5
Nusret nezmisi
1 Shu küni Deborah we Abinoamning oghli Baraq mundaq nezme oqudi: —
2 Israilda yétekchiler yol bashlighini üchün,
Xelq ixtiyaren özlirini pida qilghini üchün,
Perwerdigargha teshekkür-medhiye oqunglar!
3 Ey padishahlar, anglanglar,
Ey emirler, qulaq sélinglar!
Men, men Perwerdigargha atap nezme oquymen,
Men Israilning Xudasi Perwerdigargha küy éytimen.
4 I Perwerdigar, sen Séirdin chiqqiningda,
Édomning yayliqidin chiqip yürüsh qilghiningda,
Yer titrep, asmanlardin sular tamchidi,
Shundaq, bulutlar yamghurlirini yaghdurdi; ◘
5 Taghlar Perwerdigarning aldida tewrendi,
Ene Sinay téghimu tewrinip ketti,
Israilning Xudasi Perwerdigarning aldida. ◼
◘
6 Anatning oghli Shamgarning künliride,
Hem Yaelning künliride,
Chong yollar tashlinip qélip,
Yoluchilar egri-toqay chighir yollar bilen mangatti;
7 Israilda ezimetler yoqap ketti,
Taki menki Deborah qozghilip,
Israilda bir ana süpitide peyda bolghinimghiche. ◼
8 Israillar yéngi ilahlarni tallidi;
Urush derwazilirigha yétip keldi.
Qiriq mingche Israilliqning arisida,
Ya bir qalqan ya bir neyze tépilisichu?! ◼
9 Qelbim Israilning emirlirige qayildur,
Ular xelq arisida özlirini ixtiyaren pida qildi;
Perwerdigargha teshekkür-medhiye oqunglar!
10 I aq ésheklerge min’genler,
I nepis zilchilerning üstide olturghanlar,
I yolda yürgenler, köngül bölünglar! ◼
11 Su ekilidighan jaylarda olja bölüshüwatqanlarning jushqun awazilirini anglanglar!
Ular shu yerlerde Perwerdigarning heqqaniy emellirini medhiyilep,
Uning Israildiki ezimetlirining heqqaniy emellirini teriplishidu.
Shu waqitta Perwerdigarning xelqi chüshüp derwazilargha yétip kélip: — ◼
12 «I Deborah, oyghan, oyghan!
Oyghan, oyghan, ghezel éytqin!
Ornungdin tur, i Baraq,
Esirliringni yalap mang, i Abinoamning oghli!» — déyishidu. ◼
13 Mana xelqning az bir qaldisi aliyjanablargha egishish üchün chüshti,
Perwerdigarning xelqi yénimgha palwan kebi chüshüp keldi. ◼
14 Mana, Efraimlardin Amalekte yiltiz tartip qalghanlar keldi;
Mana, Binyaminlarmu qowmliringgha qoshulup egiship keldi;
Makirdin emirler chüshüp keldi,
Zebulundin serdarliq hasisini tutqanlar yétip keldi. ◼
15 Issakarning emirliri Deborahqa qoshuldi;
Baraq néme qilghan bolsa Issakarmu shundaq qilip,
Uning keynidin jilghigha tap basturup étilip chüshti!
Rubenning aile-jemetliridikilerning arisida shunche ulugh niyetler qelblirige pükülgenidi! ◼
16 Sen némishqa qotanlarning ichide turup,
Qoylargha chélin’ghan neyning awazini anglashni xalap qalding?
Rubenning aile-jemetliridikilerning arisida shunche ulugh niyetler qelblirige pükülgenidi!
17 Giléadlar bolsa Iordan deryasining u teripide turup qaldi;
Danlarmu némishqa kémilerning yénida toxtap qaldi?
Ashirlar bolsa déngiz boyida jim olturuwaldi,
Déngiz qoltuqlirida turup qaldi.
