25
Faalaalii é ʋilɛ
anzalopo puugɔiti ba
1 «Naazu, geeɠɔlɔgi ma masadai ɠa ɠula ga anzalopo puugɔ, niiti ti ta-lanboiti seɠeni, ti ɗa li anzazinigi laaɠomisu. 2 Dɔɔlugɔiti ti ɠɛni ga ɠimalala nuiti, dɔɔlugɔiti ti ga ɠima nuiti. 3 Zɔiti ti ɠɛni ga ɠimalala nuiti, naati ti ta-lanboiti daavegaiti seɠeni, ti la gulɔ ɠili kpɔni ba. 4 Kɛlɛ ɠima geleiti ti gulɔi ʋuuni gooleiti su, ti kpɔ ta-lanboiti ba, ti ti zeɠe. 5 Tɛi anzazinigi la ɠɛni ʋaani fala, ɲiimɛnii leʋeni ga ti pɛ, tama ti ɲiini.
6 «Kua zaamai, zezei woni, ti ɠɛ ma: ‹Anzazinigi ʋaa! À ɠulana, wo daaɠomi!› 7 Anzalopoi naati pɛ ti wuzeɠeni, ti ta-lanboiti kpɛtɛ. 8 Zɔiti ti ɠɛni ga ɠimalala nuiti, naati ti ɠɛni ɠima geleiti ma: ‹À gi ɠɔ wa-wulɔiti su, tɔɔzei gá-lanboiti ta ga za.› 9 Ɠima geleiti ti ɠɛni ti ma: ‹Ɓa-o, gulɔi niiti ti la kula ɠɛa ade ʋa, tɔun à li yaaɠoiti pɔ bɛ, wo ta ɠeya ná ɓɔɠɔ ʋɛ.›
10 «Siɛgi zu ti ɠɛni liizu la gulɔi ɠeyazu, anzazinigi ʋaani. Zɔiti ti ɠɛʋele ɓɛtɛni, naati ti yɛni polu, ti lɛ vulu ɠɛɛ ʋɛlɛi wu, ti pɛlɛi laaɠulu.»
11 «Tago zuɠoozaai ma, anzalopoi zɔiti ɓalaa ti ʋaani, ti ɗa toligi wo, ti ɗa ɠɛ ma: ‹Màliɠii, màliɠii, pɛlɛi laalao gi ʋɛ.› 12 Kɛlɛ é ɠɛni ti ma: ‹Gè bo wo ma ga gaamai, gè la wo ɠwɛɛ.› 13 À ɠaazuɓa mu, tɔɔzei wo la foloi ta yeeɠɛɠalai ɠwɛɛ.»
Faalaalii é ʋilɛ
botiɠɛ nu saʋagɔiti ba
(Luke 19:11-27)
14 «Toɠa ɠɛ eɠɛ zunui nii é ɠɛni liizu siɛi ma, é ná-botiɠɛ nuiti toli, é zɛba é ná-naavoloi ɠaliva ti ma ga ti ɗa suyaaɠo. 15 É wali ɠae lɔɔlugɔ veeni ma mɔungi ya, é felegɔ ve gila zea, é wali ɠae ɠila fe ma ɠaaɓelagi ya. É feeni ɛsɛ pɛ zea, é zoloo ti-zɛbɛiti ma. Naa ʋoluma, é wuzeɠe niina, é li siɛi ma. 16 Zɔi é wali ɠae lɔɔlugɔi zɔlɔɔni, é suyaaɠoni, é dɔɔlugɔ ɠili sɔlɔɔ ba. 17 Zɔi é felegɔi zɔlɔɔni, naa ɓalaa suyaaɠoni, é felegɔ ɠili sɔlɔɔ ba. 18 Kɛlɛ zɔi é sɔlɔɔni ga gila, naa liini, é zeɠei ʋɔ zooi wu, é maliɠii ná-walii lɔɔɠu su.
