Ma Mak
Ama Rhäväktsäs
Ma Mak kärakni i sägärhae na qa sävät ma Barnabas di qat tet kä nä ma Barnabas dä ma Pol sa ama sameng ama mär ngät. Aktni aa ngärhipki di ma Jon. Aa nan di rhat tes ki i ma Maria qäraktni i arha vätka di qa e ma Jerusalem gärakni i vasägos dä väspästämne na ama qatnanaktpämda e väm ga. Ma Pita qa mes ma Mak i aa emga na qa.
Qa säm iva sage ama qatnanaktpämda e ma Rom ura nguaräm bä ba ama Jentailqäna inguna qa rhäväktsäs sävät arhongni ama Judaqäna arhä qärhong dä qa näpgoer na angätni ama Judaqäna arha enge ma ama Romgäna arha enge dap kat tamän iva ama qatnanaktpämda mäni ma Jisas diva ama ruvek ti sangäm na rha mavängam bä qosaqi arhani diva rhi veng da inguna nävät ma Jisas.
Vä ma Mak aa abuk di qat tuqunäga vät a rha i ma Jisas di akni ma Ngämuqa aa latka va aa rem gärakni i qat tet da ama märän masirhat angärha ron dä qat tualat na ama qrot masirhat. Näkt ma Jisas aa lat kärangätni i ama latka na qa di sa rhäksot na ngät toqoräkt i qa vodäm mes i ama vänbon na qa mäni ama sämänanamuqa.
Ma Mak di qaku qat dräm ga emästäm dap kat tamän mäqot sävät ma Jisas aa lat i qat tamän masirhat sävät iarhongäkt kärqärhong i ma Jisas ka mualat nä irhong dap kaku qat tamän masirhat sävät iarhongäkt kärqärhong i ma Jisas ka märhamän bät irhong. Ma ama rhäqäp nä imek di ma Mak ka märhamän bät tom däkt ama qäväläm i masägos. Mamär iva qunäga vät a ut i ma Mak aa abuk di ama sameng ama mär ngät angät tarebäm i qiat tamän sävät ma Jisas aa iar bä aa tñäpki bä sävät iomäkt i qa märanas nämät ama tñäpki.
Ama Qävälap Nasot A Ne
Ma Jisas Ka Nasäng Na Aa Lat (1:1-13)
Ma Jisas Aa Lat E Vät Ama Ngärhäktka Ma Galili (1:14-6:29)
Ma Jisas Kat Tet Nae Ma Galili (6:30-9:32)
Aa Dängdängini Na Ngät Aa Lat E Ma Galili (9:33-50)
Ma Jisas Aa Lat E Ma Judia Dä E Ma Perea (10)
Ama Tadenas Iva Savuk Nani Ma Jisas Aa Tñäpki (11-15)
Ma Jisas Ka Märanas Nämät Ama Tñäpki (16)
1
Ma Jon Ama Baptais Kät Täkmu Na Ama Iska
(1:1-8 / Mat 3:1-12 / Luk 3:1-18 / Jon 1:19-28)
1 Rhangät täkt ama enge di ama rharebäm sa ama sameng ama mär ngät sävät ma Jisas ma Krais ma Ngämuqa aa emga*.
2 Ma Ngämuqa aa vämginaqa ma Aisaia qa säm† doqortäqyia,
“As ngäni lu i ngut täk nä gua engevärhaqa vä gi qamäs
ivakt iva qä rhäkmu nä gia iska”
3 bä va qa diva “ama eguinga na qa qärakni i qät näs pät ama ivärhäs ama qräk dä bäs toqortäqyia,
‘Ngäni rhäkmu na ama iska nanokt ma Engeska
dä ngäni slaräkt na ama is nanokt ka.’ ”
4 Bä sa vuk sä ma Jon ama Baptais pät ama ivärhäs ama qräk dä bäs bä qä baptais pät ama ruvek. Dä qä sameng ba ama ruvek i mamär iva rhi näpgoer na nas näkt ti rha ama baptais bä va ma Ngämuqa qä qyiradeng na arha vuirhong.
