6
Yesu zunu waadɔɔlugɔi (5.000) ɠɔnɔkula vai
(Matiyo 14:13-21;
Maleke 6:30-44;
Luke 9:10-17)
1 Naa ʋoluma Yesu latini ga Galilé ɗɛ wolai ʋoluʋelei, nii daaseigi ɓalaa ga Tiɓeliyade ɗɛ wolai. 2 Bɛbɛ wolai ʋilɛni polu, tɔɔzei ti kaani, é ɗa seeɓɛ nuiti balo ga laavɔɔ vai. 3 Naa ɠa é kɛɛni, Yesu lɛɛni gizei ma ta ná-kaladopoiti, ti zei ná. 4 Pake fɛtii maaɓuɠani niina, Zuifuiti ta-vɛtii.
5 Yesu ɠaazuwuzeɠeni, é bɛbɛ wolai ɠa, é ɗa ʋa tɔun pɔ. É Filipe ɠaazaɠani, é ɠɛ ma: «Mini ɠa ada ɠɔnɔ geya ná, é kula ɠɛ niima nuiti pɛ ba?» 6 É naama ɠaazaɠagi woni nɔ, nii a kɛ é Filipe zuɠɔɠɔ, tɔɔzei é ɠɛni kwɛɛni nii tɔ ɓɔɠɔi é ʋaazu kɛɛzu. 7 Filipe gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Anɛɛ ni wali ɠae unfelegɔ (200) ɠa é ade ya, ade la ɓena ani mɔinmɔin geya nii a kɛ nu ɠilagilagi tago fɔɛn sɔlɔɔ.»
8 Kaladopoi taɠili ge ɠɛni ná, daa ga Andelé, Simon Piyɛlɛ kɛɛɠɛloin. Naa ɠɛni ma: 9 «Zunu loungo ɠila ka ʋɛ, nii wɔɔleze ɓulu lɔɔlugɔ zea, ta kale felegɔ, kɛlɛ lee ɠa naa ɠa paa bɛbɛ wolai nii ma?»
10 Yesu ɠɛni ti ma: «À nuiti sei.» Tufai wola mɔinni náʋɛ. Nui niiti ti zeini, ti-liegɔi a la ɠɛ ga zunu waadɔɔlugɔ (5.000) ɠɛɠala. 11 Yesu ɓuluiti seɠeni naazu, é mamagi ve GALA bɛ, naa ʋoluma é fe ti ya ga ti gaaɠwɛ nuiti ba, ti ɠɛni zeini. Ʋele nɔ ɠana ɓalaa é kɛɛni la ga kaleiti. Ti pɛ ti sɔlɔɔni, eɠɛʋelei ti ɠɛni pɔ la. 12 Siɛgi zu bɛbɛi daamii woni la, ti yiɠo, Yesu ɠɛni ná-kaladopoiti ma: «À ma ɓulukpulugiti gaalɛ ba, naa ɠa a kɛ ta mina loo ya.» 13 Ti ɓulu ɓulukpulugiti gaalɛɛni ba, nii é yɛni ɓulu lɔɔlugɔi ʋolu daamii ʋoluma, é ɠɛ ga kpɔlɔ puugɔ maazu felegɔ (12).
14 Siɛgi zu naama nuiti ti laavɔɔ vai naa ɠaani la, nii Yesu kɛɛni, ti ɠɛni ɠɛɛzu ma: «Gaamazu, zunui nii ɠa ga GALA goo wo nui, nii maanɛai é ʋa eteai zu.» 15 Tɛi Yesu kwɛɛni ga ta ʋaazu seɠezu ga maaɓaai, ti kɛ ga masagi, é ɠulani ti zaama, tɔ ɠila kpe é ɠale ma ʋolu gizei ma.
Yesu ziɛ vai ziɛi ɠa
(Matiyo 14:22-33;
Maleke 6:45-52)
16 Kpɔkɔi, ná-kaladopoiti ti yeini ziɛ wolai laaʋɛ. 17 Ti lɛɛni kein gila su, ti ɗa li ziɛ ʋoluʋɛ Kapɛɛlɛnawume. Kpidii ʋɛɛni niina, tama Yesu la ɠɛni dɛ ʋaani ti ʋɔ pelei. 18 Fiilɛ wolai lokoleʋeni, ziɛi ɗa ɲiikpi ga fiilɛi ná-zeeɠaaɓaai. 19 Ti yɛni keingi ɓizɛzu ziɛi ɠa, ti kilo mɛtɛlɛ lɔɔlugɔ ɓaa dɔzita ɠɛɠala ziɛ, eyɛsu ti Yesu ʋɛtɛ, é ɗa ziɛ ziɛi ɠa, ti wola luani. 20 Kɛlɛ Yesu ɠɛni ti ma: «Nà ʋe de, à mina lua!» 21 Ti ɠɛni ɠɛɛzu, ti seɠe keingi zu, gaamago nɔ keingi zeeli kakei ma, ʋɛ ti ɠɛni liizu ná.