18 Zebulunlar janlirini ölümge tewekkül qildi;
Naftalilarmu jeng meydanidiki yuqiri jaylarda hem shundaq qildi!
19 Padishahlar hemmisi kélip, soqushti,
Qanaaniylarning padishahlirimu urushqa chiqti;
Taanaqta, Mégiddoning su boylirida urushti.
Lékin bir’azmu kümüsh olja alalmidi!
20 Asmanlarda yultuzlarmu jeng qildi,
Orbitiliridin Siséragha qarshi jengge atlandi.
21 Kishon deryasining éqini düshmenni éqitip ketti;
Shu qedimiy derya, u Kishon deryasidur!
Ey méning jénim, pütün küchüng bilen algha basqin! ◼
22 Ularning atlirining tuyaqliri takirang-takirang qilmaqta,
Tulparliri chapmaqta, chapmaqta.
23 Merozgha lenet oqunglar, deydu Perwerdigarning Perishtisi,
U yerde olturghuchilargha lenet oqunglar,
Qattiq lenet oqunglar;
Chunki ular Perwerdigargha yardemge kelmidi,
Zalimlargha qarshi Perwerdigargha yardemge kelmidi. ◼
24 Ayallar ichide keniylik Heberning ayali Yael bext-beriketlensun,
Chédirda turghan ayallar ichide u bext-beriket tapsun!
25 Siséra su soriwidi, u uninggha süt berdi,
Ésilzadilerge layiq bir qachida qaymaq tutti;
26 U sol qolini chédir qozuqigha,
Ong qolini tömürchining bolqisigha uzatti;
Sisérani urup,
Bash söngükini chéqip,
Chékisidin yanjip ötküzüwetti. ◼
27 Siséra uning ikki putining ariliqigha qiysaydi,
U yiqildi, u ölüktek yatti,
U uning ikki putining ariliqigha qiysaydi, u yiqildi,
Qiysayghan yerde u yiqilip, jan berdi.
28 Siséraning anisi penjiridin sirtqa sep saldi,
U penjirining rojikidin towlap: —
«Uning jeng harwisi némishqa shunche uzaqqiche kelmeydu?
Jeng harwilirining atlirining tuyaq sadasi némishqa shunche hayal bolidu? — dédi.
29 Uning dédekliri arisida danalar jawab béridu,
Shundaqla, u derweqe öz-özige jawab béridu: —
30 «Ular oljilirini yighip bölüshüwatqan bolmisun yene?!
Herbir erkekke ayagh asti qilishqa bir-ikkidin qiz tegkendu,
Siséragha rengdar kiyimler,
Gül keshtilen’gen rengdar kiyimlerdin olja tegkendu,
Bulangchining boynigha aldi-keyni keshtilen’gen rengdar kiyimler tegken bolsa kérek! ◼
31 I Perwerdigar, Séning barliq düshmenliring ene shundaq yoqitilghay!
Lékin Séni söygenler quyashning örlewatqandiki qudritidek küchlük bolghay!».
Shuning bilen zémin qiriq yilghiche tinch-amanliq tapti.
