15
Yoqalghan qoy we yaxshi padichi toghrisidiki temsil
Mat. 18:12-14
1 Emdi bajgirlar we bashqa gunahkarlarning hemmisi uning sözini anglashqa uning etrapigha olashmaqta idi. ◘ 2 Lékin Perisiyler bilen Tewrat ustazliri ghudungshup:
— Bu adem gunahkarlarni qarshi alidu we ular bilen hemdastixan olturidu! — déyishti. 3 Shunga u ulargha munu temsilni sözlep berdi: ◼
4 — Eger aranglarda bireylenning yüz tuyaq qoyi bolup, ulardin biri yitip ketse, toqsan toqquzini chölde qoyup qoyup yitip ketkinini tapquche izdimesmu? 5 Uni tépiwalghanda, shadlan’ghan halda mürisige artidu; 6 andin öyige élip kélip, yar-buraderliri bilen qolum-qoshnilirini chaqirip, ulargha: «Men yitken qoyumni tépiwaldim, méning bilen teng shadlininglar!» deydu. 7 Men silerge shuni éytayki, shuninggha oxshash, towa qiliwatqan bir gunahkar üchün ershte zor xursenlik bolidu; bu xursenlik towigha mohtaj bolmighan toqsan toqquz heqqaniy kishidin bolghan xursenliktin köp artuqtur. ◘
Yittirgen tengge toghrisidiki temsil
8 — Yaki bir ayalning on kümüsh dinari bolup, bir dinarni yoqitip qoysa, chiraghni yéqip, taki uni tapquche öyni süpürüp, zen qoyup izdimesmu? ◼ 9 Uni tapqanda yar-burader, qolum-qoshnlirini chaqirip, ulargha: «Méning bilen teng shadlininglar, chünki men yoqitip qoyghan dinarimni tépiwaldim» — deydu. 10 Men silerge shuni éytayki, shuninggha oxshash towa qiliwatqan bir gunahkar üchün Xudaning perishtilirining arisida xursenlik bolidu. ◼
Méhir-shepqetlik ata toghrisidiki temsil
11 U sözini dawam qilip mundaq dédi:
— Melum bir ademning ikki oghli bar iken. 12 Kichik oghli atisigha: «Ey ata, mal-mülüktin tégishlik ülüshümni hazirla manga bergin» dep éytiptu. We u öz mal-mülüklirini ikkisige teqsim qilip bériptu. ◼
13 Uzun ötmeyla, kichik oghli bar-yoqini yighishturup, yiraq bir yurtqa seper qiliptu. U u yerde eysh-ishretlik ichide turmush kechürüp mal-dunyasini buzup-chéchiptu. ◼ 14 Del u bar-yoqini serp qilip tügetken waqtida, u yurtta qattiq acharchiliq bolup, u xélila qisilchiliqta qaptu. 15 Shuning bilen u bérip, shu yurtning bir puqrasigha medikar bolup yalliniptu; u uni étizliqigha choshqa béqishqa ewetiptu. ◼ 16 U hetta qorsiqini choshqilarning yémi bolghan purchaq posti bilen toyghuzushqa teqezza boptu; lékin héchkim uninggha héchnerse bermeptu.
17 Axir bérip u hoshini tépip: «Atamning shunche köp medikarlirining aldidin yémek-ichmek éship-téship turidu; lékin men bolsam bu yerde achliqtin öley dep qaldim! 18 Ornumdin turup, atamning aldigha bérip uninggha: Ey ata, men ershning aldidimu we séning aldingdimu gunah qildim. 19 Emdi séning oghlung atilishqa layiq emesmen. Méni medikarliring süpitide qobul qilghaysen! — deymen» dep oylaptu. 20 Shuning bilen ornidin turup atisining aldigha qaytip méngiptu. Lékin atisi yiraqtinla uni körüp uninggha ichi aghritip, aldigha yügürüp chiqip, uning boynigha ésilip uni söyüp kétiptu. ◼ ◘ 21 Oghli: «Ata, men ershning aldidimu, séning aldingdimu gunah qildim. Emdi séning oghlung atilishqa layiq emesmen» — deptu. 22 Biraq atisi chakarlirigha: «Derhal eng ésil tonni ekélip uninggha kiydürünglar, qoligha üzük sélinglar, putlirigha ayagh kiydürüngler; 23 we bordaq torpaqni ekélip soyunglar; andin obdan yep, rawurus tebrikleyli! 24 Chünki méning bu oghlum ölgenidi, tirildi, yitip ketkenidi, tépildi!» — deptu. Andin ular tebrikleshkili bashlaptu.
