\NormalFont\ShortTitle{Amɔse}

{\MT Amɔse

\par }{\MTB Ná-Sɛʋɛi

\par }{\IMT Sɛʋɛi lɔɔzeizuʋɛ ma woo mɔungiti

\par }{\IP Amɔse ná-GALA gooiti ka ti sɛʋɛi nii zu. Amɔse ɠɛni togani makɛ nu (1:1) ta tii ɠɛɛ nui (7:14). Naa ʋoluma, GALA ge tolini ga é ɠɛ ga ná-GALA goo wo nui. Amɔse ɠɛni ga Tekoa taa wolai zu nu. Tekoa ɠɛni Zuda masadai zu, nii é ɠɛni lɛkpɛma nu yeezazu ʋelei, kɛlɛ Amɔse ná-keela wooi bɔɔlɔzu ɠɛni liizu Izilayɛle masadai ʋɔ, nii é ɠɛni lɛkpɛma nu ɠɔʋɛzu ʋelei. Amɔse GALA gooiti boni siɛgi zu Woziase ɠɛni la ga Zuda masagi, naazu Zeloɓoame velesiɛi ɠa é ɠɛni ga Izilayɛle masagi, kona undɔfela puulɔɔlugɔ (750) ɠɛɠala, aisa Yesu Kilista ʋa zɔlɔɔ.

\par }{\IP Gaaɠwɛsu mɔun felegɔiti su, Amɔse GALA gooi woni zii mɔinmɔin daalɔɠɔma, kɛlɛ ná-keela wooi bɔɔlɔzu ɠɛni liizu Izilayɛle ʋɔ. Naama yeeɠɛɠalai ɠɛni ga dituɠɔma yeeɠɛɠalai Izilayɛle ʋɛ. Dituɠɔma yeeɠɛɠalai naa zu, ti yeemani GALA ma, ti ɗa bala nuiti maanɔɠɔ (2:6). GALA ná-tukpɔɠaaleʋei ɠɛni ga kɛni ta la li ga tiye duɔlai zu (7:17). Anɛɛ naa ʋe, GALA ge minazeɠeni ga toɠa ɓɔ Izilayɛle nuɓusɛiti ba, ti zɔɔma yooiti so ʋolu, niiti ti masadai ɠɛɛni ti unda pɔlɔma (9:12).

\par }{\IOT Unsosuʋɛ

\par }{\IO 1. Amɔse ɓɔɠɔ lɛɛ vai (1:1).

\par }{\IO 2. É GALA ná-tukpɔɠaaleʋei ma vaa wogɛ zii mɔinmɔin daalɔɠɔma (1:2—2:16).

\par }{\IO 3. É tukpɔɠaaleʋe vai woni Izilayɛle laalɔɠɔma ta dii vai duɔlai zu (3:1—9:10).

\par }{\IO 4. GALA ge minazeɠeni ga toɠa Izilayɛle ɠidaaleʋe nui mɔtaiti gaaɠale ma (9:11-15).



\par }\ChapOne{1}{\SH Sɛʋɛ ungi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wooi niiti ka Ɠɔoɠɔ GALAGI dɛɛni ga Amɔse, Tekoa taazuʋɛ logani makɛ nui gila ge ɠɛni de. Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛni pɔ Izilayɛle laalɔɠɔma, Zuda masagi Woziase ná-siɛgi zu, ta Izilayɛle masagi Zeloɓoame velesiɛi ná-siɛgi zu, Zoase ná-doun zunui. Niima vaiti kɛɛʋɛ kona felegɔ leʋe pɛ, zou ɓalii ʋa ɠɛ.

\VS{2}É ɠɛni ɠɛɛzu ma:

\par }{\Q «Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠa zikɔzu Siyɔn,

\par }{\Q gooi ɠa ɠulazu Zeluzalɛme.

\par }{\Q Togani lo nuiti ta-lufa lɛnugiti suɠaalɛiɗa

\par }{\Q Kaalamɛle gizei unmaʋɛ vɔa.»


\par }{\SH Siili nuiti daalɔɠɔma
\par }
{\Q \VS{3}Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Damase nuiti ti tɔ koloɠolo mɔinmɔin kɛɛʋɛ, da ge leʋe.

\par }{\Q Naa ɠa é ba, gè la zeɠea nà-devei ʋolu pɛ.

\par }{\Q Mazɔlɔɔ ti Galaade nuiti koloɠologɛ

\par }{\Q ga wozawoli ɠali ɠaazoɓagi.


\par }{\Q \VS{4}Nà ʋaazu abui losu Ɠazayɛle ná-pɛlɛyeɠei ʋa,

\par }{\Q toɠa Ɓɛne-Ɠadade ʋoluzeizuʋɛti gala.


\par }{\Q \VS{5}Nà Damase taai ma ɓogiti galeɠale da,

\par }{\Q gè Avɛne nɛmɛi naa zu nuɓusɛiti undaaʋili,

\par }{\Q ta zɔi é masadai ɠɛɛzu Ɓɛte-Edɛne ʋɛlɛi wu.

\par }{\Q Siili nuɓusɛiti ta li duɔlai zu Kiil.»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠa é boga.


\par }{\SH Filisiti nuiti daalɔɠɔma
\par }
{\Q \VS{6}Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Gaza nuiti ti tɔ koloɠolo mɔinmɔin kɛɛʋɛ, da ge leʋe.

\par }{\Q Naa ɠa é ba, gè la zeɠea nà-devei ʋolu pɛ.

\par }{\Q Mazɔlɔɔ ti liini ga kasoɠa nu mɔinmɔin,

\par }{\Q ti naati fe Edɔme ya ga duɔiti.


\par }{\Q \VS{7}Nà ʋaazu abui losu Gaza ziɠigi ʋa,

\par }{\Q toɠa poluzeizuʋɛti gala ná.


\par }{\Q \VS{8}Nà Asadɔde taaʋeaiti undaaʋili,

\par }{\Q ta zɔi é masadai ɠɛɛzu Asekalɔn.

\par }{\Q Nà Ekelɔn loɠa,

\par }{\Q Filisiti nuiti kpein ti undaa ɠa ʋili, kulaba la ba.»

\par }{\Q Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠa é boga.


\par }{\SH Tiil nuiti daalɔɠɔma
\par }
{\Q \VS{9}Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Tiil nuiti ti tɔ koloɠolo mɔinmɔin kɛɛʋɛ, da ge leʋe.

\par }{\Q Naa ɠa é ba, gè la zeɠea nà-devei ʋolu pɛ.

\par }{\Q Mazɔlɔɔ ti la ɠizɛni kɛɛɠɛloun minazeɠegi zu,

\par }{\Q ti liini ga taa mɔinmɔin su nuɓusɛiti pɛ Edɔme ʋɔ duɔlai zu.


\par }{\Q \VS{10}Nà ʋaazu abui losu Tiil ziɠigi ʋa,

\par }{\Q toɠa poluzeizuʋɛti gala ná.»


\par }{\SH Edɔme nuiti daalɔɠɔma
\par }
{\Q \VS{11}Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Edɔme nuiti ti tɔ koloɠolo mɔinmɔin kɛɛʋɛ, da ge leʋe.

\par }{\Q Naa ɠa é ba, gè la zeɠea nà-devei ʋolu pɛ.

