Pɔle Ná-Sɛʋɛi
É Teʋeni
Kolɔse Nuiti Ma
Sɛʋɛi lɔɔzeizuʋɛ ma woo mɔungiti
Pɔle ɠa é sɛʋɛi nii ɠɛɛni Kolɔse nuiti ma (1:1). É sɛʋɛi ɠɛɛni siɛgi zu é ɠɛni la kasoi ɠa, kona ʋuulɔzita (60) ɠɛɠala leʋegai ma, Kilista zɔlɔɔgai ʋoluma. Kolɔse nuiti ta-zɛʋɛi, ta Efɛze nuiti tɔnɔi, ta Filipe nuiti tɔnɔi, naa ʋɛɛ Filemɔn nɔnɔi ʋa, ti-laasei pɛɛʋɛ ga kasoɠa zɛʋɛiti, tɔɔzei é ti zɛʋɛni siɛgi zu é ɠɛni la kasoi ɠa. É sɛʋɛi nii ɠɛɛni Egilisii ma, é Kolɔse taa wolai zu. Pɔle lɛi é ʋa ɠɛni Kolɔse Egilisii laaɠulani (2:1), kɛlɛ é gaaɠaani ga tosu ɠa ná Egilisii naa letemazu. Kɛɛʋɛ eɠɛ Epafelase ɠa é Kolɔse Egilisii laaɠulani, tɔɔzei é ɠɛni Kolɔse nu.
Nii é ɠɛni Pɔle yiiɓɔlɔzu, naa ɠɛni ga zɛɛ ɠalagiti ti ɠɛni wosu Kolɔse Egilisii zu. É ná-sɛʋɛi ɠilazu wola ɠɛɛʋɛ, é lo naa ʋa. Ɗa ka ga Egilisii naa zu, keletiɛin tanigaa ti ga Zuifuiti, naati ka ti ɠɛni ɠɛɛzu ti da zɔiti ma ga maaɓa ga ti ɠolo Zuifuiti ta-lɔgiti bɛ, niiti Minazeɠe Pɔlɔmai zu, ma un ge daa ma mɛɛ ga tatipɛlɛʋolu vai. Pɔle sɛʋɛi nii ɠɛɛʋɛ ɠɛzɛɠɛzɛ, nii a kɛ é dɛɛ ga keletiɛinti kpɛdɛ nu ɠili nɔpɛ ba, ɓaa ani nɔpɛ ga GALA ge ʋa yeezei ti wu, kɛni Kilista ɠila kpe nɔ (1:15-20), ta é dɛɛ ga kalagi niiti ti lɔɔɓadɔai nuɓusɛ ɠisiɛi nɔ ma, kulanuma la naati ba (2:8).
Unsosuʋɛ
1. Pɔle sɛʋɛi lɔɔzeiʋɛ ga é ná-tuʋɔ gooi laazeeli Egilisii ma, é Kolɔse (1:1-2).
2. Naa ʋolu é sɛʋɛi ɠɛ, é dɛɛ ʋelei Kilista wɔɔlɔai la, é naa ɠɛ ga gooɠaaʋotegi zɛɛ ɠalabogiti daalɔɠɔma Kolɔse (1:3—3:4).
3. Eɠɛʋelei kɛɛ vaa wɔlɔmai la ná-sɛʋɛ mɔinmɔin su, Pɔle ná-sɛʋɛi ɠaaɓelasuʋɛ ɠɛɛʋɛ ga é kala kɛzɛɠɛzɛ fe, é lo keletiɛn eteai ziɛ ʋelei ʋa (3:5—4:6).
4. Pɔle gaaɓelagɛ ga tuʋɔ gooiti, ta é deveiti fe, nii a kɛ ti sɛʋɛi nii ɠala woo wola zu zɔɔma Egilisiiti su (4:7-18).
1
Tuʋɔ gooiti
1 Nɛ̀i gè ga Pɔle, nà ga Yesu Kilista ná-keelai, GALA ziimai maaʋele ma, gá ade-ɠɛɛloin Timɔte, 2 gá wo luʋɔsu, GALA ná-nuɓusɛiti, wɔi wo Kolɔse taazuʋɛ, gi-ɠɛɛleaiti gilibalai zu ada Kilista, wɔi wo ga wooɠɛɠila nuiti: Ade-Ɠɛɛ GALA ge zaalai la wo ma, é ziilɛigi ve wo ʋɛ.
