuarui.
ECC 5:14 Ana mane ma ana maura i kauana labalababai ma anatapuna i vine-boai. Natuna eḡa ana buderi ita terei.
ECC 5:15 Menanarena dobuna ta ruinei nanarena tana nae me, kovakovata ma ana ura kwakwavita. Amapo eḡa ata purapura, ta vopolepolei tana vinimavoei.
ECC 7:15 Au lawana kwakwavina au orana kaua ruaḡa a inanai; Rava aiaina Bada ana nola e kaukauei iʼraḡe laḡilaḡina ma ḡoʼapoapoe taukaueina God ana tarawatu e viviaigai wate ana lawana i manawa.
ECC 7:16 Lamna aubaina eḡa ma viḡoa aiaina guratana bo ma vinuaulaula guratana, mepa da ma viraḡena-melem.
ECC 7:17 Wate nanare, eḡa ma vitaniḡapota guratana ma eḡa ma opa; eḡa ita ai da ma iraḡe muriai da am mara.
ECC 7:18 I aii mepa da wei riwai bagibagina ma nonori Aiai God e vivivirei lamna ina paina-melei da wei kauai ruaḡai eḡa ina kauei.
ECC 7:19 Rava nualaulaunana tagogi rewapana ḡaeḡaena ina verei eḡa me gulagulau 10 au taon.
ECC 7:20 Riwa kaua! Weka au dobu eḡa aiai tagogi kaua aiaii ava taukaueina. Ma eḡa ḡoʼapoapoe ita kaukauei.
ECC 8:16 A ḡoei da nuanuau ita ulaula lamna aubaina rava ai mae au dobu a inanai, ma lamnei a aramanei da marai ma waguvarai eḡa matave kaua.
ECC 8:17 God aiwai i kaukauei eḡa ata aramana dadanei. Ma voguratei da ma nelaḡai, wate amapo eḡa ma aramanei. Nuaulaulai e ririwa da i aramanei, wate eḡateni dadana.
ECC 11:9 Laralaraga, ami vilaraga ona vinuaiaiei. Nuanuami ina morelana ami au vilaraga. Orami ma matami ana rauoḡara ona kauei. Wate ona aramanei da aiwai o kaukauei God ina etaremi, anatapuna aubaina.
ECC 11:10 Lamna aubaina nuabola au murimi ona terei ma tupuami ona paina-melei, aubaina amapo eḡa ona vilaraga nonoa.
ECC 12:1 Ami au vilaraga, taukauemi eḡa nuanuami ina vuru, muriai da nuabola ona nelaḡai; maranai magura i tuḡereḡerei, ma ona riwa, “Lawana marina eḡa ita ai!”
ECC 12:2 Lamna maranai madeḡa, nawaravi ma ubona ina ḡuvai, ma apau ina nememei da mara ina ḡuva-nonoei.
ECC 12:3 Anina ma nimami, taugagaloemi ina sisi aemi marina vivirewapanana ina vokokokara. Ivomi ina viruaḡa da ami lam eḡa ona uta gwadagwadai, matami ina vinawanawa da eḡa ona inana kaua.
ECC 12:4 Taniḡami ina pota da gugura au etanai eḡa ona nonori, kiu ina logologoi ina ravidagudaguimi wate ai wela anatapui ina amoa.
ECC 12:5 Taukauemi ona vinuanotenotei: Maranai aidamo ona gagatei ma babara ona rovoei, maranai kora ina tonaimi me rei talana, ma tam ma gwaḡa-nae me kapau e gwaḡagwaḡa-nae iraḡe aubaina. Erawa ma morelana anatapui ina kwa. Tauta kokoaḡa ta tuḡereḡerei ma tou ina vikarei au doa.
ECC 12:6 Taukauemi ona vinuanotei, muriai da lavutu ḡuravana ina wanautuini, bo nau goldei ina wanawamai ma reduḡoru ina wanakabakabari.
ECC 12:7 Ma tupuami ina naeme au doa ma aruami ina naeme God, tauverena awarina.
ECC 12:8 Tauviararamana i riwa, “Anona eḡa! Anona eḡa! Anatapuna anona eḡa.”
ECC 12:9 Tauviararamana nuanuana i ulaula kaua, ma aiwai i aramanei rava i viararamani. Riwa nuaulaulaui maḡamaḡaui i ʼavi ma i girumei ma i rereḡa-kauei.
ECC 12:10 Tauna riwa vinuaubana i baiei ma aiwai i girumi lamna jijimanina ma ririwa-kauana.
ECC 12:11 Tauviararamana riwai lamna me kwapu ma riwa nuaulaulai i gam me tutu, nuanuam ita tonatonai. Wei anatapuna Bada i vereta.
ECC 12:12 Anina natu, ma aramanei da kaua ḡelaui ma inana-kauei. Buka girumai eḡa ina kwa ma giruma ḡiriḡiri i vinigarigari.
ECC 12:13 Wei anatapui au murina. Riwa tagogiava ma aramanei: God ma vivirei ma ponana ma voteletelei. Wei lamna aubaina rava i vitupui.
ECC 12:14 God ata kaua anatapui govagovaḡai, aiaii bo apoapoe, ina kovoḡi.
ISA 2:1 God ana pariverena, Judah ma Jerusalem aubaii wenanare, Isaiah - Amoz natuna i verei.
ISA 2:2 Mara au murina, ola mepa tempol marina e maimairi, ina mae-nonoa. Ina ḡetelara kaua eḡa, me ola ḡelaui. Dam nununai patarai ina taini kampa da ina voepaepa.
ISA 2:3 Dam patarai ina nei ma ina riwa, “Ona nei, tana ḡae Bada ana au ola, Jacob ana God ana au numa. Weka ana kaua ina viararamanita da au ivina tana babara. Aubaina Bada Riwana au Zion da ina opu, Bada ana tarawatu Jerusalemei ina opu.
ISA 2:4 Tauna dam ḡaeḡae ai viḡaiḡaiawa ina rauetarei, ma ina kovoḡa. Ai sod ina guda-virai da ipa uata, ma ai pawasi ina guda-virai da naipi ai raḡaraḡai kosii aubaii. Dam damai eḡa ina viḡaiḡaiawa vivira me, bo ina vokaukaua, ḡavia aubaina.
ISA 2:5 Ona nei Israel natunatui, Bada ana au ravilala au ivina tana babara.”
ISA 5:1 Ona rautaniḡana ma au nuavainana ana wela ana ravi. Au nuavainana ana grape wapuna i paewi, doa au maumaurana, ola au barana.
ISA 5:2 I auni ma ḡaima i viopuni ma i gari ma grape ḡoroḡorovai aiaii, avavai, i paewi. Violaḡa numana i voai ma nanare wine anigudana i bori au kira. Anina ma i vipaipai da grape uena aiaii ita verei, Wate grape anatapui i viḡora.
ISA 5:3 Marina taumi Mai Jerusalem ma Mai Judah, Tau ma au grape wapuna ona babiniei!
ISA 5:4 Aiwai ḡelauna eḡa ata kauei au wapu? Anatapuna a kauana-paiei! A notai da grape uena aiaii ita vereu wate viviḡorai i vereu.
ISA 5:5 Marina ana riwem, wenanare ana kauei au wapu awarina. Garina ana viairikarikai da ḡamoḡamo ina rui Ma wapuna ina ḡara-viravirai.
ISA 5:6 Ana voterei da modu ura gogoi ina vinelana ma eḡa aiai grape ina taraḡadaḡadari bo modu ina tuparaguragui. Modu ma donadona, wapuna ina puru-pai. Apau ana egari da eḡa kampa garewa ina atuna.
ISA 5:7 Bada Vivirewapana Kaukauana ana grape wapuna lamna, Israel ma grape ḡoroḡorovana ae tuḡuna e rerereḡi lamna ana dam mai Judah, I notanotai da lawana aiaina ita maeni wate i ʼnanai da tara i vitoini; kaua jijimanina ita nelaḡai wate viḡaiḡaiawa gararai i nonori.
ISA 6:1 Madeḡana gulau Uziah i ʼraḡe, tau Bada a inanai. Tauna ana au anikiala, au aidamo telarana i kiakiala ma ana gara adana tempol i vioai.
ISA 6:2 Au ririvana lamna Seraph ruaḡa. Tagotagogi ava papei six; papena ruaḡei naoi i purui, ruaḡei aei i purui ma ruaḡei, i lavelave.
ISA 6:3 Ma tauiava i viḡoreḡore vivira; “Vivivirem, vivivirem, vivivirem tam Bada, Vivirewapanana; Dobu anatapuna am boruma i oai.”
ISA 6:4 Ponai gugurana tempol tuatuana i gui ma bau tempol i vioai.
ISA 6:5 Ma a riwa, “Aio! A kauana-boai! Babani apoapoei gamou i vimiramirai, ma rava gamoi miramirai au poui a mamae, wate matauei gulau, Bada vivirewapana kaukauana a inanai.”
ISA 6:6 Ma seraph tagogi incense aniapuna au tepana ai moniana i kavini ma i lavenei awariu.
ISA 6:7 Ma ai monianei gamou i vodadani ma i riwa, “Ma inanai, wei ipirim i vodadani; am apoapoe vinimalana i vaitawanei ma am ḡoʼapoapoe i notatawanei.”
ISA 6:8 Anina ma Bada ponana a nonori i riwa i pa, “Aiai ana paritawanei? Aiai aubaita ina nae?” Ma a riwa a pa, “Tau weka. Ma paritawaneu!”
ISA 7:10 Muriai, Bada, gulau Ahaz i riwana-melei i pa,
ISA 7:11 “Bada am God ma vibaḡai da mataira piripirina, doa au ipu dewadewana, irairaḡei ai au animae bo mara au tepa dewadewana, ina viatataiem.”
ISA 7:12 Wate Ahaz i paribelei, “Tau eḡa Bada ana vibaḡai mataira aubaina. Eḡa ata ḡoei da Bada ana raudadani.”
ISA 7:13 Ma Isaiah i riwa i pa, “Gulau David ana epaepaia, ona rautaniḡana kaua! Taumi ami orapotei rava orai o vivibadoi ma marina o ḡoei da kauana tagogina ona kauei Bada awarina bo?
ISA 7:14 Lamna aubaina Bada ainelana mataira ina viatataiemi: Matatapu ina duama ma tevera orotona ina ḡuni ma ina viwavai Imanuel.” Wei anona God tauta maiteni.
ISA 9:1 Taui i vivinuʼapoapoe, ai vinuapoapoe ina kwa. Rorova dobu Zebulun ma dobu Naphtali i kwalai ma i vinimalamalai, wate muriai dobuna ina viboruma-kauei. Galili, jentail ai dobu, au boga Mediteranean ina vikarei da maramatanei ina nae da waira Jordan au baba ḡelauna.
ISA 9:2 Taui waguwaguvareina taubabarai lalaina ḡaeḡaena i ʼnanai; Taui gimtona taumaenina awarii lalalaina i lalai.
ISA 9:3 Tam ai dam u vimaḡai ma ai nuaiai u viratai; am viturana i vinuaiaiei; me tuaruta au marana e vivinuaiai, me sorodia e vivinuaiai, maranai, ḡavia purapurai i tuarui, e ḡutaḡutai.
ISA 9:6 Aubaina, awarita tevera i tupua! Tevera orotona i vereta! Tauna ina vibada. Tauna ina ḡorei: Tauvinuaterena Aiaii telarana, God Vivirewapanana; Amata Maemae Nonoana; Nuauba Badana.
ISA 9:7 Ana vigulau ma ana nuauba ina tua, eḡa damona ita mamae. Noina Gulau David ana au vigulau gabuna ina kiala, ma nuavainei ma jijimaninei ina vibada kaua; Ina mae-nonoa, marina da mara au damona. Bada Vivivirewapana Kaukauana ana nuavainei wei anatapuna ina kauei!
ISA 11:1 Me ai tuḡutuḡu ita nabinabi Mara e nenei maranai Jesse ana damei gulau ina nei.
ISA 11:2 Ma Bada Aruana tauna au tepana ina rauei da: Nuaulaula ma aramana ḡaeḡaena ina verei, ana oḡa tara aiaina ma tepa tora ina verei, da ana rava ina paina-kauei. Bada ina aramanei ma ina vivirei.
ISA 11:3 Bada votelatelana, lamna ana nuaiai ḡaeḡaena, ma eḡa kaua tepana inanana bo viarautu awarinei, ina kovoḡimi;
ISA 11:4 Tauna molamolakai ina rauetarana-kauei, ma vivinuapoapoe au dobu aubaii ina mairi. Ma gamona bolabolana dobu ina kovoḡi, ma ponanei ḡoʼapoapoe ravai ina viraḡeni.
ISA 11:5 Tauna kaua jijimanina ina vijiḡoratei ma patutu ina vitairoroei.
ISA 11:6 Nanare auou moduei sipu natuna maiteni ina mae, ma leopard gote ḡaubona au ririvana ina matave, nanare cow ma lion natunatui ina laba-tagogi; ma tevera ina viḡamoḡamo.
ISA 11:7 Bulumakau ma bear ina am tagogi, natunatui ina matave tagogi, ma lion gidagida ina ani me bulumakau.
ISA 11:8 Tevera daradarana mota ana au nibo ina vikalokalo Ee! Ma tevera edaedana mota aiara ana au nibo, urana ina tereḡairei.
ISA 11:9 Au Zion, au ola vivivireina eḡa aiwai ina vikeroi bo ina viapoapoeni. Aubaina Bada aramanana dobu ina vioai, me waira boga e vivioai.
ISA 11:10 Nai maranaina gulau vouna, Jesse ana damei, ina vomairi da ina vimataira dobu au ana tapuna. Dam ḡaeḡaei anatapui ina deri ḡeta awarina, ana au animae boruborumana.
ISA 35:1 Mutulua ma dobu poipoina ina vinuaiai, dobu dariḡaḡa ina vinuaiai ma ina talai!
ISA 35:2 Berana ina numoi, ma ina vinuaiai ma ina logologoi! Inanana i vinualaulauna me Lebanon olai ma ana maura me Carmel olana ma Sharon wapuna. Kampa Bada ana boruma rava ina viatataiemi, Bada ana vigulau ina inanai.
ISA 35:3 Ura vogarigarii ona vovaibagi, ae tutu gwaḡagwaḡana ona vovaibagi;
ISA 35:4 Rava rovorovoi ona riwei, “Eḡa ona rovo! Ona virewapana! Ona inana! God ana mejina e nenei; da ami ḡavia ina vipupui.”
ISA 35:5 Ma mata potapotai ina inana ma taniḡa potapotai ina nonora
ISA 35:6 Gwaḡagwaḡai ina viauauepa me deer, ma gumgum ana morelanai ina vigaragararei. Waira au dobu dariḡaḡa ina wanaiwaḡi, ma vuvura ina raupaipairei.
ISA 35:7 Doa paipairana ina vitopa vuvura ina raupaipairei au dobu dariḡaḡa, modu ma gonu ina gogo labalababa auou moduei ana au animae.
ISA 35:8 Ma kampa etanai ḡaeḡaena e ḡoreḡorei Etanai vivivireina, ina mae. Etanaina lamna taui God ana babara e nenaeni, taui ava aubaii, Rava orai miramirai eḡa ina babarani. Bubuai weka eḡa ina babara dadana.
ISA 35:9 Eḡa lion bo raviuru kampa ina babara. Eḡa ḡamoḡamo ḡaiḡaiawai kampa ina mae Bada rava i vivilawania, taui ava kampa ina babara.
ISA 35:10 Bada aiavoi i gimara-melei wenanare ina nememei ana welawelai ina rui au Zion Nuaiai maemaena ina vikunuteiei, nuaiai ma morelana ḡaeḡaena ina peu au tepai, nuabola ma iniviara ina amoa.
ISA 40:1 Ami God e ririwa, “Au rava, ona vinuaubai! Nuauba riwai ona riwei.”
ISA 40:2 Riwa egolanei mai Jerusalem ona riwei ona riwei da ai vinuapoapoe marana i kwa, ai ḡoʼapoapoe i nota-tawanei. Bada ai ḡoʼapoapoe i vimaiei mara ruaḡa.
ISA 40:3 Rava e viḡoreḡore; “Bada ana aninae au mutulua ona vokaukauei! Etanai jijimanina ata God aubaina au mutulua ona kauei.
ISA 40:4 Gwagwa ona dobo-naiei, ma ola anatapui ona ḡara tawatawanei doana anatapuna ona vimataveni, ona ḡara-laboḡi.
ISA 40:5 Bada ana boruma ina vieḡai, ma rava anatapui ina inanai. Lamna Bada gamonei i riwa!”
ISA 40:9 Zion, tam pariverena aiaina e garagararei. Ma ḡae ola ḡaeḡaena au tepana ma ponam ḡaeḡaenei, pariverena aiaina ma raugugulei ma eḡa ma rovo! Taon ḡaeḡaei Judah au paratana ma pariverei, “Ami God e nenei!”
ISA 40:10 Ona inana Bada God ana rewapanana e nenei da ina vibadeta. Ona inanai! Maiana, lamna rava i vivilawania, maiteni e nenei.
ISA 40:11 Ana rava ina ḡamoi me sipu tauḡamoina, ana sipu natunatui au nuanuana ina raparapai. ma tatauvao ina ravena-kauei.
ISA 42:1 Bada i riwa, “Wei au taunola, a vinei, a vovaivirewapani ma a vinuaiaiei. Aruau au orana a terei ma tauna lawana aiaina, ma kaua jijimanii ina neiai dobu au anatapuna.
ISA 42:2 Tauna eḡa ina garara bo ponana ina rata au deba.
ISA 42:3 Rava me gonu barabarana eḡa ina gai, bo rava me wiki tupona eḡa ina boi. Wate lawana aiaina ma kaua jijimanii ina neiai dobu anatapui awarii da ai lawana.
ISA 42:4 Eḡa orana ina peu bo ina vokokokara, lawana jijimanina ina terei au dobu; bonabona ravai aueia nanare, e vivipaipai.”
ISA 42:6 “Tau Bada jijimaniu, a vinem ma ana vovaivirewapanim da lawana aiaina ma neiai; ma ana raunimavoaim ma ana gagaloem. Tamei, parivainuaḡana bagibagina rava anatapui au dobu maiteni ana kauei, ma vilalalaina jentail awari.
ISA 42:7 Ma mata-potapotai matai ma vikalai; ma ravai au panipani numana; nai taui gimtona maemaei ma tereopunei.”
ISA 49:3 Bada i riweu i pa, “Israel tam au taunola ma tamei au boruma ana vieḡai.”
ISA 49:5 Au manawa ma Bada i vineu da ana taunola; da ana rava mai Israel kwakokwakoi ana neiana-meleiai awarina. Bada i vimaeḡaeḡaeniu; Tauna au rewapana.
ISA 49:6 I riweu “Au Taunola, Jacob ana dam ma voepana-melei ma mai Israel kwakokwakoi ma neiana-meleiai; lamna nola aburuna. Wate nola ḡaeḡaena a vereverem; lalalaina ma naiei jentail awarii ma lawana mamae-nonoana ma naiei da dobu au gia dewadewana ina ḡeta.”
ISA 49:14 Wate mai Jerusalem i riwa, “Bada i netawaneta! Tauta nuanuana i vuru”
ISA 49:15 Ma Bada i paribelei, “Moina! Tatauvao natuna melamelana au ḡuḡuna, nuanuana ina vuru bo; bo natuna i ḡuniḡunia nuanuana ina vuru Mepa da alo nuanuana ina vuru, wate tau, eḡa nuanuau ina vuru!”
ISA 49:16 Jerusalem eḡa melanai nuanuau ina vuru Ona inanai! Wavami, au ura lapalapau a rurui.
ISA 50:4 Bada God i viararamaniu aiwai ana latoni, da ḡokokokarai ma peupeui ana vovairewapani. Ubaubanai patapatai e ravidagudaguiu, ma taniḡau a tonetonei da ana rautaniḡanana ma ana viararamana kaua.
ISA 50:5 Bada God aramana i vereu ma eḡa ata pariḡaiei bo ata mae-puputei.
ISA 50:6 Uporau a verei da i kwapu-kauei, ma a voterei da mutuorou i amui. Eḡa naou ata govaḡi maranai i vinimalamalaiu ma naou i ovai.
ISA 50:7 Wate Bada God au muriu e maimairi, lamna aubaina eḡa ita vitepaubaubaiu. A vokaukaua da ana nebelei, aramanei da eḡa ina vinimalamalaiu.
ISA 50:8 God au ririvau, ma ina vitaubabani aubaiu. Tauna ina riwemi da tau eḡa aiwai ata kauana-boai. Aiai ina viwavuiu? Tana nae tana etara Au ḡavia mepa, taumi ona nei?
ISA 50:9 Anina Bada tauoina e gagagaloeiu, Aiai ina riwei da tau a kauana-boai? Taui anatapui ina gumaḡa me gara wadubona. Komaḡana ina ambaubauni.
ISA 52:7 I ai ḡaḡa, taupariverena a inanai olei e taḡotaḡonai. Riwa Aiaina e jimejimei: nuauba ma nuaiaii riwai ma Bada ana vilawana. Ma Zion i riwei, “Ami God e vivibada.”
ISA 52:8 Ona rautaniḡana! Ami tauvineneḡana e vigaragararei; ana morelanai e logologoi; Taui mataiei Bada i ʼnanai e nenememei au Zion.
ISA 52:9 Jerusalem wanarikarikana, ana morelanami ona wela-gogona Bada awarina. Tauna ana rava i vinuaubai, ma ana melagai Jerusalem, i vai-melei.
ISA 52:10 Dobu anatapui au matai ana rewapana vivivireina e vivieḡai. Rava anatapui au dobu Bada ana vilawana, ina inanai.
ISA 52:13 Bada i riwa, “Au taunola ana nola ina kauana-kauei! Rava tauna ina voepai au tepa dewadewana.
ISA 52:14 Au naona rava maḡamaḡaui tauna i ʼnanai ma i virovorovoanei. I vunu-kauei ma i vitaratarai; da inanana eḡa me rava.
ISA 52:15 Wate marina dobu patarai ina raviḡori ma gulagulau gamoi i pota tauna voepaepa aubaina. Eḡa ita pariverei, marina mataiei ina inanai, ma aiwai eḡa ita nonori, ina aramanei.”
ISA 53:1 “Aiai wei pariverenana ita vitumaḡanei? Bada aiai awarii ana rewapana i viatataiei?”
ISA 53:2 God au matana, i rata me ai-nabina, me aiwarama au kemara e gogogolana. Eḡa ita tupua karawata bo vigulauna, eḡa aiwaina vinualaulaunana da tata rauoḡarei.
ISA 53:3 Ta inana geduaiei ma ta inana-tawanei, iniviara ma vinuapoapoe malana i vaia, ta raugovaḡei, ta mae-puputei ma ta riwa da tauna rava labalababa.
ISA 53:4 Tauna, ata nuabola kovoḡana i vaia ma ata iniviara i avarai. Wate ta notai da ana ḡoʼapoapoe aubaina, God i kovoḡi.
ISA 53:5 Ata kaua apoapoe aubaina i vitonei, ata ḡoʼapoapoe aubaina i vikeroi. Kovoḡanei, nuauba i vereta; kwapu keronei i vilawanita.
ISA 53:6 Anataputa me sipu kwakokwakona, ana nuaita ma ata ḡoanei ta mamae; wate ata ḡoʼapoapoe kovoḡana, Bada tauna i viavarai.
ISA 53:7 Au taunola i rauiviapoapoelana-kauei, wate i volaḡota; eḡa aiwai ita latoni. I taravaina-naiei viraḡenana aubaina me sipu ḡaubona. Me sipu ana genugenuanana e nenae aparabori aubaina eḡa aiwai ita latoni.
ISA 53:8 I pani ma i naiei ma eḡa aiai tauna ita vinuabolei, eḡa ana epaepaia ma ina iraḡe. Ana lawana au pouna i kwa labalababa. Ana rava oina ai ḡoʼapoapoe aubaina iʼraḡe.
ISA 53:9 Tauna eḡa morumoruna bo ḡaiḡaiawana. Wate taui i ḡoei da danedanei maiteni ita doboi, ma purapura ravana ana au kokoaḡa i vimataveni.
ISA 53:10 Maranai ana lawana i puloei ata ḡoʼapoapoe aubaina. Lamna, Bada ana ḡoana da tauna ita vunu-boai ma iniviara ḡaeḡaena ita vaia. Ma ana epaepaia ina maḡa guratana ma ana lawana ina manawa. Ma taunei, Bada ana ḡoana ina kauana-paiei.
ISA 53:11 Ana nola anona ina inanai ma ina vinuaiaei da ana nuabola eḡa kwakwavina. Bada i riwa, “Au taunola patupatutuna a vinuaiaiei, rava maḡamaḡagaui ai kovoḡa i avarai ma lamnei taui ana ḡorei Rava-Jijimanii.
ISA 53:12 Ma lamna aubaina ana vimaeḡaeḡaeni, tauna rava ḡaeḡaena. Ma ana au gabu ana terei rava ḡaeḡaei ma virewapanai maiteni ma ana maia ina ḡutai. Aubaina ana nuaina ana lawana i verenei. Tauna ora‑potapotai maiteni iʼraḡe, ma ḡoʼapoapoe ravai maḡamaḡaui aubai i mairi.”
ISA 54:4 Eḡa ona rovo aubaina eḡa ina vitepa-ubaubaimi. Tepami ina tora, eḡa ina vinimalamalaimi. Ami laraga kauai nunuami ina vuru. Ami vikaiababa nuabolana ina amoa.
ISA 54:5 Aubaina, taukauem lamna awam, wavana Bada Vivirewapana Kaukauana. Israel ana God Vivivireina am taugimaramelana, Tauna dobu anatapuna ai God.
ISA 54:6 Israel, tam me wavine tavine vouvou ma awam i geduaiem ma u vinuabola kaua. Wate Bada ina ḡore-melem awarina ma ina pa,
ISA 54:7 “A voterem mara aburuna, wate raunuapoapoe ḡaeḡaenei ana vaimelem.
ISA 54:8 Au meji i rata kaua da a mae-puputem mara aburuna. Wate au nuavaina mamae-nonoanei, ana raunuapoapoelem.” Bada taugimaramelana i riwa me,
ISA 54:9 “Awariu, wei me Noah ana au mara, maranai parivainuaḡana bagibagina a kauei da eḡa melanai wairei dobu ana purui-melei. Marina, nanare parivainuaḡana bagibaginei a ririwem da eḡa melana amlou ina ḡaiḡai da ana kovoḡimi.
ISA 54:10 Ola ina vidagu ma ina amoa. Wate, au nuavaina mamae-nonoana, ma au nuauba mamae-nonoana tam awarimi ina mae-nonoa.” Bada tauraunuʼapoapoelemi i riwa.
ISA 55:1 “Ona nei, nuanuarelanami! Waira wei! Awarimi mane eḡa ona nei ona gimara ma ona am! Ona nei, wine ma mereki ona gimarai maiana eḡa, ona vaioi.
ISA 55:2 Aiwai aubaina lam apoapoei awari mane e tawatawanei. Aiwai aubaina e nolanola labalababa. Ona rautaniḡana kaua ma ona am-iaua, ma lam aiaii dagidagiaii ona vinuaiaiei.
ISA 55:3 Taniḡami ona toneiai ma ona nei awariu ona rautaniḡana da ona lawana. Au parivainuaḡana mamae-nonoana ana kauei tam maiteni. Ma viaiaina David a parivainuaḡani ana verem.”
ISA 55:6 “Bada ona baiei da ona nelaḡai, marina au ḡereḡeremi, ona vibaḡai.
ISA 55:7 Ḡoa apoapoe ravai, ami lawana apoapoei ona geduaiei ma nuanuami ona virai. Ee! Ma ona wanavirai Bada awarina da ina raunuʼapoapoelemi ma ami ḡoʼapoapoe ina notatawanei.”
ISA 55:8 Bada i riwa, “Au nota eḡa me ami nota nanare, ma au kaua tapuna, eḡa ami kaua nanare.”
ISA 55:9 Mara i ḡetelara eḡa me dobu ma nanare au kaua i ḡetera eḡa me ami kaua. Ma nanare au nota i ḡetelara eḡa me ami nota nanare.
ISA 55:10 Garewa ma turuvani marei e peupeu eḡa kwakwavina ina naeme au mara, wate dobu ina viutuvanei da lam ina gogo, da pei ina vereta, paewa aubaina ma lam, aniam.
ISA 55:11 Ma wenanare riwau gamouei e opuopu; eḡa kwakwavina ina nememei awariu da aiwai a pariparitawanei ina kauei; au ḡoana anatapuna ina vikwai.
ISA 56:1 Bada wei e ririwei: “Aburuna ava, ana nei da ana vilawanimi ma au viaiaina ana vieḡai. Lamna aubaina, kaua aiaii ma jijimanii ona kaukauei.”
ISA 56:6 “Mai jentail, aiai da tau i vituraneu ma i vitaunoleu, ma wavau i vinuavainei ma i vimaeḡaeḡaeniu. Au Sabate i vivirei, ma au parivainuaḡana bagibagina e vovojijina-kauei.
ISA 56:7 Taui ana neiai au ola vivivireina - Zion ma nuaiai ana verei au parinumana. Ma ai pulo e apuapui awariu ana vianinei. Anina ma rava, au tempol ina ḡorei pari numana, dam anatapui au dobu aubaii.”
ISA 58:7 “Am-irairaḡei lam ona taraiḡuei, ma ami numa ona votawanei, nelabalabai ma vinuapoapoe awarii. Kovakovai gara ona vioteni, ma taraoim eḡa ona inana-tawanei.”
ISA 58:8 “Maranaina, au viaiaina ina ravilalaimi me maratomtom madeḡana, ma ami doria laḡilaḡina ana vilawani. Au naomi ana nae da ami aninae ana vovaijijimani, ma murimiei, au boruma ina gagaloemi.
ISA 58:9 Nai maranaina ona viḡore ma Tau Bada, ana paribelemi. Agu ona gararei ma ana riwa, ‘Tau weka.” “Eḡa rava, vita ona verei, eḡa ona viwavuwavu ma eḡa babani morumorui ona kaukauei.
ISA 58:10 Maranai am-irairaḡei o viambagibagi, ḡokokokarai o vovoagui. Lamnei, ami lalalaina gimtona ina lalai, ina ravilalai me aubenai madeḡana.”
ISA 61:1 “Bada God, aruana i vereu. I vineu ma i paritawaneu da: Riwana Aiaina ata naiei molamolakai awari ma vinuanuabolai ana vinuabai. Ma panipani ana pariverei da deriei ina viopuni.
ISA 61:2 I paritawaneu da rava ata pariverei, da mara i turiai maranai Bada ana rava ina vilawani ma ana ḡavia ina kovoḡi. Ma i paritawaneu da vinuabolai ana vinuaubai.
ISA 61:3 Da taui e mogumogu au ola Zion, nuaiai ina vikunuteiei ma eḡa ina vidolodolo. Nuaiai logologona ma eḡa tou. Taui ina vinuaiai ma eḡa ina vinuabola. Ai kaua jijimanina aubaina ina ḡorei Bada ana labarava ai jijimanina da tauna ina vimaeḡaeḡaeni.”
ISA 61:6 “Ma taumi ina ḡoremi Bada ana pirisi. Ina ḡoremi, God ana taunola. Taumi dobu ḡelaui ai maura ona ani ma ona vigulagulauei.”
ISA 61:8 “Aubaina Tau, kaua aiaii a ḡoeḡoei, danene ma ḡoʼapoapoe a gedugeduaiei. Au rava ai vinuapoapoe aubaina ana vimaiana-kauei; au parivainuaḡana bagibagina mamae-nonoana maiteni ana kauei.
ISA 61:9 Dam anatapui, am epaepaia ina aramanei ma e inainana ḡaei.” Ma ina pa, “Bada i viaiaina-kauei.”
ISA 61:10 Bada awarina a vivinuaiai kaua ma Aruau God awarina i vinuaiai kaua. Aubaina vilawana garanei i vigaraiu Ma jijimana vianei ma garanei i vioteniu. Me tavitavinevou orotona e vivigarai nanare bo me wavine tavitavinevou ana viana e tavitavine.
ISA 61:11 Me doa, pei e vivigogoi ma debagau lam e verevereta, nanare Bada God, rava e teretere-vaijijimani au dobu da tauna ina voepaepae.
ISA 64:4 Oo Bada wariaḡa da marina, eḡa aiai god ḡelaui ponana ita nonori, ita inanai, bo ita aramana dadanei. Anina Tam ainelam. Taui da e vivipaipaiem e vovoagui.
ISA 64:5 Tam kaua aiaii ravai e vovoagui, am tarawatu e vovojijini. Wate maranai ta ḡoʼapoapoe ḡiriḡiri tam amlom e voḡaiḡai. Aiwai aubaina ma vilawaniai?
ISA 64:6 Anatapuiai a ḡoʼapoapoe, Au matam, ai kaua jijimanii anatapui miramirai me gara wadubona. Anataputa ta poipoi me ai-rugurugu, Ata ḡoʼapoapoe e kapupuana-naieta.
ISA 64:7 Ma eḡa aiai wavam ita voepaepai bo ita voguratei da naom ita inanai. Lamna aubaina tam u netawanelai da ai ḡoʼapoapoei e vunuvunuiai.
ISA 64:8 Wate Bada, tam amaiai. Tauai dogodogo ma tam nau tauvoaina. Tam anatapuiai uramei u rauḡaroḡaroelai.
ISA 64:9 Lamna aubaina, eḡa ma meji guratana awariai. Ma eḡa ai ḡoʼapoapoe ma nota-nonoei. Ma i ʼnanaiai, anatapuiai tam natunatum.
JER 1:4 Bada i riweu i pa:
JER 1:5 “A vinem, muriai da alom au manawana a teretagogiem. Muriai da uta tupua, A tereriem, rava anatapui ai peroveta.”
JER 1:6 A paribelei, “Oo Bada God, tau tevera ota, ma babani eḡa ata aramanei.”
JER 1:7 Bada i riweu, “Eḡa ma riwa, ‘Tau tevera ota.’ Ma nae mepa a pariparitawanem, ma aiwai a ririwem taui ma pariverei.
JER 1:8 Eḡa ma rovoei aubaina Tau a paritawanem. Tau tam maiteni ana mae da ana gagaloem. Tau Bada a babani.”
JER 1:9 Anina ma Bada urana i viloloi da ipiriu i tapedadani ma i riweu, “Marina riwau au gamom a terei.
JER 1:10 Ma aramana-kauei da marina rewapana a vereverem, da dobu anatapui ai gulagulau ai kovoḡa ma vinolenolei wenanare, Ḡelaui ma orumi, ma viairikarikai, ma vovaiubai ma vipupui. Ḡelaui ma voepai ma ma paewi.”
JER 1:17 “Ma vokaukaua Jeremiah! Ma vomairi ma aiwai anatapuna a riwem ravai ma pariverei. Eḡa ravai ma rovoei, bo au matai, ana virorovoim.
JER 1:18 Amadodo a vovaivirewapanim me melagai vivirewapanana, tuatuana ma garina iramei voavoana. Tam ma mairi ma eḡa maiJudah ma ai gulagulau, ai gabemani ravai, ai pirisi ma dobuna ravai ina tereḡairem.
JER 1:19 Taui ina viḡaviem wate ina kauana-avei. Aubaina tau tam maiteni, ma ana gagaloem. Tau Bada a babani!”
JER 6:13 “Rava anatapui, ḡaeḡaei da muomuoi, e ḡoeḡoei da moruei mane ina kauei; peroveta da pirisi anatapui nanare rava e morumorui.
JER 6:14 Taui, au rava keroi ḡaeḡaei e bunabunamai apamina me kero aburuna. E ririwa da aiwai anatapuna anina, Wate eḡa anina!”
JER 17:5 Bada e ririwa, “Aiavoi da ai vitumaḡana rava ota awarii e tereterei, ma ai rewapana e vitumatumaḡaneiei; ma e gedugeduaieu, ana parivaiapoapoeni.
JER 17:6 Taui me, ai podapodai au dobu dariḡaḡa eḡa aiwai aiaina ita inainanai. Taui dobu au paipairana ina mae, ai ma modu eḡa, me au dobu au vivibogana ita mamae kampa eḡa rava ita mamae.”
JER 17:7 “Wate aiavoi awariu e vivipatutu ma e vivitumaḡana da Bada ai tepamairi, taui ana viaiaini.
JER 17:8 Taui me ai, vuvura au adana i paewi, ma warami i ḡaira waira au orana. Eḡa marapoi ina rovoei, ma rugurugui majimajiḡai ina maimairi. Ma marapoi ana au mara, eḡa ua ita vovoterei.”
JER 17:9 “Rava nuapoui lamna morumoru kauana, i apoapoe kaua, aiai i aramana-kauei, da ina vilawani.
JER 17:10 Tau Bada rava nuapouii a tuvirevirei ma kaua govagovaḡai au orai a inana-pai. Rava anatapui ai kaua ana inanai. ma ai kaua awarinei ana puloi.”
JER 20:5 Tau, Jerusalem ma ai mane ma ai maura ma aiwai anatapui polapolai i toitoiei ana veredamanei ai ḡavia awarii. Ina nei ma Judah, ai gulagulau ai purapura maiai ḡaeḡaei maiteni ina pupuna-naiei au Babilon.
JER 20:7 Oo Bada! u gwala-kaueu da a viperoveta ma a voterem da u kauei. Tam u virewapana guratana da u tereḡaireiu. Marina tau rava ai anivinama. Rava anatapui e vivinameu, marai ma waguvarai.
JER 20:8 Maranai a paripariverena, Riwa ana nuaii e rubaruba-opu. “Viḡaiḡaiawa! Pupu e nenei!” Bada ana pariverena aubaina, vinama ava a nenelaḡai.
JER 20:9 Mepa da ana geduai ma wavana eḡa ana latoni bo wavanei ana jima Lamna maranaina riwam lamna me ai araratana, orau e ararai. Amapo eḡa ana vojijina-guratei. Amapo eḡa!
JER 20:10 A nonori patara e viviarautueu. Au ḡavia i maḡa kaua, ma e vineneḡaneu da ana neboa, ma ina viwavuiu ina pa, “mepa da i jima boa, ina waro-melei ma tauta ata biwa tana vaia.”
JER 20:11 Wate Bada tau maiteni me tauviḡavia vivirewapana kaukauana. Lamna aubaina au ḡavia eḡa ina tereḡaireu. Taui ina vunu-aveu ma ina vinimala kaua. Ina vinimalana-nonoei ma eḡa nuanuai ina vuru.
JER 20:12 “Oo Bada Vivirewapanam! Tam rava jijimanii e raraudadani, ma ai nota ma orai e araramanei. Au vita au uram a terei ma ana inanaim, au ḡavia ma kovoḡi.
JER 20:13 Ona wela Bada awarina. Ona voepaepai. Maranai Rava vivirewapanai, gwaḡagwaḡai e rarau-iviapoapoelei, lamna Bada ana rewapanei taui ina gagaloei.”
JER 23:1 Bada e ririwa, “Au rava ai babada nuabola ḡaeḡaena ina nelaḡai! Taui sipu taupaini apoapoei. I vipaipai-boa da sipu i vidabararai.”
JER 23:2 Lamna aubaina Bada, Israel ana God, wenanare Israel babadai awari e ririwa, “Taumi ami kauelei au sipu o vidabararai ma o vilamolamonei. Eḡa ota vipaipai kaua. Lamna kauai apoapoei aubaina ana kovoḡimi.
JER 23:3 Anina ma Tau au sipu ḡelaui a virubai au dobuḡela, ana neiana-meleiai ai au gari. Wei mamae‑terenai ina vinatuna ma ina maḡa guratana.
JER 23:4 Taupainii rava kaua ana tere-naiei da ina viḡamoḡamo kaua ma eḡa ina rovo me bo orai ina sisi. Eḡa tagogi ina kwako. Tau Bada a riwa.”
JER 23:5 Bada e ririwa “Mara vouna e nenei maranai gulau ana terei David ana damei. Wei gulauna ina vibada kaua ma kaua aiainei ma jijimaninei dobu anatapuna ina vibadei. Nota aiainei Judah ravai ina rauetaraveni ma Israel ravai au nuauba ina mae.
JER 23:6 Wei maranaina mai Judah, ina vilawani ma Israel ana nuaubai ina mae. Ma wavana ina ḡorei, Bada Tauterevaijijimanita.”
JER 31:7 Bada i riwa: “Ana nuaiaimi ona wela Jacob ana dam aubaina ponami ona voepai dam vigulauna aubaii. Ona voepaepa, ona jima ma ona riwa, ‘God, am rava mai Israel mamae‑terenai ma vilawani!’
JER 31:8 Au kariwabuei au rava ana neiana-meleiai, dobu au giana da au giana anatapui. Maiteni mata-potapotai ma sigesigei, duaduamai ma tautauvaoi. Dam patara ḡaeḡaena ina nememei.
JER 31:9 Ana rupenai ma ana toutoui agu aubaina, ana neiana-meleiai Waira adanei ana taravainiai, etanai abuabunei da eḡa ina peu. Tau Israel amana, Ephraim au natuevou.”
JER 31:31 Bada e ririwa i pa, “Mara e nenei maranai parivainuaḡana bagibagina vouna ana kauei mai Israel ma Judah maiteni.
JER 31:32 Wei lamna eḡa me noinoi maiteni a kauei nanare; maranai a raunimavoai ma Egyptei a taravaina-opunei. Aubaina au parivainuaḡana i viaigai avena da nuanuai a vaia me oroto awana nuanuana e vaivaia.
JER 31:33 Wei parivainuaḡanana mai Israel maiteni ana kauei nai marana au murina.” Bada e ririwa, “Au tarawatu ai au nota ana terei ma au nuanuai ana girumi. Wei ina terekauei da Tau ai God ma taui au rava.
JER 31:34 Ma eḡa ai rava ina viararamana-melei bo riwa vivira, ‘Bada ona aramanei!’ Aubaina au aburuna da au magurina anatapui ina aramaneu. Tau ai ḡoʼapoapoe ana nota-tawanei ma eḡa ana nota-melei.” Bada e ririwa.
JER 33:14 Bada i riwa, “Mara e nenei maranai au parivainuaḡana bagibagina mai Israel ma mai Judah maiteni a kaukaueia anona ina tupua.
JER 33:15 Nai maranaina, rava kaua David ana damei ina nei; Ma Tauna kaua aiaii ma jijimanii ina kauei au dobu.
JER 33:16 Nai au marana Judah ina vilawani ma Jerusalem ana nuaubana ina mae. Wei melagaina ina ḡorei, Bada Tauterevaijijimanita.”
JER 38:4 Babadai, gulau Zedekiah i riwei, “Wei ravanana Jeremiah tana viraḡeni. Ana babaniei, sorodia ruaḡauta lawalawai ma rava ḡelaui e viviorabadoi. Tauna eḡa rava ita vovoagui wate e viviorabadoi.”
JER 38:5 Gulau i paribelei, “Tauna au urami, ami ḡoana nanare ona kauei. Tau eḡa ana viḡaemi.”
JER 38:6 Ma Jeremiah i vaia ma i tere-ḡairei gulau natuna Malkijah, ana au dogo, wei lamna gulau ana sorodia ai au potuma au ririvana. Ma ḡuravei Jeremiah i tere-ḡairei au dogo. Au orana dogodogo ava, ma Jeremiah i monu ḡaira da i mairi dogodogo orana.
LAM 1:1 Kapore! Zion wariaḡa am patara i rata ḡaḡa, marina u kwakwava. Dam patarai ai voepaepa, marina i vikaiababa. Wariaḡa dobuḡela gulagulaui ai voepaepa. Tauna i ʼnana ḡaei. Marina i vitaunola.
LAM 1:2 E toutou maratom, jirigwegwena au navanavana e toitoi. Ana nuavainana maḡamaḡaui i ruba-tomana, eḡa aiai da ina vinuaubai. Ana rava anatapui i mae-puputei ma i viḡaviei.
LAM 1:3 Judah i pani ma i pupuna-naiei. Au dobu ḡela i vivipanipani, e rarau-iviapoapoelei, i vitaomana au dobuḡela. Ḡavia i mae-kwaviviroi, menanare ina onaḡanei?
LAM 1:4 Zion etanaina e mogumogu eḡa aiai kampa ita nenae torela aubaina. Ana anirui i kwakwava, Pirisi e gunugunura, ana guguini e vivitouana; Nuapouna i wanagwadgwadai.
LAM 1:5 Ana ḡavia i vibada, au urai e mamae. Bada nuabola ḡaeḡaena i neiai Zion awarina aubaina ai ḡoʼapoapoe i rata. Natunatui i paninaiei aueia, ai ḡavia au mataii.
LAM 1:6 Kapore wariaḡa Zion na! Wavana naenaena, vinualaulaunana marina mepa? Marina, Zion ana babada lamna me deer, nuanuai i arelei ma i raumolaḡau ma lam i baiana-avei. Inina i garigari ma eḡa tagotagogina da ai ḡavia ina rubatawanei.
LAM 1:7 Zion i kwakwava, ravana eḡa. Ana maura, wadubona e vinuanotenotei. Maranai ana rava i peu ai ḡavia au urai, eḡa aiai ita nei da ita rauagui. Ana ḡavia Zion ana peu i ʼnanai ma i vinamei.
LAM 3:19 Bada, A tenam nae, eḡa matave kaua, iniviara maiteni, a vinuapoapoe kaua, notana i viḡora kaua.
LAM 3:20 A notanota-maelei ma au orau a toutou.
LAM 3:21 Wate Bada a vinua-notenotei ma orau e vovovaivirewapani. Lamnei a vitumaḡana:
LAM 3:22 da Bada ana nuavaina mamae-nonoana. Ma ana raunuapoapoe eḡa ina kwa.
LAM 3:23 Ubaubanai, e raviravivouni; am vipatutu i rata kaua.
LAM 3:24 A ririwana-meleu, Bada au buderi lamna a vivitumaḡanem.
LAM 3:25 Taui daBada e vivitumaḡanei ma e baibaiei, ina viaiaini.
LAM 3:26 I ai da tana volaḡota ma Bada tana paini da ina vilawanita.
LAM 3:27 I aii da vilamolamona ma nola ma aramanei. Am au vilaraga,
LAM 3:28 maranai Bada e viviaramanita, ma mae genuatau.
LAM 3:29 Tana mae-ḡaira au debidebi, mepa da agu ina nei.
LAM 3:30 Navanavami ona verei da ina ravi, ma ina vijiboḡimi. Wate eḡa ona vobelei aubaina.
LAM 3:31 Bada eḡa ina geduaiana-nonoeta.
LAM 3:32 Avena da maraḡela nuabola e neineiai, wate ana raunua apoapoe i rata kaua. Aubaina ana nuavaina i rata kaua, eḡa damona.
LAM 3:33 Wate wei kauai eḡa ita vinuaiaiei.
EZE 2:1 Bada ana boruma a inanai ma au doa a peu. Ma a nonori pona i riweu, i pa, “Rava ota natuna, ma vomairi ma awarim ana babani.”
