Zude
Ná-Sɛʋɛi
Sɛʋɛi lɔɔzeizuʋɛ ma woo mɔungiti
Zude Ná-Sɛʋɛi kɛɛ nui ɠa daaseigi ba. Zude dɛɛʋɛ ga toɠa ga Zake kɛɛɠɛloin, nii é ga Yesu deeloin. Kisiɛi wogɛ ga toɠa ga Yesu deeloin ta (1:1). Ade la kwɛɛ ni sɛʋɛi nii leʋeni Egilisi ɠila ma seɠezeɠe, ta ʋelei é Minazeɠe Pɔlɔmai zu wooiti seɠezu la, kɛɛʋɛ eɠɛ Zude Ná-Sɛʋɛi ɠala nu mɔungiti ti ɠɛni ga Zuifuiti. Naa pɛni ta nɔnɔ, é ná-sɛʋɛi leʋegɛ naati kpein ma niiti Ɠɛɛɠɛ GALA ge ti loligai, é ti nɛai ʋɛ, ta Yesu Kilista ti makɛsu (1:1). Kɛɛʋɛ eɠɛ sɛʋɛi ɠɛɛʋɛ kona ʋuulɔzita (60) ɠɛɠala leʋegai ma, Kilista zɔlɔɔgai ʋoluma.
Sɛʋɛi ɠɛɛ ungi bɛ, é teʋe keletiɛinti pɛ ma, naa ɠa ga é ti loo ɠisu ti dama, ti mina ɓɔɠɔ yɛ ná zɛɛ ɠalamɔinti ti ʋa ti ɠaka (1:4). É laaʋilɛgɛ fai tanigaa ʋa Minazeɠe Pɔlɔmai zu, nii a kɛ wooiti é ti wosu, naati ti wuuɓikpi. Sɛʋɛi nii ta Piyɛlɛ Ná-Sɛʋɛi Velesiɛi ti ɓɔgɛ faa mɔinmɔin ma, naa ta ɠa ga tookisui, é lo zɛɛ ɠalamɔinti ba (1:4; 2Pi 2:1), ta ʋelei é laaʋilɛgai la geezuɠeelaiti ba, naa ʋɛɛ Sɔdɔme ta Gomɔɔl ʋa.
Unsosuʋɛ
1. Zude tɔɔzeiʋɛ ga é ɓɔɛ ná-sɛʋɛi ɠala nuiti pɔ (1:1-2).
2. Naa ʋoluma nii togai ma é sɛʋɛi ɠɛ, é naa ve, naa ɠa é ga tookisui zɛɛ ɠalamɔinti daalɔɠɔma (1:3-4).
3. Kpegai ma ga naa ɠɛ, é Minazeɠe Pɔlɔmai zu nui tanigaa ta fai tanigaa veeni ga poogi (1:5-16).
4. É zɛba nii maanɛai é ɠɛ ga ta-wooɠaaʋotegi, é lo naama vaiti ba, é naa wo ti ma (1:17-23).
5. Gaaɓelasu, é ná-sɛʋɛi ɠaaɓelagɛ ga é GALA maamusɛ (1:24-25).
1
Tuʋɔ gooiti
1 Nɛ̀i gè ga Zude, Zake deɠei, gè ga Yesu Kilista ná-botiɠɛ nu, nà ɠa gè sɛʋɛi nii leʋesu wo ma, wɔi Ɠɛɛɠɛ GALA ge wo loligai, é wo nɛai ʋɛ, ta Yesu Kilista wo makɛsu. 2 Maawɔinɠai ta ziilɛigi ta nɛɛbɛi ɠɛ wo ma ga gola.
À dama ga zɛɛ ɠalamɔinti ta-vai
3 Nɛ̀ɛɲɔɠɔiti, eɠɛʋelei wɔin ɠɛni mà la, ga gè sɛʋɛi ɠɛ wo ma, é ʋilɛ kizo fai ʋa ade ɓɔgai ma, kɛɛɠeleɠele ge la ná, kɛni gè kɛ, naa ɠa a kɛ, gè wo iɲɔdɔ ga wo kɔɔi ɠɔ kidaaleʋei vaa zu, é veeni GALA ná-nuiti zea, ná ɠɛ ɠila kpe nɔ. 4 Mazɔlɔɔ nui tanigaani ti lɔɔni wo zaama dɔɔɠuzu, niiti ta-undaaʋili fai wogai kaite GALA Sɛʋɛi zu, GALA gaazuluabalala nuiti, niiti ti da-ƓALAGI ná-zaalai maavalibosu ga ɓaaɠulama vai, ti ɗa ɠɛlɛ da-Ɠalamɔn ɠila kpegi ʋa, é ga de-Maliɠii Yesu Kilista.
