GEN 1:1 E rɨghendako moli, mbaŋaniye Loi va i vakathaŋgiya buruburu na yambaneke;
GEN 1:2 yambaneke va kokowae moli na mava bigi regha inawe. Vambe njighɨ eŋge vara ghawoke laghɨye na ina e momouwo tɨne, na Loi Une vama ina e njighɨko vwatae, i rorololoŋga.
GEN 1:3 Amba Loi iŋa, “Manjamanjala u yomara e valɨvaŋgake iyake,” na e mbaŋako iyako manjamanjala i yomara.
GEN 1:4 Loi i thuwe manjamanjalako na i warari kaiwae; amba i vakatha manjamanjala na i meghaghathɨ weya momouwo.
GEN 1:5 Loi i rena manjamanjalako idae “ghararaghɨye” na momouwo “gougou.” I gou na kaero i ghɨviyava, na iyako mbaŋa regha.
GEN 1:6 Iyako e ghereiye Loi iŋa, “Lughawoghawo u yomara e mbaŋake iyake, na i yomara, na i lighale mbwa yavoro na mbwa bodeke.”
GEN 1:7 Me vakatha lughawoghawoko iyako na i mwanaghaghathɨ mbwake bodeke na mbwako yavoroko. Na i yomara ŋgoreiyeko.
GEN 1:8 Loi i rena lughawoghawoko idae “buruburu.” I gou na kaero i ghɨviyava, na iyako mbaŋa mbaŋaiwoniye.
GEN 1:9 Iyako e ghereiye Loi iŋa, “Mbwa bodeke u voruvavatha e valɨvaŋga regha, na bwadabwada u yomara.” Na i yomara ŋgoreiyeko.
GEN 1:10 Loi i rena thelau momoe “yambane,” na mbwa ve voruvavathama na reghama “njighɨ.” Loi i thuwe iyako na i warariŋa.
GEN 1:11 Amba Loi iŋa, “Bigibigike wolaghɨye, hu mbuthu e thelauko.” Vavana thɨ rau na e mbombounji e tɨnenjiko. Nana na umbwaumbwa tomethi ghanjiyamoyamo, na kaero ŋgoreiye.
GEN 1:12 E yambaneke kaero nana na umbwaumbwa thɨ mbuthu na thɨ rau tomethi uneunenji na ghanjiyamoyamo. Loi i thuwe iyako na i warariŋa.
GEN 1:13 I gou na kaero i ghɨviyava, na iyako mbaŋa mbaŋatoniye.
GEN 1:14 Amba Loi iŋa, “Manjamanjala hu yomara e buruburuko na i lighale ghararaghɨye weya gougou, na thɨ giya thuwai na theghathegha ghanjinono thaga kaiwanji, na mbaŋa na theghathegha regha na regha.
GEN 1:15 Manjamanjalako thiyako thɨ yaku e buruburuko na thɨ giya manjamanjala e yambaneke.” Na i yomara ŋgoreiyeko.
GEN 1:16 Loi i vakathaŋgiya manjamanjala laghɨlaghɨye theghewo, regha varae i mbaroŋa ghararaghɨye na regha manjala i mbaroŋa gougou, na vambe i vakathaŋgiva ghɨtara.
GEN 1:17 I bigirawevaoŋgi e buruburuko na thɨ giya manjamanjala e yambaneke.
GEN 1:18 Thiye thɨ mbaroŋa ghararaghɨye na gougou na tembe thɨ lighaleva ghararaghɨye na gougou. Loi i thuwe iyako na i warariŋa.
GEN 1:19 I gou na kaero i ghɨviyava, na iyako mbaŋa mbaŋavarɨniye.
GEN 1:20 Amba Loi iŋa, “Njighɨ na mbwa matemateko wolaghɨye hu yomara e njighɨko tɨne na e mbwako tɨne, na maa hu yomara na hu yoyo e buruburuko na yambaneke ghanjilughawoghawo.”
GEN 1:21 Loi i vakathaŋgiya borogi laghɨlaghɨye na njighɨko matemate wolaghɨye e yawayawalinji na thɨ nyivɨnyivɨ, na maake wolaghɨye. Na budakaiya va i thuwe Loi i warariŋaŋgi.
GEN 1:22 Loi i giya ghanjimwaewo na i dage weŋgi na thɨ ghambɨ rake na thɨ riyevanjara njighɨko tɨne, na i dage weŋgiya maako na tembe thɨ vakathava ŋgoreiye.
GEN 1:23 I gou na kaero i ghɨviyava, na iyako mbaŋa mbaŋalimaniye.
GEN 1:24 Amba Loi iŋa, “E yambaneke thetheghanɨke wolaghɨye hu yomara. Thetheghan mbwaeva na thetheghan thɨ li e gharenji vwatae na mbe vavanava thɨ loŋgaloŋga e thelau vwatae; thetheghan thiye mbwanjamɨŋgi inanji e njamnjam, tomethi ghanjiyamoyamo.” Na i yomara ŋgoreiye.
GEN 1:25 Loi va i vakathaŋgiya thetheghanɨko thiyako na mbe tomethi ghanjiyamoyamo, thetheghan mbwaeva na mbwanjamɨŋgi na thiye thɨ loŋga e gharenji vwatae. Na Loi i thuwe iyako na i warariŋa.
GEN 1:26 Amba Loi iŋa, “Ra vakatha lolo e ghandayamoyamoke na ŋgoreiya ghinda, na mbala i mbaroŋaŋgiya borogi e njighɨko na maa thɨ yoyo, ŋgoreiya thetheghanɨke wolaghɨye, mbwaeva na mbwanjam, na thetheghan thɨ loŋgaloŋga e gharenji vwatae inanji e yambaneke.”
GEN 1:27 Iya kaiwae Loi i vakatha lolo, na loloko iyako i vakatha ghamberegha e ŋgaliŋgaliya; i vakathaŋgiya ghɨmoru na wevo.
GEN 1:28 Loi i giya ghanjimwaewo iŋa, “Hu ghambɨ rake na hu riyevanjara yambaneke na hu mbaroŋa. Hu mbaroŋaŋgiya borogi e njighɨko, maa thɨ yoyo na thetheghanɨko wolaghɨye thɨ loŋgaloŋga e thelauke vwatae.”
GEN 1:29 Amba Loi iŋa, “Wo hu vandeŋe! Kaero ya vatomwe e ghemi the nana i mbuthu na ghanɨŋga na manjemanje thɨ rau na e uneunenji e yambaneke ghemi kaiwami na lemi ghamba ghanɨŋga.
GEN 1:30 Thetheghan, maa, na thetheghan thɨ li e gharenji vwatae na the bigi e yawayawaliye kaero ya vatomwe weŋgiya nana na umbwaumbwa ndamwandamwanji na thiye ghanji.” Na i yomara ŋgoreiye.
GEN 1:31 Loi i thuweŋgiya bigibigiko wolaghɨye va i vakathaŋgiko na i warariŋa. I gou na kaero i ghɨviyava, na iyako mbaŋa mbaŋawonaniye.
GEN 2:1 E mbaŋako iyako Loi kaero i vakathavaoŋgiya buruburu na yambane na bigibigiko wolaghɨye e tɨnenjiko.
GEN 2:2 Mbaŋa mbaŋapirɨniye e tɨne Loi i towowe kaiwae kaero i vakathavaoŋgi vara le vakathako wolaghɨye.
GEN 2:3 Iya kaiwae Loi i vabobomaŋa mbaŋa mbaŋapirɨniye kaiwae e mbaŋako iyako tɨne va i towowe ele kaiwoko iyava ele vakathako va i vakathaŋgiko.
GEN 2:4 Buruburu na yambaneke ghanjivakavakatha va ŋgoreiye vara iyako. Mbaŋaniye Giya Loi i vakatha yambane na buruburu
GEN 2:5 ma vamba nana thɨ mbuthu na tembe ŋgoreiyeva karakarava, kaiwae Giya Loi ma vamba i vakatha uye na i vatitiya thelauko, na mava lolo ina e yambaneke na i kaiwo e thelauko;
GEN 2:6 ko iyemaeŋge thelauko ghewo va i voroma e thelauko tɨne na i vatitiya thelauko vwatae.
GEN 2:7 Amba Giya Loi i mbana thelauko na i monje lolo ghɨmoruwe, ko amba i worawa ghae e mbothiye na i valawe ghandewendewekowe na e mbaŋako iyako loloma kaero e yawayawaliye.
GEN 2:8 Giya Loi vama i vakatharawa uma regha e boimako, idae Iden, na i vaŋgurawa loloma me vakathama e umako tɨne.
GEN 2:9 Amba Giya Loi i vakatha umbwaumbwake wolaghɨye na thɨ mbuthuwe, vavana ghanjithuwathuwa i thovuye na vavana uneunenji i thovuye ghanɨŋga kaiwae. E umako tɨne yamoe moli, umbwaumbwa umboiwo thɨ ndeghathɨwe. Umbwara uneune i giya yawalɨ memeghabananiye na umbwara uneune i giya ghareghare thovuye na tharɨ kaiwanji.
GEN 2:10 Walaghɨta dura va i voru vaghɨliya na i vanjighɨnjighɨya umako iyako. I voruraŋgi na i voru ghavwala na duvarɨ.
GEN 2:11 Dura idae Pison, i vorureŋa na i ru vanautuma idae Havila. Gol inawe.
GEN 2:12 Gol e valɨvaŋgako iyako i thovuye na tembe ŋgoreiyeva bigi regha ŋgoreiye meŋghwi na butiye thovuye moli na varɨvarɨ ghanjiyamoyamo thovuye moli na modanji laghɨye.
GEN 2:13 Mbwako ghavwalarava idae Gihon, i voru na i ru e vanautuma idae Kus.
GEN 2:14 Walaghɨtake ghavwalatonji idae Taigris; i voru reŋa e vanautuma Asiriya valɨvaŋga i vorovoro. Na mbwako ghavwalavarɨniye idae Yupreitis.
GEN 2:15 Amba Giya Loi i vaŋgwa amalama na i vaŋgurawe e uma Iden, i kaiwoŋa na i njimbukiki.
GEN 2:16 Giya Loi i dage weya amalama iŋa, “Umbwaumbwake wolaghɨye e umake tɨne i vatomwe, uneunenji mbema u ghanɨŋga eŋge;
GEN 2:17 ko iyemaeŋge umbwana vara iya i giya ghareghare budakaiya i thovuye na budakaiya i tharɨ, ne u ndeghana une, kaiwae thembaŋa ne u ghan, e mbaŋako vara iyako ne u mare.”
GEN 2:18 Amba Giya Loi iŋa, “Maa i thovuye amalake mbe ghamberegha eŋge i yaku. Mbema ya vakatha eŋge gharathalavu thovuye regha valɨkaiwae i thalavu.”
GEN 2:19 Giya Loi kaero va i mbana thelau na i monjeŋgiya thetheghanɨke wolaghɨye na maa thɨ yoyo. I bigimenaŋgi weya amalama na mbala i rena idaidanji. The ida amalako va i ren iyako thetheghan na maako idaidanji.
GEN 2:20 Amalako kaero i rena thetheghanɨke wolaghɨye na maa idaidanji na tembe ŋgoreiyeva mbwanjam wolaghɨye, ko iyemaeŋge maa regha mun ina e tɨnenjiko gharathalavu thovuye inawe.
GEN 2:21 Amba Giya Loi i vakatha amalako i ghenetena nuwa na e mbaŋako iyako i woraŋgiya amalako ŋgaŋgaiye regha na kaero i monjenjoghava e mbunɨmaniyeko.
GEN 2:22 Amba i monje wevo amalama e ŋgaŋgaiye iya me woraŋgiyama na i vaŋgumena weya amalama.
GEN 2:23 Amalama iŋa, “Ko ambama ghino woyamoyamo vara iyake Wokɨniye i mena e wakɨniŋgu na mbunɨmaniye i mena e mbunɨmaniŋgu. Ya rena idae ‘wevo’ kaiwae ŋginauye na mbunɨmaniye i mena weya ghɨmoru.”
GEN 2:24 Iya kaiwae ghɨmoru ne i iteteŋgiya tɨnae na ramae na i tubwe weiye levo na thɨ tabo na mbunɨma regha.
GEN 2:25 Mbe thenjighewoko vara thɨ bukabuka, ko iyemaeŋge mava thɨ vemonjina wanaŋgi.
GEN 3:1 Thetheghanɨko wolaghɨye e tɨnenji, iya Giya Loi va i vakathaŋgiko, mwata iye i thimba moli e kwan. I dage weya wevoma iŋa, “Emunjoru Loi mendava i dageten e ghemi na mane hu ndeghan mun umbwa regha une e umake iyake tɨne?”
GEN 3:2 Wevoma i gonjoghawe iŋa, “Mbema wo ghanɨŋga eŋge vara iya umbwaumbwake wolaghɨye e umake tɨne uneunenji,
GEN 3:3 ko iyemaeŋge Loi mendava iŋa, ‘Umbwako iya vara i ndeghathɨ yamoeko moli ne hu ndeghana une, o ne hu ndevɨghathɨ; ne iwaeŋge hu mare.’”
GEN 3:4 Mwatama i dagewe iŋa, “Ma emunjoru ŋgoreiye; maane hu mare.
GEN 3:5 Kaiwae Loi i ghareghare, mbaŋa ne hu ghana umbwako iyako une, marami ne i bowoutu na ne ŋgoramiya amalaghɨniye, ne hu ghareghare thovuye na tharɨ.”
GEN 3:6 Mbaŋa wevoma i thuwe umbwako ghayamoyamo i thovuye moli na maraeko i loghelogheŋa uneko na valɨkaiwae ghanɨŋga na tembe i wova nuwae na i renuwaŋa nuwaiya i thimba, iya kaiwae i mbana vavana na i ghan. Te vambe i giyava vavana weya le ghɨmoru na i ghan.
GEN 3:7 Mbaŋa kaero thɨ ghan mbe thenjighewoko vara maranji i manjamanjala na thɨ vemonjina wanaŋgi. Thɨ ŋgiya umbwa idae fig ndamwandamwa na thɨ yabo riwanjikowe.
GEN 3:8 Vama i ghanjighɨye amba amalama na levo thɨ loŋwa Giya Loi i loŋga na laiye e umako tɨne, iwaeŋge thɨ kubaro e umbwaumbwako rɨgherɨghenji e umako tɨne.
GEN 3:9 Ko amba Giya Loi i kula weya amalama, “Aŋga inan?”
GEN 3:10 I gonjoghawe iŋa, “Ma loŋwa lain e umana tɨne na ya mararuŋge, kaiwae ya bukabuka.”
GEN 3:11 Loi i dagewe iŋa, “Thela me dage e ghen na iŋa u bukabuka. Kaero mo ghana umbwama mendava ya dagetenɨma e ghen une?”
GEN 3:12 Amalama i gonjoghawe iŋa, “Wevoma mendava u vaŋgugiyama e ghino, me giya umbwako une vavana e ghino na ya ghan.”
GEN 3:13 Amba Giya Loi i dage weya wevoma iŋa, “Buda kaiwae mo vakatha iyake?” Wevoma i gonjoghawe iŋa, “Mwata me utuyaroŋgo na ya ghan.”
GEN 3:14 Amba Giya Loi i dage weya mwatama iŋa, “Kaiwae mo vakatha kamwathɨke iyake, vuyowae tembene i njava e ghen: Mbwaeva na mbwanjamɨke wolaghɨye e tɨnenji mbe ghanɨmbereghana eŋge vara ne u vaidiya vuyowoke iyake. E mbaŋake vara iyake na i ghaoko, ne u li e gharen vwata na ne u ghana thelau vughauye yawalin ghambaŋa i ri rogha.
GEN 3:15 Ne ya vakathaŋge wein wevona na hu veroghereiye wanaŋga, na tembe ŋgoreiyeva orumburumbu na elaghɨniye orumburumbuye weŋgi mbaŋa muyaiko. Nevole ghen u gharɨ orumburumbuye regha gheghe daŋavwa, ko iyemaeŋge iye i tagaviya umbalɨn.”
GEN 3:16 Weya wevoma, i dagewe iŋa, “Ne ya valaghɨyeŋa vɨrɨ e ghen mbaŋa ne u ghamba ŋgama, na ne u ghataŋa vɨrɨ mbaŋa ne u ghambɨŋgiya gamagai. Nuwanɨna mbene inawe vara len ghɨmoru ko iyemaeŋge iye ne i mbaroŋaŋge.”
GEN 3:17 I dage weya Adam iŋa, “Kaiwae mendava u loŋweghathɨgha len wevona ghalɨŋae, na u ghana umbwako une iya va ya dagetenɨko e ghen, va yaŋama, ‘Ne u ndeghana uneko.’ Ne ya gura thelauke na le rauko i vuyowo kaiwae len vakathako kaiwae. E mbaŋake iyake na i ghaoko tembene u rovurɨghegheva e kaiwo mbaŋake wolaghɨye ko amba hu ghanɨŋga.
GEN 3:18 E thelauke nana na nana e lenji kinkin ne thɨ mbuthu, na ne u ghanɨŋgiya umbwathaŋarɨke uneunenji.
GEN 3:19 Ghairo mbene i dobu eto i dobu e ghawo amba ne u ghan valawe, gheghada tene u njoghava e thelau, kaiwae iyako va hu menawe na tembene hu njogha na hu tabo na thelauva.”
GEN 3:20 Adam i rena levo idae Ive, kaiwae elaghɨniye gharɨgharɨke wolaghɨye e yawayawalinji tɨnanji.
GEN 3:21 Amba Giya Loi i vakatha kwama thetheghan e njimwanji na i vanjimboŋgiya Adam na levowe.
GEN 3:22 Amba Giya Loi mbe ghambereghaeŋge i renuwaŋa na iŋa, “Kaero ya ghareghare, mbaŋake thovuye na tharɨ ghaghareghare kaero inawe ŋgoreiya ghinda. Ne iwaeŋge i vilawalawa na tembe ve wova umbwako iya yawalɨko rɨghe une na i ghan, ko amba i roghabana na maa i mare.”
GEN 3:23 Iya kaiwae Giya Loi i variyeraŋgiya e uma Iden tɨne, i raŋgi eto na i kaiwoŋa thelauko iyava i rikowe.
GEN 3:24 Mbaŋa i vakatha iyako na e ghereiye, amba Giya Loi i worawa buruburu nyaoniye regha idae “serupim” na ghalithɨ maraeko i ravalaŋa na i vilama vaghɨliya valɨvaŋgako iyako na i njimbukikiya umbwako iya yawalɨko rɨghe.
GEN 4:1 Adam i ghenethaiya levo Ive, kaero i marabo na i ghamba nariye. Ive iŋa, “Giya Loi le thalavu e ghino na ya vaidiya ŋgama ghɨmoru.” Iya kaiwae i rena idae Kein.
GEN 4:2 Muyai amba te i ghambɨva Kein ghaghae, idae Eibol. Eibol iye va i mbanɨŋgiya sip na Kein i kaiwo e uma.
GEN 4:3 Mbaŋa umako i tara, Kein i mbana umako une vavana na i bigimena na le mwaewo weya Giya Loi.
