27
Tuyai lati fai
é ɠɛ ga Zakɔɓe nɔnɔ
1 Izaake ɠɛni wɔlɔzaɠasu, gaazuʋɛti maa ɠɛni ɓidizu, é la mɔ ɠɛni wozaɠaazu ɲɛgɛlɛin. É ná-doun zunu mɔungi Ezawu lolini, é ɠɛ ma: «Dòun zunu!» Naa gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Nà ɠaa!» 2 Izaake ɠɛni ma: «Nà ɠaa, gè wɔlɔzaɠaga, gè la zaa volo ɠwɛɛ. 3 Ɗa-loso zɔɔlaiti ti ga ɗa-mɛɛn ʋuu ɓɔlɔi, ta ɗa-mɛɛn ɠaeiti, ti zeɠena, è li dɔɓɔi zu, è sua ɠaiziɛ bɛ̀. 4 Daamiani nɛɛnɛ kpɛtɛ bɛ̀, eɠɛʋelei nɛai la bɛ̀, è ʋaa la pɔ̀, gè mi, naa ɠa a kɛ gè tuya loo è ʋɛ pɛ, gè ʋa leɠa za.»
5 Eleɓɛka ɠɛni naa mɛnisu, nii Izaake ɠɛni bosu ná-doun zunui Ezawu ma. Ezawu liini dɔɓɔi zu sua ɠaiziɛzuʋɛ, é ʋa ʋaa la. 6 Eleɓɛka ɠɛni ná-doun zunui Zakɔɓe ma: «Wɛlɛ, gè è-ɠɛɛ woomɛnigɛ, é ɗa ɓɔɛ è-liɛ Ezawu ʋɔ, é ɠɛ ma: 7 ‹Ʋa bɛ̀ ga sua, è daamiani nɛɛnɛ kpɛtɛ bɛ̀, nii nà mi, nà tuya loozu è ʋɛ Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠaazu pɛ, gè ʋa leɠa za.› 8 Woilo dɛɛ gòoi ma, dòun zunu, nii gè bosu è ma, è naa nɔ ɠɛ. 9 Li bɛ̀ togani ɓulugi zaama, è boli yiʋo ʋagɔ felegɔ zo, è ʋaa la, nà ti ɓɛtɛzu è-ɠɛɛ ʋɛ ga daamiani nɛɛnɛgi, eɠɛʋelei nɛai la bɛ. 10 È lii la è-ɠɛɛ ʋɔ, é mi, nii a kɛ é tuya loo è ʋɛ pɛ, é ʋa leɠa za.»
11 Zakɔɓe dee wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Ungo, kɛlɛ dìɛ Ezawu ɠa ga deɠaleɠa nu, nɔ̀un nà, gè la ga naama nu. 12 Tanisu kɛ̀ɛ ɠa yeeʋɛɛpɛɛ bà, nà ɠɛ gaazu ga woya nu, náma su, nà foovooi maaloli ɓɔɠɔ ma, tuyai ʋotogi zu.» 13 Dee ɠɛni ma: «Dòun zunu, naama voovooi yɛ ga ze! Woilo nɔ gòoi ma, è li, è ʋa ga tiye pɔ̀.»
14 Zakɔɓe liini, é ti zeɠe, é ʋa ga tiye dee ʋɔ. Naa daaɠolii woni, eɠɛʋelei nɛai la kɛɛɠɛ ʋɛ. 15 Naa ʋolu, Eleɓɛka ná-doun zunu mɔungi Ezawu ná-seɠeiti seɠeni, niiti ti wola ʋaga ɠɛni de, ti ɠɛni pɛlɛi wu, é ti loo ná-doun zunui loungo gelei Zakɔɓe ɠɔba. 16 É zeeiti ta kɔgi maavelevele ga boli yiʋoi ma ɠɔlɔiti, tɔɔzei deɠa la ɠɛni náti ma. 17 Daamiani nɛɛnɛgi ta ɓului niiti é ti ɓɛtɛni, é naati feeni ná-doun zunui Zakɔɓe ya.
