29
Jakupu yanurnu Yarrana-kurra
1 Pijili-ngirli, Jakupu yanu kakarrara-purda. Ngakalku, nyanungu ngurrara-kurra yukajarra ngulalpalu yapa-patu nyinaja kuja kalalu-jana nyanungu-patu kakarrara-wardingki-pajurnu.
2 Kujalpa nyanungurlu ngurrara warru nyangu, rdipijarla muljuku. Wiri-jarlu lalypa pirlilparla muljuku kankarlumparra wapirrija. Kutu-yijalalpalu jiyipiji yurturlu-paturla parntarrija. Jiyipi yalumpurra kalalu yanurnu parra-kari parra-kari ngula-kurra mulju-kurra ngapaku ngarninjaku. 3 Parra-kari parra-kari, jiyipikingarduyu-paturlu kalalu-jana jarnku-mirnimirnirli turnu-kari turnu-kari warrawarra-kangu, ngulangku kalalu-jana yalumpurraku jiyipiki nguru-yirrarninja-yanu ngula-kurra mulju-kurra walyuru-maninjaku. Nyanungu-paturlu kalalu ngula wiri-jarlu pirli ngurl-kangu kankarlarni-jangka mulju-jangka, ngula-jangkarlu nyanungurra-nyangu jiyipi kalalu-jana ngapangku walyuru-manu. Ngaka kuja kalalu jiyipi ngapangku walyuru-manu, kulpari ngurl-kangu kalalu pirli mulju-kurra kankarlarni-kirra parnta-yirrarninjaku jiyipikingarduyu-paturlu.
4 Jakupurlu-jana payurnu yalumpu jiyipikingarduyu-patu, “Ngajukupurdangka-patu, nyarrpara-wardingkinkili nyurrurlaju?”
Yalu-manulu nyanungu-paturlu, “Nganimpaju Yarrana-wardingki-patu.”
5 Ngula-jangka, Jakupurlu-jana nyanungu-patu payurnu, “Milya-pinyi mayi kankulu wati yirdi Lapana warringiyi-nyanu Nayuru-kurlangu?”
Yalu-manulu nyanungu-paturlu, “Yuwayi, nyanunguju milya-pinyi karnalu.”
6 Ngula-jangka, Jakupurlu-jana nyanungu-patu payurnu, “Ngurrju mayi nyanunguju, nyiyarningkijarra-kurlu palka-kurlu mayi-ka nyina nyanunguju?”
Yalu-manulu nyanungu-paturlu, “Yuwayi, nyanunguju ngurrju. Nyangka! Nyampunya-ka yanirnilki Rajulu yurntalpa nyanungu-nyangu, nguru-yirrarni kajana jiyipilki nyanungukupalangu-kurlangu.”
7 Ngula-jangka, Jakupu-jana wangkaja nyanungu-patuku, “Murnma-juku, nyampuju parra wiri karlarla-puru! Nyampuju mirntangali-jiki murnma-juku munga-wangu jiyipiki ngunanja-yirrarninjakuju. Yungkalu-jana ngapa yungulu ngarnilki, manu ngula-jangka, marna-kurralu-jana kulpari nguru-yirraka, manu yungulu wuraji-kardarlu warrarda ngarni.”
8 Kala yalu-manulu nyanungu-paturlu, “Kularnalu-jana jiyipiji ngapangkuju walyuru-manu murnma-juku. Pardarni karnalu-jana kajili panu-kari jiyipikingarduyu-patu rdipimirni jiyipi nyanungurra-nyangu-kurlu. Ngula-jangka, turnungku karnalu pirli ngurl-kanyi mulju-jangka yungurnalu-jana jiyipi nganimpa-nyangu ngapangku walyuru-mani.”
9 Ngulalpa-jana Jakupu wangkaja-juku yalumpurraku jiyipikingarduyu-patuku, Rajuluju yanurnu jiyipi-kirli nyanungukupalangu-kurlangu-kurlu. Nyanunguju jiyipikingarduyu-yijala, manu jiyipi nyanungukupalangu-kurlangu kala-jana nyanungurlu warrawarra-kangu. 10 Jakupurlu nyangu Rajulu yaninjarni-kirra, yurntalpa Lapana-kurlangu, manu-jana nyangu nyanungurlu jiyipi Lapana-kurlangu. Nyampu wati Lapana, ngulaju papardi-nyanu Ripikakupurdangka kujalparla nyinaja ngati-nyanu Jakupuku. Ngula-jangka, Jakupu yanu, manu pirli yinya wiri mulju-jangka kankarlarni-jangka ngurl-kangu, manu ngula-jangka, nyanungurlu-jana walyuru-manu jiyipi Lapana-kurlangu. 11 Ngula-jangka, nyanungurlu yaninjarla nyunjurnu Rajulu, manulparla yulajalku. 12 Ngula-jangkarlu-nyanu Rajulu-kurra yimi-ngarrurnu, wangkajarla, “Ngajujurna ngarrmara-puraji nyuntukuju. Ripikaju ngaju-nyangu ngati-nyanu, nyuntuku pimirdi-nyanu Lapanakupurdangka.” Ngula-jangka, Rajulu ngurra-kurra parnkaja, warnkiri-manunjunu jaji-nyanuju.
