10
Yesu yiimazeɠe vai ga
keela puugɔ maazu felegɔiti (12)
(Maleke 3:13-19;
Luke 6:12-16)
1 Yesu ná-keela puugɔ maazu felegɔiti (12) tolini, é zobogi ve ti ya ga ti ɗa kɔzɔba yɛnvuiti kpɛ, ti ɗa seeɓɛ nuiti ta maalɛɠɛfɛ nuiti kɛdɛ. 2 Keela puugɔ maazu felegɔiti (12) daaseigiti kaa: ma mɔungi Simon, nii é lolisu ga Piyɛlɛ, ta kɛɛɠɛloin Andelé, Zeɓedé ná-doun zunuiti Zake, ta kɛɛɠɛloin Zan, 3 Filipe ta Ɓaatelemi, Tomase ta Matiyo mulu zo nui, Alefé ná-doun zunui Zake, ta Tadé, 4 Simon nii é ɠɛni ga Zou Maalobo Nui ta, naa ʋɛɛ Zudase Isekaliyɔte ʋa, nii é Yesu yaavani.
Keela puugɔ maazu felegɔiti (12) teʋe fai
(Maleke 6:7-13;
Luke 9:1-6)
5 Nu puugɔ maazu felegɔi (12) naati ka Yesu ti leʋeni, siɛgi zu é ɓeni la ga falii niiti bo ti ma ga: «À mina li zii ɠiligiti pɔ pelei. À mina lɛ Samali laai tanɔpɛ su. 6 Kɛlɛ tɔun à li Izilayɛle nuiti pɔ pelei ti ɠɛai eɠɛ baalagiti ti loai ya. 7 Ʋɛ nɔpɛ wa leʋe ná, à Woo Niinɛ Ʋagɔi nii laazeeli, ga geeɠɔlɔgi ma masadai maaɓuɠaa. 8 À seeɓɛ nuiti kɛdɛ, wo gɔvɛiti buzeɠe, wo gee nuiti ɲade, wo inɛgiti kpɛ. Wo sɔlɔɔgɛ ga vebɛi, wa ɓalaagi à teʋe ga vebɛi. 9 À mina zanu seɠe ɓaa wali, ɓaa wali ɠae ʋɛlɛʋɛlɛgi. 10 À mina ɓɔlɔ zeɠe siɛi wo fai zu, ɓaa seɠewuzeɠe felegɔ, ɓaa saʋala, ɓaa tukpɔ, mazɔlɔɔ botiɠɛ nui maanɛɛʋɛ é ɠɔnɔ sɔlɔɔ.»
11 «Siɛgi zu wo zeelizu la taa wolai ta zu ɓaa taa goi ta zu, à nu ɠaiziɛ, nii a yeezei wo wu. À yɛ naama nui ʋɔ bɛ, eyɛsu wo zeɠena yeeɠɛɠalai zeeli. 12 Wa ɠɛna kpofalagi ɓudɛa, à laali pɛlɛi wu nuiti ma. 13 Ni ta yeezeina wo wu, wa-yiilɛigi ɠa yei ti ma. Kɛlɛ ni ti la yeezeini wo wu, wa-yiilɛigi ɠa ɠaaɠale ma wo ʋɔ. 14 Taai nɔpɛ wa lɛ su, ɓaa pɛlɛi nɔpɛ wa lɛ bu, ni nuiti ti la pɔ ga ti ʋa yeezei wo wu, ɓaa ti ʋa woilo wo-wooi ma, à ɠula ná ʋa, wo fufiligi ɓukpunɛ, é ɠula wo-ɠɔɠɔiti ma.* 15 Gè bo wo ma ga gaamai, tukpɔɠaaleʋe voloi, naama laai ná-tukpɔi ɠa ɓaa, é leʋe Sɔdɔme ta Gomɔɔl laaiti tɔnɔi ʋa.»