\par }{\Q Mazɔlɔɔ ti ʋilɛgɛ ti-ɠɛɛlointi polu ga boɠa zɔkpɔi,

\par }{\Q ti gaazumaawɔinɠai pɛ tooni ya,

\par }{\Q ti la looɠoni pɛ ga naati kpɔlɔa ga ta-yiiɠaawanai,

\par }{\Q ti ta-vaawanamai zeiʋɛ yiima kpaan.


\par }{\Q \VS{12}Nà ʋaazu abui losu Teman taai ʋa,

\par }{\Q toɠa poluzeizuʋɛti gala Ɓosela taazuʋɛ.»


\par }{\SH Amɔn nuiti daalɔɠɔma
\par }
{\Q \VS{13}Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Amɔn nuiti ti tɔ koloɠolo mɔinmɔin kɛɛʋɛ, da ge leʋe.

\par }{\Q Naa ɠa é ba, gè la zeɠea nà-devei ʋolu pɛ.

\par }{\Q Mazɔlɔɔ ti koma nuiti kogiti daaʋalini Galaade,

\par }{\Q nii a kɛ ti ta-yooi zuwɔɔlɔ.


\par }{\Q \VS{14}Nà ʋaazu abui losu Laɓa ziɠigi ʋa,

\par }{\Q toɠa poluzeizuʋɛti gala ná.

\par }{\Q Naa ɠa ɠɛɛzu ga kɔɔɠɔ voloi,

\par }{\Q kɔɔi maalugi zaama,

\par }{\Q tɔngɔlɔ fiilɛi zaama, yeei fiilɛ wolai lokoleʋezu la.


\par }{\Q \VS{15}Ta-masagi ɠa li duɔlai zu,

\par }{\Q ta ná-kundiɠiiti.»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠa é boga.




\par }\Chap{2}{\SH Moaɓe nuiti daalɔɠɔma
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Moaɓe nuiti ti tɔ koloɠolo mɔinmɔin kɛɛʋɛ, da ge leʋe.

\par }{\Q Naa ɠa é ba, gè la zeɠea nà-devei ʋolu pɛ.

\par }{\Q Mazɔlɔɔ ti Edɔme masagi ma ɠaeiti galani,

\par }{\Q ti kɛ ga sɛɠɛ yuʋui.


\par }{\Q \VS{2}Nà ʋaazu abui losu Moaɓe yooi ʋa,

\par }{\Q toɠa poluzeizuʋɛti gala Keliyɔte taazuʋɛ,

\par }{\Q Moaɓe nuiti undaa ɠa ʋili faa wuuleegi zaama,

\par }{\Q kɔɔ ɓee wooi ta koolei lugi zaama.


\par }{\Q \VS{3}Gè ta-masagi zuwuɠaaleʋe, ta ta-ɠundiɠiiti pɛ.»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠa é boga.


\par }{\SH Zuda nuiti daalɔɠɔma
\par }
{\Q \VS{4}Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Zuda nuiti ti tɔ koloɠolo mɔinmɔin kɛɛʋɛ, da ge leʋe.

\par }{\Q Naa ɠa é ba, gè la zeɠea nà-devei ʋolu pɛ.

\par }{\Q Mazɔlɔɔ ti ɠɛlɛni nà-tɔgi ʋa,

\par }{\Q ti la nà-deveiti soni,

\par }{\Q ti ɓɔɠɔ ʋilɛga kakagi zu, zɛɛ ɠalagiti polu,

\par }{\Q niiti ti-mɛmɛwolani ti ʋilɛni ti ʋolu mɔungi.


\par }{\Q \VS{5}Nà ʋaazu abui losu Zuda yooi ʋa,

\par }{\Q toɠa poluzeizuʋɛti gala Zeluzalɛme taazuʋɛ.»


\par }{\SH Izilayɛle nuiti daalɔɠɔma
\par }
{\Q \VS{6}Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Izilayɛle nuiti ti tɔ koloɠolo mɔinmɔin kɛɛʋɛ, da ge leʋe.

\par }{\Q Naa ɠa é ba, gè la zeɠea nà-devei ʋolu pɛ.

\par }{\Q Mazɔlɔɔ ti sɔbalala nui ʋɔdini,

\par }{\Q kuye walii vaa zu nii é la zooni salazu,

\par }{\Q ti bala nui ʋɔdi, saʋala gila fai zu.


\par }{\Q \VS{7}Ta ziɛzu bala nuiti ma,

\par }{\Q ti ɗa naati un golo fufiligi zu,

\par }{\Q ti ɗa toomai ɠɛ ga maawɔin nuiti.

\par }{\Q Doun zunui ta kɛɛɠɛ ti ɗa ɓɔɠɔ maavalibo anzalopo ɠilagi ma,

\par }{\Q ti ɗa ɓaaɠula dàasei ɲadegai ma ga naama vai.


\par }{\Q \VS{8}Ta-zalaɠa ɠulazuʋɛ ɠilagilagi kpein,

\par }{\Q ta ʋuuni kpɔunma zeɠeiti su.

\par }{\Q Ta-ɠala fali ʋɛlɛiti bu,

\par }{\Q ta dɔɔi ɓɔlezu nii ti kulaai nuiti zea ga tɔgi.


\par }{\Q \VS{9}Nà ma, gè Amool nuiti undaaʋilini wo ʋɛ,

\par }{\Q nui niiti ti ɠoozani eɠɛ sɛdele gului,

\par }{\Q ti ɓakpaai ga sɛne guluiti kɛʋele.

\par }{\Q Gè ti ɠoloɠoloni, é zo ti-ma zapeiti ma,

\par }{\Q é zeeli ti-ma waaiti ma.


\par }{\Q \VS{10}Naa ʋa ɠɛ, nà ɠa gè wo ɠulani Ezipete yooi zu,

\par }{\Q gè lo wo luɠɔ kona ʋuunaanigɔ (40) laawu teʋebai zu,

\par }{\Q nii a kɛ gè Amool nuiti ta-yooi ve wo ʋɛ ga wɔnɔ.


\par }{\Q \VS{11}Naa ʋoluma, gè GALA goo wo nuiti buzeɠeni wo-loun zunuiti saama,

\par }{\Q gè tanigaa wuzeɠe wa-wuzeɠe niinɛgiti saama,

\par }{\Q niiti ti ɓɔɠɔ ɠalivaai Ɠɔoɠɔ GALAGI ma.\FTNT{*}{{\FR 2:11 }{\FR{2:11
}}{\FT{Wɛlɛ ʋɛ:
}}{\XT{GlS 6:1-21}}{\FT{.}}}

\par }{\Q Nà wo ɠaazaɠasu, Izilayɛle nuiti,

\par }{\Q ʋele lɛi é ʋa ɠɛ la ɓaa?»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{12}«Tama, wo dɔɔi logɛ naama nuiti da, ti kpɔɔle, niiti ti ɓɔɠɔ ɠalivaai,

\par }{\Q wo ɠɛ GALA goo wo nuiti ma,

\par }{\Q ti mina mɔ ɓɔɛ dàaseigi zu.


\par }{\Q \VS{13}Naa ɠa é ba, ʋɛ wo ná, nà wo ɠoloɠolosu ná,

\par }{\Q eɠɛʋelei wotoloi a ɗa pɔlɔi ɠolo la ɠɔɠɔwu,

\par }{\Q siɛgi zu daavegai la ga molo ɠiliiti.


\par }{\Q \VS{14}Zɔi suvilaai ɓizɛzu, naa la lɔɔɠuzu zɔlɔɔga,

\par }{\Q zɛbɛsu nuiti ti la zooga zɛbɛi lɛɛzu,

\par }{\Q kɔɔɠuluɓa wolaiti ti la zooga ɓɔɠɔ ɠizosu.