13 Kuja purda-nyangu yimi Lapanarlu ngawurru-nyanu-kurlangu kaja-nyanu-kurlu Jakupu-kurlu, nyanungu parnkaja ngamurlu-mardarninjaku. Lapanarlu ngamirlji-manu Jakupu, manu nyunjurnu wirlki-jarra. Nyanungu kulparirli kangu yuwarli nyanungu-nyangu-kurra. Yinyarla, Jakupurlu-nyanu yirri-puraja Lapana-kurra wurna-kurlu nyiyarningkijarra-kurlu kuja nyanungu yanurnu. 14 Lapana wangkajarla nyanunguku, “Nyuntu ngaju-nyangu miyalu wungu-warnu, nyuntu jinta-warnu-juku yalyu-warnuju manu palka-warnuju.” Junga-juku, Jakupuju yalumpurla-juku nyinaja Lapanarla kirntangiki jintaku, manulparla nyanunguku warrki-jarrijalku.
Lapanarlu yulyurlku-yungu Jakupu
15 Ngula-jangka, Lapanarla wangkaja Jakupuku, “Nyuntuju ngaju-nyangu miyalu-warnu, kala kajinpaju ngajuku warrarda warrki-jarrimi, yungurnangku nyuntu payi-mani nyiyarla-ngurlu. Nyiyarnangku nyuntukuju yinyi warrki-jangkakuju?”
16 Lapanarlulpa-palangu yurntalpa-jarra mardarnu. Yirdi kapirdi-nyanuju Liiya, manu ngawurru-nyanuju Rajulu. 17-18 Liiyaju ngawu-karrikarri, manu milpa-jarraju yurrini. Kala Rajuluju yuntardi-nyayirni, manulparla nyanungukuju yulkaja-nyayirni Jakupuju. Ngula-jangka, nyanungurlu payurnu Lapana, “Ngurrju mayi kajilpanpaju Rajulu nyuntu-nyangu walyirri yurntalpa yungkarla? Kajinpaju nyanungu yinyi ngajuku, kapurnangku nyuntuku warrki-jarri wirlki-palaku yulyurrpuku.”
19 Lapanarla ngungkurr-nyinaja Jakupukuju, manurla wangkaja, “Kujaju ngula-juku. Kala kajilpanpa yampiyarla Rajulu nyuntu-kurra-maninja-wangurlu, ngulaju kajika-nyanu kutu mani wati-karirlanguju ngajulurla ngampurrpa-wangurla ngayi. Kala ngampurrpa karnangku nyina nyuntuku yungunpa nyampurla-juku nyinami ngajulurla.” 20 Ngula-jangka, Jakupurla warrki-jarrija Lapanaku yulyurrpu wirlki-palaku yungu-nyanu yangka ngari Rajulu nyanungu-kurra-mani. Ngulaju tarnnga-nyayirnilparla warrki-jarrija, ngulaju ngula-juku. Nyanungu Rajuluku yulkaja-nyayirnilparla, manu ngula yulyurrpu wirlki-pala-jarrija, ngulajurla nganta tarnnga-nyayirni-wangu karrija rdangkarlpa.
21 Ngakalku, yulyurrpu wirlki-pala-jangka warrki-jangka, Jakupuju yaninjarla wangkajarla Lapanaku, “Kujaju ngula-juku, ngajulurlurnangku nyuntuku warrki nyurru yulyurrpu wirlki-palaku lawa-manu ngari yangka kujarnangku nyuntu wangkaja. Yungkaju Rajulu yungurlijarra nyinamilki.” Ngulakujurla Lapanaju ngungkurr-nyinaja.
22 Ngula-jangka, Lapanarlu-jana yapa nyanungu-nyangu muku turnu-manu, manulu-jana jirrnganja ngarnu kuyu manu mangarri. 23-24 Ngulangka mungangka jintangka, Lapanarlurla kangu Liiya kapirdi-nyanu yurntalu-nyanu Jakupuku. Ngurrangka-pala ngunaja. 25 Mungalyurrulku, Jakupuju jurnta kinyirr-ngarnu. Nyanungurlu manngu-nyangu kula-ngantalpa ngunaja Rajulu-kurlu, kala Liiya-kurlu. Ngula-jangka, nyanungurla yaninjarla wangkaja Lapanaku, “Wayinta! Nyarrpa-jarrijanpaju ngajukuju? Nyiya-jangkanpaju yulyurlku-yungu kujarluju? Ngajurnangku mata-karda nyuntuku warrki-jarrija yungurnaju ngula-jangkarlu ngaju-kurra-mani Rajulu, kula Liiya!”
