\NormalFont\ShortTitle{Nahumu}

{\MT Nahumu

\par }{\IMT Chilongole

\par }{\IP Chitabu achi china uloli wa Nahumu. Usenga wa Nahumu nawali kuwala isi ya Ashulu. Kanguichema isi ayi Ninawi, kwa vila ndo itagwa lya muji ukulu wa isi ayo. Isi ya Ashulu nayali undewa uwele nauwasumya na kuwahola wanhu wa honhu ha kasikazini ha undewa wa Isilaeli na kuwahilika kuli isi ya chijenzi. Nahumu nakalonga kuwala kugwa kwa muji ulinguchemigwa Tebesi (3:8), toweza kuvizela kota nakalavya uloli kuli mhela wa hagati ha mwaka miya sita na makumi sita na tatu (663), Yesu yang'hali kupondigwa, mhela uwele muji wa Tebesi naugwa na mwaka miya sita na kumi na mbili (612), Yesu yang'hali kupondigwa, mhela uwele muji wa Ninawi naugwa.

\par }{\IP Usenga wa Nahumu nawali ulonga kota Nguluwi kowagaza wawele na nongwa. Hanga Nguluwi halinguzudila himahima, ila kana mong'ho (1:3). Nakalonga kota Ashulu yahagwile na wanhu wake wahaholigwe na kuhilikwa kuli isi ya chijenzi. Kwa wanhu wa Yuda, mbuli ayi nayali inojile lukami kwa hewo (1:15).

\par }{\IOT Gali mgati

\par }{\IO 1. Sula ya 1:1-8 yangulonga kota Nguluwi kana hachi na yalinguhilula chibida.

\par }{\IO 2. Sula ya 1:9 mbaka kuli sula ya 3, zangulonga kuwala utaguso ulinguwala isi ya Ashulu.



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ulonzi wa Nguluwi kuwala muji wa Ninawi kuli isi ya Ashulu. Chitabu cha kulola kwa Nahumu wa Elikoshi.


\par }{\SH Kuzudila kwa Nguluwi hali Ninawi
\par }
{\Q \VS{2}Mkulu Nguluwi ndo Nguluwi yawele na fihi, yalinguhilula chibida,

\par }{\Q Mkulu Nguluwi kanguhilula chibida na kana ng'halazi,

\par }{\Q Mkulu Nguluwi kanguhilula chibida kwa wang'honyo wa heye, kangulutilila kuwazudila wang'honyo wa heye.


\par }{\Q \VS{3}Mkulu Nguluwi hambe yazudile hima, ila nakamema mong'ho,

\par }{\Q Mkulu Nguluwi mazuwa gose hambe yaleche kuwagaza wawele na nongwa.

\par }{\Q Nzila yalingukola Mkulu Nguluwi, changulawilaga chivuluvumbi chikulu,

\par }{\Q ng'hungugu ndo chivuluvumbi chilingwenezwa na nzayo za heye.


\par }{\Q \VS{4}Kanguing'hanuchilaga bahali na kuikaza,

\par }{\Q heye kangwambuza nzanda zeng'ha zikale.

\par }{\Q Viwala viwele Bashani na chidunda cha Kalimeli vyanguswina,

\par }{\Q uluwa wa Lebanoni wanguswina.


\par }{\Q \VS{5}Vidunda vyangukakama hali heye,

\par }{\Q navyo vidunda vyangusungulumuka,

\par }{\Q isi na vyeng'ha viwele amo vyangukakama hali heye.


\par }{\Q \VS{6}Whaani yalinguweza kuwa habehi na kuzudila kwa Mkulu Nguluwi?

\par }{\Q Whaani yalinguweza kwimilila kung'hang'hala kwa ng'halazi ya heye?

\par }{\Q Heye kangubohola ng'halazi ya heye ilingwaka kota chiluli,

\par }{\Q na mitalawe jangutulika vihandevihande hoyojihejelela.


\par }{\Q \VS{7}Mkulu Nguluwi kagoya,

\par }{\Q heye ka ngome ya kikala goya mhela wa magazo.

\par }{\Q Heye kanguwamilaga weng'ha walingubilimila kikala goya kwa heye.


