8
1 Kɛlɛ Yesu liini Wolive wulu ɓelei ma ɠizei ma. 2 Sobuzobui nɔ ɠɛni de, é ɠaleni ma ʋolu GALA sei ʋɛlɛi wu. Nuɓusɛi pɛ ge ɠaalɛɛni ba koba, é tɔɔzei ga é ɗa kalagi wo. 3 Naama ziɛgi zu tɔ kalamɔinti ta Faliziɛinti ti ʋaani pɔ ga anzanu ɠila, nii ti ti zoni pɛlɛ wu, ti ʋaani la, ti to bɛbɛi zaama. 4 Ti ɠɛni Yesu ma: «Anzanui nii zogɛ pɛlɛ wu. 5 Tama tɔgi zu, Moize ade leveʋɛ ga de nii ɠɛɠala anzanui zɔɔ ga kɔtui. Ɗɔun, lee ɠa è bosu nii ná-fai zu?» 6 Ti naama ɠaazaɠagi woni la, nii a kɛ ti suɠɔɠɔ, ti ʋa so tɔ ɓɔɠɔi gooi ʋa, ti peelala. Kɛlɛ Yesu maaʋɛɛni, é ɗa sɛʋɛi ɠɛ zooi ma ga yeeɓeɠai.
7 Tɛi ti ɓatani ba ga gaazaɠagi, Yesu wuzeɠeni, é ɠɛ ti ma: «Wo zaama, zɔi kaipa é la dɛ koto ɠɛɛni, naa mɔunpa ge kɔtui ʋili anzanui ma.» 8 Naa ʋoluma Yesu maaʋɛɛni ʋolu, é ɗa sɛʋɛi ɠɛ zooi ma.
9 Ti naa wooi mɛnigai ma, ti pɛ ti ɠɛni ɠulazu ga gilagila, é zo ti-ma ɓakologi ma, é li ti-ma loungoi ʋɔ. Yesu ɠila nɔ ɠa é yɛni ná ta anzanui nii é ɠɛni loni zaamazuʋɛ. 10 Yesu ɠaalɔni, é ɠɛ anzanui ma: «È maalɔɔ nuiti ta mini? Tanɔpɛ ge la è ʋeelalani?» 11 Anzanui ɠɛni ma: «Màliɠii, nu nɔpɛ ge la pèelalani.» Yesu ɠɛni ma: «Nà ɓalaa gè la è ʋeelalazu. Li, è mina mɔ koto ɠɛ.»]
Yesu ɠa ga eteai ma wozakalagi
12 Yesu ɓɔɛni ti ʋɔ ʋolu kɛlɛi zu, é ɠɛ ti ma: «Nà ɠa gè ga eteai ná-wozakalagi. Zɔi nɔpɛ a ʋilɛ pòlu, naa la ziaa kpidii zu, kɛlɛ toɠa zɛnvui ma wozakalagi zɔlɔɔ.» 13 Naama wooi wogai ma bɛ, Faliziɛinti ti ɠɛni ma: «Ɗa zeele wooi wosu ɓɔɠɔ ʋɛ, naa maaʋele ma, ɗa-zeele wooi la ga gaama.»
14 Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Gaama ʋe ga nà zeele wooi wosu ɓɔɠɔ ʋɛ, kɛlɛ anɛɛ naa ʋe, nà-zeele wooi ɠa ga gaama, tɔɔzei gè kwɛɛ ʋɛ sèɠeai ná, ta gè kwɛɛ ʋɛ gè liizu ná. Kɛlɛ wɔun, wo la sèɠezu ɠwɛɛ, wo la dìizu ɠwɛɛ ɓalaa. 15 Wɔun wa tukpɔɠaaleʋezu ga nuɓusɛ ɠisiɛi nɔ ɠɛʋele, kɛlɛ nɔ̀un gè la nu nɔpɛ tukpɔɠaaleʋezu. 16 Ni nɔ̀un nà tukpɔɠaaleʋena, nà-tukpɔɠaaleʋei ɠa ɠɛ ga gaama, tɔɔzei nà ɠila taade, kɛlɛ Ɠɛɛɠɛ GALA ka bà, nii é tèʋegai. 17 Nu felegɔi ɠa zeele woo ɠilagi veena, naa la ga gaama ɓaa? Naa ɠa sɛʋɛai wa-lɔgi zu. 18 Nɔ̀un nà zeele wooi wosu ɓɔɠɔ ʋɛ, Ɠɛɛɠɛ GALA nii é tèʋega, naa ɓalaa ɠa zeele wooi wosu bɛ̀.»