GEN 4:4 Ko iyemaeŋge Eibol i mbana le sip virɨviva vavana na ghanjitabo vondɨvondɨ, na i vakatha le mwaewo. Giya Loi i worawa Eibol na le mwaewo e ghamwae,
GEN 4:5 ko Kein eŋge na le mwaewo mava i warari kaiwae. Iya kaiwae Kein ghare i gaithɨ laghɨye moli na ghamwae i undu.
GEN 4:6 Amba Giya Loi i dagewe, iŋa, “Buda kaiwae gharen i gaithɨ? Buda kaiwae nuwan i tharɨ?
GEN 4:7 Thoŋgo u vakatha kamwathɨ thovuye uŋa eŋge maane ya wovatha len vakathana? Ko thoŋgo ma u vakatha kamwathɨ thovuye tharɨ maiya vara evasiwanɨna; nuwaiya i ru e ghen, ko mbe ghen vara u njimbukikiŋge.”
GEN 4:8 Amba Kein i dage weya ghaghae Eibol iŋa, “Wou, ra wa e njamnjam bwaga.” Mbaŋa inanji gheko, Kein i unɨgha ghaghae Eibol na i tagavamare.
GEN 4:9 Amba Giya Loi i vaito Kein iŋa, “Ghagha Eibol aŋga inae?” I gonjoghawe iŋa, “Maa ya ghareghare. Ghino maa Eibol gharanjimbunjimbu.”
GEN 4:10 Giya Loi i dagewe iŋa, “Mo vakatha budakai? Wo u vandeŋeŋgo! Ghagha Eibol madɨbae i yawaru e thelauko tɨne na ghalɨŋae kaero i voro e ghino.
GEN 4:11 E mbaŋake iyake vuyowo i vana e vwatan, na maa tene u kaiwova e thelauna iyana, kaiwae kaero i muna ghaghana madɨbae, na raŋaeŋgeva me yoghatho na i wovoŋgu mbaŋa mo unɨghɨ. Ne iwaeŋge ya vambeleyathuŋge e thivathivake iyake na ya vakatha ghanji ghakaiwo i vuyowo moli.
GEN 4:12 Mbaŋa ne u kaiwo e thelauna, maane ghanɨŋga i mbuthuwe. Ghen ma tene e ghambaghambanɨva. Yambaneke laghɨye gharandeloŋga ghen.”
GEN 4:13 Kein i dage weya Giya Loi iŋa, “Vuyowoke iya u lithɨke e ghino i laghɨye moli na i kivwalaŋgo, maa valɨkaiwaŋgu ne ya ghataŋaghathɨ.
GEN 4:14 Noroke kaero u variyeyathuŋgo na ma valɨkaiwangu ya thuweŋge. Na tembe ŋgoreiyeva thelauke laghɨye gharaloŋgatakwe, na thela ne i loŋgavaidiŋgo ne i tagavamareŋgo.”
GEN 4:15 Ko iyemaeŋge Giya Loi i gonjoghawe iŋa, “Ma valɨkaiwae. Thoŋgo lolo regha i tagavamareŋge ne modae i laghɨye kivwala mbaŋapirɨ na e vwataeova.” Amba Giya Loi i vakatha nono regha Kein e riwae na i giya vanuwovɨrɨ weŋgiya thavala ne thɨ vaidi na thava thɨ unɨghɨ.
GEN 4:16 Kein i roiteta Giya Loi, na i wa ve yaku e valɨvaŋga regha idae Nod, Iden valɨvaŋga i vorovoro.
GEN 4:17 Mbaŋa gheviyeva e ghereiye Kein i ghe na levo i marabo, i ghamba narinji regha idae Inok. Amba i vatada ghemba laghɨye regha na nariyeko le ghaida.
GEN 4:18 Inok i ghambɨ weiye levo na narinji idae Irad, na Irad nariye Mehujael, Mehujael nariye Metuisela, na Metuisela nariye Lemeki.
GEN 4:19 Lemeki le ovo theunyiwo, eunda idae Ada na eunda idae Jila.
GEN 4:20 Ada nariye Jabal.
GEN 4:21 Amalaghɨniye va i yakukai vara e ŋgolo thɨ vakatha e thetheghan njimwanji na thɨ njimbukikiŋgiya sip. Ghaghae nasiyeniye va idae Jubol, iye va i mwadiwokai vara hap na igo.
GEN 4:22 Jila va i ghambɨva ŋgama ghɨmoru idae, Tubal-Kein, iye va i ŋambuŋambu brons na aiyan na i vakathaŋgiya kaiwo bigibiginiye. Tubal-Kein louye Naama.
GEN 4:23 Lemeki i dage weŋgiya le ovo iŋa, “Ada na Jila, wo hu vandeŋeŋgo; Lemeki le ovo wo hu vandeŋe lo utuke. Kaero ma tagavamare amala regha kaiwae me vawonamboyaoŋa riwaŋgu, giya theghathegha kaiwae me vawonamboyoŋaŋgo. Thoŋgo Loi i lithɨ weya Kein gharatagavamare mbaŋapirɨ,
GEN 4:24 thoŋgo lolo regha i munje ne i tagavamareŋgo, ne ya lithɨwe mbaŋaepirɨ na mbaŋapirɨ na e vwataeva.”
GEN 4:25 Adam mbowo i ghenava weiye levo, i marabo na i ghamba ŋgama ghɨmoru na Ive i rena idae Set, iŋa, “Loi i vatomwe e ghino na mbowo ya vaidiva ŋgama regha Eibol ghathɨghɨthɨghɨ, kaiwae Kein kaero va i tagavamare.”
GEN 4:26 Set vambe e nanariyeva, na va i rena idae Inos. Va e mbaŋako iyako na i ghaoko, gharɨgharɨ thɨ kururukai vara weya Giya Loi thɨŋa “Wo tarawe e ghen, Yawe.”
GEN 5:1 Iyake Adam orumburumbuye ghanjiriuriu. Mbaŋa Loi i vakatha lolo, va i vakatha tembe ŋgoreiyeva amalaghɨniyeko ghayamoyamo.
GEN 5:2 I vakathaŋgi, ghɨmoru na wevo, i mwaewo weŋgi na i giya idanji “Gharɨgharɨ.”
GEN 5:3 Mbaŋa Adam ghatheghathegha vama i wo hothaŋarɨ na hweto (130), na mbowo thɨ ghambɨva narinji regha. Ghayamoyamo mbe ŋgora vara amalaghɨniye, na i rena idae Set.
GEN 5:4 Mbaŋa Set i virɨ na e ghereiye, Adam yawaliye molao, i yaku theghathegha hoseriyewa (800). E lughawoghawoko iyako vambe thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 5:5 Adam va i yaku vara theghathegha hoseriyesiwo na hweto (930), ko amba i mare eŋge.
GEN 5:6 Mbaŋa Set ghatheghathegha vama i wo hothaŋarɨ na umbolima (105) amba thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru, idae Inos.
GEN 5:7 Mbaŋa Inos i virɨ na e ghereiye, Set yawaliye vambe molaova, i yaku theghathegha hoseriyewa na umbopirɨ (807). E lughawoghawoko iyako vambe thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 5:8 Set va i yaku vara theghathegha hoseriyesiwo na hoyaworo na umboiwo (912), ko amba i mare eŋge.
GEN 5:9 Mbaŋa Inos ghatheghathegha vama i wo hwesiwo (90) amba thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru, idae Kenan.
GEN 5:10 Mbaŋa Kenan i virɨ na e ghereiye, Inos yawaliye vambe molaova, i yaku theghathegha hoseriyewa na hoyaworo na umbolima (815). E lughawoghawoko iyako vambe thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 5:11 Inos va i yaku vara theghathegha hoseriyesiwo na umbolima (905) ko amba i mare eŋge.
GEN 5:12 Mbaŋa Kenan ghatheghathegha vama i wo hwepirɨ (70) amba thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru, idae Mahalalel.
GEN 5:13 Mbaŋa Mahalalel i virɨ na e ghereiye, Kenan yawaliye vambe molaova, i yaku theghathegha hweseriyewa na hwevarɨ (840). E lughawoghawoko iyako vambe thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 5:14 Kenan va i yaku vara theghathegha hweseriyesiwo na hoyaworo (910) ko amba i mare eŋge.
GEN 5:15 Mbaŋa Mahalalel ghatheghathegha vama i wo hwewona na umbolima (65) amba thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru, idae Jered.
GEN 5:16 Mbaŋa Jered i virɨ na e ghereiye, Mahalalel yawaliye vambe molaova, i yaku theghathegha hweseriyewa na hweto (830). E lughawoghawoko iyako vambe thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 5:17 Mahalalel va i yaku vara theghathegha hweseriyewa na hwesiwo na umbolima (895), ko amba i mare eŋge.
GEN 5:18 Mbaŋa Jered ghatheghathegha vama i wo hothaŋarɨ na hwewona na umboiwo (162) amba thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru, idae Inok.
GEN 5:19 Mbaŋa Inok i virɨ na e ghereiye, Jered yawaliye vambe molaova, i yaku theghathegha hweseriyewa (800). E lughawoghawoko iyako vambe thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 5:20 Jered va i yaku vara theghathegha hweseriyesiwo na hwewona na umboiwo (962), ko amba i mare eŋge.
GEN 5:21 Mbaŋa Inok ghatheghathegha vama i wo hwewona na umbolima (65) ambama thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru, idae Metuisela.
GEN 5:22 Mbaŋa Metuisela i virɨ na e ghereiye Inok i yaku na ghamwae vanaora weiye Loi theghathegha hweseriyeto (300) e tɨne na i ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 5:23 Va i yaku na yawaliye le molamolao ŋgoreiya theghathegha hweseriyeto hwewona na umbolima (365).
GEN 5:24 Inok i yaku na ghamwae vanaora weiye Loi ghaghadɨ vambema i roghawe eŋge kaiwae Loi vama i vaŋgu.
GEN 5:25 Mbaŋa Metuisela ghatheghathegha vama i wo hothaŋarɨ hwewa na umbopirɨ (187) ambama thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru, idae Lemeki.
GEN 5:26 Mbaŋa Lemeki i virɨ na e ghereiye Metuisela i yaku mbaŋa molao, theghathegha hweseriyepirɨ hwewa na umboiwo (782). E lughawoghawoko iyako vambe thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 5:27 Metuisela va i yaku vara theghathegha hweseriyesiwo hwewona na umbosiwo (969), ko amba i mare eŋge.
GEN 5:28 Mbaŋa Lemeki ghatheghathegha vama i wo hothaŋarɨ hwewa na umboiwo (182) thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru,
GEN 5:29 na iŋa, “E thelauke vara iya Giya Loi va i gurake, ŋgamake iyake ne i vatowoŋainda e vuyowoke tɨne,” iya kaiwae i rena idae Nowa.
GEN 5:30 Lemeki vambowo i yakuva theghathegha hweseriyelima hwesiwo na umbolima (595). E lughawoghawo iyako vambe thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 5:31 Lemeki va i yaku vara theghathegha hweseriyepirɨ hwepirɨ na umbopirɨ (777), ko amba i mare eŋge.
GEN 5:32 Nowa vama ghatheghathegha hoseriyelima (500) iko, ko amba thɨ ghambɨŋgi le ŋgaŋga thenjigheto, mbe ghɨmoghɨmoruŋgi eŋge. Idaidanji Sem, Ham na Japet.
GEN 6:1 Mbaŋa gharɨgharɨ kaero lemoyo e yambaneke na thɨ yala, thɨ ghambɨŋgiya wanakau lemoyo,
GEN 6:2 buruburu nyaoniyeŋgi thɨ thuwe ghanjiyamoyamoko thɨ thovuye moli, thɨ numweŋgi na thɨ tuthigiya vavana na thɨ vaŋguŋgi.
GEN 6:3 Amba Giya Loi iŋa, “Yawaliŋguke iyava ya valaweke weŋgi mane ya vatomwe weŋgi na lenji yaku molao kaiwae thiye mbunɨma na madibe. E mbaŋake iyake na i ghaoko yawalinji le molamolao mane i kivwala theghathegha hothaŋarɨ na hoiwo (120).”
GEN 6:4 E mbaŋaŋgiko thiyako Nepilim gharɨgharɨniye (ŋgoreiye Tuu na Varɨ) va inanji e yambaneke. Yambaneke wanakauniye vambe thɨ ghambɨva weinjiyaŋgiya buruburu nyaoniyeŋgi na lenji gamagai thɨ tabo na ghɨmbaghɨmbalaŋgi, thiye Nepilim gharɨgharɨniye. Thiye va thɨ vurɨgheghe na gaithɨ mara mbouyeŋgi.
GEN 6:5 Mbaŋa Giya Loi i thuwe gharɨgharɨ lenji vakatha na lenji renuwaŋa e yambaneke mbema tharɨ eŋge vara mbaŋake wolaghɨye,
GEN 6:6 i vakatha nuwae i tharɨ na i renuwaŋa njogha kaiwae va i vakathaŋgi na i bigiraweŋgi e yambaneke.
GEN 6:7 Iya kaiwae Giya Loi iŋa, “Mbemane ya mukuwoŋgi vara gharɨgharɨke wolaghɨye iyava ya vakatha na ya bigiraweŋgi e yambaneke na tembe ŋgoreiyeva thetheghan na maaŋgi. Ne ya vakatha iyake kaiwae ya renuwaŋa njogha va ya vakathaŋgi.”
GEN 6:8 Ko iyemaeŋge Giya Loi va i warari Nowa ghathanavu kaiwae na i worawe e ghamwae.
GEN 6:9 Riuriuke iyake Nowa utuutuniye. Nowa le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru mbe thenjigheto eŋge, Sem, Ham na Jepet. Nowa maava i vakatha mun tharɨ na iye maa e ghawonjowe mun weya lolo regha. Va i yaku na ghamwae vanaora weiye Loi.
GEN 6:11 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ lenji vakatha maava i thovuye Loi e marae. Vambema ghanjikaiwo eŋge gaithɨ na tharɨ ghavakatha.
GEN 6:12 Loi i thuwe yambaneke mbema tharɨ eŋge na gharɨgharɨ yawalinji na lenji vakatha mbe ŋgoreiye eŋge.
GEN 6:13 Iya kaiwae Loi i dage weya Nowa iŋa, “Ne ya vakowana yambaneke laghɨye. Ne ya mukuwo gharɨgharɨniye na matemate, kaiwae gharɨgharɨ ghanjithanavu na lenji vakatha raraitharɨ i riyevanjara. Emunjoru ne ya vakowana moli.
GEN 6:14 Iyake kaiwae u vatada waŋga regha kaiwan. U kanjiya umbwa thovuye na u vatadɨwe. U vakatha woluwoluŋgi e tɨne na u ghabadɨ e tɨne na eto.
GEN 6:15 Ne u vatad na ŋgoreiya iyake: Waŋgako le molamolao 150 mita, le magamagaga 25 mita na le yavoyavoro 15 mita.
GEN 6:16 U vakatha waŋgako vwatae ghaŋgolo le didivoro hap mita. U vakatha mbwaŋaŋgila e ghadidiye na u vakatha yavweto, bode yamoe na yavoro.
GEN 6:17 Wo u vandeŋe! Ne ya vakatha uye laghɨye i nja na yambane i thotho na i gaboŋgiya bigibigike wolaghɨye e yawayawalinji. Bigibigike wolaghɨye e yambane ne thiya marevao.
GEN 6:18 Ko ghino ne ya vakatha dagerawe regha weiŋgu ghen. Ghen na len wevo, le ŋgaŋga na lenji ovo ne weinaŋgi hu rakatha e waŋgana.
GEN 6:19 Ne u bigi ruwoŋgi e waŋgake thetheghanɨke wolaghɨye, theghewo iya, ghɨmoru na wevo; mbala thɨ yaku na mbe e yawayawalinji.
GEN 6:20 Maaŋgike wolaghɨye tomethi na tomethi, na thetheghanɨke wolaghɨye tomethi na tomethi, na thiye thɨ loŋgaloŋga na thɨ li e thelau vwatae tomethi na tomethi, theghewo iya ne thɨ rakamena e ghen na weinaŋgi e waŋgana e yawayawalinji.
GEN 6:21 Tembe ŋgoreiyeva u mbana ghanɨŋga thaŋarɨke, ghen na thiye kaiwanji.”
GEN 6:22 Nowa i vakathaŋgiya bigibigiko wolaghɨye ŋgoreiya Loi me dagekowe.
GEN 7:1 Giya Loi i dage weya Nowa iŋa, “U tha e waŋga, ghen, len wevo na len ŋgaŋga na lenji ovo, kaiwae kaero ya thuwe ghen vara ghanɨmbereghana u thovuye moli thake iyake e tɨnenji.
GEN 7:2 U mbanɨŋgiya thetheghan wevo na ghɨmoru thenjighepirɨ iya, iya va ya dage weŋga ne ya wovatha vowo kaiwae. U mbanɨŋgiya thetheghan yamoyamo wevo na ghɨmoru, iya maa valɨkaiwae vowo, kaiwae thɨ mbighɨ.
GEN 7:3 Na tembe ŋgoreiyeva maaŋgi, wevo na ghɨmoru thenjighepirɨ iya. U vakatha ŋgoreiyake mbala thetheghan na maa yamoyamo regha na regha mbe e yawayawalinji na tembe thɨ rothirakava e yambaneke.
GEN 7:4 Mbaŋa mbaŋapirɨ e tɨne ne ya variye uye na i nja e yambaneke. Ne i uyevoreŋa mbaŋa mbaŋaevarɨ na gougouyevarɨ e tɨnenji. Iyake kaiwae lo renuwaŋa ŋgoreiye bigibigike wolaghɨye va ya vakathaŋgi ne ya mukuwoŋgi.”
GEN 7:5 Nowa i vakatha ŋgoreiya Giya Loi i utugiyakowe.
GEN 7:6 Nowa ghatheghathegha vama i wo hweseriyewona (600) ambama iya yambaneke i thotho eŋge.
GEN 7:7 Nowa na levo na le ŋgaŋga na lenji ovo thɨ tha e waŋgako na mbala maa thothoko i gaboŋgi.
GEN 7:8 Thetheghanɨke wolaghɨye, thɨ mbighɨ na maa thɨ mbighɨ na tomethi yamoyamo, wevo na ghɨmoru,
GEN 7:9 thɨ rakatha e waŋgama weinji Nowa ŋgoreiya Loi va i dagemawe.
GEN 7:10 Mbaŋa theghepirɨ e ghereiye thothoma kaero i voro.
GEN 7:11 Mbaŋa Nowa ghatheghathegha hweseriyewona, manjala umboiwoniye ghambaŋa theyaworo na theghepirɨninji e tɨne, mbwake wolaghɨye rɨghenji e yambaneke raberabe thiya mavuvao na mbwa e buruburuko tembe ŋgoreiyeva,
GEN 7:12 ko amba uye i nja e yambaneke mbaŋa mbaŋaevarɨ na gougouyevarɨ.
GEN 7:13 E mbaŋako iyako vara e tɨne Nowa na levo weinjiyaŋgiya lenji ŋgaŋga, Sem, Ham na Jepet na lenji ovo thɨ tha e waŋgama.