5 Dä ama rhäqäp na rha ama ruvek nävät ama ngärhäktka ma Judia näkt nämät ama värhäm ama mor äm ma Jerusalem dat dän sagem ga bä rhi sameng irhäm mes sa arha vuirhong bä qä baptais pät a rha mäni ama rigi ma Jordan.
6 Ma Jon aa murhämeska di qa rhoqor mudu ma Ngämuqa aa vämginarha arhä murhämeska i qa murhämes na ama boi i na ama qäseng nävät ama kamel näkt kät kop mäni nas na ama saunga na ama släktka aa ngädäga näkt aa tmäs di qat täs ama mes näkt kät nakt pa ama mäsu näva urqi.
7 Näkt kä sameng i qat tamän doqortäqyia, “Qärak iva as dängdäng na qa nasot a ngo di aa qrot ngä vit pä gu qrot angät tpäs dä ama rhängämitnäm sa ama sandal nävät aa qäriglem angät tpäs di qaku ama märqa na ngo iva ngun gär bä ngu rhäväkt sä itnäm. 8 Aingo di ngu baptais pät a ngän na ama rigi dap ka diva qä baptais pät a ngän na ama Qloqaqa ama Qumärqumärqa.”
Ma Jon Ga Baptais Pät Ma Jisas
(1:9-11 / Mat 3:13-17 / Luk 3:21-22)
9 Vät iangärhäkt ama qunäng imäk äkt dä ma Jisas ka män nämät ama värhäm ama gaini na äm ma Nasaret näva ama ngärhäktka ma Galili bä ma Jon gä baptais pät a qa mäni ama rigi ma Jordan. 10 Bä nga rhoqoräkt i vuk sä qa namäk näva rigi dä qa lu ama usäpki i qit gang masägos näkt arhar sa ama Qloqaqa ama Qumärqumärqa bä qa muqun bät a qa i qa rhoqor ama simängaqa. 11 Näkt akni ama eguinga qa märhamän näda ama usäpki arha ron doqortäqyia, “Ainge di ngua emga na nge qärak i sa gua snäng bät a nge dä qosaqi märmär gem ngo masirhat nävät a nge.”
Ma Jisas Aa Siqutsiqut
(1:12-13 / Mat 4:1-11 / Luk 4:1-13)
12 Dä nak kop äkt dä ama Qloqaqa ama Qumärqumärqa qa märanas nä ma Jisas bä qa er nanokt ka bä qa met sävät ama ivärhäs ama qräk dä bäs. 13 Näkt kale qa vät iosäkt ama qräk dä bäs ama ivärhäs pät ama ruiom ama udiom na ama qunäng bä ma Sämga qa siqut na qa iva qa rhualat na anga vuirhong dä qale qa ge ama släkt ama ur ngät dap ama enselqäna rhat tatnärhäm ga.
Ma Jisas Ka Nasäng Na Aa Lat Bä Bä Ma Ngämuqa
(1:14-15 / Mat 4:12-17 / Luk 4:14-15)
14 Näkt nasot toqoräkt i rha mu ma Jon ba ama tpäskiarharhäng dä ma Jisas ka män sae ma Galili bä qä sameng na ama sameng ama mär ngät nage ma Ngämuqa 15 i qat tamän doqortäqyia, “Ama rhodäm di sa rhäkmamär na ngät bä sa ma Ngämuqa aa Muräktpäm di sa nga e glaqot dap ngäni näpgoer na nas näkt ngänät nanakt na ama sameng ama mär ngät.”
