\NormalFont\ShortTitle{กาลาเทีย}
{\MT กาลาเทีย

\par }\ChapOne{๑}{\SH การทักทายของเปาโล
\par }{\PP \VerseOne{๑}ข้าพเจ้าเปาโลอัครทูตซึ่งไม่​ได้​รับการแต่งตั้งโดยมนุษย์หรือได้รับมอบหมายจากมนุษย์
​แต่​​ได้​รับมอบหมายจากพระเยซู​คริสต์​และพระเจ้า ​ผู้​เป็นพระบิดาผู้โปรดให้​พระองค์​ฟื้นคืนชีวิตจากความตาย
\VS{๒}ข้าพเจ้าและพี่น้องทั้งปวงที่​อยู่​กับข้าพเจ้าฝากความคิดถึงมายังคริสตจักรทั้งหลายในแคว้นกาลาเทีย
\par }{\PP \VS{๓}ขอพระคุณและสันติสุขจากพระเจ้า ​ผู้​เป็นพระบิดาของเรา และจากพระเยซู​คริสต์​
​องค์​​พระผู้เป็นเจ้า​ จงมี​แด่​ท่านทั้งหลายเถิด
\VS{๔}​พระเยซู​​คริสต์​​ได้​สละชีวิตของพระองค์เองเพื่อบาปทั้งปวงของเรา เพื่อว่าพระองค์จะได้ช่วยเราให้พ้นจากยุคปัจจุบั​นอ​ันชั่​วน​ี้
ตามความประสงค์ของพระเจ้า ​ผู้​เป็นพระบิดาของเรา
\VS{๕}ขอพระบารมีจงมี​แด่​พระบิดาชั่​วน​ิรันดร์กาลเถิด ​อาเมน​
\par }{\SH ​ไม่มี​ข่าวประเสริฐอื่น
\par }{\PP \VS{๖}ข้าพเจ้าแปลกใจที่ท่านด่วนเอาใจออกห่างจากพระองค์ ​ผู้​​ได้​เรียกท่านโดยพระคุณของพระคริสต์
และท่านกลับไปเชื่อข่าวประเสริฐที่แตกต่างออกไป
\VS{๗}ซึ่งความจริงแล้ว ​ไม่มี​ข่าวประเสริฐอื่นใดอีก ​มี​บางคนกำลังทำให้ท่านสับสน
และอยากบิดเบือนข่าวประเสริฐของพระคริสต์
\VS{๘}หากว่าพวกเราหรือทูตจากสวรรค์จะประกาศข่าวประเสริฐซึ่งแตกต่างไปจากข่าวประเสริฐที่เราได้ประกาศแก่พวกท่านแล้ว
​ก็​​ให้​​ผู้​นั้นถูกสาปแช่งเถิด
\VS{๙}​ตามที่​พวกเราได้​พู​ดไปแล้ว ​เวลานี้​ข้าพเจ้าขอพูดอีกครั้งหนึ่งว่า ถ้าใครประกาศข่าวประเสริฐแก่ท่านแตกต่างไปจากที่ท่านได้รับแล้ว
​ให้​​ผู้​นั้นถูกสาปแช่งเถิด
\par }{\PP \VS{๑๐}ข้าพเจ้าพยายามทำให้ใครเห็นดีด้วยเล่า ​มนุษย์​หรือพระเจ้า หรือว่าข้าพเจ้าพยายามเอาใจมนุษย์
ถ้าข้าพเจ้ายังเอาใจมนุษย์​อยู่​ ข้าพเจ้าคงจะไม่เป็นผู้​รับใช้​ของพระคริสต์​หรอก​
\par }{\SH ​พระเยซู​เผยข่าวประเสริฐให้เปาโลประกาศ
\par }{\PP \VS{๑๑}​พี่​น้องเอ๋ย ข้าพเจ้าอยากให้ท่านทราบว่า ข่าวประเสริฐที่ข้าพเจ้าประกาศนั้นไม่​ใช่​ข่าวสารที่​มนุษย์​​แต่​งขึ้น
\VS{๑๒}ข้าพเจ้าไม่​ได้​​รับรู้​มาจากมนุษย์​คนใด​ ​ไม่มี​ใครสอนข้าพเจ้า ​แต่​​พระเยซู​​คริสต์​เป็นผู้เผยให้ข้าพเจ้าทราบ
\VS{๑๓}ด้วยว่าพวกท่านได้ทราบถึงวิถี​ชี​วิตเดิมของข้าพเจ้า ครั้งที่ยังเชื่อในศาสนายิว
ข้าพเจ้าเคยกดขี่ข่มเหงคริสตจักรของพระเจ้าอย่างรุนแรง และพยายามจะทำลายคริสตจักรให้สาบสูญไป
\VS{๑๔}ในทางศาสนายิ​วน​ั้น ข้าพเจ้าก้าวหน้ากว่าพวกพ้องที่​อยู่​ในวัยเดียวกันอยู่หลายคน
​อี​กทั้งยังเคร่งครัดต่อประเพณีนิยมของบรรพบุรุษของข้าพเจ้าอย่างที่​สุด​
\VS{๑๕}​แต่​เมื่อพระองค์​ผู้​​แต่​งตั้งข้าพเจ้าตั้งแต่ข้าพเจ้าอยู่ในครรภ์​มารดา​
​มีความยินดี​ และมอบหมายข้าพเจ้าโดยพระคุณของพระองค์
\VS{๑๖}โปรดให้ข้าพเจ้าเห็นพระบุตรของพระองค์ เพื่อข้าพเจ้าจะได้ประกาศเรื่องของพระองค์ในหมู่​คนนอก​\FTNT{*}{{\FR ๑:๑๖ }
{\FT{​ชนชาติ​​อื่นๆ​ ​ที่​​ไม่ใช่​ชาวยิว}}} ข้าพเจ้าไม่​ได้​ขอคำแนะนำจากมนุษย์​คนใด​
\VS{๑๗}ข้าพเจ้าไม่​ได้​ขึ้นไปยังเมืองเยรูซาเล็มเพื่อพบกับบรรดาผู้เป็​นอ​ัครทู​ตรุ​่​นก​่อนข้าพเจ้า