GEN 7:14 Weinjiyaŋgi thɨ rakatha e waŋgama thetheghanɨke wolaghɨye, tomethi mbe ghanjiyamoyamo, mbwanjam na mbwaeva, thetheghan thɨ loŋga e gharenji vwata na maaŋgi mbe ŋgoreiyeva na bigibigi e vinevineinji.
GEN 7:15 Thetheghanɨko wolaghɨye e yawayawalinji thɨ rakamena weya Nowa, theghewo iya, wevo na ghɨmoru na thɨ rakatha e waŋgama.
GEN 7:16 Thetheghanɨke wolaghɨye e yawayawalinji, ghɨmoru na wevo Nowa va i vamboromboroŋa ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, Nowa i rereghamba vara. Mbaŋa i ru e waŋgama amba Giya i kighɨ eŋge waŋgako ghambwaŋaŋgila.
GEN 7:17 Thothoma kaero i thothovoreŋa mbaŋa mbaŋaevarɨ na kaero i dumwaga na i vakatha waŋgako i ghagha.
GEN 7:18 Mbwako ma i vorovorowo eŋge na kaero i ghagha loloŋga e vwatae.
GEN 7:19 Mbwako kaero ina yavoro moli na kaero i wovululuŋgiya ououko wolaghɨye e yambaneke.
GEN 7:20 Vambema le didivoro eŋge tembema i wo eŋge mita theghepirɨ le ghenevoro e ououko molamolao vwatanji.
GEN 7:21 Bigibigike wolaghɨye e yawayawalinji na inanji e yambaneke thiya marevaoma, thetheghan na gharɨgharɨ.
GEN 7:22 Bigibigike wolaghɨye iya thɨ liliya yawalinji e yambaneke thiya marevao.
GEN 7:23 Bigibigike wolaghɨye e yawayawalinji Giya Loi va i mukuwoŋgi — gharɨgharɨ, thetheghan thɨ loŋgaloŋga e yambaneke vwatae na ma thɨ yoyo, thiya marevao. Vama Nowa eŋge na thavala weiyaŋgi e waŋgako tɨne vambe nanjiwe.
GEN 7:24 Thothoko va i voro na ghaghadɨko va i wo vara mbaŋa mbaŋathaŋarɨ na mbaŋaelima (150).
GEN 8:1 Loi vambe i renuwaŋakiki vara Nowa na thetheghanɨma wolaghɨye, mbwanjam na mbwaeva, weiyaŋgi e waŋgako tɨne. Iwaeŋge i variya ndewendewe na i rowa, ko ambama thothoma i njoghanjogha.
GEN 8:2 Mbwake wolaghɨye rɨghenji e yambaneke raberabe na mbwa e buruburu kaero thɨ vorutowo na uye tembe i uye towova
GEN 8:3 na thothoko kaero i njoghanjogha na tembe i wova mbaŋa mbaŋathaŋarɨ na mbaŋaelima,
GEN 8:4 na manjala umbopirɨ ghe mbaŋa mbaŋayaworo na mbaŋapirɨ e tɨne, waŋgama i rovala e ouou idanji Ararat regha vwatae.
GEN 8:5 Mbwama mbema le didinja eŋge gheghada manjala hoyaworoninji e tɨne. Mbaŋa i viva e tɨne ouou vwatavwatanji kaero thɨ yomara.
GEN 8:6 Mbaŋa mbaŋaevarɨ e ghereiye Nowa i vugha dedele va i vakatha e waŋgako
GEN 8:7 na i variye waluwo manda. Vambema i yoyololoŋga eŋge gheghada mbwama i ma moli.
GEN 8:8 Amba i variye bunebune manda na i wa ve thuwe thoŋgo kaero thelauko i mwa.
GEN 8:9 Ko kaiwae mbwa vamba i wovululu vara thelauko, bunebunema maava i ndevaidi mun le ghamba yovaro, iya kaiwae vama i yonjoghava weya Nowa e waŋgako. I tagavamomoya nɨmae, i wo bunebunema na i woruwo e waŋgako tɨne.
GEN 8:10 Nowa i roroghagha mbaŋa theghepirɨ e ghereiye na mbowo i variyeva bunebunema.
GEN 8:11 Mbaŋa kaero yeghɨyeghɨyenja bunebunema i livutha olivɨ ndamwae amba i tagavwara eŋge. Nowa i ghareghare thelau kaero i mwa.
GEN 8:12 Mbowo i roroghaghava mbaŋa theghepirɨ e ghereiye, na mbowo i variyeva bunebunema, ko iyemaeŋge ande vama i yonjogha weya Nowa.
GEN 8:13 Mbaŋa Nowa ghatheghathegha kaero i wo hweseriyewona na umbwara (601), mbaŋaniye manjala i viva ghe mbaŋako regha Nowa i rakayathu waŋgako vwatae, na i thuwe i mena i ghawoko, na iŋa, “Ko thelau kaero i mwa iyako!”
GEN 8:14 Va manjala umboiwoninji ghe mbaŋa theiwo na theghepirɨ e tɨne yambaneke vambema i mwavao vara.
GEN 8:15 Amba Loi i dage weya Nowa iŋa,
GEN 8:16 “Ko ghen na len wevo na le ŋgaŋga na lenji ovo, hu rakaraŋgima e waŋgana tɨne.
GEN 8:17 Hu bigi raŋgiyaŋgima thetheghanɨna wolaghɨye na maaŋgina, mbalama thɨ ghambɨva togha na thɨ riyevanjara yambaneke laghɨye.”
GEN 8:18 Kaero Nowa i raŋgi e waŋgama weiyaŋgiya levo, le ŋgaŋga na lenji ovo.
GEN 8:19 Thetheghaŋgima wolaghɨye na maaŋgima thɨ rakaraŋgi e waŋgama, thegheiwo iya na tomethi ghanjiyamoyamo. Thetheghanɨke wolaghɨye iya thɨ loŋgaloŋga e yambaneke vwatae na maake wolaghɨye — tomethi e lenji wabwi na e ghanjiyamoyamoko thɨ rakarakaraŋgi.
GEN 8:20 Amba Nowa i vatada ghamba vowo Giya Loi kaiwae. I mbanɨŋgiya thetheghan na maa regha iya e wabwi regha na regha e tɨnenji, iya lenji kururu i vatomwe thɨ thovuye, na i ŋambuŋgi e ghamba vowoko.
GEN 8:21 Giya Loi i warari butiyeko thovuye kaiwae na e ghareko iŋa, “Maa tene mbaŋa reghava ya vakowana yambaneke lolo le tharɨ kaiwae. Ya ghareghare lolo le renuwaŋa i tharɨ ghe mbaŋa ŋgama na i ghaoko. Ma tene mbaŋa reghava ya vakowanaŋgiya thetheghan e yawayawalinji ŋgoreiya mendava ya vakathako.
GEN 8:22 Yambaneke mbene ŋgora vara iyake na i ghaoko, mbaŋake wolaghɨye ne ghanɨŋga ghakabu ghe mbaŋa na ghalolo ghe mbaŋa, ne njighɨnjighɨ ghe mbaŋa na meme ghe mbaŋa, ne varae i ndeghathɨ na uye ghe mbaŋa na ghararaghɨye na gougou. Thiyake mane mbaŋa regha thɨko.”
GEN 9:1 Loi i mwaewo weya Nowa na le ŋgaŋga na iŋa, “Hu ghambɨ na lemi ŋgaŋga na lenji ŋgaŋgaova na thɨ riyevanjara yambaneke.
GEN 9:2 Thetheghanɨke wolaghɨye, maa thɨ yoyo na borogi e njighɨko, na bigibigike wolaghɨye thɨ lili e gharenji e thelau vwatae ne thɨ mararuŋga. Kaero ya bigirawe e nɨmami ghare.
GEN 9:3 Bigibigike wolaghɨye thɨ nyivɨnyivɨ na e yawayawalinji ya vatomwe weŋga ghami, na tembe ŋgoreiyeva umbwaumbwa na nana ndamwanji vwivwivu, kaero ya vatomwevao weŋga na ghami.
GEN 9:4 “Ko iyemaeŋge ne hu ndeghana thetheghan mbunɨmaniye thoŋgo madɨbae mbe ina e tɨneko kaiwae madibe i giya yawalɨ.
GEN 9:5 Kaiwae madibe iye i vakatha bigi regha e yawayawaliye. Iya kaiwae thoŋgo thela i vakowana lolo yawaliye na i mare, vuyowae loloko iyako wone i mare, na tembe ŋgoreiyeva thetheghan i vakowana lolo yawaliye na i mare, thetheghanɨko iyako wone i mare.
GEN 9:6 Kaiwae va ya vakatha lolo mbe ghino vara e ŋgaliŋgaliyaŋgu, iya kaiwae thoŋgo lolo i unɨgha lolo regha loloko iyako tembene thɨ unɨghɨva.
GEN 9:7 Ko Nowa ghen na len ŋgaŋga, hu ghambɨraka mbala orumburumbumi thɨ yala na thɨ riyevanjara yambaneke.”
GEN 9:8 Loi i dage weŋgiya Nowa na le ŋgaŋga iŋa,
GEN 9:9 “E mbaŋake iyake ya vakatha lo dagerawe e ghemi na weŋgiya orumburumbu mbaŋa muyaiko,
GEN 9:10 na tembe ŋgoreiyeva bigibigike wolaghɨye e yawayawalinji, maake wolaghɨye na thetheghanɨke wolaghɨye — mbema bigibigike wolaghɨye vara va hu rakaraŋgi e waŋgana weinaŋgi.
GEN 9:11 E utuutuŋgike thiyake ya vakatha lo dagerawe e ghemi: Ya dagerawe maa tene mbaŋa reghava ya vakatha yambaneke i thotho na i vakowana yawal; maa tene mbaŋa reghava thotho i vakowana yambaneke.”
GEN 9:12 Loi iŋa, “Dageraweke iya ma vakatha e ghandalughawoghawoke na thetheghanɨke wolaghɨye e yawayawalinji, tha na tha kaiwanji ghanono iyake,
GEN 9:13 ya worawa bwawo e ŋgalɨlɨko na iyake i tabo na nono lo dageraweke ghino na yambaneke ghandalughawoghawo.
GEN 9:14 Mbaŋa ya vakatha uye ghaŋgalɨlɨ na thɨ yomara e buruburuko na bwawo i thowo,
GEN 9:15 ne i vanuwovɨrɨŋgo lo dageraweko weiŋgu ghemi na thetheghanɨke wolaghɨye e yawayawalinji na tomethi wabwi e ghandalughawoghawoke. Maa tene mbaŋa reghava mbwa thɨ thotho na thɨ vakowana yawal.
GEN 9:16 Nevole the mbaŋa ya thuwe bwawoko i thowo e ŋgalɨlɨko, ne ya renuwaŋakikiya dageraweko iya memeghabananiyeko ghino na bigibigike wolaghɨye e yawayawalinji na tomethi wabwi e yambaneke e ghandalughawoghawo.”
GEN 9:17 Loi i dage weya Nowa iŋa, “Dageraweke iya ma vakathake ghino na yawal e yambane ghandalughawoghawo iya ghanono iyake.”
GEN 9:18 Nowa na le ŋgaŋga va i raŋgi weiyaŋgi e waŋgako tɨne thiyake: Sem, Ham na Jepet. (Ham nariya Keinan.)
GEN 9:19 Nowa le ŋgaŋgake thenjighetoke thiyake iya orumburumbunji vara gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke.
GEN 9:20 Nowa, iye va rakakaiwo e uma, va i kabukai vara waen.
GEN 9:21 Mbaŋa i muna waen, i wovaghawa umbaliye, i bigiyatho ghakwama na i ghena bukabuka ele yoŋathowathowa tɨne.
GEN 9:22 Mbaŋa Ham, Keinan ramae, i thuwe ramae i ghena bukabuka, i njogha eto na ve utugiya weŋgiya oghaghaema thenjighewoma.
GEN 9:23 Amba Sem na Jepet thɨ liya kwama ghayaboyabo, thɨ lirawe e vwatanji, thɨ loŋgaloŋgaŋa ghereinji na thɨ ru, ko amba thɨ liyabo ramanji. Ghamwanji va i njogha e ghereinji na mbala thava thɨ thuwe i ghenebukako.
GEN 9:24 Mbaŋa Nowa i thuweiru na le renuwaŋa i rumwaru, i loŋwevaidiya budakai nariye me wo vala uyewe le vakathawe,
GEN 9:25 iŋa, “Vuyowo ne i mena weya Keinan! Iye nevole Sem na Jepet lenji rakakaiwobwagaŋgi.”
GEN 9:26 Mbowo i dageva, “Tarawa i voro weya Giya Loi, iye Sem le Loi! Keinan nevole Sem le rakakaiwobwagaŋgi.
GEN 9:27 Loi nevole i vakatha Jepet na le ghamba mbaro i laghɨye! Orumburumbuye nevole thɨ yaku na regha weinji Sem le wabwi! Keinan iye nevole Jepet le rakakaiwobwagaŋgi.”
GEN 9:28 Thothoko e ghereiye Nowa mbowo i yakuva theghathegha hweseriyeto na hwelima (350).
GEN 9:29 Gha theghathegha vama i wo hweseriyesiwo na hwelima (950) amba i mare.
GEN 10:1 Riuriuke iyake Nowa le ŋgaŋga — Sem, Ham na Jepet orumburumbunji utuutuninji. Thenjighetoke iyake va thɨ ghambɨ na lenji ŋgamaŋgama thothoko e ghereiye.
GEN 10:2 Jepet le ŋgaŋgaŋgiya: Goma, Magog, Madai, Javan, Tubal, Mesek na Tiras.
GEN 10:3 Goma le ŋgaŋgaŋgiya: Asɨkenas, Ripat na Togama.
GEN 10:4 Javan le ŋgaŋgaŋgiya: Ilaisa, Tasis, Kiti na Roda.
GEN 10:5 Gharɨgharɨke thiyake orumburumbunji thiya yaku e njighɨ ghadidiye na e raurauŋgi Meditareiniyan Njighɨ ele valɨvaŋga. (Thiyake Jepet orumburumbuyeŋgi.) Tomethi u na u na vanautumaŋgi thiya yaku, na wabwi na wabwi mbe ghalɨŋanji.
GEN 10:6 Ham le ŋgaŋgaŋgiya: Kus, Ijipt, Put, na Keinan.
GEN 10:7 Kus le ŋgaŋgaŋgiya: Siba, Havila, Sabta, Rama na Sabteka. Rama le ŋgaŋgaŋgiya: Siba na Didan.
GEN 10:8 Ko Kus nariye regha Nimrod. Iye va lolo vurɨvurɨghegheniye na ragagaithɨ e yambaneke.
GEN 10:9 Kaiwae Loi va i thalavu, iye va rawowoidi laghɨye na thovuye moli, iya kaiwae gharɨgharɨ mbaŋa thɨ utuŋa lolo regha, thɨŋa, “Iye ŋgoreiya Nimrod rawowoidi laghɨye na thovuye moli iye Loi va i thalavu.”
GEN 10:10 Va i viva le ghamba mbaro Babilon, Uruk, Akad na Kalne inanji Babiloniya e tɨne.
GEN 10:11 I ri e valɨvaŋgako iyako amba i wa Asiriya na ve vatadɨŋgiya ghembaghembake thiyake: Ninive, Rehobot Irɨ, Kala
GEN 10:12 na Risen, ina Ninive na Kala e ghanjilughawoghawo, iye ghemba laghɨye regha.
GEN 10:13 Ijipt orumburumbuye iya gharɨgharɨniye thiya yaku e ghembaghembake thiyake: Lud, Anam, Lehab, Nepɨtu,
GEN 10:14 Patɨrus, Kaslu na Kurit. Pilistiya gharɨgharɨniye thiye thɨ rimbun Kaslu.
GEN 10:15 Keinan nariye virɨ viva Saidon na Hiti i virɨ reghamba.
GEN 10:16 Keinan vambe orumburumbuyeŋgiva gharɨgharɨŋgike thiyake: Jebusi, Amori, Gigasi,
GEN 10:17 Hivi, Aki, Saini,
GEN 10:18 Aved, Jemari na Hamati. Va muyai amba Keinan ghe u thɨ meila
GEN 10:19 na lenji valɨvaŋga, i ri Saidon ve wo Gera ele valɨvaŋga na ve wo Gaja, e boimako i wa Sodom, Gomora, Adma na Seboyim na gheghad Lasa.
GEN 10:20 Gharɨgharɨŋgike thiyake Ham orumburumbuyeŋgi. Uuŋgike thiyeke vambe e lenji ghambayaku na mbe tomethi ghalɨŋanji.
GEN 10:21 Sem iye ghaghae laghɨyeninji Jepet. Sem orumburumbuyeŋgiya Eba gharɨgharɨniyeŋgi.
GEN 10:22 Sem le ŋgaŋgaŋgiya: Ilam, Asur, Apaksad, Lud na Aram.
GEN 10:23 Aram orumburumbuyeŋgiya: Us, Hul, Gethe na Mes.
GEN 10:24 Apaksad nariya Sila na Sila nariya Iba.
GEN 10:25 Iba le ŋgamaŋgama thenjighewo: Regha idae Peleg, kaiwae amalaghɨniye va ghe mbaŋa e tɨne yambaneke gharɨgharɨniye thɨ meghaghathɨ na thɨ yala; na nariye theghewoniye idae Joktan.
GEN 10:26 Joktan orumburumbuyeŋgiya: Almoded, Selep, Hesamavet, Jera,
GEN 10:27 Hadoram, Usal, Dikla,
GEN 10:28 Obal, Abimael, Siba,
GEN 10:29 Opi, Havila, na Jobab. Thiyake thɨ rimbun weya Joktan.
GEN 10:30 Gharɨgharɨŋgike thiyake va vethɨ yayaku Mesa na Sepa e ghanjilughawoghawo, inanji e boimako na valɨvaŋgako iyako mbe bobokulu eŋge.
GEN 10:31 Gharɨgharɨke thiyake Sem orumburumbuyeŋgi. Thɨ yaku tomethi wabwi na u, na tomethi mbe lenji valɨvaŋga na ghalɨŋanji.
GEN 10:32 Gharɨgharɨŋgike vara thiyake Nowa mbe orumburumbuyeŋgi eŋge, tomethi mbe ghambanji, tomethi mbe lenji wabwi na uu. Thothoko va e ghereiye vanautumake wolaghɨye e yambaneke va thɨ rimbun weŋgi vara Nowa le ŋgaŋga.
GEN 11:1 Va e mbaŋako iyako yambaneke laghɨye ghalɨghalɨŋaniye va regha na lenji utuutu ghe loŋwaloŋwa regha.
GEN 11:2 Mbaŋa thɨ raka na i vorowoko vethɨ vaidiya malamo regha Babiloniya e tɨne na thɨ vatada ghambanjiwe.
GEN 11:3 Kaero thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Wo hu rakamena! Ra vakathaŋgiya brik na ra ŋambuŋgi na thɨ vurɨgheghe.” Thɨ mbana brik (thelau) na thɨ vatavatadɨwe na thɨ monje valaweŋgi na i vurɨgheghe.
