22
Yaavai ɠili vai Yesu ma
(Matiyo 26:1-5;
Maleke 14:1-2;
Zan 11:45-53)
1 Ɓului nii lɛʋɛ la su, naama vɛtii, daaseigi ga Pakegi, naa maa ɠɛni ɓuɠazu. 2 Zalaɠa ɠula ɠundiɠiiti ta tɔ kalamɔinti ti ɠɛni keleɠele gaiziɛzu, ʋelei ta Yesu ʋaa la, tɔɔzei ti ɠɛni luazu nuɓusɛiti ba.
Zudase yeezei vai Yesu yaava vai wu
(Matiyo 26:14-16;
Maleke 14:10-11)
3 Naama yeeɠɛɠalai Setana lɔɔni keela puugɔ maazu felegɔi (12) ɠila su, Zudase, nii é lolisu ga Isekaliyɔte. 4 Zudase liini, ti zoloo su ta zalaɠa ɠula ɠundiɠiiti, naa ʋɛɛ GALA sei ʋɛlɛi maaɓɛɛ ɠundiɠiiti ba, ʋelei a zoo é Yesu lɔ la ti yeezu. 5 Ti wola ɠoozunɛɛni, ti minazeɠe bɛ ga ti wali ve zea. 6 É yeezeini naa wu, é tɔɔzei ga yeeɠɛɠala ʋagɔ ɠaiziaa, é ʋa Yesu lɔ ti yeezu, bɛbɛi mina faa ɠwɛɛ su.
Yesu ta kaladopoiti
ti Pake daamii ɠɛʋele ɓɛtɛ vai
(Matiyo 26:17-25;
Maleke 14:12-21;
Zan 13:21-30)
7 Ɓului nii lɛʋɛ la su, naama vɛti voloi zeelini, yeei ti maanɛɛni la ga ti Pakegi ma ʋaala ziʋoi ʋaa. 8 Yesu Piyɛlɛ ta Zan leʋeni naazu, é ɠɛ ti ma: «À li, wo Pake daamii ɠɛʋele ɓɛtɛ ade ʋɛ, ade ʋa mi.» 9 Ti ɠɛni ma: «Mini ɠa è pɔ ga gi kɛʋele ɓɛtɛ ná?»
10 É ɠɛni ti ma: «Wa lɛɛna taazuʋɛ, wa ɠomi wa zunui ta, ziɛ liɠii unma. À ʋilɛ polu, pɛlɛi wuʋɛ é lɛɛzu ná. 11 Naa ʋoluma wo ɠɛ pɛlɛ kɛɛ nui ma: ‹Kalamɔn ɠɛ: Pɛlɛi ɠa mini, ʋɛ gè ʋaazu Pake daamii wosu ná, gá nà-kaladopoiti?› 12 Zunui naa ɠa geezu ʋɛlɛ wolai wu lɛɛzu ga woye, ʋɛ ná wuuɓɛtɛai. Miná ɠa wa kɛʋele ɓɛtɛi ɠɛ ná.»
13 Ti liini, ti fai pɛ kaani nɔ ga ʋelei Yesu boni la ti ma. Ti Pake daamii ɠɛʋele ɓɛtɛni.
Maliɠii ná-Pake daamii ɠaaɓelagi
(Matiyo 26:26-30;
Maleke 14:22-25;
1 Kolɛnte 11:23-25)
14 Yeeɠɛɠalai zeeliai ma, Yesu zeini daami laɓalii ɠakala ta keelaiti. 15 É ɠɛni ma: «Wɔin ɠɛa mà gola ga ade Pake daamii nii wo ʋɔɔma, aisa gè ʋa ɓɔlɔ. 16 Gè bo wo ma, gè la mɔ ta mia, eyɛsu daazeeli GALA ná-masadai zu.»
17 Naa ʋoluma, é ziawɔi zeɠeni. Kpegai ma ga mamagi ve GALA bɛ, é ɠɛni ti ma: «À nii zeɠe, wo ɓɔɔle la wo pɛ. 18 Mazɔlɔɔ, gè bo wo ma, é zo za ma, é li naa luɠɔ, gè la mɔ ansaɠɔ gwaai ma ɗɛi ta ɓɔlea pɛ, eyɛsu GALA ná-masadai ʋa.»
19 Naa ʋoluma, é ɓului zeɠeni. Kpegai ma ga mamagi ve GALA bɛ, é galeɠaleni, é fe ti ya, é ɠɛ ti ma: «Nii ɠa é ga kpùsɛi, feai wo ma vaa ma. À nii ɠɛ, wo ɠizɛ sù.»
