30
1 Tɛi Lasɛle kaani ga é la doun zɔlɔɔsu Zakɔɓe ʋɛ, é toloi ɠulani ga baazeelai, é ɗa ɠɛ Zakɔɓe ma: «Dounɠa ve bɛ̀, ni naa laade, kɛni gè za!» 2 Zakɔɓe yiiɠaawanani Lasɛle ma, é ɠɛ ma: «Nà ɠa gè GALA potogi zu ɓaa, é pele leʋesu ɗa-loun zɔlɔɔgi luɠɔ?» 3 Lasɛle ɠɛni ma: «Nà-botiɠɛ anzanui Ɓiliɠa ʋɛtɛ, ʋilɛna naa ʋolu, é doun zɔlɔɔ kɔ̀ɠɔ ma, tɔun maaʋele ma gè doun zɔlɔɔ, nà ɓalaa.» 4 É ná-botiɠɛ anzanui Ɓiliɠa zeɠeni, é fe bɛ ga anza. Zakɔɓe ʋilɛni naa ʋolu. 5 Ɓiliɠa kogi zeɠeni, é doun zunu zɔlɔɔ Zakɔɓe ʋɛ. 6 Lasɛle ɠɛni ma: «GALA ge nà-gaamai vea zèa, é gòoi mɛniga, nà ɓalaagi, é doun zunu vea bɛ̀.» Naa ɠa é ba, é daasei pɛɛni ga Dan.* 7 Lasɛle ná-botiɠɛ anzanui Ɓiliɠa kogi zeɠeni mɔnɔ, é doun zunui velesiɛi zɔlɔɔ Zakɔɓe ʋɛ. 8 Lasɛle ɠɛni ma: «Gè ɲɛpi ɓaaɓaa kɔa bàazeelai laalɔɠɔma, gè zobo sɔlɔɔgɛ.» É daasei pɛɛni ga Nɛfɛtali.†
9 Lea kaai ma ga é ɓega doun zɔlɔɔgi ʋa, é ná-botiɠɛ anzanui Zilepa zeɠeni, é fe Zakɔɓe ya ga anza. 10 Lea ná-botiɠɛ anzanui Zilepa doun zunu zɔlɔɔni Zakɔɓe ʋɛ. 11 Lea ɠɛni ma: «Niima undaanɛɛ ɠa lee!» É daasei pɛɛni ga Gade.‡ 12 Lea ná-botiɠɛ anzanui Zilepa doun zunui velesiɛi zɔlɔɔni Zakɔɓe ʋɛ. 13 Lea ɠɛni ma: «Ga-o, kòozunɛa! Uun, anzalopoiti ta ɠɛ mà koozunɛ nui.» É daasei pɛɛni ga Asɛɛl.§
14 Luɓɛn ɠulani moloi é ga ɓeleegi, naa leʋe ziɛgi zu. Siinziin ganigi daaseigi ga mandelagɔɔlegi, é naati kaani kpalagiti su, é ti zeɠeni, é ʋa ga tiye dee Lea ʋɔ. Lasɛle ɠɛ Lea ma: «Nà è maanɛɛnɛzu ga è è-loun zunui ná-mandelagɔɔlegi* ta ve zèa.» 15 Naa gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Faa go ɠana nɛi ɓaa, ga è sìnigi zeɠea, è ʋa li mɔnɔ dòun zunui ná-ani waaiti seɠezu?» Lasɛle ɠɛni ma: «Kii ɓaa! Zakɔɓe ɠa la è ɠoba za ɓidii, è-loun zunui ná-mandelagɔɔlegiti ma vaa zu.»