EZE 2:2 I bababani ma God aruana au orau i rui ma i voepaiu ma a nonori awariu i bababani.
EZE 2:3 I riwa, “Rava ota natuna, a pariparitawanem dam paripariviravirai mai Israel awarii. Amamai maiteni eḡa ita voteleteleu ma awariu i pariviravira da marina.
EZE 2:4 Rava paripariviravirai ma orai badobadoi ma eḡa ita vivivireu. A pariparitawanem da ma riwei, ‘Wei Bada riwana.’
EZE 2:5 Taui paripariviravirai ma ina rautaniḡanem bo eḡa lamna avena, wate ina aramanei da peroveta i ḡetai awarii.”
EZE 17:22 Bada God wenanare i riwa, “Tau ai cedar manamanaina nuanuana ana vogai da ana paewi. Raḡana au tepadewadewana nabina ana gai da ola manamanaina au tepana ana paewi.
EZE 17:23 Israel ola au tepai ana paewi, ina raḡai ma ina raunumo, ai gulauna. Kiu tapuna ma tapuna au raḡai ina raunoḡi ma au ḡoui ina viḡou.
EZE 17:24 Ai anatapui nai au dobuna ina aramanei da tau Bada, ai manamanaii ana taragai ma ai tupotupoii ana voepai. Ma ai majimajiḡana ana vipoini ma ai poina ina raurugu ma ina rata, Tau Bada a babani, ma aiwai a riwei nanare ana kauei.”
EZE 33:7 “Rava ota natuna, Tau a vinem tauvineneḡana dam Israel aubai; riwa a vereverem ma nonori ma babani bagibaginei ma riwei.
EZE 33:8 Maranai ḡoʼapoapoe ravana a ririwei, ‘Tam, ḡoʼapoapoe ravana, amapo ma i ʼraḡe.’ Ma ravana eḡa uta pariverei da ana ḡoʼapoapoe ita voterei, ma ina iraḡe. Marina ana iraḡe au uram a tereterei.
EZE 33:9 Wate mepa da ḡoʼapoapoe ravana u riwei da ana lawana ita virai ma eḡa ana lawana ita virai, ana ḡoa apoe ina iraḡelei, ma tam am lawana ina mae.”
EZE 34:11 Bada God wenanare e ririwa, “Tau ainelau au sipu ana baiei ma ana ḡamoi.
EZE 34:12 Sipu taupainina, ana sipu kwakokwakoi e baibaiei da e nenemeleiai. Nanare tau, au sipu e kwakokwako-nae. Ana nelaḡai ma ana neiana-meleiai, maranaina dobu i waguvarei ma i gimtonei.
EZE 34:15 —Tau ainelau au sipu ana ḡamoi ma ana terei da ina matave kaua, Tau Bada God a babani.
EZE 34:16 Tau kwakokwakoi ma nelabalababai ana baiei, ma ana neiana-meleiai. Ma keroi ana bunamai ma ḡokokokarai ana vovaivirewapani. Wate dododoi ma virewapanai ana pupuni. Jijimaninei au sipu ana ḡamoi.
EZE 34:17 —Taumi au sipu Tau Bada God a ririwana-kauemi da taumi tagotagogi ava ana rauetaremi. Aiaii ma apoapoei ana vilamonei, sipu ma gote ana vilamonei.”
EZE 36:16 Bada i riweu, i pa,
EZE 36:17 “Rava ota natuna, maranai Israel ai au dobu i mamae, taui ai kaua apoapoenei ai dobu i vimirai. Tau au matau lamna i vimira-melei me wavine ana nawaravi e vaivaia.
EZE 36:18 Marina, au meji ana iwaḡa-tawanei awarii aubaina taui tara i vitoini au dobu, ma nanare kokoitauei dobu i viapoapoeni.
EZE 36:19 A vidabararai ma a vilamolamonei au dobuḡela, ai ḡoʼapoapoei ma ai kaua awariei a kovoḡi.
EZE 36:20 Wate metauna au dobuna i rui taui wavau vivivireina i vijiboḡi, aubaina nai dobuna ravai e ririwa, ‘Wei lamna Bada ana rava wate ana dobu i opu-tawanei.’
EZE 36:21 A ḡoei da au rava au wava vivivireina ita vimaeḡaeḡaeni, wate noi rava mai Israel dobu anatapui i naeni ma i vitepaubaubaiu.
EZE 36:22 —Lamna aubaina, marina dam Israel ma pariverei, Bada God wei i riwei, ‘Tau a neineiana-meleiaimi, eḡa tam am kaua aiaina aubaina. Tau a kaukauei wavau vivivireina aubaina, taumi wavau o viapoapoena-naiei jentail ai au dobu.
EZE 36:23 Ana viatataiemi da wavau, ḡetelarana ma vivivireina. Wavau taumi dobu au anatapuna o vitepaubaubai. Taumiei dobu ana viatataiei da tau vivivireu
EZE 36:24 aubaina dobudobuai ana taravainimi ma ana neiana-meleiaimi ami au dobu.’
EZE 36:25 —Wairei ana vitoaimi da ona aii, ami mira ma kokoitau viborumai mirana ina oḡa-tawanei.
EZE 36:26 Ma nuanuami vouna, ma aruami vouna ana veremi. Nuanuami badobadoi ana votawanei ma aiaina ana terei.
EZE 36:27 Ma Aruau au oram ana terei da au tarawatu ma au viararamana ona votaḡotaḡoi.”
EZE 37:1 Bada i raunimavoaiu ma aruanei i naieu da gwagwa ḡaeḡaena au pouna i tereu, rava gelamii gwagwanana i oai.
EZE 37:2 Gwagwanana a naeni ma a inanai da gelama i maḡa guratana ma i poi.
EZE 37:3 I paridadaneu, “Rava ota natuna, amapo wei gelamii ina virava me bo eḡa?” A paribelei, “Oo! Bada God, tam ainelam u aramanei.”
EZE 37:4 Ma i riweu, “Riwauei gelama ma riwei, ‘Gelama poii, Bada riwana ona nonori.”
EZE 37:5 Bada God wenanare gelama i riwei, “Lavutu au orami ana terei ma ona lawana me!
EZE 37:6 Vioa ma warowaro ana veremi, ma opi da gelama ina purui. Ma lavutu ana veremi da ma lawana. Kampa ma aramanei da Tau Bada.”
EZE 37:7 I ririweu nanare a babani, a vikarei da a bababani ma dobuna ura ketarana i nae da dobuna i oai, gelama anatapui i vitagogiei.
EZE 37:8 A inainana ma warowaro ma vioa gelama au tepana i ampasi ma au tepai opi i tupua da i purui, wate awari eḡa lavutu.
EZE 37:9 Ma i riweu i pa, “Rava ota natuna, Bada God riwanei ive ma riwei, ‘Bada God e ririwa, ive meiei da meiei e uveuvena, au orami lavutu ina opui ma taubeu patarai e matamatave ona uveni da ina lawana me.”
EZE 37:10 Ma i ririweu nanare a babani, ma lavutu ravai tupuai i ruini. Anatapui i lawana ma i mairi sorodia boruna ḡaeḡaena.
EZE 37:11 I riwa me, “Rava ota natuna, mai Israel lamna me wei gelamii. Taui e ririwa i pa, ‘Tauta gelama poi ava ma ata tumaḡana i kwa, ata dam i kwa.’
EZE 37:12 Lamna aubaina ma riwana-melei, Bada God wenanare e ririwa, ‘Ona inana! Ami kokoaga ana votawanei ma ana voepaemi ma ana neiana-meleiaimi au Israel.’
EZE 37:13 Au rava! Maranai wei i tupua, ona aramanei da Tau Bada.
EZE 37:14 Ma Aruau au orami ana terei ma ona lawana ma ana neiana-meleiaimi ami au dobu oina. Maranaina, ona aramanei da Tau Bada. Ee! A ririweia; ana kauei.”
DAN 7:13 Waguvarai inana a inanai, ma kaua aiwai a inanai me Rava Natuna apau oraninei i nenei, ma i taravaina-naieiMaemae Nonoana awarina.
DAN 7:14 Maemae Nonoana vibadana ma rewapana ma vimaeḡaeḡaena, tauna i verei da ina vibada, da dam anatapui ma dobu anatapui ai ponei ina voepaepai ma ina voteletelei. Ma ana rewapana ina mae-nonoa, ma ana vigulau vibadana eḡa ina kwa.
DAN 12:1 Ma nai maranaina anela vivirewapanana Michael, Israel ana taugagalo, ina eḡa. Amapo nuabola ḡaeḡae otana ina nei, eḡa melanai nanare tata inainanai, au karena da marina. Wate wei au marana rava aiavoi da wavai au buka i girugirumia ina lawana.
DAN 12:2 Maḡamaḡaui irairaḡei ina vomairi me, ma ina nae, ḡelaui au lawana maemae nonana ma ḡelaui vinimala maemae-nonoana.
DAN 12:3 Rava nuaulaulaui ina lalai me mara madeḡana. Ma taui maḡamaḡaui e raveraveni da lawana jijimanii e maemaeni, ina lalai me ubona.
HOS 11:1 Bada Hosea i riwei, i pa, “Maranai Israel ana au vitevera, a vinuavainei ma Egyptei a ḡore-opunei.
HOS 11:2 Wate a viḡoreḡore ma tauna amapo da i nenetawaneu. Tauna ana pulo i apuapui Baal awarina, ma daji ḡabuḡabui, i apuapui kokoitau ḡelaui awarii.”
AMO 8:4 Ona rautaniḡana! Taumi voladaḡai o kwalekwalei ma molamolakai o tugwadagwadai.
AMO 8:5 O ririwa, nawaravi vouna torelana ina kwa laḡilaḡina ma Sabate ina kwa. Ma witi tana gimarei, witi ruva aburuna tana terei ma maiana tana ḡaiḡaiei ma sikere morumorunei tana gimagimarei.
AMO 8:6 Witi loḡiloḡii o tami da witi o tavipotoi ma o gimarei ma lamnei, molamolakai o gimarai ami taunola. Taui maiai me busi, maiana aburuna.
AMO 8:7 Bada parivainuaḡana-bagibagina, ana wava i kauei, nai wavana mai Israel e vimaeḡaeḡae, I pa, “Ami ḡoʼapoapoei eḡa melanai nuanuau ina vuru.”
JON 1:1 Mara tagogi Bada, Amitai natuna Jonah i riwei,
JON 1:2 “Ma vomairi ma nae au taon ḡaeḡaena Niniveh. Ma riwei, da ai ḡoʼapoapoei a inanai da i rata kaua ma lamna aubaina ana kovoḡi.”
JON 1:3 Wate Jonah, Bada i voterei ma etanai ḡelauna i vaia ma ina ruba ḡaira au Joppa. Ma kampa waga i nenae au Tarshish i nelaḡai. I vimaia ma i geru da ita nae. I notai daBada ita ruba govaḡei.
JON 1:4 Wate Bada kojikojira ḡaeḡaena i paritawanei da waga ita viairikarikai.
JON 1:5 Waga ravai ai lawana aubaina i rovo-kaukaua ma ai god awarii i tou agu aubaina, ma purapura au boga i viorereni da waga ita telatela. Wate Jonah waga au orana i raunuavuru.
JON 1:6 Kapena i ḡaira awarina ma i eni i pa, “Mara i apoapoe ḡaḡa ma e matamatave! Ma vomairi, ma tou am god awarina da ina voaguita. Mepa da ina raunuʼapoapoeleta da eḡa tana iraḡe.”
JON 1:7 Waga ravai i babani vivira i pa, “Ḡaima tana vikalokaloei da tana aramanei aiai ana wavu.” Kalona i kauei ma wavuna Jonah awarina i peu
JON 1:8 Ma taui Jonah i paridadanei, “Aiwai aubaina kojikojira awarita i peu? Tam aiai? Tam am nola aiwai, tam meiei?”
JON 1:9 Jonah taui i paribelei i pa, “Tau Hebrewei ma tau Bada, Mara ana God a voepaepai, Tauna boga ma doa i kauei.”
JON 1:10 Waga ravai i rovo kaukaua ma i vigaragararei, “Aiwai aubaina lamna u kauei!” Jonah boiboḡi i vieḡa da tauna Bada i rovoei da i rubaruba.
JON 1:11 Mara i apoapoe kaua ma taui Jonah i vitaravirevirei, “Aiwai tana kauei da kojikojira ina kwa?”
JON 1:12 Jonah i riwa, “Ona tawaneu au boga ma ive ina raumairiei. Aramanei da tau au kauelei wei ivena i vomairi.”
JON 1:13 Wate waga ravai i lare-guratana da waga ita ḡairei au gera, wate eḡa tagotagogina, kojikojira i voguratei.
JON 1:14 Anina ma taui anatapui i tou Jonah ana God awarina i pa, “Oo Bada! eḡa ma voterelai da wei ravana ana ḡoʼapoe aubaina, ana iʼraḡe, ma eḡa tarana wavuna ana avarai!”
JON 1:15 Ma Jonah i vojijini ma i tawana-opunei au boga ma maratagogi kojikojira i wanatuini ma daumora i matave.
JON 1:16 Ma ravai i rovoana-kauei da pulo i apui Bada awarina ma i parivainuaḡani da tauna ina vivirei.
JON 1:17 Wate Bada iana ḡaeḡaena i paritawanei da Jonah i lawani. Ma Jonah iana au manawana i mae aupom ma waguvara tonuḡa.
JON 2:1 Jonah iana au manawana ma i raupari Bada, ana God awarina.
JON 2:2 I pa, “Au nuabola au orana a tou Bada awarina, ma i paribeleu. Irairaḡei, ai au dobu ma agu a gararei ma au tou u nonori.
JON 2:3 Au gabinou u tawana ḡaireu, boga au gabaura dewadewana. Boga i kwaviviroiu. Rabamam ḡaeḡaei i viaimonumonui.
JON 2:4 Oo Bada! A notai da tau u tereopuneu, ma a notai da eḡa melanai am tempol vivireina ana inana-melei.”
JON 2:5 “Boga i puruiu lavutui i tupo ma aragoma kolau i pani.
JON 2:6 A monu ḡaira ola au kare dewadewana, a vipanipani nai au dobuna, dobuna metaetana guduguduna maemaena. Wate tam Bada au God, u vilawaniu. Lawalawaiu gabinouei u sinaepaiu,
JON 2:7 Malana a vaia au lawana i opuopu, ma Bada a raupari awarim, am au tempol, ma u nonoriu.
JON 2:8 Taui kokoitau labalababa e viviborumei, am nuavaina mamae-nonoana i geduaiei.
JON 2:9 Wate tau ana welem, ana voepaepaim ma au pulo ana apui awarim. Au parivainuaḡa awarim ana kauei lawana maemae nonoana Badei e nenei.”
JON 2:10 Ma Bada iana i egari da Jonah i medana-tawanei au gera.
JON 3:1 Ma Bada i babani me Jonah awarina,
JON 3:2 I pa, “Ma nae taon ḡaeḡaena vinualaulaunana Niniveh ma au riwa a vereverem ma pariverei.”
JON 3:3 Jonah, Bada riwana i voteletelei ma i nae au Niniveh. Niniveh lamna taon ḡaeḡae otana ma aupom tonuḡa i vaia da i verautuini.
JON 3:4 Jonah i vikarei nai au taona ma aupom tagogi i babara ma i jima i pa, “Aupom 40 ina kwa ma Niniveh ina pupu.”
JON 3:5 Mai Niniveh Bada riwana i vitumaḡanei ma i vioga da anatapui magurina da aburuoina i vianina tagogi da ina uji ma uji garana i oteni da ina vimataira.
JON 3:6 Maranai Niniveh ana gulau wei riwana i nonori, tauna ana anikiala i opu-tawanei ma ana gulau garana i ḡiḡi. Uji garana i oteni ma au lapukare i kiala.
JON 3:7 Ma mai Niniveh awarii wei vinolanolana bagibagina i paritawanei tauna au wavanei. Wenanare i riwa: Eḡa rava bo bulumakau bo sipu, aiwai ina ani bo ina umai.
JON 3:8 Ma ḡamoḡamo ma rava uji garana ina oteni ma ina raupari guratana Bada awarina. Ma kaua apoapoe ma ḡoaḡai ina geduaiei.
JON 3:9 Aiai i aramanei? Mepa da God nuanuana ina amviravira ma nuavainei ana meji ina vojijini da eḡa ina pupunita.
JON 3:10 Maranai God inanai aiwai i kaukauei ma menanare ai kaua apoapoe i geduaiei, Tauna nuanuana i virai ma eḡa ita pupuni.
JON 4:1 Wate Jonah wei ogana eḡa ita ḡoei ma amlona i ḡaiḡai kaua.
JON 4:2 Ma i raupari Bada awarina, i pa, “Bada a notai da amapo nanare ita tupua muriai da au melagai ata opu-tawanei. A ʼramanei da tam God raunuapoapoem ma iviaiaim, eḡa laḡilaḡina amlom ita voḡaiḡai ma am nuavaina maemae-nonoana. Tam eḡa am ḡoana da ḡoʼapoapoe ravai ma pupuni wate ma tere-kauei. Lamna aubaina a ruba nae au Tarshish.
JON 4:3 Ma marina Bada, au lawana ma vaitawanei, i ai da ata iraḡe ma avena ata mae!”
JON 4:4 Wate Bada i paribelei, i pa, “Tam aiwai e ḡaiḡaiawei?”
JON 4:5 Jonah i opu melagai au metaetana, au maramatanei. Kampa ḡou i voepai ma au gabaurina i kiala ma i vipaipai da Bada aiwai ita kauei nai taona awarina.
JON 4:6 Ma Bada ḡoroḡorova i vigogoi da i tuaḡeta Jonah au tepana da ana ḡou. Ma Jonah wei i vinuaiaina-kauei.
JON 4:7 Wate ubaubana boiboḡi aupom ḡela, Bada motamota i paritawanei da ḡoroḡorovana i ani da iʼraḡe.
JON 4:8 Maranai madeḡa i gogo, God ive maramatanei i paritawaneiai. Ma madeḡa Jonah kolana i rarani da i ḡokokokara. I ḡoei da ita iraḡe ma i riwa, “Iraḡe i aii, eḡa me lawana.”
JON 4:9 Wate God Jonah i paridadanei, “Am nola aiwai da amlom i ḡaiḡai kaua wei ḡoroḡorovana awarina?” Jonah i paribelei, “Amloi i ḡaiḡai kaua da a ḡoei ana iʼraḡe.”
JON 4:10 Bada i riwa, “Wei ḡoroḡorovana u vivinuabolei lamna eḡa tam uta kauei bo uta paini. Tauna waguvarai i gogo ma waguvarai iʼraḡe.
JON 4:11 Wate nai taon ḡaeḡaena Niniveh ma ana patara 120,000, taui gimtona taumaenina ma ai ḡamoḡamo maḡamaḡaui. Wei taona a vinuabolei tapa?”
MIC 5:1 Sorodia ona vomairi! Ona vokaukaua! Ḡavia Jerusalem i matave kwaipipini. Israel ana gulau ina kwapui, jiḡonei navanavana ina kwapui.
MIC 5:2 Tam, Bethlehem Ephrathah, melaḡai aburu oina dam Judah au orai. Wate awarimiei, Israel ai gulau ina opu. Tauna wariaḡana, au karena da marina.
MIC 5:3 Bada mai Israel i voterei ai ḡavia au urai, da wavine marina au manawa, tevera orotona ina ḡuni. Ma ai rava ḡelaui a tuvai-opunei, ina nememei ai au gana au Israel.
MIC 5:4 Tauna Bada ana rewapanei, ina mairi ma ana sipu ina raveni, ana vinualaulaunei ma Bada wavana ḡaeḡaenei. Rava anatapui au dobu, Tauna ina vivirana-kauei ma lamna aubaina taui kampa ina mae-kaua.
ZEC 9:9 Bada i riwa, “Ona morelana Zion Ona logoimi Jerusalem, ona inana! Ami gulau e nenei awarim. Orana Jijimanina ma ana ḡavia i vovaiubai. Ana volaḡotana donkey e gerugerui, donkey ḡaubona i gerui.
ZEC 9:10 Dam Ephraim awarii Chariot ina vaitawanei, ma Jerusalem awari ḡavia horse ina vaitawanei. Ma viḡavia ana pidu ina gai. Tauna rom ina neiai. Ma ana vibada boga i taḡoni da au boga ḡela, au waira Euphrates da dobu au gia dewadewana.”
ZEC 12:10 Tau-Bada, David ana epaepaia ma mai Jerusalem awarii, raunuapoapoe ma rupena aruana ana iwagi. Taui ina taepai ma i tonatonaiu ina inanai, ma ina touei ma ina moguei me rava natuna tagotago iʼraḡe; me natuevouna ina irairaḡe.
ZEC 12:11 Nai marana, tou ma tarakwatu au Jerusalem ina rata kaua me au Hadad-Rimmon au wapuna, au Meggido maranai gulau Josiah i viraḡeni.
ZEC 13:1 Bada Virewapana Kaukauana i riwa i pa, “Mara ina ḡetai maranai vuvura ina votawanei au Jerusalem. David ana epaepaia ma mai Jerusalem anatapui ina nei ma ai ḡoʼapoapoe ma ai mira ina oḡa-tawanei.”
MAR 1:1 Wei lamna Iesu Keriso Messiah God natuna Riwana Aiaina karena.
MAR 1:2 Wariaḡa peroveta Isaiah i girugirumia nanare:
MAR 1:3 “Peroveta au mutulua e viviḡoreḡore:
MAR 1:4 Ma taupariverena John i nei au mutulua da rava i bababataitoi ma God riwana i jimejimei i pa, “Ami ḡoʼapoapoe ona voterei, ma ona mae-taviremi God awarina ma ami ḡoʼapoapoe ina nota-tawanei ma ana babataitoimi.”
MAR 1:5 Ma rava anatapui Judea au paratana ma au Jerusalem i nae da John ita rautaniḡanei. Maranai ai ḡoʼapoapoe i rupeni, John, taui i babataitoi au waira Jordan.
MAR 1:6 Ma John, kamel aparana metametanana i oteoteni ma ana tairoro ḡamoḡamo opina. Ana lam kapau ma manigewa.
MAR 1:7 Ma tauna, rava i ririwei i pa, “Rava au muriu e nenei i ḡetelara, eḡa me tau. Eḡa tagotagogiu da ana ae uma ḡuravana ana rupeni.
MAR 1:8 Tau wairei a babataitoimi, wate tauna, Arua Vivivireinei ina babataitoimi.”
MAR 1:9 Lamna maranaina Iesu, Nasaret, Galili i netawanei ma i nei ma John au waira Jordan, tauna i babataitoi.
MAR 1:10 Ma maranai Iesu wairei i ḡeḡetai, i ʼnana da mara i wanatawanei ma Arua Vivivireina me gabubu i ḡairai.
MAR 1:11 Ma God ponana marei i opu ma i riwa i pa, “Tam, tau natu au nuavaina ma u vinuaiainiu.”
MAR 1:12 Ma lamna au murina God Aruana Vivivireina Iesu i paritawanana-opunei au mutulua.
MAR 1:13 Ma au pom 40 au mutulua i mae. Ma Satan, tauna i rauelari. Ḡamoḡamo ḡaiḡaiawai nai au dobuna i mamae ma God ana anela marei tauna i paini.
MAR 1:14 Ma gulau Herod, John i pani. Ma muriai Iesu i nae au Galili da rava awarii God Riwana Aiaina i jimei.
MAR 1:15 Ma Iesu i ririwa i pa, “God ana mara vinevinena i ḡetai. God ana vibadana vouna rava aubai, lamna i turiai. Ami ḡoʼapoapoena ona rupeni ma ona mae-tavirem ma Riwana Aiaina ona vitumaḡanei!”
MAR 1:16 Mara tagogi Iesu Galili topana au gerana i bababara nae. Ma lebalebaḡai ruaḡa i ʼnanai, Simon ma ana tevera Andrew au topa i rarauagida.
MAR 1:17 Iesu i riwei i pa, “Ona nei ma ona votaḡotaḡoiu. Ma me marina iana o tutuarui; nanare, ana viararamanimi da rava ona tuarui da ina vitumaḡaneu!”
MAR 1:18 Ma maratogogi ai agida i voterei ma Iesu i votaḡotaḡoi.
MAR 1:19 Ma taui au gera i verau-nae. Iesu, Zebedi natunatuna i ʼnanai, James ma John ai au waga ai agida wanawanarorona i vokaukauei.
MAR 1:20 Ma maratagogi taui i ḡorei, “Taumi ona nei ma ona votaḡotaḡoiu!” Ma taui amai Zebedi ana taunola maiteni i voterei ma Iesu i votaḡotaḡoi.
MAR 1:21 Iesu ana Tauvotaḡotaḡo maiteni i nae au Capeniam. Ma au Sabat, Iesu i rui au pari numana ma God Riwana Aiaina, viararamanana i vikarei.
MAR 1:22 Tauna ana rewapanana i viararamana eḡa me mai Jew ai tarawatu babadai nanare. Ma taurautaniḡana ana viararamana i baiei.
MAR 1:23 Maranai Iesu pari au numana i viviararamana ma oroto arua-apoapoena orana i ruiruinia i garara
MAR 1:24 i pa, “Iesu Nasaretei, aiwai e ḡoeḡoei awariai. Tam weka u nei da ma viapoapoeniai bo? Tau a aramanei tam aiai. Tam Vivivirem Godei!”
MAR 1:25 Ma Iesu riwa bagibaginei i riwei i pa, “Ma genuana! Nai orotona ma opu-tawaneii!”
MAR 1:26 Ma arua-apoapoena orotona i viaikwajiei ma ponana i rata, i garara ma i opu-tawanei.
MAR 1:27 Ma rava anatapui i bana-kauei ma taui ava i vitarapiri, “Wei aiwai? Wei viararamana vouna ma ana rewapana maiteni! Wei ravana awarina rewapana e mamae da arua-apoapoena i riwei ma tauna i vovoteletelei!”
MAR 1:28 Iesu nolana, maratagogi i tua Galili au anatapuna.
MAR 1:29 Nai marana pari numana i opu-tawanei ma ana tauvotaḡotaḡo maiteni i nae Simon ma Andrew ai au numa. James ma John maiteni i nae.
MAR 1:30 Simon poiana wavinena ini ḡuḡurana ana au animatave i matamatave ma maranai Iesu i ḡeta ma numa ravai, tauna i pariverei.
MAR 1:31 Tauna i nae wavine awarina, nimana i vojijini ma i voagui da i vomairi. Lamna maranaina, ini ḡuḡurana i voterei ma wavinena, taui i paini.
MAR 1:32 Ma au bigai madeḡa i neulai au murina, rava, ai rava doridoriai ma aiavoi arua-apoapoei au orai maemae, i neiai Iesu awarina.
MAR 1:33 Ma rava anatapui nai au melagaina i vitagogiei numa au metaetana.
MAR 1:34 Ma Iesu, maḡamaḡaui ai doria nununai i vilawani ma arua-apoapoe maḡamaḡaui rava awari i viaḡaḡana-opunei. Ma arua-apoapoena i aramanei da tauna anina God natuna ma lamna aubaina taui i viḡaei da i genuana.
MAR 1:35 Ubaubanai boiboḡi, Iesu i vomairi ma numa i opu-tawanei ma i nae gabu au genugenuanana. Ma kampa, God awarina i raupari.
MAR 1:36 Muriai, Simon ana rava maiteni i nae da i baiei.
MAR 1:37 Ma maranai Iesu i nelaḡai, ma i riwei i pa, “Rava anatapui e baibaiem.”
MAR 1:38 Iesu i paribelei i pa, “Tana nae taon ḡelaui au ḡereḡere, ma kampa maiteni God Riwana Aiaina ana raugugulei. Tau wei lamna aubaina a nei.”
MAR 1:39 Ma Galili au anatapuna i naeni ma pari au numai i raraugugula ma arua-apoapoei i viopuni.
MAR 1:40 Anina ma rava awarina opi doriana, i nei Iesu awarina ma au naona i peu ma i raudune ma agu i vibaḡei i pa, “Mepa da ma ḡoei, anina da ma viaiainiu.”
MAR 1:41 Ma Iesu nuabola orana i oai ma urana i viloloi da i vodadani ma i riwa i pa, “Anina a ḡoeḡoei, ma aii!”
MAR 1:42 Ma maratogogi opi-doriana, oroto i voterei ma tauna i aii me.
MAR 1:43 Anina ma Iesu i riwana-guratei i pa,
MAR 1:44 “Tam ma nae! Aiwai i tuputupua awarim, eḡa rava ma vieḡei! Ma jijimanina ma nae pirisi pulo tau apuna awarina ma vietataiana-melem ma viaiaina pulona Moses i ririweia ma kauei da ina vimataira taui awari! Pirisi pulo tauapuina ana vianina ina verei da tam u lawana.”
MAR 1:45 Wate orotona i nae ma aiwai awarina i tuputupua lamna melagai au anatapuna i babaniana-naiei. Ma lamna aubaina Iesu melagai anatapui i vorei ma mepa eḡa rava ita mamaelana kampa i nae. Wate rava mepa maemaei i nei Iesu awarina.
MAR 2:1 Iesu ana tauvotaḡotaḡo maiteni i wanavira-melei au Capeniam. Ma au pom ruaḡa au murina, rava nolana i nonori da tauna i nememei au melagai.
MAR 2:2 Ma rava maḡamaḡaui i vitagogiei au numa. Patara i rata guratana da numa i oai ma metaeta maiteni i mae-potai. Iesu, God riwana i raraugugulei.
MAR 2:3 Nelara ruaḡa ma ruaḡa, oroto gwaḡagwaḡana rasirasiei i avarai da i neiai Iesu awarina.
MAR 2:4 Rava i maḡa guratana ma eḡa tagotagogina da ita neiai Iesu awarina, lamna aubaina da tetelei i amḡaena da au poewa ma gavogavo i bauni ma kampa gwaḡagwaḡana ana rasirasina i tere-ḡairei Iesu au naona.
MAR 2:5 Ma Iesu, nai ravai i ʼnanai da ai vitumaḡana i rata, lamna aubaina gwaḡagwaḡana i riwei i pa, “Natu, am ḡoʼapoapoei, a nota-tawanei.”
MAR 2:6 Anina mai Jew ai tarawatu babadai ḡelaui kampa i kiakiala, au orai i vinua-notanota i pa,
MAR 2:7 “God ainelana ḡoʼapoapoei e notanota tawanei. Aiwai aubaina wei ravana nanare e bababani? Tauna, God e vivijiboḡi ma e ririwa da tauna, God nanare.”
MAR 2:8 Maratagogi, Iesu Aruanei ai nota i vaia ma i riwei i pa, “Aiwai aubaina wei kauai o vivinua-notenotei?
MAR 2:9 Metauna i telatela: ḡwaḡagwaḡana ata riwei, ‘Am ḡoʼapoapoe a nota-tawanei.’ Bo ata riwei, ‘Ma vomairi, am animatave ma vaia ma ma babara?’
MAR 2:10 A ḡoei da taumi ona aramanei da Rava Natuna au dobu ana rewapana e mamae da rava ai ḡoʼapoapoe ina nota-tawanei ma ina vilawani.” Ma gwaḡagwaḡana i riwei i pa
MAR 2:11 “A riwem, ma vomairi, am animatave ma vaia ma ma nae au numa!”
MAR 2:12 Orotona i vomairi ma maratagogi aravi i vaia ma i babara nae. Ma patara i raraubiga, i bana-kauei ma God i voepaepai ma i ririwa, “Tauai eḡa melanai kaua wenanare ata inanai!”
MAR 2:13 Iesu, Capeniam i voterei ma Galili topana au gerana i bababara ana tauvotaḡotaḡo maiteni. Ma patara i nei awarina ma tauna God riwana viararamanana i vikarei.
MAR 2:14 Ma i verau-nae aburuna ma Apius natuna Levi i ʼnanai, ana bagibagi au gabuna i kiakiala ma tax i tamitami Rome gabemanina aubaina. Iesu i riwei i pa, “Ma votaḡotaḡoiu!” Levi i vomairi ma i votaḡotaḡoi.
MAR 2:15 Tax tautami ma ḡoʼapoapoei ravai maḡamaḡaui, Iesu ma ana tauvotaḡotaḡo i votaḡotaḡoi. Ma anatapui, Levi ana au numa i kiala gogona ma i amam.
MAR 2:16 Tarawatu Babadai ḡelaui lamna Pharisi, ma taui i ʼnanai da Iesu tax tautami ma ḡoʼapoapoe ravai maiteni i amam. Anina ma Iesu ana tauvotaḡotaḡo i riwei i pa, “Aiwai aubaina Iesu tax tautami ma ḡoʼapoapoei ravai maiteni e amam?”
MAR 2:17 Ma maranai Iesu wei riwana i nononori ma taui i riwei i pa, “Rava lawalawai, doketa eḡa ita ḡoeḡoei ma rava doridoriai, doketa e ḡoeḡoei. Tau a nei ḡoʼapoapoei ravai aubai ma eḡa rava jijimani aubai.”
MAR 2:18 Mara tagogi, John Taubabataito ma Pharisi ai tauvotaḡotaḡo i ujiuji. Ma rava ḡelaui i nei Iesu awarina ma i vitara-virevirei, “Aiwai aubaina John Taubabataito ma Pharisi ai tauvotaḡotaḡo e ujiuji, wate tam am tauvotaḡotaḡo eḡa ita ujiuji?”
MAR 2:19 Iesu i paribelei i pa, “Taumi o notanotai da taui aiavoi i raukwatuei tavine ana au torela, ina mae lota bo? Eḡateni kaua! Maranai tavitavine vou orotona, taui maiteni e mamae, taui eḡa ina uji.
MAR 2:20 Wate mara ina ḡeta maranai tavitavine vou orotona ina vaitawanei ma lamna maranaina ana rava ina uji.”
MAR 2:21 Ma riwa e mamae, “[Tau kaua vouna a neiai eḡa me taumi ami kaua wadubona nanare.] Eḡa aiai ravana, gara vounei gara au wadubona ina popo-ratui da gavogavo ina vopotai. Mepa da nanare lamna, gara vouna gara wadubona ina roroi ma gavogavo ina rata.
MAR 2:22 Ma nanare, eḡa aiai wine vouna ina vaini da wine aniterenana wadubona ḡamoḡamo opinei au orana ina iwaḡi. Mepa da ina kauei, lamna wine vouna ina dodo ma wine aniterenana wadubona ina viairoroi ma wine ma aniterenana ina wanabauni. Wate wine vouna, anina da wine aniterenana vouna au orana ina iwaḡi.”
MAR 2:23 Mara tagogi au Sabat, Iesu ana tauvotaḡotaḡo maiteni, witi wapuna au orana i nenae. Ma ana tauvotaḡotaḡo witi rovei i vaini ma i amam.
MAR 2:24 Pharisi ḡelaui i ʼnanai wei kauana i kaukauei ma taui Iesu i riwei, “Ma inanai, ata Tarawatu e mamae da Sabat, lamna lauvitau ana mara. Aiwai aubaina taui e vovobagibagi?”
MAR 2:25 Iesu i paribelei i pa, “Me peroveta i girugirimia nanare. David ana tauvotaḡotaḡo maiteni am-iraḡe ma aiwai i kauei? Taumi o iavi ma aiwai aubaina anona, eḡa ota vinua-notenotei?
MAR 2:26 Pirisi Ḡeḡetelarana Abiathar ana au mara, David, God ana au numa i rui ma palawa vovivirana i vaia ma ḡelaui ana tauvotaḡotaḡo maiteni i verei da i ani. Moses ana Tarawatu e mamae da pirisi ava palawana e aniani.”
MAR 2:27 Ma Iesu ana riwa au damona i riwa i pa, “God, Sabat i kauei da rava voaguna aubaina ma eḡa rava ita kauei Sabat voaguna aubaina.
MAR 2:28 Ona vinuanotenotei, tau Rava Natuna, lamna aubaina tau anina Sabat badana.”
MAR 3:1 Mara ḡelauna au Sabat, Iesu i naeme au pari numana ma oroto urana irairaḡena i ʼnanai kampa i kiakiala.
MAR 3:2 Ma Pharisi ḡelaui i ḡoei da aiwaiei Iesu ita viwavui. Lamna aubaina i ʼnana-taḡotaḡoi da oroto ita vilawani bo eḡa au Sabat.
MAR 3:3 Ma Iesu, orotona i riwei, “Ma nei, au naoi ma mairi!”
MAR 3:4 Ma Iesu, ravai i vitara-virevirei i pa, “Sabat au marana, metauna i aii: Aiaina tana kauei bo apoapoena? Tana vilawana bo tana viraḡena? Tarawatu aiwai i riwei?” Ma anatapui i genuana.
MAR 3:5 Iesu ana amloḡaiḡaina i ʼnana viravira ma i ʼnanai da taui orai i bado ma nuanuana i bola-kauei. Ma orotona i riwei i pa, “Uram ma viloloi!” Ma i viloloi ma i lawana.
MAR 3:6 Ma Pharisi maratagogi i opu ma i nae Herod ana rava awarii ma ai oga i tarai da Iesu mena ita viraḡenanei.
MAR 3:7 Iesu ana tauvotaḡotaḡo maiteni, taui i netawanei ma i nae au gera da ita vilauvitau; ma mai Galili patara ḡaeḡaena i votaḡotaḡo. Rava maḡamaḡaui, Iesu aiwai i kaukaueia nolana i nonori ma mai Galili ma Judea, Jerusalem taon, Idumea ma taon ḡelaui waira Jordan taon au babagelauna, Taia taon ma Sidon taon, taui anatapui i nei Iesu awarina.
MAR 3:9 Iesu, rava maḡamaḡaui i vilawani. Ma lamna aubaina doridoriai maḡamaḡaui i viviamdudu ma i ḡoei da tauna ita vodadani. Lamna aubaina ana tauvotaḡotaḡo i riwei da waga i vokaukauei.
MAR 3:11 Maranai, arua-apoapoei rava au orai maemaei, Iesu i ʼnanai ma au naona i peu ma i garara, “Tam God Natuna!”
MAR 3:12 Ma Iesu taui i viḡaei da avena ita vieḡa da tauna aiai.
MAR 3:13 Anina ma Iesu i ḡae au ola ma ana ḡoanei nanare, rava i kwatuei da awarina i ḡei.
MAR 3:14 Tauna, nelara 12 i vinei da maiteni ita mae ma muriai ita paritawanei da ita raugugula. Ma i ḡorei Apasol.
MAR 3:15 Ma i vovai-virewapani da arua-apoapoei rava au orai ina viopuni.
MAR 3:16 Taui i vinevinei 12 ai wava wenanare, Simon i ḡoreḡoreia Peter
MAR 3:17 ma Zebedi natuna James ma ana tevera John i ḡorei Boaneges, anona waiparara natunatuna,
MAR 3:18 Andrew, Philip, Batolomeo, Matthew, Thomas, James, tauna Apius natuna, Thadeus, Simon, tauna Ununurana,
MAR 3:19 ma Judas Iskariotei; tauna, Iesu tauvibenabenameina.
MAR 3:20 Ma Iesu ana tauvotaḡotaḡo maiteni i rui au numa. Ma patara i rieiai da taui eḡa tagotagogina da ita am.
MAR 3:21 Ma Iesu ana numa ravai nolana i nonori ma i riwa i pa, “Tauna i bua.” Lamna aubaina i nei da ina taravaini.
MAR 3:22 Tarawatu babadai ḡelaui Jerusalemei i nei ma i riwa i pa, “Arua-apoapoei, ai bada Bielsibul, Iesu au orana i rui ma lamnei arua-apoapoei e viviopuni.”
MAR 3:23 Lamna aubaina Iesu, wei Babadai i ḡorei ma awanainei i pa, “Satan amapo Satan eḡa ina viopuni.
MAR 3:24 Mepa da dobu ravai ina viḡavia vivira, lamna dobuna ita mae ava.
MAR 3:25 Ma nanare dam ina viḡavia vivira, nai damna ita mae ava.
MAR 3:26 Ma Satan ita vomairi ma ita viḡaviana-melei, amapo ita mae ava.
MAR 3:27 Taudanene amapo eḡa rava virewapanana ana au numa ina danene, eḡa da au naona ravana ḡuravei ina raḡini ma muriai ina danene.
MAR 3:28 Riwa kaua a ririwemi da God ami ḡoʼapoapoei ma ami vijiboḡa anatapui ina nota-tawanei.
MAR 3:29 Wate aiai da Arua Vivivireina e vivijiboḡi, God, nai ravana ana ḡoʼapoapoei eḡa melanai ina nota-tawanei ma ana ḡoʼapoapoe ina mae-nonoa.”
MAR 3:30 Iesu wenanare i babani, aubaina rava ḡelaui e ririwa, “Iesu au orana arua-apoapoei e mamae.”
MAR 3:31 Iesu alona ma varevareina i nei ma au doa i maimairi ma riwa i paritawanei Iesu awarina da ita nei.
MAR 3:32 Ma patara Iesu i kiala kwaviviroi, ma taupariverena i riwei i pa, “Alom ma novunovum ma varevareim au doa ma e ḡoeḡoem.”
MAR 3:33 Iesu i paribelei i pa, “Aiai alou ma aiavoi varevareiu?”
MAR 3:34 Anina ma taui i kiakiala i ʼnanai ma i riwa i pa, “Ona inana! Wei taui alou ma varevareiu.
MAR 3:35 Aiai God ana ḡoana e kaukauei, tauna alou ma novu ma vareiu.”
MAR 4:1 Iesu, giu i raukarena-melei Galili topana au adana. Ma patara i riei da ita rautaniḡanei. Ma patara i rata, da tauna au waga i geru ma i kiala ma waga i dudui da i virauopu au topei ma patara au gera i mae.
MAR 4:2 Ma kaua maḡamaḡaui awanainei i giu ma i viararamana i pa,
MAR 4:3 “Ona rautaniḡana! Taupaewa, ana wapu i vokaukauei ma pei i ravi awawari.
MAR 4:4 Pei ḡelaui au eta i peu. Ma kiu i ḡeta ma i ani.
MAR 4:5 Ma pei ḡelaui doa au ḡaiḡaimana i peu, doa au avavana. Ma lamna aubaina maratagogi i gogo.
MAR 4:6 Wate maranai madeḡa i rarani, maratagogi i poi, anona warami eḡa ita ḡaira guratana doa au orana.
MAR 4:7 Pei ḡelaui, modu donadonai au poui i peu. Ma modu donadonai i gogo ma pei i gogogo i lavani, ma eḡa ita ua.
MAR 4:8 Ma pei ḡelaui doa au aiaina i peu ma i gogo kaua ma i ua, ḡelaui 30, ḡelaui 60 ma ḡelaui 100.”
MAR 4:9 Ma Iesu i riwa i pa, “Mepa da taniḡami e mamae, riwa ona nonori!”
MAR 4:10 Maranai Iesu ainelana i mamae ma ana tauvotaḡotaḡo 12 ma taurautaniḡana ḡelaui i ḡeta ma Iesu i vibaḡai da awanaina anona ita riwei.
MAR 4:11 Ma Iesu i paribelei i pa, “God ana vigulau ana kaua mamae govaḡana; taumi i vieḡemi ma rava au tano maemaei, taui aiwai anatapui awanainei e paripari-verei.
MAR 4:12 Lamna ana kauei da wariaḡa peroveta aiwai i girugirumia ina tupua:
MAR 4:13 Anina ma Iesu i riwei i pa, “Wei awanainei a babani ma anona eḡa ota aramanei bo? Ma awanaina ḡelaui menanare ona aramananei?
MAR 4:14 Taupaewa, God riwana, rava anatapui e paripari-verei.
MAR 4:15 Rava ḡelaui orai i bagibagi me etanai. Riwa au tepana e raurauei, wate maratagogi Satan e nenei da riwa rava au orai e vaivai-tawanei.
MAR 4:16 Ma rava ḡelaui orai me doa viḡaiḡaimana. Taui, riwa i nonori ma maratagogi ana nuaiaii riwa e vaivaia.
MAR 4:17 Wate warami eḡa da eḡa ita mamae guratana. Ma maranai nuabola bo rau-iviapoapoe e nenei taui awari, aubaina taui ai tumaḡana God awarina e tereterei. Taui maratagogi e peupeu.
MAR 4:18 Rava ḡelaui orai me pei, modu donadonai au orai e gogogolana. Taui anina riwa e nononori.
MAR 4:19 Wate lawana ai nuabola ma mane ai nuavainana ma kaua ḡelaui ai au nuaiai e ruirui ma God riwana e lavalavani da eḡa ita uaua.
MAR 4:20 Ma ḡelaui, taui me pei doa au aiaina i peu. Taui, lamna anina riwa e nononori ma e vaivai-kauei ma e uaua: ḡelaui 30 ma ḡelaui 60 ma ḡelaui 100.”
MAR 4:21 Iesu i riwei i pa, “Rava, eḡa rampa ita neineiai da iriga au gabaurina ita tereterei bo vatara au gabaurina ta pa? Rampa ana au anikiala e tereterei ta pa?
MAR 4:22 Kaua mamae govaḡai, anataputapui a vieḡai ma kaua govagovaḡai nanarena ana vieḡai.
MAR 4:23 Mepa da taniḡami e mamae, riwa ona nonori!”
MAR 4:24 Iesu i riwa i pa, “Aiwai o nononoria ona rautaniḡanana-kauei, ruva o ruveruveia, God nanare awarimi ina ruvai ma ḡelauna ina tavipotoi.
MAR 4:25 Lamna aubaina, mepa da riwau ona aramanei, tau ḡelauna ma ḡelauna ana veremi. Ma taui eḡa ita aramanei, lamna aiwai aburuna i nononoria, ina vine-boai.”
MAR 4:26 Iesu e ririwa i pa, “God ana vigulau me rava, witi peina au doa ita ravi-awawari.
MAR 4:27 Ma waguvara e matamatave ma maratom e vovomairi ma pei e gogogo ma e rarata. Wate aiwaiei e gogogo, tauna e vivinuanainei.
MAR 4:28 Doa ana nuaina, pei me witi e vivigogoi ma e uaua. Au naona e raraupairei ma muriai e roverove ma muriai anona e magumagura au tapina.
MAR 4:29 Maranai i magura, rava petona e raraukarei. Tuaruta marana i ḡetai.”
MAR 4:30 Iesu i riwa i pa, “God ana vigulau aiwaiei ana parivai-patepatei bo aiwai awanainei ana pariveremi?
MAR 4:31 Wenanare, wei aina peina, lamna me gaga peina, pei aburuoina au dobu ma au doa i paewi.
MAR 4:32 Ma peina i gogo ma i rata da ai muomuoi i ḡetawanei ma raḡaraḡai ḡaeḡae i terei ma au ḡoui, kiu ai noḡi ita voai.”
MAR 4:33 Ma Iesu, awanaina maḡamaḡaui, rava au matai i raugugulei da taui ai rau-taniḡana ana au ruva nanare.
MAR 4:34 Awanainei, rava awari i giugiu, wate ana tauvotaḡotaḡo ava awari kaua anatapui i vivieḡai.