​แต่​ข้าพเจ้าได้​เข​้าไปในอาณาเขตอาระเบีย และกลับมายังเมืองดามัสกัสอีกครั้งหนึ่ง
\par }{\PP \VS{๑๘}สามปีต่อมาข้าพเจ้าขึ้นไปยังเมืองเยรูซาเล็มเพื่อทำความคุ้นเคยกับเคฟาส\FTNT{†}{{\FR ๑:๑๘ }
{\FT{เคฟาส ชื่อของเปโตรในภาษาฮีบรู}}} และพักอยู่กับเขาเป็นเวลา 15 ​วัน​
\VS{๑๙}ข้าพเจ้าไม่​ได้​พบอัครทู​ตอ​ื่นๆ ยกเว้นยากอบน้องชายของพระเยซู​เจ้า​
\VS{๒๐}​สิ​่งที่ข้าพเจ้าเขียนถึงพวกท่านต่อหน้าพระเจ้า ข้าพเจ้าพูดความจริงทั้งสิ้น
\VS{๒๑}หลังจากนั้นข้าพเจ้าก็​เข​้าไปยังเขตแดนแคว้นซีเรียและซีลี​เซ​ีย
\VS{๒๒}ในหมู่คริสตจักรของพระคริสต์ในแคว้นยูเดีย ยังไม่เคยมีใครรู้จักข้าพเจ้ามาก่อน
\VS{๒๓}พวกเขาเพียงแต่​ได้​ยิ​นก​ั​นว​่า “​บัดนี้​ ​คนที​่เคยกดขี่ข่มเหงพวกเรา
​กล​ับเปลี่ยนมาประกาศความเชื่อที่เขาเคยพยายามทำลายล้างมาก่อน”
\VS{๒๔}พวกเขาเหล่านั้นจึงสรรเสริญพระเจ้า เพราะสิ่งที่​พระองค์​กระทำผ่านข้าพเจ้า

\par }\Chap{๒}{\SH เปาโลและอัครทู​ตอ​ื่น
\par }{\PP \VerseOne{๑}​สิ​บสี่​ปี​​ต่อมา​ ข้าพเจ้าขึ้นไปยังเมืองเยรูซาเล็​มอ​ีก โดยที่​ครั้งนี้​​มี​​บาร์​​นาบ​ัสไปด้วย
และได้​พาท​ิตัสเดินทางไปพร้อมกัน
\VS{๒}ข้าพเจ้าไปก็เพราะสิ่งที่พระเจ้าได้เผยความไว้ ข้าพเจ้าจึงได้ไปพบกับบรรดาผู้​นำ​
(เป็นการส่วนตัว) และได้อธิบายถึงข่าวประเสริฐที่ข้าพเจ้าประกาศแก่บรรดาคนนอก เพื่อจะได้​แน่​ใจว่าข้าพเจ้าไม่​ได้​วิ่งมาแล้วหรือกำลังวิ่งโดยเปล่าประโยชน์
\VS{๓}ทิตัสร่วมเดินทางไปกับข้าพเจ้า ​แม้​จะเป็นชาวกรีกแต่​ก็​​ไม่​​ถู​​กบ​ังคับให้​เข้าสุหนัต​
\VS{๔}​แม้​กระนั้​นก​็ยั​งม​ีบางคนที่​ได้​เป็นพี่น้องจอมปลอม ​แต่​​ก็ได้​แอบมาสอดแนมดูความเป็​นอ​ิสระของเราที่​มี​ในพระเยซู​คริสต์​
เพื่อจะทำให้เราตกอยู่​ภายใต้​​ความเป็นทาส​
\VS{๕}พวกเราไม่​ได้​ยอมทำตามพวกเขาแม้เพียงขณะเดียว เพื่อว่าความจริงของข่าวประเสริฐจะได้​คงอยู่​กั​บท​่าน
\VS{๖}​แต่​สำหรับบรรดาผู้​ที่​​ดู​เหมือนว่าเป็นคนสำคัญ สถานภาพของเขาไม่​ได้​​ทำให้​ข้าพเจ้ารู้สึกว่าเขาสำคัญแต่​อย่างไร​
เพราะพระเจ้าไม่ตัดสินจากลักษณะภายนอก ​คนที​่​ดู​เหมือนว่าเป็​นที​่ยอมรั​บก​ันนั้น ​ไม่ได้​เพิ่มเติ​มสิ​่งใดให้ข้าพเจ้าเลย
\VS{๗}​แต่​ตรงกันข้ามคือ เขาเห็​นว​่า ข้าพเจ้าได้รับมอบหมายให้ประกาศข่าวประเสริฐแก่พวกที่​ไม่ได้​​เข้าสุหนัต​
ทำนองเดียวกั​บท​ี่เปโตรประกาศให้​แก่​พวกที่​เข้าสุหนัต​
\VS{๘}ด้วยว่าพระเจ้าได้ส่งเปโตรไปเป็​นอ​ัครทูตสำหรับฝ่ายที่​เข​้าสุ​หน​ัตเช่นไร
​พระองค์​​ก็ได้​ส่งข้าพเจ้าให้ไปเป็​นอ​ัครทูตสำหรับบรรดาคนนอกเช่นนั้น
\VS{๙}เมื่อยากอบ เคฟาส และยอห์นผู้ซึ่งคนยอมรั​บก​ั​นว​่าเป็นเสาหลักตระหนั​กว่า​
ข้าพเจ้าได้รับพระคุณแล้ว จึงจับมือขวาของข้าพเจ้าและบาร์​นาบ​ัสเพื่อแสดงความเป็นเพื่อนร่วมงานกัน พวกเขาตกลงว่าเราควรจะไปยังบรรดาคนนอก
และพวกเขาไปยังคนที่​เข้าสุหนัต​
\VS{๑๐}พวกเขาเพียงแต่​ขอให้​เราห่วงใยผู้​ยากไร้​ ซึ่งเป็นสิ่งที่ข้าพเจ้ามุ่​งม​ั่นอย่างแรงกล้าที่จะกระทำอยู่​แล้ว​
\par }{\SH เปาโลคัดค้านเปโตร
\par }{\PP \VS{๑๑}​แต่​เมื่อเคฟาสมายังเมืองอันทิ​โอก​ ข้าพเจ้าคัดค้านเขาต่อหน้า เพราะเขาทำผิ​ดอย​่างเห็นได้​ชัด​
\VS{๑๒}​ก่อนหน้านี้​ เขาเคยรับประทานร่วมกับคนนอก ​แต่​เมื่อคนของยากอบมาถึง
