13
Ee To Vateꞌ E Banabas Me E Söl, Pare Vanö Raoe Pa Nok A Kiu Vaꞌaus
1 Topnin i ra napan va po vaman varih pa vöön va Antiök, eꞌ to teꞌ non a ma teꞌ vanënën soe, me o teꞌ vavaasis. E Banabas, ke Simeon a meh ëhnaneah Niker, me e Lusius va pa vöön Saëriniꞌ, ke Manaën, a teꞌ poan a teꞌ sunön e Hëërot, me e Söl. 2 Ee to teꞌ ne pa taateꞌ hin me vapenpen in a taëën. Ka Tuvuh Vasioꞌ soe ke raoe pan, “Eöm se vateꞌ e Banabas pen Söl pa kiu vëh nöꞌ to vaoe voh raoe pa nok.” 3 Ivëh, kee vapenpen e ne pa taëën, pare hinhin ne ko vahoꞌ a koreere manih pe Banabas pen Söl, ko vanö ee pee pon.
E Banabas pen Söl To Heꞌ A Soe Vih Manih Pa To Saëprus
4 A Tuvuh Vasioꞌ to heꞌ kokoman e Banabas pen Söl, kee nö ne manuh vöön Selusiaꞌ to teꞌ non sinten tahiꞌ. Manih Selusiaꞌ ee pon to tok po paröꞌ, pare nö ee pa to Saëprus. 5 Ee to vos ee vöön Salamis, pare ho ee pa iuun hinhin soneꞌ po Jiuꞌ, pare vatvus ee pa soe pe Sosoenën. E Jon Mak to nö vaꞌpeh me raoe, pareꞌ vaꞌaus non raoe pa nok a kiu.
6 Ee to vatvi vahik ee pa to Saëprus, pare vos ee vöön Pafos. Manih Pafos ee to ep in a pah teꞌ to pikpiuk non pan, eꞌ a teꞌ vanënën soe, eꞌ a to Jiuꞌ, a ëhnaneah e Bajisas. Eꞌ a teꞌ nonok ëtoꞌ. 7 Eꞌ to teꞌ vaꞌpeh me non a teꞌ susun pa kaman, a ëhnaneah e Sergius Pölus. E Sergius Pölus a teꞌ nat, ko teꞌ me non o kokoman vih, pareꞌ vaoe en maꞌ pe Banabas pen Söl, eꞌ to iu pënton non pa soe pe Sosoenën. 8 Ivëhkëk, e Bajisas a meh ëhnaneah ‘e Elimas’, po to Grik, eꞌ to iu vöknah non o vavaasis pe Banabas pen Söl pa ö neꞌ se rëh ke o vaman pe Sergius Pölus keꞌ koe a vaman e Ieesuꞌ. 9 Ke Söl, a meh ëhnaneah e Pöl to puh rakah non pa Tuvuh Vasioꞌ to kuteꞌ rakah non pe Elimas, pareꞌ soe pan, 10 “E susun po oraꞌ hat to teꞌ non pën, kën teꞌ nom pa taateꞌ piuk, a taateꞌ vih totoopin nën to rës e nom, parën mimiröꞌ nom o iu vih pe Sosoenën. Eën pöꞌ to hikta iu rakah nom a taateꞌ vih pamëh? 11 E Sosoenën se vakmis a oah taneo non varuꞌ vamanih, eën se kehoꞌ voh eom pa ma siꞌ poen.” E Pöl to soe va nën, ka varuꞌ vakomanih a matan e Elimas to ununöh en, keꞌ ep vapopoen en. Keꞌ vaiu vah non ta teꞌ se öt pa koreneah, pareꞌ me vataare poan a hanan. 12 E voe susun va pa kaman to ep in a tah vaꞌih to tavus, ko töhkak po vavaasis vih va pe Sunön, pareꞌ vaman en pe Sunön.
