4
Faalaalii é ʋilɛ
molo zuwu vaza nui ʋa
(Matiyo 13:1-9;
Luke 8:4-8)
1 Yesu tɔɔzeini mɔnɔ ga é ɗa nuiti kala ziɛ wolai laaʋɛ. Bɛbɛ wolai ɠaalɛɛni ba koba. Kɛni é lɛɛni keingi ta zu vɔlɔ, é zei ná. Keingi ɠɛni ziɛ wolai ɠa, bɛbɛi pɛ ge ɠɛni loni kakei ma. 2 É ɠɛni ti ɠalasu ga faa mɔinmɔin faalaaliiti su. Pɛtɛ ʋele ɠa é ɓɔɛni la ti ʋɔ: 3 «À woilo dɛɛ: Molo zuwu vaza nui ta ɠulani ga é molo zuwui vaza. 4 Kɛai ma moloi vazasu, molo ɠaei tanigaa ti looni pele ɠɛzɛi zu, wɔniiti ti ʋa, ti mi. 5 Taɠiligaa ti looni fasa lutui zu, pɔlɔi tago nɔ ɠa é ɠɛni ná. Ti ʋɔnɔni fala, tɔɔzei zooi ɓoma la ɠɛni ɠoozani. 6 Kɛlɛ foloi kpaai ma kpekpe, é molo ʋɔnɔ koiti galani ma fala. Ti vɔɔni, tɔɔzei sape la ɠɛni ti ʋa sɛ. 7 Taɠiligaa ti looni ɠaingiti saama. Naati ti lɛɛni, ti molo ʋɔnɔ koiti maaɓɔle. Ti la waani pɛ. 8 Taɠiligaa ti looni mɔnɔ zou ʋagɔi zu. Ti ɓɛtɛni, ti waa, ma ɠɔpɔgiti ti wɔɔlɔ eyɛsu ti mɔin, tanigaa ti-ɠaawaai ɠɛ ga puuzaʋasaʋa (30), tanigaa puulɔzitalɔzita (60), tanigaa ungilagila (100).» 9 Yesu ɠɛni ti ma ʋolu: «Zɔi faa mɛni goiyeɠe ba, naama nui nii mɛni.»
Yesu ná-faalaaliiti bo ungi
(Matiyo 13:10-17;
Luke 8:9-10)
10 Siɛgi zu ti lago maaɠelesa ge leʋeni la, zɔiti ti ɠɛni koba, naa ʋɛɛ keela puugɔ maazu felegɔiti (12) ba, ti gaazaɠani faalaaliiti ma. 11 É ɠɛni ti ma: «GALA ná-masadai ma lɔɔɠuzu vaiti feeʋɛ wo ʋɛ, kɛlɛ zɔiti ti ga kamaʋolu nuiti, ta lɛɛzu ga naati, faalaaliiti su, 12 naa ɠa a kɛ:
‹Ti ɗa wɛlɛ nɔ,
kɛlɛ ti mina wozaɠa pɛ,
ti ɗa woilo nɔ,
kɛlɛ ti mina faa ɠaaɠa pɛ,
nii a kɛ ti mina ɠale ma GALA pɔ,
ti ʋa ta-ɠotoiti ma zuvaayɛgi zɔlɔɔ.›*»
Faalaalii zuɠulazuʋɛ
pilɛgai molo zuwu vaza nui ʋa
(Matiyo 13:18-23;
Luke 8:11-15)
13 Naa ʋoluma, é ɠɛni ti ma: «Wo la niima vaalaalii ɠaaɠaani? Wa zoo ɠale wo zɔiti gaaɠa? 14 Molo zuwu vaza nui ɠa é ga naama nui, nii é GALA daawooi vazasu. 15 Niiti ti molo zuwui zɔlɔɔgai pele ɠɛzɛi zu, ti la vɔlɔ ɓeni ga wooi zɔlɔɔ, Setana ʋa, é naa ɠula ti-yiimaʋɛ, nii fazagai ná. 16 Zɔiti ti molo zuwui zɔlɔɔgai fasa lutui zu, naati ka ti wooi mɛnisu nɔ feya, ti yeezei bu ga koozunɛ. 17 Kɛlɛ ti la naa yɛsu ná, é ʋa zapelɔ ti-yiimaʋɛ, ti la ɗa ga so kpaan. Siɛgi zu kpɔlɔi ɓaa wɔinzeɠemai ʋaazu la wooi maaʋele ma, gaamanɔ ta ɠalesu ma. 18 Zɔiti ti molo zuwui zɔlɔɔgai ɠaingiti saama, naati ka ti wooi mɛnisu, 19 kɛlɛ naa maa ɠa ɓɔɔlezu ga eteai ma yiizoolɛi, naavolo wɔin, ta ani wɔinlai ma zii pɛ, niiti ti lɔɔzu ti-yiimaʋɛ, é la ɗa ga waa. 20 Zɔiti ti molo zuwui zɔlɔɔgai zou ʋagɔi zu, naati ka ti wooi mɛnisu, ti yeezei bu. Toɠa waazu, ma ɠae ɠilagilagi tanigaa ti-ɠaawaai ɠɛ ga puuzaʋasaʋa (30), tanigaa puulɔzitalɔzita (60), tanigaa ungilagila (100).»
