23
Zeluzalɛme ta Samali ta-nɛɛbɛ ɲɔi
1 Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛni pɔ̀, é ɠɛ mà: 2 «Ɗa ʋe, zunui, anzanu felegɔ ɠɛni ná, ti zɔlɔɔgai anzanu ɠilagi ʋa. 3 Ti ɓɔɠɔ lɔɔni koloɠologi zu Ezipete yooi zu ti ma nu niinɛlai zu. Miná ɠa mɔunpa ti yeeziɛni ná ti-yiilaʋɛ ma, anzalopo ɲiimii é ɠɛni ti ʋa, ti naa maaɲɔfɔni ná. 4 Ma mɔungi laaseigi ɠɛni ga Woɠola, deɠe anzanui laa ɠɛ ga Woɠoliɓa. Ma mɔungi ɠa é ga Samali, felesiɛi ɠɛ ga Zeluzalɛme. Ti pɛ ti ɠɛni ga nɔ̀nɔ, ti doun zunuiti ta doun anzanuiti sɔlɔɔni bɛ̀.
5 «Kɛlɛ Woɠola koloɠologi ɠɛɛni, anɛɛ ni é ɠɛni ga nɔ̀nɔ. É ɠaazuɠulani seiɲɔɠɔiti ba, Asiili nuiti, é wɛɛnɠaa zoni ti zaama. 6 Ti maaɠiliai ga seɠe ɓɔigiti, zou zɛʋɛ maazu vaawo nuiti ta kundiɠiiti, buzeɠe niinɛgiti ti ɠaazuɠulaai, kɔɔɠɔ nuiti ti sooiti kɔma. 7 Woɠola ɓɔɠɔ lɔɔni koloɠologi zu Asiili nu wolaiti zea. Siɛnɔpɛ su a la ɓɔɠɔ veena la ti ta ya, é ɠɛni ɓɔɠɔ ɠɔzɔzu ga é ɗa nɔkɔ ta-ɠɔɔɠɔ gani nɔɠɔiti bu. 8 Zɛgɛ ná-wɛɛnziɛ fai ʋolu, nii é tɔɔzeini Ezipete yooi zu. É ɠɛni miná ga doungo, zunuiti ti ɗa laa la, ti ɗa anzalopo ɲiimii maaɲɔfɔ, ti ta-ɠoloɠologi pɛ puuni ma. 9 Naa ɠa é ba, gè dɔa ná-wɛɛinti zeezu, Asiili nuiti, gola wɔinɗai ga tiye. 10 Naati ti kabei ɠulani, ti ná-doun zunuiti so ta ná-doun anzanuiti, ti tɔ ɓɔɠɔi ʋaa ga boɠa zɔkpɔi. É zalai zɔlɔɔni ga tukpɔi naa, é ɠɛ ga poogi anzanuiti bɛ.
11 «Ná-seelai Woɠoliɓa naa pɛ kaani, kɛlɛ tɔun ge ɠoloɠoloni ná-gaazuɠulapɔi zu, ná-koloɠologi ɲɔu é leʋe ná-seelai nɔnɔi ʋa. 12 Tɔ ɓalaagi ɠaazuɠulani Asiili nuiti ba, zou zɛʋɛ maazu vaawo nuiti ta kundiɠiiti, ti maaɠiliai ga pagɔ, kɔɔɠɔ nuiti ti sooiti kɔma, buzeɠe niinɛgiti ti ɠaazuɠulaai. 13 Gè kaani ga é ɓɔɠɔ ɠɔzɔni koloɠologi zu. Ti felegɔ pɛ ti-ziɛ ʋelei ɠɛni ga ɠɛʋele.
14 «Woɠoliɓa ta ɓɔni mɔnɔ ná-koloɠologi ʋa. É nuiti maaniinigi ɠaani seɠeai ga yeei siɠigi ma, kpɔiɗai, Ɓaɓilɔne nuiti maaniinigi ɠɛni de. 15 Ti zaamaɠiliai ga saamaɠiligiti, seɠe zakpai velevelegai tɔungiti ma, ti ɠaazulo pelei dɛɛzu ga ta ga kɔɔɠɔ nuiti. Ɓaɓilɔne nuiti maaniini kiteɠitegi ʋe, ʋelei ti la Kaledé, ta-yooi ɓɔɠɔi zu. 16 Woɠoliɓa ti ɠaai ma, gaazuɠulani ti ʋa, é keelai leʋeni ti ma ta-yooi zu. 17 Naa ma, Ɓaɓilɔne nuiti ti liini, ti laa la. Ti kɔzɔni ga ta-ɠoloɠologi. Ti ɓegai ma ga ɓaaɠulaai ma mɛtu, ta-vai wɔinzeɠeni ma. 18 É ná-koloɠolo fai ɠulani kɛlɛma ɛsɛ pɛ bɛ, é ɓɔɠɔ ɠabei lɛɛni, eyɛsu ná-fai wɔinzeɠe mà, eɠɛʋelei nɔ ná-seelai ná-fai wɔinzeɠeni mà la. 19 Kɛlɛ é ná-koloɠologi zuwɔɔlɔni, eɠɛʋelei nɔ ná-nu niinɛlai zu ɠɛɛni la, siɛgi zu é ɠɛni koloɠologi ɠɛɛzu la Ezipete yooi zu. 20 Gaazuɠulani koloɠolo zunuiti ba, é wɔin ga tiye, niiti ti-wuu wɔɔlɔai ga soovalegiti kɛʋele, ta ti ma ɗɛi ʋuuzu ga sooiti tɔnɔi ɠɛʋele. 21 È ɗa-nu niinɛlai ma ɠoloɠologi lɔɔzeiɗa ʋolu, siɛgi zu Ezipete nuiti ti ɠɛni è-yiilaʋɛ maaɲɔfɔsu la, ti yeeziɛ ɗa-anzalopo ɲiimii ma.
