9
GALA dɛbi ʋelei eteai zu
ta geeɠɔlɔgi zu
1 Minazeɠe mɔungi zu, GALA dɛbi ʋelei ma leveiti ti ɠɛni ná, naa ʋɛɛ seizu ɲadegai ʋa, nii é ɠɛni ga eteai zu gelei. 2 Seɠe ʋɛlɛ ɲadegai loni, é leʋeni su fele, ma ada mɔungi laaseigi ɠɛni ga ada ɲadegai. Miná ɠa fitina zei anii ɠɛni ná, ta taɓalii, ta ɓuluiti ti veai GALA bɛ. 3 Naa ʋolu kwɛpele seɠezuɠoozagi velesiɛi ʋoluʋɛ, adaʋɛ miná laaseigi ɠɛni ga ada ɲadega wolai. 4 Ansansegiti ma zalaɠa ɠulazuʋɛ, ta minazeɠe kesui, niiti zanugi ziɛni ti maaʋɛ, naati ka ti ɠɛni miná. Zanu diɠii manegi ɠɛni su, ta Aalɔn ná-tukpɔi é ʋɔnɔni, ta kɔtu ɠokologiti niiti GALA ge minazeɠegi ma lɔgiti sɛʋɛni ti ma, naati ka ti ɠɛni kesui zu. 5 Seeluɓɛinti ti ɠɛni minazeɠe kesui maazuʋɛ, ti dɛɛ ga GALA ka ná. Ti koto gbazuʋɛ maalɔɔɠuni ga ti-ɠoʋegiti maaniinigiti. Yeeɠɛɠala la de ya, de ʋa naama vaiti gilagilagi pɛ bo.
6 Anii naati pɛ ta-vai zeiɗai ma kpasu ɠana, zalaɠa ɠula nuiti ti ɓena lɛ seɠe ʋɛlɛ ɲadegai ma ada mɔungi wu folo-o-folo, ti ɗa ta-wotii ɠɛ. 7 Kɛlɛ adaʋɛ velesiɛi, zalaɠa ɠula ɠundiɠi wolai ɠila kpe nɔ ɠa é ɓena lɛ miná, ná ɠɛ ɠila kpe nɔ kona-o-kona, é la ɠɛni lɛa ná ni zalaɠa zuai ma ɲamai la zea, é ʋa kula tɔ ɓɔɠɔi ta nuɓusɛiti ta-ɠotoi vaa zu, niiti ti la ti ɠɛɛni ga gaaɠilima. 8 Zɛnvu Ɲadegai ɠa dɛɛzu naazu ga ada ɲadega wolai ma ʋelei laa la ɠɛni dɛ laoni, siɛgi zu seɠe ʋɛlɛ ɲadega mɔungi ɠɛni ná la dɛ. 9 Naati ta ga niizu vaiti ma ʋoogiti. Poluʋɛ ɠa ga vebɛaniiti ta zalaɠaiti ti ɠulazu ɠana GALA bɛ, ti la zooga ti ʋa naama nui ná-kisiɛi ma vaiti gaavɔni, nii é GALA dɛbizu ga kɛʋelei naa ma zii. 10 Tɔɔzei tɔgiti ta ga naati é lo daamianigiti ba, ta kpɔleɓɔle ganigiti, ta ɲade fai ma ɠɛɛwotiiti, kpusɛi ná-tɔgi naati ti zeini, eyɛsu ti valibo foloi zeeli GALA bɛ.
Kilista ná-zalaɠai
11 Kɛlɛ Kilista ʋaani, é ɠɛ ga zalaɠa ɠula ɠundiɠi wolai é lo faa ʋagɔiti ba ti ʋaai niina. É seɠe ʋɛlɛ ɲadegai maazuɓudɛni, nii bɔɔlɔai ta daazeeliai ga pagɔ, nii nuɓusɛa laade ti ʋa to, naa ɠa bosu ga é la ga eteai nii kpɛtɛai, naa nɔnɔ. 12 É lɛɛni ada ɲadega wolai, ná zeizu ɠɛ ɠila kpe nɔ. É la lɛɛni ná ga boliiti ɓaa nikɛ yiʋoiti ma ɲamai, kɛni tɔ ɓɔɠɔi ma ɲamai. Ʋele ɠana é ɠɔoɠɔ unmɔɔgi zɔlɔɔni la ade ʋɛ. 13 Mazɔlɔɔ ni bolii ma ɲamai ta nikɛ zinɛi nɔnɔi, ta nikɛ zaai ma yuʋui, é ɠɛni vazasu naati ma ti ɠɔzɔai, naa ɓena ti-ɓusɛi ɲade, 14 deɠɛmu Kilista ma ɲamai vizɔgɛ naati ba gola, tɛigi é ɓɔɠɔ ɠulani ga zalaɠai GALA bɛ, kɔzɔzu la ba, ga Zɛnvui maaʋele, nii é ná ɠɔ. Ma ɲamai ɠa da-ɠisiɛiti ɲade kɛɛwotiiti ma ti nu lɔɔzu saai zu, ga de zoo de botii ɠɛ zɛnvu su ƓALAGI ʋɛ.
