15
Yesu Kilista wuzeɠe vai
1 Kɛ̀ɛleaiti, nà wo ɠitoozu Woo Niinɛ Ʋagɔi zu, nii gè daazeelini wo ma, wo yeezeini bu, tɔ ɠa wa-ɠidaaleʋei ɠiliai ba kpaan, 2 tɔ ɠa wo ɠizogai saalai zu ɓalaa, ni wo sogɛ ga ʋelei nɔ gè daazeelini la wo ma. Ni naa laade, wa ɠidaaleʋe wafuun nɔ.
3 Gè wo ɠalani ga faa ɓii mɔunpagi ga ʋelei gè sɔlɔɔni la ɓalaa: Kilista zaani ada-ɠotoiti faa zu, eɠɛʋelei GALA Sɛʋɛi bosu la, 4 maaɠuluni, buzeɠeʋɛ, é ɠula saai ya foloi zaʋasiɛi ma, eɠɛʋelei GALA Sɛʋɛi bosu la, 5 é ɠulani kɛlɛma Piyɛlɛ ʋɛ, naa ʋolu keela puugɔ maazu felegɔiti (12) bɛ. 6 Naa ʋoluma, kidaaleʋe nuiti é ɠulani kɛlɛma ti ʋɛ ʋɔɔma, ti-liegi leʋeni nu undɔɔlugɔ (500) ʋa. Naati ma mɔinmɔin ka dɛ vulua, tanigaani nɔ ɠa dɛ ti zaai. 7 Naa ʋoluma, é ɠulani kɛlɛma Zake ʋɛ, naa ʋolu keelaiti pɛ.
8 Ti pɛ poluma, é ɠulani nà ɓalaa bɛ̀ kɛlɛma, nɛ̀i kɛ̀ai eɠɛ doin saai pɛ dee ɠoozu, é ʋa zɔlɔɔ. 9 Mazɔlɔɔ dɔ̀iʋɛ keelaiti su, gaamazu màa la nɛɛni gè ʋa loli ga keela, tɔɔzei gè GALA ná-Egilisii wɔinzeɠeni. 10 Kɛlɛ GALA ná-zaalai maaʋele ma, ʋelei gè la, nà ga naa. Ná-zaalai é daa mà, naa la ɠɛni ga wafuun faa. Naa li poun, tɔun gè botii ɠɛɛʋɛ é leʋe ti pɛ ba, tama nà ɓɔɠɔ laade, kɛlɛ GALA ná-zaalai ʋe, é nɔ̀un ba. 11 Naa ɠa é ba, é ɠɛni ga nà ʋe-o, ɓaa tiya ʋe-o, zekana gi tɛnɛgi wosu da, ze ma kana wo ɠidaaleʋeni la.
Gɔvɛiti buzeɠe vai
12 Tɛi gi tɛnɛgi wosu ga Kilista wuzeɠeni, é ɠula saai ya, leeni vaa zu wo zaama, tanigaani ti ɠɛɛzu ma, gɔvɛiti ti la wuzeɠea, ti ʋa ɠula saai ya? 13 Ni gɔvɛiti ti la wuzeɠea, ti ʋa ɠula saai ya, deɠɛmu Kilista ɓalaagi la ɠɛni wuzeɠeni, é ɠula saai ya. 14 Tama ni Kilista la ɠɛni wuzeɠeni, é ʋa ɠula saai ya, naazu tɛnɛgi gi bosu, é ɠɛa ga faa ɲaka, wa ɓalaagi wa-ɠidaaleʋei ɠɛa ga faa ɲaka. 15 Tama, ni gaama ʋe ga gɔvɛiti ti la wuzeɠea, ti ʋa ɠula saai ya, gi maanɛɛʋɛ gi leve ga zɛɛ zeeleiti GALA tetema. Tɔɔzei gi ma zeele wooi woni ga GALA ge Kilista wuzeɠeni, é kula saai ya. Kɛlɛ ni é la ɠɛni naa ɠɛɛni, ni gaama ʋe gɔvɛiti ti la wuzeɠea, ti ʋa ɠula saai ya. 16 Ni gɔvɛiti ti la wuzeɠea, ti ʋa ɠula saai ya, Kilista la ɠɛni wuzeɠeni mu, é ʋa ɠula saai ya. 17 Ni Kilista la ɠɛni wuzeɠeni, é ʋa ɠula saai ya, wa-ɠidaaleʋei ɠɛa ga faa ɲaka, wa dɛ wa-ɠotoiti su. 18 Naazu ma, niiti ti ɠidaaleʋeai yɛgai dɛ Kilista ma eyɛsu ti za, naati ti undaaʋiliga. 19 Ni niima eteai zu vaa nɔ ɠa, ade ɠitogai da Kilista ʋa, ade maawɔinʋɛ, é leʋe nuɓusɛiti pɛ ba.