\par }{\Q \VS{15}Mɛɛn ʋili nuiti ti la yɛga losu kpaan,

\par }{\Q kɔɔi la ʋoola kpizɛ wo nu wolai ʋa,

\par }{\Q soo ɓizɛ zalaʋusui la ɓalaa yɛnvui yɛga ʋoluzu.


\par }{\Q \VS{16}Kɔɔɠuluɓa wolai ɠa ʋela ga ɠabei naama voloi,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}Izilayɛle nuɓusɛiti, wa ʋe, pɛlɛyeɠei wɔi kpein Ɠɔoɠɔ GALAGI wo ɠulaai Ezipete yooi ʋa, à woilo nii ma, Ɠɔoɠɔ GALAGI bosu wo ma:


\par }{\Q \VS{2}«Eteai zu ʋɛlɛyeɠeiti kpein saama,

\par }{\Q wa ɠila kpe ka gè yiimazeɠeni ga woye.

\par }{\Q Naa ɠa é ba, nà wo lolisu,

\par }{\Q wo ɠonabo ga wa-vaaɠaaza golaiti.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Zunu felegɔa ta ɗa siɛi ɓɔ,

\par }{\Q ni ti la zolooni ma dɛ mɔunpa ɓaa?


\par }{\Q \VS{4}Zalai ɠa ɗa zikɔ nɛi fuun dɔɓɔi zu,

\par }{\Q ni é la ɠɔnɔ kaani, é pɔ ga é so?

\par }{\Q Zala yiʋoi wooi ɠa ɗa ɠula nɛi ná-zeɠei zu,

\par }{\Q ni é la dɛ ani zoni ɓaa?


\par }{\Q \VS{5}Wɔnii ɠa ɗa lɔ nɛi wɔni zo tumɔi ɠa,

\par }{\Q ni é la zeini tuɠɔ ga balii?

\par }{\Q Wɔni zo tumɔi maa ɠa ɗa ɓili nɔ, ni é la ani zoni ɓaa?


\par }{\Q \VS{6}Koolei ɠa ɗa vɛ nɛi taazuʋɛ,

\par }{\Q ni nuɓusɛiti ti la ɠɛɛni unga wuulee?

\par }{\Q Faaɓa ka ɗa zeeli nɛi taai ma,

\par }{\Q ni Ɠɔoɠɔ GALAGI la vaani bu?


\par }{\Q \VS{7}Zenɔ ɠana é la, Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI la ɗa ga faa nɔpɛ kɛ,

\par }{\Q ni é la ná-kisiɛi lɛɛni ga ná-botiɠɛ nuiti, GALA goo wo nuiti.


\par }{\Q \VS{8}Zalai zikɔa, ɓɛ ɠa é la lua?

\par }{\Q Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛa,

\par }{\Q ɓɛ ɠa é la GALA gooi laazeelia?


\par }{\SH Samali laalɔɠɔma
\par }
{\Q \VS{9}À zeze Asadɔde ta Ezipete ti-ʋoluzeizuʋɛti,

\par }{\Q wo ɠɛ ma: «À ɠaalɛ ba Samali ɠizeiti ma,

\par }{\Q wo pɛtɛ ʋelei faa wuuleegi mɔinɗai la ti zaama,

\par }{\Q naa ʋɛɛ nimizai ʋa dɔai ná.»


\par }{\Q \VS{10}«Ti la zooni telebodai ziɛzu.

\par }{\Q Ta ɠaalɛɛzu ba ti-ʋoluzeizuʋɛti,

\par }{\Q niiti ti zɔlɔɔsu faa zuɠoloɠologi ta toomai zu,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{11}Naa ɠa é ba, Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «È zili nui ɠa ʋa, é zooi maaɠaku, é è-zɛbɛi ɠula è ya,

\par }{\Q tama ta è-ʋoluzeizuʋɛti ma zɔɔlaiti seɠe toomai zu.»


\par }{\Q \VS{12}Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Ʋelei baala makɛ nui a ɗa baalagi ɠɔɠɔ felegɔi ɓaa goi ɠilagi ɠula la zalai la,

\par }{\Q ʋele ɠana Izilayɛle nui niiti ti Samali ta ɠula la ti zili nui ya,

\par }{\Q kpɔkpɔ kpuɠa go ɓaa bete ɠɔɠɔ ɓuɠa nɔ ɠa a yɛ ná.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}«À woilo, wo nii laazeeli Zakɔɓe ná-pɛlɛyeɠei ma,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI, Fai-Pɛ-Maliɠii wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{14}«Voloi gè wuzeɠezu la Izilayɛle loɠa vai ma,

\par }{\Q tɔɔzei ná-tɔ koloɠologiti ba,

\par }{\Q nà wuzeɠe Ɓetɛle zalaɠa ɠula adaʋɛti daalɔɠɔma,

\par }{\Q zalaɠa ɠulazuʋɛ ma minɛiti ta loo ya zooi ma.


\par }{\Q \VS{15}Nà sama ʋɛlɛi wolo, ta foɠo ʋɛlɛiti,

\par }{\Q ta ná-pɛlɛi niiti ti ti ʋɔnɛai ga see ɲiigaiti, naati ta ɠoloɠolo.

\par }{\Q Pɛlɛ mɔinmɔingi naati ta ʋaazu ɲɛɛlɛzu,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.




\par }\Chap{4}{\SH Samali anzanuiti
\par }
{\Q \VerseOne{1}À woilo nii ma gè bosu wo ma,

\par }{\Q Ɓasan nikɛ zaaiti ti zeini Samali ɠizeiti ma.

\par }{\Q Wa toomai ɠɛɛzu ga maawɔin nuiti,

\par }{\Q wa bala nuiti maanɔɠɔzu,

\par }{\Q wo ɗa ɠɛ wo-zinigiti ma: «À ʋa ga gi-ɓɔɔle anii gi ʋɔ!»


\par }{\Q \VS{2}Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠonaa ná-ɲadedai ma, é ɠɛ ma:

\par }{\Q «Foloi tanigaa ta ʋaazu, ta wo mɛɛn ga kalagi, wo ɠilagilagiti.


\par }{\Q \VS{3}Wo pɛ wa ɠula taai ʋa ga zeɠeiti su ʋelei niiti ti siɠigi ʋa,

\par }{\Q ɛsɛ ge ɗa li ga letegi.

\par }{\Q Ta wo ɓɛ, wo li ga lɛkpɛmaʋɛ nu ɠɔʋɛzu ʋelei,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\SH Zɛɛ ɠala pelei
\par }
{\Q \VS{4}«À li Ɓetɛle, wo tɔgi ɠoloɠolo,

\par }{\Q wo li Gilegale, wo ta ʋɛɛ tɔ koloɠologi ʋa ná!

\par }{\Q À wa-zalaɠaiti kula ga sobuzobui,

\par }{\Q wo wa-ʋuusiɛiti kula folo saʋagɔ-o-folo saʋagɔ!


\par }{\Q \VS{5}À wa-mama fee zalaɠaiti kula ga ɓului nii lɛʋɛi su.

\par }{\Q À zeze ga wa-vebɛaniiti wo ti veezu bɛ̀,

\par }{\Q tɔɔzei naa ɠa nɛai wo ʋɛ, Izilayɛle nuiti,»

\par }{\Q Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{6}«Nà ma, gè pului loa wo ma wa-laaiti pɛ su.

