16
1 Köngüldiki niyetler insan’gha tewedur;
Biraq tilning jawabi Perwerdigarning ilkididur. ◘
2 Insan özining hemme qilghan ishini pak dep biler;
Lékin qelbdiki niyetlerni Perwerdigar tarazigha sélip tartip körer. ◼ ◘
3 Niyet qilghan ishliringni Perwerdigargha tapshurghin,
Shundaq qilghanda pilanliring piship chiqar. ◘
4 Perwerdigar barliq mewjudiyetning herbirini melum meqset bilen apiride qilghan;
Hetta yamanlarnimu balayi’apet küni üchün yaratqandur. ◘
5 Tekebburluqqa tolghan köngüllerning herbiri Perwerdigargha yirginchliktur;
Qol tutushup birleshsimu, jazasiz qalmas. ◼ ◘
6 Muhebbet-shepqet we heqiqet bilen gunahlar kefarǝt qilinip yépilar;
Perwerdigardin eyminish ademlerni yamanliqtin xaliy qilar. ◼
7 Ademning ishliri Perwerdigarni xursen qilsa,
U hetta düshmenlirinimu uning bilen inaqlashturar.
8 Halal alghan az,
Haram alghan köptin ewzeldur. ◘
9 Insan könglide öz yolini toxtitar;
Emma qedemlirini toghrilaydighan Perwerdigardur.
10 Hetta padishahning lewlirige qaritip epsun oqulsimu,
Uning aghzi toghra hökümdin chetnimes. ◼
11 Adil taraza-mizanlar Perwerdigargha xastur;
Taraza tashlirining hemmisini U yasighandur. ◘
12 Padishah rezillik qilsa yirginchliktur,
Chünki text heqqaniyet bilenla mehkem turar.
13 Heqqaniy sözligen lewler padishahlarning xursenlikidur;
Ular durus sözligüchilerni yaxshi körer.
14 Padishahning qehri goya ölümning elchisidur;
Biraq dana kishi uning ghezipini tinchlandurar. ◘
15 Padishahning chirayining nuri kishige jan kirgüzer;
Uning shepqiti waqtida yaghqan «kéyinki yamghur»dur. ◼ ◘
16 Danaliq élish altun élishtin neqeder ewzeldur;
Yorutulushni tallash kümüshni tallashtin shunche üstündur! ◘
17 Durus ademning égiz kötürülgen yoli yamanliqtin ayrilishtur;
Öz yoligha éhtiyat qilghan kishi jénini saqlap qalar.
18 Meghrurluq halak bolushtin awwal kéler,
Tekebburluq yiqilishtin awwal kéler. ◘
19 Kemter bolup miskinler bilen bardi-keldide bolush,
Tekebburlar bilen haram mal bölüshkendin ewzeldur.
20 Kimki ishni pem-paraset bilen qilsa payda tapar;
Perwerdigargha tayan’ghan bolsa, bext-saadet körer. ◼ ◘
21 Köngli dana kishi segek atilar;
Yéqimliq sözler ademlerning bilimini ashurar.
22 Pem-paraset özige ige bolghanlargha hayatliqning buliqidur;
Eqilsizlerge telim bermekning özi eqilsizliktur. ◘
23 Aqilane kishining qelbi aghzidin eqil chiqirar;
Uning lewzige bilimni ziyade qilar.
24 Yéqimliq sözler goya heseldur;
Köngüllerni xush qilip ten’ge dawadur.
25 Adem balisigha toghridek körünidighan bir yol bar,
Lékin aqiwiti halaketke baridighan yollardur. ◘
26 Ishligüchining ishtiyi uni ishqa salar;
Uning qarni uninggha heydekchilik qilar. ◼
27 Muttehem kishi yaman gepni kolap yürer;
Uning lewliri lawuldap turghan otqa oxshar. ◼ ◘
28 Egri adem jédel-majira tughdurghuchidur;
Gheywetchi yéqin dostlarni ayriwéter. ◘
29 Zorawan kishi yéqin adimini azdurar;
Uni yaman yolgha bashlap kirer. ◼
30 Közini yumuwalghan kishi yaman niyetni oylar;
Léwini chishligen kishi yamanliqqa teyyardur. ◼ ◘
31 Heqqaniyet yolida aqarghan chach,
Ademning shöhret tajidur. ◼
32 Asan achchiqlimaydighan kishi palwandin ewzeldur;
Özini tutuwalghan sheher alghandinmu üstündur. ◼
33 Chek étekke tashlan’ghini bilen,
Lékin netijisi pütünley Perwerdigardindur.
