4
Uruq chachquchi toghrisidiki temsil
Mat. 13:1-9; Luqa 8:4-8
1 U yene déngiz boyida xelqqe telim bérishke bashlidi. Uning etrapigha zor bir top ademler olishiwalghachqa, u bir kémige chiqip déngizda olturdi; pütkül xalayiq bolsa déngiz qirghiqida turushatti. ◘ 2 U ulargha temsil bilen nurghun ishlarni ögetti. U telim bérip mundaq dédi:
3 — Qulaq sélinglar! Uruq chachquchi uruq chachqili étizgha chiqiptu. 4 Uruq chachqanda uruqlardin beziliri chighir yol boyigha chüshüptu, qushlar kélip ularni yep kétiptu. 5 Beziliri tupriqi az tashliq yerge chüshüptu. Topisi chongqur bolmighanliqtin, tézla ünüp chiqiptu, 6 lékin kün chiqish bilenla aptapta köyüp, yiltizi bolmighachqa qurup kétiptu. 7 Beziliri tikenlerning arisigha chüshüptu, tikenler ösüp maysilarni boghuwélip, ular héch hosul bermeptu. 8 Beziliri bolsa, yaxshi tupraqqa chüshüptu. Ular ösüp awup chong bolghanda hosul bériptu. Ularning beziliri ottuz hesse, beziliri atmish hesse, yene beziliri yüz hesse hosul bériptu.
9 — Anglighudek quliqi barlar buni anglisun! — dédi u.
Temsillerning meqsiti
Mat. 13:10-17; Luqa 8:9-10
10 U uning etrapidikiler hem on ikkiylen bilen yalghuz qalghanda, ular uningdin temsiller toghruluq sorashti. ◼ ◘ 11 U ulargha mundaq dédi:
— Xudaning padishahliqining sirini bilishke siler nésip boldunglar. Lékin sirttikilerge hemme ish temsiller bilen uqturulidu; ◼ ◘ 12 buning bilen: «Ular qarashni qaraydu, biraq körmeydu;
Anglashni anglaydu, biraq chüshenmeydu;
Shundaq bolmisidi, ular yolidin yandurulushi bilen,
Kechürüm qilinatti» dégen söz emelge ashurulidu. ◼ ◘
Uruq chachquchi toghrisidiki temsilning chüshendürülüshi
Mat. 13:18-23; Luqa 8:11-15
13 Andin u ulargha:
— Siler mushu temsilnimu chüshenmidinglarmu? Undaqta, qandaqmu bashqa herxil temsillerni chüshineleysiler? — dédi. 14 Uruq chachquchi söz-kalam chachidu. ◘ 15 Üstige söz-kalam chéchilghan chighir yol boyi shundaq ademlerni körsetkenki, ular söz-kalamni anglighan haman Sheytan derhal kélip ularning qelbige chéchilghan söz-kalamni élip kétidu. 16 Buninggha oxshash, tashliq yerlerge chéchilghan uruqlar bolsa, söz-kalamni anglighan haman xushalliq bilen qobul qilghanlarni körsitidu. 17 Halbuki, qelbide héch yiltiz bolmighachqa, peqet waqitliq turidu; söz-kalamning wejidin qiyinchiliq yaki ziyankeshlikke uchrighanda, ular shuan yoldin chetnep kétidu. 18 Tikenlerning arisigha chéchilghini shundaq bezi ademlerni körsetkenki, bu ademler söz-kalamni anglighini bilen, 19 lékin könglige bu dunyaning endishiliri, bayliqlarning éziqturushi we bashqa nersilerge bolghan hewesler kiriwélip, söz-kalamni boghuwétidu-de, u héch hosul chiqarmaydu. ◘ 20 Lékin yaxshi tupraqqa chéchilghan uruqlar bolsa — söz-kalamni anglishi bilen uni qobul qilghan ademlerni körsitidu. Bundaq ademler hosul béridu, birsi ottuz hesse, birsi atmish hesse, yene birsi yüz hesse hosul béridu.