\par }{\Q Daamiani balagi ɠa wa-ʋɛlɛiti pɛ bu.

\par }{\Q Kɛlɛ anɛɛ naa ʋe, wo la ɠaleni ma pɔ̀ bɛ,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{7}«Alu saʋagɔ yɛgɛ ʋoluzu molo leʋei ʋa zeeli,

\par }{\Q gè wo ɠoma ga tonai.

\par }{\Q Gè tonai ʋu taai gila su,

\par }{\Q tona la ʋuuni zɔɔma laai zu.

\par }{\Q Gè tonai ʋu kpalagi gila su,

\par }{\Q ta la ʋuuni zɔɔma ɓalagi zu.

\par }{\Q Kpalagi nii tona la ʋuuni su,

\par }{\Q naa vɔ ma, tona ʋalagi ʋɛ.


\par }{\Q \VS{8}Taa felegɔ ɓaa saʋagɔ zu nuɓusɛiti

\par }{\Q ti ɗa li taa ɠilagi zu, ti ʋa ɓɔɔle,

\par }{\Q tama ti la ziɛ zɔlɔɔni ga mɔinɗa

\par }{\Q é ʋa kpɔɔle wɔin zeɠe ti ma.

\par }{\Q Kɛlɛ anɛɛ naa ʋe, wo la ɠaleni ma pɔ̀ bɛ,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{9}«Gè siinziin ganigiti ta-zeeɓɛiti pɛɛni wa-ɓalaga aniiti ba.

\par }{\Q Gè kotogiti teʋeni ti wa-ɓeleiti

\par }{\Q ta wa-leezɛn ɓeleiti suɠoloɠolo,

\par }{\Q naa ʋɛɛ wolive wuluiti ba ta kooleɠoole guluiti.

\par }{\Q Kɛlɛ anɛɛ naa ʋe, wo la ɠaleni ma pɔ̀ bɛ,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{10}«Gè ɗɔfɔ zeeɓɛi ʋili wa-loganiiti saama,

\par }{\Q ʋelei gè kɛɛni la ga Ezipete yooi.

\par }{\Q Gè wo zili nui yɛ ná, é wa-zunu loungoiti paa ga boɠa zɔkpɔi, é wa-zooiti so.

\par }{\Q Poomaiti makugi ɗa lɛ wo-zokpaiti su wa-ɠɔɔlaaɠai zu.

\par }{\Q Kɛlɛ anɛɛ naa ʋe, wo la ɠaleni ma pɔ̀ bɛ,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{11}«Gè nimizai yeini wo ma,

\par }{\Q ʋelei mɔungi gè kɛɛni la ga Sɔdɔme, ta Gomɔɔl.

\par }{\Q Wo ɠulaʋɛ naa zu, eɠɛ koʋileʋegi nii kulaai abuzogi zu.

\par }{\Q Kɛlɛ anɛɛ naa ʋe, wo la ɠaleni ma pɔ̀ bɛ,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{12}«Naa ɠa é ba, ee, Izilayɛle, wɛlɛna è zopelena ʋa bɛ̀!

\par }{\Q Tɛi tama ʋele ɠana gè ʋaazu è zosu da,

\par }{\Q ee, Izilayɛle, ɠɛʋele ɓɛtɛ, è ɗa-ƓALAGI laaɠomi!»


\par }{\Q \VS{13}Mazɔlɔɔ kɛni è dama:

\par }{\Q Tɔ ɠa é gizeiti kpɛtɛa, é fiilɛi ɓɛtɛ,

\par }{\Q tɔ ɠa a ɗa ɠisu vai lɛ ga nuɓusɛiti,

\par }{\Q toɠa ɗa geelaalaosuʋɛ maavalibo ga kpidii,

\par }{\Q toɠa ɗa ziɛ zooi ma ada ɠaaɠoozagiti,

\par }{\Q daaseigi ɠa ga Ɠɔoɠɔ GALAGI, Fai-Pɛ-Maliɠii!




\par }\Chap{5}{\SH Saa wɔlɔi é wosu Izilayɛle ma
\par }
{\Q \VerseOne{1}Izilayɛle nuiti, à woilo nii ma gè bosu wo ma,

\par }{\Q saa wɔlɔ wuyei ʋe gè daaɠulazu wa-vaa zu.


\par }{\Q \VS{2}Izilayɛle loa bu,

\par }{\Q é la mɔ zooga pɛ é ʋa wuzeɠe.

\par }{\Q Toɠa laani kpɔɠɔ yooi ma,

\par }{\Q nu la zɔlɔɔsu é ʋa buzeɠe.


\par }{\Q \VS{3}Mazɔlɔɔ Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q «Taai nii é nu waagilagi (1.000) leʋesu kɔɔɠɔzuʋɛ,

\par }{\Q nu ungila (100) nɔ ɠa a ɠale ma.

\par }{\Q Zɔi ma é ungila (100) teʋesu,

\par }{\Q nu puugɔ nɔ ɠa a ɠale ma,

\par }{\Q Izilayɛle maaɠɔkɔ fai zu.»


\par }{\SH À Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠaiziɛ, \newline  wa zɛnvui wo
\par }
{\Q \VS{4}Mazɔlɔɔ Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa Izilayɛle ma:

\par }{\Q «À gàiziɛ, wa zɛnvui wo!


\par }{\Q \VS{5}À mina gaiziɛ Ɓetɛle,

\par }{\Q à mina li Gilegale,

\par }{\Q à mina zeeli Ɓeel-Seɓa.

\par }{\Q Mazɔlɔɔ Gilegale nuiti kpein ta liizu duɔlai zu,

\par }{\Q Ɓetɛle ɠa ɠoloɠolo mɛtu.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}À Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠaiziɛ mu,

\par }{\Q naazu wa zɛnvui wo.

\par }{\Q Ni naa laade, toɠa zo Zozɛfe mavofodaiti ba eɠɛ abui,

\par }{\Q abui naa ɠa ti ɠala muluu,

\par }{\Q nu nɔpɛ ge la zɔlɔɔga Ɓetɛle, é ʋa paa,


\par }{\Q \VS{7}wɔi wa ɗa sɔledai lati ga ani wanai,

\par }{\Q wo telebodai laaziɛ zooi ma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Tɔ ɠa é geezu ʋoo golaiti kpɛtɛai, ti laa ga Peleyadegiti ta Wɔliyɔn.

\par }{\Q Toɠa ɗa kpidii valibo ga sobu wozakalagi,

\par }{\Q é foloi lati ga kpidii.

\par }{\Q Toɠa ɗa kpoloɗɛi ma ɗɛiti toli,

\par }{\Q é ti ʋu ya zooi ma.

\par }{\Q Daaseigi ɠa ga Ɠɔoɠɔ GALAGI.


\par }{\Q \VS{9}Tɔ ɠa a ɗa va bu faa zuɠoloɠologi lɔ zɛbɛsu nuiti unga,

\par }{\Q ta taaiti su niiti siɠigi ti ma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Wa ɗa naama nui wɔinzeɠe,

\par }{\Q nii é sɔledai maalobosu tukpɔɠaaleʋezuʋɛ,

\par }{\Q wo zɛba wo ɠɛlɛ kpɔɛ ɠɛzɛ wo nui ʋa.


\par }{\Q \VS{11}Tɛi tama wo bala nuiti suziɠazu,

\par }{\Q wo ɗa ná-molo leʋeai zeɠe,

\par }{\Q naa ɠa é ba, wo la ɲia pɛ kɔtu ʋɛlɛ ʋapagiti bu, wo ti logai,

\par }{\Q leezɛn ɓele ʋapagiti ɓalaa wo ti laai,

\par }{\Q wo la ma lɔɔi ta ɓɔlea pɛ.