16 Kpɔkɔi Zakɔɓe ɠɛai ma ʋaazu, é zeɠe kpalagaʋɛ, Lea ɠulani, é daaɠomi, é ɠɛ ma: «Pɔ̀ bɛ ɠa é ʋaazu ná za ɓidii, mazɔlɔɔ gè è ɠeyaʋɛ ga dòun zunui ná-mandelagɔɔlegiti, è maazɔlɔɔ fai zu.» É ɲiini pɔ bɛ naama ɓidii. 17 GALA ge Lea wooɠaaʋoteni, é kogi zeɠe, é doun zunui lɔɔlusiɛi zɔlɔɔ Zakɔɓe ʋɛ. 18 Lea ɠɛni ma: «GALA ge nà-kulanumai vea, tɔɔzei gè nà-botiɠɛ anzanui veeni sìnigi ya.» É daasei pɛɛni ga Isakaal.† 19 Lea kogi zeɠeni mɔnɔ, é doun zunui lɔzitasiɛi zɔlɔɔ Zakɔɓe ʋɛ. 20 Lea ɠɛ ma: «GALA ge vebɛani ʋagɔ vea bɛ̀ niizu, sìnigi ɠa ʋaazu zeizu pɔ̀, mazɔlɔɔ gè doun zunu lɔzita zɔlɔɔga bɛ.» É daasei pɛɛni ga Zaɓulɔn.‡ 21 Naa ʋolu é doun anzanu zɔlɔɔni, nii é daasei pɛɛni ga Dina.
22 GALA ge ɠitooni Lasɛle zu, é gooɠaaʋote, é kɛ ga kpuɠu nu. 23 É kogi zeɠeni, é doun zunu zɔlɔɔni, é ɠɛ ma: «GALA ge nà-unfegi zeɠea mà.» 24 É daasei pɛɛni ga Zozɛfe.§ É GALA falini, é ɗa ɠɛ ma: «Ɠɔoɠɔ GALAGI doun zunu ɠila kpɔ ba bɛ̀!»
Zakɔɓe ɓɛtɛ vai toganii zu
25 Siɛgi zu Lasɛle Zozɛfe zɔlɔɔni da, Zakɔɓe ɠɛni Laɓan ma: «Ɓena bà, gè ɠale ma, gè li nà-taazu, nà-zooi zu. 26 Ànzaiti feena zèa, ta dòinti, gi li, niiti gè botii ɠɛa è ʋɛ ti-ma vaa zu, mazɔlɔɔ è kwɛɛ ɗa ɓɔɠɔi botii niiti gè ti ɠɛa è ʋɛ.» 27 Laɓan ɠɛni ma: «Ni ɗa kɛɛna, woilo gòo ma. Nà-galagiti ti dɛɛʋɛ ga ze ga Ɠɔoɠɔ GALAGI tuya looʋɛ bɛ̀, ɗɔun è maaʋele ma. 28 È-zalai lɛ ga ze, nà feezu è ya.»
29 Zakɔɓe ɠɛni ma: «È kwɛɛ ɗa ɓɔɠɔi, eɠɛʋelei gè botii ɠɛai la è ʋɛ, ʋelei ɗa-logani ɓulugi ɠɛai la zèa. 30 Mazɔlɔɔ nii goi é ɠɛni è ya, aisa gè ʋa ʋa è ʋɔ bɛ, naa wola ɠaawɔɔlɔa. Ɠɔoɠɔ GALAGI tuya loa è ʋɛ, kaite kɔ̀ɠɔi ʋilɛ folo ma è ʋɔ bɛ. Niizu, siɛgi ɓɛgele ɠa nà botii ɠɛɛ la nà-pɛlɛi ʋɛ?» 31 Laɓan ɠɛni ma: «Leeni ɠa nà fe è ya?» Zakɔɓe gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «È la ani nɔpɛ feezu zèa. Ni ɗa vaana naa wu, nii gè bosu è ma, nà ɗa-logani ɓulugi ɠɔnɔkula mɔnɔ, gè makɛ. 32 Nà ziɛzu za ɗa-logani ɓulugi zaama. Gè naati pu yɛ, toganiiti saama, nii kpein pɔnɛai, ta ti ʋodapodagai, ta baala ziʋoi nii kpein tɛiɗai, gè kɛ ɠana nɔ boliiti saama, nii kpein podapodagai ta ti ʋɔnɛai. Naati ka ta ɠɛ ga sàlai. 33 Nà-ladalai ɠa gooɠaaʋotegi ve bɛ̀ lina, siɛgi zu è ʋaazu la, è sàlai ɠa. Nii kpein é la ʋɔnɛni, ɓaa é la ʋodapodani, boliiti su, ta ti la lɛini baala ziʋoiti su, naa ta a ɠaana zèa, naati ti unmaʋɛ.» 34 Laɓan ɠɛni ma: «É ɠɛ ɠana, eɠɛʋelei è bogai la.»