E Banabas Pen Söl To Heꞌ A Soe Vih Manih Antiök Va Pa Muhin Va Pisidiaꞌ
13 E Pöl me a ma teꞌ nee to pët nönö vah ne, to këh ee pa vöön Pafos, pare tok po paröꞌ ko nö ee Perga pa muhin va Pamfiliaꞌ. Ke Jon Mak këh en pee Pamfiliaꞌ ko nö hah en Jerusalëm. 14 Ee to nö pet ee, to këh ee pa vöön Perga ko nö, pare vos ee vöön Antiök pa muhin va Pisidiaꞌ. Ko Poen Apaapo nee to ho pa iuun hinhin soneꞌ po Jiuꞌ, pare ihoꞌ e ne. 15 Ee to ëh a pah ö po Vavaasis pe Mosës, me a ma kiun po teꞌ vanënën soe, ke susun va pa iuun hinhin soneꞌ hi e Pöl pen Banabas ko soe pan, “Poa kea, emöm to iu a no neöm se heꞌ a soe va pa vaeh o vaman pemöm.”
16 Ke Pöl kë a koren ko sun pareꞌ soe pan, “Eöm a napan va Israël, me a ma meh napan varih to vasunön nem e Sosoenën, pënton a neöꞌ öm. 17 E Sosoenën to eöꞌ a kën sipuura a napan va Israël to teꞌ voh ne a nap aun manih pa muhin va Isip, ke Sosoenën vapeo rakah en pee. E Sosoenën po kikis apuh koman peꞌ, eꞌ to me tavus këh maꞌ raoe a muhin va Isip. 18 Ka manih pa moeh upin po 40 kirismas a napan va Israël to vatösoe voh i ne e Sosoenën, ivëhkëk, eꞌ to iu vaꞌaus avoeꞌ voh e non pee. 19 Eꞌ to ip vamët, ko miröꞌ o tönim me o pöök vuteꞌ pa ma vöön va Keenan, pareꞌ heꞌ en pa napan peꞌ, a napan va Israël po oeh kurus pee. Eꞌ to kon a napan va Israël o 450 kirismas pa vaneah o oeh avoes va Keenan.
20 Vasuksuk neꞌ to vasun a ma teꞌ susunön to matop me a kiiki a pop pa napan va Israël. A taateꞌ pamëh to nö maꞌ, ko öök pa ö ne Samuël a teꞌ vanënën soe to teꞌ non a teꞌ sunön pee.
21 E Pöl to vaato avoeꞌ e non, pareꞌ soe pan, “Po poen no a napan va Israël to hin a teꞌ sunön pa matop raoe, e Sosoenën to heꞌ raoe e Söl, e sunaiꞌ e Kis. Eꞌ a teꞌ va po vuteꞌ pe Bënjamin. Eꞌ to teꞌ non a teꞌ sunön pee po 40 kirismas. 22 E Sosoenën to vahik en pe Söl këh a tasun, pareꞌ vateꞌ varuꞌ en pe Devit a teꞌ sunön pa matop a napan va Israël. E Sosoenën to soe ke ra napan pan, ‘E Devit e sunaiꞌ Jësiꞌ, eꞌ a teꞌ nöꞌ to iu rakah noꞌ. Eꞌ se nok a ma tah pa ö nöꞌ to iu va noꞌ.’ 23 E Ieesuꞌ a teꞌ va po vuteꞌ pe Devit, ke Ieesuꞌ a teꞌ ne Sosoenën to vateꞌ voh eah pa kon hah a napan va Israël vamanih pa ö ne Sosoenën to soe vaman vavoh.
24 E Pöl to vaato avoeꞌ e non, pareꞌ soe pan, “E Ieesuꞌ to meꞌ voh e non pa taneo a kiu peꞌ, e Jon he vanënën ke non pa napan va Israël pa ö se panih a ma taateꞌ hat pee, ko vatet a taateꞌ vih, kee pupui raoe. 25 A siꞌ ö hat ke Jon vahik en pa kiu, peꞌ pareꞌ soe ke ra napan pan, ‘Eöm koman nem pan, eöꞌ eteh? Eꞌ hikta teꞌ non pan, eöꞌ ivëh nöm to anoeh voh e nem. Ivëhkëk, pënton öm. A pah teꞌ se suk maꞌ neoꞌ, eöꞌ hikta vih onöt noꞌ pa vaꞌaus eah pa ihan o uris vëh pa poa suꞌ peꞌ.’
