\NormalFont\ShortTitle{Yoeli}

{\MT Yoeli

\par }{\IMT Chilongole

\par }{\IP Chitabu achi china uloli wa Yoeli. Hailinguzeleka ng'hatu kuwala Yoeli na mhaza wa heye Petueli. Kuli Bibiliya yeng'ha, Yoeli nakandikwa kuli chitabu achi na kuli chitabu cha Madito ga Watumigwa hela (Madito 2:17-21). Wasomile hawavizelele Yoeli nakekala kuli mhela wachi ama nili chitabu achi nachandichigwa. Yoeli nakandika kuwala Yuda na Yelusalemu, yangoneka kota nayali yochikala ako.

\par }{\IP Kota waloli wanji wenji kuli Bibiliya, Yoeli kangulonga kuwala utaguso ulinguya kwa wanhu wa isi zeng'ha na Yuda. Nayali yowalonjela wanhu kuwala kulonga gehile na kinyenyeteza na kumpala Nguluwi (2:12). Hamba Nguluwi nakalagana kuwegalila Muhe wa heye wanhu weng'ha (2:28). Chitumagwa Petili nakawikula kota kulagana ako nakwenezwa kuli mnvina ya Pentekoste (Madito 2:17).

\par }{\IOT Gali mgati

\par }{\IO 1. Sula ya 1 mbaka sula ya 2:17 zangulonga kuwala itowa lya nzije kuli isi.

\par }{\IO 2. Sula ya 2:18 mbaka sula ya 3 zangulonga kota Nguluwi kowalohola wanhu wa heye na isi ya hewo.



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ulonzi wa Mkulu Nguluwi naumuyila Yoeli, mwana wa Petueli.


\par }{\SH Wanhu wangulombocheza kwa chiwalo cha mizuchila
\par }
{\Q \VS{2}Mhulichize chinhu achi hemwe wasekulu,

\par }{\Q muwiche goya ikutu weng'ha mlingikala Yuda.

\par }{\Q Ndaze, mbuli kota ayi naiwahika kulawila kuli kikala kwa hemwe kweng'ha,

\par }{\Q ama mhela wa wasekulu wa hemwe?


\par }{\Q \VS{3}Muwasimile wana wa hemwe mbuli ayi,

\par }{\Q nawo wawasimile wana wa hewo,

\par }{\Q na wana wa hewo walusimile lulelo lulinguya.


\par }{\Q \VS{4}Nzije zilingutemanga nazijivaba mizuchila,

\par }{\Q chilechigwe na nzije zilingutemanga nachilika na nzije vilundo kwa vilundo,

\par }{\Q chilechigwe na nzije vilundo kwa vilundo, nachilika na nzije zilingunomoka,

\par }{\Q chilechigwe na nzije zilingunomoka, nachilika na nzije zilinguwifya.


\par }{\Q \VS{5}Hemwe mlingugala, mgale na kulila,

\par }{\Q mtowe iyowe, hemwe mlingugala divai,

\par }{\Q zabibu zeng'ha za kugongomanya divai inyale naziwifigwa.


\par }{\Q \VS{6}Nzije nyinji naziivaba isi ya hetwe,

\par }{\Q zina mong'ho na nyinji lukami,

\par }{\Q mizino jawo ndo kota ja isimba,

\par }{\Q na mizeje ja milomo jawo ndo kota ja isimba idala.


\par }{\Q \VS{7}Naziwifya mizabibu ja hetwe,

\par }{\Q na kudakula mitini ja hetwe.

\par }{\Q Nazidadula mibadu ja migodi na kujitoza hanyi,

\par }{\Q na nhagala zake nazilechigwa ne chinhu.


\par }{\Q \VS{8}Mlile kota mhinza yavalile ivalo lya igunila

\par }{\Q yolombocheza kwa chiwalo cha kubagama kwa mlume yawele nakambanichila.


\par }{\Q \VS{9}Nhambiko za nyhule na za kunwa za haduhu kuli ng'handa ya Mkulu Nguluwi.