35 Naama volo ná nɔ, Laɓan boli zinɛiti puuni yɛ, niiti ti ʋɔnɛni ta ti ʋodapodagai, ta boli zaaiti ti ʋɔnɛai, ti ʋodapodagai, niiti kpein kolezu ɠɛni ti ʋa, ta niiti kpein ti lɛiɗai baala ziʋoiti su. É naati kalivaani ná-doun zunuiti ma. 36 Naa ʋolu é folo saʋagɔ ɠɛɠala ziɛ wosu yɛni ti yɔɠɔzu ta Zakɔɓe, nii é ɠɛni Laɓan ná-togani ɓulugi mɔtai ɠɔnɔkulazu, é ɗa makɛ.
37 Gului niiti ti ga pɛpele ta amande ta pelatanegiti, Zakɔɓe naati ma ɓeke wundui tanigaani teʋeni, é maaɠɔlɔgi naa tanigaa ɠula ma, naa ɠa a kɛ ma ɠolegi naa tanigaa ti ɠula kɛlɛma. 38 Naa ʋolu, gulu ɓekegi niiti é maaɠɔlɔgi ɠulani ti ma, é ti zeɠeni, é ti ʋilɛpilɛ kpɔɔle wosuʋɛ, ti ɠɛ toganiiti gaazu, ti ʋaazu ɓɔɔlezu, niiti ti ɓɔsɔgai, ti ɗa ka, ta ʋaana ɓɔɔlezu. 39 Toganii nii kpein kpɔsɔgai, ti ɠɛni leʋesu gulu ɓekegiti kakalaʋɛ, ti ɓena yiʋoiti pu, ti ʋɔnɛai, ɓaa ti ʋodapodagai. 40 Zakɔɓe ɠɛni togani yiʋoiti zeeɠaaɠwɛɛzu, kɛlɛ é togani ɓulugi mɔtai ʋuuni, ti ɗa wɛlɛ Laɓan ná-togani ɓulugi ʋa, niiti ti ʋɔnɛai, ta nii kpein tɛiɗai. Pele ɠana Zakɔɓe ná-togani ɓulugi ʋuuni la ɓɔɠɔ ma yɛ, é la ti ɓɔni su ta Laɓan ná-togani ɓulugi. 41 Siɛnɔpɛ su toganiiti ti maanɛai, ti ɠɛni pɛɛpolui wosu da, Zakɔɓe ɠɛni gulu ɓekegiti pilɛsu kpɔɔle wosuʋɛti, toganiiti gaazu, nii a kɛ ti ɓɔsɔgai ɗa leʋe gulu ɓekegiti kakalaʋɛ. 42 Siɛgi zu toganiiti ta la ɠaɲana la, é la ɠɛni gulu ɓekegiti pilɛsu, naa ɠa a kɛ, niiti ti ɠaɲaai, naati ti ɠɛ ga Laɓan nɔnɔiti, niiti ma ti maanɛai, naati ti ɠɛ ga Zakɔɓe nɔnɔiti. 43 Zakɔɓe ná-kpɛtɛi tanɔ ɠa é ɠɛni laazu ma. É togani goiti sɔlɔɔni ga mɔinɗa, ta botiɠɛ anzanuiti, naa ʋɛɛ botiɠɛ zunuiti ba, ta ɲɔmɛiti, ta soovalegiti.
* 30:6 Dan: Daaseigi nii ti maaɓuɠaai ʋa ta «gaamai ʋe». † 30:8 Nɛfɛtali: Daaseigi nii ti maaɓuɠaai ʋa ta «ɲɛpii». ‡ 30:11 Gade: Daaseigi nii ti maaɓuɠaai ʋa ta «undaanɛɛi». § 30:13 Asɛɛl: Daaseigi nii ti maaɓuɠaai ʋa ta «koozunɛɛʋɛ». * 30:14 mandelagɔɔlegi: Tanigaa ta-ɠisiɛi zu, siinziin gani naa ɠa ɗa ɠɛ ga zaɓu anzanui kogi zeɠe. † 30:18 Isakaal: Daaseigi nii ti maaɓuɠaai ʋa ta «zunui nii é ga nà-kulanumai». ‡ 30:20 Zaɓulɔn: Daaseigi nii ti maaɓuɠaai ʋa ta «sei». § 30:24 Zozɛfe: Daaseigi nii ti maaɓuɠaai ʋa ta «é ta ɓɔ ba».