\par }{\Q \VS{8}Ila kwa mazi menji ng'hatu koidumya Ninawi,

\par }{\Q kanguwosaga na kuwawinga mbaka kuli jiza.


\par }{\Q \VS{9}Lekachoni mwangijesa kudita chinhu chihile hali Mkulu Nguluwi?

\par }{\Q Heye kogadumya,

\par }{\Q na yalingitwanza na heye howeza kwima kahi.


\par }{\Q \VS{10}Wodumigwa kota chisosolo cha miwa,

\par }{\Q na kugala kwa ujimbi wa hewo wawo,

\par }{\Q wolakazwa kota vila mibeleje jikalile.


\par }{\Q \VS{11}Kulawa hegwe Ninawi,

\par }{\Q nakalawa munhu yalingugana kudita wihe hali Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q yalingunuwila kudita vinhu vya udesi.


\par }{\Q \VS{12}Mkulu Nguluwi nakawalonjela hino wanhu wa heye,

\par }{\Q “Hanga wanhu wa Ninawi ndo wenji na wawele na mong'ho,

\par }{\Q woduliswa na kudumigwa.

\par }{\Q Hanga nandiwagaza hemwe wanhu wa heni,

\par }{\Q siwagaza kahi.


\par }{\Q \VS{13}Lelo ndoibena ngwamo ya Ashulu kuli singo za hemwe,

\par }{\Q na minyololo jowowahindile ndojidumulanga”


\par }{\Q \VS{14}Mkulu Nguluwi nakalonga hino kuwala Ninawi,

\par }{\Q “Huweza kuwa na walelwa.

\par }{\Q Jimalukolo ja hegwe ja kuhongola na ja kuponda,

\par }{\Q ndojibena kuli haluga ha milungu ja hegwe.

\par }{\Q Ndokubawila chilaga cha hegwe,

\par }{\Q kwa vila hegwe haulingukundigwa.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Hemwe wanhu wa Yuda mlole,

\par }{\Q kanguya kulawa kuli chidunda, munhu yalingigala mbuli zinojile,

\par }{\Q msenga yalinguwikula kikala goya.

\par }{\Q Mdite mvina za hemwe, hemwe wanhu wa Yuda,

\par }{\Q mweneze kilaha kwa hemwe,

\par }{\Q kwa vila wehile hawowavaba kahi,

\par }{\Q kwa vila wodumigwa ng'hatu.




\par }\Chap{2}{\SH Kugwa kwa Ninawi
\par }
{\Q \VerseOne{1}Wamizi wa Ninawi wangulila,

\par }{\Q “Yalingudumya kanguya kututowa.

\par }{\Q Twamile ngome za hetwe!

\par }{\Q Tuwiche wamizi mbalabala!

\par }{\Q Tiwiche goya!

\par }{\Q Tukungajize mong'ho wa hetwe weng'ha.”


\par }{\Q \VS{2}Mkulu Nguluwi komhilusila Yakobo ludali lwake,

\par }{\Q ena, kowapa kahi Waisilaeli ludali lwa hewo,

\par }{\Q hanga walinguvaba hawawalechele chinhu,

\par }{\Q mbaka nhagala za hewo za mizabibu nawazitema.


\par }{\Q \VS{3}Ngawo za wamizi wa heye ndo ndung'hu,

\par }{\Q wazidahe kitowa ngondo wa heye nawavala mivalo midung'hu.

\par }{\Q Mituka ja hewo ja falasi jangupulika kota lumuli lwa chiluli,

\par }{\Q kuli zuwa lyoyajiwichile goya,

\par }{\Q migoha ja mibeloshi ja hewo jangupulika.


\par }{\Q \VS{4}Mituka ja falasi jangubilima kuli nzila,

\par }{\Q jangubilima aku na kula hagati ha muji.

\par }{\Q Jangoneka kota milapi ja chiluli.

\par }{\Q Jangubilima kota lumwemwesa.


\par }{\Q \VS{5}Lelo mkulu kanguwachema vilongozi wa heye,

\par }{\Q nawo wangikwang'wala vyowalinguluta kwa heye,

\par }{\Q wangubilimila kuli lukanzi lwa miji,

\par }{\Q leka kuwika goya ngawo ya hewo.


