23
Iesu təmagət əskasɨk
e nəgətun mɨn rəha Lou
mɨne Farəsi mɨn
(Mak 12:38-40; Luk 11:37-54; 20:45-47)
1 Kəni Iesu təməni=pən kəm nɨmənin nətəmimi, mɨne rəhan mɨn nətəmimi məmə, 2 “Nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn kautos nepətiən məmə okotəni pətɨgəm Lou rəha Mosɨs kəm təmah. 3 Tol lanəha, nəkotəkeikei motohtəu=pən kəni motol natimnati mɨn rəfin iətəm kəutəni kəm təmah. Mətəu nəsotoliən kəmə ilah u kəutəni əmə nati, mətəu ilah kəsotoliən nati iətəm kəutəni pətɨgəm. 4 Kautəkeikei o nətəmimi məmə okotohtəu=pən lou əskasɨk mɨn iətəm kotəhmen e katipə fɨgəm, mətəu ko ilah kəsotəfəniən nəuanəhlmɨlah məmə okotasiru e lah.
5 “Natimnati rəfin iətəm ilah kautol, kautol əmə məmə nətəmimi okoteruh. Nəkotəhrun pauɨs kəti kətəni məmə failaktri iətəm nətəmimi kəmotaipei=pən nəghatiən rəha Nauəuə Rəha Uhgɨn ikɨn, konu motəlis rəhn-kapə lah mɨne nəhlmɨlah lan.* Mətəu rəha nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn, rəhalah pauɨs in iahgin tapirəkɨs. Kəni nəkotəhrun nɨləuɨs əlkələh mɨn iətəm kəutəhkul=pən e nɨpəgnəmtɨ kot mɨn, iətəm tətəgətun məmə iətəmimi in tətəhtul əskasɨk o nɨtəu-pəniən Lou. Mətəu rəha nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn, rəhalah nɨləuɨs təfəməh pɨk.+ 6 Kəni e lafet mɨn, ilah kotolkeikei ima nɨsiaiən, kəni e nimə rəha nuhapumɨniən, ilah kotolkeikei məmə okotəharəg e jeə aupən. 7 Kəni e ikɨn katol makɨt ikɨn, ilah kotolkeikei məmə nətəmimi kotəni təuvɨr kəm lah, kəni məutauɨn e lah məmə ‘Rapai’ u nɨpətɨn təni məmə ‘iəgətun katɨsiai.’†
8 “Mətəu sotoliən məmə nətəmimi okotauɨn e təmah məmə ‘Rapai,’ mətəu-inu rəhatəmah Iəgətun katɨsiai kətiəh əmə, kəni itəmah piatəmah mɨn. 9 Kəni sotauɨniən e iətəmi kəti u e nəhue nɨftəni məmə, ‘Tatə, iətəm katɨsiai,’ mətəu-inu Tatə rəhatəmah kətiəh əmə əpəha ilɨs e negəu e neai. 10 Kəni sotoliən məmə nətəmimi okotauɨn e təmah məmə, ‘Iəgətun,’ mətəu-inu rəhatəmah Iəgətun kətiəh əmə, Krɨsto iətəm Uhgɨn təməni məmə otahli=pa. 11 Iətəmimi u in tepət e təmah, in təkeikei muva ioluək rəhatəmah.+ 12 Tol lanəha mətəu-inu, iətəmimi iətəm otəfəri aru in, Uhgɨn otosiahu, kəni iətəmimi iətəm otosiahu aru in, Uhgɨn otəfəri.+
13 “!Kəsi, itəmah mɨn u nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn, nərahiən asoli otuva o təmah! !Itəmah nəfaki eiuə mɨn! Nəutasisɨg e suaru o nətəmimi o nuvəniən matɨg ahgəl Narmənɨgiən Rəha Uhgɨn. Mətəu itəmah nəsəhuvəniən, kəni nəsotegəhaniən məmə nətəmimi kəhuvən ikɨn, nati əpnapɨn ilah kotolkeikei məmə okəhuvən.‡
15 “!Kəsi, itəmah mɨn u nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn, nərahiən asoli otuva o təmah! !Itəmah nəfaki eiuə mɨn! Nɨkitəmah tagiən əmə məmə nəkəhuvən isəu e negəu, uə e naliuəkiən əmə o nuvəniən e nɨftəni pɨsɨn pɨsɨn mɨn məmə nəkotiuvi=pa iətəmimi kətiəh əmə e nəfakiən rəhatəmah. Mətəu nian iətəmimi kəti tatos noliən mɨn əha rəhatəmah, kəni tətuva iətəmi tərah tapirəkɨs itəmah, kəni nəmotol məmə in otəkeikei mos nalpɨniən e nɨgəm asoli tapirəkɨs itəmah.
