\NormalFont\ShortTitle{Habakuki}

{\MT Habakuki

\par }{\IMT Chilongole

\par }{\IP Chitabu achi china uloli wa Habakuki. Chitabu cha Habakuki cha vilivinji na vitabu vinji vya uloli, kwa vila chahela usenga ulingulonga kuwala Isilaeli na Yuda. Ila china mbuli ya kung'ung'uta kwili na kulanda kwa Habakuki. Nguluwi kahi kangwidichila kung'ung'uta kwa heye. Wasomile wangijesa kota Habakuki nakekala mhela wuwula woyekale Yelemiya na mihela ja ulongozi wa mndewa Yosiya na mndewa Yehoyakimu. Hachiwele chitabu cha Habakuki ne chitabu choneche cha Bibiliya chilingulonga nakekala kwa mhela wachi.

\par }{\IP Hamwande Habakuki nakamng'ung'utila Nguluwi kota nakona kilewa na kubunza hachi na kota Nguluwi hedichile kulanda kwa Habakuki. Hanji Habakuki nakazona mbuli azi zilingulawila kuli isi ya Yuda. Nguluwi nakedichila kwa kulonga kota nayali yowenula Wababuloni kwa chiwalo cha kuidumya isi ya Yuda. Hamba Habakuki nakang'ung'uta kota Nguluwi nayali yowatumiya wanhu wehile kuwagaza wanhu wawele hawawele wehile ng'hatu. Nguluwi nakedichila kwa kulonga kota Wababuloni nawo wotagusigwa na kugazigwa hamba. Kuli kuduma, Habakuki kangumlanda Nguluwi yalajile isungu. Kangumtogola Nguluwi kwa mbuli ng'hulu zoyaziditile kuli mhela ukolile.

\par }{\IOT Gali mgati

\par }{\IO 1. Sula ya 1:1-4 ina kung'ung'uta kwa mwaluko kwa Habakuki.

\par }{\IO 2. Kuli sula ya 1:5-11 twangusoma kuwala kwidichila kwa mwaluko kwa Nguluwi.

\par }{\IO 3. Sula ya 1:12-2:1 zangutulonjela kuwala kung'ung'uta kwa keli kwa Habakuki.

\par }{\IO 4. Sula ya 2:2-20 ina kwidichila kwa keli kwa Nguluwi.

\par }{\IO 5. Sula ya 3 yanguwala kulanda kwa Habakuki kwa Nguluwi.



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ulonzi wa Nguluwi woyaubochele mloli Habakuki.


\par }{\SH Habakuki kangwaluka kung'ung'uta
\par }
{\Q \VS{2}“Gwa, Mkulu Nguluwi, mbaka hanili ndokulanda utanzi,

\par }{\Q lekachoni hulingunyhulichiza?

\par }{\Q Lekachoni ndangulila, ‘Kilewa,’

\par }{\Q ila hulingulohola?


\par }{\Q \VS{3}Lekachoni kwangundita ndigone gehile na kubunza?

\par }{\Q Kuwifya na kilewa vyangunzunguluta,

\par }{\Q kitwanza na magazo vyangulutilila.


\par }{\Q \VS{4}Ahyo malajizo gahela mong'ho,

\par }{\Q na hachi hambe ikoleche.

\par }{\Q Wehile wanguwazunguluta watanganiche,

\par }{\Q ahyo utaguso wangulavigwa kwa kwajilizwa.”


\par }{\SH Kwidichila kwa Nguluwi
\par }
{\Q \VS{5}Nguluwi nakalonga,

\par }{\Q “Uwalole wanhu wa isi zinji!

\par }{\Q Kobubuwala na kona vinduzanduza.

\par }{\Q Kwa vila ndodita chinhu louwa ung'hali mkomu,

\par }{\Q hanga wahalonjelwe, hawalikunda.


\par }{\Q \VS{6}Kwa vila ndanguwapa mong'ho Wababuloni,

\par }{\Q wanhu wa isi wawele na nhumbula zihile na walingudita chinhu himahima.

\par }{\Q Walingukola kuli isi yeng'ha,

\par }{\Q leka kuhola haluga ha wanhu wanji.


\par }{\Q \VS{7}Ndo wanhu walingudumbigwa na walingukabusa,

\par }{\Q kwa kidaya kwawo, utaguso wa hewo wangulawa mnhumbula za hewo wawo.


\par }{\Q \VS{8}Falasi wa hewo ndo wabewe kusinda iduma,

\par }{\Q wang'hang'hala kusinda mibwa ja kisolo jiwele na nzala.

\par }{\Q Falasi wa hewo wangubilima ng'hatu kulawa kutali,

\par }{\Q wangunyonzoka himahima kota ikungule lilinguhola upelembi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}“Weng'ha wangugana kilewa,

\par }{\Q vilundo vya hewo vya wamizi vyangulutilila kumwando,

\par }{\Q kota mbeho ya kolilawilaga isanya,

\par }{\Q kuno wangukungajiza wapogozi wa ngondo kota sangalaza.