MAR 4:35 Nai aubigaina Iesu, ana tauvotaḡotaḡo i riwei i pa, “Tana damana topa au baba ḡelauna.”
MAR 4:36 Anina ma taui patara i voterei. Ma anatapui Iesu, maiteni au waga i geru ma i damana, waga ḡelaui maiteni.
MAR 4:37 Iesu, waga au murina unutana i terei ma i raunuavuru. Ma kojikojira ḡaeḡaena i tupua ma rabama, waga au tepana i raurauei ma waira, waga i oaoai. Ma ana tauvotaḡotaḡo, tauna i ravi-dagudagui ma i riwei i pa, “Taugiu, nuanuam e bolabolai bo eḡa da tana iraḡe?”
MAR 4:39 Ma tauna i vomairi ma ive i viḡaei ma i riwei i pa, “Ma genuana!” Ma rabama i riwei i pa, “Ma mae-genuatau!” Ma ive i wanatuini ma daumora ḡaeḡaena i matave.
MAR 4:40 Iesu ana tauvotaḡotaḡo i riwei i pa, “Aiwai aubaina o rovorovo? Taumi amapo da eḡa ota vitumaḡana!”
MAR 4:41 Ma taui i rovo kaua ma i riwa vivira i pa, “Wei aiai ravana da ive ma rabama tauna e vovoteletelei?”
MAR 5:1 Iesu ana tauvotaḡotaḡo maiteni Galili topana au baba ḡelauna i ḡeta, mai Gerasa ai au dobu.
MAR 5:2 Wei au dobuna, arua-apoapoena oroto au orana maemaena.
MAR 5:3 Eḡa aiai tagotagogina da ita vovaiubai. Mara maḡamaḡauna, aena ma urana seinei i pani. Wate wei i viaituituini, ma eḡa tagotagogina da seinei ita pani. Marai ma waguvarai i nene-labalababa ma i garagarara ma ḡaimei tupuana i boribori-melei ma au kokoaga ma au ola i raunuma.
MAR 5:6 Maranai Iesu wagei i opuopu, arua-apoapoei orotona i ruiruinia, aueia Iesu i ʼnanai ma kokoagei i ruba ma Iesu au naona i mae-peu ma i raudune.
MAR 5:7 Iesu, ravana i riwei i pa, “Arua-apoapoena, wei orotona ma opu-tawaneii!” Ma orotona, ponana au aidamo ma i garara, “Iesu, God Aidamo Telarana Natuna! Aiwai awariu e ḡoeḡoei? God wavanei a vivibaḡaim da eḡa ma kovoḡiu!”
MAR 5:9 Iesu, orotona i vitara-virevirei i pa, “Tam wavam aiai?” I paribelei i pa, “Tauai a maḡa, aubaina tau wavau lamna Ḡavia Patarana.”
MAR 5:10 Ma arua-apoapoei, Iesu i vibaḡa-guratei da avena nai dobunei ita viopuna-tawanei.
MAR 5:11 Ma poro boruna ḡaeḡaena au ḡereḡere ola au adana i labalaba.
MAR 5:12 Ma arua-apoapoei, Iesu i vibaḡai, “Ma paritawanelai poro au orai ana rui.”
MAR 5:13 Iesu i vianina. Ma arua-apoapoei, orotona i opu-tawanei ma poro au orai i rui. Poro boruna 2,000 nanare olei i ruba ḡaira da au topa i monu.
MAR 5:14 Ma poro taupainii i ruba nae au melagai ma au wapu; ma riwa i vibabarai. Ma rava i nei da ita inanai aiwai i tupua.
MAR 5:15 Ma maranai i nae Iesu awarina, orotona au naona arua-apoapoei patarai au orana i mamae; tauna i kiakiala, gara i oteni ma ana nota jijimanina. Ma taui i rovo kaua.
MAR 5:16 Ma aiwai i tupua orotona ma poro awari, taui i ʼnainanaia, rava i riwana-naiei.
MAR 5:17 Ma dobuna ravai, Iesu i vibaḡai da dobuna ita oputawaneii.
MAR 5:18 Iesu au waga i gerugeru ma orotona, Iesu i vibaḡai i pa, “Tau maiteni tana nae.”
MAR 5:19 Iesu i viḡaei ma i riwei i pa, “Ma naeme am au dam. Ma Bada kaua aiwai ḡaeḡaena i kaukaueia ma ana iviaiai tam awarim, taui ma pariverei.”
MAR 5:20 Ma anina orotona, Iesu i netawanei ma i nae au Dekapolis [(melagai 10)] da Iesu aiwai awarina i kaukaueia, rava i riwana-naiei. Ma taui anatapui i nononoria i baiei.
MAR 5:21 Iesu wagei i damana me topa au baba ḡelauna. Maranai kampa i ḡeta ma topa au adana, ma patara i rieiai.
MAR 5:22 Pari numana badana wavana Jairus i nei weka ma maranai Iesu i ʼnanai, tauna Iesu au aena i mae-peu
MAR 5:23 ma i vibaḡa-guratei i pa, “Natu guguinina e irairaḡe. Ma nei ma uram au inina ma terei ma ina lawana.”
MAR 5:24 Anina ma Jairus, Iesu maiteni i nae ma patarana i mae gariḡuruvi ma i votaḡotaḡoi.
MAR 5:25 Wavine tagogi kampa patarana au orana awarina tara-doriana i mae da madeḡa 12 i kwa.
MAR 5:26 Ana mane anataputapuna, dokedoketa maḡamaḡaui awarii i tawanei ma eḡa tagotagogina ita vilawani ma amapo da ana doria i rarata.
MAR 5:27 Tauna, Iesu nolana ma ana babani i nonori ma au orana i vinua-notanota i pa, “Mepa da ana gara ava ana vodadani ma ana lawana.” Ma tauna, Iesu murinei i nei ma ana gara i vodadani.
MAR 5:29 Maratagogi, tara-doriana i wanatuini ma malana i vaia da i lawana.
MAR 5:30 Nai maranaina, Iesu malana i vaia da ana rewapana i opu-tawanei ma i mae-tavirei patara au poui ma i riwa i pa, “Aiai au gara i vodadani?”
MAR 5:31 Ana tauvotaḡotaḡo, tauna i riwei, “Ma inanai, patara i mae gariḡuruvim! Ma menanare da u riwa ‘Aiai i vodadaniu?”
MAR 5:32 Wate Iesu i ʼnana viravira da ita inanai aiai i vodadani.
MAR 5:33 Wavine i rovo kaua ma i sisisi, wate i aramanei aiwai awarina i tupua ma i nei ma Iesu au naona i raupari ma aiwai anatapui i vieḡei.
MAR 5:34 Anina ma Iesu, wavine i riwei i pa, “Natu, am tumaḡana i vilawanim. Am doria i kwa, ana nuaubam ma nae!”
MAR 5:35 Maranai i bababani ma rava ḡelaui Jairus ana numei i nei ma i riwei i pa, “Natum ana mara i kwa. Eḡa Taugiu ma visina-viravirai.”
MAR 5:36 Iesu ai babani i nonora-tawanei ma Jairus i riwei i pa, “Eḡa ma rovo, ma vitumaḡana!”
MAR 5:37 Iesu, rava ḡelaui i viḡaei ma Peter ma James ma ana tevera John maiteni i nae.
MAR 5:38 Ma Jairus ana au numa i ḡeta ma Iesu, patara i ʼnanai; i toutou ma i taratarakwatu
MAR 5:39 ma i rui ma taui i riwei i pa, “Aiwai aubaina o taratara-kwatu ma o toutou? Tevera eḡa ita iraḡe, tauna e matamatave ota.”
MAR 5:40 Ma taui, Iesu i kakei, ma lamna aubaina rava i viopuni au doa ma tevera alona ma amana ma tauna ana tauvotaḡotaḡo tonuḡa maiteni i rui mepa tevera i matamatave lana.
MAR 5:41 Iesu, tevera nimana i vaia ma i riwei i pa, “Talitha koum!” wei anona, “Kukuma, ma vomairi!”
MAR 5:42 Maratagogi i vomairi ma babara i vikarei (Tauna ana madeḡa 12). Ma taui i ba kaua.
MAR 5:43 Iesu, taui i riwana-guratei da eḡa aiai ita vieḡei ma i riwa da ita viambagibagi.
MAR 6:1 Iesu ana tauvotaḡotaḡo maiteni nai dobuna i netawanei ma i naeme ana au melagai.
MAR 6:2 Ma Sabat marana i ḡeta ma tauna giu i vikarei au pari numana. Ma rava maḡamaḡaui i riei da i rautaniḡanei. Taui anatapui i baiei ma i vitara-viravira vivira i pa, “Wei tauna nuaulaula ma aramanana mepa i vaia?” Ma, “Kaua aiwaiei e kaukauei?”
MAR 6:3 Anina ma taui ava i babani vivira i pa, “Tauna tauvoa. Mary ana natuevou ma varevarena James, Joses, Judas ma Simon ma novunovui weka e mamae tauna bo?” Ma lamna aubaina mai Nasaret, Iesu i parivirevirei.
MAR 6:4 Iesu, taui i riwei i pa, “Peroveta dobu au ḡelaui e vivivirei, wate ana au melagai, ana rava ma ana dam oina, eḡa ita vivivirei.”
MAR 6:5 Tauna i baiei da rava eḡa tauna ita vitumaḡanei. Ma eḡa tagotagogina da kaua vivirewapanai kampa ita kauei. Tauna urana, rava ruaḡa ota doridoriai au tepai i terei ma i vilawani. Ma muriai, melagai nununai au ḡereḡerei i viararamana nae.
MAR 6:7 Ma Iesu, taui 12 i ḡoreiai ma ruaruaḡei ava i paritawanana-opunei ma rewapana i verei da arua-apoapoei ina viaḡaḡana-opunei.
MAR 6:8 Ma riwa bagibaginei i riwei i pa, “Ami au vaḡai, eḡa aiwai ona vaia anina jiḡona ava; eḡa lam, eḡa autu bo mane au urami.
MAR 6:9 Ae uma ona oteni ma eḡa kwama ḡelauna ona vaia.”
MAR 6:10 Ma i riwei i pa, “Metauna melagaina o ruiruiana ma i vianinemi. Numa tagoginina au orana ona mae da melagaina ona oputawanei.
MAR 6:11 Mepa da au melagai o ḡeta ma rava eḡa ita vianinemi bo eḡa ita rautaniḡanemi. Nai melagaina ona oputawanei ma aemi pokauna ona rauabuabui da ina aramanei da taui ai wavu!”
MAR 6:12 Ma taui i opu ma rava awari i raugugula ma i riwei i pa, “Taumi ami ḡoʼapoapoei ona voterei ma ona mae-taviremi God awarina!”
MAR 6:13 Taui, arua-apoapoei i viaḡaḡana-opunei. Ma rava doridoriai maḡamaḡaui, olive oirana au kolai i buloi ma i vilawani.
MAR 6:14 Iesu nolana i nae da rava anatapui i aramanei ma tauna i babaniei. Ma rava ḡelaui i ririwa i pa, “Tauna, kaua vivirewapanai e kaukauei, aubaina tauna John Taubabataito iraḡelei i vomairi me.” Ḡelaui i ririwa i pa, “Tauna Elijah i nememei.” Ma ḡelaui i ririwa i pa, “Tauna peroveta wariaḡai nanare.” Ma gulau Herod, nolana i nonori ma i riwa i pa, “Tau, John Taubabataito uana a borituini; marina i vomairi me.”
MAR 6:17 John ana virarautua, lamna wenanare. Muriai da Iesu ana viararamana nolana ita vikarei. Herod, tuana Philip awana i kwalei ma i ravaḡi. Wavinena wavana Herodias. Au murina John, Herod i riwana ḡiriḡiriei i pa, “Tarawatu e mamae da eḡa vareim awana ma kwalei.” Ma Herod, riwa i paritawanei da John i pani da panipani au numana i terei. Herod ana nuaiaina, John i rarautaniḡanei. Wate nuanuana i raḡaraḡa. Ma Herodias, John awarina amlona i ḡaiḡai ma viraḡenana i ḡoei. Herod i aramanei da John, lamna rava jijimanina ma vivivireina ma i gagaloei. Herod, John i rovoei ma lamna aubaina wavinena eḡa tagotagogina da aiwai ita kauei.
MAR 6:21 Ma wavine, gavogavo i ʼnanai, maranai Herod ana tupua marana i ḡeta ma torela i vokaukauei. Ma gabemani babadai ḡaeḡaei ma sorodia ai babada ḡaeḡaei ma Galili babadai i raukwatuei.
MAR 6:22 Ma Herodias natuna wavinena i nei ma i ara. Herod ma taui maiteni i amam i vinuaiaini. Ma gulau, guguini i riwei i pa, “Aiwai u ḡoeḡoeia ma vibaḡaiu ma ana verem!”
MAR 6:23 Ma i parivainuaḡani i pa, “God au matana a ririwem da aiwai u vivibaḡeiu ana verem da au vigulau navanavana au paratana.”
MAR 6:24 Ma tevera wavinena i opu ma alona i paridadanei i pa, “Aiwai ana vibaḡei?” Ma i paribelei i pa, “John Taubabataito kolana.”
MAR 6:25 Ma maratagogi i vipaparana ma gulau awarina i rui ma i vibaḡai i pa, “A ḡoeḡoei da marina John Taubabataito kolana ma vereu au aboma!”
MAR 6:26 Ma gulau nuanuana i bola-kauei. Wate parivainuaḡana boiboḡi i kauei taui i amam au matai. Ma lamna aubaina guguini, aiwai i vivibaḡei anina i vianinei.
MAR 6:27 Ma tauviraḡena i paritawanei ma i riwei da John kolana ita neiai. Ma i nae panipani au numana ma John uana i borituini.
MAR 6:28 Ma kolana au aboma i terei ma guguini i verei ma guguini, alona i verei.
MAR 6:29 Ma John ana tauvotaḡotaḡo, nolana i nonori ma i nei ma taubeuna i vaia ma au kokoaga i vimataveni.
MAR 6:30 Apasol i ḡeta memei ma aiwai anataputapuna i kaukauei ma i raraugugulei, Iesu i vieḡei.
MAR 6:31 Lamna maranai, rava maḡamaḡaui i nenei ma i nenae da Iesu ana tauvotaḡotaḡo maiteni eḡa gavogavo ita maemae da ita am. Lamna aubaina Iesu, taui i riwei i pa, “Taumi ava ona nei ma tana nae au mutulua da laumi ina tau mara aburuna.”
MAR 6:32 Ma anatapui wagei i nae au mutulua.
MAR 6:33 Wate rava maḡamaḡaui i ʼnanai i nenae ma i aramanei taui aiavoi. Ma melagai nununai anatapui geraei i ruba gogona da au dobuna i aiḡeta.
MAR 6:34 Maranai Iesu wagei i tuopu au gera ma patara ḡaeḡaena i ʼnanai ma nuanuana i bola-kauei. Taui me sipu ma eḡa ai tauvipaipai. Ma Riwana Aiaina viararamanai i raukarei.
MAR 6:35 Ma au biga e tuturiai ma ana tauvotaḡotaḡo i nei awarina ma i riwei i pa, “Wei mutulua ma madeḡa e arearere.
MAR 6:36 Rava ma paritawanei da ina nae au melagai ma au wapu au ḡereḡere da ai lam ina gimarai.”
MAR 6:37 Wate Iesu i paribelei i pa, “Taumi ona viambagibagi!” Ma taui i paribelei i pa, “Mepa 200 denarii tana vaia da wei patarana tana viambagibagi?”
MAR 6:38 Ma Iesu i paridadanei i pa, “Palawa biaḡa awarimi? Ona nae ma ona baiei!” Maranai i nelaḡai ma i riwa i pa, “Awariai, palawa five ma iana ruaḡa.”
MAR 6:39 Anina ma Iesu, patara i riwei i pa, “Boru nununai, gidagida au majimajiḡai ona kiala nae.”
MAR 6:40 Ma taui ai au boru 50 da 100 nanare i kiala nae.
MAR 6:41 Ma Iesu, palawa five ma iana ruaḡa i vaia ma i ḡoutata au mara ma God i viegualauei. Ma palawa i vogimagimai ma iana i ḡutai da ana tauvotaḡotaḡo i verei ma taui, rava i verei.
MAR 6:42 Ma patara i am ma i am-iaua.
MAR 6:43 Ma ana tauvotaḡotaḡo, lam am tereterenai i tuarui da poa muomuoi 12 i vioai.
MAR 6:44 Nelara 5,000 i viambagibagi.
MAR 6:45 Anina ma Iesu, ana tauvotaḡotaḡo i egari da ita aidamana au Bethsaida. Taui au waga i geru da i nenae ma tauna, patara i paritawanei.
MAR 6:46 Patara i paritawanei ma tauna ava i ḡae au ola da ita raupari.
MAR 6:47 Ma waguvara ana tauvotaḡotaḡo au waga au topa ma Iesu au alala.
MAR 6:48 Ma ana tauvotaḡotaḡo, lare i vovoguratei da ita ḡota wate ive i viraumatamatani. Ma maratomtom nanare, Iesu i nae awari. Tauna waira au tepana i bababara ma i ḡoei da taui ita tutelarei.
MAR 6:49 Ma maranai taui, Iesu i ʼnanai topa au tepana i bababara ma i notai da tauna konaḡa ma i rovo kaukaua ma i vigaragararei. Ma maratagogi Iesu i riwa i pa, “Tepami ina tora! Tau, eḡa ona rovo!”
MAR 6:51 Ma au waga i geru ma ive i wanatuini ma taui i bana-kauei.
MAR 6:52 Avena da kaua palawa awarina i kauei i ʼnanai, wate ana rewapana eḡa ita aramana-kauei. Taui orai i bado ma i vinuanaina.
MAR 6:53 Taui, topa i damani ma au Genesaret i ḡota ma ai waga i raḡini.
MAR 6:54 Taui, waga i oputawanei ma rava, Iesu i ʼnanai ma maratagogi i aramanei da tauna.
MAR 6:55 Iesu nolana, Galili provins anatapui i naeni ma i nonori da tauna mepa i mamae. Ma kampa, doridoriai rasirasiei i vivaneiai.
MAR 6:56 Iesu mepa i nenelana, melagai ḡaeḡaei ma muomuoi ma wapu mepa rava e mamae lana. Ma rava, ai rava doridoriai nai au melagaina i neiai au deba. Ma i vibaḡa, da doridoriai, Iesu ana gara adana ava ita vodadani. Ma aiavoi Iesu ana gara i vodadani i lawana.
MAR 7:1 Pharisi ma Jew anatapui, magumagura ai giu maḡamaḡaui e notanota-jijini. Taui, ai aniuma ma ai aniam anatapui e oḡaoḡai lamnei taui e viaiaina-melei God au matana. Ma maranai au maket da e nenei, urai ina oḡai ma ina am. Taui eḡa ina am da au naona urai ina oḡa kauei me ai magumagura ai giu nanare. Maratagogi Pharisi ḡelaui ma Tarawatu Babadai, Jerusalem ei i nei Iesu awarina da ita rautaniḡanei. Ma taui i ʼnanai da Iesu ana tauvotaḡotaḡo ḡelaui, urai eḡa ita oḡai ma i amam.
MAR 7:5 Ma taui, Iesu i vitara-virevirei i pa, “Aiwai aubaina am Tauvotaḡotaḡo magumagura ai giu, eḡa ita votaḡotaḡoi ma ana ura miramirai e amam?”
MAR 7:6 Ma Iesu i paribelei i pa, “Taumi morumorumi ma o vikaua-aiaina-melemi. God ana peroveta Isaiah i riwa kaua maranai i riwa, i pa:
MAR 7:7 Taui rava ai giu e viviararamani.
MAR 7:8 Taumi, God ana Tarawatu o teretere-tawanei ma ami giu o votaḡotaḡoi.”
MAR 7:9 Ma i riwana-melei i pa, “Taumi o aramana kaua da God ana Tarawatu o gedugeduaiei ma amamami ai giu o vovotaḡotaḡoi.
MAR 7:10 God ana Tarawatu, Moses i girugirumia nanare: Amam ma alom ma vivirei ma Aiai amana ma alona e enaena-boai, tauna ona viraḡeni.
MAR 7:11 Wate taumi o viararamana da aiai awarina mane bo purapura, amana bo alona ita voagui ma ita riwei, ‘Awariu e mamae da ata voaguim; wate lamna Corban - a tereriei pulo, God aubaina.’
MAR 7:12 Wei viararamanana, taui e viviḡaei da amana ma alona ina voagui.
MAR 7:13 Ma wei taunei viararamana, rava awari o vividamani; ma God riwana o vivikwakwavi. Ma kaua maḡamaḡaui ḡelaui maiteni o kaukauei.”
MAR 7:14 Iesu, patara i kwatuana-melei ma i riwei i pa, “Anatapumi ona rautaniḡaneu ma aiwai a ririwemi ona aramanei.
MAR 7:15 Aiwai au tanoei au orami e ruirui, lamna eḡa ita vivimiraimi ma aiwai da oramiei e opuopu, lamna e vivimiraimi God au matana.”
MAR 7:17 Anina Iesu, patara i voterei ma i rui au numa. Ma ana tauvotaḡotaḡo, i vitara-virevirei da wei awanainana anona aiwai.
MAR 7:18 Iesu i paribelei i pa, “Taumi maiteni eḡa ota aramanei bo? Kaua aiwai au tano, rava au orai e ruirui amapo eḡa ina vimirai. Anona lamna wei kauai, eḡa ita ruirui rava au nuapouna, wate au manawana da e opuopu.” (Wei riwanei Iesu, lam anatapui i viaiaini).
MAR 7:20 Anina ma i riwa i pa, “Aiwai, rava oranei e opuopu; lamna, rava e vivimirai God au matana.
MAR 7:21 Anina rava nuanuanei vinuanotanota apoapoei e opuopu me: viawawana labalababa, danene, viraḡena, awadanene,
MAR 7:22 ambo, rau-iviapoapoe, moru, erawa, unura, terevaideḡa, mae-ḡaeḡae ma opa.
MAR 7:23 Wei kauai apoapoei anatapui oranei e opuopu ma rava e vimiramirai.”
MAR 7:24 Ma dobuna i voterei ma i nae Taia ana au parata. Ma i rui govaḡa au numa ma eḡa ita ḡoei da rava ita aramanei da tauna kampa, wate eḡa tagotagogina da ita raugovaḡa.
MAR 7:25 Wavine tagogi, Iesu nolana i nonori ma i nei awarina. Tauna eḡa Jew ma Jentail au Phonisia i tupua, Siria ana au parata. Arua-apoapoena, tauna natuna wavinena aburuna i ruini; ma alona i nae Iesu au naona i mae-peu ma ma i vibaḡai da arua-apoapoena ita viopuni.
MAR 7:27 Iesu i aramanei da tauna Jentail; lamna aubaina i riwei i pa, “Eḡa ita ai da roaroa ai lam ata vaia da auou ata verei da au naona roaroa ina am-iaua.”
MAR 7:28 Ma wavine i paribelei i pa, “Bada, aiwai u riwei; lamna riwa kaua. Wate auou, roaroa ai lam momoḡina, kepakepa au gabaurina e rauraua e aniani.”
MAR 7:29 Ma Iesu wei i riwei i pa, “U paribelana kaua, aubaina ma nae au numa. Arua-apoapoena natum i opu-tawanei.”
MAR 7:30 Ma wavine i naeme au numa. Natuna wavinena i ʼnanai i matamatave, arua-apoapoena boiboḡi tevera i opu-tawanei.
MAR 7:31 Iesu Taia ma Sidon ana parata i netawanei ma au babaḡela Dekapolis i verautuini ma i nae au Galili topana.
MAR 7:32 Oroto taniḡana potapotana ma menana birebirena i neiai Iesu awarina ma i vibaḡai da urana au inina ita terei da ita vilawani.
MAR 7:33 Iesu, oroto i taravaina-opunei da taui ava ma ura-gigina, oroto au taniḡana i terei ma ura-gigina ḡelauna i ovai ma menana i vodadani.
MAR 7:34 Nuanuana i bolai ma i ḡoutata au mara; i lavutu tawanana ma oroto i riwei i pa, “Ephatha!” Wei anona, “Ma wanatawanei!”
MAR 7:35 Maratagogi taniḡana i wanatawanei ma menana i vidagudagu ma i babani kaua.
MAR 7:36 Ma Iesu, taui i viḡaei da aiwai i tuputupua, avena rava ita vieḡei. Iesu, rava i viḡaei; wate taui eḡa ita rautaniḡana ma riwa i vituai.
MAR 7:37 Ma maranai ravai wei i nonori, taui i bana-kauei ma i riwa i pa, “Aiwai anatapui i kauana-kauei. Tauna, rava taniḡa potapotai e vivilawani da e rarautaniḡana ma menabirebirei e bababani.”
MAR 8:1 Nai maranai, patara ḡaeḡaena i riana-melei. Patara eḡa ai lam. Ma Iesu, ana tauvotaḡotaḡo i kwatuei da i nei ma i riwei i pa,
MAR 8:2 “Au pom tonuḡa patara maiteni a mae ma ai lam eḡa ma a rau-nuapoapoelei.
MAR 8:3 Taui ḡelaui, uamei i nei. Mepa da ana am-iraḡe ana paritawanei ai au numa, ma au etanai ina raumolaḡau.”
MAR 8:4 Ma ana tauvotaḡotaḡo i paribelei i pa, “Wei mutulua ma mepa lam tana vaia da wei patarana tana viambagibagi?”
MAR 8:5 Ma Iesu, taui i paridadanei i pa, “Awarimi palawa biaḡa?” Taui i riwa i pa, “seven.”
MAR 8:6 Ma Iesu, patara i riwei da au doa i kiala. Ma palawa seven i vaia ma God i viegualauei ma i vogimagimai ma ana tauvotaḡotaḡo i verei da patara i verei.
MAR 8:7 Ma taui awari, iana muomuoi ruaḡa ota. Iesu i vaia; God i viegualauei ma ana tauvotaḡotaḡo i verei da patara i verei.
MAR 8:8 Taui anatapui i am da i am-iaua. Ma lam am tereterenai i tuarui da poa ḡaeḡaei seven i vioai.
MAR 8:9 Rava 4,000 i viambagibagi. Ma muriai i paritawanei ai au numa.
MAR 8:10 Maratagogi, Iesu ana tauvotaḡotaḡo maiteni au waga i geru ma i nae Damanuta ana au parata.
MAR 8:11 Pharisi ḡelaui i nei ma viparipariḡai i vikarei Iesu maiteni. Taui i ḡoei da Iesu ita raudadani da mataira Godei ita viatataiei.
MAR 8:12 Iesu, Aruanei i lavutu tawanana ma i riwa i pa, “Wei kimta voui, aiwai aubaina mataira e ḡoeḡoei? A ririwana-kauemi, amapo mataira eḡa ona inanai.”
MAR 8:13 Anina ma Iesu, patara i netawanei ma ana tauvotaḡotaḡo maiteni au waga i geru me ma i damana Topa Galili au baba ḡelauna.
MAR 8:14 Ma ana tauvotaḡotaḡo, nuanuai i vuru da ai palawa ita vaia ma palawa tagogi ava au waga i mamae.
MAR 8:15 Iesu, taui I parivainotai i pa, “Pharisi ma Herod ai giu ma ai viararamana morumoruna ona inana-kauei! Lamna me yist.”
MAR 8:16 Ma taui i babani vivira i pa, “Tauta eḡa ata palawa aubaina da e ririweta.”
MAR 8:17 Ma Iesu i aramanei ma taui i riwei, “Aiwai aubaina o bababani da taumi awarimi eḡa palawa? Taumi amapo da eḡa ota aramana ma o vivinuanaina? Orami i bado bo?
MAR 8:18 Matami e mamae ma eḡa ota inainana. Ma taniḡami e mamae ma eḡa ota nonora. Ma o vinuanotanota bo eḡa?
MAR 8:19 Maranai palawa five a vogimagimai rava 5,000 aubaii, lam am tereterenai o tami da poa biaḡa o vioai?” Taui i paribelei, “Twelve.”
MAR 8:20 “Ma maranai palawa seven a vogimagimai rava 4,000 aubaii, lam am tereterenai o tami da poa ḡaeḡaei biaḡa o vioai?” Taui i paribelei, “Seven.”
MAR 8:21 Ma taui i riwei i pa, “Ma amapo da o vivinuanaina!”
MAR 8:22 Taui i nei au Bethsaida ma rava ḡelaui, oroto matana apoapoena i neiai Iesu awarina ma i vibaḡa-guratei da ita vodadani.
MAR 8:23 Ma Iesu, oroto matana apoapoena i raunimavoai ma melagaiei i taravaina-opunei. Ma kampa matana i ovai ma urana au matana i terei ma i paridadanei, “Aiwai e inainanai bo eḡa?”
MAR 8:24 Ma i taepai ma i riwa, “Rava a inainanai ma taui me ai ita bababara.”
MAR 8:25 Iesu, urana i tere-melei oroto au matana. Ma matana i wanatawanei da aiwai anatapuna i ʼnana-kauei.
MAR 8:26 Iesu, tauna i paritawanei ana au numa ma i riwei, “Eḡa ma nae au melagai! Wate jijimanina ma nae au numa.”
MAR 8:27 Iesu, ana tauvotaḡotaḡo maiteni i nae melagaii Caesarea Philipai au ḡereḡerei. Maranai i nenae ma Iesu, taui i paridadanei, “Rava e ririwa; tau aiai?”
MAR 8:28 Ma taui i paribelei, “Ḡelaui e ririwa da tam, John Taubabataito. Ma ḡelaui Elijah. Ma ḡelaui e ririwa da peroveta wariaḡana tagogi.”
MAR 8:29 Ma Iesu, taui i paridadanei, “Wate taumi, mena o notanota-nei? O ririwa da tau aiai?” Peter i paribelei, “Tam God ana Messiah - anona Keriso.”
MAR 8:30 Iesu, taui i viḡaei da eḡa aiai ina riwei da tauna aiai.
MAR 8:31 Ma Iesu i raukarei da ana tauvotaḡotaḡo i giuni i pa, “Rava Natuna ina vinuapoapoe kaua. Ma dogadogara, pirisi babadai ma tarawatu babadai, tauna ina pari-geduaiei ma ina viraḡeni. Ma au pom tonuḡa au murina ina vomairi me.”
MAR 8:32 Iesu jijimaninei wei kauai i bababaniei ma lamna aubaina Peter, tauna i taravaini au ririva ma enana i vikarei.
MAR 8:33 Wate Iesu i mae-tavirei ma ana tauvotaḡotaḡo i ʼnanai. Ma Peter i eni, i pa, “Satan ma nae au muriu! Tam am nota eḡa Godei ita nenei, eḡa da ravei.”
MAR 8:34 Ma Iesu, patara ma ana tauvotaḡotaḡo i raukwatuei ma i riwei, “Mepa da aiai ita votaḡotaḡoiu. Tauna ina boviana-melei ma ana korosi ina avarai ma ina votaḡotaḡoiu.
MAR 8:35 Aiai ana lawana e tatajijini, ina vine-boai. Ma aiai da ana lawana i verenei; Tau ma Riwana Aiaina aubaina. Tauna ana lawana ina vaimelei.
MAR 8:36 Ana aii bo anona aiwai, mepa da wei dobuna lawanana ma vigulauna ma vaipai ma am lawana maemae-nonoana ma vine-boai.
MAR 8:37 Wate aiwaiei am lawana ma gimara-melei.
MAR 8:38 Mepa da aiai: tau ma au viararamana ina vinimalei; ma i mae-puputeu; ma ana ḡoanei kaua apoapoe ina kaukauei. Rava Natuna, tauna ina vinimalei maranaina ina nememei; Amana ana au boruma anela vivivirei maiteni.”
MAR 9:1 Ma Iesu, wenanare i riwei, “Taumi a ririwana-kauemi; rava ḡelaumi weka o maimairi amapo eḡa ona iraḡe da God ana vigulau ona inanai ana rewapanana ina nei.”
MAR 9:2 Au pom six muriai, Iesu, Peter, James ma John i taravaini. Ma taui ava i ḡae ola ḡaeḡaena au tepana. Ma kampa taui au matai, Iesu inanana i virai.
MAR 9:3 Ana gara i arapoira ma gamrina i vimata-kamokamota; eḡa me aiwai ḡelauna au dobu nanare.
MAR 9:4 Ma kampa au matai, Elijah ma Moses i eḡa. Ma Iesu maiteni i bababani.
MAR 9:5 Ma Peter Iesu i riwei, “Tauviararamana, i aii da tauta weka. Ma vianinelai da numakweta tonuḡa ana voai: tagogi tam aubaim, ḡelauna Moses ma ḡelauna Elijah aubaina!”
MAR 9:6 Ma taui i rovo kaua ma Peter eḡa ita aramanei da aiwai i latolatoni.
MAR 9:7 Anina ma apau i eḡa ma taui i purui. Ma pona apauei i opu ma i riwa i pa, “Wei Tau Natu au nuavainana, ona rautaniḡanei!”
MAR 9:8 Maratagogi taui i ʼnana viravira ma eḡa aiai ḡelauna ita inanai ma Iesu, tauna ava.
MAR 9:9 Ma maranai olei i ḡaiḡairai ma Iesu, taui i viḡaei da aiwai i ʼnananaia eḡa ina vieḡai da au naona Rava Natuna iraḡelei ina vomairi me.
MAR 9:10 Ma taui, wei riwana i voteletelei ma i babani vivira i pa, “Iraḡelei vomairi me anona aiwai?”
MAR 9:11 Ma taui, i vitara-virevirei i pa, “Aiwai aubaina, tarawatu babadai e ririwa da Elijah au naona ina nei?”
MAR 9:12 Iesu i paribelei, “Riwa kaua Elijah au naona ina nei da aiwai anatapuna ina vokaukauei. Aubaina wariaḡa i girumi da Rava Natuna ina vinuapoapoe kaua ma ina inana-geduaiei.
MAR 9:13 Wate a ririwana-kauemi da Elijah anina i nei ma rava, ai ḡoanei tauna i rau-iviapoapoelei me i girugirumia nanare.”
MAR 9:14 Iesu ana tauvotaḡotaḡo tonuḡa maiteni olei i ḡaira memei ai rava awari ma patara ḡaeḡaena, taui i gariḡuruvi. Ma Jew ai tarawatu babadai, taui maiteni i vivitarapiri.
MAR 9:15 Maranai patara, Iesu i ʼnanai. Taui orai i auepai ma awarina i ruba ma i viegualauei.
MAR 9:16 Iesu, taui i vitara-virevirei, “Aiwai o vitarapiriei?”
MAR 9:17 Oroto tagogi patara au poui i paribelana, “Tauviararamana, arua-apoapoena natu orotona au orana e mamae ma i kauei da eḡa ita bababani, lamna aubaina a neiai awarim.
MAR 9:18 Maranai ana doria e ururu-melei, lamna arua-apoapoena: tauna au doa e tawatawanei; gamona e vivipuropuro; ivona e utauta ḡiriḡiriei; ma inina e badobado. Am tauvotaḡotaḡo a vibaḡai da arua-apoapoena ita viopuni, wate eḡa tagotagogina da ita kauei.”
MAR 9:19 Ma Iesu i paribelei, “Oo mara aiwai ona vitumaḡana! Ta mae ḡaḡa ma ami vita ana ʼvara ḡaḡalei? Tevera awariu ona neiai!”
MAR 9:20 Ma tevera i neiai Iesu awarina. Ma maranai arua-apoapoena, Iesu i ʼnanai, maratagogi tevera i viaikwajiana-guratei da au doa i tonei ma i vitatauvira ma i vivipuropuro.
MAR 9:21 Iesu, tevera amana i vitara-virevirei, “Wei teverana ana doria mara aiwai i vikarei?” I paribelei i pa, “Maranai aburunai.
MAR 9:22 Arua-apoapoena mara au anatapuna, tauna ai au araratana ma au waira e tawatawanei ma i ḡoei da ita viraḡeni. Mepa da tam tagotagogina; ma raunuʼapoapoelelai ma ma voaguiai!”
MAR 9:23 Iesu, tauna i riwei, “Menanare da u riwa, ‘Mepa da tam tagotagogina?’ Aiai ravana e vivitumaḡana, God anatapuna ina kauei tauna aubaina.”
MAR 9:24 Maratagogi tevera amana i garara, “A vitumaḡana, wate au tumaḡana eḡa ita rata ma ma voaguiu da ina rata!”
MAR 9:25 Iesu i ʼnana da patara i rierieiai awarii ma lamna aubaina arua-apoapoena i egari i pa, “Tam arua taniḡa-potapotana ma gumgum. Tau a egaegarim da tevera ma opu-tawanei. Ma eḡa melanai au orana ma rui me!”
MAR 9:26 Ma arua i garara ma tevera i viaikwajiana-guratei ma i opu-tawanei. Ma tevera inanana me taubeu. Ma rava maḡamaḡaui kampa i riwa, “Tauna iʼraḡe!”
MAR 9:27 Ma Iesu, tauna urana i vojijini ma i sinaepai da i mairi.
MAR 9:28 Muriai Iesu, ana tauvotaḡotaḡo maiteni i rui au numa. Ma maranai taui ava ma i paridadanei i pa, “Aiwai aubaina tauai eḡa tagotagogina da arua-apoapoena ata viopuni?”
MAR 9:29 Iesu, i riwa, “Arua-apoapoei me wenanare, pari ainelana ina viopuni.”
MAR 9:30 Iesu, ana tauvotaḡotaḡo maiteni dobuna i netawanei ma Galili i verautuini. Iesu eḡa ita ḡoei da rava ita aramanei da taui mepa.
MAR 9:31 Aubaina tauna, ana tauvotaḡotaḡo i viararamani i pa, “Taui Rava Natuna ina amverenei rava ḡelaui au urai. Ma taui ina viraḡeni. Wate au pom tonuḡa au murina ina vomairi me.”
MAR 9:32 Wate taui eḡa ita aramanei tauna aiwai i bababaniei. Ma pari-dadanana i rovoei.
MAR 9:33 Iesu ana tauvotaḡotaḡo maiteni i ḡeta au Capeniam ma au numa i rui. Ma Iesu, taui i vitara-virevirei, “Au etanai aiwai o vitarapiriei?”
MAR 9:34 Wate taui i genuana, aubaina au etanai taui i vitarapiri vivira da aiai i ḡetelara.
MAR 9:35 Iesu i kiala ma Apasol 12 i raukwatuei awarina ma i riwei i pa, “Aiai e ḡoeḡoe da ina vibada. Tauna ina tereḡairana-melei ma ina vimuri dewadewa ma ina vitaunola rava aubai.”
MAR 9:36 Ma Iesu, tevera i vaia ma au poui i vimairini. Ma urana au jiḡona i tere-taḡonei. Ma taui i riwei i pa,
MAR 9:37 “Aiai ravana; tau wavauei, tevera wenanare i rauḡorei. Lamna tau maiteni e rarauḡoreiu. Ma aiai da tau e rarauḡoreiu. Lamna tauparitawaneu maiteni e rarauḡorei.”
MAR 9:38 Anina ma John, Iesu i riwei, “Tauviararamana! Tauai, oroto tagogi a inanai; tam wavamei arua-apoapoena i viviopuni ma tauna eḡa turata. Lamna aubaina a viḡaei da eḡa ina kauana-melei.”
MAR 9:39 Iesu i riwa, “Eḡa ona viḡaei! Eḡa aiai au wavau kaua babai ina kauei ma muriai ina parivai-apoapoeniu.
MAR 9:40 Aiai ravana eḡa ata ḡavia; lamna turata.
MAR 9:41 Tau a ririwana-kauemi. Mepa da aiai ravana, waira i veremi tau au wavau; aubaina taumi au Tauvotaḡotaḡo. Taui ai maia eḡa ina vine-boai.”
MAR 9:42 Aiai ravana i kauei da wei teverana ana tumaḡana Tau awariu i viapoapoeni da ḡoʼapoapoe i kauei. Lamna i ai da ḡaima ḡaeḡaena ravana au uatabana ina duri ma au boga ina tawanei aubaina God, tauna ina kovoḡa-guratei.
MAR 9:43 Mepa da nimam i kauem da ḡoʼapoapoe u kauei. Ma bori-tawanei! I aii da nimam tagogiava ma lawana mamae-nonoana ma vaia. Ma eḡa ma kauei da nimam ruaḡa aiaii ma ma nae ai au menamenana; mepa ai eḡa melanai ita bobo.
MAR 9:45 Mepa da aem i kauem da ḡoʼapoapoena u kauei. Ma bori-tawanei! I aii da sigesigem au lawana mamae-nonoana ma rui. Eḡa me aem ruaḡa aiaii ma ai au menamenana ina tawanem.
MAR 9:47 Ma mepa da matam ina kauem da ḡoʼapoapoena u kauei. Ma vaitawanei! I aii da matam tagogi ma God ana vigulau ma rui. Eḡa me matam ruaḡa ma ai au menamenana ina tawanem;
MAR 9:48 dobuna motamotana eḡa ita irairaḡe ma ai eḡa ita bobo.
MAR 9:49 Au Tauvotaḡotaḡo anataputapui, ai araratanei ina bogai.
MAR 9:50 “Nia i ai lam viaiainana aubaina. Ma mepa da i tomatoma, mena ma vidagianei. Nia au orami ina mae ma ona viturana vivira!”
MAR 10:1 Ma Iesu, dobuna i netawanei ma i nae Judea ana paratana. Ma Waira Jordan i damani da au baba ḡelauna. Patara ḡaeḡaena i riana-melei. Ma Iesu i viararamana, me mara patapatana i kaukauei nanare.
MAR 10:2 Ma Pharisi ḡelaui i ḡoei da tauna ita waroi. Ma lamna aubaina i vitara-virevirei, “Tarawatu e mamae bo eḡa da rava, awana maiteni ita vilamonei?”
MAR 10:3 Ma Iesu i paribelei, “Moses ana Tarawatu aiwai e ririwei?”
MAR 10:4 Ma taui i riwa, “Moses ana Tarawatu e ririwa da oroto vilamona pepana ina girumi ma awana ina verei. Ma taui ina vilamonei.”
MAR 10:5 Iesu i paribelei, “Taumi orami i bada. Au baina Moses wei Tarawatuna i terei.
MAR 10:6 Wate ona notai da au karena, maranai God rava i kauei ma tauna oroto ma wavine i kauei.
MAR 10:7 Ma lamna aubaina oroto amana ma alona ina netawanei
MAR 10:8 ma awana maiteni ina vitagogi da taui eḡa ruaḡa me au naona ma tupua tagogi.
MAR 10:9 God aiwai i vitagogiei, eḡa aiai ina vilamonei.”
MAR 10:10 Maranai taui i naeme au numa, ma tauvotaḡotaḡo, Iesu i vitara-virevirei wei kauai aubaii.
MAR 10:11 Iesu i paribelei, “Mepa da oroto, awana i voterei. Ma wavine ḡelauna i ravaḡi. Lamna tauna, awana awarina i rauiviapoapoe.
MAR 10:12 Ma nanarena mepa da wavine, awana i voterei ma oroto ḡelauna i ravaḡi. Lamna awana, awarina i rauiviapoapoe.”
MAR 10:13 Rava ḡelaui, roaroa i neiai Iesu awarina da urana au tepai ita terei. Ma ana tauvotaḡotaḡo, ravai i viḡaei.
MAR 10:14 Maranai Iesu wei kauai i ʼnanai. Ma ana tauvotaḡotaḡo i eni ma i riwa, “Roaroa ona voterei da awariu ina nei. Ma eḡa ona viḡaei. Au baina God ana vigulau, lamna rava wenanare aubai me wei roaroai.
MAR 10:15 A ririwana-kauemi. Aiai, God ana vigulau eḡa ina vaia me tevera aburuna nanare. Tauna, eḡa God ana au vigulau ina rui.”
MAR 10:16 Ma roaroa i taravaini ma i rapai, urana au tepai i terei, i raupari ma i viaiaini.
MAR 10:17 Ma maranai Iesu i vomairi da i nenae. Oroto i ruba ḡeta ma au naona i raudune ma i riwa i pa, “Taugiu vinualaulaunam. Aiwai ana kauei da lawana maemae-nonoana ana vibuderiei?”
MAR 10:18 Ma Iesu i paribelei i pa, “Aiwai aubaina, tau u vikaua vinualaulauneu? God, tauna ava vinualaulaunana.
MAR 10:19 Tam, God ana Tarawatu u aramanei, Eḡa ma viraḡena! Eḡa ma awadanene! Eḡa ma danene! Eḡa ma viwavu-moru! Eḡa ma amkwalakwala! Amam ma Alom ma vivirei!”
MAR 10:20 Ma tauna i riwei, “Taugiu! Maranai tau aburueu da amadodo, wei tarawatui anatapui a voteletelei.”
MAR 10:21 Iesu, tauna i ʼnanai ma i vinuavainei ma i riwei, “Kaua tagogi e mamae eḡa uta kaukauei. Ma nae ma am purapura anatapuna ma gimarei. Ma manena, rava molamolakai ma verei. Ma au mara God, tam ina vimaiem. Ma ma nei ma ma votaḡotaḡoiu!”
MAR 10:22 Ma maranai oroto wei riwana i nonori. Naona i peu ma ana nuabolana i nae; aubaina tauna, purapura ravana.
MAR 10:23 Iesu i ʼnana viravira ma ana tauvotaḡotaḡo awari i riwa, “I piripiri kaua da purapura ravana, God ana au vigulau ina rui.”
MAR 10:24 Tauvotaḡotaḡo riwana i baiei maranai Iesu wenanare i babani. Ma Iesu i riwa me, “Natunatu! I piripiri kaua da purapura ravana, God ana au vigulau ina rui.
MAR 10:25 I telatela kaua da ḡamoḡamo ḡaeḡaena wavana kamel, iḡoma au gavogavona ina rui. Ma i piripiri guratana da purapura ravana, ana lawana God ina verei. Ma God, tauna ina vibadei.”
MAR 10:26 Taui i vinuanaina ma ai nota i kwa. Ma taui ava i babani vivira i pa, “Mepa da nanare; amapo aiai lawana mamae-nonoana ina vaia?”
MAR 10:27 Iesu awarii i ʼnana ma i riwei, “Rava awarii wei kauai i piripiri. Wate eḡa God awarina. God awarina aiwai anatapuna i telatela kaua.”
MAR 10:28 Ma Peter i riwei, “Ma tauai menanare? Tauai ai purapura a voterei ma tam a votaḡoim.”
MAR 10:29 Iesu i paribelana, “A ririwana-kauemi. Aiai da ana numa bo varevareina bo novunovuna bo alona bo amana bo natunatuna bo ana wapu ina voterei ma tau ina votaḡotaḡoiu; tau ma Riwana Aiaina aubaina.
MAR 10:30 Tauna ana maia ina rata kaua wei au dobuna. Tauna ana maia ina viaitepatepani da ana numa, varevareina, novunovuna, alona, natunatuna ma ana wapu, anatapui ina maḡa. Rava ina rau-iviapoapoelem; aubaina tam, tau au Tauvotaḡotaḡo da mara au murina tauna lawana mamae-nonoana ina vaia.
