6
Nazalɛte nuiti ti ɠɛlɛ vai Yesu ʋa
(Matiyo 13:53-58;
Luke 4:16-30)
1 Yesu zeɠeni miná, é li taai naa zu, ʋɛ é kulasui woni ná, ná-kaladopoiti ti ɠɛni polu. 2 Dooɠo foloi, é tɔɔzeini ga kalagi woga GALA dɛbi ʋɛlɛi wu. Niiti ti ɠɛni woilosu gooi ma, naa ma mɔinmɔin daavɔɔni, ti ɗa ɓɔɠɔ ɠaazaɠa ga: «Mini ɠa é niima vaiti pɛ sɔlɔɔgai ná? Mini ɠa é niima ɠimalai zɔlɔɔgai ná, ta zobogi nii é laavɔɔ vai niiti kɛɛzu la? 3 Gulu zaɠa nui la ga nii, Mali ná-doun zunui, Zake, Zoze, Zude, ta Simon ti-liɛi? Baazeelaiti tɛi ti ʋa ɠɛ ade zaama?» Naa ɠa é ɠɛɛni ga zaɓui ti la ɠɛni laani da.
4 Yesu ɠɛni ti ma: «GALA goo wo nui ɓɔɠɔ yooi, ta ná-pɛlɛyeɠei wu nɔ ɠa, sɔlɔɔ nuiti saama, é la ɗa ga unfema zɔlɔɔ ná.» 5 É la ɠɛni zooni é ʋa laavɔɔ vaa ɠɛ ná, é ɠula seeɓɛ nu ɠilagilagiti polu, niiti é yeelaani ti ma, é ti ɠɛdɛ. 6 Gola laavɔɔni ga naati ta-ɠidaaleʋelalai.
Keela puugɔ maazu felegɔiti (12) teʋe fai
(Matiyo 10:5-15;
Luke 9:1-6)
Yesu ɠɛni leʋeteʋesu ná maaɠoolii zu laaiti su, é ɗa kalagi wo. 7 É keela puugɔ maazu felegɔiti (12) tolini, é ti leʋe keela ziɛgi ma ga nu velefele, é zobogi ve ti ya kɔzɔba yɛnvuiti unda. 8 É ti leveni ga: «À mina ani nɔpɛ seɠe siɛi wo fai zu, kɛni tukpɔi ɠila nɔ. À mina ɠɔnɔ seɠe, ɓaa ɓɔlɔ, wo mina ɓalaa wali zeɠe yea. 9 À saʋalagiti dɔ ɠɔɠɔa, wo mina seɠewuzeɠe felegɔ zeɠe. 10 Pɛlɛ nɔpɛ wo lɛɛzu bu, à yɛ ná, eyɛsu wo zeɠena yeeɠɛɠalai zeeli. 11 Ni tama, wa lɛɛna adɛ ta, ʋɛ ti la pɔ ga ti ʋa yeezei wo wu, ɓaa ti ʋa woilo wo-woo ma, à ɠula naa ʋa, wo fufiligi ɓukpunɛ, é ɠula wo-ɠɔɠɔiti ma, é ɠɛ ga zeele wooi ti laalɔɠɔma.»
12 Naati ma ti liini, ti Woo Niinɛ Ʋagɔi laazeeli, ga kɛni nu ziɛ ʋelei maavalibo. 13 Ti ɠɛni inɛ mɔinmɔin kpɛɛzu, ti ɗa gulɔi ziɛ seeɓɛ nui mɔinmɔin ma, ti ɗa naati kɛdɛ.