25 Emdi chong oghli étizgha ketkeniken. U qaytip kéliwétip öyge yéqin kelgende neghme-nawa bilen ussulning awazini anglaptu. 26 U chakarlardin birini chaqirip, uningdin néme ish boluwatqinini soraptu.
27 Chakar uninggha: Ukang keldi we atang uni saq-salamet tépiwalghanliqi üchün bordaq torpaqni soydi» deptu. 28 Lékin chong oghli xapa bolup, öyge kirgili unimaptu. We atisi chiqip uning öyge kirishini ötünüptu. 29 Emma u atisigha jawab bérip: «Qara! Men shunche yildin béri quldek xizmitingde boldum, esla héchbir emringdin chiqip baqmidim. Biraq sen manga el-aghinilirim bilen xush qilghili héchqachan birer oghlaqmu bermiding! 30 Lékin séning mal-mülükliringni pahishilerge xejlep tügetken bu oghlung qaytip kelgende, sen uning üchün bordaq torpaqni soyupsen» — deptu. ◼ 31 Biraq atisi yene uninggha: «Ey oghlum, sen herdaim méning yénimdisen we méning barliqim séningkidur. 32 Emdi tebriklep shadlinishqa layiqtur; chünki bu séning ukang ölgenidi, tirildi, yoqilip ketkenidi, tépildi» — deptu. ◼
◘ 15:1 Mat. 9:10; Mar. 2:15; Luqa 5:29. ◼ 15:3 «shunga u ulargha munu temsilni sözlep berdi...» — «mushu temsil»: — bir temsil, démek. 15-babta üch temsildek körünsimu, emeliyette üch temsil peqet birla menini ipadileydu. Shunga ularni «birla temsil» dep qaraymiz. ◘ 15:7 Luqa 5:32. ◼ 15:8 «bir ayalning on kümüsh dinari bolup...» — «kümüsh dinar» bolsa grék tilida «draqma». «draqma» bir dinargha barawer bolghan pul birliki. ◼ 15:10 «towa qiliwatqan ...» — towa qilish emeliyette (meyli nahayiti qisqa bolsun) bir jeryan, elwette. «Xudaning perishtilirining arisida» — grék tilida «Xudaning perishtilirining aldida». Bu ibaridin puritiliduki, Xuda Özi «tenggisini tapqan ayal»dek xursen bolidu we perishtilermu uning xursenlikidin teng behrimen bolidu. ◼ 15:12 «Ey ata, mal-mülüktin tégishlik ülüshümni hazirla manga bergin» — démisekmu, bundaq telep éghir hörmetsizlik bolidu. «Qoshumche söz»imiznimu körüng. «u öz mal-mülüklirini ikkisige teqsim qilip bériptu» — «öz mal-mülükliri» grék ilida «uning hayatini» yaki «uning tirikchilikini». Tewrat qanuni boyiche tunji oghligha teqsim qilin’ghan miras kenjisiningkidin ikki hesse köp bolidu. ◼ 15:13 «Uzun ötmeyla, kichik oghli bar-yoqini yighishturup, yiraq bir yurtqa seper qiliptu» — «uzun ötmeyla» (grék tilida «köp kün ötmeyla») — kenji oghul telipi tüpeylidin jemiiyet aldida intayin nepretlik bolatti. ◼ 15:15 «...shu yurtning bir puqrasigha medikar bolup yalliniptu» — grék tilida ««.. shu yurtning bir puqrasigha qatnishiptu» bilen ipadilinidu. «u uni étizliqigha choshqa béqishqa ewetiptu» — démisekmu, bu choshqilarning igisi Yehudiy emes; bundaq xizmet Yehudiy yigitke nisbeten intayin yirginchlik bolatti. ◼ 15:20 «Atisi yiraqtinla uni körüp uninggha ichi aghritip, aldigha yügürüp chiqip...» — démisekmu, bu atining jemiiyet aldida yügürüshi, we shundaqla buni az dep oghlini qarshi élishqa yügürüshi «mötiwer kishining salapitige muwapiq emes» dep qarilatti. «Qoshumche söz»imiznimu körüng. ◘ 15:20 Ros. 2:39; Ef. 2:12,17. ◼ 15:30 «séning mal-mülükliringni pahishilerge xejlep tügetken» — grék tilida «séning mal-mülükliringni pahishilerge xejlep yewetken». ◼ 15:32 «Emdi tebriklep shadlinishqa layiqtur; chünki bu séning ukang ölgenidi, tirildi, yoqilip ketkenidi, tépildi» — 15-babtiki üch qisimliq temsilning mol telimi üstide «qoshumche söz»imizde azraq toxtilimiz.