\par }{\Q Watambika, vitumagwa wa Mkulu Nguluwi, wangulombocheza.


\par }{\Q \VS{10}Migunda jahela chinhu,

\par }{\Q isi yangulombocheza,

\par }{\Q kwa vila nyhule naziwifigwa,

\par }{\Q divai inyale ya haduhu,

\par }{\Q mizeituni najikala.


\par }{\Q \VS{11}Mlombocheze hemwe mlingulima,

\par }{\Q mtowe iyowe hemwe mlingulolela mizabibu.

\par }{\Q Ngano na shayili naziwifigwa,

\par }{\Q mbeta zeng'ha kuli migunda nazidumigwa.


\par }{\Q \VS{12}Mizabibu najikala,

\par }{\Q mitini najiwa ng'hochele,

\par }{\Q mikomamanga na mitende na mitofaa najikala,

\par }{\Q ena migodi jeng'ha kuli migunda najikala.

\par }{\Q Kusangalala kwa haduhu hali wanhu.


\par }{\SH Nyhemo ilinguwala kulonga gehile
\par }
{\Q \VS{13}Hemwe watambika, mvale migunila mlombocheze,

\par }{\Q mlile hemwe vitumagwa wa honhu ha kulavila nhambiko.

\par }{\Q Mwinjile kuli ng'handa ya Mkulu Nguluwi mlombocheze nechilo yeng'ha.

\par }{\Q Nhambiko za nyhule na za kunwa za haduhu kuli ng'handa ya Nguluwi.


\par }{\Q \VS{14}Mlavye mzilo leka wanhu wesele kulya,

\par }{\Q mcheme nhing'hano yelile.

\par }{\Q Muwakungajize wasekulu na weng'ha walingikala kuli isi,

\par }{\Q wenjile kuli ng'handa ya Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa hemwe,

\par }{\Q na amo mumlilile Mkulu Nguluwi.


\par }{\Q \VS{15}Tochona kwa chiwalo cha lila zuwa lya Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q zuwa alyo lya Mkulu Nguluwi lya habehi,

\par }{\Q lyanguya hamwe na kudumya,

\par }{\Q kulawa kwa Nguluwi Yawele na Ludali.


\par }{\Q \VS{16}Ndaze, vilyo vya hetwe naviwifigwa kuno tulola.

\par }{\Q Kusangalala na kuseka vya haduhu kuli ng'handa ya Nguluwi wa hetwe.


\par }{\Q \VS{17}Nyhadikwa zangola hali misanga,

\par }{\Q ng'hano za nyhule zahela chinhu,

\par }{\Q ng'hano nazibomoligwa,

\par }{\Q kwa vila kuduhu nyhule za kuwika.


\par }{\Q \VS{18}Lole migongolo vyojilingulila kwa masinzo.

\par }{\Q Vilundo vya misenga vyangusanzalima,

\par }{\Q kwa vila vyahela honhu ha kulya,

\par }{\Q na vilundo vya ming'holo vyangugazika.


\par }{\Q \VS{19}Ndangukulilila hegwe, gwa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q chiluli nachilakaza misolo kuli chiwala,

\par }{\Q milapi ja chiluli najilakaza migodi kuli migunda.


\par }{\Q \VS{20}Migongolo ja kisolo jangukulilila,

\par }{\Q kwa vila nzanda za mazi nazikala,

\par }{\Q chiluli nachilakaza misolo kuli chiwala.




\par }\Chap{2}{\SH Makanyo kuli zuwa lya Mkulu Nguluwi
\par }
{\Q \VerseOne{1}Mpembe mhalamhanda ako Siyoni,

\par }{\Q mpembe mhalamhanda mchanya mwa chidunda chelile.

\par }{\Q Mkakame hemwe mlingikala Yuda,

\par }{\Q kwa vila zuwa lya Mkulu Nguluwi lyanguya,

\par }{\Q ena, zuwa alyo lya habehi!