MAR 10:31 Wate maḡamaḡaui marina e vivinao; taui ina vimuri. Ma maḡamaḡaui da e vivimuri; ina vinao.”
MAR 10:32 Iesu, ana tauvotaḡotaḡo maiteni i ḡeḡae au Jerusalem. Iesu, taui au naoi i nenae. Tauvotaḡotaḡo i baiei. Ma rava ḡelaui au muri i nenei i rovo kaua. Ma taui 12 i rauḡorei au ririva ma i raukarei da kaua amapo da awarina ina tupua; taui i vieḡei
MAR 10:33 I pa, “Ona inana, tauta ta ḡeḡae au Jerusalem. Ma Rava Natuna ina verenei pirisi babadai; ma tarawatu babadai awarii. Ma taui ana iraḡe ina vianinei. Ma Mai Jentail ina verei.
MAR 10:34 Ma tauna ina vijiboḡi ma ina ovai ma ina kwapui ma ina viraḡeni. Au pom vitonuina ina vomairi me.”
MAR 10:35 - Zebedi natunatuna James ma John i nei Iesu awarina ma i vibaḡai i pa, “Tauviararamana! Tauai ai ḡoana a vivibaḡei uta kauei.”
MAR 10:36 Iesu i riwa i pa, “Aiwai o ḡoeḡoei ana kauei aubaimi?”
MAR 10:37 Taui i paribelana, “Ma verelai da ana kiala, tagogi au oiem ma ḡelauna au kelakelaum am au vigulau.”
MAR 10:38 Iesu i paribelei, “Taumi eḡa ota aramanei aiwai o vivibaḡei! Iniviara kelakana ana umai. Taumi tagotagogina da ona umai bo? Tagotagogina ona babataito me tau ina babataitoiu?”
MAR 10:39 I paribelei, “Tauai tagotagogina!” Iesu i riwei, “Iniviara kelakana anina ona umai ma ona iraḡe me tau ana iraḡe.
MAR 10:40 Wate tau au rewapana eḡa ita mamae da ana veremi da mepa ona kiala au oieu bo au kelakelau. God, rava i vinevinei; taui ai gabu i vokaukauei.”
MAR 10:41 Maranai Tauvotaḡotaḡo 10 ḡelaui, wei riwana i nonori. Taui James ma John awarii i ḡaiawa.
MAR 10:42 Ma Iesu, taui anatapui i ḡorei da awarina ma i riwei, “O aramanei da jentail ai babada, dobu ḡela ravai jentail awarii e mamae-ḡaeḡae ma e rarau-iviapoapoelei. Wate taui ai babada ḡaeḡaei, ai rewapana i ḡetelera da ai rava e vibadebadei da ai ḡoana e kaukauei.
MAR 10:43 Wate au tauvotaḡotaḡo eḡa nanare. Eḡa da aiai i ḡoei da ina ḡetelara taumi au poumi; tauna anina da ina vitaunola.
MAR 10:44 Aiai i ḡoei da ita vinao. Tauna ina vitaunola rava anatapui aubai.
MAR 10:45 Ma nanare Rava Natuna eḡa ita nei da tauna, tana nolei. Wate ita vitaunola rava aubaii. Ma ana lawana ita verenei da rava maḡamaḡaui ai lawana ita gimara-melei.”
MAR 10:46 Ma taui i ḡeta au Jeriko. Iesu, ana tauvotaḡotaḡo, patara ḡaeḡaena maiteni dobuna i opuopu-tawanei. Ma oroto mata-potapotana, wavana Batimeias, Timaeus natuna au etanai i kiakiala ma i viamgigimana.
MAR 10:47 Maranai i nonori da tauna, Iesu Nasaretei; garara i raukarei i pa, “Iesu, tam David natuna! Ma raunuʼapoapoeleu!”
MAR 10:48 Rava maḡamaḡaui, tauna i rai ma i riwei da ita genuana. Wate tauna, garara i voguratei, “David Natuna! Ma raunuʼapoapoeleu!”
MAR 10:49 Iesu i tumairi ma i pa, “Ona ḡoreiai!” Anina taui, mata-potapotana i ḡoreiai i pa, “Tepam ina tora ma ma vomairi! E ḡoreḡorem!”
MAR 10:50 Tauna, ana puru i tawanei ma i vomairi laḡilaḡina ma i nei Iesu awarina.
MAR 10:51 Iesu i paridadana i pa, “Aiwai u ḡoei ana kauei aubaim?” Mata-potapotana i paribelei, “Tauviararamana! A ḡoei da ana inana me.”
MAR 10:52 Iesu i riwa, “Ma nae! Am tumaḡana i vilawanim.” Maratagogi tauna i ʼnana me ma Iesu au eta i votaḡotaḡoi.
MAR 11:1 Ma maranai Jerusalem i tuḡereḡerei ma i rui au Betphagi ma Bethani au ola Olives. Ma ana tauvotaḡotaḡo ruaḡa i paritawanei,
MAR 11:2 ma i riwei i pa, “Ona nae au melagai au naomi. Maranai o ruirui, kampa donki natuna ḡaubo, raḡiraḡitana ona nelaḡai. Tauna eḡa aiai ita geru-dadanei. Ona rupeni ma ona neiai.
MAR 11:3 Mepa da aiai ina paridadana, ‘Aiwai aubaina wei o kaukauei?’ Ona riwei, ‘Bada e ḡoeḡoei ma maratagogi ina paritawana-melei.”
MAR 11:4 Ma i nae ma donki ḡaubona au doa au metaeta raḡiraḡitana i rupeni.
MAR 11:5 Rava ḡelaui kampa i maimairi i paridadana i pa, “Aiwai o kaukauei donki ḡaubona o ruperupeni?”
MAR 11:6 Ma i paribelei me Iesu i ririweia nanare ma taui i voterei da i nae.
MAR 11:7 Taui donki i neiai Iesu awarina ma ai puru au uporana i tawana-epai ma au tepana Iesu i kiala.
MAR 11:8 Ma rava maḡamaḡaui, ai puru au eta i ebani ma ḡelaui, ai rugurugu i tarataraia i ebani.
MAR 11:9 Taui i vivinao ma taui au muri i nenei i garara:
MAR 11:10 “Viviaiainana amata David ana vigulau e nenei!”
MAR 11:11 Iesu i ḡeta au Jerusalem ma i rui au Tempol ma anatapuna i tuvirevirei ma au i biga aubaina, i opu me au Bethani, taui 12 maiteni.
MAR 11:12 Ma marana i tom, taui Bethani i opu-tawanei ma Iesu am-iraḡe.
MAR 11:13 Au weia ma damala aina i ʼnanai ana ruguruguna. Ma i nae da ita inanai da i ua bo eḡa. Maranai kampa i ḡeta, eḡa aiwai ita nelaḡai. Anina ai ruguruguna ava, aubaina eḡa damala ana mara.
MAR 11:14 Iesu, damala aina i riwei i pa, “Eḡa aiai amadodo ma amapo anom ina am-melei!” Ma ana tauvotaḡotaḡo i nonori aiwai i latoni.
MAR 11:15 Maranai taui i ḡeta au Jerusalem, Iesu i rui Tempol garina au orana ma taugimara i viaḡaḡana-opunei, mane tauviraina ai kepakepa ma gabubu taugimareina ai anikiala i vitauvirai.
MAR 11:16 Ma i viḡaei da eḡa aiai ana gimara Tempol au orana ita avarai-naiei.
MAR 11:17 Ma rava i viararamani i pa, “I girugirumia nanare,
MAR 11:18 Pirisi Babadai ma tarawatu Babadai i nonori ma i ogei da ita viraḡeni. Taui, Iesu i rovoei aubaina patara ana viararamana i baiei.
MAR 11:19 Ma au bigai Iesu ana rava, Jerusalem i opu-tawanei.
MAR 11:20 Ma ubaubanai taui i nenae ma damala aina i ʼnanai anatapuna i poi.
MAR 11:21 Peter i notai ma i riwa “Tauviararamana ma inana! Damala aina u parivai-irairaḡenia i poi.”
MAR 11:22 Iesu i paribelei, “God ona vitumaḡanei!
MAR 11:23 A ririwana-kauemi. Rava wei olana ita riwei, ‘Ma vomairi ma au boga ma tawanem!’ Ma nuanuana eḡa ina raḡaraḡa ma ina vitumaḡana da aiwai e ririweia, ina tupua.
MAR 11:24 Lamna aubaina a ririwemi. Aiwai ami au pari o vibaḡei, ona vitumaḡana da taumi boiboḡi o vaia ma ina viḡarimiei.
MAR 11:25 Ma maranai e raraupari, au naona rava anatapui ai ḡoʼapoapoe awarim ma nota-tawanei. Ma nanare amam au mara am ḡoʼapoapoe ina nota-tawanei.”
MAR 11:27 Taui i nememei au Jerusalem ma Tempol au orana i bababara. Ma Pirisi Babadai, Tarawatu Babadai ma dogadogara i nei Iesu awarina.
MAR 11:28 Ma i paridadanei i pa, “Aiwai vibadanei wei kauai e kaukauei? Aiai vibadana i verem da wei kauai uta kauei?”
MAR 11:29 Iesu i paribelei i pa, “Au vitaraviravira tagogi ana terei ma ona paribeleu. Ma ana riwemi; aiwai vibadanei wei kauai a kaukauei.
MAR 11:30 Aiai, John taubabataito vibadana i verei da rava ita babataitoi, God bo rava? Ona riweu!”
MAR 11:31 Taui i vitarapiri vivira, “Mepa da tana riwa, ‘Godei.’ Tauna ina riwa, ‘Ma aiwai aubaina eḡa ota vitumaḡanei?’
MAR 11:32 Wate eḡa tana riwa da, ‘Ravei.” Taui rava i rovoei, aubaina rava anatapui, ai nota da John anina peroveta.
MAR 11:33 Ma i paribelei, “Tauai eḡa ata aramanei.” Iesu i riwa, “Tau nanare eḡa ana riwemi aiwai vibadanei wei kauai a kaukauei.”
MAR 12:1 Iesu i vikarei ma awanainei awari i babani i pa, “Mara tagogi oroto, ana wapu i kauei ma grape i paewi ma i gari ma grape anigudana ma violaḡa numana i voai. Ma tauipi ḡelaui i verei da ita nolei taui anatapui aubai. Ma i vaḡai au dobu ḡela.
MAR 12:2 Tuaruta ana mara i ḡetai ma taniwaga, ana taunola i paritawanei tauipi awarii da ana ḡuta ita vaia.
MAR 12:3 Wate tauipi, tauna i vojijini ma i kwapui ma kwakwavina i paritawanei.
MAR 12:4 Ma taniwaga, taunola ḡelauna i paritawanei. Ma taui, kolana i viaibauni ma i vitepaubaubai.
MAR 12:5 Ma taunola ḡelauna i paritawanei ma tauna i viraḡeni ma i maḡa ḡelaui i paritawanei, ḡelaui i kwapui ma ḡelaui i viraḡeni.
MAR 12:6 Ma tagogi ava e mamae da ina paritawanei. Lamna natuna orotona tagotago ana nuavainana. Ma tauna au murioina i paritawanei ma i pa, ‘Taui, natu ina vivirei.’
MAR 12:7 Wate taui, tauna i ʼnanai ma i riwa vivira i pa, ‘Wei taniwaga natuna. Ona nei, tana viraḡeni ma ana buderi ina viḡaritaiei!’
MAR 12:8 Ma i vunui ma i viraḡeni ma tupuana wapuei i tawanana-opunei.
MAR 12:9 —Wapu taniwagana marina aiwai ina kauei taui awarii? Tauna ina nei ma tauipi ina viraḡeni ma grape wapuna ina veredamanei tauipi ḡelaui awari.
MAR 12:10 Wei girumana o iavi bo eḡa? ‘Wei ḡaimana, tauvoa i geduaiei, wate muriai i nelaḡai da tauna ḡaima kaua.
MAR 12:11 Wei lamna, Bada ana kaua ma inanana i vinualaulauna.”
MAR 12:12 Jew babadai i aramanei da awanaina lamna taui i bababaniei ma i ḡoei da ita pani. Wate taui patara i rovoei, lamna aubaina Iesu i voterei ma i nae.
MAR 12:13 Ma Pharisi ḡelaui ma Herod ana rava ḡelaui i nae Iesu awarina da riwei ita waroi.
MAR 12:14 Taui i nei ma i riwa, “Tauviararamana, tauai aramanei da tam rava jijimanim. Ma rava wavai naenaei ma rava labalababa eḡa uta vibainaenaei ma anatapui e vaivaia da tagogi. Wate tam God ana babani riwa kauei e viararamani. Ma riwelai tax tana terei Rome gulauna wavana Caesar awarina, i aii bo eḡa?”
MAR 12:15 Wate Iesu, ai moru i ʼnana-bauni ma i riwei, “Aiwai aubaina o raudadaniu? Mani tagogi ona neiai da ana inanai!”
MAR 12:16 Denarius tagogi i neiai Iesu awarina ma taui i vitara-virevirei, “Wei aiai aruana ma wavana?” I paribelei, “Caesar.”
MAR 12:17 Iesu i riwa, “Aiwai Caesar ḡarinei, Caesar ona verei. Ma aiwai God ḡarinei, God ona verei!” Ma taui i baiei.
MAR 12:18 Mai Sadusi ai vitumaḡana da rava eḡa ita vovomairi-me maranai e irairaḡe. Anina ma ḡelaui i nei Iesu awarina ma i paridadanei,
MAR 12:19 “Tauviararamana! God ana tarawatu, Moses wenanare i girumi: Mepa da oroto iʼraḡe ma kaiababana i netawanei ma eḡa natunatui. Oroto vareina kaiababana ina ravaḡi ma roaroa ina ḡuni vareina aubaina.
MAR 12:20 Mara tagogi varevarei seven i mae. Ma natuevou i tavine ma eḡa natunatuna ma oroto i ʼraḡe.
MAR 12:21 Vareina viruaina kaiababa i ravaḡi ma tauna maiteni eḡa natuna ma i ʼraḡe. Ma nanare vareina vitonuina.
MAR 12:22 Ma nanare anatapui seven, wavinena i ravaḡi ma eḡa natunatui. Au muriai wavine iʼraḡe.
MAR 12:23 Anatapui seven, wavinena i ravaḡi. Vomairi me au marana, lamna aiai awana?”
MAR 12:24 Iesu, taui i riwei, “Aiwai Moses i girumi ma God ana rewapana eḡa ota aramanei.
MAR 12:25 Maranai taui iraḡelei ina vomairi, taui eḡa ina tavine bo ina vitavinei. Wate ina mae me anela au mara.
MAR 12:26 Ma rava iraḡelei ai vomairi babanina, Moses ana tarawatu eḡa ota iavi bo? Mepa ai i ararata lana, kampa God Moses i riwei: Tau Abraham ana God ma Isaac ana God ma Jacob ana God.
MAR 12:27 Tauna eḡa rava irairaḡei ai God, wate rava lawalawai ai God. Taumi o moru kaua!”
MAR 12:28 Ma tarawatu badana tagogi i nae ma ai vitarapiri i nonori. Ma i nonori da Iesu i babani kaua, lamna aubaina tauna i vitara-viravira, “God ana tarawatu metauna i ḡetelara?”
MAR 12:29 Iesu i paribelei, “Ḡeḡetelarana tagogi lamna wei: Ona rautaniḡana Israel! Bada ata God, tauna ava Bada.
MAR 12:30 Bada ami God nuanuami ina vaia orami anatapunei ma aruami anatapunei ma ami nota anatapunei ma ami rewapana anatapunei!
MAR 12:31 Ma viruaina lamna wei: Rava ḡelaui nuanuam ina vaia me tam nuanuam e vaivai-melei! Wei tarawatui ruaḡa i ḡetelara, eḡa me ḡelaui nanare.”
MAR 12:32 Tarawatu badana i riwa, “Tauviararamana u babani kaua! Riwa kaua u babaniei, Bada Tauna ava God ma eḡa mepa ḡelauna.
MAR 12:33 Ma nuanuami ina vaia orami anatapunei ma ami nota anatapunei ma ami rewapana anatapunei. Ma, Rava turam nuanuam ina vaia me tam nuanuam e vaivai-melei. Wei tarawatui ruaḡa lamna i ḡetelera, eḡa me pulo apuapunana bo pulo ḡelaui.”
MAR 12:34 Iesu i ʼnanai da tauna i paribelana kaua ma i riwei, “Tam, God ana vigulau au ḡereḡerena e ḡeḡeta.” Ma eḡa aiai tepana ita tora da Iesu ita vitara-viravirana-melei.
MAR 12:35 Maranai Iesu au Tempol i viararamana ma i vitara-viravira i pa, “Aiwai aubaina Tarawatu Babadai e ririwa da Keriso tauna David natuna?
MAR 12:36 Arua Vivivireina, David nota i verei ma tauna i riwa:
MAR 12:37 —David, tauoina wei gulauna i ḡorei bada. Ma menanare da badana lamna, David natuna?” Patara ḡaeḡaena riwana i nonori ma i vinuaiai.
MAR 12:38 Ma Iesu, taui i viararamani i pa, “Tarawatu babadai ona rovoei. Ai gara manamanai ma e bababara nae au deba da rava taui e vivivirei.
MAR 12:39 Taui anikiala vinevinei pari au numana ma au torela, gabu aiaii e vaivaia.
MAR 12:40 Taui, kaikaiababa e morumorui ma ai numa e kwalekwalei, e morumoru ma e raraupari-vai-manamanawa. Taui ai kovoḡa ina apoapoe guratana.”
MAR 12:41 Ma Iesu, pulo aniterenana au baba ḡelauna i kiala ma rava i ʼnananai mane i tereterei. Rava maḡamaḡaui vivimanei, mane maḡamaḡaui i terei.
MAR 12:42 Wate kaiababa molamolakana i nei ma mane muomuoi ruaḡa i terei, ruvana i aburu kaua.
MAR 12:43 Ana tauvotaḡotaḡo i ḡorei ma i riwei, “Anina a ririwemi, wei kaiababa molamolakana i tere-guratei, eḡa me taui ḡelaui.
MAR 12:44 Taui ḡelaui ai maurei i verena, wate wei kaiababa molaka ma ḡarinei anatapuna i terei, ana anilawana anatapuna.”
MAR 13:1 Iesu, Tempol i nene-tawanei ma ana tauvotaḡotaḡo tagogi i riwa, “Tauviararamana! Numa i viḡulau ḡaḡa ma numa ḡaimai i rata ḡaḡa.”
MAR 13:2 Iesu i paribelei, “Wei numai ḡaeḡaei u inanai, eḡa ḡaimai tagogi, turana au tepana ina mae. Ḡaima anatapui ina rikai.”
MAR 13:3 Iesu i kiakiala au ola Olives, Tempol au navanavaḡela ma Peter, James, John ma Andrew i nei ma i vitaraviravirana govaḡei
MAR 13:4 i pa, “Ma riwelai mara aiwai wei kauai ina tupua? Ma aiwai ina vimataira da wei kauai anatapui ina tupua?”
MAR 13:5 Iesu, taui i riwei, “Ona inana kaua da eḡa aiai ina terevaideḡaimi!
MAR 13:6 Rava maḡamaḡaui, wavauei ina nei ma ina riwa, ‘Tau Keriso tauvilawana!’ Ma rava maḡamaḡaui ina terevaideḡai.
MAR 13:7 Ma maranai viḡavia ona nonori ma viḡavia aueia riwana ona nonori; eḡa ona rovo! Wei kauai anina da ina tupua, wate wei eḡa damona.
MAR 13:8 Dam, damai ina viḡavia vivira ma dobu, dobuai ina viḡavia vivira. Ma lolo ma gomara dobu au anatapuna. Wei kauai, lamna me wavine ana iniviara e vivikarei maranai e vivinatuna.
MAR 13:9 —Ona inana kaua! Taumi ina panimi ma ina etaremi ma pari numana au orana ina kwapuimi. Ma gavena ma gugulau au naoi ona mairi, aubaina taumi o votaḡotaḡoiu. Ma taui awarii, Riwa Aiaina ona raugugulei.
MAR 13:10 Riwana Aiaina ona raugugulei rava anatapui awari ma muriai damona ina nei.
MAR 13:11 Ma maranai i panimi ma i etaremi. Eḡa ona vinuabola da aiwai ona latoni. Aiwai riwana God i veremi, lamna ona latoni. Aiwai o latoni lamna eḡa taumi ota babani, wate Arua Vivivireina.
MAR 13:12 Rava, vareina ina verenei da ina viraḡeni. Ma ama, natunatuna ina verenei da ina viraḡeni. Ma roaroa, amamai ma aloloi ina viḡaviei da ina iraḡe.
MAR 13:13 Rava anatapui ina geduaiemi tau aubaiu. Wate aiai da e maimairi-jijina da au damona, tauna ina lawana.”
MAR 13:14 “Maranai ‘Kaua apoapoe kaukauana’ e maimairi mepa avena ita mairi. (Buka tauiavana wei ina aramanei anona aiwai). Taui aiavoi au Judea ina ruba laḡilaḡina au ola.
MAR 13:15 Aiai numa au tepana eḡa ina ḡaira bo ina rui au numa da aiwai ina vaia.
MAR 13:16 Aiai au wapu eḡa ina naeme au numa da ana gara ina vaia.
MAR 13:17 Ma iniviara ḡaeḡaena, waivine duaduamai ma taui da e viviḡuḡu awari nai au marana!
MAR 13:18 God awarina ona raupari da wei kauai eḡa au bodu ina tupua.
MAR 13:19 Ma nai au marana amapo iniviara ḡaeḡaena. Ma maranai God dobu i kauei, iniviara ḡaeḡaena eḡa nanare ita tupua ma amapo eḡa nanare ina tupua me.
MAR 13:20 Wate Bada nai marana ina vitupoi. Mepa da eḡa ina vitupoi, rava anatapui ina iraḡe. Wate rava, tauna ana vinevine ina vilawani lamna aubaina mara ina vitupoi.
MAR 13:21 —Muriai keriso tauvilawana morumorui ma peroveta morumorui ina nei ma mataira ma kaua babai ina kauei ma ina kauana dadanei da God ana vinevine maiteni ita terevaideḡai. Lamna aubaina mepa da aiai ina riwemi, ‘Ma inanai, Tauvilawana noi!’ bo ‘Tauna noi!’ Nai babanina eḡa ona vitumaḡanei!
MAR 13:23 Ona inana kaua; anatapuna a riwana-nonoemi!”
MAR 13:24 Iesu wenanare i riwa, “Ma iniviara ḡaeḡaena au murina.
MAR 13:25 Ma ubona marei ina peu
MAR 13:26 —Nai maranaina, Rava Natuna ana rewapanana ma ana borumana apauei ina nei.
MAR 13:27 Ma Tauna, ana anela ina paritawanei dobu au anatapuna da rava tauna ana vinevine ina tuarui dobu au damona da dobu ḡela au damona.”
MAR 13:28 “Damala aina ana awanaina ona aramanei. Maranai ai e numonumoi, lamna ona aramanei da maura e tuturiai.
MAR 13:29 Ma nanare, maranai wei kauai anatapui ina tuputupua, ona aramanei da Rava Natuna i turiai; au metaeta i ḡetai.
MAR 13:30 Anina a ririwemi da wei kauai au naona ina tupua ma muriai da rava marina lawalawaii ina iraḡe.
MAR 13:31 Mara ma dobu ina amoa. Wate riwau eḡa ina amoa.”
MAR 13:32 “Ma eḡa aiai ita aramanei nai marana bo madeḡa aiwai ina nei. Anela au mara eḡa ita aramanei ma Natuna eḡa ita aramanei. Amana, tauna ava i aramanei.
MAR 13:33 Ona vineneḡana ma matami ina kala! Eḡa ota aramanei mara aiwai, wei kauai ina tupua.
MAR 13:34 Wei me rava ana numa i netawanei ma i vaḡai. Ma ana taunola nununai i terei da ita vipaipai ma tagotagogi ava ai nola i verei da ita kauei. Ma tauvineneḡana i riwei da ita vineneḡana.
MAR 13:35 Ona vineneḡana! Eḡa ota aramanei mara aiwai, numa taniwagana e nenei; mepa da au bigai bo au nubautuva bo maratomtomai bo ubaubanai.
MAR 13:36 Ma eḡa matamatavemi ina nelaḡaimi.
MAR 13:37 Aiwai riwana a ririwemi, riwana tagogina rava anatapui a riwei, ona vineneḡana!”
MAR 14:1 Au pom ruaḡa muriai da Raḡona ma Palawa Bagibagina torelai, Pirisi babadai ma Tarawatu Babadai eta i baibaiei da menanare govagovaḡanei Iesu ita vunui.
MAR 14:2 Ma i riwa, “Au torela wei kauai eḡa tana kauei, mepa da viḡaiḡaiawa ḡaeḡaena ina tupua.”
MAR 14:3 Maranai Iesu au Bethani, Simon i ḡoreḡorei lepeleperana ana au numa i kiala ma i amam. Wavine, wagi wavana alabaster i voai ma i ḡeta ma wagi uana i vogai ma daji ḡabuḡabuna, maiana ḡaeḡaena e ḡoreḡorei nard, Iesu au kolana i waḡi.
MAR 14:4 Rava ḡelaui kampa i mamae i ḡaiawa ma i riwa, “Aiwai aubaina daji u vikalokaloei?
MAR 14:5 Wei dajina ita gimarei 300 denarii ruvana ma manena molamolakai ita verei.” Ma taui, wavine i vienenei.
MAR 14:6 Wate Iesu i riwa, “Ona voterei! Aiwai aubaina o vinuabolai? Tauna, kaua aiaina awariu i kauei.
MAR 14:7 Molamolakai awarimi e mamae-nonoa ma ona ḡoei ma taui ona voagui. Wate tau awarimi eḡa ata mamae-nonoa.
MAR 14:8 Wavine ana nola i kauei. Tauna, dajiei tupuau i vokaukauana-nonoei vikokoaga aubaina.
MAR 14:9 A ririwana-kauemi, mepa Riwana Aiaina i raugugulei dobu au anatapui, wei wavinena aiwai i kaukauei ina babaniei, ma eḡa nuanuai ina vuru.”
MAR 14:10 Judas Iskariotei tauna Apasol tagogi, Pirisi Babadai awari i ḡeta da Iesu ita vibenabenamei.
MAR 14:11 Taui i vinuaiai kaua maranai wei i nonori ma Judas i parivainuaḡani da mane ita verei. Ma Judas i ʼnana da mepa gavogavo ita inanai da Iesu ita amverenei.
MAR 14:12 Ma Palawa Bagibagina torela ina vikarei. Maranai sipu orotoi ḡauboi e vunuvunui Raḡona torelana aubaina. Tauvotaḡotaḡo, Iesu i paridadanei, “Mepa u ḡoeḡoei Raḡona torelana ana vokaukauei aubaim?”
MAR 14:13 Iesu, taui ruaḡa i riwei ma i paritawanei, “Ona nae au Jerusalem ma oroto, waira wagina e avavarai ona inanai ma ona votaḡotaḡoi.
MAR 14:14 Au numana e ruiruiana, numa taniwagana ona riwei, ‘Ai tauviararamana i riwa, “Numa vokaukauana mepa ma au Tauvotaḡotaḡo maiteni Raḡona torelana ana ani?”
MAR 14:15 “Ma tauna, numa vatavatara ina viatataiemi i vokaukauana-nonoei ma kampa aubaita ona vokaukaua.”
MAR 14:16 Tauvotaḡotaḡo i nae au Jerusalem ma i ririweia nanare i nelaḡai ma Raḡona torelana i vokaukauei.
MAR 14:17 Au i biga ma Iesu i nei Apasol maiteni.
MAR 14:18 Taui au kepakepa i amam ma Iesu i riwa, “Anina a ririwemi. Taumi tagogi ina vibenabenameu; tagogi weka maiteni amam.”
MAR 14:19 Tauvotaḡotaḡo i vinuabola ma tagotagogi ava i pa, “Eḡa tau tapa?”
MAR 14:20 Iesu i paribelei, “Taumi tagogi weka palawa e vivigaloi au aboma tau maiteni.
MAR 14:21 Wariaḡa i girugirumia nanare, Rava Natuna ina iraḡe. Wate aiai da Rava Natuna i vibenabenamei; tauna, kovoḡa ḡaeḡaena ina vaia! I aii da alona avena ita vinatunei.”
MAR 14:22 Maranai i amam ma Iesu palawa i vaia ma i viegualau, i vogimagimai ma Tauvotaḡotaḡo i verei ma i riwa, “Ona vaia; wei tupuau.”
MAR 14:23 Anina ma wine kelakana i vaia ma i viegualau ma i verei da anatapui i umei,
MAR 14:24 “Wei tau tarau i toi rava maḡamaḡaui aubai ma au parivainuaḡana bagibagina ina vovai-virewapani.
MAR 14:25 Anina a ririwemi, wine eḡa ana uma-melei da maranai God ana rava aubaii ana vigulau.”
MAR 14:26 Ma taui voepaepa welana i ravi ma i ḡae au Ola Olives.
MAR 14:27 Iesu, taui i riwei “I girumi nanare, God i riwa, ‘Tauviḡamoḡamo ana viraḡeni ma sipu ina vilamonei.’ Ma nanare anatapumi ona ruba-tawaneu.
MAR 14:28 Wate au vomairi au murina ana aivinao au Galili.”
MAR 14:29 Peter i riwa, “Mepa da anatapui ina rubatawanem, wate eḡa tau!”
MAR 14:30 Iesu, Peter i riwei, “A ririwana-kauem da amadodo waguvarai muriai da kokorereko ina tou mara ruaḡa; tam mara tonuḡa ma bovieu.”
MAR 14:31 Wate Peter, ponana i bagibagi ma i riwa, “Avena mepa da tau, tam maiteni ana iraḡe. Eḡa melanai ana boviem!” Ma taui ḡelaui riwana tagogina i latoni.
MAR 14:32 Ma au Gethsemani i ḡeta ma Iesu, ana tauvotaḡotaḡo i riwei, “Weka ona kiala ma ana raupari.”
MAR 14:33 Ma Peter, James ma John i taravaini ma nuanuana iʼraḡe ma nuanuana i bola-kauei.
MAR 14:34 Ma taui i riwei, “Au nuabola i rata kaua au orau da e vunuvunuiu. Weka ona mae ma ona vineneḡana.”
MAR 14:35 Ma aburuna i verau-nae ma au doa i peu ma i raupari da mepa da tagotagogina, lamna wei marana apoapoena tauna ita netawanei.
MAR 14:36 I riwa i pa, “Abba Amau! Aiwai anatapuna tagotagogina tam awarim. Wei kovoḡa kelakana ma vaitawanei. Wate eḡa tau au ḡoana, wate tam am ḡoana.”
MAR 14:37 Ma Iesu i nememei ma taui tonuḡa rarau-nuavurui i nelaḡai. Ma Peter i riwei, “Simon! tam aiwai matavena? Mara aburuna uta vineneḡana bo eḡa?”
MAR 14:38 Ma Iesu, taui i riwei, “Ona vineneḡana ma ona raupari da eḡa au rauelara ona peu! Arua e ḡoeḡoei, wate tupua i ḡokokokara.”
MAR 14:39 Ma i naeme ma parina tagogina i raupariei.
MAR 14:40 Maranai i nememei ma i nelaḡai, i matamatave; taui, matai i vitai. Ma taui eḡa ita aramanei aiwai ita riwei.
MAR 14:41 Mara vitonuina i nene-memei ma taui i riwei, “Taumi amapo ona matamatave ma laumi ina tautau? Anina! Mara i ḡetai, ona inanai. Rava Natuna ina vibenabenamei ḡoʼapoapoe ravai au urai.
MAR 14:42 Ona vomairi; tana nae; ona inana! Tauvibenabenameu e nenei!”
MAR 14:43 Iesu i bababani ma Judas, tauna ana Tauvotaḡotaḡo tagogi i ḡetai. Tauna, patara ana apiai maiteni i nei. Pirisi Babadai ma Tarawatu Babadai ma dogadogara, wei ravai i paritawaneiai.
MAR 14:44 Muriai da Iesu awarina ita ḡeta; Judas, patara ai mataira i verei, “Orotona ana vigia laḡolaḡonei; nai tauna. Ona pani ma ona naiei ma ona inana-kauei!”
MAR 14:45 Maranai Judas i ḡeta ma i nae Iesu awarina ma i riwei, “Tauviararamana!” Ma i vigia-laḡolaḡonei.
MAR 14:46 Ma taui, Iesu i vojijini ma i pani.
MAR 14:47 Ma tagogi kampa i maimairi, ana sword i taina-lavui ma Pirisi ḡeḡetelarana ana taunola taniḡana i borituini.
MAR 14:48 Ma Iesu, taui i riwei, “Taumi ana apiami o nei da ota paniu bo, apamina tau amkwalakwalau?
MAR 14:49 Marana patapatai taumi maiteni ta mamae au Tempol ma a viararamana ma eḡa ota paniu. Ma i girugirumia nanare, ina tupua.”
MAR 14:50 Ma Tauvotaḡotaḡo anatapui, Iesu i voterei ma i ruba-tawanei.
MAR 14:51 Ma laraga tagogi, i vikareko ma Iesu i votaḡotaḡoi. Taui i ḡoei da ita vojijini,
MAR 14:52 wate ana kareko i vojijini ma tauna ana kovakovana i ruba.
MAR 14:53 Ma taui, Iesu i naiei Pirisi Ḡeḡetelarana. Pirisi Babadai, dogadogara ma Tarawatu Babadai mepa i vitagogieiana.
MAR 14:54 Ma Peter i votaḡotaḡo da Pirisi Ḡeḡetelarana ana numa. Ma ana au debadeba, purusimani maiteni i kiala ma i viviairara.
MAR 14:55 Pirisi Babadai ma mai Jew ai boru ḡeḡetelarana, Iesu ana apoapoe i baiei da ita viraḡeni; ma i baiana-avei.
MAR 14:56 Matamata maḡamaḡaui, Iesu i viwavu-morumoruei, wate ai viwavu taputapunei ava.
MAR 14:57 Ma ḡelaui i vomairi ma wei wavuna morumoruna i kauei Iesu awarina,
MAR 14:58 “Tauai a nonori tauna i riwa, ‘Wei tempolna i voavoaia. Tau ana rikai ma au pom tonuḡa au murina, Tempol ḡelauna ana voai ma lamna eḡa rava ita voai.”
MAR 14:59 Wate nanare ai viwavu taputapunei ava.
MAR 14:60 Pirisi ḡeḡetelarana i mairi taui au naoi ma Iesu i vitara-virevirei, “Wei ravai e viviwavuim ma eḡa aiwai ma paribelei bo?”
MAR 14:61 Ma Iesu i genuana ma eḡa ita paribelei. Ma Pirisi ḡeḡetelarana i vitaraviravirana-melei, “Tam Keriso tauvilawana bo? Viviaiainana Natuna bo?”
MAR 14:62 Iesu i paribelana, “Tau tauna! Ma Rava Natuna ona inanai, Vivirewapanana au oiena ina kiala ma mara ladanei ina nei.
MAR 14:63 Pirisi ḡeḡetelarana, amlona i ḡaiḡai ma ana gara i sikai ma i riwa, “Aiwai aubaina matamata ḡelaui tana ḡoei?
MAR 14:64 Taumi, vijiboḡa o nonori ma ami nota aiwai?” Taui anatapui i riwa, “Tauna ana ḡoʼapoapoe aubaina anina da ina iraḡe!”
MAR 14:65 Ma ḡelaui i raukarei ma Iesu i ovai ma naona i purui; i raunavanavai ma i riwei, “Ma pariverelai, aiai i ravim!” Ma tauvipaipai, Iesu i vaia ma i vunui.
MAR 14:66 Ma Peter au gabaura i mamae ma Pirisi ḡeḡetelarana ana taunola guguini i ḡetai.
MAR 14:67 Maranai tauna, Peter i ʼnanai i viviairara; ma i ʼnana-tunutunui ma i riwa, “Tam maiteni Iesu Nasaretei, ana tauvotaḡotaḡo!”
MAR 14:68 Wate tauna i bovi ma i riwa, “Eḡa ata aramanei aiwai e bababaniei, a vinuanainei!” Ma i tuopu au metaeta ma [kokorereko i tou].
MAR 14:69 Taunola guguini, Peter i ʼnanai ma i raukarena-melei ma rava au ḡereḡere i maimairi i riwei, “Wei ravana, taui tagogi!”
MAR 14:70 Wate Peter i bovi me. Mara aburuna muriai, taui au ḡereḡere i maimairi, Peter i riwana-melei, “Tam anina, taui tagogi; aubaina tam, Galiliei!”
MAR 14:71 Ma Peter i riwa, “God au matana, tau a ririwa kaua, ravana o ririweia a vivinuanainei!”
MAR 14:72 Maratagogi kokorereko i tou mara viruaina ma Peter, Iesu riwana i notai - Muriai da kokorereko ina tou mara ruaḡa, tam mara tonuḡa ma bovieu. Ma Peter i vinuabola kaua ma i tou.
MAR 15:1 Ubaubanai boiboḡi, pirisi babadai ma dogadogara ma tarawatu babadai anatapui i viboru ma i vianina da Iesu i pani ma i veredamanei Pilate au urana.
MAR 15:2 Pilate, Iesu i vitara-virevirei i pa, “Tam mai Jew ai gulau bo?” Iesu i paribelei i pa, “Anina e ririwa nanare.”
MAR 15:3 Pirisi Babadai e viviwavuim kaua maḡamaḡaui aubai.
MAR 15:4 Ma nanare Pilate, Iesu i vitaraviravirana-melei i pa, “Tam ma paribelana bo eḡa? Ma nonori e viviwavuim kaua maḡamaḡaui aubai!”
MAR 15:5 Wate Iesu i genuana ma eḡa ita paribelei. Ma Pilate i ba kaua.
MAR 15:6 Taui ai kaua maemaena da Raḡona Torelana au marana, Pilate, panipani tagogi, rava ai ḡoanei e ruperupeni ma e vovoterei da e nenae.
MAR 15:7 Oroto tagogi wavana Barabas; tauna Rome gabemani i viḡaviei ma i pani da panipani au numana i mamae. Ana rava maiteni tauviraḡena.
MAR 15:8 Ma patara i ḡeta da Pilate ita vibaḡai da panipani tagogi ita rupeni Raḡona Torelana au marana.
MAR 15:9 Pilate i paribelei, “Taumi o ḡoeḡoei da mai Jew ai gulau ana rupeni aubaimi bo?” Pilate i aramanei da Pirisi Babadai, Iesu i unurei ma lamna aubaina Iesu i veredamanei tauna awarina.
MAR 15:11 Wate Pirisi Babadai, patara i egari da Pilate, Barabas ita rupeni ma eḡa Iesu.
MAR 15:12 Pilate, patara i paridadana-melei i pa, “Tauna o ḡoreḡoreia mai Jew ai gulau mena ana kauanei?”
MAR 15:13 Taui i garara, “Ma tuparatui!”
MAR 15:14 Pilate i riwa, “Aiwai apoapoena i kauei?” Ma taui i garara guratana, “Ma tuparatui!”
MAR 15:15 Pilate i ḡoei da patara ita vinuaubai ma Barabas i rupeni ma sorodia i egari da Iesu i kwapui da i vitaratarai ma i naei da ita tuparatui.
MAR 15:16 Sorodia, Iesu i taravaina-ruiei Pilate ana au numa ma ai rava ḡelaui i ḡoreiai.
MAR 15:17 Ma gara lebalebarina [[me gulau ana gara]] Iesu i vioteni ma kunuteia ai donadonanei i viri da au kolana i terei.
MAR 15:18 Ma vinamana i raukarei ma i garara, “Egualau mai Jew ai gulau!”
MAR 15:19 Ma kolana gonuei i raviravi ma i ovaovai. Ma ae-tutuiei i mae-ḡaira au doa ma i raudunelei ma i vivinamei.
MAR 15:20 Ma i vijiboḡa vorovei ma gara lebalebarina i voḡiḡi-tawanei ma ana gara i vioteni. Ma i taravaina-opunei da ita tuparatui.
MAR 15:21 Taui i nenae ma Simon i nelaḡai, rava Sairiniei (tauna Rufus ma Alexander amai). Simon wapuei i nenei. Ma sorodia, tauna i egari da Iesu ana korosi i avarai.
MAR 15:22 Taui, Iesu i naiei da gabu i ḡoreḡorei Golgotha, lamna anona unu gabuna.
MAR 15:23 Sorodia, wine bunama myrrh maiteni i virai ma Iesu i veredadani, wate tauna i geduaiei.
MAR 15:24 Ma Iesu i tuparatui ma ana gara, taui ava au orai i ḡutai.
MAR 15:25 Ubaubanai 9 kilok nanare, Iesu i tuparatui.
MAR 15:26 Aniviwavuna i girumi ma i tutui, “Mai Jew ai gulau.”
MAR 15:27 Danedanenei ruaḡa, Iesu au ririvana i tuparatui; tagogi au oiena ma ḡelauna au kelakelauna.
MAR 15:29 Taubabara, kolai i kwajikwajiei ma Iesu i vivinamei, “Na! Tam Tempol taurikaina ma au pom tonuḡa ma voa-melei.
MAR 15:30 Ma vilawana-melem ma korosiei ma ḡairai!”
MAR 15:31 Ma nanare Pirisi Babadai ma Tarawatu Babadai maiteni, Iesu i vivinamei, “Rava ḡelaui i vilawani, wate ainelana ita vilawana-melana-avei.
MAR 15:32 Keriso Tauvilawana, Israel ana gulau; marina korosiei ma ḡairai ma tana inanai da tana vitumaḡanei!” Danedanenei i tupatuparatui maitenai, Iesu i vinamei.
MAR 15:33 Ma au benai dobu anatapuna i waguvarei da 3 kilok au bigai.
MAR 15:34 Lamna maranaina Iesu ponana i rata ma i kwatu, “Eloi, Eloi, lama sabachthani?” Lamna anona, “Au God, au God aiwai aubaina u netawaneu?”
MAR 15:35 Ma rava ḡelaui au ḡereḡere i maimairi i nonori ma i riwa, “Ona rautaniḡanei, Elijah e kwatukwatuei!”
MAR 15:36 Ma rava tagogi i ruba da gara ai au damona i pani ma au wine tomatomana i vigaloi ma i voepai Iesu au ipirina ma i riwa, “Ona vipaipai ma tana inanai mepa da Elijah ina nei da ina tereḡairei.”
MAR 15:37 Ma Iesu ponana i rata ma i kwatu ma i lavutu tawanana.
MAR 15:38 Ma Tempol au orana anitereḡaḡara au pouna i wanasikai au tepana da i ḡaira au doa.
MAR 15:39 Ma sorodia ai bada, Iesu au naona i maimairi; i ʼnanai da i lavutu tawanana ma i riwa, “Wei anina God Natuna.”
MAR 15:40 Waivine ḡelaui aueia i mae ma i raraubiga: Mary Magdalene ma Mary (James keikeina ma Joses aloi) ma Salome.
MAR 15:41 Taui, Iesu i votaḡotaḡoi ma i vovoagui maranai au Galili i mamae ma waivine ḡelaui maḡamaḡaui, tauna maiteni i ḡeḡae au Jerusalem, anatapui kampa.
MAR 15:42 Ma au biga i tuturiai Joseph Arimatheaei tauna rava ḡaeḡaena tagogi boru ḡetelarana au orana. Tauna God ana vigulau ana nei i vipaipaiei. Ma vokaukaua marana (Lamna Sabat au naona) ma Joseph ana tepatorana, Pilate awarina i rui ma Iesu taubeuna i vibaḡei.
MAR 15:44 Pilate i baiei da Iesu boiboḡi iʼraḡe. Tauna, sorodia ai bada i kwatuei ma i vitara-virevirei da Iesu iʼraḡe bo eḡa?
MAR 15:45 Maranai sorodia ai bada i pariverei da anina riwa kaua. Ma Pilate, Joseph i riwei da Iesu tupuana i vaia.
MAR 15:46 Joseph, gara maiana ḡaeḡaena i gimarai ma Iesu tupuana i tere-ḡairei. Garei i umai ma au guba tupuana i vimataveni ma ḡaima ḡaeḡaena i kaipeuri da kokoaga metaetana i viaitomeni.
MAR 15:47 Mary Magdalene ma Mary - Joses alona i ʼnanai mepa Iesu taubeuna i vimataveni.
MAR 16:1 Ma Sabat au murina, Mary Magdalene ma Mary - James keikeina alona ma Salome, bunama ḡabuḡabui i gimarai da i naiei da Iesu tupuana ita buloi.
MAR 16:2 Ma Sunday ubaubanai boiboḡi maranai madeḡa i gogogo, taui i nae au kokoaga.
MAR 16:3 Ma i nenae ma i bababani, “Aiai aubaita ḡaima kokoaga au metaetana ina kaipeura-tawanei?”
MAR 16:4 Maranai taui i taepai, i ʼnanai da boiboḡi ḡaima i kaipeura-tawanei - ḡaima ḡaeḡae kaukauana.
MAR 16:5 Maranai i rui au guba ma oroto laragana ana gara ararapoirina i ʼnanai au oiena. Ma taui orai i auepai.
MAR 16:6 Oroto laragana i riwa, “Eḡa orami ina auepai, taumi, Iesu Nasaretei o baibaiei bo? I tupatuparatuia; tauna i vomairi! Ona inana, tauna eḡa weka! Taui weka taubeuna i vimataveni.
MAR 16:7 Marina ona nae ma ana tauvotaḡotaḡo ona riwei, ma Peter eḡa nuanuami ina vuru da Iesu e vivinao au Galili. Kampa ona inanai i ririwemi nanare.”
MAR 16:8 Taui i opu ma kokoagei i viruberubei ana ini sisisi ma ana rovoi. Taui i rovo kaua, lamna aubaina eḡa rava ita riwei.
MAR 16:9 Iesu iraḡelei i vomairi me au Sunday ubaubanai boiboḡi ma i ainae da Mary Magdalene awarina i eḡa. Maraotai Iesu, Mary awarina arua-apoapoei seven i viopuni.
MAR 16:10 Iesu, ana tauvotaḡotaḡo i vivinuabola ma i toutou ma Mary i ḡeta da i pariverei.
MAR 16:11 Ma Mary i pariverei da Iesu i lawana me ma tauna matanei Iesu i ʼnanai. Wate taui eḡa ita vitumaḡanei.
MAR 16:12 Wei au murina Iesu inanana tapuna ma ana tauvotaḡotaḡo ruaḡa awari i eḡa; maranai taui i nenae au melagai.
MAR 16:13 Taui i naeme ma tauvotaḡotaḡo ḡelaui i vieḡei. Wate taui nanare eḡa ita vitumaḡanei.
MAR 16:14 Muriai taui 11 i amam ma Iesu awarii i eḡa. Ma i eni aubaina taui orai i bado ma eḡa ita vitumaḡana maranai rava, i riwei da Tauna i vomairi me.