20 Ʋele nɔ ɠana ɓalaa, daamii ʋoluma, é ziawɔi zeɠeni, é ɠɛni ti ma: «Ziawɔi nii ɠa é ga minazeɠe niinɛi, daazeeliai ga mà ɲamai maaʋele, nii puai wo ʋɛ.
21 «Kɛlɛ yàava nui ɠa zeini taɓalii ɠakala, gi ɗa laamii ʋɔɔma. 22 Tama, Nu ná-Doun Zunui ɠa za, pelei GALA ge deveai la. Kɛlɛ maanɔɠɔi ɠa naama nui luɠɔ, nii é ʋaazu dɔɔzu sili nuiti zeezu.»
23 Ti tɔɔzeini ga ti ɗa ɓɔɠɔ ɠaazaɠa ga ɓɛ ɠa é ti zaama, é ʋaazu niima vai ɠɛɛzu.
Ɓɛ ɠa bɔɔlɔai ɛsɛ pɛ ba?
24 Maaɠaalii ta wuzeɠeni ɓalaa naazu kaladopoiti zɔɠɔzu ga ti ʋa kwɛɛ zɔi bɔɔlɔai ti zaama. 25 Yesu ɠɛni ti ma: «Zii ɠiligiti ta-masagiti ta ɓɔɠɔ ɠɛɛzu ga ti-maliɠiiti, zɔiti ti zeizu nuɓusɛiti unga, naati ta lolisu ga faa ʋagɔ ɠɛɛ nuiti. 26 Wɔun, naa ta mina ɠɛ wo zaama. Zɔi bɔɔlɔai wo zaama, naa ɠɛ eɠɛ doungoi. Deve wo nui ɠɛ eɠɛ botiɠɛ nui. 27 Mazɔlɔɔ ɓɛ ɠa bɔɔlɔai, zɔi é daamii wo taɓalii ɠa, ɓaa zɔi é maaleʋebogi wosu? Zɔi é daami wosuʋɛ kɛlɛ? Nà ma, nà wo zaama ga maaleʋebo nu.
28 «Wa ɠa wo yiilɔa pòlu nà-kpɔlɔiti su. 29 Naa ɠa é ba, nà masadai veezu wo ya, pelei Kɛ̀ɛ fea la zèa, 30 wa daamii ta kpɔɔlei wo nà-taɓalii ɠa nà-masadai zu, wo zei masa kpɔkpɔgiti ga, wo ɗa Izilayɛle woloda puugɔ maazu felegɔiti (12) tukpɔɠaaleʋe.»
Yesu bo fai ga
Piyɛlɛ ɠa ʋaazu ɠɛlɛzu ba
(Matiyo 26:31-35;
Maleke 14:27-31;
Zan 13:36-38)
31 «Simon, Simon, woilo, Setana wo maavaliʋɛ ga é wo ɠaavɛ, eɠɛʋelei molo ɠaavɛɛ nui a ɗa kɛ la. 32 Kɛlɛ gè GALA faliʋɛ è ʋɛ, Simon, nii a kɛ ɗa-ɠidaaleʋei mina ɲɛɛlɛ. Ɗa ma, ɗa ɠalena ma ʋolu, è-ɠɛɛlointi sɛbɛlɔ.»
33 Piyɛlɛ ɠɛni ma: «Màliɠii, kɛ̀ʋele ɓɛtɛʋɛ ga de li ʋɔɔma kasoi ɠa, anɛɛ ɓalaa de za.» 34 Yesu ɠɛni ma: «Gè bo è ma, Piyɛlɛ, tɛɛ zinɛi la ɓɔɛa za, ni è la ɠɛlɛni bà, ná zeizu ʋa ɠɛ saʋa, ga è la kwɛ̀ɛ.»
