Tukpɔɠaaleʋe Nuiti
Ta-Zɛʋɛi
Sɛʋɛi lɔɔzeizuʋɛ ma woo mɔungiti
Tukpɔɠaaleʋe Nuiti Ta-Zɛʋɛi ɠa Izilayɛle ná-wɔlɔwɔlɔ vai zuɠulazu, siɛgi zu ti Kanaan yooi ná ta zoga la mɔunpa. Naama yeeɠɛɠala pɛ ge ɠɛni nɔ ga kpakagi ta unmɔɔgi. Izilayɛle ɠɛɛ vaa wɔlɔma ɠɛni de, ti ɓena tɔɔzei ga kɔɔɠɔ ganigiti dɛbia nɔ feya, GALA ma ge ɓena zou ɠili buzeɠe ti laalɔɠɔma, naati ti ɗa ti maanɔɠɔ. Naa ʋoluma nuɓusɛi ɓena ɠaaɠale ma GALA pɔ, ti kpee loo goizu, naazu ɠa GALA ge ɠɛni totuɠɔi ta wuzeɠezu la, niiti ti laaseigi ɠɛni ga «tukpɔɠaaleʋe nuiti,» nii a kɛ ma nu lo nuɓusɛiti tuɠɔ, é ti unmɔɔ ti-zili nuiti ma.
Nu nɔpɛ ge la Tukpɔɠaaleʋe Nuiti Ta-Zɛʋɛi ɠɛɛ nui ɠwɛɛ. Toɠa wosu ga GALA goo wo nui Samiyɛle ɠa é sɛʋɛa. Nu ɠa zoo bosu ga ladalai ga sɛʋɛi nii ɠɛɛʋɛ, siɛgi zu masa ge ɠɛni la niina Izilayɛle unda, tɔɔzei sɛʋɛi ɓɔɠɔi ɠa bosu ná zeizu ɠɛ mɔinmɔin, é ɗa ɠɛ ma: «Naama ziɛgi zu, masa ge la ɠɛni Izilayɛle unda» (17:6; 18:1; 19:1; 21:25). Ni Izilayɛle nuiti kula vai Ezipete yooi ʋa, naa ɠɛɛni kona waagila unnaanigɔ (1.400) ɠɛɠala, aisa Yesu Kilista ʋa zɔlɔɔ, naa ʋoluʋɛ ɠa ga fai niiti ti wogai Tukpɔɠaaleʋe Nuiti Ta-Zɛʋɛi zu, naati kɛɛʋɛ kona waagila unsaʋagɔiti zɔɠɔzuʋɛ ta kona waagila kona ʋuulɔɔlugɔi (1.300-1.050), aisa Yesu Kilista ʋa zɔlɔɔ, konagi naa zu ɠa Sayile zeini la ga masagi.
Unsosuʋɛ
1. Kɔɔ ɠaaɓelagi Izilayɛle kɔɔni Kanaan nuiti daalɔɠɔma Zozuwe zaa ʋoluma, tukpɔɠaaleʋe nuiti ta-yeeɠɛɠalai lɔɔzeizuʋɛ, siɛgi zu GALA ge ɠɛni totuɠɔiti buzeɠezu la, nii a kɛ ti lo Izilayɛle luɠɔ ta ti unmɔɔ (1:1—3:6).
2. Tukpɔɠaaleʋe nui niiti GALA ge ɠɛni ti wuzeɠezu ga ti ɓɔ Izilayɛle ʋa, naati ta-vaiti suɠula vai (3:7—16:31).
3. Izilayɛle nuiti ta-ɓaka fai tanigaa (17:1—21:25).
1
Lɛkpɛmaʋɛ nu yeezazu ʋele wolodaiti
ta-yooi zo fai
1 Zozuwe zaai ma, Izilayɛle nuiti ti Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠaazaɠani, ti ɠɛ ma: «Gi zaama, ɓɛ ɠa a li mɔunpa, é kɔɔi ʋɛɛ Kanaan nuiti ba?»
2 Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠɛni ma: «Zuda ɠa mɔunpa a li, gè zooi lɔa zeezu.»
3 Zuda nuiti ti ɠɛni ti-ɠɛɛloin Simiyɔn ná-nuiti ma: «Ade lɛ wo ɓɔ gi ʋa zooi naa vaa zu, nii feai gi ya, ade Kanaan nuiti sakpe, gá ɓalaa gá ʋilɛ wo ʋolu, ade li naama yooi zu, nii feai wo ya.»
