8
An we wal bosem-sena men zen Yesussu mas në gweblakke:
1 Zao hom holo gweꞌak, Yesus ki zep ë-ë san amjanbir song gweka. Desan Alap Zën de ïrïk gïn hïp de ol dawemna goltën daka. Dua-blas enkam de zëre hon ang ta gwen wenya man ang nëblanda gwek. 2 Hen we walya mensa dowal de tïlbiridan nakon hen sang-sang nakon dawem tabirki man hen ang tanda gwek. Ahana Maria– mensa nen gwibik Magdala kore we. Zëbon onakon dowala tuju enkam mes golëalsa soneka. 3 Ahana Kuza Bak mo wenya Yohana. Kuza zen teipsïn zini Herodes mo golak de aha mamna. Ahana Sosana, hen ahakore we walya beya nik ang ta gwek. We walya in hen man Yesus maesa zëre hon de ang ta gwen wenya ban zëre mae mo te-alakam mas neibirida gwek.
Yesus kim gandum dan hlïng gïlsïnkïm ola gulk sun blaonzimkike:
(Mat. 13:1-9; Mrk. 4:1-9)
4 Zi beyana ki zep etan Yesus hon dep zi-ë zi-ë nakon yaïng gwe-gweꞌanzak. Yesus ki zep zë ola gulk sun blaonzimki, 5 “Zini man orep gandum dansa de hlïng gïlsïn hïp song gweka. Kim hlïng gïlsïkï, hwëna ahakon oranak altïnk. Zi zep zë nyaublunda gwek, hen ahakon mawa zë dwensïblïndak. 6 Hen ahakon kaso-kasonak altïnk. Kim sap ësïp gwek, hwëna ki zep tol ëboneng gwek, sap kasona in sal-sala. 7 Hen ahakon dokot të ngï-ngï ausunak altïnk. Kim sap tol ësaltïk, hwëna dokot të ngï-ngïna in zep nabakam ëblal-blal gwek. Zen zep dahalebik, hëndep eini hom tëka. 8 Hwëna ahakon hen kama dawemnak altïnk. Zen dawemkam zep ësïp gwek, hëndep dawemkam zep hataka, hëndep dawemkam tëka. Aha-ere timni, zëno dan beyana seratus maenak zep hata gweꞌak.”
Ola insa kim tonsuku, ki zep hwëna ol mamkam gubiridaka, “Em dwan i nibanke. Em ësal gwen!”
Yesussu kim anakan nenblakke, “Bian, gulk sun de ol blaoranna insa emki ap srip gulsuzimdin.”
(Mat. 13:10-17; Mrk. 4:10-12)
9 Dua-blaskam de zëre hon ang ta gwen wenya in ki zep nenblak, “Bian, gulk sun de ol blaoranna insa emki ap srip gulsuzimdin.”
10 Yesus ki zep ding gulzimki, “Abon de ang ta gwen wenya ebe mae hap Alap mes golzimki– em dikim zëre mo ïrïk gïn hïp denaka tame gul gwen hap denaye. Hwëna aha zi hip hom kirekam golzimꞌira. Ëe in zebë zëbe mae hap gulk en san ola blaon gwizimnin. Sap Alap man desa dwam gwibiridaꞌara– men kirekam zëre mo olak lwakke, kirekam de hëndep zëbe mae hap anakan lwa gwizimdin hip,
‘Zen sap sa hla nul gwer,
hwëna san de hlaun srëmna.
