10
Totuɠɔ nu ɠitei
1 Yesu ɠɛni ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, zɔi nɔpɛ é la lɛɛni baala sasai zu ga daa ʋelei, kɛlɛ é lɛɛzu sasai ɠa ga ada ɠili pele, naama nui ɠa ga unma nui ta toosu nui. 2 Kɛlɛ zɔi é lɛɛzu ga sasai laa ʋelei, naa ɠa é ga baalagiti makɛ nui. 3 Zɔi é wɛlɛzu sasai ma, naa ɠa sasai laalao bɛ. Baalagiti ta gooi mɛni. Toɠa ná-baalagiti toli ga ti-laaseigiti, é ɠula ga tiye eteaʋɛ. 4 A ɓena ga ti pɛ kula eteaʋɛ, toɠa lo ti luɠɔ, naati ta ʋilɛ polu, mazɔlɔɔ ti gooi ɠwɛɛ. 5 Ti la kɛa ti ʋa ʋilɛ wɛɛin ʋolu, kɛlɛ tɔun ta ʋela ba, mazɔlɔɔ ti la wɛɛin nɔpɛ goo ɠwɛɛ.» 6 Yesu naama vaalaalii woni ti ma, kɛlɛ nii é ɠɛni pɔ é bo ti ma, ti la ɠɛni naa ɠaaɠaani.
7 Yesu zɛba é kpɔɛi zeɠe ʋolu, é ɠɛ ti ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, nà ɠa gè ga baalagiti ta-zasai laaʋɛ, ʋɛ ʋelei baalagiti ti leʋesu da. 8 Zɔiti pɛ ti ʋaai nɔ̀un tuɠɔ, naati pɛ ti ɠɛni ga unma nuiti ta toosu nuiti, tama baalagiti ti la kɛɛni ti ʋa woilo ti-woo ma. 9 Nà ɠa gè ga pɛlɛlaʋɛ, zɔi nɔpɛ a lɛ ga pɔ̀ pelei, naa ɠa ɠizo, toɠa ɠɛ liizu, é ɗa ʋa, ta toɠa ɠɔnɔgi zɔlɔɔ. 10 Unma nui ɠa ɗa ʋa nɔ, nii a kɛ é unmai wo, é paai wo, ta é faa zuɠoloɠologi ɠɛ. Kɛlɛ nɔ̀un pàaʋɛ ga gè zɛnvui ve nuiti zea, ti sɔlɔɔ, é ʋooʋa ti ma.
11 «Nà ɠa gè ga baala makɛ nu ʋagɔi. Baala makɛ nu ʋagɔi ɠa ɗa tɔ ɓɔɠɔi yɛnvui ve ná-baalagiti ta-vaa zu. 12 Kɛlɛ zɔi é la ga baala makɛ nui, ta nɔnɔ la ga baalagiti, kɛlɛ ti salazu nɔ, nii a kɛ é ɗa wɛlɛ ti ma, naa ɠa zuluɓui ɠaana, é ɗa ʋa, toɠa ɗa ʋela, é baalagiti zɛ ná. Zuluɓui ɠa ʋa, é loo ti zu, é tanigaa zo, é baala kpulugi zuvaza. 13 Zunui naa ɠa naama vaiti kɛɛzu, tɔɔzei ti seɠeʋɛ nɔ ga ti sala, kɛlɛ baalagiti ma yiizoolɛ la ma. 14 Nɔ̀un, nà ɠa gè ga baala makɛ nu ʋagɔi. Gè nà-baalagiti kwɛɛ, tiya ɓalaa ti kwɛ̀ɛ, 15 eɠɛʋelei nɔ Kɛ̀ɛ kwɛ̀ɛ la, nà ɓalaa gè Kɛ̀ɛ ɠwɛɛ. Nà zɛ̀nvui veezu nà-baalagiti ta-vaa zu. 16 Baalagi taɠiligaa ta dɛ zèa, niiti ti la niima zasai zu. Kɛni gè ʋa ga tiye, naati ɓalaa ta gòoi mɛni, naazu baala kpulu gila nɔ ɠa a ɠɛ ná, ta baala makɛ nu ɠila kpe. 17 Kɛ̀ɛ nɛ̀ɛʋɛ ʋɛ tɔɔzei nà zɛ̀nvui veezu, nii a kɛ gè seɠe ʋolu. 18 Nu nɔpɛ ge la zooga é ʋa zɛ̀nvui ɠula zèa, nà ɓɔɠɔ ɠa gè feezu. Zobogi ɠa bɛ̀ gè fe ta gè seɠe ʋolu. Naama levei ɠa gè sɔlɔɔga Kɛ̀ɛ ya.»
19 Naama wooiti maaʋele ma, zeeɠaaɠwɛɛi lɔɔni mɔnɔ Zuifuiti zɔɠɔzu. 20 Tanigaa ti ɠɛni ɠɛɛzu ma: «Inɛgi ɠa su, titi nui ʋe, lee vaa zu wo woilosu gooi ma?» 21 Taɠiligaa ti ɗa ɠɛ ma: «Inɛ su nui ɓɔɛ ʋele la ga nuu. É ɠula naa ʋolu ɓalaa, inɛgi ɓɛgele ɠa é gaazuɠole nu ɠaazuzeɠea ma kaipa?»