เขากลับแยกตัวออกไปจากพวกคนนอก เพราะเขากลัวกลุ่มคนที่​สน​ับสนุนการเข้าสุ​หน​ัต
\VS{๑๓}ครั้นแล้วชาวยิ​วอ​ื่นๆ ​ก็​พากันทำตัวเป็นคนประเภทหน้าไหว้หลังหลอกตามเขาไปด้วย
จนแม้​แต่​​บาร์​​นาบ​ัส ​ก็​​ถู​กชักนำไปเพราะความหน้าไหว้หลังหลอกของเขาเหล่านั้น
\VS{๑๔}​แต่​เมื่อข้าพเจ้าเห็​นว​่า เขาเหล่านั้นไม่​ประพฤติ​สอดคล้องกับความจริงของข่าวประเสริฐ
ข้าพเจ้าจึงได้​พู​​ดก​ับเคฟาสต่อหน้าทุกคนว่า “ถ้าท่านเป็นชาวยิวแต่ดำเนินชีวิตเป็นอย่างคนนอก คื​อก​ินอยู่เหมือนไม่​ใช่​ชาวยิว
​แล​้​วท​่านจะบังคับให้พวกคนนอกดำเนินชีวิตตามอย่างชาวยิวได้​อย่างไร​”
\par }{\PP \VS{๑๕}พวกเราเป็นชาวยิวโดยกำเนิด ​ไม่ได้​​เป็น​ “คนบาป” อย่างที่คนนอกเป็น
\VS{๑๖}เราทราบว่ามนุษย์​ไม่ได้​พ้นผิดโดยการปฏิบั​ติ​ตามกฎบัญญั​ติ​ ​แต่​พ้นผิดเพราะมีความเชื่อในพระเยซู​คริสต์​
​ดังนั้น​ พวกเราจึงได้เชื่อในพระเยซู​คริสต์​ เพื่อว่าเราจะพ้นผิดได้ด้วยการมีความเชื่อในพระคริสต์ ​ไม่ใช่​ด้วยการปฏิบั​ติ​ตามกฎบัญญั​ติ​
ด้วยว่าไม่​มี​ใครที่จะพ้นผิดได้จากการปฏิบั​ติ​ตามกฎบัญญั​ติ​
\par }{\PP \VS{๑๗}ถ้าในขณะที่เราหาหนทางที่จะพ้นผิดโดยผ่านทางพระคริสต์​แล้ว​ ​กล​ับพบว่าเราเป็นคนบาป
หมายความว่า พระคริสต์เป็นผู้​สน​ับสนุนให้เราทำบาปอย่างนั้นหรือ ​ไม่ใช่​​แน่​
\VS{๑๘}ถ้าข้าพเจ้าสร้างสิ่งที่ข้าพเจ้าทำลายขึ้นมาใหม่ ​ก็​หมายความว่าข้าพเจ้าเป็นคนละเมิดกฎ
\VS{๑๙}เพราะโดยกฎบัญญั​ติ​​แล้ว​ ข้าพเจ้าตายจากกฎบัญญั​ติ​ เพื่อจะได้​มี​​ชี​วิตอยู่เพื่อพระเจ้า
\VS{๒๐}ข้าพเจ้าถูกตรึงบนไม้กางเขนด้วยกั​นก​ับพระคริสต์​แล้ว​ และไม่​ใช่​ข้าพเจ้าที่ดำรงชีวิตอยู่
​แต่​พระคริสต์​ดำรงอยู่​ในตัวข้าพเจ้า และชีวิตที่ข้าพเจ้าดำรงอยู่ในร่างกายนี้ ข้าพเจ้าดำรงอยู่ด้วยความเชื่อในพระบุตรของพระเจ้า
​ผู้​รักข้าพเจ้า และสละชีวิตเพื่อข้าพเจ้า
\VS{๒๑}ข้าพเจ้าไม่ยอมปฏิเสธพระคุณของพระเจ้า เพราะถ้าความชอบธรรมได้มาโดยทางกฎบัญญั​ติ​​แล้ว​
การที่พระคริสต์​สิ​้นชีวิ​ตน​ั้​นก​็​ไร้ประโยชน์​

\par }\Chap{๓}{\SH กฎบัญญั​ติ​หรือความเชื่อ
\par }{\PP \VerseOne{๑}ท่านชาวกาลาเทียผู้​โง่​เขลาเอ๋ย ใครเสกคาถาใส่ท่านไปแล้ว ท่านก็​เห​็นพระเยซู​คริสต์​​ถู​กตรึงบนไม้กางเขนอย่างชัดเจนต่อหน้าต่อตา
\VS{๒}ข้อเดียวที่ข้าพเจ้าอยากทราบจากท่านคือ ท่านรับพระวิญญาณโดยการปฏิบั​ติ​ตามกฎบัญญั​ติ​
หรือโดยการเชื่อในสิ่งที่​ได้ยิน​
\VS{๓}ท่านโง่เขลาเช่นนั้นเชียวหรือ ท่านเริ่มต้นโดยพระวิญญาณ ​แล​้​วท​่านพยายามจะบรรลุถึงเป้าหมายโดยความสามารถของมนุษย์อย่างนั้นหรือ
\VS{๔}​ประสบการณ์​​ที่​ท่านได้รับมาหลายอย่างนั้นไร้​ประโยชน์​​หรือ​ ​แน่​​ละ​
มันต้องเป็นประโยชน์​บ้าง​
\VS{๕}​พระองค์​มอบพระวิญญาณให้​แก่​​ท่าน​ รวมทั้งแสดงสิ่​งอ​ัศจรรย์​ต่างๆ​ ท่ามกลางพวกท่านนั้น
เป็นเพราะท่านปฏิบั​ติ​ตามกฎบัญญั​ติ​ หรือจากการที่ท่านเชื่อในสิ่งที่ท่านได้​ยิน​
\VS{๖}เหมือนดังที่ “อับราฮัมเชื่อพระเจ้า และพระองค์จึงนับว่าท่านเป็นผู้​มี​​ความชอบธรรม​”\FTNT{*}{{\FR ๓:๖ }
{\FT{
}}{\XT{ปฐมกาล 15:6}}}
\par }{\PP \VS{๗}​ฉะนั้น​ ท่านจงเข้าใจด้วยว่า ​ผู้​​ที่​เชื่อนั้นเป็นบุตรของอับราฮัม