Ɓului nii é Zɛnvui veezu
22 Poluma voloi, zɔiti ti yɛni ziɛ ʋoluʋelei, ti gaaɠaani ga kein gila nɔ ɠa é ɠɛni ziɛlaʋɛ, ta Yesu la ɠɛni yɛni ná-kaladopoiti ba, ti ʋa lɛ keingi zu ʋɔɔma, kɛlɛ naati gila nɔ ɠa ti liini. 23 Kɛlɛ anɛɛ naa ʋe, keingi taɠiligaa ti zeɠeni Tiɓeliyade, ti ʋa naama adaʋɛ ɠobaʋɛ, ʋɛ Maliɠii mamagi veeni GALA bɛ ná ɓului ma, ti mi. 24 Tɛi bɛbɛ kaani ga Yesu ta ná-kaladopoiti ti la ná, tiya ɓalaa ti lɛɛni keingi naati su, ti li Yesu ɠaiziɛzu Kapɛɛlɛnawume.
25 Ti kaani ziɛ ʋoluʋelei, ti ɠɛ ma: «Kalamɔn, è ʋaaʋɛ ʋɛ yeelɛ?» 26 Yesu ɠɛni ti ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, wo la gàiziɛzu tɔɔzei wo nà-laavɔɔ vai ʋoluɠaaɠaʋɛ ga pagɔ, kɛlɛ wa gàiziɛzu mazɔlɔɔ wo daamii wogɛ, wo yiɠo kpekpe. 27 À mina botii ɠɛ ɠɔnɔgi naama vaa zu, nii é luulazu, kɛlɛ à botii ɠɛ ɠɔnɔgi naama vaa zu, nii é ɠɔoɠɔ zɛnvui veezu, ɠɔnɔgi nii Nu ná-Doun Zunui feezu, tɔɔzei Ɠɛɛɠɛ GALA ka é ná-zobogi ma ʋoogi ʋɛa ba.»
28 Ti gaazaɠani, ti ɠɛ ma: «Gá kɛ ɠale, gi ʋa ɗa GALA ná-kɛɛwotiiti kɛ?» 29 Yesu ɠɛni ti ma: «Nii GALA ge pɔ ga wo kɛ, naa ɠa ga wo ɠidaaleʋe naama nui ma, nii é teʋegai.»
30 Ti ɠɛni ma: «Laavɔɔ vai ɓɛgele ɠa è kɛɛzu, gi ʋa ɠidaaleʋe è ma? Lee ɠa è ʋaazu kɛɛzu? 31 Gi-mɛmɛwolani ti manegi miini teʋebai zu, eɠɛʋelei sɛʋɛai la GALA Sɛʋɛi zu ga: ‹É geeɠɔlɔgi zu ɓului veeni ti ya ga ti-laamianigi.› »
32 Kɛlɛ Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ti ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, Moize lɛi é ʋa ɠɛni geeɠɔlɔgi zu ɓului veeni wo ya, kɛlɛ Kɛ̀ɛ ɠa é geeɠɔlɔgi zu ɓulu ɠitei veezu wo ya. 33 Mazɔlɔɔ ɓului nii GALA ge feezu, naa ɠa ga nii é zeɠezu geeɠɔlɔgi zu, é yei, é zɛnvui veezu eteai ʋɛ.» 34 Ti ɠɛni ma: «Màliɠii, è ɗa ɓului naa ve gi ya yeenɔpɛ.»