Zɛɛ ɠalamɔinti ta nii ti ʋaazu sɔlɔɔsu
5 Anɛɛ ni wo niima vaiti kwɛɛ kpezekele ga pagɔ, nà wo loozu ɠisu, ʋelei Maliɠii Izilayɛle nuiti kizoni da, é ti ɠula Ezipete yooi ʋa, kɛlɛ naa ʋolu é naati undaaʋilini, niiti ti la ɠɛni kɛɛni, ti ʋa la da. 6 À ɠizɛ geezuɠeelaiti su, zobogi é ɠɛni ti ya, naa la ɠɛni ti ɛnɛkɛni, kɛlɛ ti ɠɛlɛni ti-losuʋɛ ʋa, GALA ge ti makɛgɛ, é ti ɠili ga yɔlɔɠɔi ɠɔoɠɔ kpidii zu, eyɛsu folo wolai zeeli, tukpɔɠaaleʋe yeei. 7 À ɠizɛ Sɔdɔme ta Gomɔɔl zu, ta ti ɠoba laaiti, naati ɓalaa ti kɛɛni ɠana nɔ, ti ɓɔɠɔ lɔ koloɠologi zu, ti ɗa naa ɠɛ, nii nu maa la nɛɛni è ʋa kɛ. Ta ʋaazu ma zalai zɔlɔɔsu ga ɠɔoɠɔ abui, ta-vai ma ʋoogi veeʋɛ é ɠɛ ga tɛnɛgi ɛsɛ pɛ bɛ.
8 Anɛɛ naa ʋe, niima nuiti ɓalaa ta kɛɛzu ɠana nɔ ti ɠisu vai zu, ta ti ɓɔɠɔ ɓusɛi ɠɔzɔzu, ti ɗa maliɠilai ʋɛlɛʋili, ti ɗa lɛbiya vulu aniiti poomu, niiti ti geezuʋɛ. 9 Tama anɛɛ geezuɠeela ɠundiɠii Misɛle ɓɔɠɔgoi, siɛgi zu ti ɠɛni maaɠaalii loozu la ta Inɛgi Moize ma ʋoomai maazu, é la ɠɛni maalɔɔ ʋoomu goo woni ma, kɛlɛ é ɠɛni nɔ ma: «Maliɠii zelii lo è ma!» 10 Kɛlɛ niima nuiti, nii ti la kwɛɛ, naa ɠa ta ɗa poomu. Nii ma ti kwɛɛ, wɔin ti ma eɠɛʋelei dɔɓɔ zuaiti ti la, ɠi ge la ti ma, naa ɓɔɠɔi ɠa a ɗa ɠɛ ga ti undaaʋili zaɓui. 11 Nimizai ɠa ti luɠɔ! Mazɔlɔɔ ti ʋilɛga naama ʋelei ʋa, Kayɛn* ziɛni la, ti ɓɔɠɔ lɔa kakagi zu wali mii vai zu ga Ɓalaame† ɠɛʋele, ti ɓɔɠɔ undaaʋilini, tɔɔzei ti ɓakani ga Kolé‡ ɠɛʋele. 12 Ta ɠaazuɠulana wa-nɛɛbɛ laamii wosuʋɛ, ta ɓaaɠula naa ma, ta ɗa fɛtii ɠula unfetalai zu, ti ɓala ga ɓɔɠɔ nɔ. Ta ga tonaɓiingiti, niiti ziɛ la ti zu, fiilɛi ɗa ti yɛʋɛ ga. Ta ga guluiti ti la waazu ma yeeɠɛɠalai ma, guluiti ti lɔɔɠulaai, ti za. 13 Ti ɠɛɛʋɛ eɠɛ kpoloɗɛi ma lakpatakpa ɲɔi, ti ɗa ta-unfetala ɠɛɛwotiiti kulakɛlɛma eɠɛ ziɛ vuɠei. Ti ɠɛɛʋɛ eɠɛ somideɠaiti ti ziɛziɛsu. Kpidi ɓɔii ɠa makɛgai ti laalɔɠɔma, ʋɛ ti yɛsu ná ɠɔ.