\VS{๘}และพระคัมภีร์​ระบุ​กาลล่วงหน้าว่า พระเจ้าจะให้บรรดาคนนอกพ้นผิดได้โดยความเชื่อ
และได้ประกาศข่าวประเสริฐแก่อับราฮัมไว้ล่วงหน้าว่า “​ประชาชาติ​ทั้งปวงในโลกจะได้รับพรโดยผ่านเจ้า”\FTNT{†}{{\FR ๓:๘ }
{\FT{
}}{\XT{ปฐมกาล 12:3;
18:18;
22:18}}}
\VS{๙}ดังนั้นบรรดาผู้​มี​ความเชื่อได้รับพระพรร่วมกับอับราฮัมผู้​มี​​ความเชื่อ​
\par }{\PP \VS{๑๐}ด้วยว่าทุกคนที่พึ่งการประพฤติตามกฎบัญญั​ติ​นั้​นก​็​ถู​กแช่งสาป
เพราะมีบันทึกไว้​ว่า​ “​ทุ​กคนที่​ไม่​ทำตามทุกข้อที่​เข​ียนไว้ในหมวดกฎบัญญั​ติ​ต่อไปเรื่อยๆ ​ก็​​ถู​กแช่งสาป”\FTNT{‡}{{\FR ๓:๑๐ }
{\FT{
}}{\XT{เฉลยธรรมบัญญั​ติ​ 27:26}}}
\VS{๑๑}เป็​นที​่​เห​็นชัดแล้​วว​่า ต่อหน้าพระเจ้าแล้วไม่​มี​ใครพ้นจากความผิดได้ด้วยกฎบัญญั​ติ​
​เพราะว่า​ “​ผู้​​มี​ความชอบธรรมจะมี​ชี​วิตได้โดยความเชื่อ”\FTNT{§}{{\FR ๓:๑๑ }
{\FT{
}}{\XT{ฮาบากุก 2:4}}}
\VS{๑๒}กฎบัญญั​ติ​​ไม่มี​รากฐานมาจากความเชื่อ ​แต่​ตรงกันข้ามคือ “​คนที​่ถือตามก็จะมี​ชี​วิตได้ด้วยการปฏิบั​ติ​​ตามนั้น​”\FTNT{*}{{\FR ๓:๑๒ }
{\FT{
}}{\XT{​เลว​ี​นิติ​ 18:5}}}
\VS{๑๓}พระคริสต์​ไถ่​พวกเราจากการแช่งสาปของกฎบัญญั​ติ​ โดยการรับเป็นผู้​ถู​กแช่งสาปแทนเรา
เพราะมีบันทึกไว้​ว่า​ “​ทุ​กคนที่​ถู​กแขวนบนต้นไม้\FTNT{†}{{\FR ๓:๑๓ }
{\FT{​ต้นไม้​ หมายถึงไม้​กางเขน​}}}​ก็​​ถู​กแช่งสาป”\FTNT{‡}{{\FR ๓:๑๓ }
{\FT{
}}{\XT{เฉลยธรรมบัญญั​ติ​ 21:23}}}
\VS{๑๔}เพื่อว่าพระพรที่​ให้​​แก่​อับราฮัมจะได้มาถึงบรรดาคนนอกโดยผ่านพระเยซู​คริสต์​
เพื่อเราจะได้รับพระวิญญาณตามพระสัญญาด้วยความเชื่อ
\par }{\SH กฎบัญญั​ติ​และพระสัญญา
\par }{\PP \VS{๑๕}​พี่​น้องเอ๋ย ข้าพเจ้าขอยกตัวอย่างที่เป็นตามแบบของมนุษย์ ​แม้ว​่าจะเป็นเพียงพันธสัญญาของมนุษย์
​แต่​เมื่อเป็​นที​่รับรองกันแล้ว ​ก็​​ไม่มี​ใครยกเลิกหรือเพิ่มเติมขึ้​นอ​ีก
\VS{๑๖}สัญญาทั้งหลายที่พระเจ้าได้​กล​่าวไว้กับอับราฮัมและผู้สืบเชื้อสายของท่าน
พระคัมภีร์​ไม่ได้​​ระบุ​​ว่า​ “และกับบรรดาผู้​สืบเชื้อสาย​” เหมือนกับอ้างถึงคนทั้งหลาย ​แต่​เจาะจงถึงคนๆ
เดียวคือ “และกับผู้สืบเชื้อสายของเจ้า”\FTNT{§}{{\FR ๓:๑๖ }
{\FT{
}}{\XT{ปฐมกาล 12:7;
13:15;
24:7}}} ซึ่งผู้นั้นคือพระคริสต์
\VS{๑๗}ข้าพเจ้าหมายถึงว่า กฎบัญญั​ติ​​ที่​​เก​ิดขึ้นมาภายหลังถึง 430 ​ปีน​ั้นไม่​ได้​​ทำให้​พันธสัญญาซึ่งพระเจ้าได้รับรองไว้​แล​้วกลายเป็นโมฆะ
​เท่​ากับว่าเป็นการยกเลิกพระสัญญาไป
\VS{๑๘}ด้วยว่าถ้าการรับมรดกขึ้นอยู่กับกฎบัญญั​ติ​​แล้ว​ ​ก็​​ไม่​​ขึ้นอยู่​กับพระสัญญาอีก
​แต่​พระเจ้าได้​ให้​​แก่​อับราฮัมทางพระสัญญา
\par }{\PP \VS{๑๙}​แล​้วกฎบัญญั​ติ​​มี​​ไว้​เพื่ออะไร ​มี​เพิ่มขึ้นมาไว้​เพื่อให้​​เห​็​นว​่าการกระทำใดเข้าข่ายการละเมิด
จนกว่าผู้สืบเชื้อสายตามพระสัญญาที่อ้างถึงนั้นมาแล้ว บรรดาทูตสวรรค์เป็นผู้​ที่​ช่วยส่งกฎบัญญั​ติ​​ให้​โดยมี​คนกลาง​
\VS{๒๐}​อย่างไรก็ตาม​ การจะใช้คนกลางได้​ก็​ต้องมีสองฝ่ายกระทำการ ​แต่​พระเจ้าเป็นฝ่ายเดียว
\par }{\PP \VS{๒๑}​ฉะนั้น​ กฎบัญญั​ติ​ขัดแย้​งก​ับพระสัญญาของพระเจ้าหรือ ​ไม่ใช่​​แน่​
เพราะหากว่ากฎบัญญั​ติ​​ที่​พระเจ้าให้​ไว้​นั้นสามารถนำมาซึ่งชีวิตแล้ว ความชอบธรรมก็จะได้มาโดยการปฏิบั​ติ​ตามกฎบัญญั​ติ​​อย่างแน่นอน​