\par }{\Q \VS{2}Alyo ndo zuwa lya jiza,

\par }{\Q zuwa lya ng'hungugu na jiza totolo.

\par }{\Q Chilundo chikulu cha nzije cha habehi

\par }{\Q kota jiza igubiche kuli chidunda,

\par }{\Q mbuli kota ayo hainawahika kulawila mazuwa gose

\par }{\Q ne haikoneka kahi

\par }{\Q kuli lulelo lweng'ha lulinguya.


\par }{\Q \VS{3}Kota vila chiluli chilingulakaza

\par }{\Q chilundo acho changuwifyaga chila chinhu

\par }{\Q na kuleka chila chinhu kumbele chidumigwe,

\par }{\Q isi yanguwa kota kamgunda ka Edeni,

\par }{\Q ila wone chikole, yanguwa chiwala.

\par }{\Q Haduhu chilinguweza kiwika kutali.


\par }{\Q \VS{4}Changoneka kota falasi,

\par }{\Q changudumya kota falasi wa ngondo,


\par }{\Q \VS{5}Changulavya lizi kota mituka ja ngondo,

\par }{\Q hochinomoka kuli vinhembenhembe vya vidunda,

\par }{\Q kota milapi ja chiluli chilingulakaza mibeleje,

\par }{\Q kota chilundo chikulu cha wamizi chiwichile goya kwa ngondo.


\par }{\Q \VS{6}Hochikoneka, wanhu wa isi wangudumba,

\par }{\Q kumeho kwa hewo kwangulajila lunhwinhwi lwa hewo.


\par }{\Q \VS{7}Changubilima kota wamizi walingujenda kuli ngondo,

\par }{\Q changukwinha kuli lukanzi kota wamizi.

\par }{\Q Nzije zeng'ha zangujenda kuli misitali,

\par }{\Q hambe zileche kukola kuli misitali jawo.


\par }{\Q \VS{8}Haduhu ilingumkundujiza myage,

\par }{\Q chila imwe yanguluta kumwando.

\par }{\Q Zangukola kuli lwizi lwa honhu halingwamilwa,

\par }{\Q ne kuwifya misitali jawo.


\par }{\Q \VS{9}Zanguluta himahima kwinjila kuli muji,

\par }{\Q zangubilimila kuli lukanzi,

\par }{\Q zangwinjila mgati mwa ng'handa,

\par }{\Q kwa kukolela kuli mitubuli kota wahizi.


\par }{\Q \VS{10}Hali hewo isi yangutigasika,

\par }{\Q ulanga wangukakama,

\par }{\Q isanya na nyelezi vyanguwichigwa jiza,

\par }{\Q nhondwe zanguleka kulavya lumuli.


\par }{\Q \VS{11}Mkulu Nguluwi kangulavya lizi lya kubuma,

\par }{\Q wamizi wa heye ndo wenji ng'hatu,

\par }{\Q wala walinguhulichiza malajizo ga heye.

\par }{\Q Zuwa lya Mkulu Nguluwi ndo likulu na lya kukabusa.

\par }{\Q Whaani yoweza kwimilila?


\par }{\SH Nyhemo ilinguwala kulonga gehile
\par }
{\Q \VS{12}Mkulu Nguluwi kangulonga,

\par }{\Q “Mbaka sambi,

\par }{\Q Mnyhiluchile kwa nhumbula za hemwe zeng'ha,

\par }{\Q kwa kwesela kulya na kulila na kulombocheza.”


\par }{\Q \VS{13}Mleche kudadula mivalo ja hemwe kulajila masinzo

\par }{\Q ila mumhiluchile kwa nhumbula ya kulonga gehile.

\par }{\Q Mumhiluchile Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa hemwe,

\par }{\Q kwa vila heye ndo yalingulechela na yamemile isungu,

\par }{\Q halinguzudila himahima na yamemile igano lya kwimilila,

\par }{\Q kangonaga isungu na kuleka kugala magazo.


