Zelemi
Ná-Sɛʋɛi
Sɛʋɛi lɔɔzeizuʋɛ ma woo mɔungiti
Sɛʋɛi nii ɠa ga konabogi, é lo Zelemi ná-botii ta ná-GALA goo wo fai ʋa. Zelemi ɠɛni ga Zuda yooi zu ƓALA goo wo nui, masagi niiti ta-ziɛgiti su: Zoziase, Yoaɠaze, Yeɠoyakime, Yeɠoyakin, ta Sedesiyase. Ná-botii ɠɛɛʋɛ kona undɔzita puufele maazu lɔzita (626) ma ziɛgi zu, aisa Yesu Kilista ʋa zɔlɔɔ, eyɛsu yeeɠɛɠalai tanigaa ti leʋe é maaɓuɠa kona undɔɔlugɔ puulɔsaʋa maazu lɔzitai (586) ʋa, aisa Yesu Kilista ʋa zɔlɔɔ. GALA gooiti é ti woni, sɛʋɛ ɠɛ nui ta ɠa é ti zɛʋɛni bɛ, naa laaseigi ɠɛni ga Ɓaluke (36:4). Kɛɛʋɛ eɠɛ Ɓaluke ɠa é ná-GALA gooiti gaalɛai ba, gaaɓelasu é kɛ ga sɛʋɛ ɠila.
GALA goo wo nui ɠa ga nui, nii é GALA ná-keela wooiti daazeelizu. Keela wooi niiti GALA ge ti ʋuuni Zelemi la ga é ti wo, bɔɔlɔzu ɠɛni ga tookisuiti ta tukpɔɠaaleʋeiti. Tɛi Zelemi ná-keela wooiti ti ɠɛni ʋilɛsu ɓɔɠɔɓɔɠɔ nuɓusɛiti ta-ɠotoiti ba, ti wɔinzeɠeni ga seizu mɔinmɔin. Kɛɛʋɛ ga zeele é lo masagaa ʋa, niiti ti la ɠɛni Maliɠii ná-tookisui seɠeni ga faa ɓii nɔpɛ, naa ɠaaɓelagi ɠa é ɠɛɛni ga Ɓaɓilɔne nuiti ti Zeluzalɛme ɠoloɠolo fai. Zelemi ɓɔɛni ɓalaa, é lo nuɓusɛiti sei vai ʋa ʋolu, ta é lo kitogi ʋa nii é ʋelela ʋelei. Zelemi ɓɔɛʋɛ ɓalaa, é lo minazeɠe niinɛi ʋa, Maliɠii ʋaazu kɛɛzu ti yɔɠɔzu ta ná-nuɓusɛiti (31:31-34). Toɠa dɔɔzu ti-yii ɓomaʋɛ ɠɛzɛɠɛzɛ, naazu ɛsɛ pɛ ka Maliɠii ɠwɛɛ.
Unsosuʋɛ
1. Zelemi loli fai, é ʋa ɠɛ ga GALA goo wo nui (1:1-19).
2. Tookisui Zuda yooi letemazu (2:1—38:28).
3. Zeluzalɛme ɠale vai kɔɔi wu, ta koloɠolo fai (39:1—45:5).
4. Tukpɔɠaaleʋei zii mɔinmɔin daalɔɠɔma (46:1—51:64).
5. Zeluzalɛme loo vai bu, ta Izilayɛle nuiti dii vai duɔlai zu (52:1-34).
1
1 Sɛʋɛi nii ɠa Yilikiya ná-doun zunui Zelemi laawooiti ta ná-kɛɛwotiiti suɠulazu. Zelemi ɠɛni ga zalaɠa ɠula wolodai zu loin ta Anatɔte taa wolai zu, Ɓɛnzamɛn yooi zu. 2 Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛni pɔ, Zoziase ná-masadai ma ɠona puugɔ maazu zaʋasiɛi (13) ma, Amon ná-doun zunui, Zuda yooi zu masagi. 3 É ɠɛni ɠana nɔ, Zoziase ná-doun zunui Yeɠoyakime ná-masadai ma ziɛgi zu, Zuda masagi, eyɛsu Sedesiyase ná-masadai ma ɠona puugɔ maazu ɠilagi (11) ɠaaɓelazuʋɛ, Zoziase ná-doun zunui, Zuda masagi, eyɛsu ma alugi lɔɔlusiɛi ma, ti liini ga Zeluzalɛme nuɓusɛiti duɔlai zu.
Zelemi loli fai
4 Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛni pɔ̀, é ɠɛ mà:
5 «Aisa gè ʋa è ɓɛtɛ è-lee ɠoozu, gè ɠɛni è ɠwɛɛ,
aisa è ʋa zɔlɔɔ, gè è zeɠeni ga nɔ̀nɔ,
gè yeelo è ʋa ga dàawooi wo nui ziiti ma.»
