9
Zewu ɠɛɛ vai ga Izilayɛle masagi
1 GALA goo wo nui Elizé GALA goo wo kaladopoi gila tolini, é ɠɛ ma: «Ɠɛʋele ɓɛtɛ è lii vai zu, é gulɔ ɓoɓogi nii zeɠe, è li Lamɔte Galaade yooi zu. 2 Ɗa liizu, è Zozafate ná-doun zunui Zewu ʋɛtɛ, Nimesi ná-dounloin, ɗa tolisu, è ɠɛ ma é ɠula bɔɔlaiti saama, wa lɛɛzu pɛlɛ ɠoozu ʋɛlɛi gila bu. 3 È gulɔ ɓoɓogi zeɠe, è gulɔi ziɛ nɔungi zu, è ɠɛ ma: ‹Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa: Gè gulɔi ziaa è ma ga è ɠɛ ga Izilayɛle masagi!› Naa ʋoluma ɗa ɓizɛzu, è ɠula pɛlɛlaʋɛ, è ʋela, mina maaɓɔun bo.»
4 GALA goo wo kaladopoi liini Lamɔte Galaade yooi zu. 5 Seeliai ma, é kɔɔʋɛbɛi ma ɠundiɠiiti kaani, ti ɠaalɛai ba ada ɠila. É ɠɛni ma: «Kundiɠii, kpɛ̀dɛʋɛ è ma.» Zewu gaazaɠani, é ɠɛ ma: «Gi zaama ɓɛ ʋe?» Naa ɠɛ ma: «Ɗa ʋe, kundiɠii.» 6 Zewu wuzeɠeni, é lɛ pɛlɛi wu, GALA goo wo nui gulɔi ziɛni nɔungi zu, é ɠɛ ma: «Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa: ‹Gè gulɔi ziaa è ma ga è ɠɛ ga Izilayɛle masagi, Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-nuɓusɛiti. 7 Ɗa ʋaazu è-maliɠii Akaɓe ná-pɛlɛyeɠei wu nuiti paazu. Ʋele ɠana gè nà-botiɠɛ nuiti, GALA goo wo nuiti, tɔnɔi ʋotokulazu la, Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-botiɠɛ nuiti kpein Zezaɓɛle ti ʋaai. 8 Akaɓe ná-pɛlɛyeɠei pɛ undaa ɠa ʋilisu, nà ná-pɛlɛyeɠei wu zunuiti pɛ suwuɠaaleʋe Izilayɛle yooi ɠa, doungo ʋɛɛ kpakolo ba. 9 Nà pɛlɛyeɠei naa zosu ʋelei gè Zeloɓoame ná-pɛlɛyeɠei zoni la, Neɓate ná-doun zunui, ta ʋelei gè Ɓaasa nɔnɔi zoni da, Ayiya ná-doun zunui. 10 Zezaɓɛle ma, gilɛiti ka ti miizu Zizeleyɛle kpelei zu, nu nɔpɛ ge la zɔlɔɔga, é ʋa maaɠulu.› » GALA goo wo nui ɓegai ma ga naama wooiti bo, é pɛlɛi laalaoni, é ʋela.
11 Zewu ɠalegai ma ma bɔɔlaiti koba, naati ti gaazaɠani, ti ɠɛ ma: «Toɠa ɠale? Leeni ɠa titi nui nuu ɠɛa ʋaani ma è ʋɔ bɛ?» Zewu ɠɛ ti ma: «Wo niima nu laaliiti kwɛɛ kala, ta ta-ɓɔɛ ɲakaiti.» 12 Kɛlɛ naati ti ɠɛni ma: «Zɛɛ ɠana è bosu. Nii é bogai è ma, naa wo gi ma.» Zewu zɛba é ɠɛ ti ma: «Kɛɛʋɛ ma: ‹Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa: Gè gulɔi ziaa è ma ga è ɠɛ ga Izilayɛle masagi.› »
13 Naama wooiti mɛnigai ma ti ʋɛ, ti ta-zeɠeiti kulani ɠɔba ga gaazuvilɛi, ti ɗa ti ʋɛɛ Zewu luɠɔ nu lɛɛzuʋɛti, ti ɗa koolei vɛ, ti ɗa ɠɛ ma: «Zewu ɠa ga masagi!»