GEN 11:4 Amba thɨŋa, “E mbaŋake iyake ra vatada ghemba laghɨye na ŋgolo regha i loŋga na i voro na molao, mbala ve wo buruburuko, mbala idanda ne i laghɨye. Ŋgoloke iyake i vakathainda thava ra meila e yambaneke laghɨye.”
GEN 11:5 Amba Giya Loi i njama na i thuwe ghembako laghɨye na ŋgoloko molao thɨ vatavatadɨko.
GEN 11:6 Giya Loi iŋa, “Gharɨgharɨke thiyake kaero thiya mevathavatha na regha na ghalɨŋanji regha. Kaero thɨ worawa lenji vakathako iyako rɨghe. Nevole valɨkaiwanji budakaiya nuwanjiya thɨ vakatha.
GEN 11:7 Ra nja na vara vauneuneŋaŋgi na tomethi mbe ghalɨŋanji, mbala maa thɨ veloŋwa ghalɨŋanjiko gharumwaru.”
GEN 11:8 Iya kaiwae Giya Loi i vakathaŋgi na thɨ meila e yambaneke laghɨye na thɨ viyatho ghembama laghɨye ghavatavatad.
GEN 11:9 Iya kaiwae ghembako laghɨye iyako idae Babel, kaiwae gheko Giya Loi va i vauneuneŋa gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke na gheko i vakathaŋgi na thɨ meila e yambaneke laghɨye.
GEN 11:10 Riuriuke iyake Sem orumburumbuye utuutuninji. Thothoko e ghereiye, theghathegha umboiwo vama iko na mbaŋaniye Sem ghatheghathegha vama i wo hwethaŋarɨ (100), i vaidiya nariye regha idae Apaksad.
GEN 11:11 Iyako e ghereiye Sem mbowo i yaku va theghathegha hweseriyelima (500) na e tɨne mbowo thɨ laghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 11:12 Apaksad ghatheghathegha vama i wo hweto na umbolima (35) amba thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru regha idae Sila.
GEN 11:13 Iyako e ghereiye Apaksad i yaku theghathegha hweseriyevarɨ na umboto (403) na e tɨne mbowo thɨ laghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 11:14 Mbaŋa Sila ghatheghathegha vama i wo hweto (30), thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru regha idae Eba.
GEN 11:15 Iyako e ghereiye Sila i yaku theghathegha hweseriyevarɨ na umboto (403), na e tɨnenji mbowo thɨ laghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 11:16 Mbaŋa Eba ghatheghathegha hweto na umbovarɨ (34), thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru regha idae Peleg.
GEN 11:17 Iyako e ghereiye Eba i yaku theghathegha hweseriyevarɨ na hweto (430) na e tɨnenji mbowo thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 11:18 Mbaŋa Peleg ghatheghathegha hweto (30), thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru regha idae Riu.
GEN 11:19 Iyako e ghereiye Peleg i yaku theghathegha hweseriyeiwo na umbosiwo (209) na e tɨnenji mbowo thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 11:20 Mbaŋa Riu ghatheghathegha hweto na umboiwo (32), thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru regha idae Serug.
GEN 11:21 Iyako e ghereiye Riu i yaku theghathegha hweseriyeiwo na umbopirɨ (207) na e tɨnenji mbowo thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 11:22 Mbaŋa Serug ghatheghathegha hweto (30), thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru regha idae Naho.
GEN 11:23 Iyako e ghereiye Serug i yaku theghathegha hweseriyeiwo (200) na e tɨnenji mbowo thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 11:24 Mbaŋa Naho ghatheghathegha hoiwo na umbosiwo (29), thɨ ghamba ŋgama ghɨmoru regha idae Tira.
GEN 11:25 Iyako e ghereiye Naho i yaku theghathegha hwethaŋarɨ, hoyaworo na umbosiwo (119) na e tɨnenji mbowo thɨ ghambɨŋgiva gamagai vavana.
GEN 11:26 Mbaŋa Tira vama ghatheghathegha hwepirɨ (70) e ghereiye amba thɨ ghambɨŋgiya Eibram, Naho na Haran.
GEN 11:27 Iyake Tira orumburumbuye utuutuninji. Tira le ŋgaŋgaŋgiya Eibram, Naho na Haran. Haran nariya Lote.
GEN 11:28 Mbaŋa Tira vamba e laghalagha nariye Haran kaero i mare e ghambae moli, Ur Babiloniya e tɨne.
GEN 11:29 Eibram na ghaghae Naho va thɨ ghe. Eibram levo idae Serai na Naho levo idae Milika. Milika iye Haran yawarumbuye na ghaghae nasiyeniye Iska.
GEN 11:30 Serai mava i ghambɨ, va i kwama.
GEN 11:31 Tira i vaŋguŋgiya nariye Eibram na rumbuye Lote, iye Haran nariye, na ghendiyae Serai, Eibram levo, na weiyaŋgi thɨ iteta Ur Babiloniya e tɨne na thɨ raka e valɨvaŋga regha idae Kenan. Ko iyemaeŋge thɨ raka gheghad Haran na thɨ yayaku gheko.
GEN 11:32 Tira va i mare gheko. Ghatheghathegha le ghanaghanagha hweseriyeiwo na umbolima (205).
GEN 12:1 Amba Giya Loi i dage weya Eibram iŋa, “U iteteya vanautumana iya u rinawe, rama na len bodaboda na u wa e valɨvaŋga regha ne ya vatomwe e ghen.
GEN 12:2 Ne ya vakathaŋge na vanautuma laghɨye regha ghen na ne ya mwaewo e ghen. Ne ya vakatha idan i laghɨye moli, na e ghen thovuyeke wolaghɨye ne i mena weŋgiya gharɨgharɨ.
GEN 12:3 Ne ya mwaewo weŋgiya thavala thɨ mwaewo e ghen, na ne ya gura thavala thɨ guraŋge, na yambaneke laghɨye gharɨgharɨniye ghanjimwaewoko ne i mena kaiwae ghen.”
GEN 12:4 Iya kaiwae Eibram i iteteya Haran ŋgoreiya Giya Loi le utuwe, weiye Lote. E mbaŋako iyako Eibram ghatheghathegha vama i wo hwepirɨ na umbolima (75).
GEN 12:5 Eibram va i vaŋguŋgiya levo Serai, rumbuye Lote, na lenji bigibigi na thetheghanɨko wolaghɨye na tembe ŋgoreiyeva lenji rakakaiwoŋgiko wolaghɨye va thɨ vaŋguŋgi mbaŋa inanji Haran. Thɨ loŋga gheghad vethɨ vutha Kenan. Mbaŋa thɨ vutha Kenan,
GEN 12:6 Eibram i ru vanautumako tɨne gheghad ve vutha e umbwa laghɨye regha inawe. Valɨvaŋgako iyako idae More, ghemba Sekem e tɨne. E mbaŋako iyako Kenan gharɨgharɨniye vambe thɨ yaku gheko.
GEN 12:7 E valɨvaŋgako iyako Giya Loi i yomara weya Eibram na i dagewe iŋa, “Vanautumake iyake iya ne ya wogiya weŋgiya orumburumbu.” Amba Eibram i vatada ghamba vowo Giya Loi kaiwae, ŋgora va i yomaramawe.
GEN 12:8 Iyako e ghereiye Eibram i loŋga na i wa bobokulu e lenji valɨvaŋga, Betel valɨvaŋga i vorovoro. I vatada le yoŋathowathowa gheko. Betel va ina valɨvaŋga i njanja na Ai ina valɨvaŋga i vorovoro. Gheko i vatada ghamba vowo na i kururu weya Giya Loi.
GEN 12:9 Eibram mbowo i wareriva na i loŋga i ghemba Kenan valɨvaŋga yaghalako idae Negev.
GEN 12:10 Kenan e tɨne vunuvu laghɨye regha va i yomara. Iyako i vakatha Eibram i wa Ijipt na wo ve yaku gheko mbaŋa ubotu.
GEN 12:11 Amba inanji e loŋga mborowa, ko vama thɨ vurɨthai eŋge Ijipt, Eibram i dage weya levo Serai iŋa, “Ya ghareghare, kaiwae wevo manɨuneya ghen,
GEN 12:12 mbaŋa Ijipt gharɨgharɨniye ne thɨ thuweŋge amba thɨŋa, ‘Levo iyako.’ Amba bayanbayan thɨ unɨghɨŋgo na thɨ ghakuŋge.
GEN 12:13 Mbala u dage weŋgi na uŋa lounɨna ghino, na mbala ghen kaiwan na thava thɨ unɨghɨŋgo na thɨ njimbukiki wagiyaweŋgo.”
GEN 12:14 Mbaŋa thɨ vutha Ijipt, gharɨgharɨ e vanautumako thɨ thuwe Serai emunjora wevo manɨune eunda.
GEN 12:15 Mbaŋa Pero le rakakaiwo e raberabe thɨ thuwe elaghɨniye, thɨ mena Pero e marae na mbe thɨ taratarawa vara; iwaeŋge thɨ vaŋgumenawe ele ŋgoloko tɨne.
GEN 12:16 Serai kaiwae, Pero i njimbukiki wagiyaweya Eibram na i giya sip, gout, kau, doŋɨki, rakakaiwo na kamel we.
GEN 12:17 Ko kaiwae Pero va i vaŋguya Serai na i munjeva levo, iya kaiwae Giya Loi i vakatha na ghambwera i yomara weya Pero na le ŋgoloko gharayakuyaku.
GEN 12:18 Amba Pero i wodu weya Eibram na wo i menawe. Mbaŋa i vuthawe kaero i vaito iŋa, “Mendava u vakatha budakai e ghino? Buda kaiwae mava u govambwara e ghino na uŋa len wevo?
GEN 12:19 Buda kaiwae mendava uŋa loun, iwaeŋge mendava ya vaŋgu na yaŋava lo wevo? E mbaŋake iyake u vaŋgunjoghao len wovoke na mbema hu wareri vara!”
GEN 12:20 Pero iŋa na ragagaithɨ vavana vethɨ i yathu e kamwathɨ mborowa weiye levo Serai na lenji bigibigiko wolaghɨye thɨ iteta vanautumako iyako.
GEN 13:1 Eibram na levo thɨ iteta Ijipt na thɨ njogha e ghereinji Negev e tɨne weinji Lote na lenji bigibigiko wolaghɨye.
GEN 13:2 E mbaŋaŋgiko thiyako Eibram iye va mbema giya vwenyavwenya moli vara. Le sip, gout na kau lemoyo na tembe ŋgoreiyeva silva na gol.
GEN 13:3 Weiyaŋgiya ghambandɨmbandɨ thɨ roiteta valɨvaŋgako iyako, thɨ mena thɨ yaku, thɨ ghao thɨ yaku, gheghad vethɨ vutha ŋgora va thɨ yakuma, Betel na Ai e ghanjilughawoghawo
GEN 13:4 ŋgorava i vatada ghamba vowoma. Na gheko i kururu weya Giya Loi.
GEN 13:5 Lote vambe ŋgoreiyeva. Va ele sip, gout na kau. Vambe ele ŋgamaŋgamava na ele rakakaiwo.
GEN 13:6 Kaiwae lenji thetheghan va lemoyo moli na nana mava i poku e valɨvaŋgako iyako na valɨkaiwae thenjighewoko thɨ yaku na regha.
GEN 13:7 Iya kaiwae gaithɨ i yomara Eibram le thetheghan gharanjimbunjimbu na Lote le thetheghan gharanjimbunjimbu weŋgi. Eibram na Lote maava thɨ yaku na regha kaiwae nana maava i poku e valɨvaŋgako iyako lenji thetheghanɨko kaiwanji. (E mbaŋako iyako Kenan na Perisi gharɨgharɨniyeŋgi vambe thɨ yakuva gheko.)
GEN 13:8 Iya kaiwae Eibram i dage weya Lote iŋa, “Thava me vatharɨ regha ina e ghanda lughawoghawoke o la thetheghanɨko ghanjiranjimbunjimbu e ghanjilughawoghawoko kaiwae rumbuŋgu moliya ghen.
GEN 13:9 Wo ra vemeghaghathɨ weinda. U tuthiya the valɨvaŋga nuwaniya, u wa e valɨvaŋgana iyena na ghino ya wa e valɨvaŋga regha.”
GEN 13:10 Lote i ghɨmaratakwe na i thuwe malamo Jorɨdan ele valɨvaŋga na ve wo Sowa mbwa varɨve ŋgoreiya Giya Loi le uma Iden e tɨne na ŋgoreiyeva Ijipt thivathivaniye. (Giya Loi maa vamba i ŋambuŋgiya Sodoma na Gomora.)
GEN 13:11 Lote i tuthiya Jorɨdan malamoniyeko laghɨye. Kaero i wareri, i loŋga na i ghemba boimako. E mbaŋako iyako thɨ veiteteŋgi.
GEN 13:12 Eibram vambe i reyaku Kenan e tɨne na Lote i wa na i vatada le yoŋathowathowa Sodom evasiwae.
GEN 13:13 Sodom gharɨgharɨniye va thɨ tharɨ moli na thɨ vakatha tharɨ Giya Loi e marae.
GEN 13:14 Mbaŋa Lote kaero i wareri, Giya Loi i dage weya Eibram iŋa, “Ŋgora vara iya inanɨnawe, u ghɨmara ruwoko, u ghɨmara raŋgiwoko, u ghɨmara vorowoko na u ghɨmara njaoko.
GEN 13:15 Iya vara valɨvaŋgana laghɨye iya u thuwena ne ya wogiya e ghen na orumburumbu, na nevole ghen len ghamba mbaro mbaŋake wolaghɨye.
GEN 13:16 Ne ya vakathaŋgiya orumburumbu thɨ mbuthu na lemoyo moli ŋgoranjiya yambaneke vughauye na maa valɨkaiwae lolo regha ne i vaona.
GEN 13:17 E mbaŋake iyake u loŋga vaghɨliya valɨvaŋgake laghɨye tɨne, kaiwae ne ya vatomwe e ghen.”
GEN 13:18 Eibram i rake le yoŋathowathowama na ve yakuva e umbwaumbwa laghɨlaghɨye evasiwanji Memri ghadidiye Hebron e tɨne, na gheko i vatada ghamba vowo Giya Loi kaiwae.
GEN 14:1 Kiŋ theghevarɨ, Babiloniya ghakiŋ Amrapel, Ilasa ghakiŋ Ariyok, Ilam ghakiŋ Kedolaoma, na Goyim ghakiŋ Taidol.
GEN 14:2 Thiyake vethɨ gaithɨ weinjiyaŋgiya Sodoma ghakiŋ Bera, Gomora ghakiŋ Besa, Adma ghakiŋ Saineb, Jeboyim ghakiŋ Simeba na Sowa (mbaŋake thɨ uno Bela) ghakiŋ.
GEN 14:3 Kiŋɨke theghelimake thiyake thɨ wabwi na regha e malamo regha idae Sidim (noroke idae Njighɨ Maremareniye Malamoniye).
GEN 14:4 Theghathegha hoyaworo na umboiwo e tɨne kiŋɨke theghelimake va thɨ yaku Kiŋ Kedolaoma ele mbaro tɨne, ko iyemaeŋge theghathegha hoyaworo na umbotoninji e tɨne kaero thɨ botewo na maa thɨ giya ghamwaewowe.
GEN 14:5 Theghathegha hoyaworo na umbovarɨ e tɨne Kedolaoma na le wabwiŋgi thɨ wabwi na regha, thɨ rakawa weinjiyaŋgiya lenji ragagaithɨ na thɨ kivwalaŋgiya Repa gharɨgharɨniye Asterot Kanaim e tɨne, Susa gharɨgharɨniye Ham e tɨne, Emi gharɨgharɨniye e malamo idae Kirayathaim,
GEN 14:6 na Hor gharɨgharɨniye e bobokulu inanji Seir ele valɨvaŋga. Va thɨ mbeleŋgi gheghad El Paran e vuruvuru vwatavwata ghadidiye.
GEN 14:7 Amba thɨ rakavaghɨle na thɨ rakamena Mispat (mbaŋake thɨ uno Kades). Thɨ kivwalaŋgiya Amalek gharɨgharɨniye na lenji ghamba mbaroko, na tembe ŋgoreiyeva Amori gharɨgharɨniye thɨ yayaku Heisason Tama.
GEN 14:8 Amba Sodom ghakiŋ Bera, Gomora ghakiŋ Besa, Adma ghakiŋ Saineb, Seboyim ghakiŋ Simeba na Sowa (o Bela) ghakiŋ thɨ rakaraŋgi na thɨ vivatha gaithɨ kaiwae e malamo idae Sidim,
GEN 14:9 weinjiyaŋgiya Ilam ghakiŋ, Goyim ghakiŋ, Sina ghakiŋ na Elasa ghakiŋ, kiŋ theghevarɨ weinjiyaŋgiya kiŋ theghelima.
GEN 14:10 E malamoko iyako tɨne gogoga va lemoyowe na va thɨ riyevanjara e kolɨta, na mbaŋa Sodom na Gomora ghanjikiŋ weinjiyaŋgiya lenji ragagaithɨ thɨ rakavo vavana thɨ dimban e gogogako tɨnenji, na ghanji uneko wolaghɨye thɨ rakavo na i ru e bobokuluko rɨgherɨghenji.
GEN 14:11 Amba kiŋɨŋgima theghevarɨma thɨ vurɨgheghema weinjiyaŋgiya lenji ragagaithɨ thɨ rakaru Sodoma na Gomora e tɨnenji na thɨ bigivao bigibigiko thovuthovuye wolaghɨye, ko amba thɨ rakanjogha e ghambaghambanji.
GEN 14:12 Vambe thɨ vaŋguva Eibram rumbuye Lote na le bigibigiko wolaghɨye, kaiwae e mbaŋako iyako va ina i yaku Sodoma e tɨne.
GEN 14:13 Amala regha, iyava thɨ rakavoma, i mena i vutha weya Eibram iye Hibru na i giya totowe budakai kaero me yomara. E mbaŋako iyako Eibram vambe i yaku e umbwaumbwa laghɨlaghɨye rɨgherɨghenji ghadidiye. Umbwaumbwake thiyake tanuwaganjiya Memri iya Amori loloniye regha, na weiyaŋgiya oghaghae Eskol na Ana va thɨ wabwi na regha weinji Eibram. Ko lenji renuwaŋa regha na thɨ vethalathalavuŋgi gaithɨ gha mbaŋa.
GEN 14:14 Mbaŋa Eibram i loŋwe rumbuye kaero methɨ vaŋguŋgi na vethɨ mbaroŋaŋgi e vanautuma regha, i kulavathaŋgiya ragagaithɨ e ghayayaoko tɨne, lenji ghanaghanagha hoseriyeto na theyaworo na theghewa (318), na Memri na oghaghae. Amba thɨ rakareghamba weŋgi gheghad vethɨ vuthavaleŋgi e ghemba regha idae Den ghadidiye.
GEN 14:15 Gougoueŋge iyena Eibram i bigiraweŋgiya le ragagaithɨko e wabwiŋgi na thɨ gaithɨ weinjiyaŋgiya ghanjithɨghɨyako na thɨ kivwalaŋgi. Thɨ mbeleŋgi na vethɨ mbeleyathuŋgi Hoba Damasiko e ghaiwabuniyeko.