19 Ti gaazaɠani, ti ɠɛ ma: «Mini ɠa mu è-ɠɛɛ ná?» Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Wo la kwɛ̀ɛ, wo la ɓalaa Kɛ̀ɛ ɠwɛɛ, é ga wo ɠɛni kwɛ̀ɛni, wa la zoo Kɛ̀ɛ ɓalaa kwɛɛsu.» 20 Yesu niima ɓɔɛiti boni, siɛgi zu é ɠɛni kalagi wosu da GALA sei ʋɛlɛi wu, GALA kɔɔ ɓɔlɔgiti kobaʋɛ. Nu nɔpɛ ge la ɠɛni yeevɔɔɠuni ba so faa zu, tɔɔzei ná-yeeɠɛɠalai la ɠɛni dɛ zeelini.
Yesu lii vai ta tukpɔɠaaleʋe vai
21 Yesu ɠɛni ti ma ʋolu: «Nà ga li, wa ʋaazu gàiziɛzu, kɛlɛ wa zaazu wa-ɠotoiti su, wo la zooga ʋaazu ʋɛ gè liizu ná.» 22 Siɛgi zu ti naa mɛnini la, ti ɠɛni ɓɔɠɔ ɠaazaɠasu, ti ɗa ɠɛ ma: «Gooi é ɠɛɛzu ma: ‹Ʋɛ gè liizu ná, wo la zooga ʋaazu ná,› toɠa pɔ é ɓɔɠɔ ʋaa mu ɓaa?»
23 Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Wɔun, wa ga zooi ma nu, nà ma, nà ga geezuʋɛ nu. Wa ga eteai nɔnɔ, nɔ̀un gè la ga eteai nɔnɔ. 24 Naa ɠa é kɛa, gè ɠɛ wo ma, wa zaazu wa-ɠotoiti su. Tɔɔzei ni wo la ɠidaaleʋeni mà ga: ‹Nà ga naa, nii é ná,› wa za wa-ɠotoiti su.»
25 Ti ɠɛni ma: «Ɗa ga ɓɛ?» Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Kaite gè naa woga wo ma tɔɔzeizu mɔunpa. 26 Wɔnɔi faa mɔinmɔin ka bɛ̀ ga gè bo wo ma, ta gè ma lukpɔi ɠaaleʋe, kɛlɛ zɔi é tèʋegai, naa ɠa ga gaama nui, tama nii gè mɛniga zea, naa ɠa gè bosu eteai ma.»
27 Ti la ɠɛni gaaɠaani ga toɠa ɓɔɛzu é ʋilɛ Ɠɛɛɠɛ GALA ba. 28 Yesu zɛba é ɠɛ ma: «Siɛgi zu wo Nu ná-Doun Zunui lɛɛzu la, wa gaaɠa naazu ga: ‹Nà ga naa, nii é ná.› Wa la da naazu ɓalaa ga gè la faa nɔpɛ kɛɛzu ga nà ɓɔɠɔ nà-devei, kɛlɛ nii gè kalagai Kɛ̀ɛ ya, naa ɠa gè daazeelizu. 29 Zɔi é tèʋegai, naa ɠa bà, é la nà ɠila pilɛni, mazɔlɔɔ ziima vai ɠa gè kɛɛzu yeenɔpɛ.» 30 Kɛai ma ɓɔɛzu ɠana, ma mɔinmɔin ge ɠidaaleʋeni ma.