Mama fee ƓALA falii
3 Gá GALA mamasu ɠɔ, de-Maliɠii Yesu Kilista Kɛɛɠɛ ya, siɛgi zu gá ɠɛna GALA falia la wo ʋɛ. 4 Tama, gi wa-ɠidaaleʋe vai mɛnini Yesu Kilista ma, ta nɛɛbɛi é wo-yiimaʋɛ, é lo GALA ná-nuiti pɛ ba. 5 Naama ɠidaaleʋei ta ma nɛɛbɛi ʋilɛgɛ naa ʋa, nii é ga wa-ɠitogi GALA ge makɛsu wo ʋɛ geeɠɔlɔgi zu. Kitogi naa, wo kwɛni ga gaamai ma lɛnɛgi maaʋele, é woni wo ma, nii é ga Woo Niinɛ Ʋagɔi. 6 Woo Niinɛ Ʋagɔi tɛi ge ʋaani wo ʋɔ bɛ. É ʋaani ga kulanumai, é li luɠɔ eteai zu ná pɛ, ʋelei é kɛai la wo zaama, kaite naama voloi, yeei mɔunpa wo GALA ná-zaalai ma wooi mɛnini da, wo tɔɔzei ga kwɛɛga, ʋelei é la ɠiteɠite. 7 Gi-nɛɛɲɔɠɔi Epafelase, gi boti ɠilagi zu, naa ɠa é wo ɠalagai ga naa, toɠa wo ʋɛ ga Kilista ná-botiɠɛ nui, é ga wooɠɛɠila nui. 8 É nɛɛbɛ vai wogɛ gi ma, nii Zɛnvu Ɲadegai feai wo ʋɛ.
Pɔle ná-GALA falii
9 Naa ɠa é ba, kaipa gi wo-maawooi mɛnini, gi la looɠosu GALA falii ʋa wo ʋɛ. Gá GALA falizu ga é wo laave ga ziimai ɠwɛɛgai ga ɠimalai maaʋele, ta keleɠelegi nii Zɛnvu Ɲadegai feezu. 10 Naazu, wa zoo wo ziɛ eɠɛʋelei Maliɠii pɔ la, wo ɗa naa ɠɛ yeenɔpɛ, nii nɛai bɛ. Wa gwaai wo ga kɛɛwoti ʋagɔi ma zii pɛ, wa li luɠɔma GALA kwɛɛgai zu. 11 GALA ge wo zɛbɛlɔ fai pɛ su ga ná-zɛbɛi maanɛai, nii a kɛ wo ziɛ fai pɛ bu ga ziilɔɔi. 12 À Ɠɛɛɠɛ GALA mama ga koozunɛɛi. Tɔ ɠa é zobo fea wo ʋɛ, ga wo wɔnɔ zɔlɔɔ poganiiti su, ti makɛgai wozakalagi ma masadai zu naati bɛ, ti ga ná-nuiti. 13 É ade ɠulaa kpidii ná-zobogi ya, é li ga deye nɛɛbɛ Loun Zunui ná-masadai zu. 14 De unmɔɔgi zɔlɔɔga ga tɔun maaʋele, é ade zuvaayɛ ga da-ɠotoiti.
