\NormalFont\ShortTitle{Mika}

{\MT Mika

\par }{\IMT Chilongole

\par }{\IP Chitabu chilinguya china uloli wa Mika. Mika nakalawa kuli muji umwenga kuli isi ya Yuda ulinguchemigwa Molesheti (1:1 na Yelemiya 26:18). Nakalavya uloli kuli mihela ja ulongozi wa mndewa Yotamu na Ahasi na Hesekiya wa Yuda. Mbuli ayi ina mana kota mijito aji ja heye najikoleka hagati ha mwaka wa miya saba na makumi gahano, Yesu yang'hali kupondigwa na mwaka wa miya saba, Yesu yang'hali kupondigwa, miyaka jiwele kota ndo jijila jiwele Isaya na Hoseya nawalavya uloli. Hailinguzeleka kota Mika yuye ndo yandiche chitabu acho ama yumwe wa walanguswa wa heye ndo yandiche kwa chiwalo cha heye. Hanji yoweza kuwa chitabu acho nachandichigwa hagati ha mwaka wa miya saba, Yesu yang'hali kupondigwa na mwaka wa miya sita na nane, Yesu yang'hali kupondigwa, kwa vila itagwa lya Mika nalyandichigwa kuli chitabu cha Yelemiya.

\par }{\IP Uloli wa Mika wanguluta na kuhiluka hali utaguso wa Nguluwi na ulohozi wa heye. Nakawang'ung'utila wanhu wa Isilaeli na wa Yuda kwa vila nawawaditila vibi wazunwa na kuwa na maya ga sendi (2:2). Nakawang'ung'utila kahi waloli wa heye kwa vila nawahola sendi kwa chiwalo cha kwajiliza hachi (3:5). Ahyo, Nguluwi yahajiwifile miji ja hewo (1:6 na 3:12) na kuwahilika kuli isi ya chijenzi kutali na isi ya Isilaeli na Yuda. Ila Nguluwi kahi yahakumbuchile kulagana kwa heye na kuwahilusa wanhu wachefu walingukunda (4:6). Nguluwi kahi nakalagana kumhilika chilongozi kulawa Betelehemu, maseya, yawele yahailongoze Isilaeli yeng'ha na isi zinji zeng'ha (5:2-4). Chitabu cha Mika changumalila kwa kuwakumbusa wanhu kuwala ilagano lya Nguluwi lyoyalagane na Abulahamu na Yakobo. Igano lya Nguluwi na isungu vina mong'ho kusinda ng'halazi ya heye.

\par }{\IOT Gali mgati

\par }{\IO 1. Sula ya 1 na 2 zina honhu ha mwaluko ha utaguso na ulohozi.

\par }{\IO 2. Sula ya 3-5 zina honhu ha keli ha utaguso na ulohozi.

\par }{\IO 3. Sula ya 6-7 zina honhu ha kadatu na ha kuduma ha utaguso na ulohozi.



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ulonzi wa Mkulu Nguluwi naumuyila Mika, mwenyeng'haye wa Molesheti, mihela ja Yotamu na Ahasi na Hesekiya vyowawele wandewa wa Yuda. Mika nakayona mbuli ilinguwala Samaliya na Yelusalemu.


\par }{\SH Mkulu Nguluwi kanguya kuwatagusa
\par }
{\Q \VS{2}Mhulichize hemwe wanhu weng'ha,

\par }{\Q mhulichize hemwe wanhu wa isi yeng'ha.

\par }{\Q Mkulu Nguluwi kanguya kuwahilika kuli chitala,

\par }{\Q Mkulu kanguwang'ung'utila hemwe kulawa kuli ng'handa ya heye yelile.


\par }{\Q \VS{3}Ena! Mkulu Nguluwi kanguya kulawa haluga ha heye,

\par }{\Q kodulika na kujenda mchanya mwa vinhembenhembe vya isi.


\par }{\Q \VS{4}Vidunda vyosungulumuka hanyi ha uzayo wa heye,

\par }{\Q kota ihota habehi na chiluli na mibalalika jotulika,

\par }{\Q kota mazi galingubogoma kuli chiduliko.


\par }{\Q \VS{5}Aga geng'ha golawila,

\par }{\Q kwa chiwalo cha gehile ga walelwa wa Yakobo,

\par }{\Q kwa chiwalo cha gehile ga walelwa wa Isilaeli.

\par }{\Q Ndaze, wihe wa Yakobo wangoneka kohi?

\par }{\Q Kuli muji wa heye ukulu, Samaliya!

\par }{\Q Ndaze, honhu ha kujifugamila jimalukolo ha Yuda hangoneka kohi?

\par }{\Q Kuli Yelusalemu!


\par }{\Q \VS{6}Ahyo, Mkulu Nguluwi kangulonga hino,

\par }{\Q “Muji wa Samaliya ndoudita uwe mahame kuchiwala,

\par }{\Q mgunda uwele wanhu wonyala mizabibu.