Zewu Izilayɛle masagi Yolame ʋaa vai
14 Ʋele ɠana Zozafate ná-doun zunui, Nimesi ná-dounloin Zewu yaavai ɓɛtɛni la Yolame laalɔɠɔma, siɛgi zu naati ta Izilayɛle ɠɔɔʋɛbɛiti pɛ ti ɠɛni Lamɔte maalobosu da Galaade yooi zu, Siili masagi Ɠazayɛle laalɔɠɔma. 15 Masagi Yolame liini Zizeleyɛle ga é ná-palaiti sale, tɔɔzei maawanai ʋa Siili nuiti ti boni la kɔɔɠɔzuʋɛ Siili masagi Ɠazayɛle laalɔɠɔma. Zewu ɠɛni bɔɔlaiti ma: «Ni wa pɔ̀, kɛni nu nɔpɛ ge mina ɠula taai ʋa, é ʋa li ma wooi wosu Zizeleyɛle.»
16 Zewu lɛɛni ná-wotoloi zu, é li Zizeleyɛle, ʋɛ Yolame ɠɛni laani ná. Zuda masagi Aɠazia liai laaliizu ma. 17 Taai maaɓɛɛ nui ɠɛni siɠigi ɠa, é Zewu ná-bɛbɛi ɠa, ti ɗa ʋa. É wooleʋeni masagi ma ga: «Nà bɛbɛi ɠaazu, ti ɗa ʋa.» Yolame ɠɛni ti ma: «À soo ɓizɛ zalaʋusu ɠila teʋe, é ti laaɠomi, é ti ɠaazaɠa, ni ziilɛi faa ɠa ti ʋaazu la.» 18 Soo ɓizɛ nui liini Zewu laaɠomisu, é ɠɛ ma: «Masagi ɠɛ: ‹Ziilɛi faa ɠa è ʋaazu ma?› » Zewu ɠɛ ma: «Ɗɔnɔ ɠa ziilɛi fai zu ga leeni? Ɠale ma, è lo ga pòluʋelei.» Taai maaɓɛɛ nui ná-poluvaawogi woni, é ɠɛ ma: «Keelai lia, é zeeli ti ma, kɛlɛ é la ɠalesu ma.» 19 Ti taɠili teʋeni mɔnɔ, naa liini, é ɠɛ Zewu ma: «Masagi ɠɛ: ‹Ziilɛi faa ɠa è ʋaazu ma?› » Zewu ɠɛ ma: «Ɗɔnɔ ɠa ziilɛi fai zu ga leeni? Ɠale ma, è lo ga pòluʋelei.» 20 Taai maaɓɛɛ nui ná-poluvaawogi woni, é ɠɛ ma: «Keelai lia, é zeeli ti ma, kɛlɛ é la ɠalesu ma. Zɔi é bɛbɛi luɠɔ, toɠa ná-wotoloi ɓizɛzu eɠɛ Zewu, Nimesi ná-dounloin, tɔɔzei toɠa ɓizɛzu eɠɛ titi nu.»
21 Naazu ɠa Yolame ɠɛni la ti ma: «À nà-wotoloi ɠili sooi ʋa.» Ti ná-wotoloi ɠilini sooi ʋa. Izilayɛle masagi Yolame ta Zuda masagi Aɠazia ti lɛɛni ta-wotoloiti su, ti li Zewu laaɠomisu. Ti zeelini ma ná-kpelei zu nii mɔungi é ɠɛni ga Zizeleyɛle nui Naɓɔte nɔnɔ.
22 Yolame Zewu ɠaai ma, é gaazaɠani, é ɠɛ ma: «Zewu, ziilɛi faa ɠa è ʋaazu ma?» Zewu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Ziilɛi faa ɠa è bosu? È kwɛɛ kala ga zaaɠaza è-lee Zezaɓɛle ná-koloɠolo fai ɠa dɛ ná, ta ná-zoɠo vaa mɔinmɔingiti.» 23 Yolame ná-wotoloi laalatini, é ɠɛ Aɠazia ma: «Dama, Aɠazia! Yaavai ʋe!» Naa ʋolu é ʋelani. 24 Kɛlɛ Zewu ná-mɛɛin zoni, é pili, mɛɛn ɠae li, é Yolame zo kpaki zɔɠɔzuʋɛ, é leʋe, é ɠula kekegi zu, Yolame looni ná-wotoloi zu, é za.