22 «Naa ɠa é ba, Woɠoliɓa, Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa: ‹Nà ɗa-wɛɛinti buzeɠezu è laalɔɠɔma. Niiti ta-vai wɔinzeɠeni è ma, nà ʋaazu ga tiye è laalɔɠɔma, ti zeɠe adaʋɛ pɛ. 23 Nà Ɓaɓilɔne nuiti buzeɠezu è laalɔɠɔma, Kaledé nuiti pɛ, ta Pekɔde nuiti, ta Soa nuiti, ta Koa nuiti, Asiili nuiti pɛ ta ʋɛɛ ti ʋa. Nà buzeɠe niinɛgiti gaalɛ ba, nu ɠaazu a ɠula ti ʋa, zou zɛʋɛ maazu vaawo nuiti, ta kundiɠiiti, kɔɔɠuluɓaiti ti zoogai, kundiɠi wolaiti, kɔɔɠɔ nuiti ti sooiti kɔma. 24 Ta ʋa è laalɔɠɔma ga ta-ɠɔɔɠɔ zɔɔlaiti pɛ, ta kɔɔɠɔ wotoloiti, ta kɔɔɓɔgi nu la gaaluga. Ti ɓɔɠɔ makɛ ga kɔɔɠɔ ɠɔlu zɛpɛ koiti ta ma wolaiti, ta bɔɔlɔgiti, ta è maalati mini-o-mini. Nà è lukpɔ vai yɛ ti yeezu, ta è lukpɔɠaaleʋe, é zoloo tiya ɓɔɠɔi ta-lɔgiti ma. 25 Nà-ziiɠaawanai gè su è laalɔɠɔma, nà è yɛ ná, ti è zopele ɲɔu. Ta è-zokpai leʋe ta è-woiiti, zɔiti ta yɛ vulua, ta loo bu ga ta-woɠa zɔkpɔiti. Ta è-loun zunuiti seɠe ta è-loun anzanuiti, ta zɔiti ta yɛ vulua, ti ti ma vului ɠala abui zu. 26 Ta ɗa-zeɠeiti kula è ma ta ɗa-maaɠili zɔɔlaiti. 27 Ɗa-eteai è siɛni koloɠologi zu, koloɠologi è tɔɔzeini Ezipete yooi zu, naa ɠa ɓe niina. È ɠaazu la mɔ ɠulaa nu nɔpɛ ba, è-ɠi ge la mɔ ʋilɛga Ezipete nuiti ba eyɛsu pɛ.
28 « ‹Mazɔlɔɔ Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa: Nà ʋaazu ɠɛlɛzu ɗa, è yɛ naati zea niiti ti wɔinzeɠeai è ma, è lɔ naati zeezu niiti ti la è yiimani. 29 Ta è zo ga sili zogi, ta è-mɔɔlɛzu anii pɛ seɠe, ti è maaɲakai ɠula eɠɛ koloɠolo anzanui. Ɗa-ɠoloɠologi ta ɗa-wɛɛnziɛgi ɠana, 30 ta è zo ɠana, mazɔlɔɔ è koloɠologi ɠɛɛni wa zii ɠiligiti, è ɓɔɠɔ ɠɔzɔni ga ta-ɠɔɔɠɔ gani nɔɠɔiti. 31 È ziɛni ga è-ʋaazeelai ziɛ ʋelei. Tɔ-o, ɗa-o, wa ɓɔɔle ga nà-ziiɠaawana ɗaawɔi.
32 « ‹Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa:
Ɗa ɓɔɔle ga ziawɔ ɠilagi naa nɔ è-ʋaazeelai ɓɔɔleni la,
ziawɔ be bɔɔlɔai, kpogi ɠooza,
toɠa ɠɛ ga ɲɛɛɠulasu ɠani, ta ɓaaɠulamai,
mazɔlɔɔ su vai wola mɔinʋɛ.
33 È laa ɠa ve ga dɔɔzodai ta ziizoolɛi.
Ziawɔi nii ɠa ga faa zuɠoloɠologi ta maalua anii,
ɗa-zeelai Samali ná-ziawɔi ʋe.
34 Ɗa ɓɔɔle la, è suwo,
ɗa golowolo ga è-ɲiigaiti,
è è-ɠakazuʋɛ maawana ga ma ɓuɠaiti.
Mazɔlɔɔ nà ɠa gè boga,› »
Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.
