11
Kidaaleʋei
1 Kidaaleʋei ɠa ga nu laa faiti da niiti kitogai ti ʋa, é ɠɛ ga zaɓui nu naama ɠaamaiti kwɛɛ, niiti nu la ti ɠaazu. 2 Naama ɠidaaleʋei é ɠɛni wɔlɔwɔlɔ nuiti zea, naa ɠa é kɛɛni, ti zeele woo ʋagɔ zɔlɔɔni GALA zea.
3 Kidaaleʋei ɠa ade kwɛɛsu da ga eteai ɓɛtɛni ga GALA daawooi, anii niiti de ti ɠaazu, naati kpɛtɛʋɛ, ti ɠula naati su, niiti nu la ti ɠaazu.
4 Kidaaleʋei ɠa Aɓɛle zalaɠai ɠulani la GALA bɛ, nii é vizɔni Kayɛn nɔnɔi ʋa. Ná-kidaaleʋei maaʋele ma, GALA ge dɛɛni ga telebogɛ, tɔ ɓɔɠɔi zeele wooi wo ga é yeezeini ná-vebɛaniiti bu. Aɓɛle ná-kidaaleʋei maaʋele ma, toɠa ɓɔɛzu zaaɠaza, anɛɛ ni saaʋɛ.
5 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Enɔke lɛɛni GALA pɔ bɛ, é la ɠɛni zaani, nu nɔpɛ ge la ɠɛni kaani mɔnɔ pɛ, tɔɔzei GALA ge seɠeni. Mazɔlɔɔ aisa é ʋa lɛ, é zeele wooi zɔlɔɔni ga é GALA ziimani. 6 Tama, é ɠula kidaaleʋei ʋolu, nu nɔpɛ ge la zooga é ʋa GALA ɛnɛkɛ. Naa ma, zɔi é ʋaazu GALA pɔ, kɛni é ɠidaaleʋe ga GALA ka ná, toɠa kulanuma ve naati zea, niiti ti gaiziɛzu.
7 Kidaaleʋei ɠa Nowe woiloni la GALA ná-tɛnɛ gooiti ma, é ʋilɛ faiti ba ti ɠɛni ʋaazu ɠɛɛzu, nu la ɠɛni dɛ ti ɠaazu. É ɠoloni GALA gooi ʋɛ, é keingi ɓɛtɛni, nii ná-pɛlɛyeɠei ʋuuni su, ti ɠizo. É eteai ʋeelalani ga naa. Naa maaʋele ma, é ɠɛɛni ga telebodai ma ʋogani zeɠe nui, nii é zɔlɔɔsu ga kidaaleʋe maaʋele.
8 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Abalaame GALA gooi zoni, siɛgi zu naa tolini la ga é li zooi ta zu, nii é ʋaazu sɔlɔɔsu ga nɔnɔ. É liini, anɛɛ ni é la ɠɛni ná ɠwɛɛ. 9 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni é liini, é zei minazeɠe zooi naa zu, é ɠɛ ga seikɔɠɔma nu. Ti zeini seɠe ɠotaiti bu, ta Izaake, naa ʋɛɛ Zakɔɓe ʋa, tɛiti ti ɓɔni zooi zɔlɔɔ fai ma minazeɠegi ma. 10 Mazɔlɔɔ Abalaame ɠɛni naama laai maaɓɔunsu, nii ma seɓasemai ɓaai kpe, GALA ge ga kazaʋi nui ta to nui.
11 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni zobo ge veeni Abalaame ʋɛ, ga é mavofoda zɔlɔɔ, anɛɛ ni pɔlɔzaɠaga ɠɛni de niina, ta Sala ɓalaa ɠɛni ga doun zɔlɔɔtala anzanui. É laani minazeɠe bo nui ná-wooɠɛɠiladai la. 12 Naa ɠa é ba, zunu ɠilagi tɛi, nii pɔlɔzaɠagi maaʋele ma, saai maaɓuɠaa ɠɛni de ba niina, mavofoda mɔinmɔin ge ɠulani su, eɠɛ somideɠaiti ti geezuʋɛ, ta ɲaɠaegi ti kpoloɗɛi laaʋɛ.