\par }{\Q \VS{10}Wanguwabeza wandewa,

\par }{\Q wanguwaseka vilongozi.

\par }{\Q Chila ngome ndo idaba kwa hewo,

\par }{\Q nawazenga chinhu cha misanga cha kukwinila kuli lukanzi na kuuhola muji.


\par }{\Q \VS{11}Hamba wangukola himahima kota mbeho na kuluta kumwando,

\par }{\Q ndo wanhu wawele na gehile,

\par }{\Q kwa vila mong'ho wa hewo ndo mlungu wa hewo.”


\par }{\SH Habakuki kangung'ung'uta kahi
\par }
{\Q \VS{12}Gwa Mkulu Nguluwi, ndaze, hegwe hauwele wa kulawa katali?

\par }{\Q Hegwe ndo Nguluwi wa heni, Yelile wa heni, yohambe ubagame.

\par }{\Q Gwa Mkulu Nguluwi, nakuwahagula Wababuloni watutaguse,

\par }{\Q hegwe italawe, nakuwakangaza leka watugaze.


\par }{\Q \VS{13}Hegwe kwa yelile ng'hatu, haulinguukunda wihe,

\par }{\Q mazuwa gose haulingwimilila kulola gehile.

\par }{\Q Lekachoni lelo kwanguwona walingudita gehile na kunyamalila?

\par }{\Q Lekachoni kwangunyamalila wehile howowadumya

\par }{\Q wala wanhu watanganiche kusinda hewo?


\par }{\Q \VS{14}Nakuwadita wanhu wawe kota somba mbahali,

\par }{\Q kota vilumbigwe vilingutambala vilihela chilongozi.


\par }{\Q \VS{15}Wababuloni wanguwalowa wanhu kwa ndowano,

\par }{\Q wanguwakwega kwa utandawala wa hewo,

\par }{\Q wanguwakungajiza weng'ha kuli utandawala wa hewo,

\par }{\Q hamba wangusangalala na kutowa luchenze.


\par }{\Q \VS{16}Lelo wangulavya nhambiko kwa chiwalo cha utandawala wa hewo,

\par }{\Q na kufunyizila ubani,

\par }{\Q kwa vila kwa awo wanguweza kulya chilyo cha kuhega,

\par }{\Q na kuwa na chilyo chinji lukami.


\par }{\Q \VS{17}Ndaze, mazuwa gose hawoleka kukwega utandawala wa hewo?

\par }{\Q Ndaze, wolutilila kuwagwiliza wanhu

\par }{\Q na kuwadumya wanhu wa isi ne kuwonela isungu?




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Ndokwima mchanya mwa ilingo,

\par }{\Q siwasa leka nyhuliche choni choyondonjela Mkulu Nguluwi

\par }{\Q na konyhidichila ndaze kuwala kung'ung'uta aku.


\par }{\SH Nguluwi kangumwidichila kahi Habakuki
\par }
{\Q \VS{2}Hamba, Mkulu Nguluwi nakedichila,

\par }{\Q “Wandiche uloli awu,

\par }{\Q wandiche hazelu mchanya mwa vibawo,

\par }{\Q leka yalingukola aho yasome.


\par }{\Q \VS{3}Uloli wuno wangubeteza mhela uwichigwe,

\par }{\Q ndo uloli wa kukomya kuwala kuduma.

\par }{\Q Wone wangoneka wangukawila, ubeteze,

\par }{\Q ndangukomya wofika, haukawila.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Uwalole walingidaya, wodumigwa,

\par }{\Q ila watanganiche wochikala kwa makundo ga hewo.


\par }{\Q \VS{5}Mzidi wa ago divai yangwajiliza,

\par }{\Q yalingidaya hokwesela.

\par }{\Q Maya ga heye ndo kota isi ya wabagame,

\par }{\Q kota vila kubagama, halingiguta.

\par }{\Q Kangikungajizila wanhu wa isi zeng'ha,

\par }{\Q na wanhu wanji weng'ha.


\par }{\Q \VS{6}Munhu kota ayo kobezigwa na chila munhu

\par }{\Q na kumlonga kwa nhelo za idaba,

\par }{\Q ‘Kochona hegwe ulingukungajiza vinhu vyohaviwele vya hegwe

\par }{\Q na kuhola lehani ya vinhu vya wanhu ila hulingulipa!

\par }{\Q Kolutilila kudita ahyo mbaka nili?’


\par }{\Q \VS{7}Zuwa limwe walingukudayi wokwinuka baho du

\par }{\Q na kukudita ukakame.