Abalaame mavofoda ɠiteiti
31 Yesu ɠɛni Zuifuiti ma, niiti ti ɠidaaleʋeni ma: «Ni wo ɠiliai ɠa yɛna dàawooi ʋa, nii gè bogai wo ma, naazu wa ɠɛ ga nà-kaladopo ɠiteiti. 32 Wa gaamai ɠwɛɛ, tama gaamai ɠa wo ɠɛ ga wɔɔlɔiti.»
33 Ti ɠɛni ma: «Abalaame mavofodai ɠa ga giye, kaipa gi la dɛ ɠɛɛni ga nu nɔpɛ ná-duɔ, lee vaa zu è ɠɛɛzu gi ma: ‹Wa ɠɛ ga wɔɔlɔiti›?» 34 Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, zɔi nɔpɛ é kotoi ɠɛɛzu, naa ɠa ga kotoi ná-duɔi. 35 Tama duɔi la ga pɛlɛyeɠei ʋaalobai ta, kɛlɛ doun zunui ɠa ga pɛlɛyeɠei ʋaalobai ta eyɛsu ɠɔ. 36 Ni mu Doun Zunui ɠa wo unmɔɔna, wa ɠɛ naazu ga wɔɔlɔ ɠiteiti. 37 Gè kwɛni ga wa ga Abalaame mavofodaiti, kɛlɛ wa gaiziɛzu ga wo pàa, tɔɔzei wo la pɔ ga wo ʋa yeezei dàawooiti bu. 38 Nɔ̀un, nà naa wosu wo ma, nii gè kaa Kɛ̀ɛ ʋɔ bɛ. Wa ɓalaa wa naa ɠɛɛzu, nii wo kalaga wo-ɠɛɛ ya.»
39 Ti Yesu wooɠaaʋoteni, ti ɠɛ ma: «Gi-ɠɛɛ ɠa ga Abalaame.» Yesu ɠɛni ti ma: «Ni wo-ɠɛɛ ɠɛni ga Abalaame, wo ɓena naa ɠɛ, nii é kɛɛni. 40 Kɛlɛ wa gaiziɛzu niina ga wo pàa, tɔɔzei gè gaamai woga wo ma, ʋelei gè sɔlɔɔgai la GALA zea. Kaipa Abalaame la naa ɠɛɠala ɠɛɛni. 41 Wo-ɠɛɛ zɔgi nɔ ɠa wo ziɛzu la.» Ti gooɠaaʋoteni, ti ɠɛ ma: «Gi la ga wɛɛn loun, GALA gila kpe ka é ga gi-Ɠɛɛ.»
42 Yesu ɠɛni ti ma: «Ni GALA ge ɠɛni ga wo-Ɠɛɛ, wo ɓena nɔ̀un nɛɛ ʋɛ, tɔɔzei pɔ bɛ ɠa sèɠeai ná, gè ʋa. Nà ɓɔɠɔ lɛi gè ʋa da ɠisu nɔ ga gè ʋa, tɔ ɠa é tèʋega. 43 Lee vaa zu wo la naa ɠaaɠaazu, nii gè bosu wo ma? Tɔɔzei wo la ziɛzu ná wu, wo ʋa yeezei dàawooiti bu. 44 Wo-ɠɛɛ ɠa ga Inɛgi, wa ma, wa pɔ ga wo wo-ɠɛɛ yiima vai nɔ ɠɛ. Kaipa tɔɔzeizu mɔunpa, toɠa ga nu ʋaa nui, é la kɛɛni é ʋa ɠili gaamai ʋa, mazɔlɔɔ gaama vaa nɔpɛ ge la su. A ɠɛna zɛɛi woga, toɠa kulazu tɔ ɓɔɠɔi yiimaʋɛ, mazɔlɔɔ tɛigi é ga zɛɛi kɛɛɠɛ, toɠa ga zɛɛ wo nui. 45 Kɛlɛ nɔ̀un, gaamai ɠa gè bosu, naa ɠa é kɛɛzu, wo la pɔ ga wo ʋa ɠidaaleʋe mà. 46 Wo zaama, ɓɛ ɠa a zoo é nɔ̀un peelala ga gè koto ɠɛɛʋɛ? Ni tama gaamai ɠa gè bosu, lee vaa zu wo la ɠidaaleʋezu mà? 47 Zɔi nɔpɛ é ga GALA nɔnɔi, naa ɠa ɗa woilo GALA daawooiti ma. Ni wɔun wo la woilosu ti ma, naa ɠa é bosu ga wo la ga GALA nɔnɔ.»