GEN 14:16 Eibram i biginjoghavao bigibigiko wolaghɨye mendava thɨ kaivɨŋgi na i vaŋgunjogha rumbuye Lote na le bigibigiko wolaghɨye, na tembe ŋgoreiyeva wanakau vavana na mbe gharɨgharɨ vavanava.
GEN 14:17 Mbaŋa Eibram i kivwala kiŋ Kedolaoma na vavanako va weiyaŋggiko na i njogha, Sodom ghakiŋ i raŋgi na thɨ lavolevole e malamo idae Save (idae regha Kiŋ le Malamo).
GEN 14:18 Amba Melkisedek, iye Salem ghakiŋ, i bigimena bred na waen weya Eibram. Amalaghɨniye vambe Loi Ramevoro Moli le ravowovowova.
GEN 14:19 I mena na i mwaewo weya Eibram iŋa, “Eibram, Loi Ramevoro Moli ne i mwaewo e ghen. Iye buruburu na yambaneke ghanji ravakatha.
GEN 14:20 Na tarawa i voro weya Loi Ramevoro Moli, iye me vatomweŋgiya ghan thɨghɨyaŋgina e nɨmanɨna ghare.” Amba Eibram i mbanɨvathavathaŋgi vara bigibigiko wolaghɨye menda ve kivwalaŋgiya kiŋɨma theghevarɨma, i vakatha vara wabwi yaworo, ko amba i giya wabwi regha weya Melkisedek.
GEN 14:21 Mbaŋa Eibram i vakathavao iyako, amba Sodom ghakiŋ iŋa, “U vatomweŋgi eŋge gharɨgharɨna e ghino, ko bigibigina eŋge mbe len bigibigiwo.”
GEN 14:22 Ko iyemaeŋge Eibram i gonjoghawe iŋa, “Ya livaira nɨmaŋgu na ya dagerawe weya Giya Loi Ramevoro Moli, iye buruburu na yambaneke ghanjiravakatha, na ya tholo,
GEN 14:23 maa tene ya wova bigi regha ghen kaiwan, othembe bigi nasi moli ŋgoreiya ghegha ghae ghathiyo, mbala maane u dage e ghino na uŋa, ‘Ghino menda ya vakatha Eibram na i vwenyavwenya.’
GEN 14:24 Mane ya wo bigi regha ghino kaiwaŋgu, ko kaero ya wovatha eŋge budakaiya ragagaithɨ kaero menda thɨ ghan. Ko nuwaŋguiya eŋge wouneke mendava ya wabwike weiŋguyaŋgi, Ana, Eskol na Memri thɨ mbana budakai valɨkaiwanji.”
GEN 15:1 Vakathaŋgiko thiyako e ghereiye, Giya Loi ghalɨŋae i mena weya Eibram e vavaghare ghenelolo e tɨne. Giya Loi i dagewe iŋa, “Eibram, ne u ndemararu bigi regha, ghino len yagogha na ne ya giya modan laghɨye.”
GEN 15:2 Ko iyemaeŋge Eibram i gonjoghawe iŋa, “O Loi Giya Laghɨye, ne u wogiya budakai e ghino, e mbaŋake iyake amba ma e lo ŋgaŋga? Eliyesa rara Damasiko iye mbe ghambereghaeŋge ne i rombaro e woyayaoke.
GEN 15:3 Amba maa u vakathaime na e lama ŋgaŋga, iya kaiwae lo rakakaiwoke regha ne i rothɨŋgo.”
GEN 15:4 Amba Giya Loi ghalɨŋae mbowo i menaweva iŋa, “Nandere! Iya len rakakaiwona Eliyesa mane i mbaroŋa ghan yayaona, mbe ghen vara madɨban iye ne ghan thɨghɨthɨghɨ.”
GEN 15:5 Giya Loi i vaŋguraŋgiya eto na i dagewe iŋa, “Wo u ghɨmaravoro e buruburuko na u mando na u vaonaŋgiya ghɨtarako, thoŋgo valɨkaiwan; orumburumbu nevole lenji ghanaghanagha ŋgora thiyako.”
GEN 15:6 Eibram i worawa Giya Loi ghamidi, na le vakathako iyako kaiwae Giya Loi i warari laghɨye kaiwae na i wovarumwarumwaruŋa.
GEN 15:7 Na tembe i dageweva iŋa, “Ghino Giya Loi iyava ya vaŋguraŋgiyaŋgena Ur Kalɨdiya thivathivaniye e tɨne, na ya vatomwe valɨvaŋgake iyake na ghamban.”
GEN 15:8 Ko Eibram i gonjoghawe iŋa, “O Giya Loi Laghɨye, ŋgoroŋga ne yaŋa na ya ghareghare valɨvaŋgake iyake ghino ne ya mbaroŋa?”
GEN 15:9 Giya Loi i dagewe iŋa, “Wo u bigimenaŋgiya thetheghanɨke thiyake: kau botuwo umbwara, gout umbwara na sip ghɨmoru umbwara, ghanjitheghathegha umboto na maa manyiwo, bunebune manda na mbo manda.”
GEN 15:10 Eibram i bigimenaŋgiya thetheghanɨma na maaŋgima, i bigimena weya Loi, i tagaviyaŋgi na gethɨwo iya, gethɨra valɨvaŋga, gethɨra valɨvaŋga, ko iyemaeŋge maaŋgima maa i tagaviyaŋgi.
GEN 15:11 Amba maa thetheghan gharaghanɨŋgi thɨ yonja weŋgiya borogima, ko iyemaeŋge Eibram i vagegeyathuŋgi.
GEN 15:12 Mbaŋa ŋgoreiya tauya wovoŋgu, Giya Loi i vakatha Eibram i ghenetena nuwa, amba mouwo e maramararuwae regha i yomarawe.
GEN 15:13 Amba Giya Loi i dagewe iŋa, “Emunjoru na valɨkaiwae u ghareghare iyake: orumburumbu nevole vethɨ mebwabwari e vanautuma regha. Nevole gharɨgharɨko gheko thɨ vakathaŋgi na thɨ kaiwo weŋgi na thɨ vaidiya vuyowo laghɨye moli theghathegha hweseriyevarɨ e tɨne.
GEN 15:14 Ko ghino tene ya lithɨgha iya vuyowoko iyako weŋgiya vanautumako iyako gharɨgharɨniye, iya thɨ giya vuyowoko weŋgi, na ne e ghereiye ko amba thɨ rakaraŋgi weiyaŋgiya madimadinjiko wolaghɨye.
GEN 15:15 Ko iyemaeŋge, ghen ne yawalin molao moli, amba u garalawa wein len vanevane.
GEN 15:16 Orumburumbu ne tha theghevarɨninji e tɨne amba thɨ rakanjoghamake gheke, kaiwae i viva wone ya thuwe vara Amori gharɨgharɨniye lenji tharɨko i laghɨye moli na ya giya vuyowo weŋgi.”
GEN 15:17 Mbaŋa varae vama ve ronja na kaero i momouwo na e mbaŋako iyako uye vwarara weiye ŋiŋi munduwae i voro na theŋgi i ra na thɨ yomara na thɨ reŋa thetheghanɨma e ghanjilughawoghawo.
GEN 15:18 E mbaŋako iyako Giya Loi i vaemunjoruŋa le dagerawema weya Eibram na iŋa, “Weŋgiya orumburumbu ya vatomwa thivathivake iyake weŋgi. I ri Ijipt e walaghɨta i mena i wa ve wo walaghɨta Yupreitis.
GEN 15:19 Gharɨgharɨke thiya inanji e valɨvaŋgake iyake, Keni gharɨgharɨniye, Kenis gharɨgharɨniye, Kadmon gharɨgharɨniye,
GEN 15:20 Het gharɨgharɨniye, Perisi gharɨgharɨniye, Repa gharɨgharɨniye,
GEN 15:21 Amori gharɨgharɨniye, Keinan gharɨgharɨniye, Gigasi gharɨgharɨniye na Jebusi gharɨgharɨniye.”
GEN 16:1 Serai, Eibram levo, mava valɨkaiwae i ghambɨ gamagai le ghɨmoruko kaiwae. Ko iyemaeŋge le rakakaiwo eunda, tɨnan Ijipt, idae Heiga,
GEN 16:2 iwaeŋge i dagewe le ghɨmoru Eibram iŋa, “Giya Loi i vakathaŋgo ma valɨkaiwaŋgu ya ghambɨ. Wo u ghena wein lo rakakaiwoko, mbwata ne i ghambɨ gamagai ghino kaiwaŋgu.” Eibram i varaeŋna levo Serai le renuwaŋako na i vakatha ŋgoreiye.
GEN 16:3 Lenji yakuyaku Kenan e tɨne vama i wo theghathegha hoyaworo, iwaeŋge Serai i vaŋgugiya le rakakaiwoma tɨnan Ijipt, Heiga, weya le ghɨmoru Eibram na levo eunda.
GEN 16:4 Mbaŋa Eibram i ghenethaiya Heiga kaero i vaidiya ŋgama. Mbaŋa i ghareghare kaero e tete i vakatha i wovoreŋa ghamberegha na maa i yavwatatawana tanuwagae Serai.
GEN 16:5 Amba Serai i dage weya le ghɨmoru Eibram iŋa, “Vuyowoke iya i voroke e ghino rɨghethora ghen. Mbaŋa mendava ya vaŋgugiya lo rakakaiwoko e ghen, na mbaŋake i ghareghare kaero e tete, i vakatha i wo vorevoreŋa na maa i yavwatata wanaŋgo. Giya Loi ghamberegha tembe i tuthi thela le tharɨ yake.”
GEN 16:6 Amba Eibram i dage weya Serai iŋa, “Wo u thuwe, ghen u mbaroŋa iya len rakakaiwo wevona iyena. The renuwaŋa nuwaniya u vakathawe, ko u vakathawe.” Serai ghathanavu i tharɨwe moli, iya kaiwae Heiga i voitete.
GEN 16:7 Giya Loi le nyao thovuye i vaidiya Heiga e mbwarowou regha ghadidiye ina e vuruvuru vwatavwata. Mbwarowouke iyake ina e kamwathɨ i wa Sur.
GEN 16:8 Nyaoma thovuye i dagewe iŋa, “Heiga, Serai le rakakaiwo ghen, ko aŋga mo ri na ghamwan aŋga i yere?” I gonjoghawe iŋa, “Nuwaŋguiya ya voiteta tanuwagaŋguko.”
GEN 16:9 Amba Giya Loi le nyao thovuye i dagewe iŋa, “U njogha weya tanuwaga Serai, na u ghambugha le mbarona.”
GEN 16:10 Nyaoma thovuye mbowo i dageweva iŋa, “Giya Loi nevole i vakathaŋge na orumburumbu lemoyo moli na mane valɨkaiwae lolo regha i vaonaŋgi.”
GEN 16:11 Giya Loi le nyao thovuye tembe i dageweva iŋa, “Ŋgamana iya e ŋgamoinɨna ŋgama ghɨmoru. Mbaŋa ne i virɨ ne u rena idae Ismel, kaiwae Giya Loi kaero i loŋwe iya len gharevɨrɨna.
GEN 16:12 Ko iyemaeŋge iya naruna iyena nevole le yakuyaku ŋgoreiya mbwanjam na maa valɨkaiwae ra thɨnɨra murumuru e ghamwa. Nevole thɨ vegaithɨ wanaŋgi weiyaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye, i meghaghathɨ weŋgiya le bodaboda.”
GEN 16:13 Heiga i unogiya Giya Loi iya me utuma weiye idae iŋa, “Ghen Loi u thuwathuwa e ghino,” iya kaiwae iŋa, “Kaero ma thuwe iya loloke i thuwathuwake e ghino.”
GEN 16:14 Iya kaiwae mbwarowouko iyako idae Beya Lahai Roi, gharumwaru mbwarowouke iyake tanawagaya lolo e yawayawaliye i thuwathuwa e ghino. Ina Kades na Bered e ghanjilughawoghawo.
GEN 16:15 Heiga i ghamba ŋgama ghɨmoru na Eibram i rena idae Ismel.
GEN 16:16 E mbaŋako iyako Eibram ghatheghathegha vama i wo hwewona.
GEN 17:1 Mbaŋa Eibram vama ghatheghathegha i wo hwesiwo na umbosiwo, Giya Loi mbowo i yomaraweva na i dagewe iŋa, “Ghino Loi Vurɨvurɨghegheniye. Len yakuyaku mbe i thovuye vara e maraŋgu na thava tharɨ regha i mwenja riwanɨna.
GEN 17:2 Amba ne ya vaemunjoruŋa lo dagerawema e ghen na nevole ya vakathaŋgiya orumburumbu lemoyo moli.”
GEN 17:3 Eibram i dipoumu e thelauko vwatae na Loi i dagewe iŋa,
GEN 17:4 “Ghino e lo valɨvaŋga lo dagerawe iyake e ghen, ghen vanautuma lemoyo rumbunjiya ghen.
GEN 17:5 Idanɨna mama ne mbaŋa regha thɨŋa, ‘Eibram’, mbema ne thɨŋa vara ‘Eibraham,’ kaiwae ne ya vakathaŋge na orumburumbuŋgiya vanautuma lemoyo.
GEN 17:6 Ne ya vakathaŋge na orumburumbu lemoyo moli. Nevole ya vakathaŋgi na thɨ vakatha vanautuma lemoyo na kiŋɨŋgi ne thɨ rimbun e ghen.
GEN 17:7 Ne ya renuwaŋakiki iya dageraweke iyake gha mbaŋa i ri rogha, ghino na ghen e ghanda lughawoghawoke, na tembe ŋgoreiyeva orumburumbu thako muyaiko na thiye orumburumbunjiva tha na tha mbaŋa muyaiko. Len Loi ghino mbe wombereghaeŋge na orumburumbu tembe ŋgoreiyeva.
GEN 17:8 Valɨvaŋgake iya u mebwabwarikewe, mbema Kenan laghɨyeke vara, kaero ya vatomwe e ghen na orumburumbu mbaŋa muyaiko na lenji ghamba mbaro memeghabananiye, na ghino ne lenji Loi.”
GEN 17:9 Loi mbowo i dageweva Eibraham iŋa, “Ko ghen e len valɨvaŋga, u njimbukiki wagiyawe iya lo dageraweke e ghen na orumburumbu tha na tha mbaŋa muyaiko nevole thɨ vakatha iya budakaiya noroke ya utugiya e ghen na u vakatha.
GEN 17:10 Ghen na orumburumbu tha na tha mbaŋa muyaiko ne hu ghambugha lo dageraweke, ne hu vakatha ŋgoreiye vara iyake: Ŋgama ghɨmoru regha na regha ne hu kitenɨyatho riwae mbothiye njimwae.
GEN 17:11 Ghɨmoghɨmoruna, mbema taulaghɨna vara ghemi, hu vakatha kamwathɨke iyake. Na iyake ne lo dageraweke, ghen na ghino e ghanda lughawoghawo, ghanono.
GEN 17:12 Tha na tha mbaŋa i menamenako, gamagai ghɨmoghɨmoru ne thɨ virɨ na kaero thɨ yaku mbaŋa theghewa, ne hu kitena riwanji mbothiye njimwae. Len rakakaiwo thɨ virɨ e ghan yayaona tɨne na len rakakaiwo u vamodaŋgi weŋgiya gharɨgharɨ vavana, na maa thɨ rimbun e ghen, tembe u vakathava ŋgoreiye weŋgi.
GEN 17:13 Thɨ virɨ e ghan yayaona tɨne o u vamodaŋgi e mani, ne u kitena riwanji mbothiye njimwae. Vakathake iya u vakatha e riwanɨna ne i vanuwovɨrɨŋge na u renuwaŋakikiya dageraweke iyake ghe mbaŋa i ri rogha.
GEN 17:14 The ghɨmoru regha thoŋgo ma thɨ kitena riwae mbothiye, loloko iyako ne i meraŋgi moli e wabwiko iyako tɨne, kaiwae kaero i rake dageraweko iyake ghe mbaro.”
GEN 17:15 Loi tembe i dageweva Eibraham iŋa, “Weya len wevo Serai, mane te u unova idae Serai, idae togha ne u uno Sera.
GEN 17:16 Mbene ghareŋguwe vara na ne i ghamba ŋgama ghɨmoru kaiwan. Ne ya vakatha elaghɨniye na orumburumbuye thɨ vakatha vanautuma lemoyo, na kiŋ vavana ne thɨ rimbun weŋgi.”
GEN 17:17 Eibraham i dipoumu e thelauko vwatae, i vavɨra utuko iyako na tembe i dagewe ghamberegha iŋa, “Ne valɨkaiwaeya amalaghɨsarɨ ghatheghathegha kaero i wo hothaŋarɨ? Ne valɨkaiwae Sera, kaero i thanja moli, na ghatheghathegha kaero hwesiwo na tembe i laghambɨva ŋgama?”
GEN 17:18 Iya kaiwae Eibraham i dage weya Loi iŋa, “Thoŋgo u worawe eŋge naruŋguko Ismel e ghamwan!”
GEN 17:19 Ko iyemaeŋge Loi i dagewe iŋa, “Ŋgoreiye, ko len wevo Sera ne i ghamba ŋgama ghɨmoru regha na ne u rena idae Aisake. Ne ya vaemunjoruŋa lo dagerawe weiŋgu. Dageraweke iyake ghe mbaŋa i ri rogha, amalaghɨniye na orumburumbuye mbaŋa muyaiko weŋgi.
GEN 17:20 Ko naruna Ismel kaiwae, kaero ma loŋwe iya len renuwaŋana. Tembene ya renuwaŋakikiva. Ne ya vakatha na i ghambɨ laghɨye, na ne ya mwaewowe na ya vakatha na orumburumbuye lemoyo. Le ŋgaŋga theyaworo na theghewo, thiye ne thɨ tabo na giyagiyaŋgi e lenji wabwiŋgi, na tembene ya vakathana orumburumbuye thɨ tabona vanautuma laghɨye reghava.
GEN 17:21 Ko iyemaeŋge lo vɨghathɨke weiŋgu Aisake, iya Sera ne i ghambɨna e mbaŋake iyake theghatheghako i menamenake, mbene ya vinjimbɨ vara.”
GEN 17:22 Mbaŋa i utuvao weiye Eibraham, kaero i njoghava.
GEN 17:23 E mbaŋako iyako tɨne, Eibraham i vaŋguya nariye Ismel na ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye va thɨ virɨ e gheuko tɨne na tembe ŋgoreiyeva le rakakaiwo va i vamodaŋgi; ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye na i kitena riwanji mbothiye njimwae, ŋgoreiya Loi me dagemawe.
GEN 17:24 Amalaghɨniye Eibraham ghatheghathegha vama i wo hwesiwo na umbosiwo ko amba thɨ kiten eŋge riwa mbothiye njimwae,
GEN 17:25 na nariye Ismel ghatheghathegha vama i wo hoyaworo na umboto amba thɨ kiten eŋge riwae mbothiye njimwae.
GEN 17:26 Eibraham na nariye Ismel mbe thenjighewo vara thɨ kitena riwanji mbothiye njimwae e mbaŋa iyako e tɨne.