\par }{\Q Maganga ga lukanzi lwake ndogatoza kuli ibindi

\par }{\Q na kujileka mwanzi misisi jake.


\par }{\Q \VS{7}Jimalukolo jake jeng'ha jobenangwa,

\par }{\Q ndolendole zake zeng'ha za kuli honhu ha kufugamila zolakazwa kwa chiluli.

\par }{\Q Ndojiwifya jimalukolo jake jeng'ha.

\par }{\Q Kwa vila wanhu wa Samaliya nawakungajiza ndolendole kota wang'hondwa,

\par }{\Q nazo zokolelwa mijito ja kuwalipa wang'hondwa.”


\par }{\SH Mloli kangulombocheza kwa chiwalo cha Yelusalemu na Yuda
\par }
{\Q \VS{8}Kwa chiwalo acho, ndolila na kulombocheza,

\par }{\Q ndojenda mwanzi na ne makwamba.

\par }{\Q Ndobwaka kota ikanhu,

\par }{\Q na kulombocheza kota ituwe.


\par }{\Q \VS{9}Vilonda vya Samaliya havipona,

\par }{\Q nayo Yuda naipata vilonda avyo,

\par }{\Q navifichila kuli lwizi lwa Yelusalemu,

\par }{\Q honhu howalingikala wanhu wa heni.


\par }{\Q \VS{10}Mleche kulonga mbuli ayi ako Gati,

\par }{\Q na mleche kulila!

\par }{\Q Ako Beti-leafa mgalawate kuli nhimbwisi kwa masinzo.


\par }{\Q \VS{11}Mlute hemwe wenyeng'haye wa Shafili,

\par }{\Q muwele mwanzi na mlingudeula.

\par }{\Q Wenyeng'haye wa Saanani mleche kulawa mgati mwa muji wa hemwe.

\par }{\Q Wanhu wa Beti-eseli wangulila,

\par }{\Q utanzi wa hewo kwa hemwe nawusigwa.


\par }{\Q \VS{12}Wenyeng'haye wa Maloti wanguubeteza utanzi kwa maya ng'hatu,

\par }{\Q ila kudumya kwanguya kulawa kwa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q habehi ng'hatu na lwizi lwa Yelusalemu.


\par }{\Q \VS{13}Hemwe wenyeng'haye wa Lakishi,

\par }{\Q muwohe falasi yalingubilima lukami kuli mituka ja ngondo.

\par }{\Q Namwali mwaluko wa gehile kwa mhinza Siyoni,

\par }{\Q kwa vila namdita gehile kota wanhu wa Isilaeli.


\par }{\Q \VS{14}Ahyo, mwanguganigwa kilaga na kuwaleka wenyeng'haye wa Molasheti-gati.

\par }{\Q Nawo muji wa Akisibu hauwatanza wandewa wa Isilaeli.


\par }{\Q \VS{15}Hemwe wenyeng'haye wa Malesha,

\par }{\Q Nguluwi kowegalila hemwe mng'honyo yawele kowasumya hemwe.

\par }{\Q Mndewa yawele ndo ukulu wa Isilaeli,

\par }{\Q koganigwa kivisa Adulamu.


\par }{\Q \VS{16}Hemwe wanhu wa Yuda, mbeye mnvili za hemwe,

\par }{\Q leka kulombocheza kwa chiwalo cha wana wa hemwe muwaganile,

\par }{\Q muse mnvili za hemwe kota ikungule,

\par }{\Q kwa vila wana wa hemwe wowaleka hemwe na kuluta kuli isi zinji.




\par }\Chap{2}{\SH Nguluwi kowatagusa wanhu wawele nawasukula honhu ha isi ya wanhu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Wochona hewo walingugana kudita wihe,

\par }{\Q walinguwasa nechilo kuno wonuwila kudita wihe!

\par }{\Q Hokubwemwenzuka,

\par }{\Q wangudita kwa vila wana ludali.


\par }{\Q \VS{2}Wangugana migunda na kujihola,

\par }{\Q kahi ng'handa na kuzihola.

\par }{\Q Wangumhada mlume na kuhola ng'handa ya heye,

\par }{\Q wanguwasukula uhalizi wa hewo, uwele ndo isi.


\par }{\Q \VS{3}Ahyo, Mkulu Nguluwi kangulonga ahi,

\par }{\Q “Ndangugana kuwegalila hemwe kudumya,

\par }{\Q kuwele hamuweza kiwika kutali nako.

\par }{\Q Wowa mhela wihile kwa nhanzi ya hemwe,

\par }{\Q hamuweza kujenda kwa kidaya.