MAR 16:15 Iesu ana Apasol i riwei, “Ona nae dobu au anatapuna. Ma God Riwana Aiaina ona jimei rava anatapui awarii.
MAR 16:16 Aiai da i vitumaḡana ma i babataito; tauna ina lawana. Ma aiai da eḡa ita vitumaḡana ina kovoḡi.
MAR 16:17 Ma taui aiavoi da i vitumaḡana, rewapana ina verei da kaua babai ina kauei. Ma arua-apoapoei ina viopuni ma pona tapunei ina babani.
MAR 16:18 Taui, mota uraiei ina vaia ma waiawa ina umai ma eḡa ina rauputei. Ma urai doridoriai au kolai ina terei ma ina lawana.”
MAR 16:19 Bada Iesu, awari i babani vorovei. Ma tauna i ḡaiei au mara ma God au oiena i kiala.
MAR 16:20 Tauvotaḡotaḡo i opu ma dobu au anatapuna i raraugugula. Ma Bada, taui i voagui ma kaua babai i kaukauei da tauvotaḡotaḡo aiwai i bababaniei i vovai-virewapani.
ACT 1:1 Egualau Theophilus, buka au naona a girugirumia lamna Iesu ana tupua ma ana nola i vikarei da i kaukauei ma i viviararamana a pariverem
ACT 1:2 i nae da ana ḡae au marana. Muriai da Iesu i ḡaiei au mara, Tauna Arua Vivivireinei ana apasol vinevinei riwa bagibaginei i pariverei.
ACT 1:3 Iesu ana iraḡe au murina i vieḡana-melei ana apasol awarii. Ma kaua maḡamaḡaui i kauei da apasol i vitumaḡana kaua da Tauna anina i lawana me. Taui awarii i eḡa au pom 40 au orana ma God ana vigulau i babaniei.
ACT 1:4 Maranai ana apasol maiteni i vitagogiei ma i riwana-guratei i pa, “Eḡa Jerusalem ona oputawanei, wate pulona amau i paripari-vainuaḡanimi ona paini, maraotai a ririwemi nanare.
ACT 1:5 John wairei i babataito, wate mara aburuna ava Amau, Arua Vivivireinei taumi ina babataitomi.”
ACT 1:6 Muriai maranai Iesu ma Apasol i vitagogiei ma taui Iesu i vitara-virevirei i pa, “Bada! Marina, Israel ana vigulau ma vere-melei bo?”
ACT 1:7 Ma Iesu i paribelei, “Amau ainelana ana rewapanei mara ma iri e vivibadei, aubaina da taumi eḡa ona aramanei.
ACT 1:8 Wate maranaina Arua Vivivireina au orami ina rui, maranaina taumi rewapana ona vaia. Ma aubaiu ona vitaunola au Jerusalem, Judea, au Samaria ma dobu au anatapuna.”
ACT 1:9 I babani vorovei ma au matai God Iesu i ḡaiei au mara. Ma apau i nei da i purui ma taui eḡa ita inana-melei.
ACT 1:10 Ma taui i ḡoḡouta au mara ma nelara ruaḡa ai gara ararapoiri au ririvai i raumairiei.
ACT 1:11 Ma i riwa, “Mai Galili, aiwai weka o maimairiei ma o ḡoḡoutatei? Wei ravana menanarena o inanai i ḡaenei, amapo nanare ina nememei.”
ACT 1:12 Anina ma Apasol Ola Olive, i voterei ma i ḡaira me au Jerusalem lamna eḡa uama ma au ḡereḡere.
ACT 1:13 Ma au Jerusalem i ḡeta ma i ḡae numana i mamae lana au tepana au vatavatara. Taui ai wava, Peter, John, James ma Andrew, Philip ma Thomas, Batolomeo ma Matthew, James - Apius natuna, ma Simon tauna au naona Zealot ma Judas - James natuna.
ACT 1:14 Ma wei ravai mara patapatana i vivitagogiei ma i raraupari gogona, waivine ḡelaui ma Iesu ana roaroa ma aloi Mary maiteni kampa.
ACT 1:15 Wei au marana, tauvitumaḡana 120 i vitagogiei ma Peter i vomairi ma wenanare awari i babani,
ACT 1:16 “Varevareiu, Judas Iskariot lamna turata tagogi ma maiteni ta nola gogona, wate muriai i voagu da Iesu i pani. Arua Vivivireina wei riwana wariaḡa gulau David i riwei da ina tupua; ma aiwai i ririwei anina nanare i tupua.”
ACT 1:18 Judas Iesu i amverenei mane vainana aubaina, ma wei manenei doa i gimarai. Ma nai au doana tauna kolanei i peu ma manawana i wanawamai da amoamona i opu.
ACT 1:19 Ma rava anatapui au Jerusalem wei iraḡena riwana i nonori, lamna aubaina taui nai dobuna ai ponei i viwavai Hakeldama, wei anona Tara Doana.
ACT 1:20 “Wariaḡa Gulau David i girugirumia, nanare i tupua, Ana animae ina kwakwava, ma eḡa aiai au orana ina mae. Ma
ACT 1:21 Lamna aubaina marina awarita, rava ḡelauna tana vinei da ina raviepaiai. Tauna ravanana Iesu maiteni ta bababara-nae madeḡa tonuḡa au orana,
ACT 1:22 John rava i babataitoi au marana ma i nae da Iesu i ḡaiei au mara. Ma maiteni tana nola ma rava tana riwei menanarena God Iesu iraḡelei i vovaimairini.”
ACT 1:23 Ma taui rava ruaḡa i vinei, Joseph-Barsabas (ana wava ḡelauna Justus) ma Matthias.
ACT 1:24 Anina ma taui i raupari, “Bada tam rava anatapui orai u aramanei. Ma vieḡelai da wei ravai ruaḡa, ma metauna u vinei da Judas ana gabu ina vaia da ina viApasol, aubaina Judas i voterelai da i nae ana au gabu.”
ACT 1:26 Anina ma taui i vine, ma vinevine Matthias awarina i peu, ma tauna i vi-Apasol, ma Apasol 11 au orai i rui.
ACT 2:1 Pentecost torelana i ḡetai ma tauvitumaḡana anatapui numa tagogi au orana i vitagogiei.
ACT 2:2 Maratagogi gugura ḡaeḡaena, nonorana me ive vivirewapanana marei i ḡairai ma tauvitumaḡana i mamae numana i vioai.
ACT 2:3 Taui purapura inanana me ai menamenana i ʼnanai, i ḡairai ma rava tagotagogi ava au kolai i kiala.
ACT 2:4 Ma Arua Vivivireina anatapui i vioai ma pona taputapunei ava i bababani Arua ana aguei.
ACT 2:5 Nai maranaina mai Jew patupatutui dobu au anatapuna i vitaomana au Jerusalem da Pentecost torelana ita apui.
ACT 2:6 Ma patarai kampa i viruberubei, ma i nonori da gugurana lamna tauvitumaḡana taui tagotagigiava ai ponei i bababani ma taui ai nota i kwa.
ACT 2:7 Taui anatapui i baei ma taui ava i babani vivira i pa, “Wei mai Galili bo?
ACT 2:8 Ma menanarena da anataputa awarita ata ponei e bababani!
ACT 2:9 Tauta ḡelauta mai Parthia, Mede ma Elam, ma mai Mesopotamia, Judea, Capadosia, Pontus ma Eisia, Pirijia, Pamphilia, Egypt ma Libya navanavana, au Sairini au ḡereḡerena, ma ḡelauta mai Rome,
ACT 2:11 ḡelaui mai Jew ma ḡelaui Jentail wate inibori i vaia da i vimai Jew. Ma ḡelauta mai Crete ma mai Arabia. Wate God kaua ḡaeḡaena i kaukaueia, ata ponei i bababaniei ma ta nononori!”
ACT 2:12 Taui anatapui i vinuanaina, nuanuai i raḡaraḡa ma i bababani vivira, “Wei aiwai kauana e tuputupua?”
ACT 2:13 Wate ḡelaui taui i vinamei i pa, “Wei ravai i uma bua!”
ACT 2:14 Anina ma Peter i vomairi Apasol 11 maiteni, ma ponana ḡaeḡaenei patara awarii i babani, Au rava mai Jew ma anatapumi au Jerusalem maemaemi, babani ana tere-kauei da ona aramanei. Ona rautaniḡana kaua.
ACT 2:15 Wei marinaota, 9 kilok ubaubanai! Wei ravai eḡa ita uma bua me taumi o notanotai nanare,
ACT 2:16 Wei lamna wariaḡa peroveta Joel i ririweia e tuputupua:
ACT 2:17 Mara au damona,
ACT 2:18 Wate nanare, Aruau ana iwaḡi au taunola nelarai ma waivinei awarii,
ACT 2:19 Ma kaua babai au mara ana kauei,
ACT 2:20 Ma madeḡa ina waguvarei
ACT 2:21 Nai au marana aiavoi da Bada awarina e viviḡore agu aubaina Bada taui ina vilawani.
ACT 2:22 Ma Peter i babani me: Mai Israel ona rautaniḡana: God Iesu Nasaretei i vovai-virewapani da kaua babai, ma mataira ḡaeḡaei i kauei da ita viatataiemi da tauna anina Godei i nei.
ACT 2:23 Wate God wariaḡa i viogei ma ana ḡoana nanare da Iesu au urami i terei, ma taumi ḡoʼapoapoe ravai ai aguei, Tauna au korosi o tuparatui da o viraḡeni.
ACT 2:24 Wate God, Iesu iraḡelei i vovaimairini, ma iraḡe iniviarana i vaitawanei ma iraḡe eḡa tagotagogina da tauna ita vojijini.
ACT 2:25 Wariaḡa David Iesu i bababaniei maranai i riwa:
ACT 2:26 Lamna aubaina nuaiai orau i oai ma menau i morelana,
ACT 2:27 Ma aruau eḡa rava irairaḡei ai au dobu ma voterei,
ACT 2:28 Tam lawana etanaina u viatataieu,
ACT 2:29 Au rava, A riwana-kauemi da amata gulau David iʼraḡe da i doboi, ma ana kokoaga weka e mamae.
ACT 2:30 Wate David lamna peroveta, ma i aramanei da God i parivainuaḡani da ana damei gulau ina opu, me tauna nanare.
ACT 2:31 Ma David i ʼnanai God muriai aiwai ina kauei ma i riwa,
ACT 2:32 Ma God Iesu-na tagogina iraḡelei i vovaimairini, ma tauai anatapuiai a vimatamata.
ACT 2:33 Ma God i ḡaiei ma au oiena i vikialai. Ma Arua vivivireina i verei me i parivainuaḡana nanare, ma nai Aruana tagogina Iesu awariai i waḡi, lamna marina o nononori ma o inainanai.
ACT 2:34 David eḡa ita ḡae au mara, ma wate i riwa, Bada au Bada i riwei, “Au oieu ma kiala
ACT 2:35 ma am ḡavia au ae karem ana terei.
ACT 2:36 Lamna aubaina mai Israel anatapumi ona aramana-kauei da wei ravana Iesu o tupatuparatuia, God i terei da Bada ma Tauvilawana.
ACT 2:37 Ma maranai rava wei riwana i nononori, taui orai i rautonai da Peter ma Apasol ḡelaui i riwei, “Varevareiai, tauai aiwai ana kauei da ana lawana?”
ACT 2:38 Ma Peter i paribelei, “Taumi tagotagogi ava Iesu Keriso wavanei ona rupena ma ona babataito ma ami ḡoʼapoapoei ina nota-tawanei, ma God ana pulo Arua Vivivireina ona vaia.
ACT 2:39 Wei parivai-nuaḡanana lamna taumi natunatumi maiteni aubaimi. Ma wate nanare mai jentail - aiavoi da e kwatukwatuei ina nei Tauna awarina.”
ACT 2:40 Ma Peter riwa ḡelaui maiteni rava i vinua-terenei, ma i egari, “God ona vianinei da ina vilawanimi, ma eḡa kovoḡa ona vaia.”
ACT 2:41 Ma rava maḡamaḡaui Peter ana babani i vitumaḡanei ma i babataito ma nai au marana rava 3,000 ai au boru i rui.
ACT 2:42 Ma tauvitumaḡana Apasol ai viararamana i nononori, ma i viboruboru, i amam ma i raraupari gogona.
ACT 2:43 Apasol kaua babai ma mataira ḡaeḡae maḡamaḡaui i kaukauei ma anatapui i rovo ma God i vivirana-kauei.
ACT 2:44 Ma tauvitumaḡana anatapui gabu tagogi i vivitagogiei ma aiwai ḡariei ai rava maiteni i ḡutaḡutai.
ACT 2:45 Taui ai doa, ai numa, ai wapu ma ai purapura i gimagimarei ma manena ai rava ḡelaui maiteni i ḡutaḡutai.
ACT 2:46 Taui mara patapatai au tempol i vivitagogiei, ma ai au numa ana nuaiaii ma ana morelanai i amam gogona.
ACT 2:47 Ma taui God i vovoepaepai ma rava anatapui i vivinuaiaini. Ma marana patapatai rava voui i neneiai Iesu awarina ma tauvitumaḡana ai boru i viviratai.
ACT 3:1 Mara tagogi au bigai 3 oklok, Peter ma John pari aubaina i ḡeḡae au Tempol.
ACT 3:2 Ma oroto tagogi aena gwaḡagwaḡana i tupuei, ma mara au anatapuna ana rava i avavara neiai da Tempol metaetana, e ḡoreḡorei, metaeta aiaina, kampa i vivikialai ma rava i ruirui tempol au orana i vivigigimanei mane aubaina.
ACT 3:3 Maranai i ʼnanai da Peter ma John aburuna ava da au metaeta ita rui, ma i vibaḡai mane aubaina.
ACT 3:4 Peter ma John orotona i ʼnana-tunutunui ma Peter i riwa, “Ma inanaiai!”
ACT 3:5 Ma orotona taui i ʼnanai ma i notanotai da aiwai awarii ita vaia.
ACT 3:6 Ma Peter, orotona i riwei, “Awariu silva ma gold eḡa wate aiwai awariu lamna ana verem. Iesu Keriso Nasaretei, wavanei ma vomairi, ma babara!”
ACT 3:7 Ma Peter oroto nimana au oieina i vojijini ma i voagui da i vomairi. Ma maratagogi oroto aena ma ae kwarukwaruna i ai ma i virewapana,
ACT 3:8 ma aenei i viauepa ma babara i vikarei. Anina ma taui maiteni i rui au tempol ma tauna tempol oraninei i bababara, i viviauepa ma God i vovoepaepai.
ACT 3:9 Ma rava anatapui orotona i ʼnanai i bababara ma God i vovoepaepai,
ACT 3:10 ma i aramanei da tauna ravana tagogina tempol metaetana e ḡoreḡorei inanana aiaina au naona, i kiakiala ma i vivigigimana. Ma rava anatapui i ʼnanai aiwai i tupua wei orotona awarina ma i ba-guratana.
ACT 3:11 Ma orotona Peter ma John i vovojijini ma rava anatapui i bana-kauei, ma i viruberubei taui awari au lovelove e ḡoreḡorei, Solomon ana lovelove.
ACT 3:12 Ma maranai Peter patarai i ʼnanai ma i riwei: Au rava mai Israel, aiwai aubaina o vivinuanaina? Ma aiwai aubaina o inainana-tunutunuiai, apamina tauai ai rewapanei bo ai vipatutuei, wei ravana a kauei da i babara?
ACT 3:13 Wei lamna amamata Abraham, Isaac ma Jacob ai God, ana taunola Iesu i viborumei, ma taumi Tauna o verenei da ita viraḡeni, ma Pilate au matana o geduaiei. Pilate i ḡoei da ita rupeni wate taumi eḡa ota vianinei.
ACT 3:14 Iesu lamna rava vivivireina ma jijimanina, wate o geduaiei. Ma Pilate i ḡoei da Iesu ita rupeni, wate taumi o ḡoei da tauviraḡena i rupeni aubaimi.
ACT 3:15 Ma taumi lawana maemae-nonoana tauvereina o viraḡeni, wate God i vilawana-melei, tauai wei a vimatematei.
ACT 3:16 Wei ravana aena gwaḡagwaḡana Iesu au wavana i vitumaḡana ma lamna aubaina i lawana. Taumi o aramanei ana doria menanare, Wate ana tumaḡana Iesu awarina i vilawani.
ACT 3:17 Ma au rava marina a aramanei da taumi ami babada maiteni Iesu o viraḡeni, aubaina taumi eḡa ota aramanei da tauna tauvilawana.
ACT 3:18 Wate wei lamna wariaḡa God ana peroveta anatapui i ririweia i tupua, God i riwa da ana tauvilawana ina vinuapoapoe.
ACT 3:19 Ami ḡoa apoapoe Ona voterei ma ona mae-taviremi God awarina da tauna ami ḡoʼapoapoe ina nota-tawanei.
ACT 3:20 Ma lamna maranaina God aruami nualawalawana ina verei, God Iesu i vinei da ami Tauvilawana ma ina paritawaneiai.
ACT 3:21 Iesu au Mara ina mae da God kaua anatapui ina ravivouni, me God ana peroveta vivivirei wariaḡa i ririweia nanare.
ACT 3:22 Moses i riwa, “Bada ami God peroveta, me tau nanare, ina terei ma tauna ami dam oinei ina nei. Ma aiwai anatapuna e ririwemi ona rautaniḡanana-kauei.
ACT 3:23 Ma aiai da wei perovetana eḡa ina rautaniḡanei lamna God ana rava awariei ina vilamonei.”
ACT 3:24 Peroveta Samuel ma muriai Peroveta maḡamaḡaui, kaua i ririweia marina e tuputupua.
ACT 3:25 Taumi nai perovetai natunatui ma taumi maiteni parivainuaḡana bagibagina au orana. Au baina God Abraham i riwei, “Am epaepaia awariei dam anatapui au dobu ana viaiaini.”
ACT 3:26 Ma maranai God ana taunola i vinei, ma au naona i paritawaneiai awarimi da ita viaiainimi, ma lamnei taumi tagotagogi ava ami ḡoʼapoapoe ota opu-tawanei ma ota nei Tauna awarina.
ACT 4:1 Peter ma John rava awari i bababani ma pirisi pulo tauapuina ma tempol taupainii ai bada ma Sadusi ḡelaui i ḡetai.
ACT 4:2 Taui amloi i ḡaiḡai kaua Peter ma John awari aubaina taui i viviararamana da God, Iesu iraḡelei i vovaimairini ma wei i viatataiana da God rava anatapui iraḡelei ina vovaimairini.
ACT 4:3 Taui Peter ma John i pani ma au i pom aubaina panipani au numana i terei da i mae mara.
ACT 4:4 Wate rava maḡamaḡaui riwa i nonori ma i vitumaḡana, ma ai maḡa nelara 5,000 waivine eḡa ita iavi.
ACT 4:5 Ma mara i tom ma Jew babadai, dogadogara ma tarawatu babadai au Jerusalem i vitagogiei.
ACT 4:6 Ma pirisi ḡeḡetelarana Annas kampa ma Caiaphas, John, Alexander ma pirisi ḡeḡetelarana ana rava maiteni.
ACT 4:7 Ma taui Peter ma John i neiei da au naoi i vimairini ma i riwei, “Aiwai rewapananei, ma aiai wavanei wei o kauei?”
ACT 4:8 Arua Vivivireina Peter orana i vioai ma taui i riwei, “Rava ai babada ma dogadogara;
ACT 4:9 tauai kaua aiaina a kauei gwaḡagwaḡana awarina ma amadodo taumi o vitara-virevirelai, da menanare tauna i lawananei.
ACT 4:10 Ma wei ona aramana-kauei, da taumi ma mai Israel anatapui, da Iesu Keriso Nasaretei o tuparatui, Wate God tauna iraḡelei i vovaimairini ma tauna wavanei wei orotona au naomi lawalawaina e maimairi.
ACT 4:11 Taumi tauvoa nai ḡaimana o geduaiei, wate wei gaimana lamna numa ogona, numa ana tapuna e vovojijini.
ACT 4:12 —Lamna aubaina Iesu ainelana ina vilawanita. Ma God eḡa aiai ḡelauna au dobu rewapana ita verei da ina vilawana.”
ACT 4:13 Ma taui Peter ma John ai tepatora inanai ma maranai i aramanei da taui eḡa girugirumai, ma i baei. Ma i aramanei da taui Iesu ana tauvotaḡotaḡo.
ACT 4:14 Ma wate i ʼnanai oroto i vivilawania Peter ma John maiteni i maimairi, lamna maranai taui gamoi i pota.
ACT 4:15 Anina ma Peter ma John i riwei da boru gabuna i opu-tawanei, ma taui ava i vitarairavira vivira.
ACT 4:16 Taui i vitaraviravira-viravira i pa, “Aiwai tana kauei wei nelarai awari? Rava anatapui au Jerusalem i aramanei da taui kaua babai i kaukauei, lamna eḡa tana boviei.
ACT 4:17 Wate tana viḡaei da wei kauai eḡa ina tua rava ḡelaui awari, ma riwa bagibaginei tana viḡaei da eḡa aiai awarina Iesu wavanei ina raugugula.”
ACT 4:18 Anina ma taui i ḡorei da i rui me, ma riwa bagibaginei i viḡaei da eḡa aiai awarina Iesu wavanei ina raugugula bo ina viararamana.
ACT 4:19 Wate Peter ma John taui i paribelei, “Taumi ami nota aiwai. Tauai God ana voteletelei bo taumi?
ACT 4:20 Tauai aiwai a inainanaia ma a nononoria babanina eḡa ana voterei.”
ACT 4:21 Wei Orotona i vivilawani lamna gwaḡagwaḡana ma ana madeḡa 40. Lamna aubaina rava anatapui God i vovoepaepai, ma babada eḡa ita aramanei menanare Peter ma John ina kovoḡanei. Ma i parivairovorovo-melei ma i paritawanei da i nae.
ACT 4:23 Peter ma John i nae me ai rava awari ma pirisi ḡaeḡaei ma dogadogara aiwai i ririweia taui i vieḡei.
ACT 4:24 Maranai tauvitumaḡana wei riwana i nonori, taui anatapui i raupari gogona God awarina: Bada tam ai gulau, Tam mara, dobu, boga ma anatapuna au orana maemaei taukaueina.
ACT 4:25 Tam Arua Vivivireinei am taunola, amaiai David gamonei u babani ma u riwa,
ACT 4:26 Ma dobu ai gulagulau i vokaukaua ma babada ḡaeḡaei ḡelaui maiteni i vitagogiei da
ACT 4:27 Anina riwa kaua. Wei kauai weka au Jerusalem i tupua, Herod ma Pontius Pilate, Jentail ma mai Israel maiteni i vitagogiei, da am taunola vivivireina Iesu u bulobuloia i viḡaviei.
ACT 4:28 Ma tam am rewapanei ma am ḡoanei am oga menanare u tarataranei marina nanare i tupua.
ACT 4:29 Bada, nai ravai ai parivai-rovorovo au uram ma am taunola ma vovai-virewapani da ana tepatorai riwam ina raugugulei.
ACT 4:30 Uram ma viloloi da ma vilawana ma kaua babai ma mataira ḡaeḡaei ma kauei, am taunola Vivivireina Iesu wavanei.
ACT 4:31 Ma pari au murina, taui mepa i vivitagogiei gabuna i vigu. Ma Arua Vivivireina anatapui orai i vioai. Ma ana tepatorai God riwana i raugugulei.
ACT 4:32 Tauvitumaḡana anatapui ai nota ma orai tagogi. Ma ai purapura tagogi ma eḡa aiwai ita nuanei.
ACT 4:33 Ma Apasol ana tepatorai ma rewapanai Bada Iesu ana iraḡe, ma ana vomairi me i raugugulei. Ma God ana viaiaina ḡaeḡaena taui anatapui awari i peu.
ACT 4:34 Ma taui au orai eḡa aiai aiwai ita voladaḡei aubaina, ai rava ḡelaui ai doa bo ai numa i gimagimarei ma manena i neneiai Apasol awari i tereterei, ma aiai da aiwai i vovoladaḡei nanare i vovoagui.
ACT 4:36 Me Joseph, tauna Levi ana damei, au Saipras i tupua, ma Apasol tauna i ḡoreḡorei Barnabas, wei wavana anona lamna tauduḡu.
ACT 4:37 Tauna ana doa i gimarei, ma manena i neiai da Apasol awari i terei.
ACT 5:1 Anina ma Ananias awana Saphaira maiteni ai doa navanavana i gimarei.
ACT 5:2 Ma airuaḡa i vianina tagogi da mane navanavana i nuanei, ma Ananias mane navanavana i naiei da Apasol awari i terei.
ACT 5:3 Anina ma Peter tauna i vitaravirevirei, “Ananias aiwai aubaina Satan u vianinei da au oram i rui ma Arua Vivivireina u morui, ma doa u gimagimarei manena navanavana u nuanei?
ACT 5:4 Doa lamna tam ḡarimei da uta gimarei bo eḡa. Ma maranai u gimarei lamna manena tam ḡarimei da uta verenei, aiwai aubaina nota apoapoena au oram i rui? Tam eḡa rava awarina uta moru, wate God awarina u moru.”
ACT 5:5 Maranaina Ananias wei riwana i nononori, tauna i peu da iʼraḡe. Anina ma nelara i rui da tupuana i umai ma i naiei da i doboi. Ma aiavoi da wei riwana i nonori i rovo kaua.
ACT 5:7 Taui eḡa ita mae guratana, ora tonuḡa nanare ma awana i nei, aiwai i tupua eḡa ita aramanei.
ACT 5:8 Ma Peter wavine i paridadanei, “Abe uta riweu, tam awam Ananias maiteni doa o gimagimarei maiana anina wei bo?” Ma tauna i paribelei, “Ee, doa maiana anina nai.”
ACT 5:9 Ma Peter i riwa, “Aiwai aubaina taumi o vianina da Bada Aruana ota raudadani? Nelarai awam i dobodoboi ma inanai au metaeta da tam maiteni ina avara-opunem.”
ACT 5:10 Maratagogi wavine Peter au ae karena i peu da iʼraḡe. Maranai nelara i rui au numa ma i ʼnanai da wavine iʼraḡe, anina ma i avara-opunei da awana au ririvana i doboi.
ACT 5:11 Lamna maranaina ekalesia anatapui, ma rava aiavoi da wei riwana i nonori i rovo kaua.
ACT 5:12 Ma Apasol mataira ma aniba kauai maḡamaḡaui i kaukauei rava awari. Ma tauvitumaḡana Solomon ana au lovelove i vivitagogiei.
ACT 5:13 Wate rava ḡelaui ai au boru ruina i rovoei, wate rava taui i vivirana-kauei.
ACT 5:14 Wate nelara ma waivine maḡamaḡaui Iesu awarina i vitumaḡana ma tauvitumaḡana ai au boru i ruirui.
ACT 5:15 Ma lamna aubaina rava ai rava doridoriai i avavara-opunei au eta ma ai au animatave i vimataveni, da Peter inii ita vodadani bo eḡa da ḡouna taui ita ḡouni da ita lawana.
ACT 5:16 Ma melagai ḡelaui Jerusalem au ririvana ravai maḡamaḡaui ai rava doridoriai, ḡelaui arua-apoapoei i ruiruinia i neiai ma anatapui i vilawani.
ACT 5:17 Anina ma pirisi ḡeḡetelarana ma ana rava mai Sadusi anatapui orai unura i oai.
ACT 5:18 Ma Apasol i pani, ma panipani au numana i terei.
ACT 5:19 Wate waguvarai Bada ana anela i nei da panipani numana metaetana i votawanei, ma taui i taravaina-opunei ma i riwei,
ACT 5:20 “Ona rui tempol au orana, ona mairi ma lawana vouna riwana anatapuna rava ona pariverei.”
ACT 5:21 Anela i ririwei nanare, taui au tempol i rui ma rava viararamanai i vikarei. Nai maranai pirisi ḡeḡetelarana ana rava maiteni i ḡetai ma boru ḡaeḡaena e ḡoreḡorei Sanhedrin i terei. Ma rava i paritawanei au panipani numana da Apasol ita neiai awari.
ACT 5:22 Taui panipani au numana i ḡeta ma i baina-avei, ma i naeme da i vieḡa.
ACT 5:23 I pa, “Panipani numana anina i gudu-kauei, ma tauvipaipai au metaeta i maimairi; wate maranai tauai metaeta a votawanei lamna eḡa aiai kampa.”
ACT 5:24 Maranai tempol taupainina ai bada ma pirisi babadai wei riwana i nonori, taui i vinuanaina da aiwai i tupua.
ACT 5:25 Ma rava tagogi i nei ma i riwa, “Ona rautaniḡana! Nelara panipani au numana o teretereia, taui au tempol e maimairi ma rava e viviararamani.”
ACT 5:26 Anina ma tempol taupainina ai bada, ma babada ḡelaui maiteni i nae ma Apasol i neiai. Taui i rovo ma eḡa ita egari mepa da rava ḡaimei ita ravi.
ACT 5:27 Ma Apasol i neiai boru ḡeḡetelarana au naoi, ma pirisi ḡeḡetelarana taui i vitara-virevirei.
ACT 5:28 I pa, “A riwana-guratemi da wei ravana au wavana avena ota viararamana, wate ami viararamana i tua da Jerusalem i oai. Ma wei ravana tarana wavuna tauai o vereverelai.”
ACT 5:29 Ma Peter Apasol ḡelaui aubai i vitauvibabani i pa, “Tauai God ana voteletelei ma eḡa rava.
ACT 5:30 Taumi Iesu au korosi o tuparatui ma o viraḡeni, wate amamata ai God Tauna i vovaimairini.
ACT 5:31 Ma marina Tauna God au oiena e kiakiala, Tauna Bada ma Tauvilawana, Da mai Israel ai ḡoʼapoapoe ina rupeni, ma ai ḡoʼapoapoe ina nota-tawanei.
ACT 5:32 Ma tauai Arua Vivivireina maiteni wei kauai anatapui mataielai a inanai. Ma nanare God Arua Vivivireina i paritawanei rava votelatelai awari.”
ACT 5:33 Taui wei babanina i nonori ma amloi i ḡaiḡai kaua, ma i ḡoei da Apasol ita viraḡeni.
ACT 5:34 Wate Pharisi ma tarawatu badana wavana Gamaliel, rava anatapui wei ravana e vivivirei. Tauna Sanhedrin boruna au orana i mairi, ma rava i riwei da Apasol i opunei au doa mara aburuna ava.
ACT 5:35 Anina ma ana rava i riwei, “Mai Israel, ona inana kaua ma muriai da aiwai wei ravai awari ona kauei.
ACT 5:36 Mara tagogi oroto wavana Theudas viḡavia i vikarei ma i kauana-melei da tauna rava ḡaeḡaena, ma rava ai maḡa 400 nanare tauna i votaḡotaḡoi. Ma maranaina tauna i viraḡeni ana tauvotaḡotaḡo i vilamonei ma aiwai anatapuna kampa i kwa.
ACT 5:37 Wate tauna au murina oroto Galiliei wavana Judas i ḡeta, census au marana ma rava maḡamaḡaui tauna i votaḡotaḡoi, ma tauna maiteni i viraḡeni, ma ana tauvotaḡotaḡo i vilamonei.
ACT 5:38 Lamna aubaina a ririwemi da wei ravai ona voteretawanei! Mepa da taui ai nola ravei, amapo ina peu.
ACT 5:39 Wate mepa da Godei, taumi eḡa tagotagogina da wei ravai ona viḡaei, taumi mepa da God o viviḡaviei.”
ACT 5:40 Taui Gamaliel ana babani i voteletelei. Ma Apasol i riwei da i rui, ma i wipiei i kwapui ma i viḡaei da Iesu wavanei ina jima, ma i paritawanei da i nae.
ACT 5:41 Aubaina i aramanei da God taui i vinei da Iesu wavana aubaina ina vinuapoapoe. Anina ma Apasol ana nuaiaii Sanhedrin i opu-tawanei,
ACT 5:42 Taui mara patapatana tempol au orana ma au numa God riwana aiaina i raraugugulei ma i viviararamana da Iesu tauna Keriso.
ACT 6:1 Tauvitumaḡana ai boru i rarata, ma au orai mai Jew Greek taubabanieina, mai Jew kampa maemaei i viamparipariei. Taui i beubeura da ai kaikaiababa ai ḡuta eḡa ita tereterei.
ACT 6:2 Anina ma Apasol 12 tauvitumaḡana ai boru i raukwatuei. Ma i riwei, “Tauai Apasol ma ai nola lamna God riwana ata jimejimei ma avena mane nolana maiteni ata kaukauei.
ACT 6:3 Lamna aubaina au rava, awarimi rava 7 ona vinei, taui orai Arua Vivivireina i oai ma nuaulaulai da wei nolana ina kauei,
ACT 6:4 Ma tauai ai nola da pari ma God riwana ava ana jimei.”
ACT 6:5 Rava anatapui wei ogatarana i vianinei, ma Stephen i vinei, Arua Vivivireina orana i oai, ma ana tumaḡana God awarina i rata kaua. Ma nanare Philip, Prokoras, Nikano, Timon, Pamenas ma Nicolas tauna Jentail, Antiokei ma ini bori i vaia ma i vikeresiana.
ACT 6:6 Ma wei ravai i neiai ma Apasol nimai taui au tepai i terei ma i raupariei.
ACT 6:7 Anina ma God riwana i vituai ma au Jerusalem rava maḡamaḡaui Iesu i vitumaḡanei, ma nanare pirisi maḡamaḡaui i vitumaḡana.
ACT 6:8 Anina ma God Stephen i viaiaini ma i vovai-virewapani da mataira ma kaua babai i kaukauei rava awari.
ACT 6:9 Wate mai Jew ḡelaui provins nununai i nei mai au Sairini, mai Alexandria, ma Silisia ma Eisia ai parinumana e ḡoreḡorei panipani waduboi, Stephen ana ḡavia i vomairi.
ACT 6:10 Wate Arua Vivivireina, Stephen nuaulaula ma riwa i verei ma i bababani da taui i vigamopotai.
ACT 6:11 Lamna aubaina taui rava ḡelaui i gwalai da moruei Stephen ita vibenabenamei, ma ita riwa, “Tauai a nonori Stephen, Moses ma God i vivijiboḡi.”
ACT 6:12 Ma lamnei patara i viamlo-ḡaiḡaini, dogadogara ma tarawatu babadai maiteni. Anina ma taui Stephen i vojijini ma i naiei mai Jew ai Boru Ḡeḡetelarana awarina.
ACT 6:13 Ma taui rava ḡelaui i neiai da moruei Stephen i vibenabenamei, ma i riwa, “Wei ravana mara patapatana Tempol vivivireina ma Moses ana tarawatu i vivijiboḡi.
ACT 6:14 Tauai a nonori i riwa da Iesu Nasaretei tempol ina rikai ma tarawatu Moses i verevereta anatapui maiteni ina virai.”
ACT 6:15 Ma rava anatapui nai au boruna i kiakiala, Stephen i ʼnana-tunutunui, ma i ʼnanai da tauna naona i lalalai me anela.
ACT 7:1 Anina ma Pirisi ḡeḡetelarana Stephen i paridadanei, “Wei viwavuna, riwa kaua bo?”
ACT 7:2 Stephen i paribelei: Varevareiu ma amamau, au babani ona rautaniḡanei. God boruborumana noita Abraham awarina i eḡa au Mesopotamia, muriai da ita nae au Haran.
ACT 7:3 Ma God tauna i riwei, Am dobu ma am dam ma netawanei da ma nae dobu ana viatataiem lana.
ACT 7:4 Anina ma Abraham Mesopotamia i netawanei ma i nae da au Haran i mae. Amana iʼraḡe ma au murina God Abraham i paritawanei da marina dobuna o mamae lana kampa ita mae,
ACT 7:5 Nai maranaina God eḡa Abraham doa ita verei, eḡa aburu dadadana! Wate i parivainuaḡani, da ina verei tauna ma ana epaepaia aubaii. Nai au marana Abraham eḡa natunatuna,
ACT 7:6 ma God wenanare Abraham i riwei, Am epaepaia au dobu ḡela ina mae ma ina vitaunola, nai dobuna ravai taui ina rau-iviapoapoelei da madeḡa 400 ina kwa.
ACT 7:7 Wate ravai, awarii e vivitaunola ana kovoḡi, ma muriai mai Israel ina opui ma wei au dobuna ina voepaepaiu.
ACT 7:8 Anina ma God inibori parivai-nuaḡanana bagibagina Abraham maiteni i kauei, ma maranai Isaac i tupua ma au pom vi-8-na Abraham natuna inina i bori. Muriai Isaac natuna Jacob inina i bori, ma nanare Jacob natunatuna 12 anatapui inii i bori. Wei babadai lamna tauta noinoita.
ACT 7:9 Jacob natunatuna varei Joseph i unurei ma i gimarei da ita vitaunola au Egypt, wate God tauna awarina i mae.
ACT 7:10 Ma ana au nuabola i gagaloei. Ma God nuaulaula i verei ma i kauei da Egypt ai gulau nuanuana i vaia, anina ma i terei da Egypt i vibadei ma ana numa orana i vibadei.
ACT 7:11 Ma gomara ḡaeḡaena i ḡeta au Egypt ma au Canaan, ma vinuapoapoe ḡaeḡaena i tupua. Ma noinoita eḡa ai lam.
ACT 7:12 Ma maranai Jacob i nonori da au Egypt lam, ma noinoita i paritawanei au Egypt, wei ai babara naona.
ACT 7:13 Ma muriai i nae me ma wei maranai Joseph i vieḡana-melei varevareina awarii, ma kampa mai Egypt ai gulau Pharaoh, Joseph ana numa ravai i aramanei.
ACT 7:14 Anina ma Joseph riwa i paritawanei amana Jacob awarina ma i riwei da ana numa ravai anatapui, ai maḡa 75, ita nei au Egypt.
ACT 7:15 Anina ma Jacob i nae au Egypt. Tauna kampa iʼraḡe ma nanare natunatuna anatapui.
ACT 7:16 Taubeui i naiana-melei au Shekem ma Abraham Hamor natunatuna awarii kokoaga i gimagimaraia, kampa i vimataveni.
ACT 7:17 Maranai mara i tuḡereḡerei da God Abraham i paripari-vainuaḡania ita kauei, ata patara i maḡa guratana au Egypt.
ACT 7:18 Ma Pharaoh vouna au Egypt i vibada ma tauna noita Joseph eḡa ita aramanei.
ACT 7:19 Tauna amamata i morui ma i rau-iviapoapoelei, i egari da natunatui melamelai numei i viopuni da ita iraḡe.
ACT 7:20 Wei au marana Moses i tupua, tevera inanana aiaina. Amana ma alona natui i ḡamoi da nawaravi tonuḡa i kwa.
ACT 7:21 Ma maranai tevera numei i tere-opunei, gulau natuna guguinina tevera i vaia ma i ḡamoi da natuna.
ACT 7:22 Ma mai Egypt ai nuaulaula Moses i viararamani ma i virewapana, babani ma nola awarina.
ACT 7:23 Moses ana madeḡa 40 ma i nota da ita nae ana dam ravai ita raugenari.
ACT 7:24 Ma i ʼnanai da Egyptei, Moses ana rava oina i raviravi, ma tauna turana bainei Egyptei i vunui da i viraḡeni.
ACT 7:25 Moses i notai da ana rava ita aramanei da God tauna i paritawanei da ita agui da Egypt ita oputawanei. Wate taui wei eḡa ita aramanei.
ACT 7:26 Ma maratomna Moses i nae me ma ana rava ruaḡa i viḡaiḡaiawa i ʼnanai, ma i riwei, “Taumi ava ma aiwai aubaina o viḡaiḡaiawa?”
ACT 7:27 Wate ḡaiawa tauvikareina Moses i vokaririei ma i riwei, “Tam aiai i terem da ma vibadelai bo tauai ai taurauetara?
ACT 7:28 Tam ma viraḡeniu me pom Egyptei u viraḡeni nanare bo?”
ACT 7:29 Maranai Moses wei i nonori tauna Egypt i ruba-tawanei ma i nae au Midian, wei eḡa ana dobu wate kampa i mae. Muriai dobuna wavinena i ravaḡi ma natunatuna nelarai ruaḡa i tupua.
ACT 7:30 Ma kampa i mae madeḡa 40 i kwa ma Bada ana anela au mutulua ola Sinai au ḡereḡerena tauna awarina i eḡa, inanana me ai menamenana ai aburuna rugurugui au orana i ḡeḡae.
ACT 7:31 Wei i ʼnanai ma i baei ma i nae au ḡereḡere da ai arata ita tuvirevirei ma i nonori Bada i riwa i pa,
ACT 7:32 “Tau amamam ai God, Abraham ma Isaac ma Jacob ai God.” Maranai Moses wei i nononori i rovo kaukaua ma naona i tere-govaḡi.
ACT 7:33 Ma Bada i riwa, “Am ae uma ma votawanei! Wei gabuna au tepana e maimairi, lamna doa vivivireina ma Viaiainana.
ACT 7:34 A inanai menanare mai Egypt, natunatu e rarau-iviapoapoelei. Ai ora-tou a nonori ma a ḡairai da taui ata vai-tawanei. Ma marina ma nei, Tau ana paritawanem au Egypt.”
ACT 7:35 Stephen i riwa: Wei Moses na tagogina, mai Israel i parivirevirei i pa, “Aiai i terem da tauai ma vibadelai ma ma rauetarelai?” Moses i paritawaneiai da ita vibademi ma ita tereopunemi, anela i eḡaeḡa ai menamenana au poui, ana aguei.
ACT 7:36 Ma Moses taui Egyptei i ravena-opunenei ma mataira babai ma vivirewapanai i kaukauei au Egypt, Boga lebalebarina ma ai au vaḡai madeḡa 40 au mutulua.
ACT 7:37 Wei Moses-na tagogina, mai Israel i riwei, “God muriai peroveta ami damei ina paritawaneiai me tau.”
ACT 7:38 Moses Israel patarana maiteni Egypt i opu-tawanei i vitagogiei au ola Sinai ma anela Moses awarina i bababani, tauna kampa noinoita maiteni. Ma riwa mamae-nonoana i nonori ma wei lamna i veredamanei tauta awarita.
ACT 7:39 Wate noinoita Moses i parivirevirei ma au orai i ḡoei da ita nae me au Egypt.
ACT 7:40 Ma taui Aaron i riwei, “Nai ravana Moses, Egyptei i taravai-opunelai, tauai eḡa ata aramanei aiwai awarina i tupua. Ma tauai ai god kokoitau ma kauei da ina rauetaraveniai.”
ACT 7:41 Anina ma bulumakau ḡaubona kokoitauna i kauei, ma pulo i apui awarina ma i amei ma i umei, da aiwai uraiei i kaukauei i vimae-ḡaeḡaeni.
ACT 7:42 Wate God taui i mae-puputei ma i voterei da ubona ma nawaravi ma madeḡa au mara i vimae-ḡaeḡaeni. Wei lamna peroveta nununai i ririweia i tupua:
ACT 7:43 Taumi ami god Molek ana numa gara ma ami ubona god kokoitauna Rephan o avarai.
ACT 7:44 Noinoita, God ana numagara, i avarai maranai au mutulua i mamae. Moses wei i voai, me God i viatataiei nanare.
ACT 7:45 Muriai Joshua noinoita i rau-etaraveni ma God ana numagara i avarai ma ana aguei i rui ma nai dobuna ravai i viopuni ma ai dobu ta vaia. Ma numagara kampa i mae da gulau David ana au mara.
ACT 7:46 God, David nuanuana i vai-kauei ma David i vibaḡa da tauna God ana numa ita voai.
ACT 7:47 Wate David eḡa numa ita voai ma natuna Solomon numa i voai.
ACT 7:48 Wate God ḡeḡetelerana eḡa rava uranei numa ita voavoai au orana ita mamae, me peroveta wariaḡa i riwa i pa:
ACT 7:49 Aubaina Tau aiwai anatapuna au mara ma au dobu a kauei. Tapa?
ACT 7:51 Ma Stephen i riwa: Taumi orami badobadoi. Ma eḡa ota ḡoeḡoei da God ona voteletelei ma taniḡami o vopotai da ana riwa eḡa ota nononori. Taumi Arua Vivivireina o viviḡaviei me noinoimi i kaukauei nanare.
ACT 7:52 Noinoimi metaui perovetai eḡa ita rau-iviapoapoelei. Wariaḡa perovetai, God ana tauvilawana, ana nei i vinolenolei; Wate noinoimi wei perovetai maiteni i viraḡeni. Ma marina Tauna i nei ma o vibenabenamei ma o viraḡeni.
ACT 7:53 God ana anela i paritawaneiai da ana tarawatu noinoita i verei, wate taumi tarawatuna eḡa ota voteletelei.
ACT 7:54 Maranai babada wei riwana i nonori ma i meji guratana ma ivoi i uta-ḡiriḡiriei Stephen awarina.
ACT 7:55 Wate Arua Vivivireina Stephen orana i oai, i taepai au mara ma God ana boruma i ʼnanai, ma Iesu God au oiena i maimairi.
ACT 7:56 Ma i riwa, “Ona inana! Mara metaetana i wanatawanei ma Rava Natuna a inainanai God au oiena e maimairi.”
ACT 7:57 Marina taui anatapui taniḡai i vopotai, i vigaragarei ma Stephen aubaina i ruba,
ACT 7:58 ma i taina-opunei au doa, taon i opu-tawanei da au ririva ma ḡaimei ravina i vikarei. Ma tauviwavu ai kwama i votawanei ma tevera laragana wavana Saul au aena i vidamni.
ACT 7:59 Taui i viraurauei ma tauna i raupari i pa, “Bada Iesu, aruau ma vaia!
ACT 7:60 Ma ae-tutunei i peu ma i garara, “Bada ai ḡoʼapoapoe ma nota-tawanei.” Wenanare i riwa ma iʼraḡe.
ACT 8:1 Ma Saul kampa da Stephen ana iraḡe i ʼnanai ma i vianinei. Rava patupatutui ḡelaui ana toutoui ma ana tarakwatui i nei ma Stephen taubeuna i naiei ma au kokoaga i terei. Nai maranaina rau-iviapoapoe ḡaeḡaena i vikarei ekalesia awarii au Jerusalem, Ma anatapui i viruba-tomana au Judea provins ma Samaria provins. Apasol ava au Jerusalem i mae.
ACT 8:3 Wate Saul i vikarei da ekalesia ai boru ita viamoai. Numa anatapui i ruini ma nelara ma waivine i taina-opunei ma i paritawanei au panipani-numana.
ACT 8:4 Wate tauvitumaḡana Jerusalem i rubaruba-tawanei taon ma dobu anatapuna i naeni ma Riwana Aiaina i raugugulei.
ACT 8:5 Ma Philip i nae au taon tagogi au Samaria ma kampa Bada ana Vinevine Keriso i raugugulei.
ACT 8:6 Maranai patarana, Philip i raraugugula i nonori, ma i ʼnanai kaua babai ma mataira ḡaeḡae i kaukauei taui anatapui orai taputapunei i rautaniḡana.
