7
Yesu salaʋusu ɠundiɠii
ná-botiɠɛ nui ɠɛdɛ fai
(Matiyo 8:5-13)
1 Yesu ɓegai ma ga niima ɓɔɛiti pɛ bo nuɓusɛiti ma, é lɛɛni Kapɛɛlɛnawume taazuʋɛ. 2 Wɔlɔme zalaʋusu ɠundiɠii gila ge ɠɛni ná, nii ná-botiɠɛ nui ná-seeɓɛi ɓɔini, é ɠɛ é za. Ná-botiɠɛ nui naa wola nɛɛni bɛ. 3 É Yesu maawoo mɛnigai ma, é Zuifuiti ta-lotuɠɔi tanigaa leʋeni ma, ga ti bo ma, é ʋa, é ná-botiɠɛ nui ʋalo. 4 Ti ʋaani Yesu ʋɔ bɛ, ti maanɛɛnɛ ga gola, ti ɠɛ ma: «Soloogɛ ga è niima ɓɔbai ɠɛ bɛ, 5 mazɔlɔɔ ade-ma zii nɛɛʋɛ bɛ, tɔ ɠa vɔlɔ, é gá-ƓALA dɛbi ʋɛlɛi logai.»
6 Yesu ʋilɛni ti ʋolu, ti ɗa li. Yesu maa la mɔ ɠɛni ɠoozani pɛlɛi ʋa, eyɛsu salaʋusu ɠundiɠii bɔɔlaiti teʋe ma, ti gooi wo ma ga: «Màliɠii, mina ɓɔɠɔ ɓɔlɔ, mazɔlɔɔ gè la kula ɠɛɛni su ga è ʋa lɛ nà-pɛlɛi wu. 7 Naa ɠa é kɛai ɓalaa, gè pɛtɛgai la ga gè la vizɔni ga nà ɓɔɠɔi gè ʋa è ʋɔ bɛ. Kɛlɛ woo ɲɛ gila bo nɔ, nà-botiɠɛ nui ɠa ɠɛdɛ. 8 Tɔɔzei nà ɓɔɠɔi nà nà-kundiɠiiti ta-zobogi wu, salaʋusuiti ɓalaa ta nà-devei wu. Nà ɠɛɛna gila ma: ‹Li!›, toɠa liizu. Nà ɠɛɛna taɠili ma: ‹Ʋa!›, toɠa ʋaazu. Nà ɠɛɛna ɓalaa nà-duɔi ma: ‹Nii ɠɛ!›, naa ɠa é kɛɛzu.»
9 Yesu naama wooi mɛnigai ma, gola laavɔɔni ga salaʋusu ɠundiɠii. É ɠaaʋoteni bɛbɛi ma, nii é ɠɛni polu, é ɠɛ ti ma: «Gè bo wo ma, gè la dɛ nii ɠɛɠala ɠidaaleʋei ta ɠaani, anɛɛ Izilayɛle nuɓusɛiti saama.» 10 Keelaiti ti ɠalegai ma ma pɛlɛi wu, ti botiɠɛ nui ɠɛdɛgai ɠaani.
Yesu poanzai ná-doun zunui wuzeɠe vai,
é kula saai ya
11 Naa ʋoluma, é liini taa wolai ta zu, nii daa ga Nayɛn. Ná-kaladopoiti ti ɠɛni polu, naa ʋɛɛ nu mɔinmɔin ba. 12 Siɛgi zu é maaɓuɠani la taa loaʋɛ ʋa, nuiti ti ɠɛni liizu ga poomai kabamaʋɛ, poanzai ta, ná-doun zunu ɠila kpegi ɠɛni de. Taazuʋɛ zei wo nui ma mɔinmɔin ge ʋilɛni polu, ti ɗa li. 13 Maliɠii poanzai ʋɛtɛgai ma, naa maawɔin soni, é ɠɛ ma: «Mina mɔ wɔlɔ.» 14 É maaɓuɠani, é yeevɔɔɠu kpaɠalaɓaɠalai ʋa. Niiti ti ɠɛni seɠezu, naati ti loni. Yesu ɠɛni ma: «Zinipoi, nà è levezu ga è wuzeɠe!» 15 Poomai wuzeɠeni, é zei, é tɔɔzei ga kpɔɛi zuɠulaa. Yesu feeni ʋolu dee ya. 16 Dualuagi lɔɔni ti pɛ su, ti ɗa GALA dɛbi, ti ɗa ɠɛ ma: «GALA goo wo nu wolai ta wuzeɠea gi zaama! GALA ge ʋaa wɛlɛzu ná-nuɓusɛiti ma!» 17 Naa maawooi zeelini Zudé yooi zu ná pɛ, ta ná maaɠooliiti su.