\par }{\Q \VS{14}Hanji Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa hemwe, kogalula kunuwila kwa heye

\par }{\Q na kuwapa hemwe utambichizo wa mbena,

\par }{\Q hamba moweza kumlavila nhambiko za nyhule na za kunwa.


\par }{\Q \VS{15}Mpembe mhalamhanda ako Siyoni.

\par }{\Q Mlavye mzilo leka wanhu wesele kulya,

\par }{\Q mcheme nhing'hano yelile.


\par }{\Q \VS{16}Muwakungajize wanhu weng'ha,

\par }{\Q muwelize.

\par }{\Q Muwegale wasekulu,

\par }{\Q muwakungajize wana,

\par }{\Q mbaka wana walingong'ha.

\par }{\Q Mkasano na mdala yahesigwe

\par }{\Q walawe kuli vihengo vya hewo.


\par }{\Q \VS{17}Hagati ha honhu ha kulavila nhambiko na lwizi lwa ng'handa ya Nguluwi,

\par }{\Q watambika, vitumagwa wa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q walile na kulanda wolonga,

\par }{\Q “Gwa Mkulu Nguluwi, wonele isungu wanhu wa hegwe.

\par }{\Q Uleche kuwaleka wanhu wa isi zinji,

\par }{\Q watubeze na kulonga,

\par }{\Q ‘Ka kohi lelo Nguluwi wa hewo?’ ”


\par }{\SH Nguluwi koidita isi iwe na mboto na mbena nyinji
\par }
{\Q \VS{18}Hamba Mkulu Nguluwi nayali na fihi ng'hatu kwa chiwalo cha isi ya heye

\par }{\Q nakawonela isungu wanhu wa heye.


\par }{\Q \VS{19}Nakawahulichiza na kuwedichila kulanda kwa hewo, nakalonga,

\par }{\Q “Lelo ndowapa hemwe kahi nyhule,

\par }{\Q divai inyale na mafuta,

\par }{\Q vya kuhega ng'hatu kwa chiwalo cha hemwe,

\par }{\Q siwadita mbezigwe kahi na wanhu wa isi zinji.


\par }{\Q \VS{20}Ndowosa awo wang'honyo walingulawa kasikazini,

\par }{\Q ndowawinga mbaka kuli chiwala,

\par }{\Q wamizi wa kumwando ndowatoza kuli Bahali ya Mwino

\par }{\Q na wala wa kumbele kuli Bahali ya Mediteleniyani.

\par }{\Q Wonung'ha ng'hatu,

\par }{\Q awo wawele waditile wihe ukulu.


\par }{\Q \VS{21}Uleche kudumba, gwa isi,

\par }{\Q ila usangalale na kusechelela,

\par }{\Q kwa vila Mkulu Nguluwi nakadita makulu.


\par }{\Q \VS{22}Mleche kudumba, hemwe migongolo ja kisolo,

\par }{\Q kwa vila misolo kuli chiwala najiwa goya,

\par }{\Q migodi jangulela mafuza gake,

\par }{\Q mizabibu na mitini jangulela kwa winji.


\par }{\Q \VS{23}Msangalale, hemwe wanhu wa Siyoni,

\par }{\Q msechelele kwa chiwalo cha Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa hemwe,

\par }{\Q kwa vila nakawapa hemwe nhonya ya kunyalila,

\par }{\Q nakawapa hemwe nhonya ya kuhega.

\par }{\Q Nhonya ya kunyalila na nhonya za ng'humbusa walimi kota aho hamwande.


\par }{\Q \VS{24}Honhu ha kupululila homema nyhule,

\par }{\Q mibiga jomema divai na mafuta.


\par }{\Q \VS{25}Ndowahilusila hemwe miyaka jila jiwele chila chinhu nachiwifigwa na nzije vilundo kwa vilundo,

\par }{\Q chila chinhu chilichile na nzije zilingunomoka na nzije zilinguwifya na nzije zilingutemanga,

\par }{\Q acho chilundo chikulu cha wamizi chondiwagalile.