Faaɓaagiti ti siɛi zu
(Maleke 13:9-13;
Luke 21:12-17)
16 «Wɛlɛ, nà wo leʋesu eɠɛ baalagiti, zuluɓuiti saama. Naa ɠa é ba, à ɠeleɠele eɠɛ kaalii, wa-vai ɠaanɛ eɠɛ poopogiti. 17 À dama, tɔɔzei ta ʋaazu liizu ga woye tukpɔɠaaleʋezuʋɛti. Ta wo loɠa ta-ƓALA dɛbi ʋɛlɛiti bu. 18 Ta wo zo ga maaɓa, ti li ga woye kundiɠiiti ta masagiti kakala nɔ̀un maaʋele ma, nii a kɛ wo zeele wooi wo Zuifuiti ta zii ɠiligiti ma. 19 Kɛlɛ siɛgi zu ti liizu la ga woye tukpɔɠaaleʋezuʋɛ, à mina yiizoolɛ ga ʋelei wa ɓɔɛ la, ɓaa nii wa bo, tɔɔzei naa ɠa ve wo ya ma yeeɠɛɠalai nɔ zu. 20 Mazɔlɔɔ wa lɛi wo ʋa ɠɛ ɓɔɛzu, kɛlɛ wo-Ɠɛɛ ná-Zɛnvui ɠa é ʋaazu ɓɔɛzu ga wo-laaʋɛ.»
21 «Ɠɛɛɠɛloin ɠa kɛɛɠɛloin leʋe ga ti paa, doun kɛɛɠɛi ɠa ná-doin leʋe ga ti paa. Dointi ta wuzeɠe ti zɔlɔɔ nuiti daalɔɠɔma, ti ti lɔ saai zu. 22 Ɛsɛ pɛ ka wo wɔinzeɠe nɔ̀un maaʋele ma. Kɛlɛ zɔi a lo kpaan eyɛsu gaaɓelasuʋɛ zeeli, naa ɠa ɠizo. 23 Ni ta wo wɔinzeɠena taai ta zu, à ʋela, wo li taa ɠili su. Gè bo wo ma ga gaamai, wo la ɓega ga Izilayɛle laaiti pɛ suɓizɛ, eyɛsu Nu ná-Doun Zunui ʋa.»
24 «Kaladopoi la leʋeni ná-kalamɔin ʋa, ɓaa botiɠɛ nui ʋa leʋe maliɠii ʋa. 25 Nii soloogai kaladopoi ma, naa ɠa ga é ɠɛ ga ná-kalamɔin ɠɛʋele, botiɠɛ nui ɓalaa ɠɛ ga maliɠii ɠɛʋele. Ni ti pɛlɛ kɛɛɠɛi levea ga Ɓeelezeɓule,† ti la pɛlɛ wu nuiti poomuga, é ʋa leʋe naa ʋa ɓaa?
Zɔi maanɛai nu lua ba
(Luke 12:2-7)
26 «Naa ɠa é ba, à mina lua naama nuiti ba pa. Tɔɔzei maalɔɔɠu vaa nɔpɛ ge la ná, nii é la ɠulaa kɛlɛma. Dɔɔɠuzu vaa nɔpɛ ge la ná, nii é la ɠwɛɛga. 27 Nii gè bosu wo ma dɔɔɠuzu, à naa wo kɛlɛmaʋɛ. Nii ti laaʋɛɛzu wo-woiyeɠei la, ti bo, à wooɠula ga naa, é wo pɛlɛ ɠɔmaʋɛ. 28 À mina lua naati ba, niiti ta zoo nui ɓusɛi nɔ ʋaazu, kɛlɛ zobo ge la ti ʋɛ, ti ʋa zɛnvui ʋa. Kɛlɛ à lua GALA ba, nii zobogi bɛ é kpusɛi ta zɛnvui undaaʋili abui zu. 29 Nu la ɗa ga soolo felegɔi ʋɔdia ga wali ɠae ɠila ɓaa? Tama ti ɠila kpalaa ge la ɗa ga loa zooi ma, ni wo-Ɠɛɛ GALA ge la vaani bu. 30 Kɛlɛ wɔun vɔlɔ, wɔundeɠai pɛ gaalugɛ. 31 À mina lua mu, wo vizɔgɛ soolo kpulugiti ba.»
