20
Eysaning tirilishi
Mat. 28:1-10; Mar. 16:1-8; Luqa 24:1-12
1 Heptining birinchi küni tang seher, Magdalliq Meryem qebrige bardi we qebrining aghzidiki tashning éliwétilgenlikini kördi. ◼ ◘ 2 Shunga u yügürginiche kélip Simon Pétrus we Eysa söygen héliqi muxlisning yénigha kélip, ulargha:
— Ular Rebni qebridin yötkiwétiptu, uni qeyerge qoyghinini bilmiduq! — dédi. ◼ ◘
3 Pétrus bilen héliqi muxlis tashqirigha chiqip, qebrige qarap yol aldi. ◘ 4 Ikkiylen teng yügürüp mangdi, lékin héliqi muxlis Pétrustin téz yügürüp, qebrige birinchi bolup yétip bardi. 5 U éngiship ichige qarap, kanap képenlerning u yerde yéyiqliq turghanliqini kördi, lékin ichkirige kirmidi. ◘ 6 Uninggha egiship kelgen Simon Pétrus yétip kélip, qebrige kirdi we u yerde yéyiqliq turghan kanap képenlerni, 7 shundaqla Eysaning béshigha oralghan yaghliqnimu kördi. Yaghliq képenler bilen bir yerde emes, belki ayrim yerde yögeklik turatti. ◘
8 Andin qebrige awwal kelgen héliqi muxlismu qebrige kirip, ehwalni körüp ishendi ◼ 9 (chünki ular uning ölümdin qayta tirilishining muqerrerliki heqqide muqeddes yazmilardiki bésharetni téxiche chüshenmeytti). ◼ ◘ 10 Shuning bilen ikkiylen öz turalghulirigha qaytishti. ◼
Eysaning Magdalliq Meryemge körünüshi
Mar. 16:9-11
11 Emma Meryem bolsa qebrining sirtida turup yighlawatatti. U yighlap turup qebrining ichige éngiship qariwidi, ◘ 12 mana aq kiyim kiygen ikki perishte turatti; ularning biri Eysaning jesiti qoyulghan yerning bash teripide, yene biri ayagh teripide olturatti.
13 Ular Meryemdin:
— Xanim, némishqa yighlaysen? — dep soridi.
— Rebbimni élip kétiptu, uni nege qoyghanliqini bilelmeywatimen, — dédi u ulargha.
14 U shu sözlerni qilipla, keynige buruluwidi, Eysaning shu yerde turghanliqini kördi. Lékin u uning Eysa ikenlikini bilmidi. ◘
15 Eysa uningdin — Xanim, némishqa yighlaysen, kimni izdeysen? — dep soridi.
Meryem uni baghwen shu, dep oylap:
— Teqsir, eger uni siz shu yerdin yötkiwetken bolsingiz, qeyerge qoyghanliqingizni éytip bergeysiz. Men uni élip kétimen, — dédi.
16 Meryem! — dédi Eysa uninggha.
Meryem burulupla, ibraniy tilida:
— Rabboni! — dédi (bu söz «ustaz» dégen menide).