16 “!Kəsi, nərahiən asoli otuva o təmah nətəm nautit nətəmimi mətəu nəhmtɨtəmah təpɨs! Itəmah nəutəni məmə, ‘Nəmə iətəmi kəti tatos nonauvɨl e Nimə Rəha Uhgɨn məmə otol rəhan nəghatiən tətəhtul əskasɨk, nəmə təsoliən, mətəu in nati əpnapɨn əmə. Mətəu nəmə iətəmi kəti tatos nonauvɨl e aiən u kol tətoraip-oraip rəha Nimə Rəha Uhgɨn, kəni in otəkeikei mol nəuian iətəm təmos nonauvɨl ohni.’+ 17 !Itəmah nətəm nəkotalməli, nəhmtɨtəmah təpɨs! ?Naku u in ilɨs, aiən u kol tətoraip-oraip, uə Nimə Rəha Uhgɨn iətəm tatol aiən u tətasim? 18 Kəni nəkotəni mɨn məmə, ‘Nəmə iətəmi kəti tatos nonauvɨl e oltə, in nati əpnapɨn əmə. Mətəu nəmə iətəmi kəti tatos nonauvɨl e sakrifais iətəm tətəharəg lan, kəni in otəkeikei mol nəuian iətəm təmos nonauvɨl ohni.’ 19 !Itəmah nətəm nəkotalməli, nəhmtɨtəmah təpɨs! ?Nak u in ilɨs, sakrifais uə oltə iətəm tatol sakrifais tətasim? 20 Tol lanəha, iətəm tatos nonauvɨl e oltə, pəhriən, tatos nonauvɨl e oltə mɨne natimnati rəfin iətəm tətəharəg lan. 21 Kəni iətəm tatos nonauvɨl e Nimə Rəha Uhgɨn, pəhriən tatos nonauvɨl e Nimə Rəha Uhgɨn mɨne Suah u tətatɨg ikɨn. 22 Kəni iətəmi tatos nonauvɨl e negəu e neai, pəhriən tatos nonauvɨl e jeə rəha kig u in rəha Uhgɨn, kəni tatos nonauvɨl e Suah u tətəharəg-pəri lan.+
23 “!Kəsi, itəmah mɨn u nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn, nərahiən asoli otuva o təmah! !Itəmah nəfaki eiuə mɨn! Nautəfən tait rəhatəmah e natimnati rəfin muvən mətəuarus=pən e nɨmalɨ nɨgi əlkələh mɨn agɨn nəmiəvɨlah tətəpien u kətəfən e nauəniən, kətəni məmə mɨnɨt, mɨne til, mɨne kumɨn. Mətəu nəutəpəh nati asoli e Lou, inu iətəmimi tatol təhruahru kəni məhmen-əhmen əmə kəm nətəmimi, kəni mətasəkəhruin nətəmimi, kəni tatol nian rəfin nati iətəm təkeikei matol. Təuvɨr nautol lou əlkələh mɨn, mətəu nəkotəkeikei mautol lou asoli mɨn, mətəu kəpə, nəsotoliən.+ 24 !Itəmah nautit nətəmimi mətəu nəhmtɨtəmah təpɨs! !Itəmah nətəmimi nəutəsal e mənman e rəhatəmah kap məmə o nəsotərgeiən, mətəu nautərgei nati miəgəh asoli u kau!
25 “!Kəsi, itəmah mɨn u nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn, nərahiən asoli otuva o təmah! !Itəmah nəfaki eiuə mɨn! Nautol noliən mɨn nəuvein məmə nətəmimi nɨkilah otəhti məmə itəmah nəkotəhruahru kəni rəhatəmah noliən mɨn kotəuvɨr. Mətəu əpəha imə e nɨkitəmah, itəmah nəumɨs mɨn, kəni nian rəfin nautol əmə natimnati tərah mɨn iətəm tətatɨg e rəhatəmah nətəlɨgiən. Itəmah nəkotəhmen e kap mɨne pɨlet mɨn. Nəutafəl vivi ihluə e kap mɨne pɨlet, mətəu əpəha imə tamɨkmɨk məriauəh e nəpieniən rəha nəmnəmɨtiən.+ 26 !Itəmah Farəsi mɨn, nəhmtɨtəmah təpɨs! Otaupən motafəl əpəha imə e kap mɨne pɨlet, kəni ihluə mɨn e kap mɨne pɨlet, in təuvɨr təsamɨkmɨkiən, u nɨpətɨn tol lanu lan. Otaupən motol nɨkitəmah təhruahru, kəni uərisɨg, rəhatəmah noliən mɨn otəhruahru mɨn.