\par }{\Q \VS{6}Lwizi ja lwanda najidoholigwa,

\par }{\Q ng'handa ya mndewa naigwa.


\par }{\Q \VS{7}Muji wa mwanzi lukami,

\par }{\Q wanhu wanguholigwa na kuhilikwa kuli isi ya chijenzi.

\par }{\Q Wapogozi wake wadala wangulombocheza kota ng'hunda,

\par }{\Q na kitowa kuli mhambaga za hewo kwa masinzo.


\par }{\Q \VS{8}Ninawi ndo kota ilamba libomoche,

\par }{\Q wanhu wake wanguubilima.

\par }{\Q Lizi lyanguchemeleza, “Mwime! Mwime!”

\par }{\Q Ila haduhu yalingulola kumbele.


\par }{\Q \VS{9}Walinguivaba Ninawi wangulonga,

\par }{\Q “Mhole vinhu vya sendi,

\par }{\Q mhole vinhu vya zahabu.

\par }{\Q Ng'hano yake yahela kuduma.

\par }{\Q Hana winji wa chila chinhu cha sendi nyinji.”


\par }{\Q \VS{10}Muji wa Ninawi nauholigwa na kuwifigwa na kulechigwa uchiwa!

\par }{\Q Wanhu wake nawatweguka nhumbula,

\par }{\Q mafugamilo gawo gangukakama,

\par }{\Q mong'ho wa hewo naumala, kumeho kwa hewo nakugaluka kwa chiwalo cha lunhwinhwi.


\par }{\Q \VS{11}Wa kohi muji wula uwele kota mhalika ya misimba,

\par }{\Q hawele ndo honhu hawo ha kivisa?

\par }{\Q Ha ndaze aho honhu ha misimba,

\par }{\Q hawele haduhu yawezile kujitinhusa?


\par }{\Q \VS{12}Isimba ilume nalidadula miwunde ja kuhega kwa chiwalo cha myana jake,

\par }{\Q naliwabatila misimba midala upelembi wawo,

\par }{\Q mhalika yake naimema upelembi,

\par }{\Q haluga hake hana vihande vinji vya miwunde.


\par }{\Q \VS{13}Mkulu Nguluwi Yawele na Mong'ho kanguwikula,

\par }{\Q “Lelo ndangitwanza na hemwe.

\par }{\Q Mituka ja hemwe ja ngondo ndojidumya kwa chiluli

\par }{\Q na kujikopola kwa ipanga myana isimba ja hemwe.

\par }{\Q Siwalechela upelembi kuli isi.

\par }{\Q Lizi lya wasenga wa hegwe haluhulikwa kahi.”




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}Kochona gwa Ninawi, muji ulingukopola!

\par }{\Q Nakumema uhadi hela na vinhu vinji viholigwe kuli ngondo,

\par }{\Q hulinguleka kuhola vinhu kulawa kuli ngondo.


\par }{\Q \VS{2}Uhulichize! Lizi lya ng'hobwa ya ngozi,

\par }{\Q lizi lya kujenda kwa maguludumu,

\par }{\Q lizi lya kujenda kwa falasi

\par }{\Q na kubuma kwa mituka ja ngondo.


\par }{\Q \VS{3}Walingukwina falasi wangubilimisa falasi baho du,

\par }{\Q wakopoligwe ndo wenji lukami,

\par }{\Q mitufi minji ng'hatu,

\par }{\Q mbaka wanhu wangikwang'hala mchanya mwa mitufi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Ninawi! Hegwe ndo kota mng'hondwa.

\par }{\Q Nakuwakwega wanhu kwa kinoliga, gwa mhinza wa uhawi,

\par }{\Q nakuwadita wanhu wa isi zinji wawe wapogozi kwa ung'hondwa wa hegwe

\par }{\Q na kwa uhawi wa hegwe.


\par }{\Q \VS{5}Lelo heni Mkulu Nguluwi Mbele na Mong'ho,

\par }{\Q ndangitwanza na hegwe,

\par }{\Q ndolikwiniza ivalo lya hegwe mbaka kumutwi,

\par }{\Q ndowadita wanhu wa isi wawone umwanzi wa hegwe,

\par }{\Q chila undewa uyone soni ya hegwe.