26 Lapanarlu yalu-manu nyanungu, “Nganimpa-nyangurla ngurrararla, kapirdi-nyanu-wiyi-ka watingkiji nyanungu-kurra-mani kamparruju ngawurru-nyanukuju, kujanya kuruwarri nganimpa-nyangu. 27 Nyinaka Liiya-kurlu-wiyi wiyiki jintaku purlapa-puru yungunpa-nyanu nyuntu-kurra-mani, manu ngula-jangka ngajulurlu kapurnangku Rajulurlangu yinyi yungunpa-nyanu nyuntu-kurra-mani. Rajulu-wanawanaju yungunpaju warrki-jarri ngajuku yulyurrpu wirlki-pala-karikilki.”
28 Ngula-jangka, Jakupurla ngungkurr-nyinaja Lapanaku, manu nyinaja Liiya-kurlu wiyiki jintaku. Ngula-jangka, Lapanarlurla nyanunguku yungu Rajuluku yungu-nyanu nyanungu-kurra-mani. 29-30 Jakupu manu Rajulu, ngurungka-pala ngunaja. Nyanunguju yulkaja-juku-jalalparla wita-karrikarri Liiyakuju. Kala nyanungu junga-nyayirnilparla Rajulukuju karrikarri-wangu-nyayirni yulkaja. Manu ngula-jangka, warrki-jarrijalparla nyanungu Lapanakuju yulyurrpu wirlki-pala-karikilki.
Ngaka-karilki, Lapanarlurla yungu Rajuluku nyanungu-nyangu jinta karnta warrkini yirdiji Piilya, ngula-jangka yungurla nyinami manu warrki-jarrimi nyanunguku.
Yimi nyampuju kali-nyanu-patu-kurlu Jakupu-kurlangu-patu-kurlu manu kurdukurdu nyanungurra-nyangu-kurlu
31 YAAWIYI-rli nyangu Jakupu ngulalparla yulkaja Rajuluku karrikarri-wangu Liiya-piya-wanguku. Ngula-jangka, nyanungu jalajala-jarrija yungurla nganta kurdukurdu yinyi Liiyaku. Kala ngawurru-nyanuku kularla kurdukurduju palka-jarrija nyiya-jangkaku mayi? 32 Liiyaju juni-parnta-jarrija, manu karrmulypa-jarrija, kurdu wirriya mardarnu. Ngula-jangka, wangkaja, “YAAWIYI-rliji ngaju manngu-nyangu jata-nyanja-kurra. Kuja karna kurdu kajalku mardarni, kali-nyanu ngaju-parnta kapuju ngajuku yulkami!” Kujarlaju, yirdiji Ruupunuju* kaja-nyanukuju Liiyarluju yirrarnu.
33 Ngula-jangka, Liiyaju yarda juni-parnta-jarrija, manu karrmulypa-jarrija, kurdu wirriya-karilki yarda mardarnu. Ngula-jangka, nyanungu wangkaja, “YAAWIYI-rliji purda-nyangu ngula kaju kali-nyanu ngaju-parnta nyinami ngajuku yulkanja-wangu. Ngula-jangkanyaju YAAWIYI-rliji kaja nyampu yunguju ngajuku.” Kujarlaju, Liiyarluju kaja-nyanu-kariji yirdi-manu Jimiyani†
34 Ngula-jangka, Liiyaju yarda juni-parnta-jarrija, manu karrmulypa-jarrija, kurdu wirriya-karilki yarda mardarnu. Ngula-jangka, nyanungu wangkaja, “Ngajurnarla yungu ngaju-parntaku kaja-nyanu-patu yunguju nyanungurlu ngamurlu-mani ngaju.” Kujarlaju, nyanungurlu jinta-kari nyampu kaja-nyanu yirdi-manu Liipi‡
35 Ngaka-kari Liiya yarda karrmulypa-jarrija kurdu-kari-kirlilki wirriya-kari-kirli. Ngula-jangka, nyanungu wangkajarla, “Jalangurlu kapurnarla YAAWIYI-ki pulka-pinyi!” Kujarlaju, nyanungurluju purdangirli-warnu nyampu kaja-nyanu yirdi-manu Juurda§
* 29:32 ‘Ruupunu’ yirdiji ngulaju ‘Nyangka Kurdu Wirriya Ngaju-nyangu!’ † 29:33 ‘Jimiyani’ yirdiji ngulaju ‘Purda-nyanguju’ ‡ 29:34 ‘Liipi’ yirdiji ngulaju ‘Ngamurlu-mani Kaju’ § 29:35 ‘Juurda’ yirdiji ngulaju ‘Pulka-pinyi Karla’