\par }{\Q \VS{12}Mazɔlɔɔ gè wa-lɔ koloɠologiti kwɛɛ,

\par }{\Q ta wa-ɠoto ɲɔuɲɔugiti.

\par }{\Q Wo ziliʋɛ ga telebo nui,

\par }{\Q wa ɗa yeezei lobɛaniiti bu,

\par }{\Q wo la vaazu bu bala nui ná-gaamai ʋa ɠula kɛlɛma tukpɔɠaaleʋezuʋɛ.


\par }{\Q \VS{13}Naa ɠa é kɛɛzu, keleɠele nui maaɠɛsu la kpɔ niima ziɛgi zu,

\par }{\Q mazɔlɔɔ niima yeeɠɛɠalai ɲɔuʋɛ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}À faa ʋagɔi nɔ ɠaiziɛ,

\par }{\Q à mina faa ɲɔi ɠaiziɛ,

\par }{\Q naa ɠa a kɛ wo yɛ vulua.

\par }{\Q Naazu Ɠɔoɠɔ GALAGI, Fai-Pɛ-Maliɠii ɠa yɛ wo ʋa,

\par }{\Q eɠɛʋelei wo bosu da.


\par }{\Q \VS{15}À faa ɲɔi wɔinzeɠe, wo faa ʋagɔi nɛɛ ʋɛ.

\par }{\Q À telebodai ɠɛ tukpɔɠaaleʋezuʋɛ.

\par }{\Q Tanisu, naazu Ɠɔoɠɔ GALAGI, Fai-Pɛ-Maliɠii ɠa Zozɛfe mavofodai mɔtai maawɔinɠa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Ɠɔoɠɔ GALAGI, Fai-Pɛ-Maliɠii wooi ɠaa:

\par }{\Q «Saa wɔlɔi ɠa wo taa zaamaʋɛti kpein,

\par }{\Q kpeei loo koi yɔɠɔzuʋɛti kpein, ti ɗa ɠɛ ma: ‹Ee, dei! Ee, dei!›

\par }{\Q Ta tii ɠɛɛ nui loli saa wɔlɔ wo fai ma.

\par }{\Q Zɔiti ti zoogai saa zu wuyeiti toozu,

\par }{\Q naati ta ʋɔɔkpɔ saa wɔlɔ wo fai ʋa.


\par }{\Q \VS{17}Leezɛn ɓelei pɛ su, saa wɔlɔi ɠa ɠɛ náti,

\par }{\Q mazɔlɔɔ nà leʋesu wo zaama,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\SH Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-foloi
\par }
{\Q \VS{18}Maanɔɠɔi ɠa wo ʋɛ,

\par }{\Q wɔiti wo Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-foloi wɔin ɠɛɛzu!

\par }{\Q Wo kwɛni nɛi nii foloi naa ʋaazu la wo ʋɔ?

\par }{\Q Foloi naa la ɠɛɛzu ga wozakala foloi, su ɠa ɓidi.


\par }{\Q \VS{19}Wa ɠɛ eɠɛ zunui nii é yɛsu ʋelazu zalai ʋa,

\par }{\Q é li, é lɔ filɛ zuai taɠili zea,

\par }{\Q ɓaa a zeelina nɔ feya ná-koizuʋɛ,

\par }{\Q é yeeʋɛɛ bibii ɠa, kaalii ɲi.


\par }{\Q \VS{20}À la da, Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-foloi la ɠɛɛzu ga wozakala folo, su ɠa ɓidizu.


\par }{\SH GALA dɛbi ʋelei nii wɔinzeɠeai
\par }
{\Q \VS{21}«Wa-vɛtiiti bɛlɛ la bà, ti wɔinzeɠeʋɛ mà,

\par }{\Q wa-maaɓɔgiti kugi ɠa ɠulazu sòkpai zu.


\par }{\Q \VS{22}Wa gala zalaɠaiti kulana bɛ̀, ta vebɛ zalaɠaiti,

\par }{\Q gè la yeezeiɗa tanɔpɛ bu.

\par }{\Q Gè la ɓalaa wɛlɛa suai naati gaazu, niiti ti wulɔai,

\par }{\Q wo ti ɠulazu bɛ̀ ga ziilɛi zalaɠai.


\par }{\Q \VS{23}À wa-wuye wooiti maaɠooza bà,

\par }{\Q gè la pɔ gè ʋa wa-ʋapaiti goomɛni.


\par }{\Q \VS{24}Kɛlɛ tɔun, à pelei vie nɔ sɔledai luɠɔ, eɠɛ ziɛi é yeizu,

\par }{\Q telebodai ɓalaa ɗa yei, eɠɛ kɔtuɗɛi nii é la vɔa.


\par }{\PP \VS{25}«Wa ʋe, Izilayɛle nuiti, kona ʋuunaanigɔi (40) wo kɛɛni teʋebai zu, wo la zalaɠa ɠulani bɛ̀, wo la ɓalaa zooi ʋaalɔnɔ feeni bɛ̀.

\VS{26}Kɛlɛ za wa kɔɔɠɔ ganigiti seɠezu, niiti wa ɓɔɠɔi wo ti ɓɛtɛai: Sakute, wa-masagi ta wa-ɠalagi, ta Kewan, wa-zomideɠai ta wa-ɠalagi.


\par }{\Q \VS{27}Naa ɠa é ba, nà liizu ga woye duɔlai zu Damase ʋoluʋelei poun.»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠa é boga, nii daaseigi ga Fai-Pɛ-Maliɠii.




\par }\Chap{6}{\SH Tukpɔɠaaleʋei \newline  é lo kpɛtɛ nuiti ta-ani zuɠoloɠologi ʋa
\par }
{\Q \VerseOne{1}Maanɔɠɔi ɠa wo luɠɔ,

\par }{\Q wɔiti wo zɛnvui wosu ziilɛigi zu Siyɔn,

\par }{\Q wa kaazu ga wa kpaamaazui zaama Samali ɠizei ma.

\par }{\Q Ungo, wa ʋe, wɔigiti wo ga zii mɔungi ma nu wolaiti,

\par }{\Q wɔiti Izilayɛle nuiti ti ɓizɛzu, ti ɗa ʋa wo ʋɔ bɛ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}«À li Kalené, wo naa ɠaa, nii kɛai ná.

\par }{\Q Wa zeɠena miná, wo li Ɠamate taa wolai zu.

\par }{\Q Naa ʋoluma, à yei Filisiti nuiti ta-laazuʋɛ Gate.

\par }{\Q Wa pɛtɛ ni taai naati fizɔgɛ wa-masa taai niiti ba,

\par }{\Q ɓaa ni ta-you zɛʋɛi wɔɔlɔʋɛ wɔnɔi ʋa.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Wa ɠisiɛzu ga wo maanɔɠɔ voloi maaɠooza ɓɔɠɔ ʋa,

\par }{\Q kɛlɛ tɔun tooma masadai ɠa wo tolisu ɓɔɠɔ ma.


\par }{\Q \VS{4}Wɛlɛ wo ʋa, wo laani bete ʋagɔiti su,

\par }{\Q ti ʋɔnɛai ga see ɲiigai,

\par }{\Q wo zakpamaalɛgai wa-ʋeteiti su,

\par }{\Q wo ɗa baala ziʋoiti mi,

\par }{\Q ta nikɛ yiʋoi niiti ti wulɔai.