ACT 8:7 Tauna arua-apoapoei rava maḡamaḡaui au orai i egari da ana garagararai i viopuopuana, ma nanare rava maḡamaḡaui gwaḡagwaḡai ma sigesigei i vilawani.
ACT 8:8 Ma nuaiai ḡaeḡaena i mae nai au taona.
ACT 8:9 Wenanare, nai au taona oroto tagogi i mae wavana Simon, ma tauna wariaḡa ava ana baravu i kaukauei ma mai Samaria i baibaiei. Ma i voepaepana-melei da tauna rava ḡaeḡaena.
ACT 8:10 Rava labalababa, ma wavai naenaei anatapui ana babani i rarautaniḡana-kauei ma i ririwa, “Tauna, God ana rewapana e ḡoreḡorei, Rewapana Ḡaeḡaena.”
ACT 8:11 Taui i vineneḡanana-kauei aubaina mara nonoa taui Simon ana baravu i baebaei.
ACT 8:12 Wate taui Philip i vitumaḡanei maranai, God ana vigulau Riwana Aiaina ma Iesu Keriso rava awari i raugugulei. Ma lamna aubaina nelara da waivine i nei da i babataito.
ACT 8:13 Simon maiteni i vitumaḡana ma i babataito. Ma Philip mepa i nenae tauna kampa aubaina kaua babai ma mataira vivirewapanai i kaukauei. Tauna wei pulona i bana-kauei.
ACT 8:14 Maranai Apasol au Jerusalem i nonori da mai Samaria, God Riwana i vitumaḡanei, taui Peter ma John i paritawanei awari.
ACT 8:15 Ma auSamaria i ḡeta ma taui i raupariei da Arua Vivivireina ita rui au orai. Aubaina taui Iesu wavanei ava i babataito. Ma arua vivivireina eḡa ita rui.
ACT 8:17 Peter ma John urai taui au tepai i terei ma i raupari da Arua Vivivireina au orai i rui.
ACT 8:18 Maranai Simon i ʼnanai da mai Samaria Arua Vivivireina i vaia, maranai Apasol urai au kolai i terei, ma Simon mane i vilololoi,
ACT 8:19 ma i vibaḡa i pa, “Tau maiteni nai rewapanana ma vereu da rava au kolai urau ana terei ma taui Arua Vivivireina ina vaia.”
ACT 8:20 Wate Peter i paribelei i pa, “Anina da God tam am mane maiteni ina tawanem ai au menamenana, aubaina tam e notanotai da God ana pulo manelei ma gimarai!
ACT 8:21 Tam wei nolana au orana am gabu eḡa ita mamae, aubaina oram eḡa ita ai God au matana.
ACT 8:22 Am nota apoapoe ma votere-tawanei. Ma mae-tavirem Bada awarina ma ma vibaḡai da am nota apoapoe ina nota-tawanei.
ACT 8:23 Aubaina a inanaim da unura oram i oai tauai awariai ma wei notai apoapoei e panipanim.”
ACT 8:24 Simon marina Peter ma John i riwei, “Aubaiu Bada awarina ona raupari da aiwai o ririwei eḡa ina tupua awariu!”
ACT 8:25 Ma Peter ma John ai lawana ma Bada Riwana Aiaina ekalesia voui awari i raugugulei. Ma i raugugula nae Mai Samaria ai au taon nununai da i ḡeta au Jerusalem.
ACT 8:26 Mara tagogi Bada ana anela, Philip i riwei, “Ma vokaukaua ma ma nae au rauanaḡei, etanai au Jerusalem da e ḡaiḡaira au Gaza.” (Wei etanaina lamna au mutulua).
ACT 8:27 Anina ma Philip i vokaukaua ma i nae. Ma wei au etanaina oroto Ethiopiei i ʼnanai. Tauna mai Ethiopia ai kwin Kandake, ana mane taupainina. Wei orotona i nae au Jerusalem God viborumana aubaina,
ACT 8:28 ma i nenae-me ana au dobu. Ma ana au chariot i kiala ma wariaḡa peroveta Isaiah buka i girugirumia i ʼaiavi.
ACT 8:29 Ma Arua Vivivireina Philip i riwei, “Ma nae ma chariot au ririvana ma babara-nae.”
ACT 8:30 Anina ma Philip i ruba chariot au ririvana ma i nonori badana peroveta Isaiah ana buka i ʼaiavi. Ma Philip i paridadana, “Aiwai e iaiavia e araramanei bo eḡa?”
ACT 8:31 Orotona i paribelei, “Menanare ana ʼramananei mepa da rava eḡa ita parivai-araramaniu!” Ma Philip i vibaḡai da i ḡeta da au ririvana i kiala.
ACT 8:32 Buka au orana, wei riwana i ʼaiavi,
ACT 8:33 Tauna i vijiboḡi ma i vinimalamalai ma eḡa ita kauana-kauei awarina.
ACT 8:34 Ma orotona, Philip i paridadanei, “Isaiah e babaniana-melei bo rava ḡelauna e babaniei?”
ACT 8:35 Ma Philip, wei riwana awarina i vikarei ma riwa ḡelaui maiteni ma Iesu Riwana Aiaina i viararamani.
ACT 8:36 Ma i nenae da waira i ʼnanai ma Ethiopiei i riwa, “Ma inana waira noi, aiwai aubaina da eḡa ana babataito?”
ACT 8:37 
ACT 8:38 Badana, chariot taurubeina i riwei, “Chariot ma vojijini” Ma tauna ma Philip i ḡaira waira au orana ma Philip, badana i babataitoi.
ACT 8:39 Maranai wairei i ḡeta, Bada Aruana maratagogi Philip i vai-tawanei ma turana eḡa ita inana-melei, ma ana morelanana i nae ana au dobu.
ACT 8:40 Wate Philip au Asotus i raueḡa ma dobuna i naeni ma Riwana Aiaina i raugugulei da au Caesarea taon i ḡeta.
ACT 9:1 Wate Saul amapo da i mejimeji ma i ḡoeḡoei da Bada ana tauvitumaḡana ita viraḡeni. Ma i nae Pirisi Ḡetelarana awarina,
ACT 9:2 ma i vibaḡai da pepa ita girumi boru-numai babadai awarii au Damaskas da rewapana ita verei da Iesu ana etanai tauvitumaḡanai, nelara ma waivine ita pani ma ita neiai au Jerusalem.
ACT 9:3 Ma Saul, Damaskas i tuḡereḡerei, nanare ma lalalaina marei i ḡairai da tauna i ravilalai.
ACT 9:4 Tauna i peu au doa ma pona i nonori awarina i babani i pa, “Saul, Saul! Aiwai aubaina e rarau-iviapoapoeleu?”
ACT 9:5 Saul i paridadana, “Tam aiai bada?” Ma pona i paribelei, “Tau Iesu, tauna e rarau-iviapoapoelei!
ACT 9:6 Marina ma vomairi ma ma rui au Damaskas, ma kampa aiwai ina riwem ma kauei.”
ACT 9:7 Nelara Saul maiteni i nenae i mairi kwakwa, ana gamopotai, taui pona i nonori wate eḡa aiai ita inanai.
ACT 9:8 Ma Saul au doa i matamatave i vomairi ma matana i kala, wate eḡa aiwai ita inanai. Ma ana rava i raunimavoai ma i taravaina-naiei au Damaskas.
ACT 9:9 Ma au pom tonuḡa eḡa ita inana, eḡa ita am bo ita uma.
ACT 9:10 Au Damaskas tauvitumaḡana i mae wavana Ananias. Bada ana au inana i viatataiei i pa, “Ananias!” Ma i paribelei, “Bada, tau weka!”
ACT 9:11 Bada tauna i riwei, “Etanai wavana Etanai Jijimanina ma vaia da Judas ana au numa, kampa oroto Tarsusei wavana Saul ma baiei. Tauna marina e raraupari awariu.
ACT 9:12 Ma ana au inana i ʼnanai oroto wavana Ananias i nei awarina ma urana au inina i terei da ita inana-me.”
ACT 9:13 Wate Ananias i paribelei, “Bada, rava maḡamaḡaui i riweu da wei ravana ana kaua i apoapoe kaua tauvitumaḡana awarii au Jerusalem!
ACT 9:14 Ma weka i nei pirisi ḡaeḡaei ai rewapanei da aiai wavam e viviborumei ina pani.”
ACT 9:15 Wate Bada, Ananias i riwei, “Ma nae! Tau a vinei da aubaiu ina vitaunola ma wavau ina jimei, Jentail ma ai gulagulau awarii ma nanare mai Israel awarii.
ACT 9:16 Tau ana viatataiei da aubaiu ina jima ma rau-iviapoapoe ḡaeḡaena ina nei awarina.”
ACT 9:17 Anina ma Ananias i ḡeta au numa ma i rui. Ma urana Saul au tepana i terei ma i riwei, “Vareiu Saul, Bada Iesu, Tauna au etanai awarim i eḡa maranai weka u nenei, i paritawaneu awarim da ma inana me ma Arua Vivivireina oram ina vioai.”
ACT 9:18 Maratagogi purapura inanana me iana wenavina au matana i peu, ma tauna, inana me. Ma i vomairi ma i babataito.
ACT 9:19 Ma i am ma ana rewapana i vai-melei.
ACT 9:20 Ma tauna maratagogi i nae ma pari au numai i raraugugula da Iesu anina God natuna.
ACT 9:21 Taui aiavoi da Saul i nonori i ba kaua ma taui ava i babani vivira i pa, “Wei ravana tagogina, rau-iviapoapoe ḡaeḡaena Iesu ana tauvitumaḡanai awarii i kaukauei au Jerusalem bo? Tauna i nei weka nolana tagogina aubaina da tauvitumaḡana ita pani ma ita naiei Pirisi babadai awarii bo.”
ACT 9:22 Wate Saul ana raugugula i virewapana kaua ma lamnei mai Jew au Damaskas i aramanei da Iesu anina Keriso, Vinevinena, ma lamna aubaina ana babani eḡa ita parivirevirei.
ACT 9:23 Ma au pom biaḡa au murina Jew babadai i viogatara da Saul ita viraḡeni.
ACT 9:24 Mai Jew marai ma waguvarai taon garina au metaetana i vipaipai da Saul ita viraḡeni. Wate Saul ai ogatara riwana i nonori.
ACT 9:25 Ma waguvarai tauvitumaḡanai ḡelaui ai bada Saul i taravaini ma iriga ḡaeḡaena au orana i poai ma gavogavo aburuna taon au garina, kampa ḡuravei i tere-ḡairei au doa ma i ruba.
ACT 9:26 Saul i ḡeta au Jerusalem ma maranai i ḡoei da tauvitumaḡanai ai au boru ita rui. Wate taui i rovoei ma eḡa ita vitumaḡanei da tauna Iesu ana tauvotaḡotaḡo.
ACT 9:27 Wate Barnabas tauna i taravaini ma i naiei Apasol awarii, ma i riwei menanare au etanai Saul, Bada i ʼnanai ma aiwai awarina i babaniei. Ma menanare au Damaskas ana tepatorana i raugugula Iesu wavanei.
ACT 9:28 Anina ma taui Saul i taravaini ma maiteni i mae ma Jerusalem i naeni ma ana tepatorai i raugugula Bada wavanei.
ACT 9:29 Ma nanare Saul mai Jew pona Greek taubabanieina maiteni i babani ma i viparipariḡai, ma taui i viogatara da tauna ita viraḡeni.
ACT 9:30 Maranai tauvitumaḡana ḡelaui wei i nonori, ma Saul i taravaina-naiei au Caesarea da i paritawanei au Tarsus.
ACT 9:31 Anina ma ekalesia au Judea, Galili ma Samaria ana nuaubaii i mae. Ma Arua Vivivireina ana aguei ekalesia ai tumaḡana i vovai-virewapani, Ma ai boru i rarata, ma taui Bada i vivirana-kauei.
ACT 9:32 Nai maranaina Peter dobu maḡamaḡaui i naeni, ma God ana tauvitumaḡana awarii i ḡeta au Lidda.
ACT 9:33 Kampa oroto wavana Aeneas i nelaḡai, tauna gwaḡagwaḡana madeḡa 8 ana au aravi i matave.
ACT 9:34 Peter i riwa, “Aeneas, Iesu Keriso i vilawanim! Ma vomairi ma am aravi ma noui!” Ma maratagogi i lawana.
ACT 9:35 Anina ma rava maḡamaḡaui au Lidda ma Sharon wapuna melagaina, i mae-tavirei Bada awarina.
ACT 9:36 Au Joppa tauvitumaḡana tagogi wavana Tabitha (Greek ponanei lamna Dorkas) tauna marana patapatana kaua maḡamaḡaui aiaii i kaukauei molamokai aubaii.
ACT 9:37 Wei marana tauna i doria ma iʼraḡe ma tupuana i oḡai ma numa vatavatara au aidamo, i vimataveni.
ACT 9:38 Lidda, lamna Joppa au ḡereḡerena ma maranai tauvitumaḡana i nonori da Peter au Lidda, taui ai rava ruaḡa i paritawanei da Peter i egari i pa, “Laḡilaḡina ma nei!”
ACT 9:39 Ma Peter taui maiteni i nae da i ḡeta ma i taravaina-ruiei au numa vatavatara. Kaikaiababa maḡamaḡaui ana toutoui Peter i mairi kwaviviroi. Maranai Dorkas lawalawaina ma kwama da gara i popopoia Peter i viatataiei.
ACT 9:40 Wate Peter anatapui i vibaḡai da i opu au doa, ma ae-tutunei i mae-ḡaira ma i raupari, ma taubeu i riwei, “Tabitha, ma vomairi!” Tabitha matana i kala ma maranai Peter i ʼnanai, i vomairi da i kiala.
ACT 9:41 Peter urana i viloloi ma i voagui da i vomairi. Ma tauvitumaḡana anatapui ma kaikaiababa maiteni i kwatueiai, ma wavine lawalawaina taui i verei.
ACT 9:42 Ma wei riwana dobu Joppa i naeni ma rava maḡamaḡaui Iesu i vitumaḡanei.
ACT 9:43 Peter au Joppa i mae au pom biaḡa nanare Simon ḡamoḡamo opina taurauḡaroḡaroeina ana au numa.
ACT 10:1 Au Caesarea oroto wavana Cornelius, tauna mai Italy sorodia boruna ai bada.
ACT 10:2 Tauna rava jijimanina ma patupatutuna, ma ana numa ravai maiteni God taurauduneleina. Ma molamolakai i paipaina-kauei ma marana patapatai i raraupari God awarina.
ACT 10:3 Au bigai tagogi 3 oklok nanare i raraupari ma ana au inana, God ana anela au aiaina i ʼnanai, i nei awarina ma i riwa, “Cornelius!”
ACT 10:4 Cornelius ana rovona anela i ʼnana-tunutunui ma i riwa, “Au bada, menanare!” Ma anela i paribelei, “Am pari ma am verena molamolakai awarii, i ḡeta God awarina me pulo apuapunana ḡabuna.
ACT 10:5 Ma marina nelara ḡelaui ma paritawanei au Joppa ma ravana wavana Simon wavana ḡelauna Peter ina taravainiai.
ACT 10:6 Tauna rava wavana Simon, ḡamoḡamo opina taurauḡaroḡaroeina awarina e mamae gera au ririvana.”
ACT 10:7 Maranai anela i nae, Cornelius ana taunola ruaḡa i ḡoreiai, ma ḡelauna lamna sorodia, tauna ana tauvipaipai, tauna God tauvitumaḡaneiana.
ACT 10:8 Tauna aiwai anatapuna taui i riwei ma i paritawanei au Joppa.
ACT 10:9 Maratomna au benai nanare maranai nelarai Joppa i tuḡereḡerei, Peter i ḡeta numa au tepana da ita raupari.
ACT 10:10 Ma am i ʼraḡe ma i ḡoei da aiwai ita ani, maranai taui lam i vovokaukauei, ma Peter matanei rauboni i ʼnanai.
ACT 10:11 I ʼnanai mara i wanatawanei ma purapura inanana me puru ḡaeḡaena au adana 4 i vojijini ma marei i tere-ḡaireiai au dobu.
ACT 10:12 Au orana lamna sia tapuna ma tapuna, tetetei me mota ma kiu au aidamo lavelavei.
ACT 10:13 Ma pona i riwa, “Peter ma vomairi, ma viraḡena ma ma am!”
ACT 10:14 Wate Peter i paribelei, “Eḡa! Lamna eḡa melanai ana kauei. Eḡa melanai lam viviḡana ata am-dadani.”
ACT 10:15 Wate pona i babani me, “Aiwai God i viviaiainia, eḡa ma riwa da i apoapoe.”
ACT 10:16 Mara tonuḡa wenanare i tupua ma me marana puruna i ḡaiana-melei au mara.
ACT 10:17 Ma Peter aiwai i ʼnainanai anona i vinua-notenotei, nanare ma Cornelius nelara i paripari-tawanei, taui Simon ana numa i nelaḡai ma i ḡeta ana au metaeta.
ACT 10:18 Taui i paridadana, “Weka rava wavana Simon-Peter e mamae bo eḡa?”
ACT 10:19 Peter amapo da wei i vivinua-notenotei maranai Arua vivivireina i riwa, “Simon, nelara tonuḡa e baibaiem!
ACT 10:20 Lamna aubaina ma vomairi ma ma ḡaira au gabaura, eḡa ma geduai, aubaina tau a paritawanei awarim.”
ACT 10:21 Peter i ḡaira ma awarii i riwa, “Taumi tau o baibaieu bo, Ami ḡoana aiwai?”
ACT 10:22 Ma nelarai i paribelei, “Tauai Cornelius mai Rome ai sorodia ai bada i paritawanelai, tauna rava jijimanina ma God tauvoepaepana, ma mai Jew maḡamaḡaui tauna e vivivirei. Anela vivivireina i riwei da uta nei ana au numa da aiwai u araramanei uta riwei.”
ACT 10:23 Ma Peter nelarai i ḡorei da i rui au numa ma kampa i matave. Ma maratomna anatapui i nae, Tauvitumaḡana ḡelaui au Joppa maiteni i vomairi.
ACT 10:24 Ma au pom ḡelauna taui au Caesarea i ḡeta. Cornelius taui i paipaini, ma ana numa ravai ma ana rava i ḡorei da i nei.
ACT 10:25 Ma maranai Peter i ruirui au numa, Cornelius Peter i ʼnanai ma i mae-ḡaira au ae karena ma ana vivirana i raudune.
ACT 10:26 Wate Peter tauna i voepai ma i riwa, “Ma vomairi, Tau rava ota me tam.”
ACT 10:27 Peter ma Cornelius i bababani ma i ruirui au numa. Ma i ʼnanai da patara tauna i paipaini.
ACT 10:28 Peter taui i riwei, “Taumi o aramana-kauei da tauta mai Jew ata tarawatu e viviḡaeta da Jentail maiteni tana mae-gogona bo tana raugenari. Wate God i viatataieu da eḡa rava ana ḡorei rava apoapoena bo miramirana.
ACT 10:29 Lamna aubaina maranai u vibaḡaiu da ata nei, Tau au nota aiainei a nei. Tau ata pari-dadanem, Marina ma riweu aiwai aubaina au riwa u paritawanei?”
ACT 10:30 Cornelius i paribelei, “Au benai wenanare au pom 4 marina i kwa, au numa a raraupari, nanare ma rava ana gara ararapoirina ma namanamarina au naoiu i raumairiei.
ACT 10:31 Ma i riwa, ‘Cornelius! God am pari i nonori ma am verena molamolakai awarii i vinuaiaiei!
ACT 10:32 Ma nelara ma paritawanei au Joppa da Simon e ḡoreḡorei Peter awarina. Tauna Simon, ḡamoḡamo opina taurauḡaroḡaroena ana au numa e mamae.’
ACT 10:33 Lamna aubaina da am riwa laḡilaḡina ava a paritawanei, ma i ai da tam u nei. Tauai anatapuiai marina weka God au matana a vivipaipai da Bada aiwai i riwem ana nonori.”
ACT 10:34 Ma Peter babani i raukarei, “Marina a inana-kauei da God rava anatapui e vaivaia da tagogina.
ACT 10:35 Wate dobu dobuai ravai God e vivivirei ma kaua aiaii e kaukauei, Tauna wei ravai e ḡoeḡoei,
ACT 10:36 Taumi o aramanei God Riwana Aiaina i paritawanei mai Israel awarii da rava ina mae-kaua God maiteni, maranai Iesu Keriso ina vitumaḡanei ma tauna ai lawana ina vibadei.
ACT 10:37 Taumi o aramanei Iesu aiwai i kauei Judea au anatapuna, au Galili i vikarei maranai John babataito ai kaua i raugugulei.
ACT 10:38 God Arua Vivivireina ma rewapana Iesu Nasaretei i verei da dobu maḡamaḡaui i naeni ma kaua aiaii i kaukauei, ma rava au orai arua apoapoe i ruiruini, i vilawani.
ACT 10:39 —Aiwai anatapuna au Judah provins ma au Jerusalem i kaukauei tauai anatapuiai a vimatematei ma a bababaniei. Tauna au korosi i tutui da iʼraḡe.
ACT 10:40 Wate God tauna iraḡelei i voepa-melei aupom au vitonuina ma i kauei da ḡelauai awariai i eḡa.
ACT 10:41 Eḡa rava maḡamaḡaui tauna ita inanai, anina tauvimatamata i vinevinei awari ava i ḡeta. Lamna tauai maiteni a uma ma am ana vomairi au murina.
ACT 10:42 Ma i egariai da dobu au anatapuna ana raugugula ma ana jima da God Iesu i vinei da rava anatapui lawalawaii ma irairaḡei ina rauetarei.
ACT 10:43 Peroveta anatapui i jimei da maranai rava Iesu i vitumaḡanei, Tauna wavinei God taui ai ḡoʼapoapoe ina vaitawanei.”
ACT 10:44 Maranai Peter i bababani ma Arua Vivivireina i ḡairai ma rava i raurautaniḡana i vioai.
ACT 10:45 Ma mai Jew Joppei i nenei Peter maiteni, i ba kaua maranai God Arua Vivivireina i paritawana ḡairei Jentail awarii.
ACT 10:46 Au baina mai Jew i nonori taui pona tapunei i bababani ma God i vivimae-ḡaeḡaeni. Anina ma Peter i riwa,
ACT 10:47 “Taui Arua Vivivireina i vaia me tauta. Wei lamna aubaina eḡa aiai ina viḡaeta da wei ravai tana babataitoi.”
ACT 10:48 Ma taui Cornelius ana numa ravai maiteni ma ana rava ḡelaui Iesu Keriso wavanei i babataitoi, ma taui Peter i vibaḡai da maiteni ita mae mara aburuna.
ACT 11:1 Apasol ma tauvitumaḡana au Judea provins i nonori da Jentail maiteni God riwana i nonori ma i vitumaḡana.
ACT 11:2 Ma maranai Peter i ḡeta me au Jerusalem tauvitumaḡana mai Jew ḡelaui tauna i eni i pa,
ACT 11:3 “Tam Jentail ai au numa u rui, ma maiteni u am!”
ACT 11:4 Anina ma kaua menanare i tuputupuanei anatapuna Peter taui i pariverei:
ACT 11:5 I riwa i pa: Maranai a raraupari au Joppa ma matauei kaua a inanai, ma purapura inanana me puru ḡaeḡaena adana 4 i vojijini ma marei i tere-ḡaireiai awariu.
ACT 11:6 Au orana a inana lamna ḡamoḡamo maramaraḡamai ma moduei, tetetei me mota ma kiu au aidamo lavelavei.
ACT 11:7 Ma pona a nonori i pa, “Peter ma vomairi, ma viraḡena ma ma am!”
ACT 11:8 Tau a paribelei, “Eḡa! Lamna eḡa melanai ana kauei. Eḡa melanai lam viviḡana ata am-dadani.”
ACT 11:9 Wate pona marei mara viruaina i babani, “Aiwai purapurana God i riwa da i ai, tam eḡa ma riwa da i apoapoe.”
ACT 11:10 Mara tonuḡa wenanare i tupua, ma puruna i ḡaiana-melei au mara.
ACT 11:11 Nai maranaina mai Caesarea ai rava tonuḡa i paripari-tawaneiai, au metaeta i raumairiei.
ACT 11:12 Ma Arua Vivivireina i riweu da eḡa aiwai ana notai ma orau taputapunei ana nae. Mai Joppa tauvitumaḡana 6 maiteni a nae ma ravana ana au numa a rui.
ACT 11:13 Cornelius i riwelai da anela awarina i eḡa, ma i riwei, “Rava ma paritawanei au Joppa da rava wavana Simon Peter ina neiai.”
ACT 11:14 Tauna wei riwana ina neiai ma lamnei tam ma am numa ravai maiteni ina vilawanimi.
ACT 11:15 Ma babani a raukarei ma Arua Vivivireina i ḡairai da taui i vioai me au naona awarita i tupua nanare.
ACT 11:16 Anina ma Iesu aiwai i ririwei a notai, “John wairei i babataito, wate taumi Arua Vivivireinei ina babataitoimi.”
ACT 11:17 Inanana au aiaina da God Jentail pulona tagogina i verei, me tauta i verevereta maranai Iesu Keriso ta vitumaḡanei, ma tau aiai da God ata viḡaei?
ACT 11:18 Taui i vigamopotai maranai wei i nonori, ma God i viborumei i pa, “Riwa kaua da God Jentail maiteni i vianinei da ina rupena ma ina lawana.”
ACT 11:19 Ekalesia ḡelaui rau-iviapoapoe i rovoei maranai Stephen i viraḡeni ma i vilamonei au uama. Ḡelaui i ruba nae au Phonisia, au Saipras ma Antiok, ma kampa Iesu Riwana Aiaina i raugugulei mai Jew ava awarii.
ACT 11:20 Wate ekalesia ḡelaui mai Saipras ma mai Sairini i nae au Antiok Jentail awarii ma Iesu Riwana Aiaina i raugugulei.
ACT 11:21 Bada ana rewapana taui au orai i mae ma Jentail maḡamaḡaui i vitumaḡana ma i mae-tavirei Bada awarina.
ACT 11:22 Wei riwana i ḡeta ekalesia awarii au Jerusalem, ma taui Barnabas i paritawanei au Antiok.
ACT 11:23 Maranai i ḡeta ma i ʼnanai da God ravai i viaiaina-kauei, tauna i vinuaiai ma i egari da Bada awarina ina vipatutu orai taputapunei. Barnabas tauna rava aiaina, Arua Vivivireina orana i oai ma ana tumaḡana i rata, ma God ana aguiei, i rauguga ma rava maḡamaḡaui i taini Bada awarina.
ACT 11:25 Ma Barnabas i nae au Tarsus da Saul ita baiei.
ACT 11:26 Ma i nelaḡai ma i neiai au Antiok, ma kampa tauvitumaḡana maiteni i mae madeḡa tagogi i kwa, ma patara ḡaeḡaena awarii i viararamana. (Weka au Antiok lamna i vikarei da tauvitumaḡana i viḡorei Kerisiana)
ACT 11:27 Wei au marana peroveta ḡelaui Jerusalem ei i ḡairai.
ACT 11:28 Peroveta tagogi wavana Agabas i vomairi ma God ana rewapanei i vieḡa da gomara e nenei au naoii dobu au anatapuna (Caesar Claudius ana vibada au marana gomarana i nei).
ACT 11:29 Tauvotaḡotaḡo au Antiok i vianina da taui ava ita kauana-guratei da mane vounaina ita kauei da ai rava ekalesia au Judea ita voagui.
ACT 11:30 Taui nanare i kauei ma manena Barnabas ma Saul au urai i terei ma taui ekalesia ai babada au Jerusalem i verei.
ACT 12:1 Lamna maranai, gulau Herod Agrippa i raukarei da ekalesia ḡelaui i rau-iviapoapoelei.
ACT 12:2 James, John tuana uana sodei i bori-tuini.
ACT 12:3 Ma maranai Herod i ʼnanai da mai Jew wei kauana i vinuaiaiei, ma ana sorodia i egari da Peter maiteni ita pani da au pani numana ita terei. Wei kauana Palawa Bagibagina ana au torela i tupua.
ACT 12:4 Ma Peter i pani ma au pani numana i terei ma sorodia 16 tauna i paini. [Sorodia 16 i terei da borui 4 ma i vipaipai.] Herod i ḡoei da Peter ita vojijini da raḡona torelana au murina ma au deba ita rauetarei.
ACT 12:5 Ma lamna aubaina Peter au pani numana i vojijini mara aburuna. Wate ekalesia i raraupari guratana God awarina Peter aubaina.
ACT 12:6 Ma nai waguvaraina, ma maratomna da Peter ita rauetarei, Peter sorodia ruaḡa au poui i matamatave. Urana seinei i raḡini sorodia ruaḡa au urai, ma sorodia ḡelaui au metaeta i vipaipai.
ACT 12:7 Maratagogi Bada ana anela i eḡa ma pani numana i ravilalai. Ma Peter i vogugui da matana i kala ma i riwei, “Laḡilaḡina ma vomairi!” Ma sein au urana i dabarara.
ACT 12:8 Ma Peter i riwei, “Ma vigara ma ae uma ma oteni.” Ma nanare i kauei. Ma i egari, “Am kwama potopotona ma oteni ma ma votaḡotaḡoiu.”
ACT 12:9 Peter anela i votaḡotaḡoi da pani numana i opu-tawanei, wate eḡa ita aramanei anela aiwai i kaukauei, tauna i notai i rarauboni.
ACT 12:10 Taui, sorodia boruna ruaḡa au doa i netawanei, da i opu au metaeta iramei, wei e opuopu au taon. Metaeta ainelana i wanatawanei aubaii ma i opu. Taui etanai tagogi i ḡairani ma maratagogi anela tauna i voterei.
ACT 12:11 Peter ana nota i nememei ma i riwa, “Wei anina riwa kaua! Bada ana anela i paritawaneiai da Herod au urana i vaitawaneu, da mai Jew aiwai i notanotai da ita tupua lamna eḡa ita tupua.”
ACT 12:12 Maranai ana nota i nememei tauna i nae Mary ana au numa. (Mary lamna John alona. John wavana ḡelauna Mark). Kampa rava maḡamaḡaui i vitagogiei ma i raraupari.
ACT 12:13 Peter au metaeta i raupewapewa ma taunola wavana Rouda i nei da metaeta ita votawanei.
ACT 12:14 Ma Peter ponana i nonori ma i aramanei da tauna, ma i vinuaiai guratana da eḡa metaeta ita votawanei ma i ruba-rui da i vinolanola i pa, “Peter au metaeta e maimairi!”
ACT 12:15 Wate taui eḡa ita vitumaḡanei ma i riwei, “Tam ma bubua!” Wate tauna i riwa bagibagi. Ma taui i riwa, “Nai Peter ana anela.”
ACT 12:16 Wate Peter i rarau-pewapewa ma maranai taui metaeta i votawanei ma i ʼnanai da tauna, taui orai i auepai.
ACT 12:17 Peter urana i voepai da rava i genuana ma i riwei menanare Bada pani numanei i tere-opunei. Ma i riwei, “James ma ekalesia ḡelaui wei ona pariverei.” Ma Peter i nae au dobuḡela.
ACT 12:18 Maranai mara i tom kampa au pani numana nuabola ma vinuanaina ḡaeḡaena i peu sorodia awarii da aiwai i tupua Peter awarina
ACT 12:19 Herod, ana sorodia i egari da Peter i baiei wate eḡa ita nelaḡai. Lamna aubaina sorodia 16 i etarei ma i viraḡeni. Muriai Herod Judea i netawanei ma i nae au Caesarea da ita mae mara aburuna.
ACT 12:20 Marina Herod amlona i ḡaiḡai kaua Taia ma Sidon ravai awarii, lamna aubaina taui ana borui i nei da Herod maiteni wei i babaniei. Taui Herod ana taunola ḡaeḡaena Blastus, i taravaini da ita voagui. Taui rom i vibaḡei Herod maiteni. Aubaina ai lam Herod ana dobuei i nenei.
ACT 12:21 Ma marana i ḡetai da Herod maiteni ita viboru ma tauna ana vigulau garana i vigarei ma ana au anikiala i kiala ma awarii i babani.
ACT 12:22 Ma patara ana babani i nonori ma i logoi i pa, “Wei lamna god e bababani ma eḡa rava!”
ACT 12:23 Maratagogi Bada ana anela Herod i vipeuni au doa ma motamota orana i ani da iʼraḡe, aubaina tauna rava ai voepaepa i vinuaiaiei ma eḡa rava ita riwei da Bada ita voepaepai.
ACT 12:24 Ma ekalesia Bada riwana i raraugugulei ma rava maḡamaḡaui i nenei Bada awarina ma ekalesia i rarata.
ACT 12:25 Maranai Barnabas ma Saul ai nola au Jerusalem i vikwai, taui John-Mark i taravaini da maiteni i nei au Jerusalem.
ACT 13:1 Kerisiana au Antiok au orai peroveta ma taugiu wavai wenanare, Barnabas, Simeon (e ḡoreḡorei Gawara), Lusias Sairiniei, Manaen (Tauna gulau Herod Antipas maiteni i rata tagogi), ma Saul.
ACT 13:2 Mara tagogi maranai taui i ujiuji ma Bada i vovoepaepai ma Arua Vivivireina i riwa i pa, “Tau, Barnabas ma Saul a vinei, ona tereriei au nola aubaina.”
ACT 13:3 Anina ma uji ma pari au murina taui urai Barnabas ma Saul au tepai i terei ma God ruaḡai i viaiaini ma i paritawanei.
ACT 13:4 Ma Arua Vivivireina Barnabas ma Saul i paritawanei da i ḡaira au Selusia ma kampa i amkuka damana au bonabona Saipras.
ACT 13:5 Ma au Salamis i ḡota ma i nae mai Jew ai au boru numana ma God riwana i raugugulei. John-Mark taui maiteni i nae da ai tauagu.
ACT 13:6 Taui bonabonana i kwaviviroi da au Paphos taon i ḡeta. Weka Jew ei barabaravuna ma peroveta morumoruna i nebelei wavana Bariesu. Tauna bonabonana ana gavena Segius Paulus i vituranei, Segius Paulus rava nualaulaunana ma i ḡoei da God ana babani ita nonori ma lamna aubaina Barnabas ma Saul i rauḡoreiai.
ACT 13:8 Wate barabaravuna Bariesu (Greek ponanei lamna Elimas) Saul ma Barnabas i viḡaviei da gavena ana tumaḡana ita viapoapoeni.
ACT 13:9 Saul wavana ḡelauna Paul, Arua Vivivireina orana i oai ma barabaravuna matana i ʼnana-tunutunui.
ACT 13:10 Ma i pa “Tam Satan natuna ma kaua aiaii ma jijimani tauviapoapoenina! Tam morumoru kaukauam ma gwalagwalamerum. Ma amapo da Bada ana kaua ma voviravirai da moru.
ACT 13:11 Ma marina Bada urana ina kovoḡim da matam ina apoapoe mara aburuna ma eḡa madeḡa lalalaina ma inanai.” Maratagogi matana i vinawanawa ma i gimtona ma nare da were i voladaḡa-nae da rava au urana ita vojijina.
ACT 13:12 Maranai gavena i ʼnanai aiwai i tupua ma i vitumaḡana, aubaina tauna Bada ana viararamana i bana-kauei.
ACT 13:13 Paul ana rava maiteni Paphos i voterei ma i amkuka damana au Perga taon au Pamphilia provins, Ma weka John-Mark taui i voterei ma i naeme au Jerusalem.
ACT 13:14 Perga i voterei ma i rui da au Antiok taon au Pisidia provins. Ma au Sabate i rui au boru-numana ma i kiala.
ACT 13:15 Ma rava ḡelaui, Moses ana tarawatu bukana ma peroveta ḡelaui ai buka i ʼavi, ma babada riwa i paritawanei Paul ma Barnabas awari i pa, “Varevareiu! Mepa da awarimi nota aiwai da ota voaguiai lamna marina ona ḡei da ona babaniei.”
ACT 13:16 Paul i vomairi ma urana i voepai da rava i genuana ma babani i vikarei i pa: Mai Israel ma taumi eḡa mai Jew ai God tauviborumeina, ona rautaniḡaneu!
ACT 13:17 Mai Israel ai God noinoita i vinei, ma i vimaurai ai au mae au Egypt, ma ana rewapana ḡaeḡaenei dobunei i taravaina-opunei.
ACT 13:18 Madeḡa 40 au mutulua ami kaua apoapoei ami beura ma ami gunura anatapui am-iauei.
ACT 13:19 Dam ḡaeḡaei 7 i vipupui au Canaan ma dobuna mai Israel i verei da i viḡariana-nonoei.
ACT 13:20 Wei anatapuna madeḡa 450 au orana i tupua. Wei au murina God taurauetara i terei da taui i vibadei da peroveta Samuel ana mara.
ACT 13:21 Anina ma rava God i vibaḡai da gulau ita verei. Ma God Saul, Kish natuna Benjamin ana damei i terei; ai gulau da madeḡa 40 i kwa.
ACT 13:22 Ma God Saul i tere-opunei ma David i terei ai gulau. Ma wenanare i riwa i pa, “Tau a aramanei da David, Jesse natuna orau ana rauoḡara, ma au ḡoana anatapuna ina kauei.”
ACT 13:23 Muriai me God i parivainuaḡani nanare, Mai Israel ai Tauvilawana, Iesu David ana damei i nei.
ACT 13:24 Muriai da Iesu ita nei, John mai Israel anatapui awari i jima da ai ḡoʼapoapoe ina voterei ma ina mae-tavirei God awarina ma ina babataito.
ACT 13:25 Ma John ana nola au damona i riwa, “Taumi o notanotai da tau Tauvilawana bo? Eḡa! Tau eḡa tauna. Wate ona rautaniḡana, rava au muriu e nenei tauna i ḡetelara, tau eḡa tagotagogina da ana ae uma ḡuravana ana rupeni.”
ACT 13:26 Varevareu - Abraham natunatuna ma taumi Jentail God tauviviborumeina, God tauta awarita, kwakokwakoi vilawanai riwana i paritawaneiai!
ACT 13:27 Mai Jerusalem ai babada maiteni God ana Tauvilawana i vinua-nainei, ma lamnei Iesu i kovoḡi, Peroveta wei lamna i jimejimei au Sabate marana patapatana.
ACT 13:28 Taui eḡa ana apoapoena aiwai ita nelaḡai da Iesu ita viraḡeni, wate Pilate i vibaḡai da ita viraḡeni.
ACT 13:29 Maranai rava ai babada maiteni, ai nuabola Iesu awarina i kauana-paiei me peroveta i ririwei nanare, ma tupuana au korosi i tere-ḡairei ma au guba i vimataveni.
ACT 13:30 Wate God Iesu iraḡelei i vovaimairini.
ACT 13:31 Ma au pom maḡamaḡaui Iesu taui maiteni au Galili da i ḡeḡae au Jerusalem awari i eḡa. Wei ravai marina e vivimatamata rava awarii.
ACT 13:32 Marina tauai Riwana Aiaina a paripariveremi. Wei parivainuaḡanana wariaḡa noinoita awari i kauei.
ACT 13:33 Ma God nanare i kauei tauta eda muri aubaita, da Iesu iraḡelei i vovaimairini, au Psalm viruaina wenanare I girumi,
ACT 13:34 God Iesu iraḡelei i vovaimairini da eḡa tupuana ina buda. Me i girugirumi nanare i pa,
ACT 13:35 Psalm ḡelauna wenanare i girumi,
ACT 13:36 Maranai David i mamae ma God ana nola i kauei ma iʼraḡe, ma amamana maiteni i doboi ma tupuana i buda.
ACT 13:37 Wate God Iesu iraḡelei i vovaimairini ma tupuana eḡa ita buda.
ACT 13:38 Lamna aubaina au rava, ona aramanei da Iesu awarinei God ami ḡoʼapoapoe ina nota-tawanei. Rava anatapui da Iesu e vivitumaḡanei, ai ḡoʼapoapoe e notanota-tawanei ma ai viturana e viviaiaini. Wei Moses ana tarawatu eḡa ita kaukauei.
ACT 13:40 Ona paina-melemi da peroveta aiwai i ririwei eḡa awarimi ina tupua. Aubaina i riwa;
ACT 13:41 Ona rautaniḡana vivijiboḡami,
ACT 13:42 Paul ma Barnabas i opuopu ma rava i nei ma i vibaḡa-guratei da ita nememei au Sabate ḡelauna da Tauvilawana ana kaua ita babanana-kauei.
ACT 13:43 Boru i kwa da rava i vilamonei, mai Jew borui ma ḡelaui marina ina bori i vaia da i vimai-jew, taui Paul ma Barnabas i votaḡoi, ma i riwana-guratei da Iesu ana aguei ina mae jijina.
ACT 13:44 Au Sabate ḡelauna taon ravai anatapui i ḡeta da Iesu riwana aiaina ita nonori.
ACT 13:45 Maranai mai Jew wei patarana i ʼnanai ma orai unura i oai ma Paul i vikaua-morumoruei ma i vitepaubaubai.
ACT 13:46 Ma Paul ma Barnabas ana tepatorai i babani, “God riwana a jimei awarimi au naona, wate taumi wei riwana o geduaiei. Wei e viviatataiana da taumi lawana mamae-nonoana eḡa ota ḡoeḡoei. Lamna aubaina ana voteremi ma God riwana ana jimei Jentail awarii.
ACT 13:47 Bada wenanare riwa bagibaginei i riwelai,
ACT 13:48 Maranai Jentail wei riwana i nonori, taui i vinuaiai kaua ma Bada Riwana Aiaina i voepaepai, ma taui da God i vinei lawana mamae-nonoana ita vaia, i vitumaḡana.
ACT 13:49 Ma Bada Riwana Aiaina i vituai nai au paratana.
ACT 13:50 Wate mai Jew Jentail waivinei manemanei ma mai Jew ḡelaui i egari da Paul ma Barnabas ai ḡavia i vomairi ma dobunei i viaḡaḡana-opunei.
ACT 13:51 Anina ma taui aei pokauna i rauabuabui da ita viatataiei da Bada eḡa ita vinuaiai awarii ma i nae au Ikoniam taon.
ACT 13:52 Wate Arua Vivivireina kerisiana voui au Antiok orai i oai ma i vinuaiai kaua.
ACT 14:1 Kauana tagogina i tupua au Ikoniam. Paul ma Barnabas i nae mai Jew ai au boru numana ma menanare i babaninei da mai Jew ma Jentail maḡamaḡaui i vitumaḡana.
ACT 14:2 Wate mai Jew ḡelaui eḡa vivitumaḡanai Jentail i kelari ma ai nota i barai da Paul ma Barnabas i geduaiei.
ACT 14:3 Avena ma Paul ma Barnabas kampa i mae guratana ma ana tepatorai Bada ana aguei i jimajima. Ma kaua babaii ma vivirewapanai maḡamaḡaui i kauei. Wei i vimataira da ai jima lamna riwa kaua.
ACT 14:4 Taon i kai ḡelaui mai Jew aubaii i mairi ma ḡelaui Aposol aubaii i mairi.
ACT 14:5 Ma mai Jew ma Jentail ḡelaui i vioga da Paul ma Barnabas ḡaimei ita viraurauei.
ACT 14:6 Wate taui riwana i vaia ma dobuna i ruba-tawanei ma i nae au taon ḡaeḡaei Listara ma Derbi au Laikonia provins ma taon au ririvai.
ACT 14:7 Ma weka Riwana Aiaina i jimana-naiei.
ACT 14:8 Au Listara oroto aena ḡokokokarana, alona manawanei gwaḡagwaḡana i vinatunei ma eḡa ita babara dadana.
ACT 14:9 Kampa i kiala ma Paul i bababani i rarautaniḡanei. Paul matana i tawanei ma i ʼnanai da tauna i vitumaḡana da ita lawana
ACT 14:10 ma i garara awarina, “Aemei ma mairi!” Ma orotona aenei i mairi ma babara i vikarei.
ACT 14:11 Maranai patara i ʼnanai Paul aiwai i kauei taui ava ai ponei i babani vivira, “god ruaḡa i ḡairai awarita me rava.”
ACT 14:12 Taui i riwa da Barnabas lamna mai Greek ai god Zeus ma Paul i vitauvibabani aubaina i riwa da tauna Hermes.
ACT 14:13 Zeus ana pulo gabuna, taon au giana, Zeus ana pirisi patara maiteni bull ma berana ulaulai i neiai taon au metaetana da Apasol ita puloi.
ACT 14:14 Wate maranai Paul ma Barnabas wei riwana i nonori, taui ai gara i sikai ma i ruba-opu patara awarii ma i garara,
ACT 14:15 “Aiwai aubaina wei kauana o kaukauei? Tauai rava ota me taumi nanare! Tauai Riwa Aiaina a neneiai da nai kauai kwakwavi ona voterei ma ona nae Bada lawalawaina ona viborumei. Tauna mara ma dobu ma boga ma aiwai anatapuna au orai i kauei.
ACT 14:16 Wariaḡa tauna rava i voterei da ai ḡoanei i mae.
ACT 14:17 Wate marana patapatai e viviatataiemi da tauna e mamae ma ana nuavaina e verevereta, garewa marei ma maura ma lam e vereveremi ma au orami nuaiai e oaoai.”
ACT 14:18 Apasol i bababani ma i kauana-guratei da ravai ita viḡaei da taui avena ita puloi.
ACT 14:19 Mai Jew ḡelaui Antiok ei ma Ikoniamei i nei ma patarana i egari da Paul ḡaimei i viraurauei ma taonei i taina-opunei, i notai da tauna iraḡe.
ACT 14:20 Wate maranai vivitumaḡanai i ḡeta da i mae-kwaviviroi, tauna i vomairi ma i naeme au taon. Aupom ḡelauna tauna ma Barnabas i nae au Derbi.
ACT 14:21 Paul ma Barnabas Riwana Aiaina i jimei au Derbi ma ekalesia voui maḡamaḡaui i rui. Ma i nae me au Listara, Ikoniam ma Antiok.
ACT 14:22 Metauna au dobuna i jimajima kampa tauvitumaḡana i ririwana-guratei ma i vovai-virewapani da ina mairi-jijina ai au tumaḡana i pa, “Piripiri maḡamaḡaui au orana ona rui wate au murina God ana au vibadana ona rui.”
ACT 14:23 Paul ma Barnabas ekalesia nununai ai babada i vinei ma i raupari ma i uji Bada awarina, da ai ekalesia ma ai babada ina paini.
ACT 14:24 Anina ma au Pisidia provins i verautua da i nae me au Pamphilia provins.
ACT 14:25 Au Perga Bada riwana i jimei ma i ḡaira au Atalia.
ACT 14:26 Ma kampa i amkuka ma i nae me au Antiok au Syria provins, weka ai nola i vikarei, maranai ekalesia kampa God i vibaḡai da taui ita viaiaini ai au nola ma i paritawanei ma marina ai nola e vivikwai.