GALA Doun Zunui ɓaa kpɔɛ ɲɔu wo nui?
22 Yeeɠɛɠalai zeelini, siɛgi zu ti ɠɛni GALA sei ʋɛlɛi laalao fai ma ɠona pilɛda vɛtii ɠulazu la Zeluzalɛme, é zolooni kɔɔlɛ ʋa ziɛgi ma. 23 Yesu ɠɛni ziɛziɛsu GALA sei ʋɛlɛi ma ɠoizuʋɛ, Salomɔn ná-kotai wu. 24 Zuifuiti ti ɠakuni ma, ti ɠɛ ma: «Ɗa gi yɛsu inɛinɛgi zu, eyɛsu yeelɛ? Bo gi ma, è kole fo, ni ɗa ɠa è ga Kilista.»
25 Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Kaite gè boga wo ma, wo la laani da. Kɛɛwotiiti gè ti ɠɛɛzu Kɛ̀ɛ laaseigi zu, naati ka ti zeele wooi wosu bɛ̀. 26 Kɛlɛ wo la laazu da, tɔɔzei wo la ga nà-baalagi ta. 27 Nà-baalagiti ta gòoi mɛni, gè ti ɠwɛni, tama ta ʋilɛ pòlu. 28 Nà ɠɔoɠɔ zɛnvui veezu ti ya, ti undaa la ʋiliga eyɛsu pɛ, nu nɔpɛ ge la zooga ɓalaa ti ɠulazu zèa. 29 Kɛ̀ɛ é ti veai zèa, naa wɔɔlɔʋɛ ɛsɛ pɛ ba, tama nu nɔpɛ ge la zooga ti ɠulazu Kɛ̀ɛ ya. 30 Nà-o, Kɛ̀ɛ-o, gá ga nu ɠila nɔ.»
31 Zuifuiti ti kɔtuiti seɠeni ʋolu, nii a kɛ ti yɛ sɔɔzu, ti paa. 32 Yesu ɠɛni ti ma: «Gè kɛɛwoti ʋagɔ mɔinmɔin kɛa wo ɠaazu ga Kɛ̀ɛ ná-zɛbɛi, naama ɠɛɛwotiiti ma ɓɛgele maaʋele ɠa, wo ɠɛɛzu wo pàa su ga kɔtui?»
33 Zuifuiti ti gooɠaaʋoteni, ti ɠɛ ma: «Kɛɛwotii ʋagɔ maaʋele lɛi gi ʋa ɠɛ pɔ gi è ʋaa su, kɛlɛ ɗa woo ɲɔi wosu GALA daalɔɠɔma, ɗɛi è ga nui, ɗa ɓɔɠɔ ɠɛɛzu ga GALA!» 34 Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Kɛbɛ sɛʋɛʋɛ wa-lɔgi zu ga: ‹Gè ɠɛni ma: Wa ga galagiti,›* kɛlɛ? 35 Tama nu nɔpɛ ge la zooga GALA Sɛʋɛi ná-zeele wooi maaɠaalizu. Ni mu wa-lɔgi ɠa naati tolisu ga ‹gala›, niiti GALA daawooi woni ti ma, 36 lee vaa zu mu wo nɔ̀un peelalazu, wo ɠɛ nɔ̀un gè woo ɲɔu woga GALA daalɔɠɔma, tɛi gè ɠɛa ma, nà ga GALA Doun Zunui? Tama Ɠɛɛɠɛ ɠa é yiimazeɠea ga ze, é tèʋe eteai zu. 37 Ni gè la Kɛ̀ɛ ná-botiiti kɛɛzu, à mina la dà pɛ! 38 Kɛlɛ ni nà ná-botiiti kɛɛzu, anɛɛ ni wo la laani dà, à la ɓalaa naama ɠɛɛwotiiti da, niiti gè ti ɠɛɛzu, naa ɠa a kɛ wo kwɛɛ ta wo gaaɠa ga gìliʋɛ Kɛ̀ɛ ʋa, Kɛ̀ɛ ɓalaagi ɠiliʋɛ nɔ̀un ba.» 39 Naazu ti ɠɛni ɠɛɛzu mɔnɔ ti yeeʋɛɛ ma, ti so, kɛlɛ é ɠulani ti ya.
40 Naa ʋoluma Yesu liini ʋolu, é yɛ Zuludɛn ʋoluʋelei, ʋɛ Zan ɠɛni ɓatizei wosu ná mɔungi. 41 Nu mɔinmɔin ge ɠɛni ʋaazu pɔ miná, ti ɠɛni ɠɛɛzu ma: «Zan la laavɔɔ vaa ɠɛɛni, kɛlɛ nii pɛ é boni é ʋilɛ zunui nii ʋa, ti pɛ ka ga gaama.» 42 Nu mɔinmɔin ge ɠidaaleʋeni ma miná.
* 10:34 Guy 82:6.