20 Kɛlɛ gaamazu, Kilista wuzeɠeni, é ɠula saai ya, naa ɠa é kitogi veezu la ga niiti ti zaai, ta wuzeɠe ɓalaa, ti ɠula saai ya. 21 Mazɔlɔɔ eɠɛʋelei saai ʋaai la ga nu ɠilagi maaʋele, zenɔ ɠana, gɔvɛiti buzeɠe vai ɓalaa ʋaai la ga nu ɠilagi maaʋele. 22 Mazɔlɔɔ eɠɛʋelei ɛsɛ pɛ ge saai maazɔlɔɔsu da ga Adama maaʋele, zekana nɔ ɛsɛ pɛ ka zɛnvui wo da ʋolu ɓalaa ga Kilista maaʋele. 23 Kɛlɛ ɛsɛ pɛ ta tosu, Kilista ɠa é ga ti pɛ ma mɔungi, naa ʋoluma niiti ti ga Kilista nɔnɔiti, siɛgi zu é ʋaazu la. 24 Naa ʋoluma gaaɓela foloi ɠa zeeli niina, Kilista a masadai veena Ɠɛɛɠɛ GALA zea, naazu é ɓega ga masadaiti pɛ koloɠolo, ta zobodaiti, ta zɛbɛiti. 25 Mazɔlɔɔ kɛni Kilista masadai ɠɛ, eyɛsu GALA ge sili nuiti pɛ puu kɔɠɔwu. 26 Sili nui ma ɠaaɓelagi a koloɠolo, naa ɠa é ga saai. 27 Sɛʋɛʋɛ GALA Sɛʋɛi zu ga: «GALA ge aniiti pɛ puu kɔɠɔwu.»* Kɛlɛ wooi nii é wosu ga «aniiti pɛ», koleʋɛ ga GALA ge la «anii pɛgi» naa zu, tɛigi é aniiti pɛ kolozu Kilista ʋɛ. 28 Siɛgi zu aniiti pɛ ti ɠolozu la Kilista ʋɛ, naazu tɔ ɓɔɠɔi, Doun Zunui, toɠa unmaayei GALA bɛ, nii é anii pɛ koloai bɛ, naa ɠa a kɛ GALA ge ɠɛ ga ma ɓiigi fai pɛ su.