\par }{\Q \VS{5}Wa guyei loozu nɔ lein kɔnigi bu,

\par }{\Q wo ɗa Davide laaʋokɔɠɔ

\par }{\Q ga wa ɓɔɠɔi wa-ɠɛingɛin ganiiti.


\par }{\Q \VS{6}Wa dɔɔi ɓɔlezu gɔwɔ wolaiti su,

\par }{\Q wo ɗa gulɔ maku nɛɛnɛgiti siɛ wɔungiti su.

\par }{\Q Kɛlɛ wo la yiizoolɛzu ga maanɔɠɔi naa,

\par }{\Q nii é ʋaazu Zozɛfe ná-bolodamaiti pɔ.


\par }{\Q \VS{7}Naa ɠa é ba, nii ɠa gè bosu niina,

\par }{\Q wa ɠa wo ɠɛɛzu ʋelelaʋɛ,

\par }{\Q ti ɗa li ga woye duɔlai zu.

\par }{\Q Ɲaka nuiti ti laani ta-ʋeteiti su, ta-vɛtii ɠa ɓe!


\par }{\SH Samali taa wolai ɠa ɠoloɠolo
\par }
{\Q \VS{8}Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠonaʋɛ ɓɔɠɔ ma, é ɠɛ ma:

\par }{\Q «Nà Samali taai veezu sili nuiti zea, ta nii kpein é su,

\par }{\Q mazɔlɔɔ Zakɔɓe mavofodaiti ta-wasogi ʋɛlɛ la bɛ̀,

\par }{\Q ti-ʋoluzeizuʋɛti wɔinzeɠea mà,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI, Fai-Pɛ-Maliɠii wooi ɠana.


\par }{\PP \VS{9}Ni zunu puugɔ a ɠɛna pɛlɛyeɠe ɠila bu, ti pɛ ta za.

\VS{10}Ni poomai ta ná-nui ta a ʋaana ga é kula pɛlɛi wu, é gala, toɠa naama nui ɠaazaɠa, nii é pɛlɛ ʋoluʋɛ, é ɠɛ ma: «Nu ɠili ka dɛ è ɠoba ɓaa?» Naa ɠa gooɠaaʋote, é ɠɛ ma: «Nu nɔpɛ ge la mɔ ʋɛ.» Zɔi ɠa ɠɛ bɔɔlai ma: «Maaɠɛ kpɔ! Mazɔlɔɔ é la vizɔni ga nu Ɠɔoɠɔ GALAGI loli niima ziɛgi zu.»


\par }{\Q \VS{11}Mazɔlɔɔ Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠa devei veezu,

\par }{\Q pɛlɛ wolaiti ta ɠolo,

\par }{\Q ma goiti ti ʋaliʋali.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Kaipa wo mɛniga ga sooi ɠa ɗa ɓizɛ fasai ma?

\par }{\Q Ɓaa nu ɠa wozai woli kpoloɗɛi ɠa ga nikɛiti?

\par }{\Q Kɛlɛ wɔun, wa telebodai valibosu ga anivebɛi,

\par }{\Q wo sɔledai valibo ga ani wanai.


\par }{\Q \VS{13}Wa ɠoozunɛɛzu Lodeɓaal zo fai zu wo ʋɛ,

\par }{\Q wo ɗa ɠɛ ma: «Gi ɓɔɠɔ zɛbɛi maaʋele lɛi

\par }{\Q gi ʋa Kaalenayime taa wolai zo da ɓaa?»


\par }{\Q \VS{14}«Ee, Izilayɛle nuɓusɛiti, nà zii ɠila buzeɠezu wo laalɔɠɔma,

\par }{\Q nii a zei wo ɠa, é zo Leɓo-Ɠamate,

\par }{\Q é zeeli Zuludɛn ma ʋɛtu nɛmɛi zu ɠɔtuɗɛi ma,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI, Fai-Pɛ-Maliɠii wooi ɠana.




\par }\Chap{7}{\SH Kotogiti ma ɠulakɛlɛmai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wɛlɛ nii ʋa, Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI kulani bɛ̀ kɛlɛma: Koto kpulugi ɠɛni ɓɛtɛzu, siɛgi zu tufai nii gaaleʋeni mɔunpa masagi ʋɛ, naa ɠɛni lɛnusu la.

\VS{2}Tɛi ti ɠɛni zooi ɠaa lufai pɛ miizu, gè ɠɛni ma: «Màliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI, nà è maanɛɛnɛzu, ɗa-nuɓusɛiti suvaayɛ! Ni naa laade, Zakɔɓe mavofodai ɠa zoo yɛsu ná ɠale? Ti wola maalɔiɗai!»


\par }{\PP \VS{3}Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-kisiɛi valiboni, é ɠɛ ma: «Naama vai la mɔ ɠɛa.»


\par }{\SH Abui ma ɠulakɛlɛmai
\par }
{\PP \VS{4}Wɛlɛ mɔnɔ nii ʋa, Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI kulani bɛ̀ kɛlɛma: É abui maalolini, ga é ná-tukpɔi ɠaaleʋe ga naa, abuliegi naa ɠɛni zou wu ɗɛiti fɔɔzu, é ɗa Izilayɛle yooi ɠala.

\VS{5}Gè ɠɛni ma: «Màliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI, nà è maanɛɛnɛzu, kpela pele zu mu! Ni naa laade, Zakɔɓe mavofodai ɠa zoo yɛsu ná ɠale? Ti wola maalɔiɗai!»


\par }{\PP \VS{6}Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-kisiɛi valiboni, é ɠɛ ma: «Niima vai ɓalaa la mɔ ɠɛa.»


\par }{\SH Kɔɠɔ galui ma ɠulakɛlɛmai
\par }
{\PP \VS{7}É nii ɠulani bɛ̀ ʋolu kɛlɛma: Maliɠii ɠɛni loni siɠigi ɠa, kɔɠɔ galui zoni zea, kenagi kpui ba.

\VS{8}Ɠɔoɠɔ GALAGI gàazaɠani, é ɠɛ mà: «Amɔse, leeni ɠa è kaazu?» Gè gooɠaaʋoteni, gè ɠɛ ma: «Kɔɠɔ galui ʋe kenagi kpui ba.» Maliɠii ɠɛni mà: «Nà kɔɠɔ galui ʋilisu nà-nuɓusɛiti, Izilayɛle nuiti saama. Nii ʋoluma, gè la mɔ ti maavaayɛga pɛ.


\par }{\Q \VS{9}Izaake ná-zalaɠa ɠula adaʋɛti kpein ta ɠoloɠolo,

\par }{\Q Izilayɛle ná-ada ɲadegaiti ti ɠoloɠolo.

\par }{\Q Nà kɔɔi ʋɛɛ Zeloɓoame ná-masa pɛlɛyeɠei ʋa.»


\par }{\SH Amɔse ɓɛɛ vai Ɓetɛle
\par }
{\PP \VS{10}Ɓetɛle zalaɠa ɠula nui Amasia wooleʋeni masagi Zeloɓoame ma, é ɠɛ ma: «Amɔse ɠa yaavai ɓɛtɛzu è laalɔɠɔma Izilayɛle nuɓusɛiti saama. Nuɓusɛi la mɔ zooga ziɛzu ná-kpɔɛzuɠula mɔinmɔingi wu.