Séwet astidiki chiragh
Luqa 8:16-18
21 U ulargha yene mundaq dédi:
— Chiragh séwet yaki kariwat astigha qoyulush üchün keltürülemdu? U chiraghdanning üstige qoyulush üchün keltürülmemdu? ◼ ◘ 22 Chünki yoshurulghan héchqandaq ish ashkarilanmay qalmaydu, shuningdek herqandaq mexpiy ish yüz bergendin kéyin ayan bolmay qalmaydu. ◘
23 Anglighudek quliqi barlar buni anglisun!
24 Anglighanliringlargha köngül bölünglar! Chünki siler bashqilargha qandaq ölchem bilen ölchisenglar, silergimu shundaq ölchem bilen ölchep bérilidu, hetta uningdinmu köp qoshup bérilidu. ◼ ◘ 25 Chünki kimde bar bolsa, uninggha téximu köp bérilidu; emma kimde yoq bolsa, hetta uningda bar bolghanlirimu uningdin mehrum qilinidu. ◼ ◘
Ün’gen uruq toghrisidiki temsil
26 U yene mundaq dédi:
— Xudaning padishahliqi yene birsining tupraqqa uruq chachqinigha oxshaydu: 27 u uxlaydu, orundin turidu, kéche-kündüzler ötüwérip, uruq bix urup ösidu. Lékin chachquchi qandaq yol bilen ösidighanliqini bilmeydu. 28 Tupraq özlükidin hosul béridu; uruq awwal bix uridu, kéyin bash chiqiridu, axirda bashaqlar toluq dan tutidu. 29 Dan pishqanda, chachquchi derhal orghaq salidu, chünki hosul waqti kelgen bolidu. ◼
Qicha uruqi toghrisidiki temsil
Mat. 13:31-32, 34-35; Luqa 13:18-19
30 U yene mundaq dédi:
— Xudaning padishahliqini némige oxshitimiz? Yaki qandaq bir temsil bilen süretlep béreleymiz? ◘ 31 U goya bir tal qicha uruqigha oxshaydu. U yerge térilghanda, gerche yer yüzidiki barliq uruqlarning ichide eng kichiki bolsimu, ◼ 32 térilghandin kéyin, herqandaq ziraettin égiz ösüp shundaq chong shaxlayduki, asmandiki qushlarmu uning sayisige qonidu. ◼
33 U shuninggha oxshash xalayiq anglap chüshineligüdek nurghun temsiller bilen söz-kalamni yetküzdi. ◘ 34 Lékin temsil keltürmey turup ulargha héchqandaq söz qilmaytti. Lékin öz muxlisliri bilen yalghuz qalghinida, ulargha hemmini chüshendürüp béretti.
Eysaning boranni tinchitishi
Mat. 8:23-27; Luqa 8:22-25
35 Shu küni kech kirgende, u ulargha:
— Déngizning u qétigha öteyli, — dédi. ◘ 36 Ular xalayiqni yolgha séliwetkendin kéyin, uni kémide olturghan péti élip yürüp kétishti. Ular bilen bille mangghan bashqa kémilermu bar idi. ◼
37 We mana, esheddiy qara quyun chiqip ketti; shuning bilen dolqunlar kémini urup, su halqip kirip, kémige toshay dep qalghanidi. 38 Lékin u kémining ayagh teripide yastuqqa bash qoyup uyqugha ketkenidi. Ular uni oyghitip:
— I ustaz, halak boluwatqinimizgha karing yoqmu? — dédi.
39 U ornidin turup, boran’gha tenbih bérip, déngizgha: «Tinchlan! Jim bol!» déwidi, boran toxtap, chongqur bir jimjitliq höküm sürdi. ◘
40 — Némishqa shunche qorqisiler? Silerde qandaqsige téxiche ishench bolmaydu? — dédi u ulargha.
41 Ularni intayin zor bir qorqunch basti, ular bir-birige:
— Bu adem zadi kimdu? Hetta shamal we déngizmu uninggha itaet qilidiken-he! — dep kétishti.