\par }{\Q \VS{4}Zuwa alyo wanhu wowalonga hemwe kwa nzimbo,

\par }{\Q wolila na kulombocheza kwa usungu na kulonga,

\par }{\Q ‘Natudumigwa ng'hatu,

\par }{\Q Mkulu Nguluwi nakahola isi ya hetwe,

\par }{\Q ena, nakayusa mmoko mwa hetwe.

\par }{\Q Migunda ja hetwe nakawapa wala wawele nawatusumya.’ ”


\par }{\Q \VS{5}Ahyo hampegwa honhu honeche ha mgunda kwa simbi,

\par }{\Q hali wanhu wa heye Mkulu Nguluwi.


\par }{\SH Walingitwanza na mloli
\par }
{\Q \VS{6}Wanhu wa hewo wangulongaga,

\par }{\Q “Uleche kulavya uloli, uleche kulavya uloli kuwala hetwe.

\par }{\Q Mbuli kota azo haziweza kutufika.

\par }{\Q Hatufichigwa na soni.”


\par }{\Q \VS{7}Ndaze, hemwe walelwa wa Yakobo, yanguwa goya kulonga,

\par }{\Q “Mkulu Nguluwi nakaleka kwimilila kwa heye?

\par }{\Q Ndaze, heye kangudita mbuli kota azi?”

\par }{\Q Ulonzi wa heni wowa unojile kwa wala walingudita hachi.


\par }{\Q \VS{8}Ila Mkulu Nguluwi kanguwalonjela hino,

\par }{\Q “Hemwe, wanhu wa heni mwangwinuka kota wang'honyo.

\par }{\Q Mwanguboka mivalo ja wanhu wasindamale na walingikala goya,

\par }{\Q wanhu walingukola nzila ne lunhwinhwi

\par }{\Q na walihela majesa goneche ga kitowa ngondo.


\par }{\Q \VS{9}Mwanguwawinga wadala wafililwe na walume wa hewo wa wanhu wa heni

\par }{\Q kulawa kuli ng'handa za hewo zinojile,

\par }{\Q wana wa hewo namuwosela uhalizi wa heni mazuwa gose.


\par }{\Q \VS{10}Mwinuche mlute!

\par }{\Q Hano haduhu kahi honhu ha kwesela!

\par }{\Q Kwa chiwalo cha wavu wa hemwe, modumigwa,

\par }{\Q ena, kudumya kukulu ng'hatu!


\par }{\Q \VS{11}Wone munhu yalonje,

\par }{\Q ‘Ndangulavya uloli kwa hemwe kota mowa na divai na ujimbi kwa winji,’

\par }{\Q munhu ayo kowa mloli yalingukundigwa na wanhu awo!


\par }{\Q \VS{12}Ila ndangukomya ndowakungajiza weng'ha hemwe wanhu wa Yakobo,

\par }{\Q ena, ndowakungajiza hemwe Waisilaeli msigale,

\par }{\Q ndiwegale hamwe kota ming'holo,

\par }{\Q kota chilundo chikulu cha ming'holo kuli ibani,

\par }{\Q kota chilundo hali honhu ha kudimila,

\par }{\Q namwe mowa chilundo cha wanhu wenji.


\par }{\Q \VS{13}Yula yawele kochumula nzila kowalongola,

\par }{\Q nawo wobena lwizi lwa muji na kulawa mgati mwa muji.

\par }{\Q Mndewa wa hewo kowalongola,

\par }{\Q Mkulu Nguluwi yuye kowalongola.”




\par }\Chap{3}{\SH Vilongozi na waloli wangung'hanuchilwa
\par }
{\Q \VerseOne{1}Lelo mhulichize hemwe wakulu wa walelwa wa Yakobo,

\par }{\Q mhulichize, hemwe vilongozi wa walelwa wa Isilaeli!

\par }{\Q Hemwe ndo mlinguganigwa kuvizela kuwala mbuli ya utaguso.


\par }{\Q \VS{2}Ila mwanguzudila ganojile na kugana wihe.

\par }{\Q Mwanguwawambula ngozi wanhu wa heni,

\par }{\Q na kusa miwunde kuli mizeje ja hewo.


\par }{\Q \VS{3}Mwangulya miwunde ja wanhu wa heni,

\par }{\Q mwanguwawambula ngozi zawo,

\par }{\Q mwangubenanga mizeje jawo

\par }{\Q na kuwadumulanga kota miwunde ja kuteleka,

\par }{\Q kota miwunde ja kuwika mgati mchiya.


\par }{\Q \VS{4}Mhela wanguya uwele momlilila Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q ila heye howedichila.

\par }{\Q Kogubika kumeho kwa heye mhela awo,

\par }{\Q kwa vila namdita mbuli zihile.


\par }{\Q \VS{5}Mkulu Nguluwi kangulonga hino,

\par }{\Q “Kuwala waloli walinguwajiliza wanhu wa heni,

\par }{\Q waloli walingulavya uloli kuwala kikala goya wone wapegwe chinhu,

\par }{\Q ila wanguwakabusa wanhu kwa uloli wa ngondo wone waleche kupegwa chinhu.