ACT 14:27 Ma kampa i ḡeta ma ekalesia i vitagogiei, ma aiwai anatapuna God ana aguei i kaukauei rava i vieḡei, ma menanare Iesu metaeta i votawanei da Jentail maiteni Tauna i vitumaḡanei.
ACT 14:28 Ma kampa tauvitumaḡana maiteni i mae guratana.
ACT 15:1 Wate nelara ḡelaui Judeaei i ḡairai au Antiok ma ekalesia i viararamani i pa, “Mepa da eḡa inibori ona vaia Moses ana tarawatu e ririwei nanare, God taumi eḡa ina vilawanimi.”
ACT 15:2 Ma karuwaḡawaḡa ḡaeḡaena i bauni Paul ma Barnabas maiteni. Ma taui Paul, Barnabas ma rava ḡelaui i vinei da i ḡae au Jerusalem da Apasol ma babada ita inanai wei babanina aubaina.
ACT 15:3 Ma i paritawanei au Jerusalem, Ma ai au vaḡai ekalesia au Phonisia ma Samaria provins i pariverei menanare Jentail i mae-tavirei God awarina. Ma taui i vinuaiaii kaua maraina wei i nonori.
ACT 15:4 Maranai i ḡeta au Jerusalem, ekalesia ma Apasol i nei da i nebelei. Taui i pariverei menanare kaua anatapui God ana aguei i tupua.
ACT 15:5 Wate ekalesia ḡelaui mai Pharisi, i vomairi ma i babani guratana i pa, “Jentail anina da inibori ina vaia ma ona egari da Moses ana tarawatu ina voteletelei.”
ACT 15:6 Apasol ma babada i viboru da wei babanina i okei.
ACT 15:7 Ma i vitarapiri guratana ma Peter i vomairi ma taui i riwei i pa, “Au rava! O aramanei da au orata God i vineu da Riwana Aiaina ana jimei Jentail awarii da taui ina nonori ma ina vitumaḡana.
ACT 15:8 God rava anatapui ai nota e araramanei, ma Jentail Aruana Vivivireina i verei me tauta nanare. Wei matairana i viatataieta da God i vianina.
ACT 15:9 Tauna Jentail ma tauta e vaivainita da tagogina, ma ata vitumaḡanei orata i viaiaiani.
ACT 15:10 Marina aiwai aubaina God o viviamlo-ḡaiḡaini? Tauta amamata maiteni eḡa tata virewapana da tarawatu tata vojijina-kauei. Wate marina wei vitana Jentail ta verevere-damanei.
ACT 15:11 Eḡateni! Tauta anataputa ta vivitumaḡana da Bada Iesu ana aguei tana lawana, ma nanare Jentail maiteni.”
ACT 15:12 Rava anatapui i genuana ma Barnabas ma Paul i rautaniḡanei, taui i bababani menanare ana au vaḡai God ana aguei kaua aniba ma vivirewapanai i kauei Jentail awarii.
ACT 15:13 Maranai i babani vorovei, James babani i vikarei, “Au rava ona rautaniḡaneu.
ACT 15:14 —Peter au naona i pariveremi menanare God Jentail i raugenari ma ḡelaui i vinei da tauna ḡarinei.
ACT 15:15 Ma Peroveta nununai wei kauai i bababaniei marina nanare e tuputupua:
ACT 15:16 Wei au murina ana nememei,
ACT 15:17 Da rava mamae-terenai
ACT 15:18 Wariaḡa da marina wei ta aramanei.
ACT 15:19 —Lamna au baina eḡa tana kauei da ina piripiri Jentail aubaii, taui e mamae-tavirei God awarina. Wate pepa tana girumi ma tana egari da lam e pulopuloei god morumorui awarii eḡa ina ani, eḡa ina viawawana labalababa, ḡamoḡamo uai e kikiki eḡa ina ani ma sia ana tarana eḡa ina ani. Aubaina wariaḡa da marina Moses ana tarawatu e raugugulei boru au numai Sabatena patapatana.”
ACT 15:22 Ma Apasol, babada ma ekalesia anatapui rava ḡelaui i vinei ma i paritawanei au Antiok au Syria provinsPaul ma Barnabas maiteni. Taui ai babada ruaḡa i vinei wavai Judas wavana ḡelauna Barsabas ma Sailas.
ACT 15:23 Ma wei pepana au urai i terei, Aposol, ekalesia babadai, varevareimi. Jentail ekalesia au Antiok, Syria provins ma Silisia provins. Varevareiai, egualau!
ACT 15:24 Tauai riwana a vaia da rava ḡelaui ai au boru i ḡairai ma ai viararamani i vinuabolaimi ma i visina-viraviraimi, wate tauai nai ravai eḡa ata paritawanei.
ACT 15:25 Lamna aubaina tauai a viboru ma a vianina da taupariverena ata paritawaneiai, ata rava Paul ma Barnabas maiteni,
ACT 15:26 taui i verena-melei ma ai lawana eḡa ita vinuabolei Bada Iesu Keriso wavana aubaina.
ACT 15:27 Judas ma Sailas a pariparitawanei da taui gamoiei ina riwemi aiwai tauai a girumi.
ACT 15:28 Arua Vivivireina ma tauai ai ḡoana da eḡa vita ḡaeḡaena ana veremi, anina wei tarawatuna ava.
ACT 15:29 Lam god morumorui i puloi eḡa ona ani, Eḡa tara ona umai, Eḡa ḡamoḡamo uana kikikina vioana ana tarana ona ani. Eḡa ona viawawana labalababa, Mepa da wei tarawatui ona vojijina-kauei, taumi kaua aiaina o kaukauei. Egualau kaua.
ACT 15:30 Ma nelarai i paritawanei da i ḡaira au Antiok, ma ekalesia i rieiai da pepa i verei.
ACT 15:31 Ma taui i ʼavi ma i vinuaiai kaua pariverena aiaina aubaina.
ACT 15:32 Judas ma Sailas taui God ana peroveta ma i babani guratana awarii ma wei taui i vinuaiaiei ma ai tumaḡana i vovai-virewapani.
ACT 15:33 Ma kampa i mae mara aburuna ma ekalesia ana nuaubai i paritawana-melei au Jerusalem.
ACT 15:34 
ACT 15:35 Wate Paul ma Barnabas au Antiok i mae, ma taui maiteni Bada Riwana Aiaina i viararamani ma i raugugulei.
ACT 15:36 Ma muriai Paul, Barnabas i riwei, “Tana nae dobu au anatapuna mepa Bada Riwana Aiaina ta raugugulei ma ekalesia tana raugenari, ma tana inanai taui anina bo eḡa.”
ACT 15:37 Barnabas i ḡoei da John-Mark ita taravaini.
ACT 15:38 Wate Paul wei notana eḡa ita ḡoei aubaina au naona John taui au Pamphilia i ruba-tawanei ma eḡa ita mae da maiteni ita nola.
ACT 15:39 Ai viparipariniḡai i apoapoe guratana da taui i vilamonei. Barnabas, Mark i taravaini ma kukei i damana au au Saipras.
ACT 15:40 Paul, Sailas i vinei. Ma ekalesia, Bada i vibaḡai da ana aguei taui ai au nola ina paini.
ACT 15:41 Taui Syria da Silisia i naeni ma ekalesia i raugenari ma i vinua-terenei.
ACT 16:1 Paul i nae au Derbi da au Listara, kampa tauvotaḡotaḡo i mae wavana Timothy. Tauna alona Jew ei ma kerisiana, Wate amana Jentail.
ACT 16:2 Ekalesia au Listara ma Ikoniam Timothy i voepaepana-kauei.
ACT 16:3 Paul i ḡoei da tauna ita taravaini ana au vaḡai, lamna aubaina ini bori i verei aubaina mai Jew kampa i aramanei da tauna amana Jentail.
ACT 16:4 Maranai taon nununai i nenaeni, ma ekalesia kampa i paripari-verei Apasol ma babada au Jerusalem ai nota, ma i riwei da tarawatu i ririwei ina votaḡotaḡoi.
ACT 16:5 Ma ekalesia ai vitumaḡana i vovai-virewapanai ma tauvitumaḡana voui i ruirui marana patapatai.
ACT 16:6 Arua Vivivireina Paul ana rava maiteni i viḡaei da eḡa Bada riwana ita jimei au Eisia provins, ma Pirijia ma Galatia paratana i naeni.
ACT 16:7 Maranai i nei Maisia ana au provins ma i ḡoei da ita damana au Bithinia provins. Wate Iesu Aruana eḡa ita vianinei.
ACT 16:8 Ma Maisia i verautuini da i nae au Troas.
ACT 16:9 Waguvaraina Paul ana au inana i ʼnanai oroto Macedoniei i maimairi ma i vivibaḡai i pa, “Ma damanai au Masedonia da ma voaguiai!”
ACT 16:10 Paul ana rauboni au murina tauai a vioga da laḡilaḡina ana vomairi Masedonia provins aubaina. Tauai a vitumaḡana da God i ḡorelai da Riwana Aiaina kampa ana jimei.
ACT 16:11 Au Troas tauai amkuka, a viaruana damana au Samotreis bonabonana a ḡeta ma au pom ḡela a kuka-nae au Neapolis.
ACT 16:12 Ma kampa da a babara nae au Philipai taon au Masedonia provins, weka mai Rome ai sorodia ai bareki ḡaeḡaena i mae, kampa a veraumae.
ACT 16:13 Ma au Sabate taon a opu-tawanei ma a nae au waira, a notanotai da kampa boru gabuna wate eḡa. A kiala ma waivine ruaḡa ota kampa i rauriei awari a babani.
ACT 16:14 Taurautaniḡana tagogi lamna Jentail wavinena wavana Lidia ma ana dobu Thaiataira. Tauna gara lebalebarina maiana ḡaeḡaena taugimareina ma God i vitumaḡanei, ma God orana i votawanei da aiwai Paul i bababaniei i rautaniḡanana kauei.
ACT 16:15 Maranai wavine ana numa ravai i babataito ma i rauḡorelai i pa, “Ona nei au numa mepa da o notanotai da tau kerisiana ririwa kauana.” Ma i egariai da ana au numa a mae.
ACT 16:16 Mara tagogi a nenae boru au gabuna ma taunola guguini a nebelei, Tauna au orana arua apoapoena i mae ma lamnei aiwai amapo da ina tupua i vivieḡai. Ma mane ḡaeḡaena i kaukauei ana taniwaga aubaina.
ACT 16:17 Tauna Paul ma tauai i votaḡotaḡoiai ma i garagarara “Wei nelarai God ḡeḡetelarana ana taunola! E vivinolanola menanare God e vivilawananei.”
ACT 16:18 Wei kauana i kauei au pom biaḡa da Paul i viamlo-ḡaiḡaini da i mae-tavirei ma arua apoapoena i riwei, “Iesu Keriso wavanei a egaegarim da wavine ma opu-tawanei!” Maratagogi arua apoapoena wavine i opu-tawanei.
ACT 16:19 Maranai taunola guguini ana taniwaga i aramanei da ai mane etanaina i vine-boai, taui Paul ma Sailas i vojijini ma i taina naiei au deba Gabemani awarii.
ACT 16:20 Taui i nei ai taurauetara awarina ma i riwa, “Wei nelarai mai Jew wei dobuna ravai e vivinuaraḡaraḡai.
ACT 16:21 Taui ata rava kaua ḡelaui e viviararamani ma wei ata giu e teretereḡairei.”
ACT 16:22 Ma patara i rui Paul ma Sailas vunuai aubaina. Ma gabemani Paul ma Sailas, ai gara i sikai ma wipiei i kwapui.
ACT 16:23 I vunu-kauei ma i tawana-ruiei au panipani numana. Ma numana badana i egari da ita paina-kauei da eḡa ita ruba.
ACT 16:24 Anina ma Panipani badana taui i tawana-ruiei, panipani numana au orana ma aei, ai vivitainei au orana i raḡita-jijini.
ACT 16:25 Nubautuvai Paul ma Sailas i raraupari ma i welawela God awarina ma panipani ḡelaui i rarautaniḡana.
ACT 16:26 Nanare ma lolo ḡaeḡaeotana dobuna i gui. Ma maratagogi pani numana metaetana i wana-tawatawanei ma panipani anatapui ai sein i dabarara.
ACT 16:27 Pani numana badana i vomairi ma ita inanai da metaeta wanatawanana ma i notai da panipani i ruba ma lamna aubaina ana sod i lavui da ita viraḡena-melei.
ACT 16:28 Wate Paul i garara, “Eḡa ma vunu-melem! Tauai anatapuai weka!”
ACT 16:29 Pani numana badana ana taunola i ḡorei da lalalaina ita neiai ma i ruba-rui ma ana sisisina i mae-peu Paul ma Sailas au naoi.
ACT 16:30 Ma i opunei au doa ma i paridadanei, “Babada aiwai ana kauei da ana lawana?”
ACT 16:31 Taui i paribelei, “Bada Iesu Keriso ma vitumaḡanei ma ma lawana, am numa ravai maiteni.”
ACT 16:32 Ma God riwana i raugugulei tauna ma ana numa ravai awari.
ACT 16:33 Nai maranaina avena da waguvarai, pani numana badana Paul ma Sailas i naiei ma keroi i oḡai, Ma maratagogi tauna, ana numa ravai maiteni i babataito.
ACT 16:34 Paul ma Sailas i ḡaiei ana au numa da i viambagibagi. Tauna ana numa ravai maiteni i vinuaiai kaua da marina God i vitumaḡanei.
ACT 16:35 Ma marana i tom ma tauetara ana taunola i paritawanei pani numana badana awarina ma i egari i pa, “Nelara ma voterei da ina nae.”
ACT 16:36 Pani numana badana Paul i riwei, “Taurauetara i egariu da ana voteremi da ona nae. Marina ana nuaubami ona nae.”
ACT 16:37 Wate Paul, taurauetara i riwei, “Tauai eḡa ita rauetarelai ma i vunu-kauelai patara au matai. Ma avena da tauai mai Rome, wate marina i ḡoei da govagovaḡanei ina paritawanelai bo? Eḡateni kaua! Ona voterei da taurauetara ina nei weka da ina naielai.”
ACT 16:38 Taui wei babanina i naiana-melei da babada i riwei ma taui i rovo kaukaua maranai riwana i nonori da Paul ma Sailas lamna mai Rome.
ACT 16:39 Ma i nei au pani numana ma i riwa, “Tauai a kauana-boai, ai ḡoʼapoapoe ona nota-tawanei.” Ma i tere-opunei ma i vibaḡa-guratei da dobuna ita oputawanei.
ACT 16:40 Ma Paul ma Sailas pani numana i opu-tawanei ma i nae Lidia ana au numa ma kampa kerisiana maiteni i viboruboru ma i vovai-virewapani. Anina ma taui dobuna i netawanei.
ACT 17:1 Paul ma Sailas Amphipolis taon ma Apolonia taon i voterei da i nae au Thesalonika taon. Weka mai Jew ai boru numana i mamae.
ACT 17:2 Ma i rui au boru numana au Sabate me mara patapatai i kaukauei nanare, kampa Sabate tonuḡa rava awari God riwana i viararamani.
ACT 17:3 Ma God riwanei i viararamana da Keriso ina vinuapoapoe ma iraḡelei ina vomairi me, “Wei ravana a bababaniei awarimi, tauna Iesu Keriso.”
ACT 17:4 Mai Jew ḡelaui orai i taini ma taui i votaḡotaḡoi. Ma nanare Jentail nelara maḡamaḡagaui God taurauduneleina ma waivine wavai naenaei maḡamaḡaui.
ACT 17:5 Wate mai Jew i unura ma rava ora-potapotai maḡamaḡaui au etanai i tami ma au taon vikaruwaḡawaḡa i vikarei. Ma oroto wavana Jason ana numa i ruini Paul ma Sailas i baibaiei da ita opunei patara awari.
ACT 17:6 Wate maranai eḡa ita nelaḡai taui Jason ma kerisiana ḡelaui i taina-naiei taon babadai awari, ma i garara, “Wei ravai dobu au anatapuna apoapoe maḡamaḡaui i kauei, marina i ḡetai ata au dobu.”
ACT 17:7 Ma Jason, Paul ma Sailas i taravaini ana au numa. Taui Caesar ana tarawatu e viviaigai ma e ririwa da gulau ḡelauna e mamae wavana Iesu.
ACT 17:8 Maranai patara ma taon babadai wei babanina i nonori taui amloi i ḡaiḡai kaua,
ACT 17:9 ma Jason i egari da mane ḡaeḡaena i vimaiei da eḡa mae boaboa ḡelauna ina vitupui. Ma taui Jason i voterei da i nae.
ACT 17:10 Ma waguvarai tauvitumaḡana Paul ma Sailas i paritawanei au Berea. Maranai kampa i ḡeta, ma i rui au boru numana.
ACT 17:11 Mai Berea i viaiaii, eḡa me mai Thesalonika. Taui i rautaniḡana ma i votelatela ma marana patapatana God ana buka i ʼaiavi da ita aramanei da Paul aiwai i bababaniei lamna riwa kaua.
ACT 17:12 Ma lamnei mai Jew maḡamaḡaui i vitumaḡana, ma nanare mai Greek waivinei wavai naenaei ma nelara.
ACT 17:13 Maranai mai Jew au Thesalonika paratana i nonori da Paul God riwana i raraugugulei au Berea, taui maiteni i nae kampa, ma rava i rauegari da ḡavia ita vikarei.
ACT 17:14 Maratagogi kerisiana Paul i paritawanei au gera wate Sailas ma Timothy au Berea provins i mae.
ACT 17:15 Ma nelara Paul i tauvigwanigwaniei da au Athens, ma Paul nelarai i riwei ma i paritawanei au Berea da Sailas ma Timothy ita riwei da laḡilaḡina ita nei awarina.
ACT 17:16 Ma Paul au Athens ana rava i paipaini, ma i ʼnanai da kampa kokoitau i maḡa kaua ma i vinuabola kaua.
ACT 17:17 Mai Jew ma mai Greek God tauviborumeina awari i jima guratana au pari numana ma nanare au deba, aiai da i ḡeta ma i rautaniḡana.
ACT 17:18 Ma rava ḡelaui nuaulaulai i ḡetai ma maiteni i vitarapiri, taui e ḡoreḡorei mai Epicure ma mai Stoic, taui lawana ai kaua tauviararamanai. Ma ai rava ḡelaui i paridadana, “Wei ravana aiwai e voḡavoḡanei?” Ḡelaui i riwa, “Mepa da tauna dobu ḡelaui ai god e bababaniei.” Taui wenanare i babani aubaina Paul Iesu Riwana Aiaina ma ana iraḡe ma ana vomairi me, i raugugulei.
ACT 17:19 Ma i taravaini ma i naiei ai au boru e ḡoreḡorei Areopagus ma i riwei, “Ma nei ma a ḡoei da am viararamanana vouna e bababaniei, ata aramanei.
ACT 17:20 Kaua ḡelaui e babaniei tauai a vivinuanainei, ma a ḡoei da ana aramanei anona aiwai?”
ACT 17:21 (Taumana ma mai Athens marana patapatai ai nola eḡa aiwai, da kaua voui ina virarautuei ma ina nononori.)
ACT 17:22 Ma Paul babadai au naoi i mairi ma i riwa: Dogadogara mai Athens! A inana da taumi vipatupatutumi ami god awarii,
ACT 17:23 A bababara ma ami pulo aniapunana a inainanai, ma tagogi a inanai au tepana i giruma, “Wei God eḡa ata araramaneia aubaina.” Wei Godna o viviborumei wate eḡa ota aramanei. Tau ana riwemi nai Godna aiai.
ACT 17:24 Tauna God mara ma dobu ma aiwai anatapuna au orana i kauei. Ma tauna mara ma dobu badana, ma numa rava uranei e voavoai au orana eḡa ita mamae.
ACT 17:25 Ma eḡa rava ai agu ita paipaini, tauna agu eḡa ita ḡoeḡoei. Aubaina tauna rava lawana ma lavutu ma anatapuna e vereverei.
ACT 17:26 Au karena rava tagogi i kauei ma nai ravanei dam patarai i vitupua ma dobu i maeni. Tauna ainelana rava ai mara i terei da ina mae ma ina iraḡe ma animae paratana i aiterei.
ACT 17:27 God wenanare i kauei da rava tauna ina baiei da mepa ina nelaḡai. Wate tauna au ḡereḡereta, eḡa au uama.
ACT 17:28 Taugiruma ḡelauna Greekei i riwai pa, “Taunei ta mamae ma ta bababara ma anatapuna ta kaukauei.” Ma wate ami taugiruma ḡelauna i girumi i pa, “Tauai nanare tauna natunatuna.”
ACT 17:29 Ma tauta God natunatuna, eḡa tana notai da God lamna me kokoitau, goldei bo silvei i kauei. Rava uraiei ma ana nuaulaulauei i kauei.
ACT 17:30 Wariaḡa rava God eḡa ita aramanei wate God taui i ʼnana-tawanei, wate marina anataputa egaegarita da tana rupena ma tana mae-tavireta awarina.
ACT 17:31 Aubaina mara i vinei maranai rava anatapui aiainei ma jijimaninei ina kovoḡi. Rava i vinei da taunei ina kovoḡa. God wei ravana iraḡelei i vovaimairini lamna ina vimataira rava awari da ravana anina tauna.
ACT 17:32 Maranai Paul iraḡelei vomairina i babaniei, rava i nonori ma ḡelaui tauna i vinamei wate ḡelaui i riwa, “Tauai a ḡoei da muriai wei babanina ma babaniana-melei.”
ACT 17:33 Ma Paul ai boru i opu-tawanei ma boru i gudu.
ACT 17:34 Wate ḡelaui i vitumaḡana ma Paul i votaḡotaḡoi. Tagogi lamna Dionisius, Areopagus boruna au orana, ma wavine wavana Damaris, ma rava ḡelaui.
ACT 18:1 Paul Athens i netawanei ma i nae au Corinth.
ACT 18:2 Kampa Akwila tauna Jew au Pontus i tupua, marinaota au Italy da i nei awana Prisila maiteni. Aubaina Rome ai gulau Claudius mai Jew anatapui i viaḡaḡei da Rome i opu-tawanei. Paul i nae da taui ita inanai.
ACT 18:3 Paul taui maiteni i mae, taui tauampopo, (ḡamoḡamo opina ma gara i popopoi numa aubaina ma i gimagimarei) me Paul ai nola tagogina.
ACT 18:4 Sabate patapatana au pari numana tauna mai Jew ma Jentail awari i jima guratana da orai ita sinavirai.
ACT 18:5 Maranai Sailas ma Timothy au Masedonia da i ḡetai, Marina Paul Bada riwana ava i raugugulei mai Jew awarii da Iesu tauna anina God ana Vinevine Keriso.
ACT 18:6 Wate mai Jew Paul i viḡaviei ma riwa apoapoenei i ririwei. Ma tauna ana gara i rauabuabui ma awari i riwa, “Mepa da o kwako, lamna ona viwavu-melemi, eḡa tau ona viwavuiu! Marina da e nenae, ana nae Jentail awari.”
ACT 18:7 Ma taui i voterei ma i nae Jentail wavana Titus Justus ana au numa i mae, tauna God tauviborumeina ma ana numa pari numana au ḡereḡerena.
ACT 18:8 Crispus, pari numana ai bada, Bada i vitumaḡanei ana numa ravai maiteni, ma mai Corinth maḡamaḡaui Paul i rautaniḡanei, i vitumaḡana ma i babataito.
ACT 18:9 Waguvara tagogi Bada Paul ana au inana i babani i pa, “Eḡa ma rovo, ma babani ma eḡa ma genuana.”
ACT 18:10 Aubaina Tau tam maiteni. Ma rava eḡa ina rau-iviapoapoelem aubaina au tauvotaḡotaḡo i maḡa wei au dobuna.
ACT 18:11 Ma Paul kampa i mae madeḡa tagogi ma nawaravi six, ma God riwana i jimei.
ACT 18:12 Wate maranai Galio i vi-Gavena au Akaia provins, mai Jew kampa i vitagogiei ma Paul i vojijini ma i naei Gavena awarina da ita rauetarei.
ACT 18:13 Ma taui i viwavui ʼpa, “Wei orotona ana moruei rava orai e taitaini da God e viviborumei ma ata tarawatu e viviaigai.”
ACT 18:14 Ma Paul gamona i laḡi da ita babani ma Galio i babani mai Jew awari i pa, “Mepa da taumi wei ravana o viviwavui da kaua ḡaeḡaei bo kaua apoapoe aubaina, lamna tau au nola da ata rau-taniḡanemi.
ACT 18:15 Wate wei taumi ami babani ami wava ma ami tarawatu, ana voterei au urami. Tau eḡa wei kauai ana rauetarei.”
ACT 18:16 Ma etara numanei i viaḡaḡana-opunei.
ACT 18:17 Taui anatapui pari numana ai bada Sothenis i vojijini ma i vunui etara numana au naona wate Galio taui i ʼnana-tawanei.
ACT 18:18 Paul i mae mara aburuna tauvitumaḡana maiteni au Corinth ma wagei i nae au ḡereḡere au Cenkirei waga ai au animae. Prisila ma Akwila maiteni. Ma kampa Paul ana parivainuaḡana aubaina aparana i ḡari, ma anatapui i nae au Syria
ACT 18:19 Taui au Ephesus i ḡeta ma Paul, Prisila ma Akwila i voterei. Ma i nae au boru numana Mai Jew awari i jima.
ACT 18:20 Rava i vibaḡai da ita mae mara aburuna wate tauna eḡa ita vianina.
ACT 18:21 Wate maranai i opu da ita nae ma taui i riwei, “Ana nememei mepa da God ana ḡoana, ma Ephesus i netawanei ma wagei i damana.”
ACT 18:22 Maranai i ḡeta au Caesarea ma i nae au Jerusalem da kerisiana i raugenari ma i nae au Antiok.
ACT 18:23 Au Antiok i mae mara aburuna ma Galatia provins ma Pirijia provins i naeni ma kerisiana i vovai-virewapani.
ACT 18:24 Wei marana Apolos tauna Jew, au Alexandria da Egypt da i nei au Ephesus. Tauna Bada riwana ma ana giruma i aramana-kauei ma rava bababanina.
ACT 18:25 Rava ḡelaui, Apolos Bada ana etanai babanina, i viararamani, ma ana tepatorana i jima ma Iesu ana kaua ma ana lawana i viararamana-kauei. Wate tauna John Taubabataito ana babataito babani ava i aramanei.
ACT 18:26 Ma i vikarei da ana tepatorana i raugugula au boru-numana. Wate maranai Prisila ma Akwila tauna ana babani i nonori. Ma i ḡorei da maiteni i nae ai au numa ma Bada ana etanai ana babani i viaramana-kauei.
ACT 18:27 Maranai Apolos i nenae au Akaia, kerisiana Apolos i vovai-virewapani. Ma kerisiana au Akaia ai pepa i giruma da ita pariverei da tauna ita nebelei. Maranai au Akaia i ḡeta ma taui God ana aguei i vivitumaḡana, agu ḡaeḡaena i verei.
ACT 18:28 Tauna ana babaniei au deba mai Jew i vovaiubai. Ma God riwana i vaia ma lamnei rava i viararamani da Iesu anina Keriso.
ACT 19:1 Apolos au Corinth taon Akaia provins i mae, ma Paul ola i taḡoni da au Ephesus i ḡeta. Kerisiana ḡelaui kampa
ACT 19:2 ma i paridadanei i pa, “Arua vivivireina o vaia bo eḡa maranai o babataito?” Taui i paribelei i pa, “Eḡa, Tauai eḡa ata aramanei da Arua vivivireina e mamae.”
ACT 19:3 Ma Paul i paridadana, “Aiwai babaitona o vaia?” Taui i paribelana, “John ana babataito a vaia.”
ACT 19:4 Paul i riwa, “John ana babataito lamna mataira da taui ai ḡoʼapoapoelei i mae-tavirei; ma mai Israel i riwei da Tauna au muriu e nenei ona vitumaḡanei lamna Iesu.”
ACT 19:5 Maranai wei i nonori ma i aramanei taui i babataito Bada Iesu wavanei.
ACT 19:6 Ma Paul urana au kolai i terei ma Arua vivivireina au orai i rui. Ma i vikarei da pona tapunei i bababani ma God riwana i raugugulei.
ACT 19:7 Taui nelara iavana twelve.
ACT 19:8 Paul i nae au boru-numana ma kampa nawaravi tonuḡa au orana ana tepatorana mai Jew awarii i bababani. Da rava orai ita sinavirai da Bada ana vigulau ita vitumaḡanei.
ACT 19:9 Wate ḡelaui kampa orai i bagibagi ma eḡa ita ḡoei da ita vitumaḡana, ma patara au matai Iesu ana etanai i vijiboḡi. Ma Paul taui i voterei ma kerisiana i taravaini ma i nae Tairanus ana au numa, ma kampa i viararamana ma i giugiu pompom.
ACT 19:10 Ma nanare i mae madeḡa ruaḡa i kwa, da mai Jew ma Jentail ravai maḡamaḡaui au Eisia provins maemaei Bada riwana i nonori.
ACT 19:11 Ma God ana rewapanei Paul kaua ḡaeḡaei ma aniba i kaukauei,
ACT 19:12 lamna avena wate rava ai agesi da ai nola garai i naiei Paul awarina da i vodadani ma i naei da rava doridoriai i vodadani, ma arua apoapoei i opu-tawanei ma i lawana.
ACT 19:13 Mai Jew ḡelaui dobuna i naeni ma arua apoapoei i viviaḡana-opunei ma i raudadana Iesu wavanei da arua apoapoei i viviaḡaḡei. Taui arua apoapoei i riwei i pa, “Iesu wavanei, taunei Paul e raraugugula, Tau a egarim da ma opu.”
ACT 19:14 Skeva, pirisi ai bada natunatuna nelarai seven wei kauana i kaukauei.
ACT 19:15 Wate mara tagogi arua apoapoena i paribelei, “Iesu a aramanei ma Paul a aramanei ma taumi aiavoi?”
ACT 19:16 Ma rava au orana arua apoapoena maemaena i auepai ma taui i vunui da eḡa ita vikalokaloei. Ai gara i sika-naei ma ana kovakovai ma tararatai numei i viopuopuana ma i viruberubei.
ACT 19:17 Mai Jew ma Jentail ravai au Ephesus maemaei wei riwana i nonori ma rovo orai i ḡaeni ma Iesu wavana i vivirana-kauei.
ACT 19:18 Maḡamaḡaui i vitumaḡana ma i nae kerisiana awarii ma ai ḡoʼapoapoe i rupeni.
ACT 19:19 Tauvitumaḡana voui maḡamaḡaui paraparaumai, ai buka i vidamni au deba ma i apui. Maranai bukai ai maia i ʼavi da silver 50,000.
ACT 19:20 Kaua babai me wei, Iesu riwana i vibabarai nai au dobuna ma rava maḡamaḡaui i vitumaḡana.
ACT 19:21 Wei anatapuna au murina Paul au orana i vinua-notanota da au Masedonia da Akaia ita verautuini da ita damana au Jerusalem ma i riwa, “Ana nae au Jerusalem ma muriai ana nae da Rome ana inanai.”
ACT 19:22 Ma Paul ana tauagu ruaḡa Timothy ma Erastus i aiparitawanei au Masedonia provins, ma tauna kampa i mae mara aburuna au Eisia provins.
ACT 19:23 Iesu ana babani ma ana kaua vouna aubaina, ma viḡaiḡaiawa ḡaeḡaena i tupua au Ephesus.
ACT 19:24 Silver taunoleina wavana Demetrius, mai Greek ai god wavinena ana numa taparoro kokoitaui i rarau-ḡaroḡaroei da i gimagimarei, ma wei nolana mane ḡaeḡaena e neineiai silver taunoleina nai au dobuna aubaii.
ACT 19:25 Ma taui anatapui ai rava nolana tagogina e kaukauei maiteni i rauḡoreiai ma i riwa, “Au rava, o aramanei da ata maura wei nolanei ta vaivaia.
ACT 19:26 Ma o inanai ma o nonori menanare wei ravana Paul e kaukauei, Rava ai nota i sinavirai da maḡamaḡaui god Artemis raudunena i voterei au Ephesus ma dobu Eisia paratana anatapuna. Ma e ririwa da ‘rava god i rauḡaroḡaroei, lamna eḡa god.’
ACT 19:27 Tauta tana inana kaua da wavata ma ata mane ani kauana eḡa ina apoapoe. Ma ata god ḡetelarana Artemis ana numa taparoro ma wavana eḡa ina vijiboḡi, eḡa au Eisia provins ava ma dobu au anatapuna.”
ACT 19:28 Maranai patara wei babanina i nonori taui i meji kaua ma i vigaragarei, “Artemis mai Ephesus ai god i ḡetelera!”
ACT 19:29 Ma taui i garagarara rava nai au dobuna i nonori ma taui maiteni i garara labalababa. Anina ma patara Gaius ma Aristakas i vojijini taui ruaḡai mai Masedonia Paul ana tauvigwanigwaniana, ma i rubana-naiei nai dobuna ana boru gabuna.
ACT 19:30 Paul i ḡoei da patara au naoi ita rui da ita babani wate kerisiana eḡa ita vianinei.
ACT 19:31 Wate nanare Paul ana rava ḡelaui au gabemani tauna i viḡaei da eḡa ina nae au boru.
ACT 19:32 Patara i vinuanaina, i logologoi ma i garagarara labalababa ma eḡa ita aramanei aiwai aubaina weka i nei.
ACT 19:33 Mai Jew oroto tagogi i dudu-opunei au naoi wavana Alexander ma patara ḡelaui i garara awarina da ita babani. Alexander urana i voepai da taui ita genuana ma tauna ana rava aubai ita babani.
ACT 19:34 Wate maranai i aramanei da tauna Jew. Taui anatapui pona tagoginei wenanare i garagarara, “Tauta mai Ephesus ata god Artemis i ḡetelera!” da hour ruaḡa i kwa.
ACT 19:35 Ma taon badana patara i riwei da i genuana ma i riwa, “Au rava mai Ephesus, rava anatapui au dobu i aramanei da tauta tauvipaipai mai Ephesus ai god ḡeḡetelarana Artemis ana numa taparoro ma ana ḡaima vivireina marei i peuai aubaina.
ACT 19:36 Eḡa aiai wei ina vikaua-moruei. Lamna aubaina orami ina rauei ma eḡa aiwai apoapoena ona kauei.
ACT 19:37 Wei ravai o neiai weka wate taui eḡa au numa taparoro aiwai ita danenei bo ata god ita riwana-boei.
ACT 19:38 Mepa da Demetrius ana rava maiteni e viviwavui taui ina nae ina rauetara ma ami viwavu ona naei kampa taurauetara awarina.
ACT 19:39 Ma mepa da ami nuabola ḡelaui e mamae lamna taon babadai ai au boru ona babaniei ma ona tere-jijimani.
ACT 19:40 Ma amadodo aiwai i tupua, tau a rovo da ina viwavuita mae-boaboa aubaina. Wei vikaruwaḡawaḡana anona eḡa, ma mepa da Rome ina paridadana ma tauta menanare tana paribelananei.
ACT 19:41 Anina ma boru i gudui ma rava i vilamonei.”
ACT 20:1 Vikaruwaḡawaḡa au Ephesus taon i kwa ma au murina Paul kerisiana i raukwatueiai da i vinua-terenei, i viegualauei ma i netawanei da i nae au Masedonia provins.
ACT 20:2 Ma dobuna ḡaeḡaenana i naeni ma kaua maḡamaḡaui kerisiana i vinua-terenei. Anina ma au Akaia i ḡeta.
ACT 20:3 Kampa nawaravi tonuḡa i mae. Tauna i vokaukaua da ita nae au Syria ma wate i nelaḡai da mai Jew ḡelaui viraḡenana i viviogatarei lamna aubaina da i nae me au Masedonia.
ACT 20:4 Nelara ḡelaui i votaḡotaḡo taui lamna Piras natuna Sopater ana dobu Berea; Aristakas ma Sekundus, mai Thesalonika, ma Gaius tauna ana dobu Derbi; ma Tijikus ma Trophimus ai dobu Eisia provins; ma Timothy.
ACT 20:5 Taui wagei i ainae au Troas ma kampa i painiai.
ACT 20:6 Ma palawa bagibagina torelana au murina, wagei Philipai taon au Masedonia provins a netawanei. Ma aupom 5 au murina au Troas a ḡeta ai rava awari, kampa aupom 7 a mae.
ACT 20:7 Wiki au karena - Sunday tauai a vitagogielai voepaepa ma Bada ana amgogona aubaina, ma kampa Paul i jima da nubautuva, aubaina maratomna da ita nae.
ACT 20:8 Numa vatavatara au tepana a vitagogielai, ma kampa rampa maḡamaḡaui i ararata.
ACT 20:9 Oroto laragana wavana Eutikus au windo i kiakiala ma Paul i raraugugula, ma tauna matana i pota kaua da i raunuavuru, ma kampa au tepa dewadewana i peu-ḡaira da au doa i rauei. Maranai taui i ḡaira da ita voepai, tauna irairaḡena.
ACT 20:10 Paul i ḡaira, i matave-tepani ma i rapai ma rava i riwei i pa, “Eḡa ona vinuabola, tauna lawalawaina!”
ACT 20:11 Anina ma Paul i ḡae me au numa ma kerisiana maiteni Bada ana amgogona amna i ani ma awari i babani maratom. Ma Paul nai dobuna i netawanei.
ACT 20:12 Taui laragana lawalawaina i naiei au numa ma rava orai i rauei.
ACT 20:13 Paul aenei i nae au Assos ma tauai i riwelai da wagei ana nae au Assos da tauna kampa ana vigerui.
ACT 20:14 Ma au Assos a vigerui ma a nae au Miletus
ACT 20:15 Maratomna bonabona Kios au ḡereḡerena a nae. Ma marana i tom au Samos a ḡeta, ma maratom ḡela au Miletus a ḡota.
ACT 20:16 Paul i ḡoei da jijimanina ina nae ma avena ita rui au Ephesus, eḡa ita ḡoei da au Eisia provins ina mae-guratana. Tauna i vipaparana ma mepa da tagotagogina au Jerusalem ina ḡeta muriai da Pentecost torelana.
ACT 20:17 Au Miletus Paul riwa i paritawanei au Ephesus taon kerisiana babadai awari da ita nebelei.
ACT 20:18 Maranai au Ephesus taon i ḡetai ma taui i riwei i pa: O aramanei au lawana menanare maranai vovounai weka au Eisia provins a ḡetai.
ACT 20:19 Mai Jew i ḡoei da ita rau-iviapoapoeleu wate tau a vilamolamona ma ana toutou Bada awarina a vivitaunola.
ACT 20:20 O aramanei da maranai God Riwana Aiaina awarimi a raugugulei, riwa aiaina aniaguimi eḡa ata tajijini. Au deba a raraugugula rava maḡamaḡaui au naoi, ma ami au numa a viararamanimi
ACT 20:21 Riwa bagibagina mai Jew ma Jentail a verei, A riwei da ita rupena ma ita mae-tavirei God awarina ma Iesu ita vitumaḡanei.
ACT 20:22 Ma marina Arua Vivivireina i riweu da ana nae au Jerusalem. Eḡa ata aramanei kampa aiwai awariu ina tupua.
ACT 20:23 Wate taon nununai awari a nenae ma Arua Vivivireina e vivieḡeu da amapo ina paniu ma au deri ina tereu ma ina rau-iviapoapoeleu.
ACT 20:24 Ma mepa da ina viraḡeniu, wei lamna eḡa kaua ḡaeḡaena tau awariu. Wate kaua ḡaeḡaena lamna Bada Iesu nola i verevereu da ana vikwai. Wei nolana lamna, God ana iviaiai maemaena, riwana ana raugugulei.
ACT 20:25 Maḡamaḡaumi awarimi a nei ma God ana vigulau a raugugulei wate marina a aramanei da amadodo da i nenae, naou eḡa ona inana-melei.
ACT 20:26 God ana vilawana ogatarana rava aubaii eḡa ata govaḡi awarimi lamna aubaina riwa bagibaginei a ririwemi da mepa da rava au babani eḡa ina vitumaḡanei ma ana lawana maemae-nonoana ina vine-boai, lamna eḡa tau au wavu.
ACT 20:28 Taumi babada ma ona paina-melemi, nanare tauvitumaḡana taui aiavoi da Arua vivivireina au urami i teretereia. Ona inana-vaitetei me sipu taupainana ana sipu e paipaini. Taui lamna God ana vinevine taranei i gimarai.
ACT 20:29 A aramanei da ana nae ma au muriu tauraugugula morumorui ina nei awarimi ma rava ai tumaḡana ina viapoapoeni, me auou moduei sipu au boruna viraḡena aubaina.
ACT 20:30 Ma rava ḡelaui ami au dam oina ina vomairi ma ina viararamana ma moruei rava orai ina taini da taui ina votaḡotaḡoi.
ACT 20:31 Lamna aubaina matami ina kala ma ona aramanei da madeḡa tonuḡa marai ma waguvarai a notanotaimi ma ana toutou a viviararamanimi.
ACT 20:32 Ma marina God au urana a tereteremi. Ana agu e verevereoimi ona vivitumaḡanei. Wei aguina e vovaivirewapanimi, ma ami pulo ina veremi, aubaina taumi God natunatuna viaiainai.
ACT 20:33 Ma tau eḡa rava ana mane bo ana purapura ata rauoḡarei
ACT 20:34 Taumi o aramana-kauei da tau nimauei a nola da mane a vaia da tau au taubagibagi turau aubaiai.
ACT 20:35 Nanare, a viatataiemi da ona nola guratana da mane ona vaia ma molaka ona voagui. Iesu ana babani eḡa nuanuami ina vuru, Tauna i riwa i pa, “Verena i ai kaua eḡa me vainana.”
ACT 20:36 Paul i babani vorovei ma anatapui i mae-ḡaira au doa ma i raupari.
ACT 20:37 I vinolanola i pa, “Amapo eḡa naou ona inana-melei.” Wei riwana i vinuabolai da i vitouana, Paul i taragwabai ma i vigia-laḡolaḡonei. Ma i naiei da au waga i vigeruei.
ACT 21:1 Ephesus kerisiana babadai a viegualauei ma wagei jijimanina a nae au Cous bonabonana ma ubaubanai a nae au Roudes bonabonana, kampa da a damana au Patara taon.
ACT 21:2 Weka waga ḡelauna i nenae au Phonisia a gerui,
ACT 21:3 da au Saipras bonabonana a rubatawanei, au kelakelauai da a nae au Taia au Syria provins a ḡota, da purapura ita viopuni.
ACT 21:4 Kampa tauvitumaḡana a baiei ma aupom 7 maiteni a mae. Arua Vivivireina kerisiana i riwei da Paul awarina aiwai ina tupua, ma lamna aubaina Paul i viḡaei da eḡa ina nae au Jerusalem.
ACT 21:5 Ma mara i ḡetai da ata vomairi, kerisiana awawai maiteni da natunatui taon i voterei ma anatapuiai a ḡaira au gera, a raupari gogona.
ACT 21:6 A viegualau da tauai au waga a geru ma taui i nae-me ai au numa.
ACT 21:7 Au Taia ma a nae au Tolemais taon a ḡeta. Tauvitumaḡana kampa a nebelei ma aupom tagogi maiteni a mae.
ACT 21:8 Ma marana i tom ma dobuna a voterei ma a nae au Caesarea, kampa God riwana taujimeina Philip ana au numa a mae, tauna oroto vi-7-na au Jerusalem i vinevinei da lam taupainina.
ACT 21:9 Tauna natunatuna waivinei 4 eḡa tavitavinei, taui God ana riwa i vivieḡai rava awari.
ACT 21:10 Aupom vomaḡaui i kwa, kerisiana wavana Agabas, tauna nanare God riwana i vivieḡai, Judeaei i ḡairai au Caesarea.
ACT 21:11 Ma i nei awariai da Paul ana tairoro i vaia ma tauna urana ma aena i raḡina-melei ma i riwa i pa, “Arua Vivivireina e ririwa, da Jew babadai wei tairorona taniwagana wenanare ina raḡini, ma Jentail au urai ina terei.”
ACT 21:12 Maranai wei riwana a nonori, tauai kerisiana ḡelaui maiteni Paul a vibaḡana-guratei, da avena ita nae au Jerusalem.
ACT 21:13 Wate i pa, “Aiwai aubaina o vivitouana ma orau o viviapoapoeni! Tau a vokaukaua nonoa da ina raḡiniu, wate eḡa lamna ava ma ina viraḡeniu au Jerusalem, Bada Iesu a vovotaḡotaḡoi aubaina.”
ACT 21:14 Tauai a viviḡaei ma eḡa tagotagogina da nuanuana ata sinavirai lamna aubaina riwanana a voterei ma a riwa a pa, “Bada ana ḡoanei nanare ina tupua.”
ACT 21:15 Wei au murina a vokaukaua ma a vomairi au Jerusalem.
ACT 21:16 Kerisiana ḡelaui mai Caesarea I naielai Nason ana au numa ma kampa a mae. Tauna oroto Saiprasiei, ma Iesu votaḡona i vikareni maranaina rava vouvounai i vikarei da Iesu Riwana Aiaina i rarau-gugulei.
ACT 21:17 Maranai au Jerusalem a ḡeta kerisiana ana nuaiaii i nebelelai.
ACT 21:18 Maratom ḡela Paul maiteni a nae da James a raugenari, dogadogara anatapui kampa.
ACT 21:19 Paul taui i viegualauei ma ana au vaḡai God aiwai i kaukauei Jentail awari anatapuna taui i pariverei.
ACT 21:20 Maranaina wei riwai i nonori, taui God i voepaepai ma Paul i riwa i pa, “Turaiai u aramanei mai Jew ai maḡa tausan nanare weka Iesu e vivitumaḡanei, ma God ana tarawatu e vovotaḡo-kauei.
ACT 21:21 Wate rava Jew kerisiana weka au Jerusalem am kaua i vibenabenaei, da tam Jew Jentail maiteni e mamae e viararamani da Moses ana tarawatu ina gedugeduaiei. Ma u riwei da natunatui ini eḡa ina bori ma ai kaua ḡelaui eḡa ina votaḡotaḡoi.
ACT 21:22 Taui i aramanei da tam u ḡetai, Marina aiwai tana kauei?
ACT 21:23 Aiwai a ririwemi ona kauei. Au nelara 4, taui parivainuaḡana bagibagina God awarina i kauei.
ACT 21:24 Ma taravaini ma ona nae au Tempol ma ona viaiaina-melemi ma ma vimaia da taui ai viaiaina pulona ina kauei. Anina ma taui kolai ina ḡari ma rava anatapui ina aramanei da tam Moses ana tarawatu anina e vovotaḡotaḡoi, ma babani au naona lamna anatapuna moru kaua.
ACT 21:25 Ma Jentail marina i vivitumaḡana aubaii pepa a girumi ma wenanare a riwei, sia e pulopuloei kokoitau awarii eḡa ina ani, Tara eḡa ina umai, Rava ḡamoḡamo uai e kikiki tarai eḡa ita toi-tawanana, eḡa ona ani. Eḡa ona viawawana labalababa.”