29 À ɠisiɛ lɛɛ mɔnɔ naati ta-vai zu, niiti ti ɓatizesu gɔvɛiti bɛ. Leeni ɠa ti ɠitogai ba ga ti sɔlɔɔ? Ni gaama ʋe ga gɔvɛiti ti la wuzeɠea, ti ɠula saai ya, lee vaa zu naati ti ɓatizesu gɔvɛiti bɛ? 30 Giya ma, leeni vaa zu gi faaɓaagi laawu lɛlɛi pɛ daawu? 31 Folo-o-folo nà saai laawu, nà bosu wo ma ga ɠite, kɛ̀ɛleaiti, naama wasogi maaʋele ma, nii é zèa wa-vaa ma, da-ɠilibalai zu da de-Maliɠii Yesu Kilista. 32 Ni nuɓusɛiti gaazu vai nɔ ɠa gè dɔɓɔ zuaiti sakpeni la Efɛze, nà-tɔnɔgi ɠa naa zu ga leeni? Ni gɔvɛiti ti la wuzeɠezu, ti ʋa ɠula saai ya, «Ade daamii wo, de ɓɔɔle, mazɔlɔɔ da zaazu lina.»†
33 À mina ɓɔɠɔ yaava: «Bɔɔla ɲɔiti ta ɗa nu zɔ pagɔiti koloɠolo.» 34 À ɠale ma ʋolu wo ɠɛʋele ʋagɔi ma, ʋelei soloogai la. À ɓe koto ɠɛɛ vai ʋa. Mazɔlɔɔ tanigaani ta wo zaama, ti la GALA kwɛɛ. Nà naa wosu wo unfe fai ma.
Kpusɛi buzeɠeai, é ɠula saai ya
35 Kɛlɛ nui ta ɠa ɠɛ ma: «Gɔvɛiti ta wuzeɠe ɠale, ti ɠula saai ya? Kpusɛ ɓɛgele ɠa ti ʋaazu sɔlɔɔsu?» 36 Ɠimalala nu ɠa ga ɗe! Ani ɠaei è dɔɔzu zooi wu, é la zɛnvui woga ʋolu, kɛni a zaana. 37 Nii è siinsu, naama ziinziin ganigi ɠɔlɔgi laade, é ʋa ɠɛ ʋɔnɔsu, kɛni ma ɠɛzɛi, é ɠɛni ga moloi, ɓaa ani zuwu ɠiligi tanɔpɛ. 38 GALA ka kɔlɔgi veezu ma ɠaei ya, eɠɛʋelei é pɔ la, ma ɠaei ɠilagilagi pɛ ka ɓɔɠɔ ɠɔlɔgi zɔlɔɔsu, eɠɛʋelei GALA ge pɔ la. 39 Kpɛtɛaniiti kpusɛi la ga ani ɠila, nuɓusɛi nɔnɔi ɠa ná, suaiti tɔnɔi ɠɛ ná, wɔniiti tɔnɔi ɠɛ ná, kaleiti tɔnɔi ɠɛ ná. 40 Geezu aniiti kɔlɔgiti ta ná, zooi ma aniiti kɔlɔgiti ti ɠɛ ná. Geezu geleiti kɔlɔgi ná-pagi ɠa yɛ, zou ma aniiti kɔlɔgi ná-pagi ɠɛ yɛ. 41 Foloi ná-pagi ɠa yɛ, alugi ná-pagi ɠɛ yɛ, somideɠaiti ta-ʋagi ɠɛ yɛ, somideɠaiti folo ʋeleiti ti la ɓɔni, anɛɛ somideɠai ta ɠa volozu é leʋe ta ʋa.