Hen sap sa ësane gwe-gwer,
hwëna zen molya tol dam nulsuk gwek.’ ”*
Yesus kim gandum dan hlïng gïlsïn hïp de ola insa srip gulsuzimkike:
(Mat. 13:18-23; Mrk. 4:13-20)
11 “Ola insa gulk sun blaonzim, dam gulsunnu a kirekam moye: Gandum danna, zen Alap mo ol. 12 Gandum dan de oranak altïrïnnï, zen men kiye: Zini men zen Alap mo ola insa ësane gwe-gwenan, hwëna dowal mo kïgïna dekam zep hata gwenan zala– ola insa de zëno mae mo enhonak alal gul gwizimdin hip. Mae hap ki kirekam gweibirida gwenda: Zen dikim ëei gwen srëm hap, hen ëngaya gwen srëm hap. 13 Gandum danna men zen kaso-kasonak altïrïnnï, zen men kiye– zini men zen sap ësane gwenkam isrip-sri naban dokwak nul gwenanke. Hwëna ola in bëjen zëno mae mo enhonak sa gwen. Zen dekam en de sap ëei gwen, hwëna kim karekna noltowe gwenan, zen dekam zep Alapsa hli da gwenan. 14 Gandum danna men zen dokot të ngï-ngï ausunak altïrïnnï, zen men kiye– zini men zen sap ola insa ësane gwe-gwenan, hwëna enlala ngalapna man zëno mae mo enhonak ëbeya gwe-gwenan– te-ala beya gwen hap dena, hen syan-syan en hap dena. Kirekam de enlalana in zep Alap onakare ol dawemna insa zëno mae mo enhonak hule gwenan, hëndep eini bëjen dawemkam bïl gwen. 15 Gandum danna men zen kama dawemnak altïrïnnï, zen san de men kiye– zi enlala dam-damna hen enho dawemna. Zen kim ola insa ësane gwe-gwenan, zen dawemkam ing nul gwenan, hen tatem zëwe ëzauk gwenan, hëndep dawemkam eini ëtë gwenan.” *
Yesus mo olsa dikim tame gun hup de ëhohle gwen hap de ol:
(Mat. 13:12; Mrk. 4:21-25)
16 “Zini hom pelita ngatannak yuna utuk nul sone gwenan– dekam de ngatanna insa aning gun hupye. Hen pelitana hom tum ïltïkïnnïk si nulin gwenan. Zen diki meja maenak nonne gwenan– dekam de ngatannak zïnï zi niban golëteinikirin hipye. 17 Hen kirekam, ola mensaë gulk sun de blaonzimdinkim zi beya hap aning gul gwizimꞌin, zen sa lamkam wet sol. Hen ano enlala aning tanna dekam sa tawa nëblal. Zen diki dekam sa zini dam nulsuk gwer. 18 Zen in zep ano ola mensa ena ësane gwe-gweꞌan, dawem enkam emki enhonak lone gwen. Sap men zen Alap mo ïrïk gïn nïka de tame gun hup ëhohle gweꞌan, zëbe mae en hap sa etan Alap dekam de tame gun hup de enlala blala sowe henkam ing ta sone gwizimdi. Hwëna men zen ëhohle gwe srëm gweꞌan, tame gun hup de enlalana men zen betek enkam nama lwazimꞌira, mensa zëna enlala në gweblanan, ‘Abon ki lwaꞌara,’ desa sa hwëna Alap al tazimdi.”*
Yesussu kim an zem oso wal zeban zitëblakke:
(Mat. 12:46-50; Mrk. 3:31-35)
19 Yesus mo anena ki zep oso wal zeban Yesussu de zertoran hap golëyaïng gwezak. Hwëna golek de tanna ba kon dep? Sap zi trana dekam mes ëkyang gwesïk. 20 Dekam zep ahanik Yesussu gubluka, “Bian, eno anena oso wal oban ë nakon emsa ziësblaꞌanon. Man eban de zertowen hap ëdwam gweꞌan.”
21 Yesus ki zep ding gulzimki, “Tïngan men zen Alap mo ola ësane gwe-gwenan hen desan ang ta gwenan, zen diki zen– ano anena hen oso walyaye.”*
Yesus kim asese yawala së ta sonekake:
(Mat. 8:23-27; Mrk. 4:35-41)
22 Aha yaklakam, ki zep Yesus zëre hon de ang ta gwen wenyaka gubiridaka, “Nen ho gutu men eihya san gweyo gwen.” Dekam zep hëndep bulkum sek gwek. 23 Yesus hwëna nisi zë taka. Mumuk ennak zep asese yawala hataka. Hona dekam zep buluk hlëwehe kïnzï gweꞌak, hëndep bulu in keing gwen hap alp gwesïꞌïk. 24 Dekam zep lï dak, ki zep nenblak, “Bian, Bian, nen an em-am angkam juweꞌan!”
Yesus kim luweka, ki zep asesena insa sërkam de ho ngëpna in han jalse gwizimki. Dekam zep tangan hëndep së nëhek. 25 Yesus ki zep gubiridaka, “Ki san em home Asa laïblïblaꞌan?”
Dekam zep aïrïn nïban denggwanblaꞌak. Ki zep zënaka nenbiridak, “Eiwa, zini an wehasa hom! Ba hap tangan zëno jalse gwizimdin enkam asese naban ho ngëp naban nyausunun?!”