35 Yesu ɠɛni ti ma: «Nà ɠa gè ga ɓului, nii é zɛnvui veezu. Zɔi é ʋaazu pɔ̀, pulu la naa zoga pɛ. Zɔi é ɠidaaleʋezu mà, kpɔɔle wɔin la naa zoga pɛ. 36 Kɛlɛ gè ɓega ga bo wo ma, wo pɛ̀tɛga, kɛlɛ wo la ɠidaaleʋezu. 37 Zɔi nɔpɛgi Kɛ̀ɛ a fe zèa, naama nui ɠa ʋa pɔ̀. Nà ma, gè la naama nui ɓɛa, nii é ʋaazu pɔ̀. 38 Mazɔlɔɔ gè la zeɠeni geeɠɔlɔgi zu, gè ʋa yei, nà ɓɔɠɔi ziimai ɠɛɛ vai ma, kɛlɛ pàaʋɛ ga gè naa yiimai laazeeli, nii é tèʋegai. 39 Tama zɔi é tèʋegai, naa yiima la ga niiti é ti veai zèa, gè naa gila kpalaa too ya, kɛlɛ ziimai ɠa ga folo ɠaaɓelagi, gè ti wuzeɠe, ti ɠula saai ya. 40 Gaamazu Kɛ̀ɛ yiimai ɠa ga, zɔiti pɛ ti ɠaaʋotesu Doun Zunui ma, ti ɠidaaleʋe ma, naati ti ɠɔoɠɔ zɛnvui zɔlɔɔ, ta folo ɠaaɓelagi gè ti wuzeɠe, ti ɠula saai ya.»
41 Zuifuiti ti ɠɛni unsuyelii losu la, tɔɔzei é ɠɛni ti ma: «Nà ɠa gè ga ɓului nii é zeɠezu geeɠɔlɔgi zu.» 42 Ti ɠɛni ɠɛɛzu ma: «Wɛlɛ lɛɛ, Zozɛfe ná-doun zunui Yesu la ga nii ɓaa? Ade kɛɛɠɛ ta dee ɠwɛɛ ga pagɔ, lee vaa zu mu é ɠɛɛzu seɠeʋɛ geeɠɔlɔgi zu?»
43 Yesu ɠɛni ti ma: «À ɓe unsuyelii naa ʋa yɔɠɔzu. 44 Nu nɔpɛ ge la ʋa pɔ̀, ni Kɛ̀ɛ ɓɔɠɔgoi la loni tuɠɔ, tɛigi é tèʋegai. Tama ma nui a ʋaana pɔ̀, nà buzeɠe, gè kula saai ya folo ɠaaɓelagi. 45 Sɛʋɛʋɛ GALA goo wo nuiti ta-zɛʋɛi ta zu ga: ‹GALA ka ti pɛ kala.›* Zɔi nɔpɛ a Kɛ̀ɛ woomɛni, é yeezei ná-kalagi wu, naama nui ɠa ʋa pɔ̀. 46 Nu nɔpɛ ge la dɛ Ɠɛɛɠɛ GALA kaani, kɛni zɔi paai, é zeɠe GALA pɔ bɛ, naa ɠila kpe nɔ ɠa é Ɠɛɛɠɛ GALA kaa. 47 Gè bo wo ma ga gaamai, zɔi kidaaleʋeai, ɠɔoɠɔ zɛnvui ɠa zea. 48 Nɔ̀un nà ga ɓului, nii é zɛnvui veezu. 49 Wo-mɛmɛwolani ti manegi miini teʋebai zu, tama ti zaaʋɛ. 50 Kɛlɛ ɓului ʋɛtɛ, nii seɠeai geeɠɔlɔgi zu, é yei. Zɔi é ta miizu, naa la zaa. 51 Nà ɠa gè ga ɓului nii é zɛnvui veezu, seɠeai geeɠɔlɔgi zu, é yei. Zɔi nɔpɛ é ɓului naa ta miizu, naa ɠa zɛnvui wo eyɛsu ɠɔ. Ɓului nii gè ʋaazu feezu, naa ɠa ga kpùsɛi, naa ɠa a kɛ eteai zɛnvui zɔlɔɔ.»
