25
Nimaa nəghatən o nɨpɨtan əlkələh ilat ten
1 Kən Iesu təmən-ipən kəm ilat məmə, “E nian itəm rəhatəmat Iərəmərə otuwa mɨn, nərəmərəən rəha Uhgɨn otol nəhlan. Nɨpɨtan əlkələh* ilat ten kəmotiet lapɨn məmə okotuwɨn e marɨt kit, kən moatəsahgin etəm otol marɨt otuwa mos rəhan pətan muwɨn e rəhan nimə, əpəh ikɨn katol lafet ikɨn. Ilat ten kəmotos rəhalat lait.+ 2 Faif kotalməl, kən faif kotenatɨg. 3 Nɨpɨtan mɨn u ilat faif itəm kotalməl kəmotos rəhalat lait mɨn, məto kəsotosən karasin məsɨn mɨn o niuw-pənən e lait. 4 Məto nɨpɨtan mɨn u ilat faif itəm kotenatɨg kəmotos rəhalat lait mɨn, kən motos mɨn karasin məsɨn o niuw-pənən e rəhalat lait. 5 Kən etəm otol marɨt təsuwa uəhaiən, kən napɨlən tɨnatos ilat koatiuw nəm, kən mɨnotapɨl.
6 “Kən lapɨn agɨn, suah kit təmagət əfəməh məmə, ‘!Etəmim itəm otol marɨt tatuwa u-roiu! !Otuwa motəplan!’
7 “Kən nɨpɨtan əlkələh u ilat ten kəmotaiir motuarin asol rəhalat lait mɨn. 8 Kən nɨpɨtan itəm kotalməl kotən-ipən kəm nɨpɨtan itəm kotenatɨg məmə, ‘!Awi! Otos-ipa rəhatəmat məsɨn karasin məto-inu rəhatɨmat karasin e rəhatɨmat lait kɨnotamɨr, otəsuwəhən kotəpɨs.’
9 “Məto nɨpɨtan itəm kotenatɨg kotən-ipən kəm ilat məmə, ‘!Kəp! Karasin mɨn u kəsotahmenən o kitat rafin. Məto otɨtəlɨg motuwɨn motos-nəmtɨn rəhatəmat neen karasin əpəh e stoa.’
10 “Məto nian nɨpɨtan itəm kotalməl kəmotaliwək motɨtəlɨg moatuwɨn o karasin, kən etəm itəm otol marɨt təmuwa. Kən nɨpɨtan əlkələh itəm koatətul matɨp, kəmotuwɨn ilat min e nagwənən rəha marɨt, kən motuwɨn imə. Kən kahtosɨg e toa.
11 “Uarisɨg, nɨpɨtan əlkələh itəm kotalməl kəmotɨtəlɨg-pa motaun motəmə, ‘!Etəm-iasol, etəm-iasol! !Egəhan-in itəmat ekotɨmnə imə!’+
12 “Məto etəm otol marɨt təmən-ipən kəm ilat məmə, ‘Iatən-ipɨnə pahrien məmə, io ekəruru itəmat.’ ”+
13 Kən nian Iesu təmol namnun nimaa nəghatən, təmən-ipən kəm ilat məmə, “Tol nəhlan, itəmat nəkotəkəike motaiir, məto-inu nəkotəruru nian ne aua rəha rəhatəmat Iərəmərə otuwa lan.”+
Nimaa nəghatən e iolwək e məni kɨsɨl
14 Kən Iesu təmuəh nimaa nəghatən kit mɨn məmə, “Ekən mɨn məmə e nian itəm rəhatəmat Iərəmərə otuwa mɨn, nərəmərəən rəha Uhgɨn otol nəhlan. Etəm-iasol kit təmol əpen-əpenə məmə otaliwək muwɨn e nəptən pɨsɨn kit muwɨn isəu. Kən maun-in rəhan iolwək mɨn kotuwa, kən tələhəu-pən e nelmɨlat rəhan məni mɨn məmə okotol nat kit lan. 15 Təmos-ipən tətəu-pən nɨtunən rəhalat məmə okotol wək lan. E etəmim kitiəh, təmos-ipən kətɨm faif kəmotər-motərioah e məni, u məni tepət pɨk agɨn. Kən kit mɨn, təmos-ipən mɨn kətɨm kəiu tahmen əm, u məni tepət pɨk. Kən kit mɨn, təmos-ipən kətɨm kitiəh tahmen əm, u məni tepət.† Kən etəm-iasol təmiet muwɨn e rəhan naliwəkən.+
16 Kən iolwək itəm təmos kətɨm faif təmuwɨn uəhai əm mol bisnes lan, kən təmos mɨn kətɨm faif mɨn. 17 Kən tahmen-ahmen əm, iolwək itəm təmos kətɨm kəiu, təmuwɨn mol bisnes lan, kən mos mɨn kətɨm kəiu mɨn. 18 Məto iolwək itəm təmos kətɨm kitiəh, in təmuwɨn mel noakɨmɨl məhluaigin-pən məni rəha rəhan etəm-iasol ikɨn.
