11
Lazaal zaa vai
1 Ɓetani taazuʋɛ, seeɓɛ nui ta ɠɛni ná, daa ga Lazaal, ta baazeela felegɔi, gilagi laaseigi ɠɛni ga Mali, zɔi laaseigi ɠɛ ga Maate. 2 Mali naa nɔ ɠa mɔunpa é gulɔ maku nɛɛnɛgi ziɛni Maliɠii ɠɔɠɔiti ma, é ti maaɓale ga nɔundeɠaiti, tama ná-seelai Lazaal ɠa é ɠɛni zeeɓɛzu. 3 Zeela nu felegɔiti ti keela leʋeni Yesu ma, ga é li, é ɠɛ naa ma: «Màliɠii, zɔi è nɛai ʋɛ, naa la ɠɛdɛni.»
4 Naama wooi zeeliai ma Yesu ma, é ɠɛni ma: «Seeɓɛi nii ɠaaɓelasu la ga saai, kɛlɛ toɠa ga é lɛbiya ve GALA bɛ, niima zeeɓɛi ɠa ɠɛɛzu ga zaɓui GALA Doun Zunui ná-lɛbiyai ɠula kɛlɛma.» 5 Maate ta deɠei ti wola nɛɛni Yesu ʋɛ, naa ʋɛɛ Lazaal ʋa. 6 É mɛnigai ma ga Lazaal la ɠɛdɛni, é folo felegɔ ɠɛɛni dɛ, ʋɛ é ɠɛni ná.
7 Naa ʋoluma é ɠɛni ná-kaladopoiti ma: «Ade ɠale ma Zudé.» 8 Kaladopoiti ti ɠɛni ma: «Kalamɔn, su la dɛ ɠoozani, Zuifuiti ti ɠɛni ɠɛɛzu, ti yɛ è zɔɔzu ga kɔtui, ti è ʋa, ɗɔun ɗa pɔ mɔnɔ è ɠale ma ná?»
9 Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Kɛbɛ lɛlɛ puugɔ maazu felegɔ (12) ɠa é foloi zu, kɛlɛ? Ni nu ɠa ziɛzu siɛgi zu foloi ná la dɛ, è-ɠɔɠɔi la ziɠaa, tɔɔzei ɗa eteai nii ná-wozakalagi ɠaazu. 10 Kɛlɛ ni nu ɠa ziɛzu ga kpidii, è-ɠɔɠɔi ɠa ziɠa, tɔɔzei wozakala ge la zea.»
11 Yesu ɓegai ma ga naama wooiti bo, é ɠɛni ma: «Ade-wɔɔlai Lazaal ɠa ɲiizu, nà liizu, gè maaloɠa.» 12 Kaladopoiti ti ɠɛ ma: «Màliɠii, ni toɠa ɲiizu, naa ɠa ɠɛɛna, toɠa ʋaazu ʋalozu.» 13 Tɔun Yesu ɠɛni pɔ é bo ti ma ga Lazaal zaa, kɛlɛ kaladopoiti ti gaaɠaani ga Yesu ɠa ɓɔɛzu é ʋilɛ ɲiimɛni ɠitei ʋa. 14 Naa ɠa é kɛɛni Yesu kulani ga fo, é ɠɛ ti ma: «Lazaal zaa. 15 Gòla ɠoozunɛɛʋɛ wa-vaa zu ga gè la ɠɛni ná naama ziɛgi zu, tɔɔzei nii ɠa ɠɛ wo ʋɛ ga kpɔba wola wa-ɠidaaleʋei vaa zu. Kɛlɛ ade liina ga pɔ pelei.»
16 É naa wogai ma, Tomase nii daaseigi velesiɛi ga Yoogi, naa ɠɛni kaladopoi zɔiti ma: «Ade li, naa ɠa a kɛ ade ʋɛɛ ba, ade za.»
17 Yesu zeeliai ma, é mɛnini ga ti Lazaal maaɠuluga, é kɛ ga folo naanigɔ. 18 Tɛi Ɓetani ta Zeluzalɛme ti yɔɠɔzuʋɛ la vɔlɔ kilo mɛtɛlɛ saʋagɔ ɠulani, 19 Zuifui ma mɔinmɔin ge ʋaani Maate ta Mali luʋɔsu ti-ʋaazeelai zaa vai zu.