52 Zuifuiti ti ɠɛni maaɠaalii ɠɛɛzu yɔɠɔzu, ti ɗa ɠɛ ma: «Nii ɠa zoo ɠale, tɔ ɓɔɠɔi ɓusɛi veezu gi ya ga gi mi?» 53 Yesu ɠɛni ti ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, ni wo la Nu ná-Doun Zunui ɓusɛi miini, wo ʋa ma ɲamai ɓɔle, zɛnvui la wo ya. 54 Zɔi nɔpɛ é nɔ̀un kpusɛi miizu, é ɓɔɔle ga mà ɲamai, ɠɔoɠɔ zɛnvui ɠa naama nui ya. Nà buzeɠe, gè kula saai ya folo ɠaaɓelagi. 55 Tɔɔzei kpùsɛi ɠa ga ɠɔnɔ kitei, mà ɲamai ɠa ga kpɔɔle ɗɛ ɠitei. 56 Zɔi nɔpɛ é kpùsɛi miizu, é ɓɔɔle ga mà ɲamai, naama nui ɠiliai ɠa yɛ bà, nà ɓalaa nà yɛ ɠilini ba. 57 Kɛ̀ɛ ɠa vulua nii é tèʋegai, nà ɓalaa nà yɛnvuzu ga saɓui, zenɔ ɠana ɓalaa é la, zɔi nɔpɛ é mìizu, naa ɠa yɛnvu sàɓui zu. 58 Ɓului ʋɛtɛ, nii seɠeai geeɠɔlɔgi zu. É la ɠulani ga ɓului nii wo-ɠɛɛni ti miini, tɛiti ti zaai, kɛlɛ zɔi é ɓului nii ta miizu, naama nui ɠa zɛnvui wo eyɛsu ɠɔ.» 59 Kalagi naati ka Yesu ɠɛni ti wosu GALA dɛbi ʋɛlɛi wu Kapɛɛlɛnawume.
Ɠɔoɠɔ zɛnvui ma wooiti
60 Ti ɓegai ma ga gooi naa mɛni, ná-kaladopoi ma mɔinmɔin ge ɠɛni ma: «Niima wooiti gola ɓaaʋɛ, ɓɛ ɠa é zoosu é yeezei nuu wu?» 61 Yesu ɠɛni suɠwɛɛni kala ga gooiti ti unsuɓɔɛi wuzeɠeni ná-kaladopoiti saama, naa ɠa é kɛɛni, é ɠɛni ti ma: «Naa ɠa ɠonazu wo ma ɓaa? 62 Ni wa Nu ná-Doun Zunui ɠaana mu, é ɗa lɛ, ʋɛ é ɠɛni ná mɔungi, wa kɛ ɠale naazu? 63 GALA ná-zɛnvui ɠa é zɛnvui veezu, tosu la kpusɛi ʋa. Wooi niiti gè ti wogai wo ma, ta zɔlɔɔsu Zɛnvu Ɲadegai ya, tama ta zɛnvui veezu. 64 Kɛlɛ nui tanigaa ta wo zaama, niiti ti la ɠidaaleʋeni.» Yesu ɠɛni kwɛɛni ɓɛɛni ka ti la ɠidaaleʋeni, ta ɓɛ ɠa é ɠɛni ʋaazu yaavazu. 65 Naa ʋoluma é ɠɛni ti ma: «Naa ɠa gè boni wo ma ga nu nɔpɛ ge la zooga ʋaazu pɔ̀, ni Kɛ̀ɛ la ma zobogi veeni ma nu ʋɛ.»
66 Tɔɔzei naama ziɛgi zu ma niina, ná-kaladopoi ma mɔinmɔin ge ɠɛni zeɠezu polu, ti la mɔ ɠɛni kɛɛzu, ti ʋa maaza. 67 Yesu zɛba é lati ná-keela puugɔ maazu felegɔiti (12) ma, é ɠɛ ti ma: «Wa ɓalaa wo la pɔ wo ʋa li ɓaa?»
68 Simon Piyɛlɛ gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Màliɠii, ɓɛ ɠili ka gá li pɔ? Ɗa ɠa ɠɔoɠɔ zɛnvui ma wooiti ti è ya. 69 Gi laaʋɛ da, gi kwɛni ga ɗa ɠa è ga GALA ná-Nu Ɲadegai.»
70 Yesu ɠɛni ti ma: «Kɛbɛ nà ɠa gè yiimazeɠea ga wo nu puugɔ maazu felegɔiti (12), kɛlɛ? Tama nu ɠila ka wo zaama, é ga inɛgi.» 71 Naama wooiti su, Yesu ɠɛni vaazu ná-keela puugɔ maazu felegɔi (12) ɠila ma, nii daaseigi ɠɛni ga Zudase, Simon Isekaliyɔte ná-doun zunui, nii é ɠɛni ʋaazu Yesu yaavazu.
* 6:45 Eza 54:13.