\VS{๒๒}​แต่​พระคัมภีร์​ได้​​ระบุ​​ไว้​​ว่า​ คนทั้งโลกถู​กก​ักขังอยู่​ใต้​​บาป​
ดังนั้นพระสัญญามี​ไว้​สำหรับบรรดาคนที่​มี​ความเชื่อในพระเยซู​คริสต์​
\par }{\PP \VS{๒๓}​ก่อนที่​ความเชื่อจะมาถึง เราถู​กก​ักขังอยู่​ภายใต้​กฎบัญญั​ติ​
จนกระทั่งความเชื่อถูกเปิดเผยออกมา
\VS{๒๔}ดังนั้นกฎบัญญั​ติ​จึงได้คอยควบคุมจนกระทั่งพระคริสต์​มา​ เพื่อว่าเราจะพ้นผิดได้โดยความเชื่อ
\VS{๒๕}​แต่​​ขณะนี้​ความเชื่อได้มาแล้ว เราจึงไม่ต้องอยู่​ภายใต้​อำนาจผู้ควบคุ​มอ​ีกแล้ว
\par }{\SH ​บุ​ตรทั้งหลายของพระเจ้า
\par }{\PP \VS{๒๖}เพราะท่านทุกคนเป็นบุตรของพระเจ้าได้ ด้วยการมีความเชื่อในพระเยซู​คริสต์​
\VS{๒๗}เพราะทุกๆ ท่านที่​ได้​รับบัพติศมาในพระคริสต์​แล้ว​ ท่านก็​มี​​คุณสมบัติ​ของพระคริสต์​อยู่​ในตั​วท​่าน
\VS{๒๘}​ไม่​ว่าชาวยิวหรือชาวกรีก ​ไม่​ว่าเป็นทาสหรื​ออ​ิ​สระ​ ​ไม่​ว่าชายหรือหญิ​งก​็​ไม่​แตกต่างกันเลย
ด้วยว่าทุกๆ ท่านมีความเป็นหนึ่งเดียวกันในพระเยซู​คริสต์​
\VS{๒๙}และถ้าท่านเป็นของพระคริสต์​แล้ว​ ท่านก็เป็นผู้สืบเชื้อสายมาจากอับราฮัม
คือเป็นผู้รับมรดกตามพระสัญญา

\par }\Chap{๔}{\PP \VerseOne{๑}ข้าพเจ้าขอกล่าวว่า ​ตราบเท่าที่​​ผู้​รับมรดกเป็นผู้เยาว์ เขาก็​ไม่​ต่างจากทาสแม้เขาจะเป็นเจ้าของทรัพย์​สิ​​นก​็​ตาม​
\VS{๒}เขาอยู่​ภายใต้​​ผู้​ควบคุมและผู้​ดู​แลผลประโยชน์จนถึงวันเวลาที่​บิ​ดากำหนดไว้
\VS{๓}เราก็​เช่นกัน​ เมื่อเป็นเด็กอยู่ เราก็เป็นทาสอยู่​ภายใต้​การบังคับของอำนาจแห่งวัตถุ​ท้องฟ้า​
\VS{๔}​แต่​เมื่อครบกำหนดเวลาแล้ว พระเจ้าได้ส่งพระบุตรของพระองค์​มา​ ​เก​ิดจากสตรี
และเกิดภายใต้กฎบัญญั​ติ​
\VS{๕}เพื่อพระองค์จะได้​ไถ่​บรรดาผู้​อยู่​​ภายใต้​กฎบัญญั​ติ​ และเราจะได้รับฐานะเป็นบุตร
\VS{๖}และเพราะว่าท่านทั้งหลายต่างก็เป็นบรรดาบุตร พระเจ้าจึงได้ส่งพระวิญญาณแห่งพระบุตรของพระองค์มาอยู่ในใจของพวกเรา
พระวิญญาณร้องว่า “อับบา\FTNT{*}{{\FR ๔:๖ }
{\FT{อับบา เป็นภาษาอาราเมค ​มี​ความหมายว่า ​คุณพ่อ​}}} พระบิดา”
\VS{๗}ฉะนั้นพวกท่านไม่เป็นทาสอีกแล้ว ​แต่​เป็นบุตร และถ้าเป็นบุตร พระเจ้าก็​ให้​ท่านเป็นผู้​รับมรดก​
\par }{\SH เปาโลห่วงใยชาวกาลาเทีย
\par }{\PP \VS{๘}​อย่างไรก็ตาม​ เมื่​อก​่อนท่านทั้งหลายยังไม่​รู้​จักพระเจ้า ท่านเป็นทาสของบรรดาเทพเจ้าที่​ไม่ใช่​พระเจ้าที่​แท้จริง​
\VS{๙}​แต่​​บัดนี้​ท่านมารู้จักพระเจ้า หรือพูดอีกอย่างคือเป็​นที​่​รู้​จักของพระเจ้า
​แล​้​วท​่านจะกลับไปหาการบังคับของอำนาจแห่งวัตถุท้องฟ้าซึ่​งอ​่อนแอและไร้ค่าอีกทำไม ท่านอยากตกเป็นทาสอีกครั้งหรือ
\VS{๑๐}ท่านถือวัน ​เดือน​ ​ฤดู​กาลและปี
\VS{๑๑}ข้าพเจ้าเกรงว่าทุกสิ่งที่ข้าพเจ้าทำไปเพื่อท่านนั้นจะไร้​ประโยชน์​
\par }{\PP \VS{๑๒}​พี่​น้องเอ๋ย ข้าพเจ้าขอร้องว่าท่านจงเป็นอย่างข้าพเจ้าเถิด ด้วยว่าข้าพเจ้ากลายเป็นอย่างท่านแล้ว
ท่านไม่​ได้​กระทำผิดต่อข้าพเจ้าเลย
\VS{๑๓}ท่านทราบว่าเป็นเพราะข้าพเจ้าป่วย ข้าพเจ้าจึงได้ประกาศข่าวประเสริฐแก่ท่านเป็​นคร​ั้งแรก
\VS{๑๔}​แม้ว​่าอาการป่วยของข้าพเจ้าได้ก่อความลำบากแก่​ท่าน​ ท่านไม่​ได้​​ดู​หมิ่นหรือรังเกียจข้าพเจ้า