GEN 17:27 Ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye Eibraham e ghayayaoko tɨne na thavalava ŋgoreiya va i vamodo e mani e mbaŋako iyako tɨne thɨ tena riwanji mbothiye njimwae.
GEN 18:1 Mbaŋa regha theghatheghako iyako e tɨne mbaŋa varae mbema i vurɨgheghewe vara, Giya Loi i yomara weya Eibraham e umbwaumbwa laghɨlaghɨye rɨghenji Memri e tɨne; mbaŋaniye Eibraham i roraŋgi ele yoŋathowathowa ghathɨnɨmba thɨ taterawe.
GEN 18:2 Eibraham i tagathɨna marae na i vaidiŋgiya amaamala thenjigheto thɨ ndeghathɨ e ghamwae. Mbaŋa i vaidiŋgi i yondovirɨ ele yoŋathowathowama tɨne, i raŋgi na ve thuweŋgi. Ghanji yavwatata kaiwae i kururu e ghamwanji.
GEN 18:3 Amba iŋa, “Giyagiyana, thoŋgo u worawaweŋgo e ghamwami, thava hu iteta ghambaŋguke.
GEN 18:4 Wo hu ndeghathɨ vara gheke na wo vathɨna mbwa na hu thavwiya gheghemina ko amba hu ronja e umbwana riburibuwae.
GEN 18:5 Wo va bigimena ghanɨŋga seiwo na hu laghan na i thalavuŋga ko amba hu waova. Kaiwae mo hu yavwatata wanaŋgo na hu vutha e ghino iya kaiwae yala thalavuŋga.” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “I thovuye moli, u vakatha ŋgoreiya len renuwaŋana.”
GEN 18:6 Eibraham mbema ghena nɨmaeŋge, i njogha ele yoŋathowathowa tɨne na i dage weya Sera iŋa, “Nɨman i maiya na u bigiya pwalawa ghayamoyamo thovuye mbambato, mbwata 20 kilo, na u vakatha bred.”
GEN 18:7 I yoruku weŋgiya le thetheghan na ve tuthiya kau nariye ghe tabo vondɨvondɨ, i vatomwe weya le rakakaiwo regha, i yoruku na ve vakatha ghanɨŋga kaiwae.
GEN 18:8 Eibraham i bigimena milɨk kaero i lad, milɨk na kauma nariye methɨ vivatharawema na i bigirawe bwabwarima e maranji. Mbaŋa thɨ ghanɨŋga Eibraham mbe i ndeghathɨ evasiwanji e umbwako rɨghe.
GEN 18:9 Thɨ vaito thɨŋa, “Len wevo Sera aŋga inae?” I gonjogha weŋgi iŋa, “Mbe ina e ŋgoloko tɨne.”
GEN 18:10 Amba ghanjiuma regha i dagewe iŋa, “E mbaŋake vara noroke theghatheghake i menamenake tembene ya njoghamava e ghen na ne e mbaŋako iyako Sera ne i ghamba ŋgama ghɨmoru.” E ŋgoloko ghaghambaru, Sera vambe i ndegathɨwe vara, e ghereinji na i vandeŋe thɨ utuko.
GEN 18:11 Eibraham na Sera vama thɨ thanja moli na Sera vama i kivwala ghatheghathegha valɨkaiwae i vaidiya ŋgama.
GEN 18:12 Utuutuko iyako kaiwae Sera tembe i vavɨrɨva ghamberegha kaiwae va i renuwaŋa na iŋa, “Mbaŋake kaero maa elo vurɨgheghe na amalako kaero i amalaghɨsarɨ. Maa valɨkaiwae wo vaidiva ghambɨ warawaraniye.”
GEN 18:13 Amba Giya Loi i dage weya Eibraham iŋa, “Buda kaiwae Sera i vavɨrɨ na iŋa, ‘Ne valɨkaiwae ya vaidiya ŋgama mbaŋake iya kaero ya thanjake?’
GEN 18:14 Thare bigi regha i vuyowo weya Giya Loi? Mbaŋa ne ya njoghama e ghen e mbaŋake iyake theghatheghake i menamenake, Sera ne i ghamba ŋgama ghɨmoru.”
GEN 18:15 Ko kaiwae Sera va weiye le mararu i kwan na iŋava maa me vavɨrɨ. Ko Giya Loi i dagewe iŋa, “Ko mbwana, mo vavɨrɨ.”
GEN 18:16 Mbaŋa giyagiyama thɨ yondovirɨ na thɨ wareri, thɨ loŋga na ghamwanji i ghemba Sodom. Eibraham weiyaŋgi na ve ndeiyathuŋgi. Thɨ mena e valɨvaŋga regha e kamwathɨ mborowa amba maranji i nja Sodom.
GEN 18:17 Amba Giya Loi mbe ghamberegha iŋa, “Mane ya wothuwele weya Eibraham budakaiya lo renuwaŋa ne ya vakatha.
GEN 18:18 Kaiwae Eibraham orumburumbuye, nevole thɨ tabo na vanautuma laghɨye na vurɨvurɨghegheniye regha. Na weya amalaghɨniye ne ghareŋgu weya vanautumake wolaghɨye e yambaneke vwatae.
GEN 18:19 Kaiwae ghino va ya tuthiya Eibraham na amalaghɨniye mbala i vavaghare mbaro weŋgiya le ŋgaŋga na orumburumbuye, mbala thɨ ghambugha ghino lo renuwaŋa na thɨ reŋa e kamwathɨ thovuye na budakaiya ghino ya warari kaiwae. Thoŋgo thɨ vakatha ŋgoreiyako ne ya vakatha ŋgoreiya budakai va ya dagera weya Eibraham.”
GEN 18:20 Amba Giya Loi i dage weya Eibraham iŋa, “Kaero ya loŋwe Sodom na Gomora gharɨgharɨniye lenji vakatha vatharɨ weŋgiya gharɨgharɨ vavana na lenji randa kaero i voro e ghino.
GEN 18:21 Mbowo ghino vara ya nja na va thuweŋgi na ya vaemunjoruŋa thoŋgo mbema emunjora lenji vakatha vatharɨko iyako, na mbala ya ghareghare mbema emunjora lenji vakathako i tharɨ moli.”
GEN 18:22 Amaamalama thenjighewo thɨ loŋga na ghamwanji i ghemba Sodoma, ko iyemaeŋge Giya Loi vambe i rondeghathɨ vara weiye Eibraham.
GEN 18:23 Eibraham i ndemena evasiwae na i dagewe iŋa, “Emunjora ne u mukuwoŋgiya gharɨgharɨ thovuthovuye weinjiyaŋgiya gharɨgharɨ raraitharɨ?
GEN 18:24 Ŋgoroŋga, thoŋgo iyelima gharɨgharɨ thovuthovuye inanji e ghembako tɨne, mbema ne u mukuwoŋgi vara ghembarako? Ko maane gharen i njao weŋgi iyelimako iya thovuthovuyeŋgiko inanjiko gheko?
GEN 18:25 Mbwana maa valɨkaiwae ne u gaboŋgiya thovuthovuye weinjiyaŋgiya raraitharɨ. Maa valɨkaiwae moli! Maane u vakatha iyako. Thoŋgo u vakatha ŋgoreiye thovuthovuye ne thɨ vaidiya vuyowo weinjiyaŋgiya raraitharɨ. Mbema ma valɨkaiwae vara. Ghen ghanɨmbereghana yambaneke gharɨgharɨniyeke wolaghɨye ghanjiratuthi. Mbene u thuwe na i thovuye e maran amba u vakatha.”
GEN 18:26 Giya Loi i gonjoghawe iŋa, “Thoŋgo ya vaidiŋgiya gharɨgharɨ thovuthovuye iyelima inanji gheko, thiye ne kaiwanji mane ya mukuwo ghembako iyako.”
GEN 18:27 Eibraham mbowo i naŋgoweva iŋa, “Kaiwae kaero ya ghamɨno lo vurɨghegheke valɨkaiwaŋgu ya utu e ghen renuwaŋako iyako kaiwae, nuwaŋguiya mbowo ya utuva e ghen, othembe ghino mbema lolo eŋge ya vwara e mbunɨma na madibe.
GEN 18:28 Naka thoŋgo mbe iyevarɨ na theghelima eŋge gharɨgharɨ thovuthovuye, ne u mukuwo ghembarako kaiwae thovuthovuye theghelima kaero thɨ roraŋgi?” Giya Loi i gonjoghawe iŋa, “Othembe ne ya vaidiya thovuthovuye mbe iyevarɨ na theghelima eŋge, mane ya mukuwo ghembako iyako.”
GEN 18:29 Eibraham mbowo i dageweva iŋa, “Ne ŋgoroŋga thoŋgo mbe iyevarɨ eŋge thovuthovuye inanji e ghembako tɨne?” I dagewe iŋa, “Mane ya mukuwo ghembako iyako othembe ne ya vaidi mbe iyevarɨ eŋge thovuthovuye inanji gheko.”
GEN 18:30 Eibraham iŋa, “Aee, Giya Loi thava u gaithɨ wanaŋgo, ko u vatomwe eŋge e ghino na mbowa ya vaitova. Ne u vakatha budakai thoŋgo mbe iyetoeŋge gharɨgharɨ thovuthovuye inanji gheko?” I gonjoghawe iŋa, “Mane ya vakatha bigi regha thoŋgo iyeto thovuthovuye inanji gheko.”
GEN 18:31 Eibraham iŋa, “Aee, giyana, u ghataŋaghathɨŋgo na mbowo ya utuva e ghen. Thoŋgo raŋama mbe theiwoko kaiwanji eŋge inanji gheko?” I gonjoghawe iŋa, “Theiwoko mane ya mukuwo ghembako iyako.”
GEN 18:32 Eibraham mbowo i naŋgoweva iŋa, “Aee, ne u ndegaithɨ wanaŋgo, ko ma u vatomwe eŋge na ya lavaito vara mbaŋara. Naka mbema theyaworo eŋge thovuthovuye inanji Sodom tɨne?” I gonjoghawe iŋa, “Theyaworoko e idanji mane ya mukuwo ghembako iyako.”
GEN 18:33 Mbaŋa Giya Loi kaero i utuvao weiye Eibraham kaero i itete na iwa na Eibraham i njogha e ghambae.
GEN 19:1 Vama yeghɨyeghɨye moli amba nyao thovuye theghewo vethɨ vutha Sodom. Lote va ina i yaku e ghembako ghamba ru. Mbaŋa i thuweŋgi, i yondovirɨ na i mena i kururu e thelauko vwatae e ghamwanji.
GEN 19:2 I dage weŋgi iŋa, “Giyagiyana, aee wo hu mena vara ru elo ŋgoloko na hu latowowe. Ne hu thavwiya gheghemi na wo ra laghena noroke gougou, na evole mbaŋambaŋa ko amba hu wava.” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Maa valɨkaiwae, mbema wo ghena vara eto gheke ŋgora gharɨgharɨke lenji ghamba mevathavatha.”
GEN 19:3 Ko iyemaeŋge Lote mbe i rovurɨgheghe vara weŋgi gheghad thɨ varaeŋna le renuwaŋako na thɨ wa weinji ele ŋgolo. Mbaŋa vethɨ ru, Lote i vivatha ghanɨŋga, i ŋambu bred ma weiye isɨt na thɨ ghan.
GEN 19:4 Giyagiyama theghewo vamba e laghalaghanji kaero ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye Sodom e ghembako laghɨye tɨne, tabwagha na amalaghɨsarɨ, thɨ rakamena thɨ ndeghɨliŋa ŋgoloko.
GEN 19:5 Kaero thɨ kularu weya Lote thɨŋa, “Ghɨmoghɨmoruma theghewo iya me yeghɨyeghɨyenja na thɨ menama e ghen aŋga inanji? U vaŋguraŋgiyaŋgima etoke na mbala wo vakatha yathima thanavuniye weimaŋgi.”
GEN 19:6 Lote i raŋgi eto na i thɨkiya thɨnɨmbama e ghereiye,
GEN 19:7 na iŋa, “Aee wouna, thava hu utuŋa thanavu raitharɨ ŋgoreiyena.
GEN 19:8 Ko thoŋgo lemi renuwaŋa ŋgoreiyena, lo ŋgaŋga theunyiwo, amba maa thɨ vavaghena. Wo ya vaŋguraŋgiyaŋgi e ghemi na the renuwaŋa nuwamiya hu vakatha weŋgi. Ko thava hu utuŋa tharɨ utuniye na i ghembeŋgiya giyagiyake thiyake, kaiwae kaero methɨ ru elo ŋgoloke na inanji elo gana tɨne.”
GEN 19:9 Ko iyemaeŋge thɨ gonjogha weya Lote thɨŋa, “U roiteta thɨnɨmbana. Ghen bwabwariya ghen! Thela ghen u munjekeva ne u utuveime the thanavuya ne wo vakatha? Nuwaniya wo vakatha vuyowo laghɨye e ghen na i kivwala ne wo vakatha weŋgi?” Thɨ mwanavewo Lote na thɨ ndethaiya thɨnɨmbama na thɨ munjeva thɨ tagaraka.
GEN 19:10 Ko iyemaeŋge nyaoma thovuthovuye e ŋgoloko tɨnema thɨ lawe Lote, thɨ mwana vaŋguruwo e ŋgoloko tɨne na thɨ tagatumo thɨnɨmbama.
GEN 19:11 Amba thɨ vakathaŋgiya ghɨmoghɨmoruma, tabwagha na amalaghɨsarɨ, iya inanjima e mbwaŋaŋgilako na maramaranji thiya kwaghe, na mbala maa thɨ thuwe mbwaŋaŋgilako.
GEN 19:12 Nyaoma thovuye theghewoma thɨ vaito Lote thɨŋa, “Thare ghan mbandɨmbandɨ reghava ina e ghembake tɨne — ŋgoreiya len ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru na wanakau, oghendiya o thelava e ghanuke tɨne? Thoŋgo ŋgoreiye e mbaŋake vara iyake u vaŋguraŋgiyaŋgi,
GEN 19:13 kaiwae noroke wo mukuwo ghembake iyake. Giya Loi kaero i loŋwe gharɨgharɨ gharenji le vɨrɨ, ghembake iyake gharɨgharɨniye lenji tharɨ i laghɨye moli, iya kaiwae menda i variyeime na wo mena wo mukuwo.”
GEN 19:14 Lote i wa na ve dage weŋgiya ghɨmoghɨmoruma, iya le ŋgaŋga theunyiwoma thɨ munje thɨ vaŋguŋgi iŋa, “Hu yoruku na ra iteta ghembake iyake, kaiwae Giya Loi noroke i mukuwo ghembake iyake.” Ko iyemaeŋge oghendiyaya thɨŋava i vakatha goron.
GEN 19:15 Mbaŋa kaero i ghere buruburuko rɨghe, nyaoma thovuthovuye thenjighewo thɨ vavothaŋa Lote thɨŋa, “U yoruku! U vaŋguŋgiya len wevo na len ŋgaŋga theunyiwo iya inanjina gheke na hu vo, ne iwaeŋge hu vaidiya vuyowoke iya ghembake iyake ne thɨ vaidi.”
GEN 19:16 Lote va i roroghagha seiwo, ko iyemaeŋge kaiwae Giya Loi va ghare i njaweŋgi, nyaoŋgima thovuthovuye thɨ vaŋgu Lote, levo na le ŋgamaŋgama theunyiwo e nɨmanɨmanji na thɨ vaŋguraŋgiyaŋgi e ghembako tɨne.
GEN 19:17 Mbaŋa kaero inanji eto, amalama regha i dage weŋgi iŋa, “Hu yoruku hu voiteta valɨvaŋgake iyake na hu vamora yawalɨmi. Ne hu ndeghɨmaranjogha e ghereimi na ne hu ndetowo e malamona tɨne. Hu ruku na i wa e ououko rɨgherɨghenji mbala maa hu vaidiya mukuwoko.”
GEN 19:18 Ko iyemaeŋge Lote i gonjogha weŋgi iŋa, “Aee wogiyagiya thovuthovuye, thava ŋgoreiyako.
GEN 19:19 Kaero ghemi gharemi i nja weŋgo na ya vaidiya lemi thalavu laghɨye mohu vamora yawaliŋgu. Ko maa valɨkaiwaŋgu eŋge ya vo na i ruwoko e ououko rɨgherɨghenji, mbwatane mukuwoko i lavaidiŋgo na ya mare.
GEN 19:20 Mbe u thuwe ghemba nasiye iyako? Maa i bwagabwaga, valɨkaiwae ya vowawe na ya vamora yawaliŋguwe.”
GEN 19:21 Nyaoma thovuye i dagewe iŋa, “I thovuye, ne ya vakatha ŋgoreiya len renuwaŋana. Mane ya mukuwo iya ghemba ne vorunawe.
GEN 19:22 Ko mbema u wa eŋge, nɨman i maiya, kaiwae amba mane ya vakatha bigi regha gheghad vo vutha gheko.” (Kaiwae Lote va iŋa nasiye iya kaiwae ghembako idae Jowa.)
GEN 19:23 Mbaŋa Lote ve vutha Jowa varae kaero i yovoro.
GEN 19:24 Amba Giya Loi i vakatha varɨvarɨ ndaŋaŋanje na sulpa i rara ŋgoreiya uyema i nja Sodom na Gomora.
GEN 19:25 E kamwathɨko iyako mbema i mukuwoŋgi vara ghembaghemba e valɨvaŋgako iyako. Ma tembe lolo reghava e yawayawaliye na tembe ŋgoreiyeva nana na umbwaumbwa.
GEN 19:26 Ko iyemaeŋge Lote levo i ghɨmaranjogha e ghereiye na kaero i gharavɨ na varɨ ŋgoreiya njighɨ.
GEN 19:27 Eibraham i gheneiru yanɨmbaŋambaŋa na tembe i njoghava ŋgora menda i ndeghathɨ Giya Loi e ghamwae.
GEN 19:28 I tagathɨna marae na i nja Sodom na Gomora na ghawoko laghɨye e malamoko tɨne. I thuwe mundu i ŋgothighevirɨ e valɨvaŋgako iyako, ŋgoreiya thɨ rɨmba njamɨra.
GEN 19:29 Ko mbaŋa Loi i mukuwoŋgiya ghembaghemba e malamoko iyako tɨne, i renuwaŋakikiya Eibraham na i vaŋguraŋgiya Lote vuyowoko e tɨne, na i mukuwoŋgiya ghembaghembako Lote va i yakuko weŋgi.
GEN 19:30 Kaiwae Lote va weiye le mararu Jowa e tɨne, weiyaŋgiya oyawarumbuyeŋgima theunyiwo, thɨ wa e ououko rɨgherɨghenji na vethɨ yaku e maŋgavarɨ.
GEN 19:31 Mbaŋa regha yawarumbuye laghɨyeniye i dage weya nasiyeniyema iŋa, “Kaiwae ramanda kaero i thanja, na ma ghɨmoghɨmoru nanji gheke na valɨkaiwae ra vaŋguŋgi, kaiwae yambaneke thanavuniye iyako, na ra ghambɨ weindaŋgi.
GEN 19:32 Ra vakatha ramanda na i muna waen laghɨye moli na i vakatha numounounowe, ko amba ra ghena weinda mbala ra ghambɨ weinda na gheuke mbe i mbele vara amalaghɨniye.”