Kilista ɠɛʋelei ta ná-botii
15 GALAGI nu la kaazu, Kilista ɠa é ga naa maaniinigi. Tɔ ɠa é ga Doun Zunu Mɔungi, bɔɔlɔai kpɛtɛanii pɛ ba. 16 Mazɔlɔɔ GALA ge aniiti kpein kpɛtɛni ga Kilista maaʋele, geeɠɔlɔgi zu, zooi ma, niiti nu a ti ɠa ga ɠaazu, ta niiti nu la ti ɠa ga ɠaazu, masadaiti, maliɠilaiti, kundiɠilaiti, zobodaiti. GALA ge anii pɛ kpɛtɛni saɓui zu, ta tɔun bɛ. 17 Kaite toɠa ná aniiti pɛ tuɠɔ, ti pɛ ta ɠɛʋele ma tɔun saɓui zu. 18 Egilisii é ga kpusɛi, tɔ ɠa é ga naa ma ungi. Tɔ ɠa é ga fai pɛ tɔɔzeigi, Doun Zunu Mɔungi, buzeɠeai, é ɠula saai ya, naa ɠa a kɛ é ɠɛ ga ma mɔungi fai pɛ su. 19 Mazɔlɔɔ GALA ge deveni ga fai kpein daazeeliai, naa zei ziimaʋɛ. 20 Zenɔ ɠana, GALA ge deveni ga é ti yɔɠɔzuɓɛtɛ ta aniiti pɛ ga ná-Doun Zunui maaʋele, niiti ti eteai zu, ta niiti ti geeɠɔlɔgi zu. É ziilɛigi ɓɛtɛni ga ná-Doun Zunui ma ɲamai maaʋele, nii puai saa wului ma.
21 Wa ma, mɔungi wo maaɠoozani GALA ba, wo ɠɛni ga sili nuiti, tɔɔzei wo ɠɛni kisiɛ ɲɔiti bosu, wo ɗa faa ɲɔiti kɛ. 22 Kɛlɛ é wo yɔɠɔzuɓɛtɛa niizu ga saai maaʋele nii ná-Doun Zunui boga kpusɛi zu, ga é ʋa wo lo ɠaazu ɲadedai zu, kɔzɔzu nɔpɛ ge mina ɠɛ wo ʋa, ta peelalazu nɔpɛ. 23 Anɛɛ naa ʋe, kɛni wo lo kpaan, wo zapelɔ kidaaleʋei zu. À mina ɲiikpi, wo ʋa maaɠooza wa-ɠitogi ʋa, nii wo mɛnini ga Woo Niinɛ Ʋagɔi maaʋele. Niima Woo Niinɛ Ʋagɔi ɠa ga naa, nii daazeelini kpɛtɛanii pɛ ma eteai zu. Nà Pɔle, gè ɠɛa ga ma wotiɠɛ nui.
Ɲɛpii Pɔle kɔɔzu Egilisii ʋɛ
24 Kòozu ɠa nɛɛzu niizu nà-kpɔlɔiti su wa-vaa zu. Nii daa la zeelini Kilista ná-kpɔlɔi vaa zu, gè naa laazeeli kpùsɛi zu, nɔnɔ ma ɓusɛi ʋɛ, nii é ga Egilisii. 25 Gè ɠɛa ga Egilisii ná-botiɠɛ nui, eɠɛʋelei naama losuʋɛ la GALA ge kalivaai mà wa-vaa zu. É tèʋeni ga gè daawooi laazeeli, ta mina yɛ ʋoluzu. 26 Daawooi nii é ga GALA ná-faazeikpasui ma lɔɔɠuzu vai é ɠɛa lɔɔɠuni nuɓusɛiti ba kaite wɔlɔwɔlɔ, kɛlɛ é ɠulaa kɛlɛma niizu ná-nuiti bɛ. 27 GALA ge devea ga é dɛɛ ga tiye ga ʋelei naama lɔɔɠuzu vai maayikiai la gola zii ɠiligiti bɛ. Naama lɔɔɠuzu vai ɠa é ga: Kilista ɠɛ wo-yiimaʋɛ,* lɛbiyai é ʋaazu, naa ma ɠitogi. 28 Gá Kilista ná-fai laazeelizu nui pɛ ma. Gá tɛnɛgi wosu, gi ɛsɛ pɛ kala ga ɠimalai pɛ, naa ɠa a kɛ ɛsɛ pɛ suzeeli ta-ɠilibalai zu ta Kilista. 29 Naa ɠa é kɛɛzu gè botii ɠɛɛzu, gè ɲɛpii ɠɔ ga Kilista ná-zɛbɛi, nii é botii ɠɛɛzu zìimaʋɛ ga gola.
* 1:27 wo-yiimaʋɛ: Tati pelei taɠili ɓalaa ka ga nii: wo zaama