15 Naa ɠa é ba, toɠa ga minazeɠe niinɛi ma yɔɠɔzuɓɛtɛ nui, naa ɠa a kɛ, zɔiti ti loligai, naati ti tɔnɔi zɔlɔɔ é yɛsu ná ɠɔoɠɔ, nii GALA ge ma minazeɠegi woni ti ʋɛ. Mazɔlɔɔ saai ɠa bogai naama vaa zu, ga nuiti ti unmɔɔ, ti ɠula ta-ɠotoiti su, ti ti ɠɛɛni minazeɠe mɔungi ma ziɛgi zu.
16 Ʋɛ nɔpɛ falima woo zɛʋɛi* ɠɛɛzu ná, soloogɛ ga falima woo zɛʋɛi ɠɛ nui ná-saa vai ɠɛ ga ɠite vaa. 17 Tɔɔzei tosu nɔpɛ ge la falima woo zɛʋɛi ʋa, ni nɔ kɛɛ nui ɠa dɛ vulua, tosu ɠa ɠɛ ba nɔ ga siɛgi zu zɔi é sɛʋɛi laai poganii ma, naa zaazu la. 18 Naa ɠa é ba, minazeɠe mɔungi la vɔlɔ ɠɛni botii lɔɔzeini, kɛni ɲamai ʋuuni pɛ. 19 Moize ɓegai ma ga deve wooiti pɛ bo nuɓusɛiti ma, eɠɛʋelei é la tɔgi zu, naa ʋolu é nikɛ yiʋoiti ma ɲamai zeɠeni, ta boliiti ma ɲamai, ta ziɛi, é faza sɛʋɛi ma ta nuɓusɛiti ma ga ɠizɔɔpe tufa ɓifɔgi, naa ʋɛɛ geze ɓɔi sɔsɔgi tago ʋa. 20 É ɠɛ ma: «Nii ɠa é ga ɲamai nii é minazeɠegi maaɓakpasu, nii GALA ge deveai ga wo makɛ.»† 21 Zenɔ ɠana Moize ɲamai vazani la seɠe ʋɛlɛ ɲadegai ma, ta aniɲakaiti pɛ ma, niiti ti ɠɛni botii ɠɛɛzu ga tiye GALA dɛbi vai ma. 22 Tama, eɠɛʋelei tɔgi boni la, kɛni anii tanigaani nɔ, kɛlɛ ti pɛ ti ɲadeni ga ɲamai, kotoi zuvaa la yɛga, ni ɲamai la ʋuuni.
Yesu ná-zalaɠai ɠa é kotoi gbazu
23 É vizɔni deɠɛmu ga aniiti ti geeɠɔlɔgi zu, naati baaɠulabaiti maanɛɛni ti ɲade ɠana. Ta mɔnɔ, geeɠɔlɔgi zu ani ɠiteiti kpɛdɛi ɠa ba ga ti ɲade ga zalaɠaiti ti vizɔgai gola. 24 Mazɔlɔɔ Kilista la lɛɛni seizu ɲadegai nii nuɓusɛiti ti kpɛtɛai ga yeei, a ɠɛ nɔ ga ma ɠitei ʋaaɠulabai, kɛlɛ tɛɛʋɛ geeɠɔlɔgi ɓɔɠɔi zu, miná ɠa é loni ná ade ʋɛ GALA kakala. 25 É ɓudɛ naa maazu, kona-o-kona zalaɠa ɠula ɠundiɠi wolai ɠɛni lɛɛzu seizu ɲadegai ga ɲamai nii é la ga tɔ ɓɔɠɔi nɔnɔ. Kɛlɛ Kilista la ɠɛni lɛɛni geeɠɔlɔgi zu ga é ʋa ɓɔɠɔ ɠula ga zalaɠai ná zeizu ʋa ɠɛ mɔinmɔin. 26 Ni naa ɠɛni de, a la ɓɔlɔ, saa laa mɔin, kaite eteai ɓɛtɛ yee ma. Kɛlɛ kulaʋɛ kɛlɛma ná zeizu ɠɛ ɠila kpe nɔ, yeeɠɛɠala ɠaaɓelagi niizu, é kotoiti kpe ga é ɓɔɠɔ ɠula ʋelei ma ga zalaɠai. 27 Eɠɛʋelei deveai la nuɓusɛiti ma ga ti za, ná ɠɛ ɠila kpe nɔ, naa ʋoluma, tukpɔɠaaleʋei ʋa, 28 zekana nɔ, Kilista ɓalaagi ɠulani ga zalaɠai, ná ɠɛ ɠila kpe nɔ, é nuɓusɛi ma mɔinmɔin ná-kotoi ɓe, toɠa ɠulazu kɛlɛma mɔnɔ, é la mɔ ga é ʋa é kotoi ɓe, kɛlɛ é naati kizo, niiti ti maaɓɔunsu.
* 9:16 Gɛlɛke wooi zu, woo ɠilagi naa ʋoluʋɛ ɠa zoo ɠɛɛzu ga falima woo zɛʋɛi ta minazeɠegi. † 9:20 Ɛgz 24:8.