\par }{\Q \VS{6}Kwa hemwe waloli kowa nechilo ne kulagula,

\par }{\Q kowa jiza kwa hemwe ne ugubulo.

\par }{\Q Kwa hemwe waloli kowa matinazo,

\par }{\Q nemisi kowa jiza kwa hemwe.


\par }{\Q \VS{7}Walingulota wokona soni,

\par }{\Q nawo walaguzi wodeula.

\par }{\Q Weng'ha wogubika kumeho kwa hewo,

\par }{\Q kwa vila haduhu ulonzi woneche kulawa kwa Nguluwi.”


\par }{\Q \VS{8}Ila kuwala heni,

\par }{\Q namemezwa ludali lwa muhe wa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q hachi na mong'ho,

\par }{\Q kuwalonjela wanhu wa Yakobo nongwa za hewo,

\par }{\Q nandiwalonjela Waisilaeli gehile ga hewo.


\par }{\Q \VS{9}Mhuliche mbuli ayi hemwe vilongozi wa walelwa wa Yakobo,

\par }{\Q mhulichize, hemwe vilongozi wa Waisilaeli.

\par }{\Q Mwanguizudila hachi

\par }{\Q na kwajiliza mbuli zinojile.


\par }{\Q \VS{10}Mwanguzenga muji wa Siyoni kwa kubohola danda,

\par }{\Q ena, wula muji wa Yelusalemu kwa gehile.


\par }{\Q \VS{11}Vilongozi wa heye wangutagusa kwa kupegwa chinhu kwa uviso,

\par }{\Q watambika wa heye wangulangusa kwa kupegwa chinhu,

\par }{\Q waloli wa heye wangulagula kwa sendi.

\par }{\Q Ila wangidaya kwa kitumbila kwa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q wolonga, “Mkulu Nguluwi ka hamwe na hetwe!

\par }{\Q Hatufichigwa na mbuli yoneche yihile!”


\par }{\Q \VS{12}Kwa chiwalo cha hemwe,

\par }{\Q Siyoni yolimigwa kota mgunda,

\par }{\Q Yelusalemu yowa mahame,

\par }{\Q na chidunda cha ng'handa ya Nguluwi chowa chihulo.




\par }\Chap{4}{\SH Nguluwi kanguwalongoza wanhu weng'ha kwa kikala goya
\par }
{\R (Isaya 2:2-4)

\par }{\Q \VerseOne{1}Mhela wokuya uwele,

\par }{\Q chidunda cha ng'handa ya Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q chowa chikulu kusinda vidunda vyeng'ha.

\par }{\Q Ena, chokwinizwa mchanya mwa vidunda vyeng'ha.

\par }{\Q Wanhu wenji woluta ako.


\par }{\Q \VS{2}Wanhu wa isi nyinji wokuya na kulonga,

\par }{\Q “Tuche, tulute kuchanya kuli chidunda cha Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q kuli ng'handa ya Nguluwi wa Yakobo,

\par }{\Q leka yatulanguse nzila za heye,

\par }{\Q natwe tuwinze vyoyodita heye.

\par }{\Q Kwa vila malajizo golawa ako Siyoni,

\par }{\Q ulonzi wa Mkulu Nguluwi ako Yelusalemu.”


\par }{\Q \VS{3}Kowadita wanhu wa isi nyinji wehanyise,

\par }{\Q na kwamula kitwanza kwa wanhu wa isi zinji,

\par }{\Q ziwele na mong'ho na ziwele kutali.

\par }{\Q Wogongomanya mipanga ja hewo jiwe mihuka

\par }{\Q na migoha ja hewo jiwe sengo za kutemela nhagala.

\par }{\Q Wanhu wa isi imwe hawochitowa na wanhu wa isi iyage,

\par }{\Q ne kilangusa ngondo kahi.


\par }{\Q \VS{4}Chila munhu kochikala kwa kikala goya,

\par }{\Q hanyi ha mtini na mizabibu ja heye,

\par }{\Q haduhu munhu yowadita wadumbe,

\par }{\Q kwa vila Mkulu Nguluwi Yawele na Mong'ho nakalonga ahyo.


\par }{\Q \VS{5}Wanhu wa isi zinji wanguwinza nzila za hewo,

\par }{\Q kwa kitumbila milungu ja hewo,

\par }{\Q ila hetwe twangumuwinza Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q Nguluwi wa hetwe, mazuwa gose.


\par }{\SH Waisilaeli wohiluka kulawa kuli isi ya chijenzi
\par }
{\Q \VS{6}Mkulu Nguluwi nakalonga,

\par }{\Q “Zuwa alyo ndowakungajiza wanhu wa heni,

\par }{\Q ena, ndowakungajiza vyete wa wala wawele nawahilikwa kuli isi zinji,

\par }{\Q wanhu wala wawele nandiwagaza.