35 « ‹Naa ɠa é ba, Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa: Mazɔlɔɔ è yeemani mà, è ʋoluaveni bà, è pìli ya ʋoluʋelei, ɗa ɗa-wɛɛnziɛgi ta ɗa-ɠoloɠologi zuɓoloi ɠɔmɔ.› »
GALA ge zelii lo fai
Samali ta Zeluzalɛme ma
36 Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠɛni mà: «Ɗa ʋe, zunui, ɠɛʋele ɓɛtɛ, è Woɠola ta Woɠoliɓa lukpɔɠaaleʋe. Ta-ɠɔzɔba vaiti dɛɛ ga tiye, ti ti ɠɛɛni. 37 Mazɔlɔɔ ti ɓɔɠɔ lɔɔni wɛɛnziɛgi zu, ti yee ɠa ɲama ʋuu vai zu. Ti koloɠologi ɠɛɛni ga ti nɔkɔ fai kɔɔɠɔ gani nɔɠɔiti bu, ti nu ʋaai ɠɛ, ti-loun zunuiti ti ti veeni bɛ̀, naati kula vai zu kɔɔɠɔ ganigiti bɛ ga zalaɠai. 38 Wɛlɛ nii ɠa mɔnɔ ti kɛɛni ga ze! Folo ɠilagi nɔ, ti sèizu ɲadegai ɠɔzɔni, ti nà-dooɠo foloiti maaɲɛɛi ʋu ma. 39 Tama ti ti-loun zunuiti kulaai ma ga zalaɠai ta-ɠɔɔɠɔ gani nɔɠɔiti bɛ, naama voloi nɔ ɠa ti liini la sèizu ɲadegai, ga ti ná ɠɔzɔ. Naa ɠa ti kɛɛni sèi ʋɛlɛ ɲadegai ɓɔɠɔi wu.
40 «Tiya ɓɔɠɔi ti keelai leʋeni, ti zunuiti gaiziɛ, ti ti loli, ti zeɠe ɠoozama, ti ʋa. Gaamago nɔ, naati ti keela wooi zɔlɔɔni, ti ɓizɛ, ti ʋa ti ʋɔ bɛ. Ta-vaa ɠa, ti ɓɔɠɔ maagbani la, ti aniiti siɛ ɠaazuʋɛti, ti balaiti dɔ. 41 Naa ʋolu ti zeini bete ʋagɔ wolai ma, ti taɓalii ʋilɛ ɠakalaʋɛ, ti nà-ansansegi ta nà-gulɔiti sei ga. 42 Nu mɔinmɔin ge ʋaani ti ʋɔ bɛ, bɛbɛi ɠɛni zɔɔlɛzu ná, maaɠili la ti ma. Zunu ɓulu golai ʋaani, ti ɠula teʋebai zu ná pɛ. Ti balaiti dɔ zeela nu felegɔiti zeeiti ba, ti masa bɔɔlɔ pagɔiti dɔ tɔungiti ba.
43 «Názu ɠa gè ɓɔɠɔ ɠaazaɠani da, gè ɠɛ ma: ‹Anzanui pɔlɔzaɠagai ná wɛɛnziɛgi zu, naa ɠa dɛ ɓɔɠɔ lɔɔzu koloɠologi zu! 44 Zunuiti ta ʋilɛsu polu, eɠɛʋelei ti ʋilɛsu la koloɠolo anzanui ʋolu! Ʋele ɠana ti ʋilɛsu la Woɠola ʋolu ta Woɠoliɓa, koloɠolo anzanui tɛiti!› 45 Kɛlɛ zunuiti ti lelebogai, naati ka ta anzanuiti tukpɔɠaaleʋe, eɠɛʋelei ta ɗa wɛɛnziɛ anzanuiti tukpɔɠaaleʋe la, ta anzanuiti niiti ti-yee ɲama ʋuu vai zu! Mazɔlɔɔ ta ga wɛɛnziɛ anzanuiti, naa ʋoluma ɲamai ɠa ti-yeeiti ma.»
46 «Mazɔlɔɔ Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa: ‹À bɛbɛi ɠaalɛ ba, ti li ti laalɔɠɔma, ti ti lɔ kidaaʋiligi zu, ti loo ti zu, ti ti maavo. 47 Bɛbɛi naa ɠa ti zɔɔ ga kɔtuiti, ti ti ɓulukpulu ga boɠa zɔkpɔi, ti ti-loun zunuiti paa, ta ti-loun anzanuiti, ti ta-ʋɛlɛiti gala ga abui. 48 Nà koloɠologi ɠula ɠana zooi ʋa. Anzanuiti ta lɛnɛ naazu, ti la mɔ ʋokɔɠɔga ti-ʋaazeela felegɔiti ma koloɠologi zu. 49 Anzanui tɛiti ta ta-wɛɛnziɛgi ma zalai zɔlɔɔ, ta ta-ɠɔɔɠɔ gani nɔɠɔiti kɔɔ vai ma ɠotoi zuɓoloi ɠɔmɔ. Wa suɠwɛɛ naazu ga nà ɠa gè ga Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI.› »