25 Zewu ɠɛni ná-kɔɔɠɔ zɛpɛ seɠe nui Ɓidikaal ma: «Ma ʋoomai zeɠe, è pili ya Zizeleyɛle nui Naɓɔte ná-kpelei zu. È-ɠi ka su nɛi? De felegɔ de ɠɛni wotolo ɠila su, kɛɛɠɛ Akaɓe ʋolu, Ɠɔoɠɔ GALAGI niima ɠeela wooi woni daalɔɠɔma, é ɠɛ ma: 26 ‹Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠaa: Tɛi gè Naɓɔte ma ɲamai ta ná-dointi ti-ma ɲamai ɠaa, é ɗa yei, nà kɛɠalai nɔ ɠɛɛzu ga ɗe ma kpele ɠilagi nɔ zu, naa ɠa Ɠɔoɠɔ GALAGI bogai.› Naa maaʋele ma, seɠe, è pili ya, ʋelei Ɠɔoɠɔ GALAGI bogai la.»
Zewu Zuda masagi Aɠazia ʋaa vai
(2 Dɔlɔ Sɛʋɛi 22:7-9)
27 Zuda masagi Aɠazia miná ɠaai ma, é ʋelani, é li ga pelei nii é liizu Ɓɛte-Ɠagan. Zewu ʋilɛni polu tɔ ɓalaa, é ɠɛ ti ma: «À tɔ ɓalaa paa.» Wotoloi zu, ti sɔɔni ga mɛɛin, pelei zu nii lɛɛzu ga Guul ʋele, Yiɓileyame ɠobaʋɛ. É ʋelani, é li Megido, é yɛ ná, é za. 28 Ná-botiɠɛ nuiti seɠeni wotoloi ta zu, ti lii la Zeluzalɛme, ti maaɠulu ná-kabai zu mɛmɛwolani ta-ɠabamaʋɛ, mɛmɛwola Davide ná-taa wolai zu. 29 Aɠazia masadai zɔlɔɔni siɛgi zu Akaɓe ná-doun zunui Yolame kɛɛni la ga kona puugɔ maazu ɠila (11).
Zezaɓɛle zaa vai
30 Zewu lɛɛni Zizeleyɛle. Zezaɓɛle mɛnigai ma, é gulɔi ziɛni ɠaazuʋɛ, é nɔungi maaɠili, é ɗa wɛlɛ fenɛtɛlɛi la. 31 Zewu zeelizuʋɛ siɠidaʋɛ, é ɠɛni naa ma: «Ziilɛi faa ʋe ɓaa, Zimili niinɛi* nii é maliɠii ʋaazu?»
32 Zewu ɠaazuwuzeɠeni, é wɛlɛ fenɛtɛlɛi la, é ɠɛ ma: «Ɓɛ ɠa é bɛ̀ miná?» Zunu zɛɛɠaga felegɔ ɓaa saʋagɔ ti ungi ɠulani, ti wɛlɛ ba. 33 É ɠɛni ti ma: «À pili zooi ma.» Ti zɔɔni ba, é loo zooi ma, ma ɲamai vaza pɛlɛi ma, ta sooiti ma. Zewu ziɛni ma ga ná-soo wotoloi, é leʋe.
34 Zewu lɛɛni masa pɛlɛi wu, é daamii wo, é ɓɔɔle, é ɠɛ ná-siɛpoluiti ma: «À li, wo ɠaaɓa, wo anzanui tɛi maaɠulu nii kotoai, mazɔlɔɔ masa doin ɠɛa de.» 35 Ti liini ga ti maaɠulu, kɛlɛ ti ʋa ɠɛ ti li, nɔun kalagi ta zeeiti ta kɔɠɔiti nɔ ɠa ti ti ɠaani ná. 36 Ti ɠaleni ma, ti bo Zewu ma, naa ɠɛ ma: «Naama wooi ɠa Ɠɔoɠɔ GALAGI boni, é ɠula ná-botiɠɛ nui Eli la, Tiseɓé nui, é ɠɛ ma: ‹Gilɛiti ta Zezaɓɛle ma zuai mi Zizeleyɛle ɓalagi zu. 37 Zezaɓɛle ma zuai mɔtai zu ɠa vaza eɠɛ ga pɔlɔ lɛigi kpalagiti su, nu nɔpɛ ge la zooga kaazu, é ʋa ɠɛ ma: Zezaɓɛle ɠaa.› »
* 9:31 Zimili niinɛi: Naa ɠa ʋilɛsu Zimili ʋa, nii é Izilayɛle masagi Ela ʋaani. 1Ma 16:8-20.