Nu ɠeke suziɠa vai ga Kilista ná-faa
(Luke 12:8-9)
32 «Zɔi nɔpɛ a ɠeke suziɠa ga nà-faa nuiti gaazu, nà ɓalaa nà ɠeke suziɠa ga naama nui ná-faa Kɛ̀ɛ ɠaazu, nii é geeɠɔlɔgi zu. 33 Kɛlɛ zɔi nɔpɛ é ɠɛlɛzu bà nuiti gaazu, nà ɓalaa nà ɠɛlɛ naama nui ʋa Kɛ̀ɛ ɠaazu, nii é geeɠɔlɔgi zu.»
Ziilɛigi laade, kɛlɛ boɠa zɔkpɔi ʋe
(Luke 12:51-53; 14:26-27)
34 «À mina ɠisiɛ ga nɔ̀un paaʋɛ ga gè ziilɛi fe eteai ʋɛ. Gè la ʋaani ziilɛi feezu, kɛlɛ boɠa zɔkpɔi ɠa pàai feezu. 35 Pàaʋɛ gè kpɔɛi lɔ doun zunui ta kɛɛɠɛ yɔɠɔzu, anzanu loin ta dee yɔɠɔzu, loun anzai ta deemɔɔn yɔɠɔzu. 36 Nui zili nuiti ta ɠɛ ga ná-pɛlɛyeɠei wu nuiti nɔ.»‡
37 «Zɔi nɔpɛ é dee ɓaa kɛɛɠɛ nɛɛzu ʋɛ, é leʋe nɔ̀un ba, naama nui la vizɔni ga nà-kaladopo. Zɔi nɔpɛ é ná-doun zunu ɓaa ná-doun anzanui nɛɛzu ʋɛ, é leʋe bà, naama nui la vizɔni ga nà-kaladopo. 38 Zɔi ɓalaa é la zaa wului zeɠeni, é ʋa ʋilɛ pòlu, naama nui la vizɔni ga nà-kaladopo. 39 Zɔi é pɔ é zɛnvui ɠizo, naama nui ɠa ʋala ma. Kɛlɛ zɔi a ʋala zɛnvui ma nà-faa zu, naama nui ɠa sɔlɔɔ ʋolu.»
Kulanumaiti
(Maleke 9:41)
40 «Zɔi é yeezeizu wo wu, naama nui yeezeiɗa bù. Zɔi é yeezeizu bù, naama nui yeezeiɗa tèʋe nui wu. 41 Zɔi é yeezeizu GALA goo wo nui ta wu, tɔɔzei naa ɠa ga GALA goo wo nui, naama nui ɠa GALA goo wo nui ná-kulanumai ɠɛɠalai zɔlɔɔ. Zɔi é yeezeizu telebo nui ta wu, tɔɔzei naa ɠa ga telebo nui, naama nui ɠa telebo nui ná-kulanumai ɠɛɠalai zɔlɔɔ. 42 Zɔi nɔpɛ é ziɛ lɛi ɠɔɠɔ ɲɛ gila feezu doungoi niiti gila zea, tɔɔzei toɠa ga nà-kaladopoi, gè bo wo ma ga gaamai, naama nui la ʋalaga ná-kulanumai ma.»
* 10:14 Naama vai ɠa dɛɛzu ga kaladopoiti maavaa la mɔ taai naa zu nuiti ba, ti ɓɛdɛ la mɔ vɔlɔ fufiligi ʋa pɛai ti-ɠɔɠɔiti ma. † 10:25 Ɓeelezeɓule: Daaseigi feai inɛgi ya, é dɛɛzu ga tɔ ɠa é ga zɛnvu ɲɔiti ta-ɠundiɠii. ‡ 10:36 Mis 7:6.