\par }{\Q \VS{26}Mopata chilyo chinji cha kuhega,

\par }{\Q molitogola itagwa lya Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa hemwe,

\par }{\Q yaditile mbuli za kububuwaza kwa hemwe.

\par }{\Q Wanhu wa heni, mazuwa gose hawobezigwa kahi.


\par }{\Q \VS{27}Ahyo movizela kota heni nda hamwe na hemwe,

\par }{\Q hemwe Waisilaeli,

\par }{\Q kota heni Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q ndo Nguluwi wa hemwe, haduhu yunji.

\par }{\Q Wanhu wa heni, mazuwa gose hawobezigwa kahi.


\par }{\SH Mkulu Nguluwi kanguwapa wanhu muhe wa heye
\par }
{\Q \VS{28}“Hamba ndowapa muhe wa heni wanhu weng'ha.

\par }{\Q Wana wa hemwe wadala na walume wolavya uloli,

\par }{\Q wasekulu wa hemwe wolota kahi,

\par }{\Q na wasongolo wa hemwe wowona ulotezi.


\par }{\Q \VS{29}Mbaka vitumagwa walume na wadala,

\par }{\Q ndowapa muhe wa heni mhela awo.


\par }{\Q \VS{30}Ndolavya ulajilo kilanga na kuli isi,

\par }{\Q kowa na danda na chiluli na milingo ja iyosi.


\par }{\Q \VS{31}Isanya lyowichigwa jiza,

\par }{\Q na nyelezi yowa ndung'hu kota danda,

\par }{\Q Kung'hali kuya kwa zuwa lya Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q zuwa liwele ndo likulu na lya kukabusa.


\par }{\Q \VS{32}Ahyo wanhu weng'ha howolanda kwa itagwa lya Mkulu Nguluwi woloholigwa.

\par }{\Q Kwa vila kuli chidunda cha Siyoni na Yelusalemu,

\par }{\Q kowa na wanhu wasigale wakomu,

\par }{\Q wala wawele nandiwachema heni Mkulu Nguluwi.




\par }\Chap{3}{\SH Nguluwi kozitagusa isi
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Mhela awo na mazuwa ago

\par }{\Q hondihilusa lutogo lwa Yuda na Yelusalemu,


\par }{\Q \VS{2}ndowakungajiza wanhu wa isi zeng'ha,

\par }{\Q ndiwegale kuli ibindi lichemigwe,

\par }{\Q ‘Mkulu Nguluwi yataguse.’

\par }{\Q Ako ndowatagusa wanhu wa isi azo,

\par }{\Q kwa mbuli zowawaditile wanhu wa heni Isilaeli,

\par }{\Q wawele ndo uhalizi wa heni.

\par }{\Q Kwa vila wanhu wa isi azo nawawasambalula kuli isi,

\par }{\Q na kuigawanula isi ya heni


\par }{\Q \VS{3}na kigawila wanhu wa heni kwa simbi.

\par }{\Q Nawawaguza wasongolo leka wawagule wang'hondwa

\par }{\Q na wahinza leka wagule divai.”


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{4}Mkulu Nguluwi kangulonga na isi zinji, “Mwangugana kundita choni hemwe Tilo na Sidoni na honhu heng'ha ha Filistiya? Ndaze, mwanacho chibida kwa heni chomlingugana kunyhilulila? Wone mwanguhilusa chibida, nani ndowahilulila baho du!

\VS{5}Namhola sendi na zahabu ya heni na kupika vinhu vya heni vya sendi nyinji mbaka kuli ng'handa za milungu ja hemwe.

\VS{6}Namuwahilika wanhu wa Yuda na Yelusalemu kutali na isi ya hewo, namuwaguza kwa Wagilichi.

\VS{7}Lelo ndowahilusa wanhu wa heni kulawa ako komuwaguzile. Ndohilula chibida kwa hemwe kwa geng'ha gomuwaditile.