\par }{\Q Nagwe kowa mpogozi wa hewo.


\par }{\Q \VS{8}Nakuvihola vinhu vya wanhu wa isi nyinji,

\par }{\Q ila weng'ha wawele wosulupuka, wovihola vinhu vya hegwe.

\par }{\Q Mbuli ayo yokufika kwa vila nakukopola na kubunza kuli isi,

\par }{\Q ena, nakudita ahyo kuli miji na kwa wenyeng'haye wake weng'ha.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}“Kochona hegwe ulingupata lufufu kwa kubunza,

\par }{\Q ulinguzenga ng'handa ya hegwe mchanya kuli chidunda,

\par }{\Q ulingijesa kota kwangiwika kutali na kuwifya.


\par }{\Q \VS{10}Ila kwa kiwika goya kwa hegwe nakuwabasa soni wanhu wa nhanzi ya hegwe.

\par }{\Q Kwa kuwadumya wanhu wa isi nyinji,

\par }{\Q nakuudumya ukomu wa hegwe.


\par }{\Q \VS{11}Maganga ga kuli lukanzi gotowa iyowe

\par }{\Q na boliti za ng'handa zokwidichila kwa iyowe kahi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}“Kochona hegwe ulinguzenga muji kwa kukopola,

\par }{\Q ulinguudita muji uwe nzinzili kwa wihe.


\par }{\Q \VS{13}Mkulu Nguluwi Yawele na Mong'ho,

\par }{\Q kangwambuzaga kikangaza kwa wanhu kwajilile kuli chiluli,

\par }{\Q na wanhu wa isi zinji wetunye hihi hela.


\par }{\Q \VS{14}Kwa vila isi yomemezwa na uwanzi wa ukulu wa Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q kota vila mazi vyogalingwenela mbahali.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}“Kochona hegwe ulinguwadita womlingikalasa habehi wagale,

\par }{\Q kwa kuwapa divai nyinji,

\par }{\Q leka uwone umwanzi wa hewo.


\par }{\Q \VS{16}Komema soni honhu ha lutogo.

\par }{\Q Konwa gwegwe baho na kuulajila umwanzi wa hegwe!

\par }{\Q Mkulu Nguluwi yuye kokudita ugale

\par }{\Q na soni yogubika lutogo lwa hegwe.


\par }{\Q \VS{17}Wihe wouuditile Lebanoni wokuvaba,

\par }{\Q nakujikopola migongolo, migongolo najo jokutinhusa.

\par }{\Q Ago geng'ha gokufika,

\par }{\Q kwa vila nakukopola na kubunza kuli isi,

\par }{\Q ena, nakudita ahyo kuli miji na kwa wenyeng'haye wake weng'ha.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}“Limalukolo ligongomanyigwe na munhu lyotanza choni?

\par }{\Q Limalukolo ndo chuma cha sendi nyinji chilingusungulumulwa,

\par }{\Q ndo chinhu chilingweneza uhadi.

\par }{\Q Yalingugongomanya limalukolo kangitumbila choyachigongomanye yuye,

\par }{\Q limalukolo liwele halilingulonga.


\par }{\Q \VS{19}Kochona munhu yalingulilonjela izinga, ‘Ulilimche!’

\par }{\Q Ama iganga lyohambe lilonje, ‘Winuche!’

\par }{\Q Ndaze, limalukolo lyoweza kumlangusa munhu?

\par }{\Q Ulole, nalibakalizwa zahabu na sendi,

\par }{\Q na lyahela ukomu.


\par }{\Q \VS{20}Ila Mkulu Nguluwi ka kuli ng'handa ya heye yelile,

\par }{\Q isi yeng'ha inyamalile hali heye.”




\par }\Chap{3}{\SH Kulanda kwa Habakuki
\par }
{\D (Kwa yalingwaluchiza kwimba. Kwa vinhu vya muzichi vya ng'weso\FTNT{*}{{\FR 3: }{\FR{3:0
}}{\FQ{Kwa yalingwaluchiza kwimba. Kwa vinhu vya muzichi vya ng'weso
}}{\FT{Vitabu vinji vyanguwika mbuli ayi kuli kuduma kwa msitali wa kumi na tisa.}}}.)
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kulanda\FTNT{†}{{\FR 3:1 }{\FR{3:1
}}{\FQ{Kulanda
}}{\FT{Kwa Chiebulaniya ulonzi awu ndo Shiggaion. Wasomile hawalinguvizela una mana yachi, hanji ndo kulombocheza.}}} kwa mloli Habakuki.


\par }{\Q \VS{2}Gwa Mkulu Nguluwi, nanyhulika mbuli zilinguwala lutogo lwa hegwe,

\par }{\Q nani ndangudumba kwa madito ga hegwe.

\par }{\Q Uzidite kahi mbuli azo kuli mhela wa hetwe,

\par }{\Q zizeleche kuli awu mhela wa hetwe.