◘ 16:1 Pend. 16:1; 19:21; 20:24; Yer. 10:23 ◼ 16:2 «qelbdiki niyetler» — ibraniy tilida «(ademlerning) rohliri» déyilidu. ◘ 16:2 Pend. 21:2 ◘ 16:3 Zeb. 37:5; 55:22; Mat. 6:25; Luqa 12:22; 1Pét. 5:7 ◘ 16:4 Ayup 21:30 ◼ 16:5 «qol tutushup birleshsimu,...» — bashqa birxil terjimisi: «shubhisizki,...». ◘ 16:5 Pend. 6:17; 8:13; 11:21 ◼ 16:6 «...gunahlar kefarǝt qilinip yépilar» — Tewrat dewride, gunahlar qurbanliqlar arqiliq «yépilip kechürüm qilindi» (yeni, «kefarǝt qilindi»). Injil dewrige kelgendila, gunahlar «élip tashlandi» (mesilen, «Yh.» 1:29). ◘ 16:8 Zeb. 37:16; Pend. 15:16 ◼ 16:10 «Hetta padishahning lewlirige qaritip epsun oqulsimu, uning aghzi toghra hökümdin chetnimes» — yene ikki xil terjimisi bar: (1) «Padishahning lewliride Perwerdigarning wehiyi bolsa, uning aghzi toghra hökümdin chetnimes»; (2) «Padishahning lewliri wehiyge qarap sözleydu; uning aghzi toghra hökümdin chetnimesliki kérek». ◘ 16:11 Law. 19:36; Qan. 25:13-16; Pend. 11:1; 20:10, 23 ◘ 16:14 Pend. 19:12; 20:2 ◼ 16:15 «Uning (padishahning) shepqiti waqtida yaghqan «kéyinki yamghur»dur» — ibraniy tilida: «Uning (padishahning) shepqiti «kéyinki yamghurlar»ni epkelgen buluttur». «Kéyinki yamghurlar» Israilda 3-ayda yéghip, etiyazliq ziraetlerni pishurushtek halqiliq rolni oynaydu. Shunga herbir déhqan «kéyinki yamghur»gha teshnadur, ular uni bek qedirleydu. ◘ 16:15 Pend. 19:12; Hosh. 6:3; Zek. 10:1; Yaq. 5:7 ◘ 16:16 Ayup 28:15; Zeb. 19:10; 119:72; Pend. 3:14,15; 8:11,19 ◘ 16:18 Pend. 11:2; 17:19 ◼ 16:20 «Kimki ishni pem-paraset bilen qilsa payda tapar» — yaki «nesihet sözige köngül qoyghan payda tapar». ◘ 16:20 Zeb. 2:12; 34:8-9; 125:1; Yesh. 30:18; Yer. 17:7 ◘ 16:22 Pend. 13:14 ◘ 16:25 Pend. 14:12 ◼ 16:26 «Uning qarni uninggha heydekchilik qilar» — ibraniy tilida «Uning aghzi uninggha heydekchilik qilar». ◼ 16:27 «Muttehem kishi» — ibraniy tilida «Bélialning oghli» déyilidu. «Bélial»ning menisi «erzimes» dégenlik bolup, belkim Iblisni körsitidu. ◘ 16:27 Pend. 12:18 ◘ 16:28 Pend. 15:18; 26:21; 29:22 ◼ 16:29 «Uni yaman yolgha bashlap kirer» — ibraniy tilida «Uni yaxshi emes bir yolgha bashlap kirer». ◼ 16:30 «Közini yumuwalghan kishi» — yaki «köz qisquchi kishi», «közini chimildatquchi adem». ◘ 16:30 Pend. 6:13,14 ◼ 16:31 «Heqqaniyet yolida aqarghan chach, ademning shöhret tajidur» — ayetning bashqa birxil terjimisi: «Aq chach bolsa ademning shöhret tajidur; u heqqaniyet yolida peyda bolidu». ◼ 16:32 «Özini tutuwalghan» — ibraniy tilida: «Öz rohini idare qilidighan» dégen sözler bilen ipadilinidu.