Ma Jisas Ka Mes Ama Narhoer Ta Ama Mudäsaqongda
(1:16-20 / Mat 4:18-22 / Luk 5:1-11 / Jon 1:35-42)
16 Näkt nga ma Jisas kat tet pät ama namuqa aa rhäkt ma Galili dä qa lu ma Saimon gä na aa läktka ma Andru i init don na ama väiuqi va ama namuqa inguna iom di ama väiumärhindäkt. 17 Dä ma Jisas ka qoar na iom doqortäqyia, “Ini ang bä init päs gua rhäng bä va ngu su en iva ini rhar sa ama ruvek i rhoqor ma i ini rhar sa ama rhinäm.” 18 Dä in märanas masägos daqule in bäiu bä in met nasot ma Jisas.
19 Qa met nae maqälak dä qa lu ma Jems ma Sebedi aa emga qä na aa läktka ma Jon i qosaqi qali liom mät in mlauski bä ini masartäm mät ama lek pät in bäiu. 20 Dä qop ka mes iom masägos bä in met daqule in mamäk ma Sebedi qä na ama latta mät ama mlauski bä in met nasot a qa.
Ma Jisas Ka Mumäräs Pät Ama Ruqa Qärakni I Ama Iauska Qa E Mät Ka
(1:21-28 / Luk 4:31-37)
21 Bä sa rha met sämät ama värhäm ama mor äm ma Kaperneam bä nga vät ama Sabat dä ma Jisas ka mon säva ama mämairqi e bä qa nasäng iva qä su ama ruvek. 22 Bä qräk mät ta nävät aa rhisu inguna qä su rha di qa rhoqor aung gärakni i ama qrot nga e gem ga dap kaku rhoqor ama Skraipkäna. 23 Näkt pät iomäkt ama qäväläm di qale akni ama ruqa e gem da qärakni i ama iauska qa e mät ka. 24 Bä qät näs toqortäqyia, “Jisas nae ma Nasaret, ngia män gem ut ivakt iva ngia mäsana? Nga ngia män iva nak ngia rhusar na ut? Nguat dräm i auge na nge. Ainge di ma Ngämuqa aa Qumärqumärqa mamär.”
25 Dä ma Jisas ka näs täm ga rhoqortäqyia, “Mänadin däm nge näkt puk sä nge nämät ka.” 26 Dä ama iauska qa rhästäs a qa masirhat dä qat tuqaia bä vuk sä qa nämät ka.
27 Bä ama ruvek di qräk mät ta bä nga rhoqoräkt dä rhi snanbät sä ne rhoqortäqyia, “Agi aa lat tangät täkt? Ama rhisu ama iaräs na ngät i ngät dän sa angät krot! Dä na aa qrot dä qäqi qät täk na ama iaus dä ngät nari nämät ka.” 28 Ama sameng ngä lir ngä met sävät a qa vät ama ivärhäs moe ma Galili.
Ma Jisas Ka Mumäräs Pät Ama Rhäqäp Na Rha Ama Ruvek
(1:29-34 / Mat 8:14-17 / Luk 4:38-41)
29 Nga vät ama qäväläm gärqomni i rha met daqule ama mämairqi di rhi nä ma Jems kä nä ma Jon bä sävä ma Saimon gä nä ma Andru ina vät. 30 Dap ma Saimon aa rhäväski di aräm gi mäni lai dä aqärnas päm gi dä rha qoar nä ma Jisas sävät a qi rhoqoräkt i qa män. 31 Dä ma Jisas ka met bä qa sangar da at tärhäqyet bä qa mair na qi bä ama rämgi qia met nävät a qi dä qia nasäng i qit täkmu iva qi rhäk pät a rha na anga tmäs.
32 Näkt äkt säng ama bängagi arha ribit dä ama ruvek ta män sage ma Jisas sa ama ruvek ama rhäqäp na rha qärarhani i ama rämgi vät a rha bä sävät ama ruvek kärarhani i ama iaus ngärhit täk pät a rha. 33 Bä qorhäs iva ama ruvek moe nävä iomäkt ama värhäm da män bä västämne na rha da ama vätka aa väm sä ma Jisas. 34 Dä ma Jisas ka mumäräs pät ama rhäqäp na rha sa ama räm maos maos dä qa qutmäs ama rhäqäp ama iaus nämät ama rhäqäp na rha ama ruvek. Iangärhäkt ama iaus di ngät dräm a qa dä soknga qaku qa rhares pät angärha rhäng iva ngät tamän.