20 Siɛgi zu Maate mɛnini la ga Yesu maaɓuɠa taai ʋa, é liini naa laaɠomisu, kɛlɛ Mali yɛni zeini pɛlɛi wu. 21 Maate ɠɛni Yesu ma: «Màliɠii, ni è ɠɛni ʋɛ, bàazeelai la ɠɛni za. 22 Kɛlɛ gè kwɛni ga anɛɛ nii zu, nii nɔpɛgi è falizu GALA ma, toɠa fe è ya.»
23 Yesu ɠɛni ma: «È-ʋaazeelai ɠa wuzeɠezu, é ɠula saai ya.» 24 Maate gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Gè kwɛni ga toɠa wuzeɠe, é ɠula saai ya, siɛgi zu folo ɠaaɓelagi gɔvɛiti pɛ ti wuzeɠezu la, ti ɠula saai ya.»
25 Yesu ɠɛni ma: «Nà ɠa gè ga buzeɠei saai ya ta zɛnvui, zɔi nɔpɛ è laazu nɔ̀un da, naama nui anɛɛ ɓalaa toɠa zaazu, toɠa zɛnvui wo. 26 Nu nɔpɛ ɓalaa é yɛsu vulua, é la dà, naama nui la za pɛ. È laaʋɛ nɛi naa la?»
27 Maate ɠɛ ma: «Ungo, Màliɠii, dàaʋɛ da ga ɗa ɠa è ga Kilista, GALA Doun Zunui, nii maanɛɛni ga é ʋa eteai zu.»
28 É naama wooiti bogai ma, é liini, é ná-seelai Mali loli dɔɔɠuzu, é ɠɛ ma: «Kalamɔin ʋaaʋɛ, é ɠɛ è ʋa.» 29 Mali naa mɛnigai ma, é wuzeɠeni ga suvilɛ, é li Yesu ʋɔ bɛ. 30 Tɔɔzei Yesu la ɠɛni dɛ lɛɛni taazuʋɛ, é ɠɛni dɛ loni naama adɛ, ʋɛ Maate liini, é daaɠomi ná. 31 Siɛgi zu Zuifui niiti ti ɠɛni pɛlɛi wu, ti ɗa Mali ɠaanɛɛnɛ, ti kaani la ga é wuzeɠea ga suvilɛ, é ɠula, ti ʋilɛni polu. Tɔɔzei ti ɠɛni kaazu ga toɠa liizu ɠɔlɔzu kabamaʋɛ.
32 Mali zeelini Yesu ʋɔ bɛ. É kaai ma nɔ feya, é looni kɔɠɔwu, é ɠɛ ma: «Màliɠii, ni è ɠɛni ʋɛ, bàazeelai la ɠɛni za.»
33 Yesu kaai ma ga toɠa ɠɔlɔzu, naa ʋɛɛ Zuifuiti ɓalaa ba, ti yɛgai polu, ti ʋa, naa wanani ma ta é zii wola zoni. 34 É ɠɛni ti ma: «Mini ɠa wo maaɠulugai ná?» Ti ɠɛni ma: «Màliɠii, ʋa, è ná ɠa.»
35 Yesu ɠɔlɔni. 36 Zuifuiti ti zɛba ti ɠɛ ma: «À wɛlɛna kae ʋelei nii ɠɛa nɛɛni la bɛ!» 37 Ti zaama, tanigaa ti ɠɛni ɠɛɛzu ma: «Tɛigi é gaazuɠole nui ɠaazuʋɛ zeɠeai ma, lee vaa zu é la ɓega pele leʋe Lazaal zaa vai luɠɔ?»
Yesu Lazaal wuzeɠe vai saai ya
38 Yesu yii ɲiikpini ʋolu koozu, é li kabalaʋɛ. Pugi ɠɛni de, daaɠulugai ga kɔtu wolai. 39 Yesu ɠɛni ma: «À kɔtui zeɠe kabai la.» Maate nii é ɠɛni ga poomai baazeelai, naa ɠɛni ma: «Màliɠii, makugi ɠana ɠulazu, tɔɔzei é kɛa ga folo naanigɔ niina kabai zu.» 40 Yesu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Gè la boni è ma ɓaa, ga: ‹Ni ɗa laana nɔ̀un da, ɗa GALA ná-lɛbiyai ɠa›?»
41 Ti kɔtui zeɠeni kabai la. Yesu zɛba é ɠaazu wuzeɠe geeɠɔlɔgi zu ʋele, é ɠɛ ma: «Kɛ̀ɛ, nà è mamasu tɔɔzei è gòoɠaaʋotega. 42 Nɔ̀un gè kwɛɛni ga yeenɔpɛ ɗa ɗa gòoɠaaʋote, kɛlɛ nà ɓɔɛzu ɠani, niiti maaʋele ma ti kòba, ti la da ga ɗa ɠa è tèʋegai.»