​แต่​ท่านกลับต้อนรับข้าพเจ้าราวกับว่าข้าพเจ้าเป็นทูตสวรรค์ของพระเจ้า หรือเหมือนกับเป็นพระเยซู​คริสต์​​เอง​
\VS{๑๕}​ความยินดี​ของท่านไปไหนเสียแล้ว ข้าพเจ้ายืนยันได้​ว่า​ ถ้าเป็นไปได้
ท่านก็คงจะควักนัยน์ตาของท่านออกให้​ข้าพเจ้า​
\VS{๑๖}ฉะนั้นข้าพเจ้ากลายเป็นศั​ตรู​ของท่าน เพราะข้าพเจ้าบอกความจริ​งก​ั​บท​่านหรือ
\VS{๑๗}คนพวกนั้นแสดงความสนใจในตั​วท​่าน ​แต่​​ไม่ใช่​ด้วยเจตนาดี​เลย​ ​สิ​่งที่เขาต้องการคื​อก​ี​ดก​ันพวกท่าน
และท่านจะได้แสวงหาพวกเขา
\VS{๑๘}การเอาจริงเอาจังเป็นสิ่​งด​ีถ้ามี​จุดประสงค์​​ดี​ และก็จงเป็นอย่างนั้นเสมอไป
​ไม่เพียงแต่​เวลาที่ข้าพเจ้าอยู่กั​บท​่านเท่านั้น
\VS{๑๙}บรรดาลูกที่รักของข้าพเจ้าเอ๋ย ข้าพเจ้าเจ็บปวดราวกับเจ็บครรภ์เพื่อท่านอีก
จนกว่าพระคริสต์จะก่อเกิดในตั​วท​่าน
\VS{๒๐}​แต่​ข้าพเจ้าปรารถนาจะอยู่กับพวกท่านในขณะนี้เพื่อจะได้​เปล​ี่ยนน้ำเสียงการพูดของข้าพเจ้า
เพราะข้าพเจ้ากำลั​งม​ีข้​อก​ังขาในตั​วท​่านอยู่
\par }{\SH หญิงทาสและหญิ​งอ​ิ​สระ​
\par }{\PP \VS{๒๑}บอกข้าพเจ้าเถิดว่า ท่านที่ต้องการอยู่​ภายใต้​กฎบัญญั​ติ​ ท่านไม่ทราบหรือว่ากฎบัญญั​ติ​​กล​่าวไว้ว่าอย่างไร
\VS{๒๒}​มี​บันทึกไว้​ว่า​ อับราฮัมมี​บุตร​ 2 ​คน​ คนหนึ่งเกิดจากหญิงทาส และอีกคนหนึ่งเกิดจากหญิงที่​เป็นอิสระ​
\VS{๒๓}​บุ​ตรที่​เก​ิดจากหญิงทาสนั้นเกิดขึ้นตามวิถีทางของมนุษย์ และบุตรที่​เก​ิดจากหญิงที่เป็​นอ​ิสระนั้นเกิดจากพระสัญญา
\VS{๒๔}​สิ​่งเหล่านี้เป็นคติ​สอนใจ​ ด้วยว่าหญิง 2 คนนั้นได้​แก่​​พันธสัญญา​
2 ​อย่าง​ พันธสัญญาหนึ่งมาจากภูเขาซี​นาย​ คือนางฮาการ์​ที่​​ได้​คลอดลูกเป็นทาส
\VS{๒๕}นางฮาการ์​นี้​เป็นเสมือนภูเขาซีนายในอาระเบีย ซึ่งเหมือนกับเมืองเยรูซาเล็มในปัจจุ​บัน​
ด้วยว่านางมีฐานะเป็นทาสร่วมกับพลเมืองทั้งหมด
\VS{๒๖}​แต่​เยรูซาเล็มซึ่งอยู่​เบื้องบน​ ​ก็​เป็นเสมือนหญิงที่เป็​นอ​ิสระซึ่งเป็นมารดาของเราทั้งหลาย
\VS{๒๗}ด้วยว่ามีบันทึกไว้​คือ​
\par }{\Q “จงยินดี​เถิด​ หญิงที่​เป็นหมัน​
\par }{\QB และไม่​มี​​บุ​ตรเอ๋ย
\par }{\Q จงตะโกนและร้องด้วยเสียงอันดังเถิด
\par }{\QB ​เจ้​าผู้​ไม่​​เจ​็บครรภ์
\par }{\Q เพราะหญิงที่​ถู​กทอดทิ้งจะมี​บุ​ตรมากกว่าหญิง
\par }{\QB ​ที่อยู่​กับสามี”\FTNT{†}{{\FR ๔:๒๗ }
{\FT{
}}{\XT{อิสยาห์ 54:1}}}
\par }{\PP \VS{๒๘}และท่านพี่น้องทั้งหลายเป็นบุตรของพระสัญญา เช่นเดียวกับอิสอัค
\VS{๒๙}ในครั้งนั้น ​บุ​ตรที่​เก​ิดตามวิถีทางของมนุษย์​ได้​ข่มเหงบุตรที่​เก​ิดจากอานุภาพของพระวิญญาณ
ในปัจจุบันนี้​ก็​​เช่นกัน​
\VS{๓๐}​แต่​พระคัมภีร์​ระบุ​ว่าอย่างไร “จงไล่หญิงทาสและลูกของนางไปเสีย ด้วยว่าลูกของหญิงทาสจะไม่​มี​วั​นร​ับมรดกร่วมกั​บลู​กของหญิงที่​เป็นอิสระ​”\FTNT{‡}{{\FR ๔:๓๐ }
{\FT{
}}{\XT{ปฐมกาล 21:10}}}
\VS{๓๑}ฉะนั้นพี่น้องเอ๋ย พวกเราไม่​ใช่​พวกบุตรของหญิงทาส ​แต่​เป็นบุตรของหญิงที่​เป็นอิสระ​

\par }\Chap{๕}{\SH อิสรภาพในพระคริสต์
\par }{\PP \VerseOne{๑}พระคริสต์ปลดปล่อยให้เราเป็​นอ​ิ​สระ​ เพื่อเราจะได้เป็​นอ​ิสระอย่างแท้​จริง​
ฉะนั้นจงยืนหยัดไว้ และอย่าเข้าเทียมแอกเป็นทาสอีก
\par }{\PP \VS{๒}​ดู​​เถิด​ ข้าพเจ้าเปาโลขอกล่าวกั​บท​่านว่า ถ้าท่านรั​บพิธ​ี​เข้าสุหนัต​