\par }{\Q Houzudila, dedede ukumbuchile kutulajila isungu lya hegwe.


\par }{\Q \VS{3}Nguluwi nakoya kulawa Temani,

\par }{\Q heye yawele yelile kulawa kuli chidunda cha Palani.

\par }{\Q Ukulu wa heye nauugubika ulanga weng'ha,

\par }{\Q isi nayo naimema lutogo lwa heye.


\par }{\Q \VS{4}Kupulika kwa heye ndo kota isanya lilingulawa,

\par }{\Q milapi najilawa mmoko mwa heye,

\par }{\Q kuwele mong'ho wa heye nauvisigwa.


\par }{\Q \VS{5}Matamwa gangulongola kumwando kwa heye,

\par }{\Q kumbele kwa heye kubagama kwanguwinza.


\par }{\Q \VS{6}Loyemile, isi naitigasika,

\par }{\Q loyawalolile wanhu wa isi, nawakakama.

\par }{\Q Vidunda vya katali navibenigwa,

\par }{\Q vigongo navigulumuka,

\par }{\Q amo namwali na nzila za heye za mazuwa gose.


\par }{\Q \VS{7}Nandijona mihema ja wanhu wa Kushani vyojilingugazika,

\par }{\Q na mipaziya ja wanhu wa Midiani vyojilingukakama.


\par }{\Q \VS{8}Gwa Mkulu Nguluwi, ndaze, nakuzizudila nzanda?

\par }{\Q Ndaze, nakugazudila mazi ga bahali,

\par }{\Q mbaka nakwendesa falasi wa hegwe

\par }{\Q na mituka ja ngondo ja kusumya?


\par }{\Q \VS{9}Nakuuwika goya upinde wa hegwe,

\par }{\Q nakuwika misale ja hegwe kuli ng'weso.

\par }{\Q Lumwemwesa lwa hegwe lwangumwemwesa na nzanda zangulawila.


\par }{\Q \VS{10}Vidunda navikona, navikakama.

\par }{\Q Mazi tendema nagakola amo.

\par }{\Q Mgati ng'hatu mwa bahali nakubuma,

\par }{\Q na kwinula nhigu zake.


\par }{\Q \VS{11}Isanya na nyelezi navileka kujenda hali haluga hawo,

\par }{\Q vyoijiwene misale ja hegwe vyojilinguluta himahima,

\par }{\Q ena, vyoviliwene igoha lya hegwe vyolilingupulika.


\par }{\Q \VS{12}Kwa ng'halazi nakukola mchanya mwa isi,

\par }{\Q nakuwabiga wanhu wa isi kwa ng'halazi ya hegwe.


\par }{\Q \VS{13}Nakuluta kuwalohola wanhu wa hegwe,

\par }{\Q kumlohola yula umhagule kwa kumbakaliza mafuta.

\par }{\Q Nakumtowa chilongozi wa wehile,

\par }{\Q na kusa ludali lwa undewa wa heye.


\par }{\Q \VS{14}Chilongozi wa wamizi nakumhoma kwa misale,

\par }{\Q wamizi vyowoyile kota chivuluvumbi kutusambalula,

\par }{\Q kuno wosangalala kwa kuwadumya wazunwa wevisile hali honhu hawo.


\par }{\Q \VS{15}Kwa falasi wa hegwe nakujenda mchanya mwa bahali,

\par }{\Q bahali ilingutunyigwa na nhigu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Nanyhulika nani nandumba,

\par }{\Q mlomo wa heni naukakama kwa lunhwinhwi,

\par }{\Q mizeje ja heni najizilika,

\par }{\Q magulu ga heni nagakakama.

\par }{\Q Ila ndangulibeteza kwa kusindamala zuwa lila lya kubagama,

\par }{\Q liwele lyanguya kwa wala walingututowa.


\par }{\Q \VS{17}Hanga mitini joleka kulavya uluwa,

\par }{\Q na mizabibu kuleka kulela,

\par }{\Q na mizeituni kuleka kulavya zeituni,

\par }{\Q na migunda kuleka kulavya mbena,

\par }{\Q na wone ming'holo jokuka kuli ibani,

\par }{\Q na migongolo ja kufujigwa jiwe haduhu kuli mibani,


\par }{\Q \VS{18}ndolutilila kusangalala kwa chiwalo cha Mkulu Nguluwi,

\par }{\Q kwa vila Mkulu Nguluwi ndo mlohozi wa heni.


\par }{\Q \VS{19}Mkulu Nguluwi Yawele na Ludali ndo mong'ho wa heni,

\par }{\Q kangugakangaza magulu ga heni gawe kota ga ibala,

\par }{\Q kangunditaga ng'hole mchanya mwa chidunda.

\par }