Faalaalii é ʋilɛ
lanboi ʋa
(Luke 8:16-18)
21 É ɠɛni ti ma: «Anɠɛ nɛi nu ɠa ɗa ʋa ga lanboi, è dɔ aniɲakai wu, ɓaa betei wu? Kɛbɛ lanbo zei anii ɠa nu a ɗa sei ga, kɛlɛ? 22 Tɔɔzei maalɔɔɠu vaa nɔpɛ ge la ná, nii é la ɠulaa kɛlɛma. Dɔɔɠuzu vaa nɔpɛ ge la ná, nii é la laa wozakalagi ɠa. 23 Zɔi faa mɛni goiyeɠe ba, naama nui nii mɛni.»
24 Yesu ɠɛni ti ma: «À dama ga fai nii wo mɛnisu. Kɔɠɔ ganii nii nɔ wo kɔɠɔgi wosu su, GALA ka kɔɠɔgi wo ɓalaa naa zu wo ʋɛ, é ta ɓɔ ba. 25 Mazɔlɔɔ zɔi ani zea, ta ɠa ve naa ya ʋolu. Kɛlɛ zɔi ani la zea, anɛɛ zɔɔgoi é zea, naa ɠa ɠula zea.»
Faalaalii é ʋilɛ
ani zuwui ʋa
26 É ɠɛni ti ma mɔnɔ: «GALA ná-masadai ɠulaʋɛ eɠɛ zunui nii é ani zuwui vazani ná-kpalagi zu. 27 Naa ʋoluma, é ɠɛni ɲiizu ga kpidii, ɓaa é ɗa wuzeɠe folo-o-folo, ani zuwui ɠɛni ʋɔnɔsu nɔ ɓɔɠɔ ʋɛ, é ɗa ɓaɠo, tɔun é la kwɛɛni ʋele naa ɠɛni ɠɛɛzu la. 28 Zooi ɓɔɠɔ molo lufai ʋɔnɔni, é tɔɔzei dɛ ga ma lɔkulugi, naa ʋoluma molo ɠɔpɔgi, é gaaɓela ga molo ɠae ga pagɔ. 29 Kɛlɛ tɛi moloi mɔɔni nɔ feya, zunui nii boɠa goi lɔɔni su gaamanɔ, tɔɔzei molo leʋe yeeɠɛɠalai zeelia.»
Faalaalii é ʋilɛ
mutaalede kaei ʋa
(Matiyo 13:31-32, 34; Luke 13:18-19)
30 É ɠɛni ti ma mɔnɔ: «Ɓɛgele ɠa ada geeɠɔlɔgi ma masadai ʋokɔɠɔ ma? Faalaalii ɓɛgele ɠa ada bo, nii a kɛʋele lɛ? 31 Geeɠɔlɔgi ma masadai ɠulaʋɛ ga mutaalede kae ɠilagi. Siɛgi zu nu siinsu la zooi ma, tɔ ɠa dɔiɗai ani zuwui kpein saama eteai zu. 32 Kɛlɛ siinga ʋoluma, toɠa ɗa wɔɔlɔ, gaaɠooza kpelei zu ziinziin ganigiti pɛ ba, ma ɓekegiti ti lo ba, wɔniiti ti ɗa laɠagi lo ma niinigi wu.»
33 Yesu ɠɛni nuiti kalasu ga GALA daawooi, faalaali mɔinmɔin su, é soloo naa ma, nii ti gaaɠaazu. 34 É la ɠɛni ɓɔɛzu ti ʋɔ, ni faalaali la ba. Ti maaɠelesa ga leʋena ta ná-kaladopoiti, é ɓena ti pɛ poluʋɛ lɛ ga naati.
Yesu fiilɛ wolai ɠaayei vai
(Matiyo 8:23-27;
Luke 8:22-25)
35 Naama voloi, kpɔkɔi zeeliai ma, Yesu ɠɛni ná-kaladopoiti ma: «Ade leʋe ziɛ ʋoluʋelei.» 36 Ti bɛbɛi yɛni ná, ti li ga Yesu keingi zu, nii é ɠɛni zeini su. Keingi taɠiligaa ti ʋilɛni polu. 37 Fiilɛ wolai zɛba é lokoleʋe, ziɛi ɗa ɲiikpi takpatakpa, é ɗa vala keingi zu, é ɗa daave. 38 Tɔun nɔnɔi, é ɠɛni laani keingi ɓogaʋɛ, é ɗa ɲi, nɔungi laani undama ɓɔlɔi ma. Kaladopoiti ti maaloɠani, ti ɗa ɠɛ ma: «Kalamɔn, gi undaa ɠana ʋili, ɗɔun, naa la è yiizoolɛzu?» 39 É wuunni, é devei ve fiilɛi ya ga sɛbɛi, é ɠɛ ziɛi ma: «Bu ɠɛ toun! Maaɠɛ kpɔ!» Fiilɛi zuleʋeni kpe, woza ɠaalɛi tɔɔntɔɔn. 40 É ɠɛni ná-kaladopoiti ma: «Lee vaa zu wo luazu? Kidaaleʋe la wo ya?» 41 Naati ti wola luani, ti ɗa ɓɔɠɔ ɠaazaɠa ga: «Ɓɛ ɠa é ga nii mu, nii fiilɛi ta ziɛi ti ɠolozu gooi ʋɛ?»
* 4:12 Eza 6:9-10 bogɛ é zoloo Gɛlɛke woo zɛʋɛ wɔlɔmai ma.