\par }{\Q \VS{7}Awo vyete na wala wasigale wakomu, wawele nawahilikwa kuli isi ya chijenzi,

\par }{\Q ndowadita hewo wawe wanhu wa isi inyale iwele na mong'ho.

\par }{\Q Nani Mkulu Nguluwi ndowalongoza kuli chidunda cha Siyoni,

\par }{\Q kwaluchila mhela awo mbaka mazuwa gose.”


\par }{\Q \VS{8}Nagwe Yelusalemu,

\par }{\Q hegwe ngome ya Siyoni,

\par }{\Q mong'ho wa mwaluko wohiluswa kwa hegwe,

\par }{\Q undewa wokuya kwa hegwe Yelusalemu.


\par }{\Q \VS{9}Lelo, lekachoni mwangulila kwa lizi?

\par }{\Q Ndaze, mwahela mndewa kahi?

\par }{\Q Yalingukulonjela mbuli zinojile nakabagama?

\par }{\Q Mwangulila kwa lizi kwa chiwalo cha usungu,

\par }{\Q kota mamo yalinguponda!


\par }{\Q \VS{10}Hemwe wanhu wa Siyoni,

\par }{\Q mlile kota mamo yalinguponda!

\par }{\Q Kwa vila lelo mokuka kuli muji awu,

\par }{\Q mlute kikala kugunuche,

\par }{\Q moluta mbaka Babuloni.

\par }{\Q Ila ako moloholigwa.

\par }{\Q Ako Mkulu Nguluwi kowagombola hemwe,

\par }{\Q kulawa kuli ndole za wang'honyo wa hemwe.


\par }{\Q \VS{11}Wanhu wa isi nyinji nawekungajiza kuwatowa hemwe.

\par }{\Q Wangidaya wolonga, “Muji wa Yelusalemu uwe ukokomoche,

\par }{\Q natwe tugone mahame ga Siyoni!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Ila hewo hawachizelele choyachiwichile goya Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q ne kugazela majesa ga heye.

\par }{\Q Kwa vila nakawakungajiza hamwe,

\par }{\Q kota nyhule hali honhu ha kupululila.


\par }{\Q \VS{13}Mkulu Nguluwi nakalonga,

\par }{\Q “Hemwe wanhu wa Siyoni,

\par }{\Q mwinuche leka muwatowe wang'honyo wa hemwe!

\par }{\Q Ndowapa hemwe mong'ho kota ibuguma,

\par }{\Q liwele na mbalati za chuma na nzayo za shaba.

\par }{\Q Mowabalasa wanhu wa isi nyinji,

\par }{\Q gowopata mombichila chiuyeng'ha,

\par }{\Q lufufu lwa hewo mondavila heni Mkulu wa isi yeng'ha.”




\par }\Chap{5}{\SH Chilongozi kulawa Betelehemu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Mikungajizile wamizi, hemwe wanhu wa Yelusalemu,

\par }{\Q kwa vila natuzungulutwa na kutunyigwa,

\par }{\Q naye chilongozi wa Isilaeli wangumtowa mizeze na ng'hweku.


\par }{\Q \VS{2}Mkulu Nguluwi kangulonga,

\par }{\Q “Ila gwa Betelehemu kuli Efulata,

\par }{\Q hanga hegwe kwa mdodo hela hali lukolo lwa Yuda,

\par }{\Q ila kwa hegwe kolawa chilongozi,

\par }{\Q yawele kolongoza kuli Isilaeli.

\par }{\Q Lulelo lwake ndo lwa katali ng'hatu.”


\par }{\Q \VS{3}Ahyo Nguluwi kowaleka wanhu wa heye kwa wang'honyo,

\par }{\Q mbaka yula mamo yawele na himila hoyoponda.

\par }{\Q Hamba wang'holoze wasigale hanze ha Isilaeli,

\par }{\Q wohiluka na kihanza na Waisilaeli wayawo.


\par }{\Q \VS{4}Ayo chilongozi kowadima wanhu wa heye kwa mong'ho wa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q kwa ukulu wa itagwa lya heye Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa heye.

\par }{\Q Wanhu wa heye wochikala kwa kikala goya,

\par }{\Q kwa vila kowa mkulu mbaka kuli isi zeng'ha.


\par }{\Q \VS{5}Heye kowa ndo kikala goya kwa hewo.

\par }{\SH Ugombozi na kuwifya
\par }
{\Q Waashulu howoivaba isi ya hetwe,

\par }{\Q na kukola kuli ngome za hetwe,

\par }{\Q towahilika wamizi kitowa na hewo,

\par }{\Q ena, towahilika vilongozi wa hetwe kwa winji.


\par }{\Q \VS{6}Kwa vinhu vya hewo vya kitowela ngondo woilongoza isi ya Ashulu

\par }{\Q na kuihola isi ya Nimulodi leka iwe ya hewo.