19 «Sulɛbini ɠeke, eyɛsu botiɠɛ nui naati ti-maliɠii zɛba é ʋa, é ɠɛ ti ɠonabo bɛ. 20 Zɔi é dɔɔlugɔi zɔlɔɔni, naa ʋaani ga wali ɠae lɔɔlugɔi ta ma lɔnɔ dɔɔlugɔi zɔiti, é ɠɛ ma: ‹Màliɠii, wali ɠae lɔɔlugɔ ɠa è feeni zèa, gè dɔɔlugɔ ɠili sɔlɔɔgɛ ga ma lɔnɔgi. Wɛlɛ tiya ʋa.› 21 Maliɠii ɠɛ ma: ‹Naa ʋagɛ, ɗa ga botiɠɛ nu ʋagɔ, nii nu a zoo laazu da. È ɠɛa ga lada nu faa goi zu. Naa ɠa é ba, nà faa wolaiti kaliva niina è ma. Ʋa, è ɠoozunɛ pɔ̀.›
22 «Zɔi é felegɔi zɔlɔɔni, naa ɓalaa ʋaani, é ɠɛ ma: ‹Màliɠii, wali ɠae felegɔ ɠa è feeni zèa, gè felegɔ ɠili sɔlɔɔgɛ ga ma lɔnɔgi. Wɛlɛ tiya ʋa.› 23 Maliɠii ɠɛ ma: ‹Naa ʋagɛ, ɗa ga botiɠɛ nu ʋagɔ, nii nu a zoo laazu da. É ɠɛa ga lada nu faa goi zu. Naa ɠa é ba, nà faa wolaiti kaliva niina è ma. Ʋa, è ɠoozunɛ pɔ̀.›
24 «Gaaɓelasu, zɔi é gilagi zɔlɔɔni, naa ʋaani tɔ ɓalaa, é ɠɛ ma: ‹Màliɠii, gè ɠɛa kwɛɛni ga ɗa ga zunui nii ná-fai wola ɓaai. Ʋɛ è la moloi vazani ná, miná ɠa ɗa ɗa teʋe ná. Nii è la siinni, naa ɠa ɗa ɗa gaawaai ɠula. 25 Gè ɠɛni luazu, gè liini, gè ɗa-wali ɠae lɔɔɠu zooi wu. Wɛlɛ ba, ɗa-walii zeɠe.›
26 «Kɛlɛ maliɠii gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: ‹Ɗa ga botiɠɛ nu ɲɔuɲɔugi! Ɗa ga ɲaka nu wolai! È ɠɛa kwɛɛni ga ʋɛ gè la moloi vazani ná, miná ɠa nà ɗa teʋe ná, nii gè la siinni, naa ɠa nà ɗa gaawaai ɠula. 27 È maa ɠɛa nɛɛni, é li ga nà-walii, è fe ɓange la nuiti zea. Naazu, siɛgi gè ɠalegai ma la, gè ɠɛa liizu gè nà-walii zeɠe, naa ɓɔ maalamai ʋa.› 28 Maliɠii ɠɛ ma: ‹À wali ɠaei ɠula zea, wo fe zɔi ya, nii puugɔi zea. 29 Mazɔlɔɔ zɔi ani zea, ta ɠa ve naa ya ʋolu, eyɛsu é ʋooʋa zea. Kɛlɛ zɔi ani la zea, anɛɛ zɔɔgoi é zea, naa ɠa ɠula zea. 30 Botiɠɛ nu ɲɔi nii nɔnɔi, à so, wo pili ya etea ʋelei kpidii zu, ʋɛ gɔlɔi ta ɲiiga ziɛgai ná.› »
Tukpɔ ɠaaɓelagi leʋe vai
31 «Siɛgi zu Nu ná-Doun Zunui ʋaazu la ná-lɛbiyai zu, ta geezuɠeelaiti pɛ, toɠa zei ná-lɛbiya masa kpɔkpɔgi ɠa. 32 Ziiti pɛ ta ɠaalɛ ba kakala. Toɠa ti yeeɠaaɠwɛ, ʋelei baala makɛ nui a ɗa baalagiti zeeɠaaɠwɛ la ta boliiti. 33 Toɠa baalagiti pu ga yeezazu ʋelei, é boliiti pu ga ɠɔʋɛzu ʋelei.