26 E Pöl to vaato avoeꞌ e non ko soe pan, “Ea a ma napan va Israël, ea o pus koaꞌ pe Abraham, me eöm a ma meh upöm teꞌ to hikta teꞌ nem pan eöm ro Jiuꞌ to vasunön nem e Sosoenën, a soe pe Sosoenën to teꞌ va non manih pa Soe Vih to soe ka ra, pan e Ieesuꞌ to hehe a ra. 27 O teꞌ susun to teꞌ ne Jerusalëm, me a ma napan to hikta nat voh ne a ö ne Ieesuꞌ se kon hah a ra, pare hikta maaka ne a soe voh po teꞌ vanënën soe vëh nee to ëhëh ne po Poen Apaapo. Ee to vateꞌ poë po vahutët ka tah pamëh to vapuh en pa soe voh po teꞌ vanënën soe. 28 Ee to hikta taum ro ta hat manih peꞌ, nee se voh ip vamët suk poë, ivëh, kee hin a teꞌ susun e Paëlat a ö nee se ip vamët poë. 29 Ee to nok vahik ee pa ma tah pa ö no teꞌ vanënën soe to kiun suk vavoh manih po Puk Vapenpen. Ee to vöknah këh a kuruse, pare pe ee peꞌ po vapeepe. 30 Ivëhkëk, e Sosoenën to vatoꞌtoꞌ taneꞌ hah poan po vapeepe. 31 A ma poen peo, neꞌ to tavus hah a napan varih neꞌ to taneꞌ me voh maꞌ Galiliꞌ, ko öök maꞌ Jerusalëm. Ee a ma napan to ep voh ne a ma tah poë varih, pare vatvus ne a soe manih pa napan va Israël.
32-33 E Pöl to vaato avoeꞌ e non pareꞌ soe pan, “Ivëh, kemöm teꞌ nem pa heꞌ a Soe Vih manih peöm. A ma tah varih moaan voh ne Sosoenën to soe vaman voh a ö neꞌ se heꞌ e sipuura, kuru vëh e Sosoenën to heꞌ en pe Ieesuꞌ manih pea a ma pus koaꞌ pee. Eꞌ o heꞌ pe Sosoenën manih pea, suk eꞌ to sun hah ko teꞌ toꞌtoꞌ e non. E Sosoenën to vatoꞌtoꞌ taneꞌ hah e Ieesuꞌ po vapeepe, pa ö no Puk Vaëhëh to kiun va non pan,
‘Eën e koaꞌ peöꞌ,
kuru eöꞌ e tamömah.’ Sng 2:7
34 E Sosoenën to sosoe suk non a ö neꞌ to vatoꞌ hah Ieesuꞌ pan, eꞌ se vatoꞌ poan keꞌ hikta se mët hah non ko koa. Pareꞌ soe pan,
‘Eöꞌ to tapui a neöm,
paröꞌ heꞌ a ma tah vihvih moaan voh nöꞌ to soe voh a ö söꞌ heꞌ e Devit,
köm se ep ko vaman rakah.’ Ais 55:3
35 Ka manih po meoh Vaëhëh e Sosoenën to soe vamanih pan,
‘Eën se nat nom anoe a teꞌ vivihan pën,
keꞌ koaꞌ koman o vapeepe.’ Sng 16:10
36 E Pöl to vavaato avoeꞌ e non, pareꞌ soe pan, “E Devit to vavatet voh non o iu pe Sosoenën, ko mët en, kee pe poë havin a ma supnaiꞌ peꞌ, keꞌ koa en koman koveꞌ. 37 Ivëhkëk, a teꞌ vëh ne Sosoenën to vatoꞌ taneꞌ po vapeepe, eꞌ to hikta koa voh. 38-39 Ivëh, kën kea, eöm se nat vavih va nem manih pan, e Ieesuꞌ a paeh varoe se ihan anoe a ma hat pa napan kurus pa ö nee se vaman ne poë, kee vakamöꞌ me e Sosoenën keꞌ pokaꞌ raoe o teꞌ totoopin. Ivëhkëk, o Vavaasis pe Mosës to hikta onöt non a ihan anoe a ma hat peöm, köm teꞌ nem a ma teꞌ totoopin. 40 Ivëh, köm se matop nem a tah pamëh tomeꞌ tavus a neöm vamanih pa ö no o teꞌ vanënën soe to soe vavoh. Ee to soe vavoh manih pan,
41 ‘Eöm a ma teꞌ varih to vavovoeak me vapikpiuk nem e Sosoenën,
eöm se matop nem.