\VS{11}Mazɔlɔɔ wɛlɛ ʋelei kpɔɛai la: ‹Zeloɓoame ɠa zaazu boɠa zɔkpɔi ɠa, Izilayɛle nuɓusɛiti ti maa ɠa ɠooza poun ta-yooi ʋa.› »


\par }{\PP \VS{12}Amasia ɠɛni Amɔse ma: «Wozaɠaa nui, ʋelana, è li Zuda yooi zu ʋelei, è ɗa laami ná, è ɗa GALA gooi wo ná ʋele.

\VS{13}Kɛlɛ Ɓetɛle lɛi è ʋa ɠɛ yɛsu ná, è ʋa ɗa GALA gooi wo, mazɔlɔɔ masagi ná-ada ɲadegai ɠa ga ʋɛ, ná ɠa ga GALA sei ʋɛlɛi masadai ʋɛ.»


\par }{\PP \VS{14}Amɔse Amasia wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Gè la ga GALA goo wo nu, gè la ɓalaa ga GALA goo wo nu ná-doun zunu. Nà ga togani makɛ nui, sikɔmɔɔl kpelei ɠa nà ɗa tɛ.

\VS{15}Kɛlɛ Ɠɔoɠɔ GALAGI sèɠeʋɛ togani ɓulugi ʋolu, é ɠɛ mà: ‹Li, è GALA gooi wo nà-nuɓusɛiti ma, Izilayɛle nuiti.›

\VS{16}Woilona mu Ɠɔoɠɔ GALAGI laawooi ma, Amasia, ɗɛi è ɠɛɛzu mà: ‹Mina GALA goo wo Izilayɛle nuiti ma, mina mɔ ɓɔɛ Izaake mavofodai laalɔɠɔma.›

\VS{17}Naa ɠa é ba, Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:

\par }{\Q ‹È-anzai ɠa ɓɔɠɔ ve koloɠologi ya taazuʋɛ,

\par }{\Q è-loun zunuiti ta è-loun anzanuiti ta za ga boɠa zɔkpɔi,

\par }{\Q galui ɠa la ɗa-yooi ma, gaaɠwɛ taɠiligaa ʋa,

\par }{\Q ɗa ɓɔɠɔi ɗa zaazu kɔzɔba yooi ta zu,

\par }{\Q Izilayɛle ɠa li duɔlai zu, maaɠooza poun ná-zooi ʋa.› »




\par }\Chap{8}{\SH Gulu waa ɓɔlɔgi ma ɠulakɛlɛmai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wɛlɛ nii ʋa, Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI kulani bɛ̀ kɛlɛma: Kpɔlɔgi daavegai ga gulu waa ɓɔigiti.

\VS{2}É gàazaɠani, é ɠɛ mà: «Amɔse, leeni ɠa è kaazu?» Gè gooɠaaʋoteni, gè ɠɛ ma: «Kpɔlɔgi ʋe, gulu waa ɓɔigiti ti su.» Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠɛni mà:

\par }{\Q «Nà-nuɓusɛiti, Izilayɛle nuiti, ti zeelia ɠwɛma,

\par }{\Q gè la mɔ ti maavaayɛga pɛ.


\par }{\Q \VS{3}Naama voloi, guyei niiti ti loozu masa pɛlɛi wu,

\par }{\Q naati ta valibo ga kpalagi,»

\par }{\Q Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.

\par }{\Q «Ta ɠɛ poomaiti pilisu ya adɛ pɛ,

\par }{\Q woza ɠaalɛi tɔɔntɔɔn.»


\par }{\SH Yaaɠoiti ta-ani wɔin ʋooʋamai
\par }
{\Q \VS{4}À woilo nii ma, wɔigiti wo loozu bala nuiti ma,

\par }{\Q wo pɔ ga wo maawɔin nuiti suwuɠaaleʋe zooi ɠa.


\par }{\Q \VS{5}Wa ɠɛɛzu ma: «Alu toga niinɛi ma vɛtii ɓena kae,

\par }{\Q gi tɔɔzei ga gá-moloiti pɔdia.

\par }{\Q Dooɠo foloi ɓena kae,

\par }{\Q gi gá-molo ɠotaiti daalao ʋolu,

\par }{\Q gi ta ɠula kɔɠɔ ganiiti da,

\par }{\Q gi ta ʋɛɛ aniiti sɔngɔiti ba,

\par }{\Q gi woyai lɔ kilo ɠɔɠɔ ganiiti su,


\par }{\Q \VS{6}gi maawɔin nuiti geya ga walii,

\par }{\Q gi bala nuiti geya ga saʋala gilagi.

\par }{\Q Gá zoo vɔlɔ gi yɛ pɔdii loozu,

\par }{\Q gi gá-molo ɓaɠai pɛ pɔdi.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠonaʋɛ ga:

\par }{\Q «Eni nɔ Izilayɛle ɠa dɛ wasosu,

\par }{\Q gè la yeema ti-zɔgi gila kpalaa ma.


\par }{\Q \VS{8}Naa ɠa é ba, zooi ɠa ɓali,

\par }{\Q gaa nuɓusɛiti pɛ ta ɠɛ gaazuɗɛʋui zu.

\par }{\Q Zooi ɓɔɠɔi ná pɛ ka lɛ su, é ɗa ɲiikpi,

\par }{\Q naa ʋoluma, é ɠula su ga Ezipete ɗɛ wolai Nile ɠɛʋele.»


\par }{\SH Gaazuɗɛ ʋuu voloi
\par }
{\Q \VS{9}«Naama volo ná, nà foloi leʋe gee ʋa, folo gaalɔgai ma ziɛgi zu,»

\par }{\Q Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.

\par }{\Q «Nà kpidii ʋɛɛ zooi ɠa, ná pɛ folo ɓekpegi.


\par }{\Q \VS{10}Nà wa-vɛtiiti maavalibosu ga saa wɔlɔi,

\par }{\Q wa-wuyeiti ta lati ga gɔlɔi.

\par }{\Q Nà ɛsɛ pɛ saamaɠili ga saa wɔlɔ wo seɠei,

\par }{\Q gè kpaanagi la wo-unmaʋɛti kpein,

\par }{\Q Nà soolɛi ʋili zooi nii ma,

\par }{\Q eɠɛ nui nii ná-doun ɠila kpegi a za.

\par }{\Q Nii é ʋaazu naa ʋolu, naa ɠa ɠɛ nɔ ga ziizoolɛ voloi.


\par }{\Q \VS{11}Foloi tanigaa ta ʋaazu,

\par }{\Q yeei gè pulu wolai loozu la zooi nii zu,»

\par }{\Q Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.

\par }{\Q «Daamiani balagi ma ʋului laade,

\par }{\Q ziɛ ʋalagi ma ɓɔɔle wɔin laade ɓalaa,

\par }{\Q kɛlɛ Ɠɔoɠɔ GALAGI laawooi mɛnitalai ma ʋului ʋe.


\par }{\Q \VS{12}Ta ʋilɛ unba naazu,

\par }{\Q ti ɗa leʋeteʋe kpoloɗɛiti zɔɠɔzu.

\par }{\Q Naa ʋoluma, ta leʋe lɛkpɛmaʋɛ nu ɠɔʋɛzu ʋeleiti zɔɠɔzu ta folo ɠulazu ʋelei,

\par }{\Q ti ɗa Ɠɔoɠɔ GALAGI laawooi ɠaiziɛ, kɛlɛ ti la kaa.


\par }{\Q \VS{13}Naama volo ná, anzalopo ʋapagiti ta zunu loungoiti

\par }{\Q suvikɛi ɠa ɓe ga kpɔɔle wɔin.


