3
Qoli qurup ketken bimarning saqaytilishi
Mat. 12:9-14; Luqa 6:6-11
1 U yene sinagogqa kirdi. Shu yerde bir qoli yigilep ketken bir adem bar idi. ◘ 2 Perisiyler Eysaning üstidin erz qilayli dep shabat künide késel saqaytidighan-saqaytmaydighanliqini paylap yüretti. ◼ 3 Eysa qoli yigilep ketken ademge:
— Ornungdin turup, otturigha chiqqin! — dédi.
4 Andin, sinagogdikilerdin:
— Tewrat qanunigha uyghun bolghini shabat küni yaxshiliq qilishmu, yaki yamanliq qilishmu? Janni qutquzushmu yaki halak qilishmu? — dep soridi. Lékin ular zuwan sürüshmidi.
5 U ghezep bilen etrapigha nezer sélip ulargha köz yügürtüp, ularning tash yüreklikidin qayghurdi. Andin u késelge:
— Qolungni uzat, — dédi. U qolini uzitiwidi, qoli eslige keltürüldi. ◼ ◘
6 Emdi Perisiyler derhal sirtqa chiqip, uni qandaq yoqitish toghrisida Hérod padishahning terepdarliri bilen meslihet qilishqa bashlidi. ◼ ◘
Déngiz boyidiki top-top ademler
7-8 Andin Eysa muxlisliri bilen bille u yerdin ayrilip déngiz boyigha ketti; Galiliye ölkisidin chong bir top ademler uninggha egiship bardi; shundaqla uning qilghan emellirini anglighan haman, pütün Yehudiye ölkisidin, Yérusalém shehiridin, Idumiya ölkisidin, Iordan deryasining qarshi teripidin, Tur we Zidon sheherlirining etrapidiki jaylardin zor bir top ademlermu uning yénigha kélishti. ◼ ◘ 9 U ademlerning köplikidin özini qistap qoymisun dep muxlislirigha kichik bir kémining uninggha yéqin turushini tapilidi. 10 Chünki u nurghun bimarlarni saqaytqini tüpeylidin herqandaq waba-késelliklerge giriptar bolghanlarning hemmisi uninggha qolumni bir tegküzüwalsam dep qistiship kélishkenidi. 11 Napak rohlar chaplishiwalghanlar qachanla uni körse, uning aldigha yiqilip: «Sen Xudaning Oghlisen!» dep warqirishatti. 12 Lékin u napak rohlargha özining kim ikenlikini ashkarilimasliqqa qattiq tenbih bérip agahlanduratti.
Eysaning on ikki rosulni tallishi
Mat. 10:1-4; Luqa 6:12-16
13 U taghqa chiqip, özi xalighan kishilerni yénigha chaqirdi; ular uning yénigha kélishti. ◘ 14 U ulardin on ikkisini özi bilen bille bolushqa, söz-kalamni jakarlashqa, ◘ 15 késellerni saqaytish we jinlarni heydesh hoquqigha ige bolushqa tallap békitti. ◼ 16 U békitken on ikki kishi: Simon (u uninggha Pétrus dep isim qoyghan), 17 Zebediyning oghli Yaqup we uning inisi Yuhanna, (u ularni «Binni-Regaz», yeni «Güldürmama oghulliri» depmu atighan), ◼ 18 Andriyas, Filip, Bartolomay, Matta, Tomas, Alfayning oghli Yaqup, Taday, milletperwer dep atalghan Simon ◼ 19 we uninggha satqunluq qilghan Yehuda Ishqariyotlardin ibaret.
Eysa Sheytandin küchlüktur
Mat. 12:22-32; Luqa 11:14-23; 12:10
20 U öyge qaytip kelgendin kéyin, u yerge yene shunche nurghun ademler toplandiki, ularning hetta ghizalan’ghudekmu waqti chiqmidi. ◘ 21 Eysaning ailisidikiler buni anglap, uni tutup kélishke bérishti. Chünki ular uni «Eqlini yoqitiptu» dégenidi.