Zan Ɓatisete zaa vai
(Matiyo 14:1-12;
Luke 9:7-9)
14 Masagi Elɔde* Yesu maawooi mɛnini, tɔɔzei naa lɔɠɔi ɠulani adaʋɛ pɛ. Nui tanigaa ti ɗa ɠɛ ma: «Zan Ɓatisete ɠa buzeɠeai, é ɠula saai ya. Naa ɠa é kɛɛzu, é laavɔɔ vaiti kɛɛzu la.» 15 Taɠiligaa ti ɗa ɠɛ ma: «Eli ʋe.» Zɔiti ti ɠɛ ma: «GALA goo wo nui ta ʋe, eɠɛ GALA goo wo nu wɔlɔwɔlɔgi ta.» 16 Elɔde letemazu, siɛgi zu é naama wooiti mɛnini da, é ɠɛni ɠɛɛzu ɓɔɠɔ ma: «Zan nii gè devei veeni ga unteʋe, naa ɠa buzeɠeai, é ɠula saai ya!»
17 Tɔɔzei kaite Elɔde devei veeni ga ti Zan zo, ti gili, ti pili kasoi ɠa, naa lɔɔzei kɛɛɠɛloin Filipe anzai Elɔdiade zei vai ʋa bɛ ga anza. 18 Mazɔlɔɔ Zan ɓena ɠɛ Elɔde ma: «Tɔgi la vaani bu ga è ʋa è-ɠɛɛloin anzai zeɠe ga è-anza.»
19 Elɔdiade wanagi lɔɔni Zan laalɔɠɔma, é ɠɛni keleɠele gaiziɛzu ga é naa ʋaa, kɛlɛ é la ɠɛni ma zobo sɔlɔɔsu. 20 Tɔɔzei Elɔde ɠɛni luazu Zan ʋa. É ɠɛni kwɛɛni ga naa ɠa ga telebo nu, ɲadegai. Naa ɠa é kɛɛni é ɠɛni ɓaazu naa maazu. A la ɠɛna naa woomɛniga, é ɓena ɠɛ kidaaʋiligi zu. Tama wɔin ɠɛni ma ga é ɗa naa woomɛni.
21 Kɛlɛ é ɠɛni ga yeeta, Elɔdiade yeeɠɛɠala zɔlɔɔni, Elɔde zɔlɔɔ foloi ma ɠona pilɛda yeei. Elɔde fɛti wolai ɠɛʋele ɓɛtɛni naama voloi, ná-botiɠɛ nu wolaiti bɛ, ta ná-salaʋusu ɠundiɠiiti, naa ʋɛɛ Galilé nu wolaiti pɛ ba. 22 Ti ɠɛai ma fɛtii ɠulazu, Elɔdiade ná-doun anzanui kuai woni. Elɔde ta niiti ti lolini fɛtii ɠulazuʋɛ, ti wola ɠoozunɛɛni. Masagi zɛba é ɠɛ anzalopoi ma: «Nii nɔpɛ è pɔ ga gè fe è ʋɛ, bo mà, nà fe è ya.» 23 É ɠonani vɔlɔ naa ʋɛ, é ɠɛ ma: «Nii nɔpɛ ɗa fali mà, nà fe è ya, anɛɛ ɓalaa toɠa ɠɛɛzu ga nà-masadai ɠilazuʋɛ pɛ.»
24 Anzalopoi ɠulani, é dee ɠaazaɠa, é ɠɛ ma: «Lee ɠa nà fali?» Naa ɠɛ ma: «Zan Ɓatisete nɔungi.» 25 Gaamago nɔ, anzalopoi lɛɛni ga gaazuvilɛi, é ziima vai wo, é ɠɛ ma: «Nà pɔ Zan Ɓatisete nɔungi zeeli mà ʋɛ ɠaniɠani koi nɔ, aniɲaka lazakalagi zu.»