13 Ti pɛ ti yɛni kidaaleʋei zu eyɛsu ti za. Ti la ɠɛni naama aniiti sɔlɔɔni, niiti ti ma minazeɠegi woni. Kɛlɛ ti ti ɠaani, ti yeezeini ti wu ga ʋelela ʋele vaiti ti ʋaazu ɠɛɛzu, ti kwɛɛni ga ta ga wɛɛinti ta seɠeseizu nuiti eteai zu. 14 Niiti ti ɓɔɛzu ɠani, koleʋɛ ga ta dɛɛzu ga ta zou ɠaiziɛzu. 15 Zooi ti zeɠeni su, ni naa wɔin ɠɛni ti ma, ta la yeeɠɛɠala zɔlɔɔ, ti ɠale ma náʋɛ ʋolu. 16 Kɛlɛ gaamazu zooi fizɔgai, naa ɠa wɔin ti ma, nii é ga geezu gelei. Naa ɠa é ba, GALA ge la unfega ga é ʋa loli ga ta-ƓALAGI, mazɔlɔɔ é taa ɓɛtɛʋɛ ti ʋɛ.
17 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Abalaame Izaake ɠɛɛni ga zalaɠai, siɛgi zu GALA ge suɠɔɠɔni da. É ɠɛnina ná-doun zunu ɠila kpegi ɠulazu ga zalaɠai, tɛigi é minazeɠegiti sɔlɔɔni, 18 GALA ge boni ma ma yeeluɠɔ, é ɠɛ ma: «Izaake ɠa è-mavofodai a ɠula su.»* 19 Abalaame ɠisiɛni ga zɛbɛ ɠa GALA zea ga é Izaake wuzeɠe saai ya. Tama GALA ge ná-doun zunui veeni zea ʋolu, eɠɛ naa a wuzeɠe, é ɠula saai ya.
20 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Izaake tuya looni Zakɔɓe ta Ezawu ʋɛ, é ʋilɛ ʋelela ʋele vaiti ba.
21 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Zakɔɓe zaazuʋɛ, é tuya looni Zozɛfe ná-doun zunuiti gilagilagiti pɛ bɛ, é nɔkɔni, sɛlɛgai ga ná-tukpɔi ma ungi.
22 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Zozɛfe maaɓuɠaai ma ná-eteai ɠaaɓelasuʋɛ ʋa, é ɓɔɛni é ʋilɛ Izilayɛle nuiti kula vai ʋa Ezipete yooi zu, é devei veeni ga ʋelei ta ma ɠaeiti ta-vai zo da.
23 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Moize zɔlɔɔgai ma, ná-nuiti ti dɔɔɠuni alu saʋagɔ laawu, tɔɔzei ti kaani ga doungoi ʋagɛ gola, ti la ɠɛni luani masagi ná-devei ɠoloɠolo fai ʋa. 24 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Moize wɔɔlɔai ma, é ɠɛlɛni ga nu mina toli ga Falaɠɔn ná-doun anzanui ná-doun zunui. 25 É yiimazeɠeni ga maanɔɠɔ GALA ná-nuɓusɛiti saama, kɛlɛ tɔun é mina ɠoozunɛ yeeɠɛɠala goi laawu kotoi zu. 26 É pɛtɛni ga nu wɔinzeɠemai zɔlɔɔ eɠɛʋelei Kilista ɠɛni ʋaazu sɔlɔɔsu la, naa wola vizɔgɛ, é leʋe Ezipete naavoloiti pɛ ba, mazɔlɔɔ gaazu ɠɛni ʋelela ʋele ɠulanumai ʋa. 27 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Moize zeɠeni Ezipete yooi zu, é la ɠɛni luani masagi ná-ziiɠulagi ʋa. É loni kpaan, eɠɛ a ɠɛ GALA kaazu, nii nu la kaa. 28 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni é Pake fɛtii lɔɔzeini, é devei ve ga ti ɲamai vaza pɛlɛlaʋɛti, naa ɠa a kɛ faa zuɠoloɠolo geezuɠeelai mina Izilayɛle loun zunu mɔungiti paa.