\par }{\Q \VS{6}Ndokutozela wavu

\par }{\Q na kukuditila kwa kubeza,

\par }{\Q na kuwadita wanhu wakuseche.


\par }{\Q \VS{7}Hamba weng'ha howokona wokubilima na kulonga,

\par }{\Q ‘Ninawi nakudumigwa,

\par }{\Q whaani yolombocheza kwa chiwalo cha hegwe?

\par }{\Q Whaani yokuhembuliza?’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ndaze, hegwe Ninawi ndo kunoga kusinda Tebesi,

\par }{\Q muji uzenjigwe hafungo ha lwanda Naili?

\par }{\Q Tebesi nauzungulutwa na mazi,

\par }{\Q lwanda nalwali ngawo yake,

\par }{\Q mazi nagali lukanzi lwake.


\par }{\Q \VS{9}Kushi na Misili nazali mong'ho wa heye ulihela mbaka,

\par }{\Q Puti na Libiya nawali hali wala welumbile na heye.


\par }{\Q \VS{10}Ila nakaholigwa kota mpogozi,

\par }{\Q wanhu wa heye nawahilikwa kuli isi zinji.

\par }{\Q Mbaka wana wa heye nawabenangwa

\par }{\Q kuli chila nzila,

\par }{\Q wakulu wake nawaguzigwa

\par }{\Q wang'hangala wake weng'ha nawawohigwa kwa minyololo.


\par }{\Q \VS{11}Ninawi, nagwe kahi kogala,

\par }{\Q kombilima mng'honyo na kujeza kivisa.


\par }{\Q \VS{12}Ngome za hegwe zeng'ha ndo kota migodi ja tini,

\par }{\Q jiwele mafuza gake ga mwaluko nagapya,

\par }{\Q mhela hojitigaswa

\par }{\Q tini zangugwilaga kuli mlomo wa yalingulya.


\par }{\Q \VS{13}Lole wamizi wa hegwe,

\par }{\Q walingudumba kota wadala.

\par }{\Q Lwizi ja isi ya hegwe ja mwanzi hali wang'honyo wa hegwe,

\par }{\Q chiluli nachilakaza ng'hatu lwizi jake.


\par }{\Q \VS{14}Mdehe mazi leka miwiche goya kwa chiwalo cha kuzungulutwa kwa hemwe,

\par }{\Q mziwiche nzinzili ngome za hemwe.

\par }{\Q Mbiganje ilongo kwa chiwalo cha kulikolela mijito,

\par }{\Q mliwiche goya itanuli lya kusomela matufali.


\par }{\Q \VS{15}Ila ako kahi chiluli chowalakaza hemwe,

\par }{\Q ipanga lyowakopola hemwe,

\par }{\Q wowadumya kota nzije vyozilingulya.

\par }{\BB \par }
{\Q Monjezeche kota nzije,

\par }{\Q ena, monjezeche kota ndede.


\par }{\Q \VS{16}Walinguguza vinhu wa hegwe nawonjezeka kusinda nhondwe,

\par }{\Q ila wanguka kota ndede vyozilinguguluka na kuileka isi ne chinhu.


\par }{\Q \VS{17}Wakulu wa hegwe ndo kota ndede,

\par }{\Q vilongozi wa hegwe ndo kota chilundo cha nzije,

\par }{\Q mhela wa chipute zangikala kuli lukanzi,

\par }{\Q ila isanya holilawa, zanguguluka,

\par }{\Q haduhu yalinguvizela hozilutile.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Hegwe mndewa wa Ashulu, wadimi wa hegwe nawawasa,

\par }{\Q vilongozi wa hegwe nawasinzila.

\par }{\Q Wanhu wa hegwe nawasambaluka kuli vidunda,

\par }{\Q haduhu yoneche wa kuwakungajiza.


\par }{\Q \VS{19}Haduhu wa kuhoza kulumila kwa hegwe,

\par }{\Q vilonda vya hegwe vya kubagama.

\par }{\Q Weng'ha walinguhulika mbuli za hegwe wangutowa luchenze.

\par }{\Q Kwa vila haduhu yawezile kiwika kutali na nhumbula ya hegwe yihile ilihela kuduma.

\par }