43 Siɛgi zu é ɓeni la ga naama wooiti bo, é ɓainni ga woo wola, é ɠɛ ma: «Lazaal, ɠula kabai zu!» 44 Poomai ɠulani, zeeiti ta kɔɠɔiti maavelevelegai ga seɠe zakpaiti, ta gaazuʋɛ maaɠiliai ga seɠei ta. Yesu ɠɛni ma: «À fie, wo ɓe ba, é li.»
Yaavai ɠili vai Yesu ma
(Matiyo 26:1-5;
Maleke 14:1-2;
Luke 22:1-2)
45 Zuifu mɔinmɔingi nii é ʋaani Mali ʋɔ bɛ, ti naama laavɔɔ vai ɠaai ma nii Yesu kɛɛni, ti ɠidaaleʋeni ma. 46 Kɛlɛ ti zaama, tanigaa ti liini Faliziɛinti pɔ bɛ, ti naa wo ti ma, nii Yesu kɛɛni. 47 Naama ziɛgi zu, zalaɠa ɠula ɠundiɠiiti ta Faliziɛinti ti tukpɔɠaaleʋe nu wolaiti gaalɛɛni ba, ti ɠɛ ma: «Ada kɛɛzu ɠale? Zunui nii ɠa laavɔɔ vaiti gola ɠɛɛzu. 48 Ni ada zɛna ɓɔɠɔ yeema nɔ ɠanu, nu mɔinmɔin ka ɠidaaleʋezu ma, tama Wɔlɔme nuiti ta ada-ƓALA sei ʋɛlɛi ɠoloɠolo, ti lati, ti ade ma zii ɠoloɠolo.»
49 Ti zaama, zɔi daaseigi ɠɛni ga Kayife, tɔ ɠa é ɠɛni ga zalaɠa ɠula ɠundiɠi wolai naama ɠonagi, é ɠɛni ti ma: «Wo la faa nɔpɛ gaaɠaazu! 50 Wo la kwɛni ga soloogɛ ga nu ɠilagi za, nuɓusɛiti pɛ ta-vaa zu, kɛlɛ nuɓusɛi pɛ undaa mina ʋili?» 51 Tama wooi naa é ɠɛni bosu, é la ɠɛni naa ɠulani nɔ ɓɔɠɔ zu, kɛlɛ tɛi é ɠɛni ga zalaɠa ɠula ɠundiɠi wolai naama ɠonagi, faawokɛɛyeeluɠɔ ɓɔɛi ɠa é ɠɛni bosu ga Yesu maanɛɛni ga é za ná-nuɓusɛiti bɛ. 52 É la ɓelani saa vai nɔ ʋa ná-nuɓusɛiti bɛ, kɛlɛ nii a kɛ ɓalaa é GALA ná-nuɓusɛiti pɛ gaalɛ ba, niiti ti vazagai eteai ɠɔlɔkɔlɔma ná pɛ, ti ɠɛ ga nuɓusɛ ɓulu gila kpe. 53 É zo naama yeei ma niina, ti Yesu maaɓɔteʋeni ga ti paa.
54 Yesu la mɔ ɠɛni kɛɛzu é ʋa ɓɔɠɔ ɠula kɛlɛma Zuifuiti saama. É zeɠeni miná, é li naama yooi zu nii é teʋebai ɠobaʋɛ, taa wolai ta zu nii daaseigi ɠɛni ga Efelayime. Ti yeeɠɛɠala ɠɛɛni miná ta ná-kaladopoiti.
55 Tɛi Zuifuiti ta-Ʋake fɛtii maa ɠɛni ɓuɠazu, zooi zu nuɓusɛi ma mɔinmɔin ge lɛɛni Zeluzalɛme Pakegi ma yeeluɠɔ, nii a kɛ ti ɓɔɠɔ ɲade. 56 Ti ɠɛni Yesu ɠaiziɛzu, ti ɠɛai ma GALA sei ʋɛlɛi ma ɠoizuʋɛ, ti ɠɛni ɓɔɠɔ ɠaazaɠasu, ti ɗa ɠɛ ma: «Wa ɠisiɛzu ɠale? Wa kaazu ga toɠa ʋaazu fɛtii zu, ɓaa é la ʋaazu?» 57 Tama zalaɠa ɠula ɠundiɠiiti ta Faliziɛinti ti devei veeni ga zɔi nɔpɛ a Yesu ɠalama ɠaana, é li, é bo ti ma, nii a kɛ ti so.