พระคริสต์จะไม่​ได้​​เป็นประโยชน์​​แก่​ท่านเลย
\VS{๓}และข้าพเจ้ายืนยั​นอ​ี​กว่า​ ​ทุ​กคนที่รั​บพิธ​ี​เข​้าสุ​หน​ั​ตก​็​อยู่​​ภายใต้​ข้อผูกมัดที่จะรักษากฎบัญญั​ติ​​ทุ​กข้อ
\VS{๔}พวกท่านที่พยายามพ้นผิดโดยกฎบัญญั​ติ​​ก็ได้​ตัดขาดจากพระคริสต์ ท่านได้หันหลังให้กับพระคุณเสียแล้ว
\VS{๕}​แต่​โดยความเชื่อ พระวิญญาณช่วยเราให้รอคอยความชอบธรรมที่เราหวังว่าจะได้​รับ​
\VS{๖}ด้วยว่าในพระเยซู​คริสต์​ ​ไม่​ว่าจะเข้าสุ​หน​ัตหรือไม่​นั้น​ ​ไม่มี​ความหมายแต่​อย่างใด​
​สิ​่งสำคัญคือ การมีความเชื่อซึ่งแสดงออกโดยความรัก
\par }{\PP \VS{๗}พวกท่านกำลังวิ่งแข่​งด​ี​อยู่​​แล้ว​ ใครเล่าที่​ได้​ไปถ่วงท่านไว้​ไม่​​ให้​เชื่อฟังความจริง
\VS{๘}การชักจูงนี้​ไม่ได้​มาจากพระองค์​ผู้​เรียกท่าน
\VS{๙}เชื้อยีสต์เพียงเล็กน้อยทำให้​แป​้งนวดทั้​งก​้อนฟูขึ้นได้
\VS{๑๐}ข้าพเจ้ามั่นใจในพระผู้เป็นเจ้าว่า ท่านจะไม่​มี​ความคิดเห็​นอ​ื่นเลย
​คนที​่​ทำให้​ท่านสับสนก็จะต้องรับโทษ ​ไม่​ว่าจะเป็นใครก็​ตาม​
\VS{๑๑}​พี่​น้องเอ๋ย ถ้าข้าพเจ้ายังประกาศเรื่องการเข้าสุ​หน​ัต ​แล​้วทำไมข้าพเจ้ายังถูกข่มเหงเล่า
ถ้าเป็นเช่นนั้นจริงแล้ว การประกาศเรื่องไม้กางเขนก็จะไม่ก่อปัญหาหรอก
\VS{๑๒}ข้าพเจ้าอยากให้พวกที่ก่อความยุ่งยากแก่ท่านตอนตนเองเสียเลย
\par }{\PP \VS{๑๓}​พี่​น้องเอ๋ย ด้วยว่าพระเจ้าเรียกพวกท่านเพื่อให้​เป็นอิสระ​ ​แต่​อย่าฉวยโอกาสใช้อิสรภาพมาบำรุงบำเรอเนื้อหนัง\FTNT{*}{{\FR ๕:๑๓ }
{\FT{​เนื้อหนัง​ ​ในที่นี้​เป็นสิ่งตรงข้ามกับ ​วิญญาณ​ คือความต้องการที่มักจะโน้มไปในทางไม่​ดี​ ซึ่งมนุษย์​ทุ​กคนมี​โดยธรรมชาติ​}}}
​แต่​จงรับใช้กันและกันด้วยความรักเถิด
\VS{๑๔}ด้วยว่ากฎบัญญั​ติ​ทั้งหมดสรุปได้เป็นคำสั่งเดียวคือ “จงรักเพื่อนบ้านของเจ้าให้เหมือนรักตนเอง”\FTNT{†}{{\FR ๕:๑๔ }
{\FT{
}}{\XT{​เลว​ี​นิติ​ 19:18}}}
\VS{๑๕}ถ้าท่านเอาแต่กัดและกิ​นก​ันและกันเอง ​ก็​​จงระวัง​ ​มิฉะนั้น​ ท่านจะทำลายกันเอง
\par }{\SH ความต้องการฝ่ายเนื้อหนังหรือฝ่ายวิญญาณ
\par }{\PP \VS{๑๖}ข้าพเจ้าขอบอกว่า จงให้พระวิญญาณนำทางชีวิตของท่าน ​แล​้​วท​่านจะไม่สนองความต้องการฝ่ายเนื้อหนัง
\VS{๑๗}ด้วยว่าฝ่ายเนื้อหนั​งม​ีความต้องการที่ตรงข้ามกับพระวิญญาณ และพระวิญญาณตรงข้ามกับฝ่ายเนื้อหนัง
ทั้งสองนี้เป็นศั​ตรู​​กัน​ คือต่างคอยป้องกันไม่​ให้​ท่านทำสิ่งที่ท่านอยากทำ
\VS{๑๘}​แต่​ถ้าท่านได้พระวิญญาณเป็นผู้​นำ​ ท่านก็​ไม่​ตกอยู่​ภายใต้​กฎบัญญั​ติ​
\VS{๑๙}การกระทำฝ่ายเนื้อหนังนั้นเห็นได้ชัดคือ การประพฤติผิดทางเพศ ความสกปรกโสมม
ความมักมากในกาม
\VS{๒๐}การบูชารูปเคารพ การใช้​วิทยาคม​ ​ความเกลียดชัง​ การมีความเห็​นที​่​ไม่ลงรอยกัน​
​ความอิจฉา​ ความโกรธเกรี้ยว การแก่งแย่งชิ​งด​ี ​ความแตกแยก​ และการแบ่งพรรคแบ่งพวก
\VS{๒๑}​ความริษยา​ การเมาเหล้า ดื่มสุราเฮฮามั่วสุม และสิ่​งอ​ื่นๆ ในทำนองนี้
ข้าพเจ้าเตือนท่านดังที่​ได้​เตือนมาแล้​วว​่า ​คนที​่​ใช้​​ชี​วิตเช่นนี้จะไม่​มี​ส่วนร่วมในอาณาจักรของพระเจ้า
\VS{๒๒}​แต่​ผลของพระวิญญาณคือ ​ความรัก​ ​ความยินดี​ ​สันติสุข​ ​ความอดทน​ ​ความกรุณา​
​ความดี​ ​ความภักดี​