19 “Kən nup tepət tɨnuwa mɨnuwɨn, kən etəm-iasol rəha iolwək mɨn u tɨnɨtəlɨg-pa, kən maun-in rəhan iolwək mɨn məmə otəplan-tu məmə ilat kəmotol naka e məni mɨn itəm təmos-ipən kəm ilat. 20 Iolwək itəm təmos kətɨm faif, təmuwa matos kətɨm faif mɨn itəm təmos, mətul e nɨganəmtɨ etəm-iasol məmə, ‘Etəm-iasol. Aupən nəmələhəu-pən kətɨm faif e nelmək. Kən emol bisnes lan, kən mos mɨn iahgoau kətɨm faif u.’
21 “Kən etəm-iasol təmən-ipən kəm in məmə, ‘Nəmol təwɨr, kən ik iolwək təwɨr itəm nataskəlɨm wɨr wək rəham kən məsapəsən. Nəmol təwɨr nəhlan e natɨmnat mɨn əh noan məsɨn, kən ekələhəu ik nakərəmərə e natɨmnat tepət. !Wa imə matɨg ahgin nagienən rəha etəm-iasol rəham!’+
22 “Iolwək itəm təmos-ipən kətɨm kəiu kəm in, təmuwa mən-ipən məmə, ‘Etəm-iasol. Aupən nəmələhəu-pən kətɨm kəiu e nelmək. Kən emol bisnes lan, kən mos mɨn iahgoau kətɨm kəiu u.’
23 “Kən rəhan etəm-iasol təmən-ipən məmə, ‘Nəmol təwɨr, kən ik iolwək təwɨr itəm nataskəlɨm wɨr wək rəham kən məsapəsən. Nəmol təwɨr nəhlan e natɨmnat mɨn əh noan məsɨn, kən ekələhəu ik nakərəmərə e natɨmnat tepət. !Wa imə, kuagien!’
24 “Iolwək itəm kəmos-ipən kətɨm kitiəh kəm in, təmuwa mən-ipən məmə, ‘Etəm-iasol. Ik etəm nakatəkəike pɨk o netəmim. Kən ik natos nagwənən e nasumən itəm nəməsasum-inən, kən matəhl noa nɨg e nɨg itəm nəməsəfeən. 25 Kən eməgin ik, məmə okəmə emərəkɨn rəham məni, kən onəkol nalpɨnən asol kəm io, kən emos rəham məni muwɨn məhluaig-in e nɨsɨp. Ah, inu rəham məni.’
26 “Kən rəhan etəm-iasol təmən-ipən məmə, ‘!Ik iolwək rat, ik iəlpah! Ik nəkɨtun rəkɨs məmə iakatos nagwənən e nasumən itəm esasum-inən, kən matəhl noa nɨg e nɨg itəm eməsəfeən. 27 ?Tahro nəsuwɨnən mələhəu-pən rəhak məni e bank, u in nimə rəha nələhəuən məni? Okəmə nəmol nəhlan, nian emɨtəlɨg-pa, ekuwɨn mos rəhak məni, kən ekos məni məsɨn mɨn itəm bank otos-ipa.’ 28 Kən etəm-iasol təmən-ipən kəm rəhan iolwək pɨsɨn məmə, ‘Os-irəkɨs məni ron mos-ipən kəm iolwək u itəm təmos kətɨm faif, 29 məto-inu etəmim u itəm tɨnos rəkɨs nat kit mol wək lan tuwa mepət, kən okos-ipən neen mɨn, rəhan natɨmnat tepət. Məto etəmim itəm təsolwəkən rəhan tuwa mepət, okos-irəkɨs rafin natɨmnat ron.+ 30 Kən iolwək u iəlpah itəm təruru nolən nat təwɨr kit, ərakin-pən ihluə e napinəpən, ikɨn əh kətasək ikɨn katəgətain nəluɨtəm.’ ”+
Sipsip mɨn ne nəni mɨn
31 Kən Iesu təmən-ipən məmə, “Nian Nətɨ Etəmim otuwa e nepətən əhag-əhag ne nəsanənən rəhan, ilat nagelo mɨn rafin, in Kig, kən in otəpələh e rəhan jea rəha Kig matərəmərə e nəsanənən ne nepətən əhag-əhag rəhan.+ 32 Netəmim rafin e noanol mɨn rafin e nətueintən, okotuəfɨmɨn ilat min e nɨganəmtɨn, kən in otoor netəmim tahmen e etəmim itəm tatehm sipsip mɨn tatoor sipsip mɨn ne nəni mɨn.+ 33 In otoor sipsip mɨn kotuwa kan e nelmɨn matɨp, kən nəni mɨn okotuwɨn e nelmɨn mol.