48 Zuifuiti ti gooɠaaʋoteni, ti ɠɛ ma: «Gaamai ɠa gi ya ga gi ɠɛ ma, ɗa nɔ ga Samali nu, inɛ su nui ɠa ga ɗe.» 49 Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Ɓa-o, inɛ su nu la ga ze, kɛlɛ lɛbiyai ɠa tɔun gè feezu Kɛ̀ɛ ʋɛ, kɛlɛ wɔun wa bɛ̀lɛlalazu. 50 Nɔ̀un gè la lɛbiya ɠaiziɛzu ɓɔɠɔ ʋɛ, nu ɠili ka é ɠaaɓaazu naa ma, tama toɠa tukpɔi ɠaaleʋe bɛ̀ ga telebodai. 51 Gè bo wo ma ga gaamai, nu nɔpɛ é yeezeizu nà-kala gooiti bu, naa la ɠaazulaa saai ma pɛ.»
Yesu ta Abalaame ti yɔɠɔzuʋɛ
52 Siɛgi zu é naama wooi woni la, Zuifuiti ti ɠɛni ma: «Gi kwɛɛga niina ga inɛgi ɠa è zu. Abalaame ta GALA goo wo nuiti ti zaaʋɛ, ɗɔun è liizu ɠɛɛzu ma: ‹Nu nɔpɛ é yeezeizu nà-kala gooiti bu, naa la ɠaazulaa saai ma pɛ.› 53 Ɗa ɠisiɛzu ga è wɔɔlɔʋɛ gi-mɛmɛwola Abalaame ʋa, nii saai ɓaa? Ɓaa è ʋa wɔɔlɔ GALA goo wo nuiti ba ɓaa, niiti ti zaai? Ɗa ɓɔɠɔ zeɠezu ga lee?»
54 Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Ni gè ɠɛni lɛbiyai ɠaiziɛzu ɓɔɠɔ ʋɛ, nà-lɛbiyai ma un nɔpɛ ge la ɠɛni ɠɛa ba. Kɛ̀ɛ ɠa é lɛbiyai veezu bɛ̀, nii wo ɠɛɛzu ma, tɔ ɠa é ga wa-ƓALAGI. 55 Wo la kwɛni, kɛlɛ nɔ̀un gè kwɛɛ. Ni nà ɠɛɛna ma, gè la kwɛɛ, nà ɠɛ ga zɛɛ wo nu ga wo ɠɛʋele. Kɛlɛ gè kwɛɛ, ta nà ɠolozu daawooiti bɛ. 56 Wo-ɠɛɛ Abalaame ɠɔkɔni ga koozunɛɛi, siɛgi zu é ɠisiɛni la ga toɠa ɠaazula nà-foloi ma, tama é kaani, é wola ɠoozunɛ.» 57 Zuifuiti ti ɠɛni ma: «Ɓɛgele, ɗɛi ɗa-ɠonagi la dɛ zeelini puulɔɔlugɔ (50) zu, è ɠɛ, è Abalaame ɠaaʋɛ?» 58 Yesu ɠɛni ti ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, aisa Abalaame ʋa zɔlɔɔ, nà ga naa, nii é ná.» 59 Siɛgi zu é naama wooi woni da, ti kɔtuiti zɛʋɛni ga ti pili ma, kɛlɛ Yesu ɲɛɛlɛni, é ɠula GALA sei ʋɛlɛi wu.