GEN 19:33 Gougouko iyako thɨ giya waen weya ramanji na i mun. Laghɨyeniye i ghena weiye. Kaiwae me muna waen laghɨye moli, maa ele ghareghare ŋgoroŋga yawarumbuye le vakathawe.
GEN 19:34 Mbaŋambaŋavena yawarumbuye laghɨyeniye i dage weya nasiyeniye iŋa, “Me gougou ma ghena weiŋgu ramanda. Noroke mbowo ra vakatha na i munɨva waen laghɨye, ko amba ghen vo ghena wein, mbala ra ghamba gamagai weinda na gheuko mbe i mbele vara amalaghɨniye.”
GEN 19:35 Na gougouko iyako thɨ vakatha ramanji tembe i munɨva waen laghɨye moli, ko amba nasiyeniye i wa na ve ghena weiye. Kaiwae me muna waen laghɨye moli, maa ele ghareghare ŋgoroŋga yawarumbuye le vakathawe.
GEN 19:36 Lenji vakathako iyako une mbe theunyiwo vara thɨ thɨn.
GEN 19:37 Yawarumbuye laghɨyeniye i ghamba ŋgama ghɨmoru, na i rena idae Mowab. Iye orumburumbuyeŋgiya Mowab gharɨgharɨniye
GEN 19:38 Yawarumbuye nasiyeniye vambe i ghambɨva ŋgama ghɨmoru, na i rena idae Ben-Ami. Iye orumburumbuyeŋgiya Amon gharɨgharɨniye.
GEN 20:1 E mbaŋako iyako Eibraham i ri Memri na i loŋga na i wa Kenan e yaghalaniyeko, na ve yaku vara Kades na Sur e ghanjilughawoghawo, e ghemba regha idae Gera.
GEN 20:2 Mbaŋa va ina gheko i dage weŋgiya gharɨgharɨ iŋava louya iya levo Sera. Iwaeŋge Abimelek, Gera ghakiŋ iŋa na Sera i menawe na i munjeva levo.
GEN 20:3 Gougou regha Loi i yomara weya Abimelek ghenelolo e tɨne na i dagewe iŋa, “Emunjoru ne u mare kaiwae menda uŋa na thɨ vaŋgumena wevoke iyake e ghen. Elana iyana kaero i ghe.”
GEN 20:4 Ko iyemaeŋge Abimelek amba maa i ghenethaiya elako, iya kaiwae iŋa, “Loi, maa ya vakatha mun tharɨ. Ne uŋa na ya mare weiŋguyaŋgiya gharɨgharɨ ya mbaroŋaŋgike?
GEN 20:5 Mbe Eibraham ghamberegha mendava i dage weŋgo iŋa, ‘Louya elako’, na elaghɨniye tembe iŋava, ‘Louya amalako’. Menda ya vakatha iyako weiye lo renuwaŋa thovuye na menda yaŋaeŋge lo vakathako i thovuye moli.”
GEN 20:6 Amba Loi i dagewe ghenelolo e tɨne iŋa, “Ya ghareghare mo vakatha iyana weiye len renuwaŋa thovuye, iya kaiwae ma vakathaŋge ma valɨkaiwan u vakatha tharɨ e maraŋgu, na tembe ŋgoreiyeva ma vakathaŋge na ma mo ghena wein.
GEN 20:7 E mbaŋake iyake u vaŋgunjogha elana weya le ghɨmoru, kaiwae amalaghɨniye ghalɨŋaŋgu gharautu. Tene i naŋgo kaiwan mbala ma u mare. Ko iyemaeŋge thoŋgo maa u vaŋgu njogha weya le ghɨmoru, ghen na ghanɨyayaona ne huya mare.”
GEN 20:8 Vambe mbaŋambaŋa Abimelek kaero i thuweiru, i kulavathaŋgiya le rakakaiwo e raberabe, na i utu giya bigibigiko wolaghɨye methɨ yomarawe, na i vakathaŋgi thɨ mararu laghɨye.
GEN 20:9 Amba Abimelek i kularuwo Eibraham na i dagewe iŋa, “Mbala thava mo vakatha ŋgoreiyake weime. Ma vakatha vatharɨ the bigi e ghen, iya i vakathaŋge na u womena vuyowoke iyake e ghino na elo ghamba mbaroke tɨne? Budakaiya mo vakatha maa lolo regha ne i vakatha e ghino.”
GEN 20:10 Abimelek i vaito Eibraham iŋa, “Buda kaiwae mo vakatha ŋgoreiyake?”
GEN 20:11 Eibraham i gonjoghawe iŋa, “Menda lo renuwaŋa yaŋaeŋgeva maa lolo regha ina gheke i yavwatatawana Loi, na ne iwaeŋge thɨ unɨghɨŋgo lo wevoke bayae.
GEN 20:12 Emunjoru elaghɨniye louŋgu. Ramame regha weiŋgu, ko tɨnae eŋge mbe regha, na iyava ya vaŋguke.
GEN 20:13 Na mbaŋa Loi va i dage e ghino na ya iteta bwebwe ghambae na ya wa e valɨvaŋga regha, iwaeŋge ya dagewe yaŋa, ‘Thoŋgo gharen e ghino, mbaŋa regha na regha ra vaidiŋgiya gharɨgharɨ, mbala mbe uŋa vara, “Louŋgu.” ’”
GEN 20:14 Amba Abimeleki i vaŋgunjogha Sera weya Eibraham na tembe i giyava ghamwaewa sip, kau na rakakaiwoŋgi ghɨmoghɨmoru na wanakau.
GEN 20:15 Abimeleki i dagewe iŋa, “Kaero u thuwe lo ghamba mbaroke, the valɨvaŋga nuwaniya u wa na vo yakuwe.”
GEN 20:16 I dage weya Sera iŋa, “Ya giya weya lou Eibraham silva gethɨserithaŋarɨ na i vaemunjoruŋa weŋgiya thavala weiŋji, mbema emunjoru maa e len tharɨ na taulaghɨke mbala thɨ ghareghare ma menda u vakatha tharɨ.”
GEN 20:17 Amba Eibraham i naŋgo weya Loi na Loi i vamoruŋgiya Abimeleki levo na le rakakaiwo wanakau na mbala valɨkaiwae mbowo thɨ ghambɨva gamagai,
GEN 20:18 kaiwae Abimeleki mendava i vaŋgwa Sera Eibraham levo, na ve ghena ele ŋgolo iya kaiwae Giya Loi i gokiŋgiya wanakau ele ŋgoloko tɨne, mbala maa valɨkaiwae thɨ ghambɨ.
GEN 21:1 Giya Loi i worawa Sera e ghamwae ŋgoreiya va le dagerawe, na i vamboromboroŋa ŋgoroŋga va le dagerakowe.
GEN 21:2 Sera i thɨn na kaero gha mbaŋa i ghambɨ. I ghamba ŋgama ghɨmoru weiye Eibraham, mbaŋa kaero i amalaghɨsarɨ moli, ŋgoreiya Loi va le dagerakowe.
GEN 21:3 Eibraham i rena ŋgamako Sera i ghambɨko idae Aisake.
GEN 21:4 Mbaŋa theghewa e tɨne Eibraham i kitena Aisake riwae njimwae mbothiye ŋgoreiya Loi va i utugiyawe.
GEN 21:5 Mbaŋa Aisake i virɨ Eibraham ghatheghathegha vama i wo hothaŋarɨ.
GEN 21:6 Sera iŋa, “Loi kaero i vakathaŋgo na ŋgoreiye, i woveŋgwa warari weiye lo vavɨrɨ na thavala ne thɨ loŋwa iyako ne thɨ vavɨrɨ budakai menda i yomara e ghino.”
GEN 21:7 Na mbowo iŋava, “Thela mbala va i dage weya Eibraham na iŋava Sera valɨkaiwae i vathu ŋgama? Iyemaeŋge kaero ya ghambɨ weiŋgu mbaŋa kaero i amalaghɨsarɨ moli.”
GEN 21:8 Mbaŋa Aisake kaero i laghɨye na i rɨtena thu, Eibraham i vakatha vawarari ghathaga laghɨye regha.
GEN 21:9 Ko iyemaeŋge e vawarariko tɨne Sera i thuwe Heiga, tɨnan Ijipt, nariye weiye Eibraham, i vakatha goron weya Aisake,
GEN 21:10 iwaeŋge i dage weya Eibraham iŋa, “U variyeyathuŋgiya rakakaiwoko iyako weiye nariyeko. Ghino yaŋa nariyeko mane te i wova bigi regha e ghen. Naruŋguke Aisake ghamberegha moli ne i mbaroŋa ghanɨyayaona.”
GEN 21:11 Renuwaŋako iyako i vakatha Eibraham i rerenuwaŋa laghɨye moli, kaiwae amalaghɨniye mbe nariyeva Ismel.
GEN 21:12 Ko amba Loi i dagewe iŋa, “Tha u rerenuwaŋa Sera le utuko e ghen kaiwae. U vakatha ŋgora iya le renuwaŋana, kaiwae orumburumbuma va ya dagerawema e ghen ne thɨ mena weya Aisake.
GEN 21:13 Ko iyemaeŋge iya Heiga nariyena ne ya vakathana orumburumbuye tembe lemoyova, kaiwae ghen mbe narun reghava.”
GEN 21:14 Vambe mbaŋambaŋa Eibraham kaero i thuweiru, i mbana ghanɨŋga na mbwa ina e begi thetheghan njeniye, i bigirawe Heiga e ŋgɨleŋgɨle na i variyeyathu weiye nariyema. Heiga na nariye Ismel mbema thɨ loŋga takwe eŋge vara Beyasiba vuruvuruko vwatavwata.
GEN 21:15 Mbaŋa kaero thɨ munɨvao mbwama e begima, Heiga kaero i worawa ŋgamama e riburibu nasiye
GEN 21:16 na ve yaku seiwo bwagabwaga weya ŋgamama, kaiwae va le renuwaŋa iŋa, “Maa valɨkaiwaŋgu ya thuwe naruŋguke i mare.” Mbaŋa ve yakuyaku gheko, kaero i randa.
GEN 21:17 Ko mbaŋa Loi i loŋwe ŋgamama i randaranda, amba le nyao thovuye regha i kula na i njama weya Heiga iŋa, “Heiga, buda i gharɨŋge? Tha u mararu. Loi kaero i loŋweya iya ŋgamana i randa.
GEN 21:18 U wa na vo mwanavaira ŋgamako e nɨmae, kaiwae nevole ya vakathaŋgiya orumburumbuye thɨ tabo na vanautuma laghɨye regha.”
GEN 21:19 Amba Loi i vakatha na i thuwe mbwarowou evasiwae. I wa iyana ve ghendɨvanjara mbwama ghabegi na i giya weya nariyema i mun.
GEN 21:20 Mbaŋa ŋgamako i tabo Loi vambe weiye vara. Lenji yakuyaku Paran e vuruvuru vwatavwata, Ismel i tabo na rawowoidi thovuye regha e mbwenara.
GEN 21:21 Lenji yakuyaku e valɨvaŋgako iyako e tɨne, tɨnae i vaŋguya tɨnan Ijipt eunda na levo.
GEN 21:22 Va e mbaŋako iyako Abimeleki weiye le ragagaithɨ lenji randeviva idae Pikol, thɨ wa weya Eibraham na Abimeleki iŋa, “Wein Loi e len vakathake wolaghɨye e tɨne.
GEN 21:23 Iya kaiwae u tholo e maraŋgu Loi e marae, mane u vakatha tharɨ regha e ghino, lo ŋgaŋgake na orumburumbunji. Ŋgoreiye va ghino ya vakatha valaŋa vakatha thovuye weiye emunjoru e ghemi, ko ghen u dagerawe e ghino noroke tembene u vakatha ŋgoreiyeva e ghino na vanautumake iya u mebwabwarikewe.”
GEN 21:24 Eibraham i gonjoghawe iŋa, “Kaero ya dagerawe Loi e marae.”
GEN 21:25 Amba Eibraham i ghatiwogiya weya Abimeleki mbwarowou regha amalaghɨniye va i tɨghɨ, ko iyemaeŋge Abimeleki le rakakaiwo thɨ wogaithɨten.
GEN 21:26 Abimeleki i dagewe iŋa, “Maa ya ghareghare thela i vakatha thanavuna iyana. Ma mbaŋa regha u giya yanawaŋgu. Ambama iya vara noroke ma loŋwevaidike.”
GEN 21:27 Iyake kaiwae Eibraham i bigimena sip na kau na i giya weya Abimeleki na mbe thenjighewoko vara thɨ vaemunjoruŋa lenji tubweko.
GEN 21:28 Eibraham i ghethevakatha sip nanariye umbopirɨ wanakauŋgi,
GEN 21:29 na kaiwae Abimeleki i vaito Eibraham iŋa, “Buda kaiwae mo vakatha ŋgoreiyako?”
GEN 21:30 Eibraham i gonjoghawe iŋa, “U mbana sipɨke iya umbopirɨke weŋgo na i vaemunjoruŋa mbwarowouko iyako ghino va ya do.”
GEN 21:31 Iya kaiwae ghembako iyako idae Beyasiba, kaiwae va gheko giyagiya thenjighewo thɨ vakatha lenji tubwekowe.
GEN 21:32 Mbaŋa thɨ vakatha lenji tubweko iyako Beyasiba e tɨne na e ghereiye, Abimeleki weiye Pikol, iye le ragagaithɨ lenji randeviva, thɨ njogha Pilistiya gharɨgharɨniye e lenji ghamba mbaro tɨne.
GEN 21:33 E ghereinji Eibraham i kabwa umbwa regha idae isel Beyasiba. Na gheko i kururu weya Giya Loi, iye Loi Memeghabananiye.
GEN 21:34 Eibraham i yaku Pilistiya e tɨne mbaŋa molao.
GEN 22:1 Theghathegha umboviye e ghereiye Loi i mandoya Eibraham. I dagewe iŋa, “Eibraham!” Eibraham i gonjoghawe iŋa, “Mbe ghinoke.”
GEN 22:2 Amba Loi iŋa, “U vaŋwa naruna, mbereghanaeŋge, Aisake, iya mbe gharenɨnawe vara, na wein hu wa e valɨvaŋga idae Moraiya. Vo vowoŋa gheko e ou regha ne ya vatomwe e ghen.”
GEN 22:3 Vambe mbaŋambaŋa Eibraham kaero i thuweiru, i getha ndɨghe vowoko kaiwae, i dowe e doŋɨki vwata, i vaŋwa Aisake na le rakakaiwo theghewo weiyaŋgi. Kaero thɨ wareriŋa ghembako iya Loi menda i govatomwekowe.
GEN 22:4 Mbaŋa theghetoninji e tɨne Eibraham i tagathɨna marae kaero i thuwe ouko amba bwagabwaga e ghamwanji.
GEN 22:5 Kaero i dage weŋgiya le rakakaiwoma iŋa, “Mbe hu yaku vara gheke weimi doŋɨkike na ghinoeŋge na Aisake vwo voro e ouko, na vwo kururuwe amba wo njoghama e ghemi.”
GEN 22:6 Eibraham i thɨna vowoma ghandɨghe na i thɨnɨrawe Aisake e ŋgɨleŋgɨle na amalaghɨniye i wo kaina na i yeŋge ndɨghe. E lenji loŋga tɨne
GEN 22:7 Aisake i vaitoya ramae Eibraham iŋa, “Bwebwe?” Ramae i gonjoghawe iŋa, “Ŋgoroŋga naruŋgu?” Aisake iŋa, “Ndɨghe undɨundɨye na ndɨghe une maiyake, ko naka sip nariye vowoko kaiwae?”
GEN 22:8 Eibraham i gonjoghawe iŋa, “Loi ghamberegha tene i wogiya regha weinda.” Kaero vethɨ loŋgaloŋgaova.
GEN 22:9 Mbaŋa vethɨ vutha e valɨvaŋgako iya Loi mendava i vatomwekowe, kaero i vatad ghamba vowoma na i ghara ndɨghe undɨundɨye e vwatae. I ŋgara nariye Aisake gheghe na nɨmanɨmae na i wo na i worawe e ndɨghema vwatae.
GEN 22:10 Eibraham i mwanavaira kainama na i munje i votena nariye nuwae.
GEN 22:11 Ko iyemaeŋge Giya Loi le nyao thovuye i kulanjamawe e buruburu iŋa, “Eibraham! Eibraham!” I gonjoghawe iŋa, “Mbe ghinoke.”
GEN 22:12 Iŋa, “Ne u ndevakatha bigi reghawe. Mbaŋake kaero ya ghareghare u yavwatatawana Loi, kaiwae maa mo vaghareghare naruna iya gharenɨnawe e ghino.”
GEN 22:13 Eibraham i ghɨmara ghewo i thuwe sip ghɨmoru i wona e ghasokisoki. I wa ve wo na i rothɨgha nariye Aisake, i vowo weya Loi.
GEN 22:14 Iya kaiwae Eibraham i rena valɨvaŋgako iyako “Giya Loi Ne i Wogiya.” Othembe mbaŋake noroke gharɨgharɨ thɨŋa, “Giya Loi ele ou vwatae ne i wogiya.”
GEN 22:15 Mbaŋaiwoniye Giya Loi le nyao thovuye mbowo i kulaweva Eibraham e buruburu
GEN 22:16 iŋa, “Ghino Giya Loi ya tholo e idaŋgu na ya dagerawe e ghen, emunjora ne ghareŋgu e ghen kaiwae mo vakatha ŋgoreiyako na maa mo vaghareghare naruna ghamberegha moli.
GEN 22:17 Emunjoru mbene ghareŋgu vara e ghen, na ne ya vakathaŋgiya orumburumbu lemoyo moli ŋgoranjiya ghɨtara e buruburuko na kerakera e njighɨko ghadidiye. Orumburumbu ne thɨ kivwalaŋgiya ghanjithɨghɨyaŋgi na tembe ŋgoreiyeva ghambaghambanji laghɨlaghɨye.
GEN 22:18 Orumburumbu weŋgi ne ya mwaewo weŋgiya vanautumake wolaghɨye e yambaneke, kaiwae menda u ghambu lo renuwaŋake.”
GEN 22:19 Amba Eibraham na nariye thɨ njogha weŋgiya rakakaiwoma, na thɨ rakanjogha na regha Beyasiba na Eibraham mbowo i yaku vara gheko.
GEN 22:20 Bigibigiko thiyako e ghereinji amba Eibraham i loŋwevaidiya ghaghae Neiho na levo Milika mbe thɨ ghambɨva.
GEN 22:21 Ujɨ iye virɨ viva, ghaghae Bajɨ, Kemuwel (nariya Aram),
GEN 22:22 Keised, Heijo, Pildas, Jidlap na Betuwel,
GEN 22:23 iye Rebeka ramae. Milika va i ghambɨŋgiya ghɨmoghɨmoruke iya theghewake weiya Neiho Eibraham ghaghae.
GEN 22:24 Neiho le rakakaiwo na levo vaŋgavaŋga idae Riyuma vambe i ghambɨva weiye. Le ŋgaŋgaŋgiya Teba, Gaham, Tahas na Maka.