6 Gè gooɠaaʋoteni, gè ɠɛ ma: «Ee, Màliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI! Gè la zooni ɓɔɛzu kɛlɛzu ɲɛgɛlɛin, mazɔlɔɔ zunu loungo nɔ ɠa ga ze.» 7 Kɛlɛ Ɠɔoɠɔ GALAGI gòoɠaaʋoteni, é ɠɛ mà:
«Mina ɠɛ mà: ‹Nà ga zunu loungo nɔ.› È maanɛɛʋɛ è li naati kpein pɔ bɛ, niiti gè è leʋesu ti ma, è naa wo ti ma, nii gè è levezu ma. 8 Mina lua ti ʋa, mazɔlɔɔ nà è ʋa, gè è ɠizo,» Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.
9 Naa ʋolu, Ɠɔoɠɔ GALAGI yeemaaleni, é vɔɔɠu dàaʋɛ ʋa, é ɠɛ mà: «Wɛlɛ, gè dàawooiti pua è-la. 10 Wɛlɛ, za, gè keela wooi vea è ya, é ʋilɛ ziiti ba ta masadaiti, è ti lɔɔɠula, è ti ʋu ya, è ti ɠoloɠolo, è ti ɠaaʋala ba, kɛlɛ ɓalaa, è ti lo ʋolu, è ti zin ʋolu.»
Amande gului ma ɓekegi
ta diɠii é nɛsu
11 Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛni pɔ̀, é ɠɛ mà: «Zelemi, leeni ɠa è kaazu?» Gè gooɠaaʋoteni, gè ɠɛ ma: «Amande gului ma ɓekegi ɠa gè kaazu.» 12 Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠɛni mà: «È kaaʋɛ ga pagɔ, mazɔlɔɔ nà wɛlɛzu gòoi ma nii gè bogai, gè pilɛsu.»
13 Ɠɔoɠɔ GALAGI niima wooiti boni mà, ná zeizu velesiɛi, é ɠɛ mà: «Leeni ɠa è kaazu mɔnɔ?» Gè gooɠaaʋoteni, gè ɠɛ ma: «Diɠii ɠa gè kaazu, é ɗa nɛ, maalaagɛ ga pɔ̀ pelei, é ɗa zeɠe ga lɛkpɛmaʋɛ nu ɠɔʋɛzu ʋelei.» 14 Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠɛni mà: «Lɛkpɛmaʋɛ nu ɠɔʋɛzu ʋelei ɠa maanɔɠɔi zeɠezu ná, é ʋa é lɔ zooi nii zu, nuɓusɛiti kpein unga. 15 Mazɔlɔɔ nà ʋaazu bolodaiti kpein tolisu, niiti ti lɛkpɛmaʋɛ nu ɠɔʋɛzu ʋelei ma masadaiti su,» Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana. «Ta ʋa, ti ɠilagilagi ti ta-masagiti seizuʋɛ ɓɛtɛ nu lɛɛzuʋɛ Zeluzalɛme siɠidaʋɛti, ta ná-siɠigiti ma, ta Zuda laa wolaiti kpein su. 16 Nà nà-tukpɔi ɠaaleʋe zooi nii zu nuɓusɛiti daalɔɠɔma, faa ɲɔi kpein faa zu ti kɛɛni, tɔɔzei ti ɠɛlɛni bà, nii a kɛ ti ɗa zalaɠai ɠula gala kiligiti bɛ, ta ti ɗa nɔkɔ gala kiligiti bu, niiti ti ti ɓɛtɛni ɓɔɠɔ ʋɛ.
17 «Zelemi, ɗɔun wuzeɠe, è zaamaɠili, ɗa naa kpein bo ti ma, nii gè è levezu ma. Mina ɓali ti ɠaazu ga dualuagi, nà ʋa è zuɓali ti ɠaazu. 18 Wɛlɛ, é zo za ma, nà gaaɓaai veezu è ʋɛ, eɠɛ taa wolai siɠigi ma, eɠɛ kɔlu lɔkpalai, eɠɛ kɔlu ɓɔi siɠigi zooi pɛ gaazu: Zuda masagiti gaazu, ná-kundiɠi wolaiti gaazu, ná-zalaɠa ɠula nuiti gaazu, ta ná-nuɓusɛiti kpein. 19 Ta kɔɔi ʋɛɛ è ʋa, kɛlɛ ti la pilɛ sɔlɔɔga è ma, mazɔlɔɔ nà è ʋa ga gè è unmɔɔ,» Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.