\par }{\Q Mndewa wa hetwe kotulohola kulawa kuli moko ga Waashulu,

\par }{\Q howofika kuli mbaka ja isi ya hetwe

\par }{\Q na kwaluka kuivaba isi ya hetwe.


\par }{\Q \VS{7}Walelwa wa Yakobo wosigala wakomu,

\par }{\Q kwa vila nawenela hali wanhu wa isi nyinji,

\par }{\Q wowa kota nungwi ya Mkulu Nguluwi ilinguheweza,

\par }{\Q kota upesi ulingulagala kuli misolo,

\par }{\Q uwele haulingwambuzwa na munhu,

\par }{\Q ne kitumbila kuli ludali lwa munhu.


\par }{\Q \VS{8}Walelwa wa Yakobo wosigala wakomu,

\par }{\Q wawele nawenela hali wanhu wa isi nyinji,

\par }{\Q wowa na mong'ho ng'hatu,

\par }{\Q kota isimba hali migongolo ja kisolo,

\par }{\Q kota isimba lyana hali vilundo vya ming'holo,

\par }{\Q liwele chila honhu holikola,

\par }{\Q lyangunyozochelaga upelembi wake na kuudadula,

\par }{\Q haduhu munhu yoneche wa kulohola.


\par }{\Q \VS{9}Waisilaeli wowasumya wang'honyo wa hewo,

\par }{\Q na kuwadumya ng'hatu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Mkulu Nguluwi nakalonga,

\par }{\Q “Mhela awo ndowosa falasi wa hemwe

\par }{\Q na kujiwifya mituka ja hemwe ja ngondo.


\par }{\Q \VS{11}Ndojiwifya miji ja isi ya hemwe,

\par }{\Q na kuzibomola ngome za hemwe zeng'ha.


\par }{\Q \VS{12}Ndoudumya uhawi wa hemwe,

\par }{\Q namwe hamuweza kahi kuwa na walingulagula.


\par }{\Q \VS{13}Ndojiwifya jimalukolo ja hemwe

\par }{\Q na mizengo ja hemwe ja kufugamila,

\par }{\Q namwe moleka kuvifugamila vinhu vyomvigongomanye mwemwe.


\par }{\Q \VS{14}Ndong'humbula jimalukolo ja Ashela hali hemwe

\par }{\Q na kujidumya miji ja hemwe.


\par }{\Q \VS{15}Kwa ng'halazi na kuzudila kwa heni,

\par }{\Q ndohilula chibida kwa wanhu wa isi zeng'ha wohambe wanyhulichize.”




\par }\Chap{6}{\SH Mkulu Nguluwi kangung'ung'uta
\par }
{\Q \VerseOne{1}Mhulichize choyalingulonga Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q kanguving'ung'utila vidunda,

\par }{\Q navyo vidunda vidodo vihuliche lizi lya heye.


\par }{\Q \VS{2}Mhulichize kung'ung'uta kwa Mkulu Nguluwi hemwe vidunda,

\par }{\Q mhulichize hemwe misisi ja isi ja mazuwa gose!

\par }{\Q Mkulu Nguluwi kanguwang'ung'utila wanhu wa heye.

\par }{\Q Kowang'ung'utila wanhu wa heye Waisilaeli.


\par }{\Q \VS{3}Mkulu Nguluwi kangulonga hino,

\par }{\Q “Hemwe wanhu wa heni, nandita choni kwa hemwe?

\par }{\Q Nandiwatunya kwa chinhu chachi?

\par }{\Q Mnyhidichile!


\par }{\Q \VS{4}Nandiwalavya hemwe kulawa kuli isi ya Misili na kuwagombola

\par }{\Q kulawa kuli isi ya upogozi.

\par }{\Q Nandiwalajiza Musa na Aluni na Miliamu wawalongoze hemwe.


\par }{\Q \VS{5}Hemwe wanhu wa heni, muukumbuchile wihe wa Balaki, mndewa wa Moabu,

\par }{\Q na ndaze Balaamu, mwana wa Beoli vyoyamwidichile.

\par }{\Q Mgakumbuchile majendo ga hemwe ga kulawa Shitimu mbaka Giligali,

\par }{\Q leka mgazele madito ga hachi ga Mkulu Nguluwi.”


\par }{\SH Choyalingugana Nguluwi
\par }
{\Q \VS{6}Ndute kwa Mkulu Nguluwi na chinhu chachi,

\par }{\Q leka ndimfugamile Nguluwi yawele kuchanya?

\par }{\Q Ndaze, ndute na nhambiko za kulakazwa

\par }{\Q ama ndimlavile milogota milume ja mwaka umwe?


\par }{\Q \VS{7}Ndaze, Mkulu Nguluwi konojezwa,

\par }{\Q wone ndimlavile maelufu ga ming'holo milume,

\par }{\Q ama nzanda maelufu menji za mafuta?

