24
I'saq'ısda xhunaşşe
1 İbrıhım q'əs qexhe. Rəbbee mang'vee ha'ane gırgıne karas xayir-düə huvu vuxha. 2 İbrıhımee cune xaadın işbı ha'ane xərne həmbalık'le eyhen:
– Xıl yizde umayk avqa gixhxhı, 3 Rəbbis, xəəneyiy ç'iyeyne Allahıs, k'ın g'aysre, zı axvane cigabışeençe Kana'anne içeeşike yizde dixes xhunaşşe hee'es deşva. 4 Saccu yizde ölkeençe yizde xınıbışisqa hapk'ın, mançe yizde dixes I'saq'ıs xhunaşşe hee'es.
5 Həmbalee mang'uk'le eyhen:
– İçiys zakasana ine cigabışeeqa qiyeeles diykkınee, hucoone ha'as? Eyxheyeene, yiğna dix ğu qarıyne cigabışeeqa qıkkees?
6 İbrıhımee mang'uk'le eyhen:
– Nyaggah yizda dix maqa qıkmekka. 7 Rəbbee, xəybışde Allahee, zı dekkıne xaançeyiy yedike ıxhayne cigabışeençe qığavhu. Mana zaka yuşan hı'ı, Mang'vee zas k'ın g'aysır in cigabı yizde nasıles helesva. Mang'vee Cun malaaik g'axıles, ğunar mançe yizde dixes xhunaşşe hey'ı qiyeeles. 8 Mane içiys vaka qiyeeles diykkıneene, ğu mankecar mane k'ınike g'attixhanasda. Saccu yizda dix maqa qıkmekka.
9 Həmbalee mane işil-alla xıl cune xərıng'une İbrıhımne umayk avqa gixhxhı, k'ın g'iysar.
10 Həmbalee cune xərıng'uke İbrıhımıke yits'ıble devayiy inekke yugun paybı alyaat'u, Aram-Naharayimeeqa (Mesopotamiyelqa), İbrıhımna çoc Naxor axvane şahareeqa ayk'an. 11 Exhal yadar xhyan gyatsts'esva qığeepç'ımee, mang'vee cun devabı şaharne mıglekne xhyan ı'lqəəne cigaysne ulyoyzar ha'a.
12 Qiyğa mang'vee düə haa'a:
– Rəbb, yizde xərıng'una İbrıhımna Allah, hucoona ixhes, g'iyna yizda iş sibık qee'e. Yizde xərıng'us İbrıhımıs Yiğna badal dyooxhena yugvalla haagve. 13 Zı həşde xhyan ı'lqəəne cigaysnee ulyoyzar, ine şaharın içer inyaqa xhyan gyatsts'es vüqqə. 14 Hasre məxüd ixhecen, zı içeeşine sang'ı'k'le eyhesın «Hucoona ixhes parç mıgayle gyaqqe, zı xhyan ulyoğas». Məng'eeyid alidghıniy quveene: «Ğunad ulyoğe, yiğne devabışisıd heles», manar Ğu yiğne g'ulunemee I'saq'nemee g'əyxı'na yixhecen. Məxüd zak'led Ğu yizde xərıng'unemee badal dyooxhena yugvalla hav'uva ats'axhxhes.
15 Mang'vee düə hav'u ç'əvxha deşdiy, sayır Betuelyna yiş Rivq'a mıgal parçıka maqa ayreele. Betuel Milkayee uxuna Naxorna dix ıxha. Naxorur İbrıhımna çoc ıxha. 16 İçiy yixhes geer micagna, adamiys hidyark'ınna içiy yixha. Mana xhyan ı'lqəəne cigaysqa giyç'u, parç xhinen gyatsts'ı'ı, ooqa ılqeeç'e.
17 Həmbal məng'ı'ne ögiylqa g'adarxhun, eyhen:
– Hucoona ixhes, yiğne parçeençe zas sık'ınin xhyan hele ulyoğas.
18 İçee eyhen:
– Xərna, ulyoğe.
İçee zarada parç mıgayle gyaqqı, mang'us xhyan hele. 19 Mang'us xhyan huvuyle qiyğa eyhen:
– Yiğne devabışisıd xhyan gyatsts'es mançinıd atsts'esınmeen ulyoğecen.
20 İçee zarada parç axureeqa haç'ı'ı, xhyan gyatsts'esva meer avqa g'adeexhvan. Məng'ee həmbalne gırgıne devabışisın xhyan gyayts'e. 21 İbrıhımna həmbal nıq' dena məng'ı'ka ilyakka ıxha, Rəbbee cune arıys xayir-düə huvuyeeva ats'axhxhes.