ACT 21:26 Anina ma marana i tom Paul nai nelarai 4 maiteni i viaina-melei God au matana. Muriai Paul i rui Tempol au orana ma i vinolanola pirisi awarii da mara aiwai taui ai viaiaina ina voterei. Ma maranaina pulo ita terei taui tagotagogi ava aubai.
ACT 21:27 Ma aupom 7 aburuna ava da ita kwa ma Jew ḡelaui au Eisia provins maemae taui Paul i ʼnanai Tempol au orana. Au naonei taui Paul i ʼnanai oroto Ephesusei wavana Trophimus maiteni, au taon i bababara ma i notai da tauna Trophimus i ruiei Tempol au orana. Taui Paul i vojijini ma i garara i pa, “Nelara mai Israel ona nei, ona voaguiai! Wei orotona dobu anatapuna e nenaeni ma rava anatapui e viviararamani da mai Jew ma ata tarawatu ma Tempol i parivirevirei. Tauna Jentail i neiai gabuna au vivivireina ma i tuvaidoedoei God au matana!”
ACT 21:30 Ma rava anatapui i nonori da au Tempol viḡaiḡaiawa i tupua ma anatapui kampa i ruba. Ma Paul i vojijini ma i taina-opunei au doa ma Tempol metaetana i gudui.
ACT 21:31 Maranai taui Paul viraḡenana i kaukauei, Mai Rome sorodia ai bada ḡaeḡaena i nonori da viḡaiḡaiawa ḡaeḡaena i tupua au Tempol.
ACT 21:32 Tauna laḡilaḡina ana sorodia ma ai babada i vaini ma i ruba kampa, maranai rava taui i ʼnanai, Taui Paul vunuana i voterei.
ACT 21:33 Sorodia ai bada i nei Paul awarina da i vojijini ma ana sorodia ruaḡa i riwei da seinei Paul urana au urai i pani jijini. Anina ma tauna patara i vitara-virevirei i pa, “Wei aiai orotona? Aiwai i kauei?”
ACT 21:34 Patara au orana rava ḡelaui babani tagogi i gararei, ma rava ḡelaui babani tapuna i gararei. Rava were da nare i garagarara da sorodia ai bada menanare ita nelaḡai gaiawa karena aiwai, lamna aubaina ana sorodia i egari da Paul ita naiei, ai au bareki.
ACT 21:35 Maranai Paul bareki tetena i tutuḡereḡerei, patara i ḡaiawa guratana aubaina sorodia Paul i voepai da i avarai da ita gagaloei.
ACT 21:36 Patara amapo da taui i vovotaḡotaḡoi ma i garagarara i pa, “Ona viraḡeni, ona viraḡeni!”
ACT 21:37 Maranai taui aburuna ava da au bareki ita rui, Paul Greekei sorodia ai bada i riwei i pa, “Anina bo eḡa da awarim ata babani?” Ma tauna i auepai ma i riwa i pa, “Tam Greek u aramanei bo?
ACT 21:38 Tau a notai da tam Egyptei, rorova ai babada u viḡaviei, Ma rava 4,000 orai potapotai u opunei au mutulua, Tam nai ravana bo?”
ACT 21:39 Paul i paribelana i pa, “Eḡa! Tau Jew ei, au taon Tarsus a tupua, au Silisia provins, a vivibaḡaim da rava awari ana babani.”
ACT 21:40 Tauna i vianina ma Paul au tete i mairi. Tauna urana i voepai da patara garara i voterei. Maranai taui i genuana, Paul taui awarii ai ponanei i babani i pa.
ACT 22:1 “Amamau ma varevareiu, ona rautaniḡaneu ma ana viatataiemi da tau eḡa aiwai ata kauana-boai.”
ACT 22:2 Maranai patarana Paul i nonori da taui ai ponei i bababani, taui i genuana ma i rautaniḡana.
ACT 22:3 I riwa: Tau Jew ei, Tarsus au Silisia provins a tupua wate weka au Jerusalem a rata ma a giruma. Amamata ai tarawatu a girumei ma au tauviararamana Gamaliel. A ḡoana-guratei da God ata voepaepa-kauei me taumi anatapumi nanare.
ACT 22:4 Tau Iesu ana etanai tauvotaḡotaḡoina a rau-iviapoapoelei da ḡelaui iʼraḡe. Nelara ma waivine a pani ma au numa panipani a tawana-ruiei.
ACT 22:5 Pirisi ḡeḡetelarana ana boru ḡeḡetelarana maiteni i aramanei da tau a ririwa kaua. Taui ai vianina pepana i vereu da ai rava au Damaskas ata verei ma a nae au Damaskas da kerisiana ata pani ma a neiai da kovoḡa ita vaia weka au Jerusalem.
ACT 22:6 Aubenai Damaskas a tuḡereḡerei ma maratagogi lalaina gamrina ḡaeḡaena marei i ḡairai da i tunuiai.
ACT 22:7 A peu au doa ma pona a nonori i pa, “Saul! Saul! Aiwai aubaina e rarau-iviapoapoeleu?”
ACT 22:8 Tau a paribelei, “Bada tam aiai?” Tauna i paribelei, “Iesu Nasaretei e rarau-iviapoapoelei.”
ACT 22:9 Rava maiteni a nenae lalalaina i ʼnanai wate babani eḡa ita nonori.
ACT 22:10 A paridadana a pa, “Bada Aiwai ana kauei?” Ma Tauna i riwa i pa, “Ma vomairi ma nae au Damaskas. Kampa rava am nola ina pariverem.”
ACT 22:11 Lalalaina gamrina i rata guratana ma matau i kamoi da eḡa ata inainana. Ma tauvigwanigwaniana au urai i voa ma i naieu au Damaskas.
ACT 22:12 Oroto wavana Ananias kampa i mae tauna God i voepaepai ma ana tarawatu i vovojijina-nonoei. Mai Jew tauna i vivirana-kauei.
ACT 22:13 I nei da au ririvau i mairi ma i riwa, “Vareiu Saul ma inana me!” Nai marana a inana me.
ACT 22:14 Anina ma i riwa, “Amamata ai God i rautanim, da ana ḡoana ma aramanei, ana Taunola Jijimanina - matamei ma inanai, ma riwana taniḡamei ma nonori.
ACT 22:15 Aiwai u inainanai ma u nononori ma vimatematei rava anatapui awarii.
ACT 22:16 Marina aiwai e paipaini! Tauai ana babataitoim ma Bada awarina ma raupari da am ḡoʼapoapoei ina oḡa-tawanei.”
ACT 22:17 Anina ma a nae au Jerusalem. Au Tempol a raraupari ma matauei kaua a inanai.
ACT 22:18 A inanai Bada awariu i bababani i pa, “Rava weka am jima tau aubaiu eḡa nonorana ita ḡoeḡoei. Laḡilaḡina Jerusalem ma opu-tawanei.”
ACT 22:19 Wate tau a paribelei, “Bada wei ravai i aramanei da pari numai a nepai da kerisiana a vunui ma a pani-naiei.
ACT 22:20 Ma maranai am peroveta Stephen tarana i toi, tau kampa a maimairi ma ana iraḡe a vianinei ma ḡaima tautawanai ai gara a paipaini.”
ACT 22:21 Ma Bada i riweu, “Ma nae a paripari-tawanem aueia Jentail awarii.”
ACT 22:22 Patarana Paul i rarautaniḡanei ma maranai wei babanina i kauei taui i meji guratana ma i vigaragararei i pa, “Ona viraḡena-tawanei, eḡa ina mae!”
ACT 22:23 Taui i vigaragararei, ai kwama i kwajikwajiei ma pokau i tawatawanei awarina.
ACT 22:24 Ma sorodia ai bada sorodia i egari da Paul i naiei ai au bareki. Ma i riwei da Paul ita wipi da ita vieḡa aiwai aubaina ana rava amloi i ḡaiḡai ma awarina i garagarara.
ACT 22:25 Ma urana ruaḡa i terepai au aidamo ma i raḡiraḡini da ita wipi ma Paul sorodia ai bada i riwei i pa, “Tau Rome-ei, Eḡa ota etareu ma o vunuvunu-labalababaiu. Lamna menanare?”
ACT 22:26 Maranai sorodia ai bada wei i nonori ma i nae da ai bada ḡaeḡaena i pariverei. Ma tauna i vitara-virevirei i pa, “Aiwai e kaukauei? Wei ravana Rome-ei!”
ACT 22:27 Sorodia ai bada i nae Paul awarina ma i paridadanei, “Ma riweu! Riwa kaua da tam Rome-ei bo?” Ma Paul i paribelei, “Ee, lamna riwa kaua!”
ACT 22:28 Sorodia ai bada Paul i riwei, “Tau mane ḡaeḡaena Rome gabemanina a verei da a vimai Rome.” Paul tauna i riwei, “Tau a tupua da Rome-ei.”
ACT 22:29 Sorodia i ḡoei da Paul ita etarei wate maratagogi ita ḡori-melei. Ai bada ita ḡori ma i rovo-kaukaua maranai i aramanei da i kauana-boai da Paul, Rome-ei seinei i pani.
ACT 22:30 Au maratomna sorodia ai bada i ḡoei da ita aramana-kauei mai Jew ai viwavu aiwai Paul awarina. Ma lamna aubaina Paul ana seini i votawatawanei ma i opunei boru ḡetelarana au naona i vimairini.
ACT 23:1 Paul boru ḡeḡetelarana i ʼnana-jijini ma i riwa, “Varevareiu tau au nola God awarina i jijimana ma orau aiaina da wei paratana.”
ACT 23:2 Ma Pirisi ḡeḡetelarana Ananias rava ḡelauna Paul au ririvana i maimairi i egari da Paul i raunavanavai.
ACT 23:3 Ma Paul Ananias i riwei, “God ina raunavanavaim, tam morumorum! Moses ana tarawatuei e rarauetareu wate maranai am rava u riwei da i raunavanavaiu tam tarawatu u viaigai.”
ACT 23:4 Taui Paul au ḡereḡerena i maimairi Paul i riwei, “Aiwai aubaina God ana Pirisi Ḡetelarana e vivijiboḡi?”
ACT 23:5 Paul i paribelei, “Varevareiu eḡa ata aramanei da tauna God ana Pirisi ḡeḡetelarana. Au buka i terei da Eḡa God ana taunola ma parivai-apoapoeni.”
ACT 23:6 Anina ma Paul i ʼnanai da Sadusi ma Pharisi ḡelaui kampa ma ponana i rata ma i riwa, “Varevareiu tau Pharisi, amau maiteni Pharisi. A vivitumaḡana da God rava iraḡelei ina vovaimairini wei lamna aubaina taumi o etaetareu!”
ACT 23:7 Maranai wei i latoni Pharisi ma Sadusi viparipariniḡai i raukarei ma boru i kai da ruaḡa.
ACT 23:8 Aubaina Sadusi e ririwa da rava e irairaḡe lamna eḡa ita vovomairi me, ma anela da aruarua eḡa ita vivitumaḡanei, wate Pharisi wei anatapui e vivitumaḡanei.
ACT 23:9 Ḡaiawa ḡaeḡaena i tupua ma tarawatu babadai ḡelaui taui Pharisi, i vomairi ma i babani guratana i pa, “Tauai eḡa aiwai apoapoena ata inanai wei ravana awarina! Mepa da anela bo Bada Aruana tauna awarina i babani?”
ACT 23:10 Viḡaiḡaiawa ḡaeḡaena i tupua ma sorodia ai bada i rovo mepa da rava Paul ina viaisikasikai ma sorodia i egari da i rui ma Paul i taravaina-opunei ma ina naieiau bareki.
ACT 23:11 Ma waguvarai ḡelauna, Bada Paul au ririvana i mairi ma i riwei, “Tepam ina tora! Me aubaiu u jima au Jerusalem nanare aubaiu au Rome ma jima.”
ACT 23:12 Ubaubanai mai Jew ḡelaui i vitagogiei ma i viogatara ma i parivainuaḡana da eḡa ina am bo ina uma da Paul ina viraḡeni.
ACT 23:13 Nelara 40 nanare i vianina da Paul ina viraḡeni.
ACT 23:14 Taui i nae pirisi babadai ma dogadogara awarii ma i riwei, “Tauai parivainuaḡana bagibagina a kauei da eḡa ana am da Paul ana viraḡeni.”
ACT 23:15 Taumi Boru ḡeḡetelarana maiteni ona moru ma riwa ona pari-tawanei sorodia badana awarina da Paul ina neiai ma ona vitara-virevirei da riwa kaua ona vaia. Tauai ana vipaipai da ana viraḡeni muriai da weka ina ḡetai.
ACT 23:16 Wate maranai Paul avuna wei ogatarana i nonori ma i nae sorodia ai au bareki ma Paul i pariverei.
ACT 23:17 Ma Paul sorodia badana i ḡoreiai ma i riwei, “Wei laragana laḡilaḡina ma naiei ami bada awarina da ana riwa ina riwei.”
ACT 23:18 Ma i naiei ai bada ḡaeḡaena awarina ma i riwei, “Panipani wavana Paul riwa i paritawanei awariu ma i riweu da wei laragana ata neiai awarim aubaina am riwa awarina.”
ACT 23:19 Sorodia ai bada ḡaeḡaena laraga i vinimavoai ma i maeria ma i paridadanei, “Am riwa aiwai ma riweu?”
ACT 23:20 I riwa, “Mai Jew i riwa da ita vibaḡaim da au maratom Paul uta naiei ai au Boru ḡeḡetelarana, Wei anatapuna moru.
ACT 23:21 Wate eḡa ma rautaniḡanei aubaina rava 40 nanare pota e paipaini da ina viraḡeni. Taui i vioga da eḡa ina am da Paul ina viraḡeni. Taui i vokaukaua ma am vianina ava e paipaini.”
ACT 23:22 Ma bada laraga i riwei da eḡa aiai ina riwei ma i paritawanei.
ACT 23:23 Anina ma sorodia ai bada ḡaeḡaena babada ruaḡa i ḡoreiai ma i riwei, i pa, “Sorodia sod ravai 200, aiera ravai 200 ma hos ravai 70 ma vaia ma ona vokaukaua da waguvarai 9 oklok ona vomairi.
ACT 23:24 Hos biaḡa ona vaia Paul aubaina da aiaina ona naiei gavena Felix awarina au Caesarea.”
ACT 23:25 Ma sorodia ai bada pepa wenanare i girumi:
ACT 23:26 Tau Claudius Lisias, a girugiruma awarim au bada vinualaulaunam, Gavena Felix. Egualau.
ACT 23:27 Mai Jew wei orotona i vojijini ma ita viraḡeni, wate maranai a nonori da tauna Rome-ei ma lamna aubaina au sorodia maiteni a opu da au urai a vaitawanei.
ACT 23:28 A ḡoei da ata aramanei ana apoapoe aiwai, da ata naiei ai Boru ḡeḡetelerana awarina.
ACT 23:29 Ma a nelaḡai da viwavuna lamna tauiava ai tumaḡana kauai ma Rome ana tarawatuei lamna tauna eḡa aiwai apoapoena ita kauei da ata viraḡeni bo ata pani.
ACT 23:30 Maranai riwana a vaia da mai Jew i ḡoei da govagovaḡanei tauna ita vunui. Lamna maratagogi a paritawanei awarim, ma nanare tauviwavu a riwana-guratei da kampa ina ḡetai da ai viwavu ina kauei.
ACT 23:31 Ma sorodia ai babada i ririweia nanare i kauei ma waguvarai Paul i taravaini ma i naiei da au taon Antipatris i ḡeta.
ACT 23:32 Au maratomna aiera ma sod sorodiai i naeme au Jerusalem ma hosi sorodia Paul i naei au Caesarea.
ACT 23:33 Maranai hosi sorodiai au Caesarea i ḡeta pepana ma Paul gavena i veredamanei au urana.
ACT 23:34 Gavena pepa i ʼavi ma Paul i paridadanei metauna provins-na u tupua ma i riwa, “Silisia.”
ACT 23:35 Gavena i riwa i pa, “Am etara ana nonori maranai am tauviwavu ina ḡetai.” Ma sorodia i naiei Herod numa i voavoaiana da ita inana-vaitetei.
ACT 24:1 Aupom 5 au murina Pirisi ḡeḡetelarana Ananias ma dogadogara i ḡaira au Caesarea ai taurauetara wavana Tertelus maiteni.
ACT 24:2 Ma Paul i ḡoreiai gabemani au naona. Ma Tertelus i vomairi ma viwavuna i vikarei: Au bada Felix vinualaulaunam, Am vibadanei ta mae ubauba ma ata nota eḡa aiwai. Ma kaua vouii ma aiaii u kaukauei ata dobu voana aubaina i voagu-kaueta.
ACT 24:3 Anatapuiai mepamepa a mamae a vinuaiai kaua tam awarim.
ACT 24:4 Wate eḡa ata ḡoei da ana visina-viraviraim. Ma lamna aubaina a ḡoeḡoei da uta rautaniḡaneu mara aburuna ava.
ACT 24:5 Tauai a nelaḡai da wei ravana lamna orana potapotana ma viḡaiḡaiawa tauvikareina mai Jew awarii dobu au anatapuna. Tauna boru vouna e ḡoreḡorei mai Nasaret ai bada.
ACT 24:6 Taui i ḡoei da Tempol maiteni ita tuvaidoedoei ma lamna aubaina a pani.
ACT 24:7 
ACT 24:8 Ma rauetarei ma ma nelaḡai da ai viwavu lamna anatapui riwa kaua.
ACT 24:9 Ma mai Jew Tertelus au murina i mairi ma i riwa, “Wei babani anatapui riwa kaua!”
ACT 24:10 Anina ma Gavena Felix Paul i raumotemotei da ita babani. Paul babani i vikarei i pa: Au bada vinualaulaunam, a aramanei da tam madeḡa biaḡa wei dobuna ai taurauetara lamna aubaina tau ana nuaubau ana babani aubaiu.
ACT 24:11 Am rava ina riwem da tau pom ota aupom 12 nanare a ḡeta memei au Jerusalem da Bada ata voepaepai.
ACT 24:12 Au tauviwavu eḡa ita nelaḡaiu ata viḡaiḡaiawa au Tempol bo au boru-numana bo mepa nanare au Jerusalem.
ACT 24:13 Ma ai viwavu tau awariu menanare tana aramanei da lamna riwa kaua?
ACT 24:14 Wate riwa kaua da tau amamata ai God a voepaepai ma Bada Iesu ana etanai, a votaḡotaḡoi ma taui e ririwa da wei lamna taparoro morumoruna. Wate nanare Moses tarawatu i girugirumi ma God ana peroveta nununai i girugirumia anatapuna a vivitumaḡanei.
ACT 24:15 Tau God awarina a vitumaḡana guratana me ravai nanare, da tauna muriai rava anatapui iraḡelei ina vilawana-melei, ravai aiaii ma rava apoapoei.
ACT 24:16 Lamna aubaina a kaukauana guratei da orau ina ai rava ma Bada awarii.
ACT 24:17 Jerusalem a netawanei madeḡa biaḡa i kwa ma pom ota a nememei da molamolakai ata puloi ma pulo ata kauei God awarina.
ACT 24:18 Tau aiaiu, maranaina i nelaḡaiu au Tempol viaina pulona a kaukauei. Eḡa patara maiteni ma eḡa visinaviravira.
ACT 24:19 Wate mai Jew ḡelaui Eisia provinsei i nei kampa. Taui mepa marina! Ita nei au naom da ai viwavu ita terei.
ACT 24:20 Bo babada weka ita riweta au apoapoe aiwai maranai boru ḡeḡetelarana au naona a mairi.
ACT 24:21 Wate mepa da maratagogi awarii a garara a pa, “A vitumaḡana da God rava anatapui iraḡelei ina vovaimairini! Lamna aubaina tau weka a maimairi.”
ACT 24:22 Felix tauna Bada Iesu ana Etanai riwana i aramana-kauei, boru i gudui ma i riwa, “Maranai sorodia ai bada Claudius Lisias ina nei, ma ina paribelem.”
ACT 24:23 Ma sorodia ai bada i egari da Paul ita inana-vaitetei ma ita voterei da ita bababara ma ana rava ita nei da ita raraugenari.
ACT 24:24 Aupom biaḡa au murina Felix awana Drusila maiteni i nei. Drusila lamna wavine Jew ei. Ma riwa i paritawanei da Paul i neiai, ma rava ai tumaḡana Iesu Keriso awarina i babaniei ma Felix i rautaniḡana.
ACT 24:25 Wate maranai Paul babani i vikarei da God ana ḡoana, da rava lawana aiaina ma jijimanina ina maeni, ma erawa kauai ma ḡoʼapoapoe ina geduaiei, aubaina mara e nenei maranai rava anatapui ina etarei. Felix wei babanina i nonori tauna i rovo ma Paul i riwei, “Ma nae! Ma maranai ana ḡoem lamna ana kwatuem.”
ACT 24:26 Ma Felix i ḡoeḡoei da Paul tauna manelei ita gwalai ma lamna aubaina mara i maḡa i raukwatuei ma awarina i babani.
ACT 24:27 Madeḡa ruaḡa au murina Felix i rautom ma ana gabu Posias Festus i vaia. Felix i ḡoei da wavana ita ai mai Jew awarii lamna aubaina Paul au numa panipani i votere-tawanei.
ACT 25:1 Festus i ḡeta au Caesarea da ana nola ita vikarei ma aupom vitonuina i ḡae au Jerusalem.
ACT 25:2 Weka pirisi ḡeḡetelarana ma dogadogara Festus i nebelei ma ai viwavu Paul awarina tauna i verei.
ACT 25:3 Ma Festus i vibaḡai da ita voagui da Paul ita paritawanei au Jerusalem. Taui ava i vioga da Paul au etanai ita viraḡeni.
ACT 25:4 Wate Festus i paribelei i pa, “Paul au deri au Caesarea ma tau a ḡaiḡaira me kampa aupom ruaḡa au murina.
ACT 25:5 Mepa da Paul aiwai i kauana-boai lamna ami Babada maiteni ana ḡaira da kampa ami viwavu ina terei.”
ACT 25:6 Aupom 8 da 10 nanare au murina Festus i ḡaira me au Caesarea ma maratomna au numaetara i kiala ma ana sorodia i eḡara da Paul ita ruieiai au naona.
ACT 25:7 Maranai Paul i ruieiai, ma Jew babadai Jerusalem ei i ḡairai i nei awari ma ina viwavui, kaua maḡamaḡaui apoapoei aubaii. Wate taui ai viwavu anatapui anona eḡa.
ACT 25:8 Paul wei viwavui i vinua-nainei ma i pa, “Tau eḡa aiwai apoapoena ata kauei mai Jew ai tarawatu awarina bo ai Tempol awarina bo Caesar awarina.”
ACT 25:9 Wate Festus i ḡoei da mai Jew ita vinuaiaini lamna aubaina Paul i paridadanei i pa, “E ḡoeḡoei bo eḡa da tana ḡae au Jerusalem ma etara?”
ACT 25:10 Paul i riwa, “Tau marina Caesar ana au etara gabuna a maimairi, weka ina etareu. Tam u aramana-kauei da tau eḡa aiwai apoapoena ata kauei mai Jew awarii.
ACT 25:11 Wate mepa da aiwai apoapoena a kauei lamna ma viraḡeniu. Tau eḡa iraḡe ata rovoei. Wate mepa da wei lamna viwavu moru lamna eḡa aiai ana rewapana ita mamae da ina veredamaneu. Tau a vivibaḡa Caesar awarina!”
ACT 25:12 Festus Caesar ana dogadogara ai nota i vaia ma i paribelana i pa, “Tam u vibaḡa Caesar awarina, Anina Caesar awarina ma nae.”
ACT 25:13 Aupom biaḡa au murina gulau Agrippa novuna Benisi maiteni i nei au Caesarea da gavena vouna Festus i raugenari da ita viegualauei.
ACT 25:14 Ma i mae aupom vomaḡauna ma Festus Paul i rarauetara gulau i pariverei i pa, “Felix panipani tagogi weka i voterei.
ACT 25:15 Ma maranai a nae au Jerusalem mai Jew ai pirisi babadai ma dogadogara ai viwavu i neiai awariu ma i vibaḡaiu da Paul ata viraḡeni.
ACT 25:16 —Ma a riwei da tauai mai Rome ai tarawatu e ririwa da eḡa rava ana kovoḡa labalababai da au naona ana rauetarei. Taui ina ḡetai da ai viwavu taurauetara au naona ina mairi da ina gagaloana-melei.
ACT 25:17 Maranai tauviwavu maiteni weka a ḡetai. Tau eḡa ata vipaipai ma maratomna a egara da ravana i neiai da ita etara.
ACT 25:18 Tauviwavu i vomairi ma a notai da aiwai apoapoena aubaina ita viwavui wate eḡa.
ACT 25:19 Anina kaua biaḡa ava ai taparoro kauaii, ma rava tagogi irairaḡena wavana Iesu i vitarapiriei. Wate Paul e ririwa da Iesu lawalawaina.
ACT 25:20 Tau nuanuau i raḡaraḡa menanare riwa kaua ana vainei ma Paul a paridadanei da i vianina da maiteni ata ḡae au Jerusalem da kampa ata etarei.
ACT 25:21 Wate Paul i vibaḡa da Caesar ana viwavu ina rautaniḡanei. Ma sorodia a egari da au numa panipani ina paini da ana paritawanei Caesar awarina.”
ACT 25:22 Ma Agrippa Festus i riwei, “A ḡoei da ravana ana babani ana rautaniḡanei.” Ma Festus i paribelei, “Anina, au maratom ma rautaniḡanei.”
ACT 25:23 Au maratomna gulau Agrippa ma Benisi gulau garai i oteni ma ana gabemani babadai ḡaeḡae maiteni, i arana-ruiei au boru numana. Festus ana sorodia i egari da Paul i ruieiai.
ACT 25:24 Festus i riwa, “Gulau Agrippa ma anatapumi o rieiai weka, wei ravana o inainanai! Tauna mai Jew au Jerusalem ma weka au Caesarea e ḡoeḡoei da ina iraḡe.
ACT 25:25 Wate tau a nelaḡai da tauna eḡa aiwai ita kauana-boai da ina iraḡe. Wate i vibaḡa da Caesar tauna ina rauetarei. Lamna aubaina a pariparitawanei Caesar awarina.
ACT 25:26 Wate Caesar aiwai ana riwei, eḡa ata aramanei aiwai ana girumi? Lamna aubaina a neiai awarimi ma tam gulau Agrippa maiteni da tana babaniei da nota ona vereu da aiwai ana girumi.
ACT 25:27 Aubaina eḡa ita ai da panipani ana paritawanei Caesar awarina ma ana viwavuna eḡa!”
ACT 26:1 Ma Agrippa Paul i riwei, “A vianinem da ma babani.” Ma Paul urana i voepai ma ana gudu tarana i vikarei
ACT 26:2 i pa: I ai kaua gulau Agrippa da amadodo tam au etara e rarautaniḡanei da Jew babadai ai viwavu awariu ana tere-vaijijimani.
ACT 26:3 Tau aramanei da tam mai Jew ai giu ma ai paripariḡai u aramanana-kauei. Lamna aubaina a vivibaḡaim da au paribelana ma rautaniḡanana-kauei.
ACT 26:4 Mai Jew anatapui au lawana i aramanei, aburu da marina, au dobu oina da au Jerusalem.
ACT 26:5 Taui rorova ava i aramaneu ma ina riwem da tau ai boru bagibagina ma piripirina, Pharisi au orana a rui ma tarawatu anatapuna a vojijina-kauei.
ACT 26:6 Ma marina a vivitumaḡana da God aiwai noinoita i parivainuaḡani ina kauei. Ma lamna aubaina tau weka a maimairi.
ACT 26:7 Wei parivai-nuaḡanana ata dam 12 e vipaipaiei da ina nei lamna aubaina ata rava i vipatutu ma marai ma waguvarai God e viviborumei. Au gulau wei vitumaḡanana aubaina mai Jew e viviwavuiu.
ACT 26:8 Aiwai aubaina o notanotai da God eḡa tagotagogina da rava iraḡelei ina vovaimairini?
ACT 26:9 Tau au naona a notai da aiwai anatapuna ata kauei da Iesu Nasaretei ata viḡaviei.
ACT 26:10 Ma anina lamna a kauei au Jerusalem. Pirisi ḡeḡetelerana babadai pepa i verei ma lamna i vovai-virewapaniu ma kerisiana vivivireii maḡamaḡaui au numa panipani a terei, ma nanare ai iraḡe a vianinei.
ACT 26:11 Mara maḡamaḡaui boru numai a naeni da kerisiana a vununaiei da ai tumaḡana ita boviei. Amlou i ḡaiḡai kaua da dobu ḡelaui a naeni kerisiana a baibaiei.
ACT 26:12 Mara tagogi pirisi babadai au Jerusalem pepa i vereu da rewapana i vereu ma a nae au Damaskas.
ACT 26:13 Ma aubenai nanare, tau au etanai a nenae ma a inanai, lalalaina marei i ḡairai ma i lalaiai, gamrina madeḡa i ḡetawanei! Au rava maiteni a bababara i lalaiai.
ACT 26:14 Anatapuiai a vipeuana au doa ma pona Hebrewei awariu i bababani. I riwa, “Saul, Saul aiwai aubaina e viviḡavieu? Tam e ḡoeḡoei da Tau ma viapoapoeniu wate eḡa da tam e viviapoapoena-melem!”
ACT 26:15 Ma a paridadana, “Bada tam aiai?” Ma Bada i paribelei, “Tau Iesu, ravana tauna e viviḡaviei.
ACT 26:16 Wate ma vomairi. Tau a nei awarim da vaivai ata verem da ma vitaunola Tau aubaiu, ma amadodo aiwai u inanai ma aiwai ana viatataiem, ma vimatamatei rava awarii.
ACT 26:17 Tau ana gagaloem am rava mai Israel awarii ma nanare Jentail ravai awari, ma ana paritawanem Jentail awarii,
ACT 26:18 da matai ma vikalai, da ai lawana apoapoe ina voterei ma ina nei au lalalaina, ma Satan ana rewapana ina votere-tawanei ma ina nei God awarina. Tauna ai ḡoʼapoapoe ina nota-tawanei, ma ina taravaini natunatuna rarautanii, ai tumaḡana awariu aubaina.”
ACT 26:19 Lamna aubaina Gulau Agrippa, tau riwa marei au inana a inanai a voteletelei.
ACT 26:20 Au naona a jima mai Jew awarii au Damaskas ma nanare au Jerusalem ma Judea anatapuna ma muriai Jentail maiteni awarii. A jima da ai ḡoʼapoapoe ina votere-tawanei ma ina mae-tavirei God awarina, ma ai lawana ina vimataira da ai kaua apoapoe i voterei-tawanei.
ACT 26:21 Wei babanii aubaina mai Jew au Tempol i vojijiniu ma i ḡoei da ita viraḡeniu.
ACT 26:22 Wate God i vilawaniu da marina, ma weka a maimairi da a vimatamata rava muomuoi ma nanare rava ḡaeḡaei awarii. Aiwai a bababaniei lamna peroveta nununai ma Moses i ririweta ina tupua.
ACT 26:23 Taui i riwa da tauvilawana Keriso ina vinuapoapoe. Ma tauna ina iraḡe ma ina vinao da ina vomairi me ma wei matairana ina vinolanola da tauna God lalalaina mai Jew ma Jentail aubaii.
ACT 26:24 Weka Festus i vionaḡi ma i garara Paul awarina, “Tam u bua! Am aramana i vibuaim!”
ACT 26:25 Wate Paul i paribelei, “Au bada Festus tau eḡa ata bua. Tau aiwai a bababaniei lamna riwa kaua ma babani anona.
ACT 26:26 Wei kaua eḡa govagovaḡana ma aramanei da Gulau Agrippa anatapuna i aramanei, ma lamna aubaina ana tepatorau wei kauai ana babaniei awarina.”
ACT 26:27 Paul Gulau Agrippa i riwei i pa, “Peroveta e vivitumaḡanei bo eḡa? A aramanei da nanare!”
ACT 26:28 Ma Agrippa i paribelei, “U notai da tau laḡilaḡina ma sinaviraiu da ana vikerisiana!”
ACT 26:29 Paul i paribelei, “Laḡilaḡina bo amapo, a raraupari God awarina da tam ma rava anatapui wei au boruna ina tupua-vira me tau nanare wate eḡa sein maiteni.”
ACT 26:30 Anina ma gulau ma gavena ma Benisi i vomairi ma i nae.
ACT 26:31 Ma anatapui i nenae ma i babani vivira ma i vianina i pa, “Wei ravana eḡa aiwai apoapoena ita kauei da tana viraḡeni bo tana pani.”
ACT 26:32 Ma Agrippa Festus i riwei, “Mepa da eḡa ita vibaḡa ḡae Caesar awarina, lamna marina tata rupeni.”
ACT 27:1 Festus mara i tereterei i ḡetai da tauai ata nae au Rome. Paul ma tau ma panipani ḡelaui maiteni au waga a geru ma a vaḡai Rome aubaina. Rome ai sorodia badana wavana Julius au urana i terelai. Tauna Caesar ana sorodia vinevinena.
ACT 27:2 Waga Adaramitei i nei da a geru ma wagana i ḡota-nae au Eisia provins gerana. Oroto wavana Aristakas ana dobu Thesalonika au Masedonia provins tauna maiteni i geru.
ACT 27:3 Au maratomna au Sidon taon a ḡota, Julius ivina i ai Paul awarina ma i voterei da i opu au gera da ana rava ita raugenari ma ana ḡoana aiwai ita vibaḡei.
ACT 27:4 Muriai wagei a opu da a nenae ma ive i verau-matamataniai ma lamna aubaina bonabona au Saipras ma dobu ḡaeḡaena au pouna au mulaḡina ambori.
ACT 27:5 Ma boga ḡaeḡaena a bori da Silisia provins da Pamphilia provins geraii a voterei da au Maira taon a rui au Lisia provins
ACT 27:6 Au Maira taon kampa sorodia badana mai Egypt ai waga Alexandriei i nenae au Italy kampa i vigeruiai.
ACT 27:7 Ma aupom maḡamaḡaui nuatauai a ruba ma a voia guratana da Cinidus taon a tuḡereḡerei wate ive i verau-matamataniai da kampa waga a virai da Crete bonabonana ma mutu Samone au poui au mulaḡina a nae.
ACT 27:8 Ma kampa nuatauai bonabona Crete gerana a naeni aubaina mara i apoapoe ma a ḡeta dobu e ḡoreḡorei U Aiaina, Lasea taon au ḡereḡerena.
ACT 27:9 Mara ḡaeḡaena a vine-boai au vaḡai ma Rupena Ujina marana boiboḡi i kwa, marina lamna ive ma rabama ai mara ma boga babarana i vinirovorovo.
ACT 27:10 Ma Paul i riwa, “Nelara, malana a vaivaia da ata vaḡai ina apoapoe kaua ma waga ma purapura tana vine-boa-pai. Ata lawana maiteni tana vineboai.”
ACT 27:11 Wate sorodia ai bada, kapena ana babani i rautaniḡanei ma eḡa Paul da kampa ata mae ma eḡa ata nae.
ACT 27:12 Wei gabuna eḡa ita ai wei ivena au marana ma rava maḡamaḡaui i goei da waganei ata nae da Phinix una, Crete au bonabonana da kampa ata mae da bodu ita kwa. Wei u ḡaeḡaena ma mutuii lavarata ma rauanaḡa e vinao-vereverei, da au mulaḡina e mamae.
ACT 27:13 Maranai rauanaḡa i vikarei ma waga ravai i notai da marina mara aiaina da ita nae au Phinix una. Ma anika i taini ma Crete bonabona geraei i nae.
ACT 27:14 Ma eḡa barana ita uama ma kojikojira olei iveiai.
ACT 27:15 Ive wagana i verau-matamatani ma waga eḡa tagotagogina da ita vobelei ma i voterei da ive waga i avara-opunei.
ACT 27:16 Bonabona aburuna Kauda gerana au mulaḡina a ruba ma kampa a voia guratana da dingy a terepai au waga da a ragita-jijini.
ACT 27:17 Wei i kauana vorovei ma ḡuravei waga au gabaurina da waga adana i raḡita-kwaviviroi. Taui i rovo mepa da au maratete ina amḡaena au Syrtis, Libya au gerana. Lamna aubaina ḡuravei ai da kuka, i raḡita-tagogiei ma au boga i viorereni da waga ita bibi. Ma i voterei da kojikojira waga i avara-naiei.
ACT 27:18 Maratomna kojikojirana i rarau-guratanelei da purapura ḡelaui au boga a viorereni.
ACT 27:19 Aupom vitonuina taui waga purapurai i viorereni au boga.
ACT 27:20 Kojikojira i ruba da aupom biaḡa da madeḡa ma ubona i purui. Ravai ai nota i kwa.
ACT 27:21 Wei au marana rava au waga am i kauana-avei, anina ma Paul i vomairi ma taui i riwei, “Nelara ota rautaniḡaneu ma Crete eḡa tata oputawanei, amapo waga eḡa tata viapoapoeni ma ata purapura eḡa tata vineboai.
ACT 27:22 Wate a ririwana-guratemi da eḡa orami ina peu! Aubaina avena da waga ina monu wate eḡa ina iraḡe.
ACT 27:23 God lamna tau au Bada ma ana taunola tau. Waguvarai God ana anela i paritawaneiai awariu.
ACT 27:24 Ma i riwa, ‘Eḡa ma rovo! Tam anina da Caesar au naona ma etara! Ma ḡelauna lamna God ana nuavaina maemaena rava anatapui maiteni e vaḡavaḡai ina lawana.’
ACT 27:25 Lamna aubaina tepami ina tora! Aubaina tau God a vivitumaḡanei ma menanare i ririweia nanarena ina tupua.
ACT 27:26 Wate tauta au maratete tana amḡaena.”
ACT 27:27 Kojikojira i avara-naielai au Mediteranean Bogana da aupom 14 i kwa ma nubautuva waga ravai malana i vaia da taui gera i tuḡereḡerei.
ACT 27:28 Ma barawa au giana ḡaima i raḡini ma au boga i tawanana-ḡairei da topa ana gabinou ita aramanei. Ma i aramanei da 40 meter ma i mae aburuna ma i raudadana-melei lamna marina 30 meter.
ACT 27:29 Ma taui i rovo mepa da rabama waga au kira ina viairikarikai lamna aubaina waga au ipuna anika 4 i tawana ḡairei ma i vipaipai da mara ina tom tawanana.
ACT 27:30 Ma waga ravai ai kaua i kaukauei da ita ruba-govaḡa. Ma i vioga da dingiei ita opu waga au naona da anika ita dubara-naiei, ma lamna aubaina dingy i teretere-ḡairei au boga,
ACT 27:31 Wate Paul sorodia ai bada maiteni i riwei, “Mepa da waga ravai ina rubatawanemi lamna anatapumi ona iraḡe.”
ACT 27:32 Ma sorodia dingy ḡuravana i borituini ma dingy kwakwavina i peu au boga ma i avara-naiei.
ACT 27:33 Ma maratomtomai Paul rava anatapui i egari da ita am, i pa, “Taumi marina aupom 14 rovo i kauemi ma eḡa ota am.”
ACT 27:34 “Tau a vivibaḡa-guratemi da ona am da ona virewapana, eḡa aiai tagogi ina iraḡe.”
ACT 27:35 Paul i babani vorovei ma au matai palawa i vaia, Bada i viegualauei ma i vogimai ma i ani.
ACT 27:36 Ma rava anatapui inanai ma orai i bagibagi ma am i vikarei.
ACT 27:37 Tauai anatapuiai 276 au waga.
ACT 27:38 Ma rava anatapui i am da i am-iaua. Ma witi baikei au boga i viorereni da waga ita votelatelai da au gera ita ḡota da avena ita amḡaina.
ACT 27:39 Maranai mara i tom tawanana taui dobu i ʼnanai wate gerana eḡa ita aramanei, wate U inanai da gerana aiaina ma i notai da gerana aiaina da waga kampa ita viḡaeni.
ACT 27:40 Anina ma anika ḡuravai i viaituituini, ma labilabi i tere-ḡairei, ma waga au naona kuka voaburunei i votawatawanei ma gera aubaina i ruba.
ACT 27:41 Wate waga au maratete i amḡaena da i tapaiei, ma rabama waga ipuna i viairikarikai.
ACT 27:42 Sorodia i ḡoei da panipani ita viraḡeni, da avena ita toa-ḡaira au gera ma ita viruberubei.
ACT 27:43 Wate sorodia ai bada i ḡoei da Paul ita vilawani ma i viḡaei, anina ma ai viogatara eḡa ita kauei. Ma taui aiavoi toa i aramanei i egari da i viauepa au boga ma i toa-ḡaira au gera.
ACT 27:44 Ma ḡelaui aiwai da i tenatenam i vidauei. Ma nanare anatapui lawalawaii au gera i ḡota.
ACT 28:1 Maranai a ḡota au gera ma a aramanei da tauai au Malta bonabonana.
ACT 28:2 Dobuna ravai i nebelelai ma ivii i ai kaua awariai. Garewa atuna i vikarei ma i ubauba, ma taui au gera ai i viviri.
ACT 28:3 Ma Paul ai ragorago i ḡuna da ai au tepana i tereterei ma mota ḡaiḡaiawana ai bolana malana i vaia da i opui ma Paul nimana i ani.
ACT 28:4 Dobuna ravai i ʼnanai da motana Paul au nimana i dawedawe ma i pari-ararava, “Wei ravana lamna tauviraḡena ma eḡa ita monu wate ata god e ririwa da tauna eḡa ina lawana.”
ACT 28:5 Wate Paul motana i viaikwajiei da ai au menamenana i rauei ma tauna eḡa ita kero.
ACT 28:6 Rava i vipaipai da Paul nimana ita dodo bo ita peu da ita iraḡe. Wate maranai i vipaipai guratana ma i ʼnanai da tauna anina, taui ai nota i virai ma i riwa da tauna god ḡelauna.
ACT 28:7 Au gerana a ḡotaḡota - lana au ḡereḡerena lamna dobuna badana Publius ana wapu ḡaeḡaena. Tauna i taravainiai ma i paina-kauelai da aupom tonuḡa
ACT 28:8 Publius amana i doria manawa ruba ma iniḡuḡura i vaia da i matamatave, Paul i rui inanana aubaina ma urana au tepana i terei ma i raupariei ma i vilawani.
ACT 28:9 Anina ma rava anatapui doridoriai au bonabona i nei ma i vilawani.
ACT 28:10 Kampa mai Malta maiteni a mae nawaravi tonuḡa. Ma ravai i voagu-kauelai ma maranai ata vomairi, ai ḡoana vaḡai aubaina anatapuna i verelai. Ma waga ḡelauna a gerui lamna mai Alexandria ai waga bodu aubaina kampa i mae. Waga au naona lamna ai god ruaḡa kokoitaui i tai.
ACT 28:12 Kampa ma a amkuka-nae da au Sairakius a ḡota ma a mae aupom tonuḡa
ACT 28:13 Kampa da ambori damana au Regium ma maratomna rauanaḡa i wanabauni ma amkuka ma geraei a ruba da maratom ḡela au Puteoli a ḡota.
ACT 28:14 Kerisiana kampa a nelaḡai ma i riwelai da maiteni a mae wiki tagogi. Anina ma a babara-nae da au Rome taon a ḡeta.
ACT 28:15 Kerisiana au Rome riwaiai i vaia da a nenei ma i ḡei da ita nebelelai, ḡelaui i ḡei au taon e ḡoreḡorei Vaḡavaḡai Tonuḡa ai Numa ma ḡelaui i ḡae Apius ana au maket. Maranai Paul wei ravai i ʼnanai, ma i vinuaiai kaua ma God i viegualauei.
ACT 28:16 Maranai au Rome taon a ḡeta taui Paul numa i verei da ainelana i mae ma sorodia i terei da i ʼnana-vaitetei.
ACT 28:17 Ma aupom tonuḡa au murina Jew babadai kampa maemaei i rauḡoreiai ma awarii i babani, “Varevareiu tau eḡa aiwai ata kauana-boai ata rava awarii bo amamata ai tarawatu ata viaigai. Wate au Jerusalem i paniu ma i veredamaneu Rome gavena awarina.
ACT 28:18 Mai Rome i etareiu ma i ḡoei da ita rupeniu aubaina eḡa aiwai apoapoena ata kauei da ina viraḡeniu.
ACT 28:19 Wate Jew babadai wei eḡa ita ḡoei ma lamna aubaina Rome babadai a riwei da tau eḡa ana mae wate ana ḡae au ḡaeḡaena Caesar awarina da ita rauetareiu. Wate lamna eḡa au rava ata viviḡaviei, eḡa.
ACT 28:20 Lamna aubaina a ḡoremi weka da tata babani gogona, ma ata riwemi da tau a vipanipani aubaina a vitumaḡana da mai Israel ai tauvilawana wariaḡa i ririwei boiboḡi i nei.”
ACT 28:21 Taui i paribelei, “Tauai eḡa pepa Judeaei ata vaia bo ai rava riwa ita neiai.
ACT 28:22 Tauai aramanei da ravai anatapui kerisiana boruna e paripari-virevirei. Wate tauai a ḡoei da am nota ana vaia.”
ACT 28:23 Ma taui mara i terei da Paul maiteni ita viboru, ma patara i ḡetai mepa Paul i mamaelana. Ma ubaubanai Paul God ana vigulau jimana i vikarei da waguvarai i vorovei. Moses ana tarawatu ma peroveta nununaii ai au buka i mairi ma i jima. I ḡoei da orai ita taini da Iesu ita vitumaḡanei.
ACT 28:24 Ana babaniei ḡelaui orai i taini ma ḡelaui eḡa ita vitumaḡana.
ACT 28:25 Ma taui ava babanina i viparipariniḡaiei ma muriai da ita vilamonei Paul wei riwana tagogi i latoni i pa, “Arua Vivivireina riwa kaua Peroveta Isaiah ponanei amamami i riwei i pa:
ACT 28:26 Ma nae am rava mai Israel awari da ma riwei, ona nononora wate eḡa ona araramanei ona inanai wate eḡa anona ona aramanei.
ACT 28:27 Aubaina wei ravai orai i bado. Taniḡai i gudui, Taui matai i vopotai. Mepa da taui mataiei ita inainana, taniḡaiei ita nononora oraiei ita araramanei, ma ita mae-tavirei awariu ma ata vilawani.
ACT 28:28 —Lamna aubaina ona aramanei da God Riwana Aiaina vai-melana aubaina i paritawanei Jentail awarii. Taui ina rautaniḡana.”
ACT 28:30 Paul kampa numa i vivimaiei ma i mae madeḡa ruaḡa taputapuna. Ma rava maḡamaḡaui i nenei da i raraugenari ma wei i vinuaiaiei.
ACT 28:31 Ana tepatorana God ana vigulau ma Iesu Keriso riwana Aiaina i jimei. Ma eḡa aiai ita viḡaei.