Yesus kim dowal-dowal mo bi gweblan zini dawem takake:
(Mat. 8:28-34; Mrk. 5:1-20)
26 Dekon zep hëndep bulkum sek gwek– hëndep Gerasa mo langnak, Ho Gutuna Galilea mo men eihya san. 27 Yesus kim ho alpnak ati gwe ineka, zao zep dowal mo bi gweblan zi niban zertoweꞌanka. Zen sap orep ënak gwë gweka, hwëna dowal-dowala kim bi nëblak, dekam zep irkan gwë gweka. Hen golak de gwë gwen hap man baes gwe-gweka. Hwëna zi lo tasïk gwibin kaso-hul kaso-hul en san gwënda gweka. Zini in mes tangan holo gweka– kirekam de gwënda gwenna. 28-29 Bwi maenak sap taha-tana naka besi dokotkam de tatak soblan naka tak da-in gwek. Hwëna dowala in hen-henkam napta gweblak, zep soson gwenkam besi dokotna insa blom tabir inhal gweka. Dekam zep dowala in zi srëm lang san dep nërhal gwek. Zen kim Yesussu hla taka, ki zep hërheka, deban Yesus mo nwenak ïk gwehe zaka. Yesus ki zep dowala insa gubluka, “Dowal, em zëbon onakon wet son!”
Ki zep etan mamkam hërheka, “Yesus, Teipsïn Zini Alap mo Tane! Em aban toton banakan de syal ën hap? Ëe ama Emsa abe taꞌan: Bahem asa karek tan!”
30 Yesus ki zep takensïblïka, “Eno bosena nara?”
Ki zep ding gulbluka, “Ano bosena Jal Zi Tra Bak.” † Zen mae hap ki kirekam ding gulbluka: Sap zëbon dowal-dowala tra tangan nik lowehe gwek. 31 Dowal-dowala in ki zep Yesussu etan-etankam aberbe daꞌak, “Asa bahem gubiridan– juwen zi mo bwi kawesïnnïk dep de atiti gwe inen hapye.” 32 Zëno mae mo nwe kara gwen san zahona beya tangan nik tembane hap kwatap tïnï san ëhakaꞌak. Dowal-dowala in man aberbe daꞌak, “Em wëhë tol asa gubiridaꞌanka?– zaho trana wakuwe de bïtï gwen hapye.”
Yesus ki zep gubiridaka, “Dekam bïtï gwek.” 33 Dowal-dowala in kim zini in kon wet so gwek, dekam zep hwëna zahona iwe bïtï gwek. Zaho trana in dekam zep heya-hya gwek, li san zep hëndep ësyalk tak, hëndep ho gutunak zep ëkei-king gwek.
34 Zahona insa men zen dekam kara dabiꞌik, kirekam kim hla nulidak, dekam zep zaho bi naka de gubiridan hap ë san dep hen ëna in mo golek denak de gol-gol san dep ëhlu-hluk gwek. 35 Zëwe de zini kim ësak, dekam zep hëndep nolësal kïnïk. Yesus hon kim yaïng gwezak, zao zep hla dazak– zini insa dowal-dowala tapbla dakye. Zen Yesus mo tana alp nakon pakean naban nikinꞌinka, hen enlalana mes sëwe heblaka. Dekam zep zë ëaïrïꞌak. 36 In zen hla nuk, zen zep ë nakon in zen yaïng gwezak desa donbiridaꞌak, “Zini ansa kirekam dawem tala.” 37 Dekam zep tangan sërkam ëaïrïk, dekam zep tïngan Yesussu abe dak– Zen de nabakam dekon song gwen hap.
38 Zini in desa dowal-dowala tapbla dak ki zep Yesussu aberbe taꞌanka, “Ëe wëhë tol Emsa ang gweblaꞌak?”
Hwëna man gubluka, 39 “Em gol san song gwe hen tawa tabir– mensa Alap dawemna ebe hap mamkam golblalake.”
Dekam zep Yesus hli yuludaka.
Zini in ki zep song gweka, ë yala iwe de zini kïtak tangan tonbirida gweka– Yesus mensa zëbe hap dawemna mamkam golblakake.
Yesus kim Yairus Bak mo wenam tol tokna ngaya gulkuke, hen aura gwe-gwen wenya kim dawem gulkuke:
(Mat. 9:18-26; Mrk. 5:21-43)
40 Yesus kim etan lwahal zaka– Ho Gutuna Galilea mo an eihya san dep, dekam zep zi trana dawem enkam dokwak dak, sap zen man nësblaꞌak. 41 Zao zep hen zi bosena Yairus hata zaka. Zen Yahudi mo zëwe de but srëm golak de aha mamna. Zen ki zep Yesus mo nwenak ïk gwehe zaka, dekon zep aberbe ta seka– zëno golak de hatan hap. 42 Sap zëno wenam tol aha-erena man tïn hïp alp gwesïꞌïk– dua-blas tahun nik.