Wali ʋuu ɓɔlɔi, ta ɓɔlɔi,
naa ʋɛɛ boɠa zɔkpɔi ʋa
35 Naa ʋoluma, Yesu ɠɛni ti ma: «Siɛgi zu gè wo leʋeni la, wali ʋuu ɓɔlɔ la wo ya, ɓaa ɓɔlɔ, ɓaa saʋala, leeni ɠa wo ʋalani ma?» Ti ɠɛni ma: «Ani nɔpɛ.» 36 É ɠɛni ti ma: «Kɛlɛ niizu, zɔi wali ʋuu ɓɔlɔ zea, é seɠe, zɔi ɓɔlɔ zea ɓalaa, é seɠe. Zɔi boɠa zɔkpɔ la zea, é ná-seɠe wolai ʋɔdi, é ta ɠeya. 37 Gè bo wo ma, kɛni GALA Sɛʋɛi zu wooi nii laazeeli nà-eteai zu, naa ɠa ga: ‹É ɠaaluni tɔ koloɠolo nuiti saama.› Faiti ti woni nà-faa zu, ti laa ɠa zeeli.» 38 Kaladopoiti ti ɠɛni ma: «Màliɠii, wɛlɛ boɠa zɔkpɔ felegɔ ʋa.» É ɠɛni ti ma: «Naa kula ɠɛa su.»
Yesu GALA fali vai Wolive wulu ɓelei ma ɠizei ma
(Matiyo 26:36-46;
Maleke 14:32-42)
39 Yesu ɠulani, é li Wolive wulu ɓelei ma ɠizei ma, eɠɛʋelei a ɗa kɛ la pɔlɔma. Ná-kaladopoiti ti ʋilɛni polu. 40 Ti zeeliai ma miná, é ɠɛni ti ma: «À GALA fali, naa ɠa a kɛ wo mina loo tɛgai zu.»
41 É maaɠoozani ti ʋa, ti yɔɠɔzuʋɛ ɠɛ ga kɔtu ʋili daa ɠila kɛɠala, é ʋilɛ ɲiibiɠa, é GALA fali, 42 é ɗa ɠɛ ma: «Ee, Kɛ̀ɛ, ni ɗa kɛɛna, soolɛi ma ɗaawɔi nii maaɠooza bà. Kɛlɛ anɛɛ naa ʋe, zìima vai mina ɠɛ, kɛni ɗɔnɔi nɔ.» 43 [Geezuɠeelai ta ɠulani bɛ kɛlɛma naazu, é ɗa sɛbɛlɔ. 44 Tɛi ziiɓɔlɔi ɠɛni Yesu ma, é ɠaaɓaani GALA falii zu. Ma vɔdɔi ɠɛni eɠɛ ɲamai, é ɗa ʋilɛ peinpein zooi ma.]*
45 Kpegai ma ga GALA fali, é wuzeɠeni, é ɠale ma kaladopoiti pɔ bɛ, é ti ɠa ɲiizu ziiɓɔlɔi maaʋele ma. 46 É ɠɛni ti ma: «Lee ʋe wo ɲiizu? À wuzeɠe, wo GALA fali, naa ɠa a kɛ wo mina loo tɛgai zu.»
Yesu zo fai
(Matiyo 26:47-56;
Maleke 14:43-50;
Zan 18:3-11)
47 Yesu ɠɛni dɛ ɓɔɛzu nɔ, eyɛsu bɛbɛi unkula. Zudase loni ti luɠɔ, keela puugɔ maazu felegɔi (12) ɠila ge ɠɛni de. É maaɓuɠani Yesu ʋa ga é nɛɛnɛ ga daaʋɛ komagai. 48 Yesu ɠɛni ma: «Zudase, daaʋɛ komagai ɠa è Nu ná-Doun Zunui yaavazu la ɓaa?»
49 Yesu ɠoba nuiti ti naama vai ɠaai ma, nii é ɠɛni ʋaazu ɠɛɛzu, ti ɠɛni ma: «Màliɠii, gá zoo gi boɠa zɔkpɔi ʋili ɓaa?» 50 Ti ɠila ge boɠa zɔkpɔi ʋilini zalaɠa ɠula ɠundiɠi wolai ná-duɔi ma, é naa yeezazu ʋele woii leʋe ba. 51 Kɛlɛ Yesu kpɔɛi zeɠeni, é ɠɛ ti ma: «À zɛ ná ɠana!» É yeevɔɔɠuni zunui naa woii ʋa, é kɛdɛ.
52 Naa ʋoluma, Yesu ɠɛni zalaɠa ɠula ɠundiɠiiti ma, ta GALA sei ʋɛlɛi maaɓɛɛ ɠundiɠiiti, naa ʋɛɛ totuɠɔiti ba, ti ʋaani daalɔɠɔma: «Wo ʋaaʋɛ ga boɠa zɔkpɔiti ta kpekpe kpuɠaiti, eɠɛ toosu nu zo faa? 53 Folo-o-folo gè ɠɛa wo ʋa GALA sei ʋɛlɛi ma ɠoizuʋɛ, wo la sòni názu. Kɛlɛ yeeɠɛɠalai nii ɠa ga wɔnɔ, é ɠɛ ga kpidii ná-zobogi nɔnɔ.»