◘ 4:1 Mat. 13:1; Luqa 8:4. ◼ 4:10 «u uning etrapidikiler hem on ikkiylen bilen yalghuz qalghanda, ular uningdin temsiller toghruluq sorashti» — mushu yerde «uning etrapidikiler» uninggha egeshkenler (on ikkiylendin sirt)ni körsetse kérek. ◘ 4:10 Mat. 13:10; Luqa 8:9. ◼ 4:11 «Lékin sirttikilerge hemme ish temsiller bilen uqturulidu» — «sirttikilerge» Xudaning padishahliqidin yaki uning nijatidin sirtta turghanlar, démek. ◘ 4:11 Mat. 11:25; 2Kor. 2:14; 3:14. ◼ 4:12 «ular qarashni qaraydu, biraq körmeydu; anglashni anglaydu, biraq chüshenmeydu; shundaq bolmisidi, ular yolidin yandurulushi bilen, kechürüm qilinatti» — bu sözler «Yesh.» 6:9-10din élin’ghan. ◘ 4:12 Yesh. 6:9-10; Mat. 13:14; Luqa 8:10; Yuh. 12:40; Ros. 28:26; Rim. 11:8. ◘ 4:14 Mat. 13:19; Luqa 8:11. ◘ 4:19 Mat. 19:23; Mar. 10:23; Luqa 18:24; 1Tim. 6:9. ◼ 4:21 «Chiragh séwet yaki kariwat astigha qoyulush üchün keltürülemdu?» — «séwet» grék tilida «ölchigüchi séwet» déyilidu. ◘ 4:21 Mat. 5:15; Luqa 8:16; 11:33. ◘ 4:22 Ayup 12:22; Mat. 10:26; Luqa 8:17; 12:2. ◼ 4:24 «Siler bashqilargha qandaq ölchem bilen ölchisenglar» — bu söz köp tereplimilik bolushi kérek; mesilen: (1) adem Xudaning sözige qanchilik köngül bölüp étibar berse, uninggha shunchilik eqil béridu; (2) biz bashqilargha rehim-shepqet körsetsek, Xudamu bizge rehim-shepqet körsitidu; (3) ((2)-teripige yéqin) biz bashqilarni qaysi ölchem bilen bahalisaq, Xuda bizni bahalighanda del shu ölchemni ishlitidu; (4) bashqilargha qanchilik xeyr-saxawet körsetsek, Xudamu kéyin bizge shunchilik iltipatni körsitidu. ◘ 4:24 Mat. 7:2; Luqa 6:38. ◼ 4:25 «Chünki kimde bar bolsa, uninggha téximu köp bérilidu; emma kimde yoq bolsa, hetta uningda bar bolghanlirimu uningdin mehrum qilinidu» — «kimde bar bolsa... » — bu «bar bolsa» némini körsitidu? Shübhisizki, ebediy ehmiyetlik birer nerse bolsa kérek, bu iman-ishenchni öz ichige choqum alidu. Biz özimizge «ebediy ehmiyetlik» hernéme bolushi üchün uni peqet Mesihdinla tapalaymiz. ◘ 4:25 Mat. 13:12; 25:29; Luqa 8:18; 19:26. ◼ 4:29 «chachquchi derhal orghaq salidu» — grék tilida «chachquchi derhal orghaq ewetidu». ◘ 4:30 Mat. 13:31; Luqa 13:18. ◼ 4:31 «gerche yer yüzidiki barliq uruqlarning ichide eng kichiki bolsimu,...» — yaki «gerche tupraq ichidiki barliq uruqlarning ichide eng kichiki bolsimu,...». ◼ 4:32 «...asmandiki qushlarmu uning sayisige qonidu» — yaki «...asmandiki qushlarmu uning sayisige uwulaydu». Bu yerde tilgha élin’ghan qicha ottura sherqte ösidighan, yaxshi öskende hetta üch métrdin éship kétidighan, ösümlükni körsitidu. ◘ 4:33 Mat. 13:34. ◘ 4:35 Mat. 8:23; Luqa 8:22. ◼ 4:36 «...uni kémide olturghan péti élip yürüp kétishti» — Mesih alliqachan kémide olturghanidi (1-ayette). Bashqa birxil terjimisi: «...uni shu péti kémisige chüshürüp, élip yürüp kétishti» — bu terjimide «shu péti» belkim Mesih «héchqandaq teyyarliqsiz (déngiz sepirige layiq kiyim yaki yémek-ichmek almighan) halda» dégendek bolushi mumkin. ◘ 4:39 Ayup 26:12; Zeb. 107:29; Yesh. 51:10.