Yairus mo gol san kim song gweꞌanka, zi trana in man ngïrïnnïk nëblahak, hëndep man ëngïltïtïk gwe-gweꞌak. 43 Wenya hen dekam man ang gwese haꞌak. Zen dua-blas tahunkam karekkam aura gwe-gwek. Zini man sap dawem gun hup naka gwibik, hwëna hom kim mae dawem gwe-gwek. 44 Wenya in ki zep Yesussu tahan nakon golek de tazak, zao zep baju sïhï top nakon olk ta sonek. Dekam zep hëndep kala in tewesibik. 45 Yesus ki zep takensibiridaka, “Asa an nara olk tanda?”
Tïngan man ëguk, “Ëe homë.” Petrus ki zep ding gulbluka, “Bian, zini an beya tangan nakake! Man-am emsa dot dasïl.”
46 Hwëna Yesus ki zep gubiridaka, “Hwëna ahana man asa olk tala, sap Ëe ama anakan eisbirin, ‘Zini man Asa de olk tankam dawem gwenda.’ ”
47 Wenya in dekam zep enlala gwek, “O hare mes-am asa dam gulsunda!” Zen dekam zep yal-yala ban Yesus mo nwenak ïk gwe hezak, dekon zep tïngare zi mo ngïrïnnïk iwe ton seblak, “Ëe dawem gwen habë dwam gwer, zebë Emsa olk tal. Ano kala dekam zep hëndep tewesïnïn.”
48 Yesus ki zep kwasang tola ban gubirki, “Anyan, em ema Asa taïblïblala, in zebe dawem gwenda. Aha-ere enlalakam song gwe.”
49 Yesus in kim nama ola tonꞌanka, Yairus mo gola kon ki zep zini hata zaka, ki zep Yairuꞌu gublu zaka, “Eno wenamna mes tol tïlsïnïn. Bahem etan Bian Gurusa blostablan.”
50 Hwëna Yesus kim kirekam salka, dekam zep Yairuꞌu gubluka, “Bahem aïrïn. Asa em taïblïblan, zen dekam sa eno wenamna ngaya gwer.”
51 Golak kim golëyaïng gweka, Yesus dekam hom aha zi niban de golëbïtï gwen hap gubiridaka, diki Petrus, Yohanis, Yakobus, hen wenam tola in mo ane-bia ensa. 52 Zëwe tïngare zini wenam tola insa gosa dabiꞌik, hwëna Yesus zep gubiridaka, “Gona olzausuk. Wenam tola in hom tïl. Zen nisi am taꞌan.”
53 Hwëna man swrë daꞌak, sap zen mes wenam tola insa tame nuk, “An mes-am tangan tïlke.” 54 Hwëna Yesus wenam tola in mo aha taha naka zep teisyabir ineka, deban zep gubirki, “Timë, em luwen!” 55 Wenam tola in mo maumnu dekam zep etan hata zaka, hëndep dekam zep luwek. An-bi zemka dekam zep tembanesa de olbin hip guzimki. 56 Zëno ane-biana man tangan lenggwanblak. Hwëna Yesus man jalse gwizimki, “Owasna an zen ki lwanan, bahem ahasa lonbiridan.”
* 8:10 Yes. 6:9-10 * 8:15 Yesus kim dansa de tën hap dena ol aïsïlïk awe gubiridaka, zen ei gwen, ahaksa Alapsa de taïblïblan en hap hom enlala gwibirki. Dansa de tën mo dam gulsunnu, zen hen Alap mo ol san de dam-dam enkam lowehe gwen hap. (Mat. 5–7) Ahaksa nëno mae mo ol toran de Alap mo nwenak sam gwesïk gwen hap. (Mat. 12:31-37) Ahana hen, zisi de halen ta gwibin hip. (Yoh. 15:16) Kirekam de lowe henna, zen zen Alap mo nwenak nwe-mase gwe-gwenan– san de dansa de tënna kiye. * 8:18 Mat. 25:20-29 * 8:21 Luk. 11:27-28; Yoh. 1:11-13 † 8:30 Zëno bosena Yunani mo olkam “Legion.” Amber olkam zëno enlalana “batalion.” Roma mo jana nabare zi mo “legion”kam de gubinni, zen zini beyana 4.000 enkam. Dekon hen beyana man esek gwe kïnï gwek.