\par }{\Q \VS{14}Zɔiti kpein ti ɠonazu zɛɛ ɠalagi ma é Samali, ti ɗa ɠɛ ma:

\par }{\Q ‹Ɗa-ɠalagi lɛbi ɠeke faan, Dan,

\par }{\Q gala falii lɛbi ɠɛɛzu ɠeke faan, Ɓeel-Seɓa,›

\par }{\Q naama nuiti pɛ ta loo,

\par }{\Q ti la mɔ zooga wuzeɠezu, eyɛsu pɛ.»




\par }\Chap{9}{\SH Kulakɛlɛma ɠaaɓelagi
\par }
{\Q \VerseOne{1}Gè Maliɠii ɠaani loni zalaɠa ɠulazuʋɛ maazuʋɛ. É ɠɛni ma:

\par }{\Q «GALA sei ʋɛlɛi wu ɓɛdɛgiti ma ʋɛɛungai loɠa,

\par }{\Q kpofalagiti pɛ ti ɓali!

\par }{\Q Ti pɛ tɔungiti golo,

\par }{\Q niiti ta yɛ ʋoluzu, boɠa zɔkpɔi ɠa naati paa.

\par }{\Q Nu nɔpɛ ge la zooga ʋelazu,

\par }{\Q kɔɔlooɠoba nɔpɛ ge la ɠɛa ná.


\par }{\Q \VS{2}Ni ta ʋelana, ti li gɔvɛalaazu,

\par }{\Q nà ti zo miná, gè ti ɠula ná.

\par }{\Q Ni mɔnɔ ta zoona, ti lɛ geeɠɔlɔgi zu, nà zɔ ti ʋa, ti yei.


\par }{\Q \VS{3}Ta lɔɔɠuna Kaalamɛle gizei ma,

\par }{\Q nà ti ɠaiziɛ, gè ti zo.

\par }{\Q Ni ta lɔɔna kpoloɗɛi wu, nii a kɛ ti lɔɔɠu bà,

\par }{\Q nà vali kaalii ma, é li, é ti ɲi miná.


\par }{\Q \VS{4}Ni ta liina ti zili nuiti pɔ bɛ, ti ɠɛ ga kɔɔ luɔiti,

\par }{\Q nà zobogi ve boɠa zɔkpɔi ya, é ti undaaʋili.

\par }{\Q Gàazu ɠa ti ʋa ta-maanɔɠɔ vai zu, kɛlɛ ta-undaanɛ vaa laade.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Ɠɔoɠɔ GALAGI, Fai-Pɛ-Maliɠii yeevɔɔɠua zooi ʋa, naa ɓali,

\par }{\Q zooi ɠa nuɓusɛiti pɛ ta gaazuɗɛʋui zu.

\par }{\Q Zooi ɓɔɠɔi ná pɛ ka lɛ su,

\par }{\Q naa ʋoluma, é ɠula su ga Ezipete ɗɛ wolai Nile ɠɛʋele.


\par }{\Q \VS{6}É zeizuʋɛ ɓɛtɛʋɛ geeɠɔlɔgi zu,

\par }{\Q é ná-masa pɛlɛi logɛ zooi maazuʋɛ.

\par }{\Q Toɠa ɗa kpoloɗɛi ma ɗɛiti toli,

\par }{\Q é ti ʋu ya zooi ma.

\par }{\Q Daaseigi ɠa ga Ɠɔoɠɔ GALAGI.


\par }{\SH GALA ka sɔba nuiti tukpɔɠaaleʋe
\par }
{\Q \VS{7}«Ee, Izilayɛle nuiti, wa zèa nɔ ga Etiyopi nuiti kɛʋele,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.

\par }{\Q «Nà lɛi gè ʋa Izilayɛle ɠula Ezipete yooi ʋa ɓaa?

\par }{\Q Wo la kwɛni ɓaa ga ʋele nɔ ɠana gè kɛɛni la

\par }{\Q ga Filisiti nuiti, ti Kafatɔɔl, ta Siili nuiti, ti Kiil?»


\par }{\Q \VS{8}Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠaazu ɠa sɔba masadai tɛi ba.

\par }{\Q «Nà ʋaazu koloɠolosu, gè kula zooi ɠa.

\par }{\Q Kɛlɛ tama, gè la Zakɔɓe mavofodai zuwuɠaaleʋea tɛtɛ,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{9}«Wɛlɛ nii gè deveai, nà Izilayɛle ʋɛlɛyeɠei ɓuɠuɓuɠusu, zii zɔiti saama,

\par }{\Q ʋelei nu ani ɠaei ɓuɠuɓuɠusu da sɛpɛgi zu.

\par }{\Q Kɔtu ɠaegi gila kpalaa ge la loa zooi ma.


\par }{\Q \VS{10}Faa ɲɔu ɠɛ nuiti kpein ti nà-nuɓusɛiti saama,

\par }{\Q boɠa zɔkpɔi ɠa ti pɛ paazu,

\par }{\Q tɛigiti ti ɠɛɛzu ma: ‹Maanɔɠɔi la maaɓuɠaa gi ʋa,

\par }{\Q é la zeelia gi ma.› »


\par }{\SH Falibogi ma ziɛgi
\par }
{\Q \VS{11}«Naama volo ná, Davide ná-kotai nii goloai, nà buzeɠe ʋolu,

\par }{\Q zeɠeiti ti wɔai ba, gè naati daaɠulu,

\par }{\Q ʋɛti náti koloɠologai, gè mináti kpɛtɛ ʋolu.

\par }{\Q Nà to ʋolu ga ma mɔungi ɠɛʋele,


\par }{\Q \VS{12}naa ɠa a kɛ ti Edɔme mɔtai zɔlɔɔ,

\par }{\Q ta zii ɠiligi niiti kpein ti ɠɛai ga nɔ̀nɔ,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana,

\par }{\Q tɔ ɠa é ʋaazu niima vaiti kpein kɛɛzu.


\par }{\Q \VS{13}«Foloi tanigaa ta ʋaazu,

\par }{\Q molo leʋei ɠa ɓe nɔ feya, wozawolii lɔɔzei.

\par }{\Q Ta ɓe nɔ feya ga moloi woli, dɔɔ ɗɛi ɠula vai sei da.

\par }{\Q Naazu dɔɔ niinɛi ɠa ɠɛ ɠulazu gizeiti kpein ba,

\par }{\Q gize ɓufɛgiti pɛ ti maa ɠa ɓɔɔle ga dɔɔ ɗɛi,»

\par }{\Q Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.


\par }{\Q \VS{14}«Nà-nuɓusɛiti Izilayɛle nuiti, niiti kpein ti duɔlai zu,

\par }{\Q nà ʋa ga tiye ʋolu.

\par }{\Q Taai niiti kpein ti ɠoloai,

\par }{\Q ta naati to ʋolu, ti zei ti zu.

\par }{\Q Ta leezɛn ɓeleiti da, ti ɗa ma lɔɔi ɓɔle.

\par }{\Q Ta kpeleiti tɛ, ti ɗa ma ɠulanumai mi.


\par }{\Q \VS{15}Nà ti ziin ta-yooi ma,

\par }{\Q ti lɔɔ la mɔ ɠulaa eyɛsu pɛ naama yooi ma,

\par }{\Q nii gè feezu ti ʋɛ.»

\par }{\Q Ɗa-ƓALAGI, Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠa é boga.

\par }