18 Naa liini kɛɛɠɛ ʋɔ bɛ, é ɠɛ ma: «Kɛ̀ɛ!» Izaake ɠɛ ma: «Nà ɠaa! Ɓɛ ɠa é ga ɗe, dòun zunu?» 19 Zakɔɓe kɛɛɠɛ wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Nà ga Ezawu, è-loun zunu mɔungi. Gè naa ɠɛa, nii è bogai mà. Nà è maanɛɛnɛzu, wuzeɠe, è zei, è nà-sua ɓɛtɛai mi, naa ɠa a kɛ è tuya loo bɛ̀.» 20 Izaake ɠɛni ná-doun zunui ma: «È kɛɛʋɛ ɠale, dòun zunu, è suai ta zɔlɔɔgai gaamanɔ?» Zakɔɓe gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Ɠɔoɠɔ GALAGI ɗa-ƓALAGI ɠa é ʋaa la pɔ̀.»
21 Izaake ɠɛni Zakɔɓe ma: «Maaɓuɠa lɛɛ bà, dòun zunu, gè yeevɔɔɠu è ʋa, gè ɠɛ kwɛɛ, ni ɗa ga dòun zunui Ezawu, ɓaa ni é la ga tɔun.» 22 Zakɔɓe maaɓuɠani kɛɛɠɛ Izaake ʋa, naa yeeʋɛɛpɛɛ ba, é ɠɛ ma: «Kpɔɛ ʋelei ɠa ga Zakɔɓe ɓɔɛ ʋelei, kɛlɛ zeeiti ta ga Ezawu yeeiti.» 23 É la ɠɛni ɠwɛɛsu ɠaani ba, tɔɔzei deɠai ɠɛni zeeiti ma, eɠɛ diɛ Ezawu yeeiti. É tuya looni bɛ. 24 É gaazaɠani dɛ, é ɠɛ ma: «Ɗa ɠa nɛi è ga dòun zunui Ezawu ɓaa?» Zakɔɓe gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Nà ʋe.»
25 Izaake ɠɛni ma: «Dòun zunu, ɗa-zuai ta veena zèa, naa ɠa a kɛ gè mi, gè tuya loo è ʋɛ.» Zakɔɓe feeni zea, é mi, é ʋa pɔ ga dɔɔi ɓalaa, é kpɔle. 26 Naa ʋolu kɛɛɠɛ Izaake ɠɛni ma: «Dòun zunu, maaɓuɠa bà, è nɛ̀ɛnɛ ga daaʋɛ komagai.» 27 Zakɔɓe maaɓuɠani ba, é nɛɛnɛ ga daaʋɛ komagai. Izaake ná-seɠeiti makugi mɛnini. Naa ʋoluma, é tuya looni bɛ, é ɠɛ ma:
«Ungo, dòun zunui makugi ɠɛɛʋɛ eɠɛ kpalagi makugi,
nii Ɠɔoɠɔ GALAGI tuya loai bɛ.
28 GALA ge geeɠɔlɔgi ma nɔɗai ve è ya,
ta zooi ma ɠulanumai,
é moloi ta dɔɔi ve ga mɔinɗa.
29 Nuɓusɛiti ti ɠolo è ʋɛ,
ziiti ti boti ɠɛ è ʋɛ.
È ɠɛ ga è-ɠɛɛleaiti ti-maliɠii,
è-leelointi ti boti ɠɛ è ʋɛ.
Zɔi a è voovo, naa ɠa voovo,
zɔi a tuya loo è ʋɛ, tuya ɠa naa ʋɛ.»
30 Izaake ɓeni nɔ ga tuya loo Zakɔɓe ʋɛ, Zakɔɓe zeɠezuʋɛ nɔ feya kɛɛɠɛ Izaake ʋɔ bɛ, diɛ Ezawu ɗa unkula, é zeɠe doso ziɛ bosuʋɛ. 31 Tɔ ɓalaagi é daamiani nɛɛnɛgi ɠɛʋele ɓɛtɛni, é ʋaa la kɛɛɠɛ ʋɔ bɛ, é ɠɛ kɛɛɠɛ ma: «Kɛ̀ɛ, wuzeɠena, è è-loun zunui ná-suai ta mi, naa ɠa a kɛ è tuya loo bɛ̀.» 32 Kɛɛɠɛ Izaake ɠɛ ma: «Ɓɛ ɠa é ga ɗe?» É gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Nà ga è-loun zunu mɔungi Ezawu.» 33 Izaake ɠɛni wola unga wuulee, é ɗa wola ɓali, é ɠɛ ma: «Ɓɛ ɠa ga naa deɠɛmu, nii é suai zogai, é ʋaa la pɔ̀? Gè ti pɛ ta miai, è ɠɛɛzu è ʋa, gè tuya loa bɛ. Toɠa tuyai zɔlɔɔ.»