27 “!Kəsi, itəmah mɨn u nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn, nərahiən asoli otuva o təmah! !Itəmah nəfaki eiuə mɨn! Nəkotəhmen e suvət rəha nətəm kəmohmɨs iətəm kəmuh e pen ruən. Ihluə nətəmimi koteruh məmə təuvɨr, mətəu əpəha imə təriauəh e nɨkɨlkɨli nətəm kəmohmɨs, mɨne natimnati rəfin iətəm tamɨkmɨk.§+ 28 E noliən əhmen mɨn əmə, ihluə, e noliən rəhatəmah, nətəmimi, nɨkilah tətəhti məmə itəmah nəkotəhruahru. Mətəu imə, e nɨkitəmah, nəkotəriauəh e nəghatiən nəkotəni məsotoliən, mɨne noliən tərah agɨn mɨn.+
29 “!Kəsi, itəmah mɨn u nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn, nərahiən asoli otuva o təmah! !Itəmah nəfaki eiuə mɨn! Nəutuvləkɨn nimə e kəpiel rəha suvət rəha iəni aupən mɨne nətəm kotəhruahru, kəni mautol nahlu e kəpiel, kəni mautol malə-malə lan. 30 Kəni nəkotəni=pən məmə, ‘Nəmə itɨmah iəmotatɨg e nian mɨn rəha tɨpɨtah mɨn, ko itɨmah iəməsotasiruiən e lah motohamu iəni mɨn.’ 31 E nəghatiən əha, nautəni pətɨgəm məmə itəmah nəuanɨləuɨs əhruahru rəha tɨpɨtəmah mɨn aupən nətəm kəmotohamu iəni mɨn əha, kəni nəkotəhmen əhmen əmə e lah.+ 32 Kəni təuvɨr əmə, itəmah nəkotəkeikei motol naunun e uək iətəm tɨpɨtəmah mɨn kəmotətuəuin.
33 “!Itəmah sɨneik mɨn, mɨne nətɨ sɨneik mɨn! ?Nɨkitəmah təhti məmə ko nəkotagɨm e nalpɨniən e nɨgəm asoli? !Kəpə!+ 34 Tol lanəha, iəkahli=pɨnə iəni mɨn, mɨne nətəm koteinatɨg, mɨne nəgətun mɨn. Nəuvein, itəmah onəkotohamu ilah motətu-pəri ilah e nɨgi kəməluau, nəuvein onəkotalis motoh ilah əpəha e nimə rəha nuhapumɨniən rəhatəmah, kəni nəuvein nəkotəgəu rəkɨs ilah kohiet e taun kəti mohiet məhuvən e kəti. 35 Kəni tol lanəha, itəmah onəkotos nalpɨniən rəha nətəmimi nətəm kəmotohamu nətəmimi rəfin nətəm kotəhruahru, iətəm tətuəuin e Epɨl+ iətəm təhruahru, muvən mətəuarus=pən Səkaraea, nətɨ Perekaea,+ iətəm tɨpɨtəmah mɨn kəmotohamu e Nimə Rəha Uhgɨn nəlugɨn e oltə mɨne nimə.*+ 36 Iətəni pəhriən kəm təmah məmə, nalpɨniən rəfin u otuva o nətəm Isrel nətəm kəutatɨg u rəueiu.
37 “!Əui, kəsi, nətəm Jerusɨləm! Itəmah nəutohamu iəni mɨn rəha Uhgɨn, kəni nətəmimi nətəm Uhgɨn təmahli=pa kəm təmah, nəutahtɨmu ilah e kəpiel apɨn, inəha nətəmimi u rəha Uhgɨn nətəm kautos nəghatiən rəhan. Nian tepət iətigaru əfəməh e nəhlmək məmə iəkos vivi itəmah, təhmen=pən e mənɨg iətəm tatuu nenətɨn mɨn e nɨkəuvkəuvɨn, mətəu nɨkitəmah təsagiəniən, kəni məutəpəh iəu. 38 Otafu-to. Uhgɨn tɨnəpəh itəmah, rəhatəmah nimə nərahiən otələs, kəni nati tɨkə ikɨn.+ 39 Kəni iəkəni kəm təmah məmə, nati əha in nɨpəhriəniən mətəu-inu onəsoteruh mɨniən iəu mətəuarus nəkotəni məmə,
‘!Iərmənɨg Uhgɨn tətatɨg ilau suah u iətəm tətuva e nərgɨn.’ ”+†