26 Naa masagi wola yiiɓɔlɔni. Kɛlɛ ná-konai maaʋele ma é boni, ta nui niiti é ti lolini fɛti ɠula vai ma, é la ɠɛni pɔ ga é ʋa ɠɛlɛ ná-minazeɠegi laazeelizu naa ʋɛ. 27 Gaamago nɔ, é salaʋusui ta leveni ga é ʋaa ga Zan nɔungi. Naa liini, é Zan nɔungi leʋe ba kasoi ɠa. 28 É ʋaani ga Zan nɔungi aniɲakai zu, é fe anzalopoi ya, é lii la, é fe dee ya. 29 Zan ná-kaladopoiti ti naa mɛnigai ma, nii kɛai, ti ʋaani, ti ma ʋoomai zeɠe, ti maaɠulu kabayeɠei ta zu.
Yesu zunu waadɔɔlugɔi (5.000) ɠɔnɔkula vai
(Matiyo 14:13-21;
Luke 9:10-17;
Zan 6:1-14)
30 Keelaiti paai ma, ti zeɠe siɛi ma, ti ɠaalɛɛni ba Yesu ɠobaʋɛ, ti ʋoluvaawo ma ga nii pɛ ti kɛai, ta kalagi nii pɛ ti feeni nuiti zea. 31 Yesu zɛba é ɠɛ ti ma: «À ʋilɛ pòlu, ade li adaʋɛ ta, ʋɛ ná maaɠelesa teʋeai, wo lago looɠo ná.» Tɔɔzei nu mɔinmɔin ge ɠɛni lɛɛzu, ti ɗa yei, naa maaʋele ma ti la vɔlɔ ɠɛni yeeɠɛɠala zɔlɔɔsu, ti ʋa daami wo. 32 Ti zɛba ti zeɠe ná, ti lɛ keingi zu, nii a kɛ ti li teʋebai ta zu.
33 Kɛlɛ nu mɔinmɔin ge ti ɠaani, ti ɠwɛɛsu ɠaani ti ʋa, ti liizuʋɛ. Nuiti ti ɠulani taaiti pɛ su, ti ɗa ɓizɛ ɠɔɠɔa, ti to da ti luɠɔ naama adaʋɛ, ʋɛ ti ɠɛni liizu ná. 34 Yesu ɠulaai ma keingi zu, é bɛbɛ wolai ɠaani. Naati maawɔin soni, tɔɔzei ti ɠɛni eɠɛ baalagiti niiti makɛ nu la ti ʋɛ. É zɛba é tɔɔzei ga kalagi woga, é lɛbi ga.
35 Foloi ɠɛnina liizu. Ná-kaladopoiti ti maaɓuɠani ba, ti ɠɛ ma: «Ʋɛ ɠa ga teʋebai zu, foloi lia. 36 Bɛbɛi ɠaaɠale ma, ti li ʋɛ ɠoba ɓalaɠaiti ta taa goiti su, ti ɠɔnɔ geya ɓɔɠɔ ʋɛ.»
37 Kɛlɛ Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ti ma: «Wa ɓɔɠɔi à ɠɔnɔ fe ti ya.» Ti ɠɛni ma: «Gi liina mu, gi wali ɠae unfelegɔ (200) ɓulu ɠeya, gi fe ti ya, ti mi?»
38 Yesu ɠɛni ti ma: «À li, wo ná ɠaa. Ɓulu lielegɔ ɠa é wo ya?» Ti liini, ti gaazaɠagi wo, ti ʋa, ti ɠɛ ma: «Ɓulu lɔɔlugɔ ɠa é ná, naa ʋɛɛ kale felegɔ ʋa.»
39 É zɛba é devei ve ti ya ga ti nuiti sei kpifɔkpifɔ tufa lɛnugi zu. 40 Nuiti ti zeini kpifɔkpifɔ ga nu ungilagila (100), puulɔɔludɔɔlu (50). 41 Yesu ɓulu lɔɔlugɔi ta kale felegɔiti seɠeni, é ɠaazulɛ geezu, é mama fee ƓALA falii wo. Naa ʋolu é ɓuluiti kpulukpuluni, é ma ɓuɠaiti fe kaladopoiti zea ga ti gaaɠwɛ bɛbɛi ʋa. É kale felegɔi ɓalaa gaaɠwɛɛni ɛsɛ pɛ ba. 42 Ɛsɛ pɛ ge daamii woni, ti yiɠo. 43 Kaladopoiti ti ɓulu ɓulukpulugi mɔtai ɠaalɛɛni ba ta kalei mɔtai, é ɠɛ ga kpɔlɔ puugɔ maazu felegɔ (12). 44 Tama zɔiti ti ɓului naa miini, ti-liegɔi a la ɠɛ ga zunu waadɔɔlugɔ (5.000).