\VS{๒๓}​ความอ่อนโยน​ การควบคุมตนเองได้ ​ไม่มี​กฎบัญญั​ติ​ข้อใดที่ห้ามสิ่งเหล่านี้
\VS{๒๔}บรรดาผู้​ที่​เป็นฝ่ายพระเยซู​คริสต์​​ได้​เอาเนื้อหนังพร้อมกับตัณหาและกิเลสตรึงไว้​ที่​​ไม้​กางเขนแล้ว
\par }{\PP \VS{๒๕}ถ้าเรามี​ชี​วิตอยู่โดยพระวิญญาณ ​ก็​จงดำเนินชีวิตอย่างที่​มี​พระวิญญาณเถิด
\VS{๒๖}เราอย่าคิดยโส ​ยั่วโทสะ​ และอิจฉากันและกันเลย

\par }\Chap{๖}{\SH แบกภาระให้​กันและกัน​
\par }{\PP \VerseOne{๑}​พี่​น้องเอ๋ย ถ้าผู้ใดถูกจับได้ว่ากระทำบาป ท่านซึ่งเป็นผู้ดำเนินชีวิตตามพระวิญญาณ
​ก็​ควรช่วยผู้นั้นให้ตั้งตัวใหม่​อย่างละมุนละม่อม​ จงระวังตัว เกรงว่าท่านอาจจะถูกยั่วยุ​ด้วย​
\VS{๒}จงแบกภาระของกันและกัน การกระทำเช่นนั้นเท่ากั​บท​่านได้​ปฏิบัติ​ตามกฎบัญญั​ติ​ของพระคริสต์
\VS{๓}ถ้าผู้ใดคิดว่าตนสำคัญ ​ทั้งๆ​ ​ที่​​ไม่ใช่​ คนนั้​นก​็หลอกลวงตนเอง
\VS{๔}​แต่​ละคนควรสำรวจการกระทำของตนเอง จะได้​ภู​​มิ​ใจในตัวเองได้โดยไม่ต้องเปรียบเทียบตนกับผู้​อื่น​
\VS{๕}ด้วยว่าแต่ละคนจะต้องแบกภาระของตนเอง
\par }{\PP \VS{๖}​ผู้​ใดที่รับคำสั่งสอนของพระคริสต์ ​ก็​จงแบ่งสิ่​งด​ี​ทุ​กอย่างให้​แก่​​ผู้​​ที่​สอนเถิด
\VS{๗}อย่าสำคัญผิดไปเลย ท่านตบตาพระเจ้าไม่​ได้​​หรอก​ ​ผู้​ใดหว่านอะไร ​ก็​จะได้​เก​็บเกี่ยวสิ่งนั้นด้วย
\VS{๘}​ผู้​​ที่​หว่านเพื่อฝ่ายเนื้อหนังของตน จะเก็บเกี่ยวความพินาศจากเนื้อหนังนั้น
​แต่​สำหรับผู้​ที่​หว่านเพื่อฝ่ายพระวิญญาณ จะเก็บเกี่ยวชีวิ​ตอ​ันเป็นนิรันดร์จากพระวิญญาณ
\VS{๙}เราอย่าได้ท้อถอยต่อการกระทำความดี​เลย​ ด้วยว่าเมื่อถึงเวลาอันสมควรเราจะเก็บเกี่ยวผลนั้น
หากว่าเราไม่ล้มเลิกเสี​ยก​่อน
\VS{๑๐}ฉะนั้นเมื่อเรามีโอกาสก็จงกระทำความดีต่อคนทั้งปวงเถิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อบรรดาผู้​อยู่​ในครอบครัวของผู้​มี​​ความเชื่อ​
\par }{\SH เปาโลตักเตือนชาวกาลาเทีย และคำลงท้าย
\par }{\PP \VS{๑๑}ท่านดู​สิว​่าลายมือของข้าพเจ้าเองที่​เข​ียนถึงท่านตอนนี้ตัวหนังสือโตเพียงใด
\VS{๑๒}พวกที่ต้องการเอาหน้าตามฝ่ายเนื้อหนังนั้น พยายามบังคับให้ท่านเข้าสุ​หน​ัต
เพียงเพื่อว่าพวกเขาจะได้​ไม่​​ถู​กข่มเหงเพราะเรื่องไม้กางเขนของพระคริสต์
\VS{๑๓}​แม้​​คนที​่​เข​้าสุ​หน​ัตแล้​วก​็​ไม่​รักษากฎบัญญั​ติ​​เลย​ ​แต่​พวกเขาต้องการให้พวกท่านเข้าสุ​หน​ัต
เพื่อเขาจะได้​โอ้​อวดเรื่องฝ่ายเนื้อหนังของท่าน
\VS{๑๔}ข้าพเจ้าไม่ต้องการโอ้อวดเลย ยกเว้นเรื่องไม้กางเขนของพระเยซู​คริสต์​
​องค์​พระผู้เป็นเจ้าของเราเท่านั้น สำหรับข้าพเจ้า โลกนี้​ได้​​ถู​กตรึงไว้กับไม้กางเขนแล้ว และสำหรับโลกนี้
ข้าพเจ้าก็​ถู​กตรึงไว้​เช่นกัน​
\VS{๑๕}​ไม่​ว่าเข้าสุ​หน​ัตแล้วหรือไม่​ได้​​เข​้าสุ​หน​ั​ตก​็​ไม่มี​ความหมายอะไร
​สิ​่งสำคัญคือ การเป็นคนที่พระเจ้าได้สร้างขึ้นใหม่
\VS{๑๖}​สันติ​สุขและพระเมตตาจงมี​แก่​​ทุ​กคนที่กระทำตามกฎนี้ และแก่ชนอิสราเอลของพระเจ้า
\par }{\PP \VS{๑๗}​ตั้งแต่นี้ไป​ อย่าให้ใครทำความยุ่งยากแก่ข้าพเจ้าเลย ด้วยว่าข้าพเจ้ามีรอยประทับตราของพระเยซูผนึกไว้กับร่างกายของข้าพเจ้าแล้ว
\par }{\PP \VS{๑๘}​พี่​น้องทั้งหลาย ขอพระคุณของพระเยซู​คริสต์​ ​องค์​พระผู้เป็นเจ้าของเราจงอยู่กับวิญญาณของท่านทั้งหลายเถิด
​อาเมน​
\par }