◘ 5:4 Zeb. 68:7, 8, 9 ◼ 5:5 «... Ene Sinay téghimu tewrinip ketti, Israilning Xudasi Perwerdigarning aldida» — yaki «yeni Sinay téghida ayan bolghan Xudaning aldida, — Israilning Xudasi Perwerdigarning aldida». ◘ 5:5 Mis. 19:18; Zeb. 68:15, 16, 17; 97:5 ◼ 5:7 «Israilda ezimetler yoqap ketti» — yaki «Israilda kent-qishlaqlar yoqap ketti». ◼ 5:8 «Urush derwazilirigha yétip keldi» — démek, Israil tirik Xudani tashlap butlarni talliwalghini üchün Xudaning shu jazasi ularning béshigha chüshti. ◼ 5:10 «nepis zilchilerning üstide olturghanlar» — yaki «toqumlarning üstide olturghanlar». «I aq ésheklerge min’genler, i nepis zilchilerning üstide olturghanlar, i yolda yürgenler...» — bu ayette puritilghan mene belkim «I, Israilda hazir rahet künlerni körgüchiler, siler üchün öz hayatini tewekkül qilghanlarni eslenglar!» dégendek bolushi mumkin. ◼ 5:11 «Su ekilidighan jaylarda olja bölüshüwatqanlar...» — démek, nusret qazan’ghanliqtin hetta su ekelgili chiqqanlarmu oljidin özara bölüshidu. Bashqa birxil terjimisi: — «Oqyachilarning ghowghasidin qutulghanlar su alidighan jaylarda turup, Perwerdigarning heqqaniy emellirini medhiyilep, uning Israildiki ezimetlirining heqqaniy emellirini teriplishidu. Shu waqitta...». ◼ 5:12 «I Deborah, oyghan, oyghan! ... ornungdin tur, i Baraq!...» — 12-ayettiki nezme xelq qéchip chiqiwalghan taghliqtin aman-ésen chüshüp, öz shehirining derwazilirigha kelgende xushalliqidin Deborah we Baraqqa éytqan söyünüsh sözliri bolsa kérek. ◼ 5:13 «Mana xelqning az bir qaldisi aliyjanablargha egishish üchün chüshti» — démek, Xudagha sadiq bolghan «xelq qaldisi» az bolsimu, Baraq we bashqa jasaretlik ezimetlerge egeshken. Bashqa birxil terjimisi: «Xelqning az bir qaldisi küchlüklerning üstidin ghalib keldi». «Perwerdigarning xelqi yénimgha palwan kebi chüshüp keldi» — bashqa birxil terjimisi: «Perwerdigarning xelqi zalimlargha qarshi chiqishqa méning yénimgha chüshti». Bu ayetning yene birnechche xil terjimiliri uchrishi mumkin. ◼ 5:14 «Mana, Efraimlardin Amalekte yiltiz tartip qalghanlar keldi» — Efraim qebilisi eslide Amaleklerning zéminini igiligen we ularni heydiwetkenidi. «Makirdin...» — «Makir» mushu yerde Manasseh qebilisige wekillik qilidu. ◼ 5:15 «Rubenning aile-jemetliridikilerning arisida» — yaki «Rubenning éqinlirining boyida». «Rubenning aile-jemetliridikilerning arisida shunche ulugh niyetler qelblirige pükülgenidi!» — bu nahayiti hejwiy, kinayilik gep. Rubenlerde shunche yüksek niyet bolghini bilen héchnéme qilmidi (16-ayetni körüng). ◼ 5:21 «Kishon deryasining éqini ularni éqitip ketti» — mushu sözler yuqiriqi «asmanlardiki yultuzlar jeng qildi» dégen sözlerni yorutidu. Yazda Kishon deryasi éqinida su yoq déyerlik bolidu; qishta küchlük aqidu. Shunga, shu xulasige kélimizki, hawa rayi özgirip, köp yamghur yaghqachqa, Kishon deryasi téship, Siséraning jeng harwilirini éqitip ketti yaki ularni patqaqqa paturup qoydi (4-ayette shu qattiq yamghur tilgha élinidu). ◼ 5:23 «Zalimlargha qarshi Perwerdigargha yardemge kelmidi» — yaki «Baturlirini élip, Perwerdigargha yardemge kelmidi». ◼ 5:26 «Yael sol qolini chédir qozuqigha, ... chékisidin yanjip ötküzüwetti» — bu ayetlerge qarighanda Yael Siséraning béshigha qaqqan qozuqni bolqa bilen üch qétim urghan. ◼ 5:30 «Bulangchining boynigha aldi-keyni keshtilen’gen rengdar kiyimler tegken bolsa kérek!» — yaki «Méning boynumgha ikki aldi-keyni keshtilen’gen kiyimler olja qilip tegken bolsa kérek!».