\VS{8}Wana wa hemwe walume na wadala ndowadita waguzigwe kwa wanhu wa Yuda, nawo wowaguzila Washeba, wanhu wa isi ya kutali ng'hatu. Heni Mkulu Nguluwi nandonga.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Muwawikulile wanhu wa isi azo mbuli ayi,

\par }{\Q “Miwiche goya kwa ngondo,

\par }{\Q muwacheme wadahile kitowa ngondo wa hemwe,

\par }{\Q wamizi weng'ha wekungajize,

\par }{\Q walute kumwando.


\par }{\Q \VS{10}Mihuka ja hemwe mjidite jiwe mipanga,

\par }{\Q sengo za hemwe ziwe migoha.

\par }{\Q Yawele ng'hochele yalonje,

\par }{\Q ‘Heni kahi ndina mong'ho wa kitowa.’


\par }{\Q \VS{11}Muye himahima, hemwe wanhu wa isi za habehi,

\par }{\Q mikungajize ako kuli ibindi.”

\par }{\Q Gwa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q Wamizi wa hegwe waduliche hali hewo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Lelo wanhu wa isi zeng'ha wewiche goya,

\par }{\Q woye kuli ibindi lichemigwe,

\par }{\Q “Mkulu Nguluwi yataguse.”

\par }{\Q Ako, heni Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q ndochikalisa kuwatagusa wanhu wa isi zeng'ha za habehi.


\par }{\Q \VS{13}Lelo, mhole sengo kwa chiwalo cha kubeta,

\par }{\Q kwa vila awu ndo mhela wa kubeta.

\par }{\Q Mwinjile! Muwaponde kota zabibu,

\par }{\Q ziwele zimemile hali honhu ha kugongomanyila divai.

\par }{\Q Wihe wa hewo ndo winji lukami

\par }{\Q kota mibiga jimemile lukami.


\par }{\Q \VS{14}Wangufika vilundo kwa vilundo

\par }{\Q kuli ibindi lya kutagusa,

\par }{\Q kwa vila zuwa lya Mkulu Nguluwi lya habehi.


\par }{\Q \VS{15}Isanya na nyelezi vyanguwichigwa jiza,

\par }{\Q nhondwe nazileka kulavya lumuli.


\par }{\SH Nguluwi kowatambichiza wanhu wa heye
\par }
{\Q \VS{16}Mkulu Nguluwi kangubuma ako Siyoni,

\par }{\Q lizi lya heye lyanguhulikwa kulawa Yelusalemu,

\par }{\Q ulanga na isi vyangukakama.

\par }{\Q Ila Mkulu Nguluwi ndo honhu ha kubilimila kwa wanhu wa heye,

\par }{\Q ndo ngome ya kulohola ukomu kwa wanhu wa Isilaeli.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}“Gwa Isilaeli,

\par }{\Q kovizela kota heni Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa hegwe,

\par }{\Q ndangikala Siyoni, chidunda cha heni chelile,

\par }{\Q Yelusalemu wowa muji welile,

\par }{\Q wamizi wajenzi hawokola kahi amo.


\par }{\Q \VS{18}Mhela awo vidunda vyolavya divai inyale,

\par }{\Q vigongo vyolavya itombo.

\par }{\Q Nzanda zeng'ha za Yuda zomema mazi,

\par }{\Q nzasa yolawila kuli ng'handa ya Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q na kulimizila ibindi lya Shitimu.


\par }{\Q \VS{19}Misili yowa chihame,

\par }{\Q Edomu yowa kugunuche,

\par }{\Q kwa vila nawawatowa wanhu wa Yuda

\par }{\Q nawawakopola wanhu walihela nongwa.


\par }{\Q \VS{20}Ila wanhu wochikala kwa kikala goya ako Yuda mazuwa gose,

\par }{\Q na Yelusalemu lulelo lweng'ha.


\par }{\Q \VS{21}Ndowatowa wala wawele nawabohola danda ya wanhu wa Yuda

\par }{\Q siwaleka wawele na nongwa.

\par }{\Q Heni Mkulu Nguluwi ndilingikala Siyoni.”

\par }