* 23:5 “pauɨs” — inu bokɨs əkəku kəti kəmol e nɨlosɨ kau. Kəmətei rəkɨs=pən nəghatiən rəha Nauəuə Rəha Uhgɨn e letə əkəku agɨn motaipei=pən lan (Eks 13:1-10,11-16; Dut 6:4-9; 11:13-21). Nətəmimi kəmotol lanəha mətəu-inu kəmotolkeikei məmə otol nəghatiən iətəm tətatɨg e Dut 6:8 mɨne 11:18. Kəni nəman mɨn u nətəm Isrel mɨn rəfin nətəm kɨnotos rəkɨs nu tatin, ilah okotəfən pauɨs mɨn əha nian tepət, kəni nian rəfin e nian rəha nəfakiən. Kətəlis e nɨpənəgɨn mɨne nəhlmɨn məuɨl e nɨləuɨs kəmol e nɨlosɨ kau. E nəghatiən Inglɨs, kətəni pauɨs mɨn əha məmə, “Phylacteries.” + 23:5 Eks 13:9; Nam 15:38-39; Dut 6:8; Mat 6:1 † 23:7 Nəmə iəgətun rəha Lou təmaliuək mətuvən iuəkɨr ohnik, nəkəhtul e nɨsiaiən, kəni nəkəni təuvɨr kəm in, mauɨn lan məmə, “iətəmi asoli,” uə “Rapai.” Kəni nətəm Isrel kəutauɨn e rəhalah nəgətun asoli mɨn nətəm ilah ilɨs pɨk məmə, “Rapai,” u nɨpətɨn təni məmə “iətəmimi in ilɨs” uə “iətəmimi tətəmki nətəmimi” uə “iəgətun katɨsiai.” + 23:11 Mat 20:26; Mak 9:35; Luk 22:26 + 23:12 Job 22:29; Prov 29:23; Luk 14:11; 18:14 ‡ 23:13 E kopi əuas mɨn nəuvein rəha Niutestɨmɨn iətəm kəmətei e nəghatiən Kris aupən, nəghatiən pɨsɨn kəti mɨn əha ikɨn iətəm tatɨlpɨn nəghatiən u mətəni məmə, “14 Kəsi, nahməiən asoli otuva o təmah nəgətun mɨn rəha Lou, mɨne Farəsi mɨn. !Itəmah nəfaki eiuə mɨn! Nəutakləh e natimnati rəha pətalɨmɨs mɨn, mətəu nian kətiəh əmə, nautol nəfakiən əfəməh mɨn məmə nətəmimi okotɨsiai itəmah. E noliən əha, rəhatəmah nalpɨniən otəskasɨk təhmɨn mɨn.” + 23:16 Mat 15:14 + 23:22 Aes 66:1; Mat 5:34 + 23:23 Lev 27:30; Maeka 6:8 + 23:25 Mak 7:4 § 23:27 Lou rəha nətəmi Isrel təni məmə, nian iətəmimi kəti tatek nɨpətɨ iətəmi kəti tɨnɨmɨs, kəni tamɨkmɨk e nəhmtɨ Uhgɨn o nian səpɨn. Kəni təkeikei mɨtəu=pən noliən rəha neikuasiən məmə rəhan namɨkmɨkiən otɨkə. Nəmə təsoliən noliən əha, kəni nətəm Isrel kotəkeikei motəpəh in. In səniəmə iətəmi Isrel u rəueiu. Afin e nauəuə u Namba japtə 19. + 23:27 Uək 23:3 + 23:28 Luk 16:15 + 23:31 Uək 7:52 + 23:33 Mat 3:7; 12:34; Luk 3:7 + 23:35 Jen 4:8; Hip 11:4 + 23:35 Sek 1:1 * 23:35 E nauəuə rəha nətəm Isrel, Epɨl in iətəmimi əhruahru iətəm kəmaupən agɨn kohamu, kəni Səkaraea in naunun. + 23:35 2Kron 24:21 + 23:38 1King 9:7-8; Jer 22:5 + 23:39 Sam 118:26; Luk 13:34-35 † 23:39 1. Nɨpɨlga nətəmimi u kəmotol stadi vivi e Baebol, kotəni məmə nəghatiən u, u təmietɨgəm e Oltestɨmɨn in tətəni lanu: Nətəmimi nəuvein ko kəsotəuhliniən ilah məmə kəhuva o Uhgɨn mɨne ko kəsotəhatətəiən e Iesu məmə in otosmiəgəh ilah. Nati əpnapɨn nəmə ilah kəmotol noliən mɨn tol lanəha, kəni e nian Uhgɨn o takil nətəmimi, ilah mɨn okotəkeikei motəni məmə, nɨpəhriəniən, Iesu in Iərmənɨg, kəni okotəfəri nərgɨn, Kol 2:9-11. 2. Mətəu nətəmimi mɨn nəuvein u kəmotol vivi stadi e Baebol ilah kotəni məmə Iesu in tətəghati e nian kəti u in otəpanuva e nəhue nɨftəni. Kəni e nian əha, nətəm Isrel ilah okəhuva nəkəlasi mɨn e lah kəni okotəhatətə e Iesu məmə in Iosmiəgəh rəhalah.