29 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Izilayɛle nuiti ti Kpoloɗɛ Ɓɔigi leʋeni, eɠɛ nu a ɠɛ ziɛzu zou vɔɔi ma. Siɛgi zu Ezipete nuiti ti ná zuɠɔɠɔni da, ti yɛni ziɛi wu.
30 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni Zeliko ziɠigiti ti looni, siɛgi zu Izilayɛle nuiti ti yɛni latisu da ma, é ɠɛ ga folo lɔfela. 31 Kidaaleʋei ɠa é kɛɛni koloɠolo anzanui Laɠaɓe la ɠɛni yɛni naati ba, ti ʋa za, niiti ti la ɠɛni ɠoloni GALA bɛ, tɔɔzei é nɛnɛgiti soni ga pagɔ.
32 Leeni ɠa nà bo niina? Mazɔlɔɔ yeeɠɛɠala la mɔ zèa, gè ʋa Zedeyɔn ná-faa wo, ta Ɓalake, naa ʋɛɛ Samesɔn, ta Zɛfeté ʋa, ta Davide, é ʋɛɛ Samiyɛle, ta GALA goo wo nuiti ba. 33 Kidaaleʋei maaʋele ma, ti vɔnini masagiti ma, ti telebodaiti kɛ, ti aniiti sɔlɔɔ niiti GALA ge minazeɠeni ga tiye, ti zalaiti daaɠuluni, 34 ti abu wolaiti paani, ti ɠulani boɠa zɔkpɔ ɠaaligiti zea, zɛbɛ la ɠɛni ti ʋa, tama ti zɛbɛ zɔlɔɔni, ti ɠɛni ga zɛbɛsu nuiti kɔɔmaʋɛti, ti vɔnini zii ɠiligiti ta-ɠɔɔʋɛbɛiti ma. 35 Kidaaleʋei maaʋele ma, anzanui tanigaani Ta-wɔvɛiti ti wuzeɠeni, ti ɠula saai ya, ti ve ti ya. Ti tanigaani nimizani, kɛlɛ ti la yeezeini ti unmɔɔ faa wu ɲɛgɛlɛin, naa ɠa a kɛ ti buzeɠei zɔlɔɔ nii fizɔgai gola. 36 Tanigaani ti ɲɛɛɠulasui zɔlɔɔni, ta doɠai, tanigaa ti ɠilini ga yɔlɔɠɔiti, ti ti ʋili kasoi ɠa. 37 Ti tanigaani sɔɔni ga kɔtui, ti ti ʋaa, ti tanigaani bali su ga sii, ti za, ti tanigaani paa ga boɠa zɔkpɔi. Ti ɠɛni ziɛziɛsu adaʋɛ pɛ, ti maaɠiliai ga baala kɔlɔiti ta boli ɠɔlɔiti, ti ʋalani ti-ɠɔligiti pɛ ma, ti ti wɔinzeɠe, ti ti zopele ɲɔu. 38 Ti ɠɛni leʋeteʋesu teʋebaiti su, ta gizeiti ma, ti ɗa zei pugiti su, ta zooi ma yeɠeiti su, tɛigiti eteai la ɠɛni zolooni ti ma.
39 GALA ge yeezeini niima nuɓusɛiti pɛ bu ga ta-ɠidaaleʋei maaʋele. Tama ti la ɠɛni naa zɔlɔɔni, nii GALA ge ma minazeɠegi woni. 40 Mazɔlɔɔ GALA ge faa ɠɛʋele ɓɛtɛʋɛ ade ʋɛ nii fizɔgai. Ti maa la nɛɛni ti laa ʋa zeeli, ni ade-ʋɔ ge la ba.
* 11:18 Zen 21:12.