22 Devabışe xhyan ulyodğu ç'əveetxhamee, mane insanee yı'q'valla sa beqanan* quşelqa qaa'ana k'ınəəğəykena ı'm, içiyne guçaaşilqan yı'q'valla yits'ılle şekelynan† ı'mər məng'ı's hele. 23 Qiyğa eyhen:
– Zak'le eyhelan ğu şavna yişne? Yiğne dekkıne xaa şi xəm g'aahasda ciga vobnane?
24 İçee mang'uk'le eyhen:
– Zı Betuelyna yiş vorna. Mana Milkayee Naxorus uxuna dix vor.
25 Məng'ee meed eyhen:
– Şaqa ok'ub, yemıd geed vod, xəm g'aahasın cigad vodun.
26 Manke mana insan q'aratsabışil gyu'ur, Rəbbis şukur hav'u, 27 eyhen:
– Rəbbis, yizde xərıng'une İbrıhımne Allahıs, şukur vuxhena! Mang'vee badal dyooxhena yugvallayiy qopkuvalla cuke qiviykkın deş. Rəbbee zı q'omançecar yizde xərıng'une çocune xaaqa qarı.
28 İçiy yedine xaaqa g'adarxhun, man ıxhaynbı yedis yuşan ha'a. 29 Rivq'ayqa Lavan donana sa çoc ıxha. Lavan zaara g'aqa qığeç'u, mane xhyan ı'lqəəne cigaysneene İbrıhımne həmbalısqa g'adayxhvan. 30 Mang'uk'le yuçeyne q'uşelyna ı'miy guçaaşilin ı'mər g'ece. Sayid yuçee Rivq'ee «Mana insan zaka məxür yuşan hı'ıva» uvhumee, mana g'adarxhun mane insanısqa qarayle. Mana xhyan ı'lqəəne cigee devabışde k'ane ulyorzul ıxha.
31 Lavanee eyhen:
– Rəbbee xayir-düə huvuna insan, aqa ikkeç'e. Nya'a g'ar ulyorzul? Zı vasda goziy devabışda ciga qav'u vob.
32 Mana insan xaaqa ikkeç'e. Lavanee devabışil alixhxhıyn gırgın kar q'əra qa'a, mançis ok'ıy yem hele. Mane insanısıd, mang'ukanbışisıd Lavanee g'elybı hoğalasın xhyan adayle. 33 Manbışde ögiylqa otxhuniy qadayle, mane insaneeme eyhen:
– Zı nişisiy arıva ittevhu zı otxhuniy oxhanas deş.
Lavanee eyhen:
– Eyhe.
34 Mang'vee eyhen:
– Zı İbrıhımna həmbal vorna. 35 Rəbbee yizde xərıng'us geeb xayir-düə huvu: mana karana hı'ı, mang'us çavra-vəq'ə, k'ınəəğəyiy nuk'ra, həmbalar, həmbal zəiyfabı, devabı, əməler huvu. 36 Yizde xərıng'una xhunaşşe Sarra, q'əsqiyxhayne gahıl, məng'ee xərıng'us sa dix uxu. Yizde xərıng'veeyid cuqa vodun gırgın mang'us huvu. 37 Qiyğad zasqa k'ın g'aysara'as alikkı, uvhuyn: «Zı axvane cigabışeençe Kana'anne içeeşike yizde dixes xhunaşşe himee'e. 38 Ğu yizde dekkıne xaaqa, yizde ebanbışisqa hark'ın, mançe yizde dixes xhunaşşe hee'e». 39 Zı xərıng'uk'le uvhuyn: «İçiy zakasana qidyareene, hucoone ha'as?» 40 Mang'vee zas alidghıniy quvu: «Zı Rəbbine yəqqı'n əlyhəəva, Mang'vee vaka Cun malaaik g'axıles, gırgın yəqqə yugda ixhes, yizda ebana, yizde dekkıne xaançena, ğu yizde dixes xhunaşşe hee'es. 41 Ğu yizde dekkıne xaaqa arımee, manbışe yizde dixes içiy hideyvee, manke ğu mane k'ınike g'attixhanasda».