17 Eysa uninggha: — Manga ésilmighin! Chünki men téxi atamning yénigha chiqmidim. Bérip qérindashlirimgha: Méni «Silerningmu Atanglarning, yeni méning Atamning, silerning Xudayinglarning, yeni méning Xudayimning yénigha chiqimen!» deydu, — dep yetküzgin, dédi. ◼ ◘
18 Shuning bilen Magdalliq Meryem muxlislarning yénigha bérip, ulargha: «Rebni kördüm!» dédi we shundaqla Eysa özige éytqan u sözlerni ulargha yetküzdi. ◘
Eysaning muxlislirigha körünüshi
Mat. 28:16-20; Mar. 16:14-18; Luqa 24:36-49
19 Shu küni kechte, yeni heptining birinchi küni kechte, Yehudiylardin qorqqanliqi üchün muxlislar yighilghan öyde ishiklirini him taqiwalghanidi; shu waqitta, Eysa kélip ularning otturisida körünüp, öre turghan halda ulargha:
— Silerge aman-xatirjemlik bolghay! — dédi. ◼ ◘ 20 Buni dep, qollirini we biqinini ulargha körsetti. Shuning bilen muxlislar Rebni körginidin shadlandi. ◘ 21 Shunga Eysa ulargha yene:
— Silerge aman-xatirjemlik bolghay! Ata méni ewetkinidek, menmu silerni ewetimen, — dédi. ◘
22 Bu sözni éytqandin kéyin, u ularning üstige bir püwlep:
— Muqeddes Rohni qobul qilinglar. 23 Kimning gunahlirini kechürsenglar, uning gunahi kechürüm qilinidu; kimning gunahlirini tutuwalsanglar, shuning gunahi tutuwélinidu! — dédi. ◼ ◘
Eysaning Tomasqa körünüshi
24 Emma on ikkiylenning biri, yeni «qoshkézek» dep atalghan Tomas Eysa kelgende ularning yénida emes idi. ◼ 25 Shunga bashqa muxlislar uninggha:
— Biz Rebni körduq! — déyishti. Lékin Tomas ulargha:
— Uning qollirida mixlarning izini körmigüche, mixlarning izigha öz barmiqimni we biqinigha öz qolumni tiqip baqmighuche, hergiz ishenmeymen, — dédi.
26 Sekkiz kündin kéyin, muxlislar yene shu öy ichide jem bolghanda, Tomasmu ular bilen bille idi. Ishikler taqaqliq tursimu, Eysa kélip ularning arisida turup:
— Silerge aman-xatirjemlik bolghay! — dédi. 27 Andin u Tomasqa:
— Barmiqingni bu yerge tegküzüp, qollirimgha qara. Qolungni uzitip, biqinimgha tiqip, gumanda bolmay, ishen’güchi bolghin! — dédi. ◘
28 Tomas uninggha: — Méning Rebbim hem méning Xudayimsen! — dep jawab berdi. ◼
29 Eysa uninggha:
— Méni körgenliking üchün ishending. Körmey turup ishen’güchiler bextliktur! — dédi. ◘
Ushbu kitabning meqsiti
30 Eysa muxlislirining aldida bu kitabta xatirilenmigen bashqa nurghun möjizilik alametlernimu körsetti. ◘ 31 Lékin mushular silerni Eysaning Mesih, shundaqla Xudaning Oghli ikenlikige ishensun hem bu arqiliq uninggha étiqad qilip, uning nami arqiliq hayatliqqa érishsun, dep yézildi.
◼ 20:1 «heptining birinchi küni» — yeni yekshenbe küni. «Magdalliq Meryem... qebrining aghzidiki tashning éliwétilgenlikini kördi» — qebre öngkür idi («Mat.» 27:60, «Luqa» 23:53). ◘ 20:1 Mat. 28:1; Mar. 16:1; Luqa 24:1. ◼ 20:2 «Ular Rebni qebridin yötkiwétiptu, uni qeyerge qoyghinini bilmiduq!» — mushu ayettiki «biz» ispatlayduki, Injildiki bashqa «bayanlar»da éytilghandek, eslide Meryem bilen bille yene bashqa ayallarmu bar idi («Mat.» 