\par }{\Q Ndaze, ndimlavile mlelwa wa heni wa mwaluko,

\par }{\Q kwa chiwalo cha nongwa ya heni,

\par }{\Q kwa chiwalo cha gehile ga heni?


\par }{\Q \VS{8}Nguluwi nakakulajila gawele ganojile, gwa munhu.

\par }{\Q Choyalingugana Mkulu Nguluwi kwa hegwe ndo achi,

\par }{\Q kudita mbuli za hachi,

\par }{\Q kuwa na igano lya kwimilila

\par }{\Q na kikala kwa kunyenyetela na Nguluwi wa hegwe.


\par }{\Q \VS{9}Mkulu Nguluwi kanguwachema wenyeng'haye wa muji,

\par }{\Q na ndo mbuli ya luhala ng'hatu kumdumba heye,

\par }{\Q “Uhulichize gwa nhanzi,

\par }{\Q na hemwe muwele namikungajiza mujini.


\par }{\Q \VS{10}Ndaze, ndokwimilila wihe,

\par }{\Q uwichigwe kuli chilundo mng'handa mwa hemwe?

\par }{\Q Ndaze, ndokwimilila lufufu lompatile kwa uhadi,

\par }{\Q na mizani ja uhadi,

\par }{\Q mbuli iwele ndo izudizo?


\par }{\Q \VS{11}Ndaze, ndoweza kuwalechela,

\par }{\Q wanhu walingutumiya mizani ja uhadi

\par }{\Q na maganga ga kupimila gawele hagalingukundigwa?


\par }{\Q \VS{12}Hemwe muwele na lufufu kuli muji nammema kubunza,

\par }{\Q mwangulongaga udesi,

\par }{\Q chila chomlingulonga ndo uhadi.


\par }{\Q \VS{13}Ahyo, nani nanyaluka kuwagwisa hemwe

\par }{\Q na kuwadumya kwa chiwalo cha gehile ga hemwe.


\par }{\Q \VS{14}Molya ila hamchiguta,

\par }{\Q mng'handa mwa hemwe nzala yokonjezeka.

\par }{\Q Mowika vinhu kuli ng'hano, ila hamuweza kulohola choneche,

\par }{\Q kwa vila ndoviwifya kwa ngondo.


\par }{\Q \VS{15}Monyala ila hambeta,

\par }{\Q Mokama zeituni, ila hamuweza kutumiya mafuta gake.

\par }{\Q Mokama zabibu, ila hamnwa ayo divai.


\par }{\Q \VS{16}Namgabata malajizo ga Omuli,

\par }{\Q na madito geng'ha ga ivyazi lya Ahabu

\par }{\Q namuwinza kahi vihendo vya hewo.

\par }{\Q Ahyo, ndowegalila hemwe kudumya,

\par }{\Q na chila munhu kowabeza hemwe.

\par }{\Q Wanhu wowazomela hemwe chila honhu.”




\par }\Chap{7}{\SH Kung'ung'uta kwa mloli kuwala gehile ga wanhu wa Isilaeli
\par }
{\Q \VerseOne{1}Magazo gachi aga gombele nago!

\par }{\Q Nandiwhana na yula yalingukungajiza mafuza ga chipalangule,

\par }{\Q yalingulokoteza gasigale mhela wa mbena loukolile kuli mgunda wa mizabibu.

\par }{\Q Haduhu chizabala chiwele na mafuza ga kulya,

\par }{\Q haduhu ne tini ya mwaluko ndilinguyonela maya.


\par }{\Q \VS{2}Haduhu yalingumdumba Nguluwi yasigale kuli isi,

\par }{\Q haduhu munhu yoneche yagoloche yawele nakasigala.

\par }{\Q Chila yumwe kangugana kubohola danda,

\par }{\Q chila yumwe kangumpelemba myage leka yamgwilize.


\par }{\Q \VS{3}Weng'ha nawazowela kudita wihe,

\par }{\Q chilongozi kangugana ndolendole,

\par }{\Q mtagusa kangubochela chinhu kwa uviso kwa chiwalo cha kwajiliza hachi.

\par }{\Q Wawele na mong'ho wangudita chowogana,

\par }{\Q weng'ha wangikundiza hamwe kudita mbuli zihile.


\par }{\Q \VS{4}Yanojile kusinda weng'ha hali hewo ndo kota mikwangwasale,

\par }{\Q yalingoneka yagoloche ng'hatu hali hewo ndo keha kusinda lugagala lwa miwa.

\par }{\Q Zuwa lya utaguso wa hewo liwele nalyali libetezwa nalifika,

\par }{\Q lelo ivuche naliwafika.


\par }{\Q \VS{5}Uleche kitumbila kwa yalingikalasa habehi na hegwe

\par }{\Q ne kwa goloko wa hegwe.