Ma Jisas Kat Tet Dä Qä Sameng E Ma Galili
35 Qoki as pät duququs mamär toqoräkt i as kaku qunäga dä ma Jisas ka märanas bä vuk sä qa sä dalek bä qa met sävät aosni ama ivärhäs i qaku anga ruvek e bä qä nän. 36 Dä ma Saimon gä na aa ruavek ta met ivakt iva rhit ñäm nani a qa. 37 Bä nga rha män bät a qa dä rha saengäkt ba qa rhoqortäqyia, “Ama ruvek moe di rhit ñäm nani a nge.”
38 Dä ma Jisas ka muvät pät a rha rhoqortäqyia, “Va u rhet sa ni as säva anga värhap glaqot ivakt iva qosaqi ngu sameng inguna rhom däkt di ama rharebäm sä gu mänmänäs.” 39 Näkt ma Jisas ka met bä qät kutmäs ama iaus nämät ama ruvek dä qä sameng ba ama mämairväm e ma Galili moe.
Ma Jisas Ka Mumäräs Pät Ama Biaspärhaqa
(1:40-45 / Mat 8:2-4 / Luk 5:12-16)
40 Akni ama biaspärhaqa qa män sage ma Jisas bä qa an da aa quum sä nas säng aa qar dap kät nok pät a qa i qä qoar toqortäqyia, “Ngakt bä nani a nge di märmärsäs gem nge iva ngia rhumäräs pät a ngo.”
41 Dä ma Jisas ka lavuqi na qa masirhat dä qa rhäk aa rhäqyet bä qa rhäk pät a qa näkt ka qoar na qa rhoqortäqyia, “Ari, nani a ngo. Rhäkt di sa märäs pät a nge bä ama qumärqumärqa na nge.” 42 Vät iomäkt ama qäväläm maräkt dä ama bias ngä met nävät a qa bä sa märäs pät a qa.
43 Dä ma Jisas ka rhäk na qa masägos sa ama mugem ama qrot ngät toqortäqyia, 44 “Qale ngi naqoar na aung sävät a nas dap kinak ngia rhet bä ngi qur ama pris täm mes näkt ngi voda ama vodämes kärangät i mudu ma Moses ka mu ngät nävät gi qumärqumär ivakt iva ama ruvek ti lu i sa märäs pät a nge.”
45 Qinak kärak di qaku qa met toqoräkt dap kinak ka met bä qä nasäng i qä sameng sävät iangärhäkt ama mumaiar bä vräs da ama sameng. Nguna nävät iomäkt dä ma Jisas di qaku mamär iva qä namon sämät anga värhäm da ama ruvek arhä saqong dap sokt kale qa rhage va ama ivärhimek kärqämekni i qaku anga ruvek e sokt di qop ama ruvek nävät ama ivärhimek moe rhat dän sagem ga.
* 1:1 ma Ngämuqa aa emga Ma Mak ka säm dakt täkt aa abuk näkt nasot ama qäväläm ama qot äm dä arhani ama ruvek di rha säm ma Mak aa enge i qoki rhoqorne dap taerhom däkt ama qängärini angät käväläm di arhani nävät a rha di sa qaku rha säm a äm sae. † 1:2 Ma Ngämuqa aa vämginaqa ma Aisaia qa säm Ma Mak ka säm dakt täkt aa abuk näkt nasot ama qäväläm ama qot äm dä arhani ama ruvek di rha säm ma Mak aa enge i qoki rhoqorne dap taerhangät täkt ama enge di arhani nävät a rha di sa rha säm a ngät toqortäqyia, ‘Ma Ngämuqa aa vämginarha rha säm.’