Simiyɔn ná-nuiti ti ʋilɛni ti ʋolu ti li. 4 Zuda nuiti ti lɛɛni, Ɠɔoɠɔ GALAGI Kanaan nuiti dɔɔni ti yeezu, ta Felɛze nuiti. Ti zunu waapuugɔ (10.000) ʋaani naati ba Ɓezɛke. 5 Ti masagi Adoni-Ɓezɛke ɠaani Ɓezɛke, ti sakpeni, ti zobogi zɔlɔɔni Kanaan nuiti ma, ta Felɛze nuiti. 6 Adoni-Ɓezɛke ɓizɛni, kɛlɛ ti ʋilɛni polu, ti so, ti zeezinɛkpotogiti ta kɔɠɔzinɛkpotogiti teʋeni ba. 7 Adoni-Ɓezɛke ɠɛni ma: «Masa puulɔfela (70), niiti ti ti-yeezinɛkpotogiti, ta ti-ɠɔɠɔzinɛkpotogiti teʋeni ba, naati ti ɠɛni daamianigi mɔtai yɛʋɛzu, nii é ɠɛni loozu, é ɗa ɠula nà-taɓalii ɠa. GALA ge naa ɠɛa ga ze, nii gè kɛɛni.» Ti liini la Zeluzalɛme, miná ɠa é zaani ná.
8 Zuda nuiti ti laalɛɛni Zeluzalɛme wu, ti soni. Ti ma laai zu nuɓusɛiti pɛ paa, ti abui lo taai ʋa. 9 Naa ʋoluma, ti liini ti kɔɔi ʋɛɛ Kanaan nuiti ba, niiti ti ɠɛni zeini gize yooi zu, ta lɛkpɛmaʋɛ nu yeezazuʋɛ yooi zu, ta ziɛlaʋɛ ma nɛmɛi zu.
10 Zuda nuiti ti kɔɔi ʋɛɛni Kanaan nuiti ba, niiti ti ɠɛni zeini Eɓelɔn, nii daaseigi ɠɛni mɔungi ga Kiliyate-Aaleɓa. Ti zobo sɔlɔɔni Sesayi nuiti ma, ta Ayiman nuiti, ta Talamayi nuiti. 11 Ti zeɠeni miná, ti li ti Deɓiil nuiti sakpe. Mɔungi, Deɓiil laaseigi ɠɛni ga Kiliyate-Seefɛɛl. 12 Kalɛɓe ɠɛni ma: «Nà dòun anzanui Akasa ve naama nui ʋɛ ga anza, nii a Kiliyate-Seefɛɛl zakpe, é so.» 13 Kalɛɓe deɠei Kenaze ná-doun zunui Woteniyɛle ɠa é ná zoni. Kalɛɓe ná-doun anzanui Akasa veeni bɛ ga anza. 14 Seeliai ma sinigi ʋɔ bɛ, é dɛɛni ga naa, ga naa kpalagi ta vali kɛɛɠɛ Kalɛɓe ma. Naa ʋolu, Akesa ʋilini, é zeɠe ná-soovalegi ɠɔma. Kalɛɓe gaazaɠani, é ɠɛ ma: «Leeni ɠa wɔin è ma?»
15 É gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Faanɛɛ ɠɛ bɛ̀! Ziɛungaa ve bɛ̀, mazɔlɔɔ zooi è sèiɗai su, lɛkpɛmaʋɛ nu yeezazuʋɛ, naa vɔɔʋɛ.» Kalɛɓe ziɛungiti feeni bɛ maazu ʋelei, ta buu ʋelei.
16 Ken nuiti, Moize nɛkoi mavofodaiti, ti zeɠeni Zeliko, Dɔza Taa Wolai, ta Zuda nuiti, ti li ti zei nuɓusɛiti saama, teʋebai zu Zuda yooi zu, ʋɛ ná Alade lɛkpɛmaʋɛ nu yeezazuʋɛ. 17 Zuda nuiti ti ɓɔni ti-ɠɛɛloin Simiyɔn ná-nuiti ba, ti li ti Kanaan nuiti sakpe, niiti ti ɠɛni zeini Sefate. Ti nuɓusɛiti kpein suwuɠaaleʋeni, ti taai ɠoloɠolo ɲɛgɛlɛin. Ti taai naa laasei pɛɛni ga Ɠɔɔlema (nii poluʋɛ ga «é ɠoloɠologa»). 18 Zuda nuiti ti Gaza zoni ɓalaa, ta Asekalɔn, ta Ekelɔn, ta naama laa wolaiti maaɠoolii ma yooiti. 19 Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɠɔi ɠɛni ti ʋa, naa ɠa é kɛɛni Zuda nuiti ti zoo, ti gize yooi zo. Kɛlɛ ti la ɠɛni zooni, ti ʋa pɛtugi zu nuiti kpɛ, mazɔlɔɔ naati, kɔɔɠɔ wotoloiti ti ɠɛni naati zea, nii é ga kɔlu geleiti. 20 Kalɛɓe Eɓelɔn zɔlɔɔni, eɠɛʋelei Moize ma levei veeni la. É Anake mavofoda saʋagɔiti kpɛɛni ná. 21 Ɓɛnzamɛn mavofodai la ɠɛni Yeɓuse nuiti kpɛɛni, niiti ti ɠɛni zeini Zeluzalɛme, naati ta dɛ zeini Zeluzalɛme zaaɠaza, ta Ɓɛnzamɛn mavofodai.