Ɓɛɛni ka ga Yesu ta Zan Ɓatisete?
(Matiyo 11:2-19)
18 Zan ná-kaladopoiti ti naama vaiti pɛ boni ta-ɠalamɔin ma. Zan ná-kaladopo felegɔ lolini, 19 é ti leʋe Maliɠii ma, ti gaazaɠa, ti ɠɛ ma: «Ɗa ɠa è ga naama nui, nii maanɛai ga é ʋa, ɓaa gi taɠili maaɓɔun?» 20 Naati seeliai ma Yesu ʋɔ bɛ, ti ɠɛni ma: «Zan Ɓatisete gi leʋegɛ ga gi è ɠaazaɠa, ni ɗa ɠa è ga naama nui, nii maanɛai ga é ʋa, ɓaa gi taɠili maaɓɔun?»
21 Naama yeeɠɛɠalai nɔ zu, Yesu nu mɔinmɔin kɛdɛni, niiti seeɓɛi ɠɛni ti ʋa, ta maalɛɠɛfɛgiti, ta niiti zɛnvu ɲɔiti ti ɠɛni ti zu, é gaazuɠole nu mɔinmɔin gaazuzeɠe ma. 22 É ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ti ma: «À li, wo naa zuɠula Zan ma, nii wo kaa, ta wo mɛniga: Gaazuɠole nuiti gaazu ɠa zeɠezu ma, mɛɠɛlɛ nuiti ti ɗa ziɛ ga pagɔ, gee nuiti ti ɗa ɲade, goizuɓɔlɔ nuiti ti ɗa faa mɛni, gɔvɛiti ti ɗa wuzeɠe, woo niinɛ ʋagɔi laa ɠa zeelizu bala nuiti ma. 23 Undaanɛ nu ɠa ga naama nui, nii é la loa kakagi zu ga nɔ̀un maaʋele.»
24 Zan ná-keelaiti ti liai ma, Yesu tɔɔzeini ga ɓɔɛa bɛbɛi ʋɔ, é ʋilɛ Zan ʋa, é ɠɛ ti ma: «Ɓɛgele ɠa wo liini kaazu teʋebai zu? Seeligi nii fiilɛi ɲiikpisu ɓaa? 25 Leeni ɠa mu wo liini kaazu? Nui nii maaɠiliai ga seɠe ʋapagiti ɓaa? Niiti ti maaɠiliai ga seɠe ʋapagiti ta ti zɛnvui wosu gaanɛɛi zu, naati ta masa pɛlɛiti bu. 26 Ɓɛgele ɠa mu wo liini kaazu? GALA goo wo nu? Gaama ɠana, nɔ̀un nà bosu wo ma ga teʋegɛ GALA goo wo nu ʋa. 27 Tɔ ɠa sɛʋɛai ná-faa zu GALA Sɛʋɛi zu ga:
‹Nà nà-keelai leʋesu è luɠɔ,
é ɗa-ʋelei ɓɛtɛ è luɠɔ.›*
28 Ɓɛ gè nii wo wo ma, nui kpein nii anzanu sɔlɔɔgai, tanɔpɛ ge la wɔɔlɔni Zan ʋa. Kɛlɛ zɔi dɔiɗai GALA ná-masadai zu, naa wɔɔlɔʋɛ ba.»
29 (Nuɓusɛiti pɛ ta mulu zo nuiti ti gooi mɛnini, ti vaani GALA ná-telebodai wu, ti ɓatize ga Zan ná-ɓatizei. 30 Kɛlɛ Faliziɛinti ta tɔ kalamɔinti, ti ɠɛlɛni GALA ziimai ʋa ti letegi, tɔɔzei kɛlɛi ʋa ti boni ga Zan mina ti ɓatize.)
31 Yesu ɠɛni ma ʋolu: «Ɓɛ ɠa mu nà niizuʋɛ nuɓusɛiti pokɔɠɔ ma? Ɓɛ ɠa ti ɠulaai la? 32 Ti ɠulaʋɛ ga doungoiti ti zeini dɔɔɠɔ ɓalagi zu, ti ɗa wooɠula ɓɔɠɔ ma, ti ɗa ɠɛ ma:
‹Gi koolei vɛa, wo la kuai woni,
gi saa zu wuyei loa, wo la wɔlɔni.›
33 Tɔɔzei Zan Ɓatisete ʋaani, é ɗa zugi zo, é la dɔɔ ɓɔlezu, wo ɠɛ ma: ‹Inɛgi ɠa su.› 34 Nu ná-Doun Zunui ʋaa, é ɗa daamii ta kpɔɔlei wo, wo ɠɛ ma mɔnɔ: ‹Zunui nii ɠa ga ɠulukpu nu ta dɔɔ ɓɔle nu wolai. Toɠa ga mulu zo nuiti ta kotoba nuiti ti-wɔɔlai.› 35 Kɛlɛ niiti ti vaazu ɠimalai wu, naati ta dɛɛzu ga naa lelebogɛ.»