A kiu vëh nöꞌ to nonok noꞌ manih po poen nöm to teꞌ toꞌtoꞌ nem,
a teꞌ se keh soe vamaaka ro ken peöm pa ma tah nöꞌ to nonok noꞌ,
eꞌ a ma tah varih nöm se keh koe a vaman,
eöm se mët em.’ ” Hab 1:5
42 E Pöl pen Banabas to tavus këh ee pa iuun hinhin soneꞌ po Jiuꞌ, ka ma teꞌ nö maꞌ, pare soe ke raoe pan, “Po moeh Poen Apaapo eöm se nö maꞌ paröm soe vamaaka hah ka möm a ma soe varih nöm to soe ka möm ko vapet o vavaasis pamëh.” 43 A ma napan to tavus vahik ee, pare suk ee pe Pöl pen Banabas. Ka ma napan varih ee o Jiuꞌ, me a ma teꞌ varih to hikta teꞌ pan ee ro Jiuꞌ to panih, ko vavatet ne a ma taateꞌ po Jiuꞌ. E Pöl pen Banabas to vakikis ne raoe pan, ee se teꞌ tamoaan ne paan o ururuan pe Sosoenën.
44 Po meoh Poen Apaapo a napan kurus va pa vöön pamëh, to nö ee maꞌ pa pënton a soe pe Sosoenën. 45 Ivëhkëk, o Jiuꞌ varih to hikta vaman ne to ep a nap peo rakah to tönun maꞌ ko kokoman pee hikta teꞌ vih non. Ee to punöꞌ rakah e ne pa vöknah a soe pe Sosoenën, pare soe pan, e Pöl to pikpiuk e non. 46 Ivëhpëhkëk, e Pöl pen Banabas to eh rakah ee ko soe pan, “O man, emöm se voh heꞌ momoaan a neöm a soe pe Sosoenën, ivëhkëk, eöm to heꞌ tonun voh a soe pamëh. Keꞌ teꞌ va non manih peöm to hikta onöt nem a kon o toꞌtoꞌ tamoaan. Ivëh, kemöm se këh em peöm, pamöm nö em po meoh upöm napan to hikta teꞌ ne pan ee ro Jiuꞌ pa heꞌ raoe a soe. 47 E Apuh to soe ka möm pan,
‘Eöꞌ to vahoꞌ a oah vamanih po ëman to vovoh ke non a napan,
kën se vaꞌaus a ma meoh upöm napan to hikta teꞌ ne o Jiuꞌ va pa meh vöön manih po oeh kurus,
ke Sosoenën se kon hah raoe.’ ” Ais 49:6
48 A ma napan to hikta teꞌ ne pan ee ro Jiuꞌ to pënton a soe pamëh ko kokoman pee pah vih rakah en. Kee vaeö rakah ne a Soe Vih pe Sosoenën to ruk raoe, suk e Sosoenën to eöꞌ raoe, kee tavus ee a napan va po vaman to kon o toꞌtoꞌ tamoaan. 49 Ka napan varih pa muhin pamëh, kon kurus ee pa soe pe Sunön. 50 Ivëhkëk, o Jiuꞌ varih to hikta vaman ne to kunkuin ee po kokoman po teꞌ susunön varih vöön me ro köövo susunön varih to vaman ne a taateꞌ po Jiuꞌ, kee vakihat me ee pe Pöl pen Banabas. Pare veo tavus këh ee pee pa vöön pee. 51 Ivëh, ke Pöl pen Banabas sisinuh ee po kusan vëh pa moeere pa matan a napan to vatösoe ne manih vöön Antiök. Pare këh ee pa vöön pamëh, ko nö pet ee manuh vöön Aëkoniam. 52 Ivëhkëk, ka ma teꞌ varih to vaman ne e Ieesuꞌ manih vöön Antiök, teꞌ rakah me e ne po vaeö, suk a Tuvuh Vasioꞌ to puh non pee.