42 Zekana é ɠɛɛzu la gɔvɛiti ta wuzeɠena, ti ɠula saai ya. Siɛgi zu kpusɛi zaazu la, é la zooi wu, é luula. A wuzeɠena, é ɠula saai ya, toɠa niina ga saalala gelei. 43 A ɠɛna laa zooi wu, maawɔinʋɛ, zɛbɛ la ba. A wuzeɠena, é ɠula saai ya, pagai, zɛbɛi ba. 44 Siɛgi zu é lɔɔzu la zooi wu, toɠa ga kpusɛ ɠɔlɔgi. Siɛgi zu é wuzeɠezu la, é ɠula saai ya, GALA Zɛnvui ɠa a ɠɛ su. Ʋelei kpusɛ ɠɔlɔgi naa la, ʋele ɠana ɓalaa kpusɛi naa la Zɛnvui su. 45 Naa ɠa é ba, sɛʋɛʋɛ GALA Sɛʋɛi zu ga: «Zunu mɔungi Adama ɠɛɛni ga zɛnvu su nu.»‡ Kɛlɛ Adama ma ɠaaɓelagi ɠa ga zɛnvui, nii é zɛnvui veezu. 46 Nii é ga zɛnvu zu gelei, naa ese taade é ʋa ʋa, kɛni kpusɛ zu gelei, naa ʋoluma, zɛnvu zu gelei ʋa leɠa ʋa. 47 Zunu mɔungi ɓɛtɛni ga zooi ma ʋɔlɔi, zooi nɔnɔi ɠana. Zunui velesiɛi naa ʋaani, é zeɠe geezuʋɛ. 48 Zɔiti ti ga zooi nɔnɔiti, naati kulaʋɛ ga zɔi nii é ɓɛtɛni ga zooi ma ʋɔlɔi. Zɔiti ti ga geezu geleiti, naati kulaʋɛ ga zɔi, nii é ʋaani, é zeɠe geezuʋɛ. 49 Eɠɛʋelei de ɠulaa la ga zunui é ɓɛtɛni ga zooi ma ʋɔlɔi, zenɔ ɠana da ɠula la ga zɔi paai, é zeɠe geezuʋɛ.
50 Kɛ̀ɛleaiti, à wɛlɛ nii gè pɔ gè bo, toɠa ga: Nii kpɛtɛai ga kpusɛi ta ɲamai, naa la zooga é ʋa nɔnɔ zɔlɔɔ GALA ná-masadai zu. Zɔi ma é ga duula gelei, naa la zooga é ʋa duulalala gelei zɔlɔɔ.
51 À wɛlɛ, nà dɔɔɠuzu vaa wosu wo ma: Ade pɛ de la zaa, kɛlɛ ade pɛ da valibo, 52 yeeɠɛɠala go nɔ laawu, gaazulooma laa ɠila daawu, siɛgi zu puʋu gaaɓelagi vɛɛzu la. Mazɔlɔɔ siɛgi zu é vɛɛzu la, gɔvɛiti ta wuzeɠe, ti ɠula saai ya, ga duulalala ɓusɛi. Ada ma, ade pɛ da valibo. 53 Mazɔlɔɔ kɛni duula ɓusɛi duulalala gelei loo ɠɔba, saa ɓusɛi nii saalala gelei loo ɠɔba. 54 Siɛgi zu duula ɓusɛi nii a duulalala gelei loona la ɠɔba, saa ɓusɛi nii a saalala gelei loona la ɠɔba, naama wooi laa ɠa zeeli niina, nii sɛʋɛai ga:
«Zobogi zɔlɔɔga mɛtu saai ma!»§
55 «Ee, saai, ɗa-zobogi ɠa mini?
Ee, saai, è-ma lologi ɠa mini?»*
56 Saai ma lologi ɠa é ga kotoi, kotoi ná-zɛbɛi ɠa é ga tɔgi. 57 Kɛlɛ mamagi ɠa GALA bɛ, é zobogi veezu ade ya, ga de-Maliɠii Yesu Kilista maaʋele!
58 Naa ɠa é ba, kɛ̀ɛleaiti, nɛ̀ɛɲɔɠɔiti, à lo kpaan, wo mina ɲiikpi, à li luɠɔma Maliɠii ná-botii zu, wo ɠɛ suɠwɛɛ ga wo-mɔɔlɛzuʋɛ la ɠɛa ga wafuun Maliɠii ya.
* 15:27 Guy 8:7. † 15:32 Eza 22:13. ‡ 15:45 Zen 2:7. § 15:54 Eza 25:8 bogɛ é zoloo Gɛlɛke woo zɛʋɛ wɔlɔmai ma. * 15:55 Woz 13:14 bogɛ é zoloo Gɛlɛke woo zɛʋɛ wɔlɔmai ma.