Yesu ziɛ vai ziɛi ɠa
(Matiyo 14:22-33;
Zan 6:16-21)
45 Naama vai ɓeni nɔ feya, Yesu ɓɔini ná-kaladopoiti da ga ti lɛ keingi zu, ti to da tuɠɔ, ti li ga ziɛ ʋoluʋelei, Ɓɛtesayida ʋele, naama ziɛ su, é ɗa bɛbɛi ɠaaɠale ma. 46 É valiai ma ti ma, é lɛɛni gizei ma ga é GALA fali. 47 Kpidii ʋɛai ma, keingi ɠɛni niina ziɛ zaamaʋɛ, Yesu ɠila kpe ka é yɛni kakei ma. 48 É kaani ga ná-kaladopoiti ta wola ɓɔlɔzu ga keingi ɓizɛ vai, tɔɔzei fiilɛi ɠɛni ti laaɠomisu. Gosu yeeɠɛɠalai, é liini ga ti ʋɔ pelei, é ɗa ziɛ ziɛi ɠa. É ɠɛni ɠɛɛzu, é leʋe ti ʋa. 49 Ti kaai ma, é ɗa ziɛ ziɛi ɠa, é ɠɛni ti ɠisu ga gɔvɛ mɔtai ta ʋe. Ti ɠɛni kpeei loozu. 50 Tɔɔzei ɛsɛ pɛ ge kaani, dualuagi lɔ ti pɛ su. Kɛlɛ gaamago Yesu ɓɔɛni ti ʋɔ, é ɠɛ ti ma: «À zɛbɛzeɠe, nà ʋe de. À mina lua!» 51 É zɛba é lɛ ti ɠoba keingi zu. Fiilɛi zuleʋe kpe. Ti wola laavɔɔni. 52 Mazɔlɔɔ ti la ɠɛni ɓului ma laavɔɔ vai ɠaaɠaani, tɔɔzei ta-ɠikpaai ʋa.
Yesu seeɓɛ nuiti balo vai Zenezalɛte ɠoʋii ma
(Matiyo 14:34-36)
53 Ti ziɛi ɓudɛai ma, ti zeelini Zenezalɛte yooi ma, ti ta-ɠeingi laalɔni kakei ma. 54 Ti ɠulani nɔ feya keingi zu, gaamago bɛbɛi ɠwɛɛsu ɠaani Yesu ʋa. 55 Ti leʋeteʋeni naama yooi zu ná pɛ. Ti tɔɔzeini ga ti ʋa pɔ ga seeɓɛ nuiti kpaɠalaɓaɠalaiti ma, ʋɛ nɔpɛ ta la mɛnina ga toɠa ná. 56 Ʋɛ nɔpɛ a la li ná, taa goiti, taa wolaiti, ta ɓalaɠaiti su, ti ɠɛni ʋaazu pɔ ga seeɓɛ nuiti dɔɔɠɔ ɓalagiti su. Ti maanɛɛnɛni ga ti vɔɔɠu nɔ ná-seɠei laamaʋɛ ʋa. Tama zɔiti pɛ ti ɠɛni vɔɔɠuzu ba, ti ɠɛni ʋalozu.
* 6:14 Elɔde: Elɔde Antipase ʋe, nii é ɠɛni ga Galilé you zɛʋɛ ɠundiɠii.