34 Siɛgi zu Ezawu kɛɛɠɛ wooiti mɛnini da, é ɓainni ga woo wola, é ziiɠaawana ɓee wolai looni, é ɠɛ kɛɛɠɛ ma: «Kɛ̀ɛ, tuya loo bɛ̀, nà ɓalaagi!» 35 Izaake ɠɛni ma: «È-leɠei ʋaaʋɛ ga yaavai, é ɗa-luyai zeɠe.» 36 Ezawu ɠɛni ma: «Tɛi daaseigi ʋɛai ga Zakɔɓe, naa ɠa é yàavaai la ná zeizu ɠɛ fele ɓaa? É nà-doun mɔun tosuʋɛ zeɠea, é ʋaa mɔnɔ niizu, é nà-tuyai zeɠe!» É ɠɛni kɛɛɠɛ ma: «È la tuyai ta makɛni bɛ̀ ɓaa?»
37 Izaake ɠɛni Ezawu ma: «Wɛlɛ, gè seiɗa ga è-maliɠii, gè kɛɛɠɛlointi kpein kɛa ga ná-botiɠɛ nuiti, gè moloi ta dɔɔi vea zea. Lee ɠa deɠɛmu nà zoo gè kɛ è ʋɛ, dòun zunu?» 38 Ezawu kɛɛɠɛ wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Naama luya ɠilagi nɔ ɠa é è ya ɓaa, kɛ̀ɛ? Nà ɓalaa tuya loo bɛ̀, kɛ̀ɛ!» Ezawu tɔɔzeini ga ɓainga, é ɗa wɔlɔ. 39 Kɛɛɠɛ Izaake gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma:
«Pɛtɛ, è-zeizuʋɛ ɠa ʋala zooi ma ɠulanumai ma,
ta geeɠɔlɔgi ma nɔɗagi ma.
40 Ɗa-woɠa zɔkpɔi ɠa a ɠɛ ga è-ɠɔnɔ gaiziɛ anii,
ɗa ɠɛ ga è-ɠɛɛloin ná-botiɠɛ nui,
kɛlɛ ɗa ɠɛna ziɛziɛga ɓɔɠɔ yeema,
ɗa ná-unbawului ɠaleɠale, è kula ɓɔɠɔ ɠɔba.»
Zakɔɓe ʋela vai
41 Ezawu Zakɔɓe wɔinzeɠeni, tɔɔzei tuyai ʋa kɛɛɠɛ boni bɛ, é ɗa ɠɛ yiimaʋɛ: «Kɛ̀ɛ zaa voloi maa ɠana ɓuɠa, nà dèɠei Zakɔɓe ʋaa naama yeei.» 42 Ti Eleɓɛka ná-doun zunu mɔungi Ezawu wooiti boni ma. É ná-doun zunui loungo gelei Zakɔɓe lolini, é ɠɛ ma: «Wɛlɛ, è-liɛ Ezawu ɠa ɠɛɛzu é potokulai ɠɛ, é è ʋaa. 43 Woilo gòoi ma niizu, dòun zunu! Wuzeɠe, è ʋela, è li dìɛ Laɓan ʋɔ bɛ Ɠalan yooi zu. 44 È yɛ koba yeeɠɛɠala laawu, eyɛsu è-liɛ yiimaalɛi. 45 Siɛgi zu è-liɛ ná-ziiɠaawanai ɓudɛzu la è maazu, é yeema naa ma, nii è kɛai la, nà è ɠaaɠale ma naazu niina. Leeni vaa zu nà ʋala wo felegɔ ma ʋɔɔma, folo ɠilagi zu?»
46 Eleɓɛka ɠɛni Izaake ma: «Zɛnvui wɔinzeɠea mà, Ɠɛte ná-doun anzanui niiti ta-vaa zu. Ni Zakɔɓe ɓalaa ka zooi niizu anzanui ta zeɠena, zɛnvui ɠa bɛ̀ ga leeni názu?»