Piyɛlɛ ɠɛlɛ vai Yesu ʋa
(Matiyo 26:57-58, 69-75;
Maleke 14:53-54, 66-72;
Zan 18:12-18, 25-27)
54 Ti Yesu zoni, ti lii la zalaɠa ɠula ɠundiɠi wolai ná-koizuʋɛ. Piyɛlɛ ʋilɛni ti ʋolu ɠoozama. 55 Tɛi ti abui ɠaazoni koi zaamaʋɛ, ti zei ma, Piyɛlɛ zeini ti zaama. 56 Botiɠɛ anzanu ɠila ge kaani zeini abui ɠoba, é ɠaazulo ba, é ɠɛ ma: «Zunui nii ɓalaa ɠɛni ba.» 57 Kɛlɛ Piyɛlɛ zeɠeni ga, é ɠɛ ma: «Anzanu, gè la zunui nii ɠwɛɛ.»
58 Ná tago kɛai ma, taɠili ge kaani, é ɠɛ ma: «Ɗa ɓalaa, ɗa ga niima nuiti ti ta.» Kɛlɛ Piyɛlɛ ɠɛni ma: «Gè la ga ti ta.»
59 Ná tago kɛai ma, taɠili ge maaɓakpani, é ɠɛ ma: «Gaamazu, zunui nii ɓalaa ɠɛni ba, tɔɔzei toɠa ga Galilé nu.» 60 Kɛlɛ Piyɛlɛ ɠɛni ma: «Gè la vɔlɔ kwɛni nii è bosu.» Gaamago nɔ, é yɛni ɓɔɛzu, tɛɛ zinɛi ɓɔɛ. 61 Maliɠii latini, é wɛlɛ Piyɛlɛ ʋa. Piyɛlɛ ɠigi looni Maliɠii wooi zu, nii é boni ma ga: «Za, tɛɛ zinɛi ʋa ɠɛ é ɓɔɛ, ɗa ʋaazu ɠɛlɛzu bà ná zeizu ɠɛ saʋa.» 62 É ɠulani, é wɔlɔ ga gola.
Salaʋusuiti ti ɲɛɛɠula vai Yesu zu
(Matiyo 26:67-68;
Maleke 14:65)
63 Nui niiti Yesu ɠɛni ti ya, ti ɠɛni ɲɛɛɠulazu su, ti ɗa doɠa. 64 Ti ɠɛni seɠei ʋɛɛzu gaazu, ti ɗa gaazaɠa, ti ɗa ɠɛ ma: «Ɓɛ ɠa é è loɠaai? Naama nui lɛ ga giye!» 65 Ti woo ɲɔu mɔinmɔin kiligaa woni daalɔɠɔma.
Yesu tukpɔɠaaleʋe nu wolaiti kakala
(Matiyo 26:59-66;
Maleke 14:55-64;
Zan 18:19-24)
66 Geelaalaogai ma, nuɓusɛiti ta-lotuɠɔiti ta zalaɠa ɠula ɠundiɠiiti, naa ʋɛɛ tɔ kalamɔinti ba, ti ɠaalɛɛni ba, ti li ga Yesu ta-lukpɔɠaaleʋezuʋɛ, 67 ti ɠɛ ma: «Ni ɗa ɠa è ga Kilista, naa wo gi ma.» Yesu ɠɛ ti ma: «Gè bo pa de wo ma, wo la laa nɔ̀un da, 68 ni nà ma, nà wo ɠaazaɠana, wo la gòoɠaaʋotega. 69 Kɛlɛ za ʋoluma, Nu ná-Doun Zunui ɠa ɠɛ zeini Zɛbɛsu ƓALAGI yeezazuʋɛ.»
70 Ti ɠɛni ma: «Ɗa ga GALA Doun Zunui mu ɓaa?» É ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Wa ɓɔɠɔi wo boga, wo ɠɛ nà ʋe.» 71 Ti ɠɛni ɓɔɠɔ ma: «Ada ɓɔɠɔi ade mɛniga da. Zeele ɓɛgele ɠa ade ɓɛdɛi ba niina?»
* 22:44 Wooi niiti ti [ ] kpaku felegɔiti zɔɠɔzu, naati ti la sɛʋɛ wɔlɔmai tanigaa zu.