Lɛkpɛmaʋɛ nu ɠɔʋɛzu ʋele wolodaiti
ta-yooi zo fai
22 Zozɛfe mavofodai ɓalaa liini, é laalɛ Ɓetɛle wu, Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠɛni ti ʋa. 23 Ti nuiti teʋeni ga ti Ɓetɛle taai ʋɛtɛ, nii mɔungi daaseigi ɠɛni ga Luze. 24 Keelaiti ti zunu ɠila kaani, é ɗa ɠula taazuʋɛ, ti ɠɛni ma: «Pele lɛ ga giye, ʋɛ gá lɔ ná taazuʋɛ, gá nuɓɔɠɔla ɠɛ è ʋɛ.» 25 Pelei ta lɛɛ la taazuʋɛ, é naa lɛɛni ga tiye. Ti taa nuiti kpein paani, kɛlɛ ti zunui naa ta ná-pɛlɛyeɠei yɛni ná, naati ti li. 26 Zunui naa liini Ɠɛte nuiti ta-yooi zu, é taai loni ná, é daasei pɛɛni ga Luze, daaseigi naa ɠa é ba zaaɠaza.
27 Manasé nuiti ti la ɠɛni Ɓɛte-Seyan nuiti kpɛɛni, ta Taanake nuiti, ta Dɔɔl nuiti, ta Yiɓileyame nuiti, ta Megido nuiti, ta ti-ʋaalobaiti kpein. Kanaan nui naati ti yɛni zeini ma yooi zu. 28 Siɛgi zu Izilayɛle nuiti sɛbɛi wɔɔlɔni la, ti ɠɛni duɔla wotii veezu ti ya, ti ɗa kɛ, kɛlɛ ti la ɠɛni ti ɓɛɛni.
29 Efelayime nuiti ti la ɠɛni Kanaan nuiti kpɛɛni, niiti ti ɠɛni zeini Gezɛɛl, naati ti yɛni zeini Efelayime nuiti saama.
30 Zaɓulɔn nuiti ti la ɠɛni zooni ti ʋa Kitilon nuiti kpɛ, ta Naɠalɔle nuiti. Kanaan nui naati ti yɛni zeini Zaɓulɔn nuiti saama, kɛlɛ naati ti ɠɛni duɔla wotii veezu ti ya, ti ɗa kɛ.
31 Asɛɛl nuiti ti la ɠɛni Ako nuiti kpɛɛni, ta Sidɔn nuiti, ta Aalaɓe nuiti, ta Akiziɓe nuiti, ta Ɠɛleɓa nuiti, ta Afike nuiti, ta Leɠɔɓe nuiti. 32 Asɛɛl mavofodaiti ti zeini Kanaan nui naati saama, niiti ti ɠɛni zeini zooi naa zu, mazɔlɔɔ ti la ɠɛni ti ɓɛɛni.
33 Nɛfɛtali nuiti ti la ɠɛni Ɓɛte-Semɛse nuiti kpɛɛni, ta Ɓɛte-Anate, ti yɛni zeini Kanaan nui naati saama, niiti ti ɠɛni zeini zooi naa zu. Kɛlɛ ti ɠɛni duɔla wotii veezu taa wola felegɔi naati su nuiti zea, ti ɗa kɛ.
34 Amool nuiti, ti Dan ná-nuiti kpɛɛni, ti lɛ gize yooi zu, ti la ɠɛni vaani bu ga ti yei nɛmɛi zu. 35 Amool nuiti ti yɛni zeini Ɠaal-Ɠelɛse, ta Ayalon, ta Saalaɓime, kɛlɛ Zozɛfe mavofodai zɛbɛi ɠɛni liizu ga wɔɔlɔa ti laalɔɠɔma, ti ɠɛni duɔla wotii veezu ti ya, ti ɗa kɛ. 36 Amool nuiti ta-ɠwɛpelemaʋɛ liini gize yɔɠɔzuʋɛ Akelaɓime, é zo Sela, é li ná ʋoluʋelei.