22 Yérusalémdin chüshken Tewrat ustazliri bolsa: «Uningda Beelzibub bar», we «U peqet jinlarning emirige tayinip jinlarni qoghliwétidiken», déyishetti. ◼ ◘
23 Shuning üchün u Tewrat ustazlirini yénigha chaqirip, ulargha temsillerni ishlitip mundaq dédi:
— Sheytan Sheytanni qandaqmu qoghlisun? ◘ 24 Eger padishahliq öz ichidin bölünüp özara soqushqan bolsa shu padishahliq put tirep turalmaydu; 25 shuningdek eger bir aile öz ichidin bölünüp özara soqushsa shu aile put tirep turalmaydu. 26 Eger Sheytan öz-özige qarshi chiqip bölünse, u put tirep turalmay, yoqalmay qalmaydu.
27 Héchkim küchtünggür birsining öyige kirip, uning mal-mülkini bulap kételmeydu — peqet u shu küchtünggürni awwal baghliyalisa andin öyini bulang-talang qilalaydu. ◼ ◘
28 Shuni silerge berheq éytip qoyayki, insan baliliri ötküzgen türlük gunahlirining hemmisini, shundaqla ular qilghan kupurluqlirining hemmisini kechürüshke bolidu. ◼ ◘ 29 Biraq kimdikim Muqeddes Rohqa kupurluq qilsa, ebedil’ebedgiche héch kechürülmeydu, belki menggülük bir gunahning hökümi astida turidu. ◼ ◘
30 Eysaning bu sözi ularning «uninggha napak roh chaplishiptu» dégini üchün éytilghanidi.
Eysaning anisi we iniliri
Mat. 12:46-50; Luqa 8:19-21
31 Shu waqitta uning anisi bilen iniliri keldi. Ular sirtida turup, uni chaqirishqa adem kirgüzdi. ◘ 32 Bir top xalayiq uning etrapida olturatti. Ular:
— Mana, aningiz, iniliringiz sizni izdep sirtta turidu, — déyishti. ◼
33 Eysa ulargha jawaben:
— Kim méning anam, kim méning inilirim? — dédi. 34 Andin, u öpchüriside olturghanlargha qarap mundaq dédi:
Mana bular méning anam we inilirim! 35 Chünki kimki Xudaning iradisini ada qilsa, shu méning aka-inim, acha-singlim we anamdur. ◘
◘ 3:1 Mat. 12:9; Luqa 6:6. ◼ 3:2 «Perisiyler Eysaning üstidin erz qilayli dep shabat künide késel saqaytidighan-saqaytmaydighanliqini paylap yüretti» — ularning qilmaqchi bolghan erzi bolsa «U shabat künide késelni saqaytsa, «ishligen» yaki «xizmet qilghan»gha barawer bolidu, shunga (ularning chüshinishiche) «Tewrat qanunigha xilapliq qilghan»» bolidu. ◼ 3:5 «qoli eslige keltürüldi» — keltürüldi» dégen péilning «mejhul shekli» bizge bu ishni Xuda Özi qilghan, dégenni uqturidu. Emdi ular bu möjizini «shabat künide yaratqanliqi» üchün zadi kimni eyiblimekchi? ◘ 3:5 1Pad. 13:6. ◼ 3:6 «Hérod padishahning terepdarliri» — Hérod padishah we uning terepdarliri toghruluq «Tebirler»ni körüng. Lékin bizge eng heyran qalarliqi belkim shuki, Rebbimiz telim bérishke bashlighanda, bir-birige küshende bolghan ««Hérod terepdarliri» we Perisiyler hemkarliship, Eysani yoqitishqa meslihetlishidu («Mat.» 22:16nimu körüng). Mana qarangghuluqqa tewe bolghan kishiler haman birinchi bolup nur bilen düshmenlishidu («Yh.» 1:5, 3:19). ◘ 3:6 Mat. 12:14; Yuh. 10:39; 11:53. ◼ 3:7-8 «Idumiya ölkisi» — «Idumiya» Tewratta «Édom» déyilidu. ◘ 3:7-8 Mat. 4:25; Luqa 6:17. ◘ 3:13 Mat. 10:1; Mar. 6:7; Luqa 6:13; 9:1. ◘ 3:14 Yuh. 17:24 ◼ 3:15 «U ulardin on ikkisini özi bilen bille bolushqa... jinlarni heydesh hoquqigha ige bolushqa tallap békitti» — (14-15-ayеt) bezi kona köchürmilerde 14-15-ayette «U ulardin on ikkisini «rosullar» dep atap, özi bilen bille bolushqa, söz-kalamni jakarlashqa we jinlarni heydesh hoquqigha ige bolushqa tallap békitti» déyilidu. ◼ 3:17 «Zebediyning oghli Yaqup we uning inisi...» — yaki «Zebediyning oghli Yaqup we uning akisi...». «u ularni «Binni-Regaz», yeni «Güldürmama oghulliri» depmu atighan» — mushu yerde biz bu isimni ibraniy tilidiki ahangi boyiche alduq. «Regaz» ibraniy tilida adette «ghezep, qehr»ni bildüridu. Qarighanda ular ikkilisi eslide intayin térikkek idi! Grék tilida teleppuz «Boanerges» dep oqulidu. ◼ 3:18 «milletperwer dep atalghan Simon» — yaki «Qanaanliq Simon». Yehudiy «milletperwerliri» yaki «milletchiliri» wetinini Rim impériyesidin azad qilish üchün zorawanliq yoli bilen küresh qilghuchilar idi. ◘ 3:20 Mar. 6:31. ◼ 3:22 «uningda Beelzibub bar» — «Beelzibub» yaki «Beelzibul» bolsa jinlarning emiri bolghan Sheytanning bashqa bir ismidur. ◘ 3:22 Mat. 9:34; 12:24; Luqa 11:15; Yuh. 8:48. ◘ 3:23 Mat. 12:25. ◼ 3:27 «Héchkim küchtünggür birsining öyige kirip, uning mal-mülkini bulap kételmeydu — peqet u shu küchtünggürni awwal baghliyalisa andin öyini bulang-talang qilalaydu» — bu temsildiki «küchtünggür adem» Sheytanni körsitidu, elwette. Uning öyini bulang-talang qilghuchi Eysadin bashqa héchkim bolmaydu. ◘ 3:27 Mat. 12:29; Kol. 2:15. ◼ 3:28 «ular qilghan kupurluqlirining hemmisi...» — grék tilida «ular kupurluq bilen qilghan kupurluqlirining hemmisi» dégen söz bilen ipadilinidu. Bu ibare ularning kupurluqliri belkim intayin éghir bolushi mumkin dégenni bildüridu. ◘ 3:28 1Sam. 2:25; Mat. 12:31; Luqa 12:10; 1Yuh. 5:16. ◼ 3:29 «Muqeddes Rohqa qarshi kupurluq qilish» — yaki «Muqeddes Rohqa qarshi gep qilish» dégen gunah toghruluq «Matta»diki «qoshumche söz»imizde toxtilimiz. ◘ 3:29 1Yuh. 5:16. ◘ 3:31 Mat. 12:46; Luqa 8:19. ◼ 3:32 «Mana, aningiz, iniliringiz sizni izdep sirtta turidu» — bezi kona köchürmilerde «we singilliringiz» dep qoshup oqulidu. Héchbolmighanda grék tilida «aka-iniler» dégen söz bir qérindash «acha-singillar»ni öz ichige alatti. ◘ 3:35 Yuh. 15:14; 2Kor. 5:16,17.