28:1, «Mar.» 16:1-2. «Luqa» 23:54-24:1ni körüng). ◘ 20:2 Yuh. 13:23; 21:7,20. ◘ 20:3 Luqa 24:12. ◘ 20:5 Yuh. 19:40. ◘ 20:7 Yuh. 11:44. ◼ 20:8 «Andin qebrige awwal kelgen héliqi muxlismu qebrige kirip, ehwalni körüp ishendi» — «héliqi muxlis» (Yuhanna) némige ishendi? U shu képenlerni we yaghliqning shundaq retlik qoyulghanliqini körüp, Eysaning jesitini héchkim oghrilimidi, belki u choqum ölümdin tirildi, dep ishendi. ◼ 20:9 «uning ölümdin qayta tirilishi..» — grék tilida «uning ölgenlerning arisidin tirilishi...». «uning ölümdin qayta tirilishining muqerrerliki heqqide muqeddes yazmilardiki bésharet...» — biz bashqa yerlerde körsetkinimizdek, Tewrat-Zeburda Mesihning ölümdin tirilishini körsitidighan nurghun bésharetler bardur. ◘ 20:9 Zeb. 16:10; Ros. 2:25,31; 13:35. ◼ 20:10 «Shuning bilen ikkiylen öz turalghulirigha qaytishti» — «öz turalghulirigha» grék tilida «özliriningkige» yaki «özliriningkilerge». ◘ 20:11 Mat. 28:1; Mar. 16:5; Luqa 24:4. ◘ 20:14 Mat. 28:9; Mar. 16:9. ◼ 20:17 «Eysa uninggha: — Manga ésilmighin!.. dédi» — «manga ésilmighin!» yaki «manga qol tegküzüwerme». Kéyinki sözler buning menisining «ésilmighin» ikenlikini éniq körsitidu. «Bérip qérindashlirimgha: Méni «Silerningmu atanglarning, yeni méning atamning, silerning Xudayinglarning, yeni méning Xudayimning yénigha chiqimen!» deydu, — dep yetküzgin» — Eysaning Magdalliq Meryemge körünüshi toghruluq we uninggha éytqan bu muhim sözliri toghruluq «qoshumche söz»imizde azraq toxtilimiz. ◘ 20:17 Zeb. 22:22; Mat. 28:10; Yuh. 16:2; Ibr. 2:11. ◘ 20:18 Mat. 28:8; Mar. 16:10; Luqa 24:9. ◼ 20:19 «Silerge xatirjemlik bolghay» — ibraniy tilida «Shalom eleyqum!» dégen söz bilen ipadilinidu, ereb tilida «essalamueleykum». ◘ 20:19 Mar. 16:14; Luqa 24:36; 1Kor. 15:5. ◘ 20:20 Yuh. 16:22. ◘ 20:21 Yesh. 61:1; Mat. 28:19; Mar. 16:15; Luqa 4:18; Yuh. 17:18. ◼ 20:23 «Kimning gunahlirini kechürsenglar, uning gunahi kechürüm qilinidu; kimning gunahlirini tutuwalsanglar, shuning gunahi tutuwélinidu!» — bu rosullarning kishilerning gunahini toluq kechürüm qilish hoquqi bar, dégenlik emes. Undaq hoquq peqet Xudaghila tewedur. «Mat.» 16:19 we 18:18ni körüng. Bizningche, bu «gunahlarni kechürüm qilish» jamaetning tertipige baghliqtur. Éghir gunah sadir qilghan étiqadchilar jamaetke qatnishiwéremdu? Rebbimiz «Mat.» 18:15-20de bu mesile toghruluq emr béridu; bu emr boyiche jamaetning gunah sadir qilghan emma towa qilmighan qérindashlirini jamaettin chiqirish hoquqi bardur. «Korintliqlargha (1) we (2)»diki «qoshumche söz»imizni körüng, bolupmu «2Kor.» 2:11 toghruluq chüshendürüshimizni körüng. ◘ 20:23 Mat. 16:19; 18:18. ◼ 20:24 ««qoshkézek» dep atalghan Tomas» — grék tilida ««Didimus» dep atalghan Tomas». ◘ 20:27 1Yuh. 1:1. ◼ 20:28 «Méning Rebbim hem méning Xudayimsen!» — grék tilida «Méning Rebbim hem méning Xudayim!». Hazir barliq muxlislar Mesihning toluq salahiyitini tonup yetkenidi. ◘ 20:29 1Pét. 1:8. ◘ 20:30 Yuh. 21:25.