34 «Naa ʋoluma, masagi ɠa ɠɛ naati ma, ti zeezazu ʋelei: ‹Wɔiti Kɛ̀ɛ ná-tuyai wo ma, à ʋa, wo masadai zeɠe ga wɔnɔ, nii kɛʋele ɓɛtɛai wo ʋɛ, kaite eteai ɓɛtɛ yee ma. 35 Tɔɔzei pului ɠɛni mà, wo ɠɔnɔgi ve zèa. Kpɔɔle wɔin sòni, wo ziɛi ve zèa. Gè ɠɛni ga wɛɛin, wo yeezei bù. 36 Màaɲakai ɠɛni de, wo seɠe loo kɔ̀ba. Gè ɠɛni zeeɓɛzu, wo ʋa wo laali mà. Gè ɠɛni kasoi ɠa, wo ʋa pɔ̀ bɛ.›
37 «Naama ziɛgi zu, telebo nuiti ta gooɠaaʋote, ti ɠɛ ma: ‹Màliɠii, yeelɛ ɠa gi è ɠaani la, pului è ma, gi ɠɔnɔ fe è ya? Ɓaa kpɔɔle wɔin è ma, gi ziɛ ve è ya? 38 Yeelɛ ɠa è ɠɛni la ga wɛɛin, gi yeezei è wu, ɓaa gi è maaɲakai ɠa, gi seɠe loo è ɠɔba? 39 Yeelɛ ɠa è ɠɛni zeeɓɛzu la, ɓaa è ɠɛ kasoi ɠa, gi ʋa laaliizu è ma?›
40 «Masagi ɠa ti wooɠaaʋote, é ɠɛ ma: ‹Gè bo wo ma ga gaamai, siɛgi pɛ su wo ɠɛni naa ɠɛɛzu la kɛ̀ɛloin niiti gila kpalaa bɛ, niiti ti yeemalɔiɗɛi, nà ɠa wo kɛɛni bɛ̀.›
41 «É zɛba é ɠɛ naati ma, ti kɔʋɛzu ʋelei: ‹Wɔiti wo ɠotoai, à zeɠe kòba, wo li ɠɔoɠɔ abui zu, nii kɛʋele ɓɛtɛai Inɛgi ʋɛ ta ná-keelaiti. 42 Tɔɔzei pului ɠɛni mà, wo la ɠɔnɔgi veeni zèa. Kpɔɔle wɔin sòni, wo la ziɛi veeni zèa. 43 Gè ɠɛni ga wɛɛin, wo la ɠɛni yeezeini bù. Màaɲakai ɠɛni de, wo la seɠe looni kɔ̀ba. Gè ɠɛni zeeɓɛzu, gè kasoi ɠa, wo la laaliini mà.›
44 «Naama ziɛgi zu, tiya ɓalaa ta gooɠaaʋote, ti ɠɛ ma: ‹Màliɠii, yeelɛ ɠa gi è ɠaani la, pului è ma, kpɔɔle wɔin è ma, è ga wɛɛin, ɓaa è maaɲakai, è ɗa zeeɓɛ, ɓaa è kasoi ɠa, gi la è maaleʋeboni?› 45 Názu toɠa ti wooɠaaʋote, é ɠɛ ma: ‹Gè bo wo ma ga gaamai, siɛgi pɛ su wo ɠɛlɛni naa ɠɛɛzu la kɛ̀ɛloin niiti gila kpalaa bɛ, niiti ti yeemalɔiɗɛi, nà ɠa wo la ɠɛni kɛɛni bɛ̀.› »
46 «Naati ta li ɠɔoɠɔ undaaʋiligi zu, kɛlɛ telebo nuiti ta li ɠɔoɠɔ zɛnvui zu.»