14 Tiya ɠa, Enɔke é ga Adama mavofodai lɔfelasiɛi, kaite é niima vaawokɛɛyeeluɠɔ ɓɔɛi woni ta-vaa zu ga: «Wɛlɛ! Maliɠii ɠa ʋaazu ga ná-geezuɠeela ɲadega waa mɔinmɔingiti, 15 ga é ti pɛ tukpɔɠaaleʋe, naa ɠa a kɛ é faa ɲɔu ɠɛ nuiti pɛ peelala, tɔɔzei ta-vaa ɲɔiti ba ti kɛɛzu GALA daalɔɠɔma, ta kpɔɛ ɲɔiti pɛ faa zu kotoba nuiti unfema la ti ya, ti boni tɔun daalɔɠɔma.» 16 Niima nuiti ti ɠoozu la nɛa yeenɔpɛ nɔ, ti ɗa unsuyelii lo nɔ ɠɔ, ti ɗa ziɛ nɔ ga ti ɓɔɠɔyiimai nɔ, ti ɗa waso kpɔɛiti bo, ti ɗa nuiti maamusɛ tɔnɔ sɔlɔɔ fai ma.
Tookisui ta devei
17 Kɛlɛ wɔun wa, nɛ̀ɛɲɔɠɔiti, à ɠizɛ naama vaiti su, niiti de-Maliɠii Yesu Kilista ná-keelaiti ti ti woni wo ma ma yeeluɠɔ. 18 Ti ɠɛni wo ma: «Folo ɠaaɓelagiti su, ɲɛɛɠulasu nuiti ta ɠɛ ná, ti ɗa ziɛ ga ɓɔɠɔyiimai GALA gaazuluabalalai zu.» 19 Ta ga naama nuiti, niiti ti zeeɠaaɠwɛɛ vaiti kɛɛzu, kpusɛ zu vaiti ti pilɛ sɔlɔɔgɛ ti ma, GALA Zɛnvui la ti ʋa. 20 Kɛlɛ wɔun wa, nɛ̀ɛɲɔɠɔiti, à lo kpaan wa-ɠidaaleʋe ɲadega wolai zu. À GALA fali ga Zɛnvu Ɲadegai maaʋele. 21 À ɓɔɠɔ makɛ GALA ná-nɛɛbɛi zu, wo ná maaɓɔun ga de-Maliɠii Yesu Kilista ná-gaazumaawɔinɠai zu, é ɠɔoɠɔ zɛnvui ve wo ya.
22 À naati maawɔinɠa, niiti ti inɛinɛsu. 23 À ti ɠizo, wo ti ɠula abui ɠa. À zɔiti maawɔinɠa ɠana, kɛlɛ dualuagi ɠɛ wo ʋa ga wo ti ɠɔba zeɠei wɔinzeɠe, nii kɔzɔai ga kpusɛi ma ɠaazuɠulapɔi.
GALA fali maamusɛi
24 Zɔi zobogi bɛ, é wo makɛ, wa ʋa loo kaka fai tanɔpɛ su, é wo ɠula kɛlɛma ná-lɛbiyai ɠakalaʋɛ, kɔzɔzu nɔpɛ ge mina ɠɛ wo ʋa, wo-yiimaʋɛ laavegai ga koozunɛɛi, 25 GALA gila kpegi naa de Ɠizo Nui, ga Yesu Kilista de-Maliɠii maaʋele, lɛbiyai, ta maayikii, ta zɛbɛi, ta zobogi ɠa bɛ, kaite wɔlɔwɔlɔ, ta niizu, ta eyɛsu ɠɔ! Amina!
* 1:11 Kayɛn: Wɛlɛ ʋɛ: Zen 4:3-8. † 1:11 Ɓalaame: Wɛlɛ ʋɛ: GlS 22:1-35. ‡ 1:11 Kolé: Wɛlɛ ʋɛ: GlS 16:1-35.