42 Zınar g'iyna xhyan ı'lqəəne cigaysqa qarı, düə hav'u: «Rəbb, yizde xərıng'una İbrıhımna Allah, hucoona ixhes, yizda yəq eeqe. 43 Zı həşde xhyan ı'lqəəne cigaysne ulyorzul vor, içer inyaqa xhyan gyatsts'esıb vüqqə. Hasre məxüd ixhecen, zı içeeşine sang'ı'k'le eyhesın: „Hucoona ixhes, zas yiğne parçeençe ulyoğasın xhyan hele“. 44 Məng'eeyid zak'le „Ğunad ulyoğe, yiğne devabışisıd hark'ın, gyatsts'esva“ uvheene, mana içiy yizde xərıng'une dixes Rəbbee g'əyxı'na xhunaşşe yixhecen». 45 Zı yik'ee düə hav'u ç'əvxha deşdiy, sayır Rivq'a mıgal parç ana qarı, xhyan gyatsts'es giyç'u. Zı məng'ı'k'le uvhuyn: «Hucoona ixhes, zas xhyan hele». 46 Məng'ee zarada mıgayle parç gyaqqı, uvhuyn: «Ğu ulyoğe, zı hark'ın, yiğne devabışisıd xhyan heles». Zınad ulyodğuyn, məng'eeyid yizde devabışis huvu. 47 Zı məng'ı'ke qiyghıniyn: «Ğu şavna yişne vor?» Məng'ee zas alidghıniy quvu: «Milkee Naxorus uxuyne Betuelyna yiş zı vorna». Zınad məng'ı'ne quşelqayiy guçaaşilqa ı'mər qı'ı. 48 Zı qiyğar q'aratsabışil gyu'ur, Rəbbis şukur hav'u. Mang'vee zı q'omançecar yizde xərıng'une çocune xaaqa qarı. Rəbbee zı yizde xərıng'une dixes çocuna neva hee'eceva məxüd hı'ı. 49 Şu həşde zak'le eyhe, şos yizde xərıng'us yugvalla, qopkuvalla haa'as vukkannane? Şu zak'le man eyhe, zak'led ha'asın ats'a ixhes.
50 Lavaneeyiy Betuelee mang'us inəxdın alidghıniy qele:
– Man Rəbbike ıxhayn kar vod. Şalqa ho'ovaye de'eşvaye uvhiy gexha deş. 51 Haane Rivq'a yiğne ögiyl vor, manar alyart'u, hoora. Rəbbee uvhiyn xhinnee, yiğne xərıng'une dixes xhunaşşe yixhecen.
52 İbrıhımne həmbalık'le manbışe eyhenbı g'ayxhımee, mana Rəbbis ç'iyelqame k'yoyzarna. 53 Həmbalee tanalqan karbı, k'ınəəğəbı, nuk'rabı qığı'ı, Rivq'ays hele. Məng'ı'ne çocusud, yedisıd gıranın karbı helenbı. 54 Mang'veeyiy cune insanaaşe otxhun-ulyodğu, xəm maa g'aaha. Miç'eeb oza qeepxhayng'a, həmbalee eyhen:
– Zı yizde xərıng'usqa yəqqı'l he'e.
55 İçiyne çoceeyiy yedee eyhen:
– Hasre içiy şakasana yits'ılle yiğnaxheeyir eexvecen, qiyğa iyeek'an.
56 Həmbalee manbışik'le eyhen:
– Rəbbee zas yəq aaqımee, zı ıqmaqqa. Hasre yizde xərıng'usqa hixharas.
57 Manbışe eyhen:
– Hiyeesre içiy qeet'alas, cen ghal g'ayxhes.
58 Rivq'a qort'ul, məng'ı'ke qiyghanan:
– Ğu ing'uka əlyhəənane?
Məng'eeyid «Əlyhəənava» eyhe.
59 Manbışe Rivq'a, məng'ı'ka ileekana, İbrıhımna həmbal, mang'ukan insanar yəqqı'l aa'a. 60 Rivq'ays xayir-düə huvu, eyhen:
– Yişda yiçu, aazırne,
yits'ne aazırne uşağıs yed yixhena!
Hasre yiğne nasılene ögiyl
duşmanaaşine şaharbışin akkabı hı'ğəkkaranbı!
61 Rivq'ayiy məng'ı'n həmbal zəiyfabı devabışil aleepxı, İbrıhımne həmbalıka avayk'ananbı. Məxür İbrıhımna həmbal Rivq'a ana ayk'anna.
62 I'saq' Beer-Laxay-Roi eyhene cigeençe qarayle, mana Negevee axva. 63 Exha qexhemee, I'saq' çolune suralqa ayk'an. Mang'vee vuk'ul ooqa qav'umee, devabı qöö g'ece. 64 Rivq'a vuk'ul ooqa qav'u, I'saq' g'acumee, mana devayle geeç'ena. 65 Məng'ee İbrıhımne həmbalıke qiyghanan:
– Yişde ögilqava çoleeqa arına ina insan vuşune?
Həmbalee eyhen:
– Mana yizda xərna vor.
Manke kalağay alyapt'ı, məng'ee vuk'lelqa abaççe. 66 Həmbalee vuk'lelqa qadıyne gırgınçina gaf I'saq'ıs haa'a. 67 I'saq'ee Rivq'a cuna yed, Sarra, yeexhene çadıreeqa qiykekka, məng'ı'ke cus xhunaşşe hee'e. I'saq'ıs mana geer yikkiykan, cuna yed qiyk'uyle qiyğa məng'ee mang'us yik'bı hele.
* 24:22 sa beqa: 6 gramm vob. † 24:22 yits'ılle şekel: 115 gramm vob.