34 “Kən Kig otən-ipən kəm netəm mɨn un e nelmɨn matɨp məmə, ‘Otuwa, itəmat u itəm Uhgɨn təmawte-in rəkɨs rəhan nəwɨrən kəm itəmat. Otuwa motos nat naka u itəm Uhgɨn təmələhəu pɨsɨn rəhatəmat. Otuwa motatɨg ahgin nərəmərəən rəhan itəm təmol əpen-əpenə lan aupən təpanol nətueintən. 35 Otuwa motos, məto-inu nian nəumɨs təmus io, nəmotos-ipa nagwənən ekun; kən emətoaoa, nəmotos-ipa nəhau ekənɨm; kən io iapɨspɨs, nəmotit io kotuwɨn e rəhatəmat latuənu;+ 36 kən rəhak napən tɨkə, kən nəmotos-ipa napən kəm io; kən matɨmɨs, nəmotehm wɨr io; kən emətatɨg e kalapus, nəmotuwa kuag-pənin io.’
37 “Kən netəm kotətuatɨp okotən-ipən kəm in məmə, ‘?Iərəmərə, nian naka emotəplan ik nəumɨs təmus ik, kən emotagwən ik; o nəmoaoa, kən emotos-ipɨnə nəhau məmə nakənɨm? 38 ?Nian naka emotəplan ik iapɨspɨs, kən emotit ik motuwa latuənu; o rəham napən tɨkə, kən emotos-ipɨnə napən kəm ik? 39 ?Nian naka emotəplan ik nakatɨmɨs, o nəmətatɨg e kalapus, kən emotɨmnə kuag-pənin ik?’
40 “Kən Kig otən-ipən məmə, ‘Iatən-ipɨnə nɨpahrienən məmə nat naka itəm nəmotol kəm piak mɨn u kit, nat əpnapɨn in ian-rat, məto nəmotol kəm io.’+
41 “Kən in otən-ipən kəm netəm mɨn u e nelmɨn mol məmə, ‘Otuwɨn isəu ron io. Uhgɨn tɨnələhəu rəkɨs rəhatəmat nalpɨnən. Otuwɨn e nɨgəm asol itəm tatuəp namnun tɨkə u Uhgɨn təmol rəha Setan ne nagelo mɨn rəhan.+ 42 Otuwɨn isəu məto-inu nian nəumɨs təmus io, nəsotos-ipamən nagwənən kit məmə ekun; kən emətoaoa, nəsotos-ipamən nəhau məmə ekənɨm; 43 kən io iapɨspɨs, nəsotaun-inən io məmə ekuwa latuənu; kən rəhak napən tɨkə, nəsotos-ipamən napən kit rəhak; kən ematɨmɨs, mətatɨg e kalapus, nəsotuwamən kuag-pənin io.’
44 “Kən ilat mɨn okotən-ipa məmə, ‘!Iərəmərə! ?Nian naka itəm emotəplan ik nəumɨs təmus ik, o mətoaoa, o ik iapɨspɨs, o rəham napən tɨkə, o nəmatɨmɨs, o nəmətatɨg e kalapus kən eməsotɨmnə kuag-pənin ik?’
45 “Kən in otən-ipən kəm ilat məmə, ‘Iatən-ipɨnə pahrien kəm itəmat məmə, okəmə nəməsotasituən e piak mɨn u kit, nat əpnapɨn in ian-rat, məto nəməsotolən kəm io.’
46 “Kən ilat okotuwɨn motos nalpɨnən itəm namnun tɨkə. Məto netəmim kotətuatɨp okotos nəmegəhən lilɨn.”+
* 25:1 Nɨpɨtan əh, kəsotolən əh marɨt. Koatos nup tuente ne. + 25:1 Luk 12:35; Nol Əpən 19:7 + 25:11 Luk 13:25-27 + 25:12 Mat 7:23 + 25:13 Mat 24:42 † 25:15 Nəghatən Kris ətuatɨp tatən məmə, təmos-ipən “talen” pɨsɨn pɨsɨn mɨn kəm ilat, faif talen, ne tu talen, ne wan talen. Faif talen tahmen e tuente-faif-milian vatu. Tu talen tahmen e ten-milian vatu. Kən wan talen tahmen e faif-milian vatu. + 25:15 Rom 12:6 + 25:21 Mat 24:45-47; Luk 16:10 + 25:29 Mat 13:12; Mak 4:25; Luk 8:18 + 25:30 Mat 8:12; Luk 13:28 + 25:31 Mat 16:27; 19:28 + 25:32 Esik 34:17; Nol Əpən 20:11-13 + 25:35 Aes 58:7 + 25:40 Prov 19:17; Mat 10:42; Mak 9:41 + 25:41 Mat 7:23 + 25:46 Dan 12:2; Jon 5:29