Kotoba anzanui nii suvaayɛni
36 Faliziɛin gila ge Yesu maanɛɛnɛni ga naa li, ti laami ʋɔɔma. Yesu liini, é zei taɓalii ɠakala, Faliziɛin ná-pɛlɛi wu. 37 Kotoba anzanui gila ge ɠɛni taazuʋɛ. É mɛnigai ma ga Yesu ɠa daami wosuʋɛ Faliziɛin ná-pɛlɛi wu, é ʋaani ga goole ɠila, kpɛtɛai ga aaleɓatelegi, nii daaveni ga gulɔ maku nɛɛnɛgi. 38 É ɠɛni Yesu ɠɔɠɔwu ʋoluzuʋɛ. É ɠɛni wɔlɔzu, é tɔɔzei ga naa ɠɔɠɔiti maagbaa ga gaazuɗɛi, é ɗa ti maaɓale ga nɔundeɠaiti, é ɗa laaʋɛɛ kɔɠɔiti ba, é ɗa gulɔ maku nɛɛnɛgi ziɛ ti ma.
39 Faliziɛin, nii é tolini, naa miná ɠaai ma, é ɠɛni ɓɔɛzu ɠisu, é ɗa ɠɛ ma: «Ni zunui tɛi ge ɠɛni ga GALA goo wo nu ɠiteɠite, a la kwɛɛ ga anzanui nii é vɔɔɠuzu tɔun ba, naa ɠa ga kotoba nui.» 40 Yesu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Simon, faa ɠa bɛ̀ ga gè bo è ma.» Naa ɠɛni ma: «Kalamɔn, ɓɔɛna.»
41 Yesu ɠɛni ma: «Zunui ta ɠɛni ná, nii ná-kuyei ɠɛni nu felegɔ ma. Zɔi maaɠuyei ɠɛni ga wali undɔɔlugɔ (500), zɔi puulɔɔlugɔ (50). 42 Tɛi kula zobo ge la ɠɛni ti felegɔ pɛ bɛ, é ti zuvaayɛni ga ta-ɠuyeiti. Naati felegɔ zu, ɓɛ ɠa a zunui naa nɛɛ ʋɛ ga gola?» 43 Simon gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Nà ɠisiɛzu ga zɔi ʋe, nii é maaɠuye wolai zuvaayɛni.» Yesu ɠɛni ma: «È gaamai woga.» 44 Naa ʋoluma, é ɠaaʋoteni anzanui ma, é ɠɛ Simon ma: «È anzanui tɛi kaa? Gè lɛa ɗa-ʋɛlɛi wu, è la ziɛ veeni zèa, gè ʋa kɔ̀ɠɔiti maagba, kɛlɛ tɔun ge kɔ̀ɠɔiti zɛɓɛa ga gaazuɗɛi, é ti maaɓale ga nɔundeɠaiti. 45 È la nɛ̀ɛnɛni ga è-laaʋɛ, kɛlɛ tɔun kaipa za gè lɛɛni, é la looɠoni ga laaʋɛa kɔɠɔiti ba. 46 È la gulɔ ziɛni nɔ̀ungi ma, kɛlɛ tɔun ge gulɔ maku nɛɛnɛgi ziaa kɔ̀ɠɔiti ma. 47 Gè bo è ma, ná-koto mɔinmɔingiti suvaayɛga bɛ, naa ɠa é kɛai é nɛɛbɛ wolai ɠulaai la kɛlɛma. Kɛlɛ zɔi tago nɔ zuvaayɛsu bɛ, naa ná-nɛɛbɛi ɠa ɗa ɠɛ nɔ kpein.»
48 Naa ʋoluma, é ɠɛni anzanui ma: «Ɗa-ɠotoiti suvaayɛga.» 49 Zɔiti ti ɠɛni zeini koba taɓalii ɠakala, naati ti ɠɛni ɓɔɛzu ɠisu, ti ɗa ɠɛ ma: «Nu zii ɓɛgele ɠa ga zunui tɛi, nii é kotoiti suvaayɛsu ɠani vɔlɔ?» 50 Yesu ɠɛni anzanui ma ʋolu: «Tɛi è laa dà, è ʋaloa. Li ziilɛigi zu.»
* 7:27 Mal 3:1.