\par }{\Q Wilolele kuli ulonzi wa hegwe,

\par }{\Q mbaka mchewako yaleche kuvizela choneche.


\par }{\Q \VS{6}Kwa vila mwana mlume kangumbezaga mhaza wa heye,

\par }{\Q mhinza kangitwanzaga na mayake,

\par }{\Q mche kangitowaga na mamo wa mlume wa heye.

\par }{\Q Wang'honyo wa munhu ndo wanhu wa mng'handa mwa heye.


\par }{\Q \VS{7}Ila heni ndangitumbila kwa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q ndangumbeteza Nguluwi yawele ndo mlohozi wa heni,

\par }{\Q Nguluwi wa heni konyhulichiza.


\par }{\SH Mkulu Nguluwi kangulohola
\par }
{\Q \VS{8}Mleche kuseka heni, hemwe wang'honyo wa heni!

\par }{\Q Wone nyigwe, ndokwinuka kahi,

\par }{\Q wone ndiwe kuli jiza, Mkulu Nguluwi ndo lumuli lwa heni.


\par }{\Q \VS{9}Kwa vila nandimditila gehile Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q ndokwimilila kuzudila kwa heye,

\par }{\Q mbaka hoyondewela

\par }{\Q na kutawiza hachi kwa chiwalo cha heni.

\par }{\Q Konyhilika kunze kuwele na lumuli,

\par }{\Q nani ndoyona hachi ya heye.


\par }{\Q \VS{10}Hamba wang'honyo wa heni wogona ago

\par }{\Q nawo womema soni,

\par }{\Q kwa vila nawandonjela,

\par }{\Q “Ka kohi lelo Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa hegwe?”

\par }{\Q Nani ndowona wang'honyo vyowogwa,

\par }{\Q wobigangwa hanyi kota nhope mnzila.


\par }{\Q \VS{11}Zuwa lyanguya liwele ng'hanzi za muji wa hemwe zozenjigwa kahi.

\par }{\Q Zuwa alyo mbaka ja isi ya hemwe jokonjezwa.


\par }{\Q \VS{12}Zuwa alyo wang'holozenu wowahiluchila,

\par }{\Q kulawa Ashulu na vijiji vya Misili,

\par }{\Q kulawa kuli isi ya Misili na honhu ha Eyufulate,

\par }{\Q kulawa mhwani na honhu ha vidunda.


\par }{\Q \VS{13}Ila isi yowa chiwala,

\par }{\Q kwa chiwalo cha wihe wa wenyeng'haye wake.


\par }{\SH Kulanda na lutogo
\par }
{\Q \VS{14}Gwa Nguluwi, uwadime wanhu wa hegwe kwa ng'hweku ya hegwe,

\par }{\Q awo wawele ndo chilundo cha uhalizi wa hegwe,

\par }{\Q wawele wangikala waliyeka kuli chihulo,

\par }{\Q kuli isi ya honhu ha kudimila.

\par }{\Q Uwaleche wadimile kuli Bashani na Gileadi,

\par }{\Q kota vyoiwele kuli mazuwa ga katali.


\par }{\Q \VS{15}Kota mhela woutulavile kuli isi ya Misili,

\par }{\Q utulajile kahi vinduzanduza vya hegwe.


\par }{\Q \VS{16}Wanhu wa isi howogona ago,

\par }{\Q wodeula na kumema soni hanga wana mong'ho.

\par }{\Q Wobubuwala na kuwa hela cha kulonga

\par }{\Q na kuwa kota wohambe wahuliche.


\par }{\Q \VS{17}Wotambala mnhimbwisi kota izoka,

\par }{\Q ena, kota vilumbigwe vilingutambala.

\par }{\Q Wolawa kuli ngome za hewo,

\par }{\Q kuno wokakama na kuwa na lunhwinhwi.

\par }{\Q Wokuhinduchila hegwe Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa hetwe kwa kudumba,

\par }{\Q wodumba kwa chiwalo cha hegwe.


\par }{\Q \VS{18}Gwa, Nguluwi, whaani yawele kota hegwe?

\par }{\Q Hegwe kwangugalechela gehile ga wanhu wa hegwe wasigale,

\par }{\Q ne kulola nongwa za hewo.

\par }{\Q Ng'halazi ya hegwe hailingikala mazuwa gose,

\par }{\Q ila kwangusangalala ng'hatu kutulajila igano lya kwimilila lya hegwe.


\par }{\Q \VS{19}Kotonela isungu kahi, gwa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q kokusa gehile ga hetwe,

\par }{\Q kogataga geng'ha mgati ng'hatu mwa mazi ga bahali.


\par }{\Q \VS{20}Kolajila kukundigwa kwa hegwe

\par }{\Q na igano lya kwimilila lya hegwe kwa walelwa wa Abulahamu na wa Yakobo,

\par }{\Q kota vyoulagane na wasekulu wa hetwe kulawa katali.

\par }