GEN 23:1 Sera yawaliye le molamolao theghathegha hothaŋarɨ hoiwo na umbopirɨ (127).
GEN 23:2 Va i mare Kiriyat Aba (mbaŋake thɨ uno idae Hebron) Kenan e tɨne, na Eibraham i nuwatharɨ laghɨye moli le mareko kaiwae.
GEN 23:3 Amba Eibraham i roiteta levo riwae na ve thuweŋgiya Het gharɨgharɨniye na iŋa,
GEN 23:4 “Bwabwariya ghino ya yaku e tɨnemike. Hu vakuneŋa thelauke vuvura e ghino na mbala ya beku lo wevokowe.”
GEN 23:5 Het gharɨgharɨniye thɨ gonjoghawe thɨŋa,
GEN 23:6 “Amalana, wo u vandeŋeime. Wo worawa ghan midi na ghen randeviva vurɨvurɨghegheniye regha. The ghabubu thovuye regha ina gheke u tuthi na u bekwa len wevowe. Maa lolo regha ina gheke ne i vaghareghara le ghabubu e ghen na u bekwa len wevowe.”
GEN 23:7 Amba Eibraham i yondovirɨ na i kururu e maranji,
GEN 23:8 na iŋa, “Thoŋgo hu warariŋa ya bekwa lo wevoke e lemi thelauke, ghino e idaŋgu wo hu utu weimi Eipron Soha nariye, ghino kaiwaŋgu
GEN 23:9 na mbala i vakuneŋa eŋge maŋgavarɨ regha e ghino ina Makpela. Maŋgavarɨko iyako amalaghɨniyewe ina ele umako mbothiye. Ŋgoroŋga modae, ne ya vamoda ŋgoreiye na lo ghamba beku kaka e tɨnemike.”
GEN 23:10 E mbaŋako iyako Eipron vambe ina gheko weiyaŋgiya ghauneko i vandeŋe Eibraham le utuko. Giyagiyako wolaghɨye methɨ rakamenako weiyaŋgi e ghamba mevathavatha ŋgora ghamba ruko, e maranji Eipron i thombeya Eibraham le renuwaŋako iŋa,
GEN 23:11 “Amalana, maa valɨkaiwae mbema ya vatomwe eŋge maŋgavarɨ, mbema weiye vara thelauna iya inanɨnawe. Wouneke wolaghɨye e maranji ya vatomwe e ghen na u bekwa len wevowe.”
GEN 23:12 Eibraham mbowo i kururuva Het gharɨgharɨniye e maranji,
GEN 23:13 na i dage weya Eipron gheuneko e maranji iŋa, “Wo u vandeŋeŋgo. Mbemane ya vamoda vara thelauko iyako. U wovatha lo renuwaŋake na mbala ya wo lo wevo na va wobeku gheko.”
GEN 23:14 Eipron i gonjoghawe iŋa,
GEN 23:15 “Wo u vandeŋeŋgo, wo giya laghɨye, thelauko modae le ghanaghanagha silva gethɨseriyevarɨ (400). Ko buda kaiwae ghen na ghino ra rerenuwaŋa modo kaiwae. U vamodo e ghino na mbema u wa eŋge na vo bekwa len wevona.”
GEN 23:16 Eibraham i warariŋa iya modoko Eipron me woraŋgiyako. I wa ve sikeliya silvama gethɨseriyevarɨ (400) ŋgoreiya Eipron me woraŋgiyama gharɨgharɨko wolaghɨye e maranji. Thɨ sikeli ŋgoreiya rakunekune na ra vavamodo lenji vakatha e maket.
GEN 23:17 Iyako ra thuwe va ŋgoroŋga na Eipron le thelau weiye maŋgavarɨ na umbwaumbwa nanji e tɨne ina Makpela, Memri valɨvaŋga i vorovoro, va i vakuneŋa
GEN 23:18 weya Eibraham na kaero le ghamba mbaro, le ghavalɨ Het e maranji iya vathɨ raka e ghamba mevathavathako.
GEN 23:19 Vamodoko e ghereiye, Eibraham i bekwa levo Sera e maŋgavarɨko. Maŋgavarɨko ina Hebron Kenan e tɨne Memri valɨvaŋga i vorovoro.
GEN 23:20 Iyako ra thuwe ŋgoroŋga na Eibraham va i wo thelauko iyako weiye maŋgavarɨko ina e tɨne na le ghabubu. Het loloniye i vakuneŋawe.
GEN 24:1 Eibraham vama i amalaghɨsarɨ moli na Giya Loi vambe weiye vara ele vakatha nasiye na laghɨye e tɨne.
GEN 24:2 Mbaŋa regha i dage weya le rakakaiwo, iye valɨghareghare, e ghayayaoko tɨne, iŋa, “U lirawa nɨman e vavaŋguke raberabe.
GEN 24:3 Nuwaŋguiya u tholo na u dagera weya Giya Loi, iye buruburu na yambane ghanji Loi, na mane u vaŋgwa tɨnan Kenan na naruŋguke levo.
GEN 24:4 Ko iyemaeŋge tembene u wa e ghambaŋgu moli weŋgiya lo bodaboda na vo vaŋgwa naruŋguke Aisake levo.”
GEN 24:5 Eibraham le rakakaiwo i vaito iŋa, “Ko thoŋgo wevoko maa nuwaiya i njoghama weiŋgu? Ne ŋgoroŋga? Ne ya njoghama na ya vaŋgwa naruna na ya yovaŋgu e vanautumako iya u menakowe?”
GEN 24:6 Eibraham i gonjoghawe iŋa, “U mando na thava u yovaŋgwa naruŋguke gheko.
GEN 24:7 Giya Loi buruburu gha Loi, iye va i vaŋguraŋgiyaŋgo weŋgiya lo bodaboda na e vanarɨgheŋgu, amalaghɨniye va i dagerawe e ghino iŋa, ‘Weŋgiya orumburumbu ne ya vatomwe valɨvaŋgake iyake weŋgi.’ Amalaghɨniye tene i variye le nyao thovuye regha na i viva e ghen, amba ne valɨkaiwae u vaŋgwa naruŋguke levo gheko.
GEN 24:8 Thoŋgo wevoko maa le renuwaŋa ŋgoreiye na u njoghamake wein, amba ne len dageraweke weŋgo mane e gharerenuwaŋa e ghino. Ko iyemaeŋge ma tembe gharerenuwaŋa na ne u yovaŋgwa naruŋguke gheko.”
GEN 24:9 Ko e mbaŋako iyako rakakaiwoma i lirawa nɨmae e ghagiyama vavae raberabe, amba i dagerawe na i tholo renuwaŋako iyako kaiwae.
GEN 24:10 Kaero rakakaiwoma i vivathaŋgiya ghagiyama le kamel hoyaworo na i wareri. I mbanɨŋgiya tomethi bigibigi thovuthovuye weya ghagiyama. I wareriŋa ghembama Neiho i yakumawe, ina Mesopoteimiya e ghaiwabuko.
GEN 24:11 Mbaŋa i vutha e ghembama e ghanjimbwa marae, i vakathaŋgiya kamelɨko thɨ ronja e thelauko vwatae. Iyako vama yeghɨyeghɨye na wanakau kaero ghanjimbaŋa thɨ mena thɨ guda mbwa.
GEN 24:12 Amba i naŋgo iŋa, “Aee, Giya Loi, wo giyama Eibraham le Loi, u thalavuŋgo na noroke ya vamboromboroŋa lo renuwaŋake na u worawa wo giyako e ghamwan.
GEN 24:13 Kaero u thuweŋgo ya ndeghathɨ e mbwake ghadidiye na gagamaina e ghembako ne thɨ mena thɨ guda mbwa.
GEN 24:14 Mbaŋa ne ya dage weya eunda na yaŋa, ‘Aee, wo u ronja na ya muna ghan mbwana mun,’ na iŋa, ‘U mena u mun na wo ya vamunɨŋgiva len kamelɨna’ — mbala ya ghareghare wevoko iyako kaero mendava u tuthi Aisake levo. Iyake ne i vaghareŋgo emunjoru u worawa wo giyako e ghamwan.”
GEN 24:15 Rakakaiwoma vamba i naŋgonaŋgo, Rebeka kaero i wovutha ghe mbwa variye. I worawe e ŋgɨleŋgɨle. Elaghɨniye Betuwel yawarumbuye. Amalake iyake Eibraham ghaghae Neiho nariye weiye Milika.
GEN 24:16 Rebeka iye wevo manɨune eunda na thɨnabwethubwethuru. Va i wa ve guda mbwa e mbwarowouko na kaero i njoghava.
GEN 24:17 Eibraham le rakakaiwoma iwaeŋge i rukureghambawe na iŋa, “U giyama ghan mbwana mun ya mun e ghan mbwana variye.”
GEN 24:18 I gonjoghawe iŋa, “Amalana, u mun,” kaero nɨmae i maya na i thɨn njoŋa e ŋgɨleŋgɨle, i ndeghathɨ na i mun.
GEN 24:19 Mbaŋa i munɨvao kaero Rebeka iŋa, “Wo va guduva len kamelɨke ghanjimbwa na ya vamunɨŋgiwe na valɨkaiwanji.”
GEN 24:20 Mbema ghena na nɨmaeŋge kaero i liŋgimban vuna mbwama thetheghanɨma e ghanjimbwa ghambae, i rukunjogha e mbwarowouma na mbowo ve guduva kamelɨko kaiwanji.
GEN 24:21 Amalama mbe i vonjimbughathɨ vara le vakathako, na i rerenuwaŋa thoŋgo emunjora Giya Loi i vamboromboroŋa le renuwaŋako.
GEN 24:22 Mbaŋa kamelɨko kaero thɨ munvao, rakakaiwoma kaero i woraŋgiya gol, mbothɨmbothɨ ghaghavatha, le vuyovuyowo grem ghewona, na nɨmae ghaghavatha tembe golɨva mbambaiwo thɨ laghɨye na i giyawe.
GEN 24:23 Amba i vaito iŋa, “Thela yawarumbuya ghen? Thare valɨkaiwae ne wo ghena rama e le ŋgolo gougouke?”
GEN 24:24 I gonjoghawe iŋa, “Bwebwe idae Betuwel. Ramaya Neiho na tɨnaya Milika.”
GEN 24:25 Na mbowo iŋava, “Ghamba ghena i laghɨye mbe inawe na thetheghan ghanji mbe inaweva.”
GEN 24:26 Amba rakakaiwoma i ronja e gheghe vuvuye na i kururu weya Giya Loi,
GEN 24:27 iŋa, “Tarawa i voro weya Giya Loi, wo giya Eibraham le Loi. Kaero u vamboromboroŋa len dagerawe na weiye len ghare vatomwe u vamboromboroŋa wo giyako le naŋgo. Ghino kaiwaŋgu Giya Loi kaero mo viva e ghino elo loŋga na u vaŋgughɨdaghɨdaŋgo wo giyako le bodaboda weŋgi.”
GEN 24:28 Wevoma i rukunjogha e ghemba na i giya tɨnae le ŋgoloko gharayakuyaku yanawanji budakai me yomarawe.
GEN 24:29 Rebeka louye idae Leiban. Mbaŋa i loŋwe totoma, i yoruku na ve thuweŋgiya gharɨgharɨma e mbwako ghadidiye.
GEN 24:30 Mbaŋa me thuwe mbothiye ghae na nɨmae ghae e nɨmae na me loŋwe budaiya louyeko me utuŋa amalako ghalɨŋae, i wa weya Eibraham le rakakaiwoko i ndeghathɨ kamelɨko evasiwanji e mbwako ghadidiye,
GEN 24:31 na i dagewe iŋa, “U mena ra wa e ghemba, amalana, ghen Giya Loi i woraweŋge e ghamwae. Buda kaiwae mbe u ndendeghathɨ vara gheke? Kaero ma vivatharaweya ŋgolo kaiwami na thetheghanɨna ghambanji.”
GEN 24:32 Mbaŋa vethɨ vutha e ŋgolo amalama na ghaune thɨ rakamwandɨ e ŋgolo na Leiban le rakakaiwo thɨ biginjoŋa bigibigi kamelɨko e vwatanji. Thɨ giya kamelɨko ghanji na thɨ guda mbwa amaamalama thɨ thavwiya ghenjiwe.
GEN 24:33 Kaero thɨ bigirawa ghanɨŋga e marae, ko iyemaeŋge Eibraham le rakakaiwoma iŋa, “Amba maa valɨkaiwae ya ghanɨŋga. I viva wo ya utuŋa e ghemi budakai kaiwae menda ya menake.” Leiban i gonjoghawe iŋa, “Ko u utugiyama weime len rɨghena na menda u menakena.”
GEN 24:34 I dage weŋgi iŋa, “Eibraham le rakakaiwo ghino.
GEN 24:35 Giya Loi i mwaewo laghɨye weya wo giyako Eibraham, na kaero i vwenyavwenya laghɨye moli. Giya Loi i vakatha na e le sip, kau, silva na gol lemoyo moli na tembe ŋgoreiyeva le rakakaiwo ghɨmoghɨmoru na wanakau na le kamel na doŋɨki tembe lemoyova.
GEN 24:36 Wo giyako levo kaero va i elaghɨsarɨ ko amba i laghamba ŋgama ghɨmoru weiye na bigibigiko wolaghɨye kaero i valawayawe.
GEN 24:37 Menda wo giyako i vakathaŋgo na ya tholo ne ya dagerawe ne ya ghambugha le renuwaŋako. Iŋa, ‘Ne u ndetamwa naruŋguke levo gheko, Kenan wanakauniyeke e tɨnenji.
GEN 24:38 Ko iyemaeŋge u njogha weŋgiya bwebwe na mbe ghino lo bodaboda weŋgi, na vo vaŋgwa naruŋguke levowe.’
GEN 24:39 “Amba ya govaito yaŋa, ‘Ŋgoroŋga ne yaŋa thoŋgo wevoko ne i botewa ya njoghamake weiŋgu?’
GEN 24:40 “I gonjogha e ghino iŋa, ‘Ko iyemaeŋge Giya Loi iya ghino mbaŋake wolaghɨye ya ghambugha le renuwaŋa, tene i variyeya le nyao thovuye na wein na i vakatha len loŋgana e uneune, na mbala valɨkaiwan u vaŋgwa wevo eunda e wo uu tɨne weŋgiya lo bodaboda.
GEN 24:41 Mbe bigi reghaeŋge vara ne i vakathaŋge na u meraŋgi e len dagerawena iyana e tɨne. Thoŋgo u wa weŋgiya lo bodaboda, na othembe maa thɨ vatomwa wevo e ghen na ne u njoghama nɨmanɨman wein len tholona ghen kaero u meraŋgi e gura.’
GEN 24:42 “Mbaŋa ma vutha e mbwarowouko ghadidiye, ma naŋgo na yaŋa, ‘Aee, Giya Loi, wo giyako Eibraham le Loi, thoŋgo len renuwaŋa ŋgoreiye, u vakatha lo loŋgake iyake emunjoru na e uneune.
GEN 24:43 Kaero u thuweŋgo ya ndeghathɨ e mbwake iyake ghadidiye, thoŋgo thɨnabwethubwethuru eunda i mena i guda mbwa na mbaŋa ne ya dagewe na yaŋa, “Aee, ya muna ghan mbwana mun,”
GEN 24:44 na thoŋgo iŋa, “U mena u mun na va guda mbwa na ya vamunɨŋgiva len kamelɨna,” u vatomwe e ghino menda va ya tutha elaghɨniye wo giyako Eibraham nariye levo.’
GEN 24:45 “Amba muyai ya naŋgovao e ghareŋgu, Rebeka i vutha weiye mbwa variye e ŋgɨleŋgɨle. I wa ve nja e mbwarowouko na ve guda mbwa na ya dagewe yaŋa, ‘Aee, ghan mbwana mun ya mun.’
GEN 24:46 “Nɨmae i maya i thɨnɨnjoŋa e ŋgɨleŋgɨle na iŋa, ‘U mun na va vamunɨŋgiva len kamelɨko.’ Kaero ya mun na tembe ve vamunɨŋgiva kamelɨko.
GEN 24:47 “Ya govaito yaŋa, ‘Thela yawarumbuye ghen?’ “Iŋa, ‘Betuwel yawarumbuya ghino, Neiho nariye weiye Milika.’ “Amba ya worawa mbothiye ghae na ya bigirawa nɨmae ghae e nɨmanɨmae,
GEN 24:48 amba ya ronja e ghegheŋgu vuvuye na ya kururu weya Giya Loi. E mbaŋako iyako ya taraweŋa Giya Loi, wo giya Eibraham le Loi, kaiwae menda i vaŋgughɨdaghɨdaŋgo weya wo giyako ghaghae ghambae, na e gheuu tɨne ya vaŋgwa nariyeko levowe.
GEN 24:49 E mbaŋake iyake thoŋgo emunjoru gharen i nja weya wo giyako, u utugiyama e ghino; thoŋgo nandere, tembe u utu giyamava e ghino mbala elo ghareghare na ya vakatha budakai na ya njogha.”
GEN 24:50 Leiban na Betuwel thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Giya Loi menda i vakatha renuwaŋa iyana e ghen. Ma valɨkaiwame tembe wo utuŋava bigi regha e ghen.
GEN 24:51 Rebeka mbe iya. U vaŋgu na wein hu wa, kaero wo vatomwe na ve vaŋgwa ghan giyana nariye, ŋgoreiya Giya Loi le renuwaŋana.”
GEN 24:52 Mbaŋa Eibraham le rakakaiwo i loŋwe lenji renuwaŋako i ronja e thelau vwatae na i vata ago weya Giya Loi.
GEN 24:53 Amba rakakaiwoma i bigiraŋgiya gol, silva, na kwamakwama na i giya weya Rebeka, na tembe i giyava bigibigi thovuthovuye weŋgiya Rebeka louye na tɨnae.
GEN 24:54 Ko amba Eibraham le rakakaiwoma na vavanava mendava weiyaŋgima, thiya ghanɨŋga na thɨ ghena gheko gougouko iyako. Mbaŋambaŋavena thɨ thuweiru, kaero i dage weŋgiya wevoko le bodaboda iŋa, “Hu variyeime ma wo njoghava wo giyamawe.”
GEN 24:55 Ko Rebeka louye na tɨnae thɨŋa, “Mbala wo layaku weime gheneyaworo na e ghereiye, ko amba wein hu wa.”
GEN 24:56 Ko iyemaeŋge i gonjogha weŋgi iŋa, “Thava tembe hu laweghathɨimeva. Kaero Giya Loi menda i vamboromboroŋa lo loŋgake. Mbema hu viyathuŋgo eŋge na ya njogha weya wo giyako.”
GEN 24:57 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Wo ra kulawe na ra vaito ŋgoroŋga elaghɨniye le renuwaŋa.”
GEN 24:58 Iya kaiwae thɨ kulawe na thɨ vaito thɨŋa, “Thare nuwaniya wein amalake iyake?” I gonjogha weŋgi iŋa, “Lo renuwaŋa ŋgoreiye.”
GEN 24:59 Kaero le bodaboda thɨ variyeyathu Rebeka weiye gharanjimbunjimbu eunda weinji Eibraham le rakakaiwo na ghaune vavanava, thɨ rakanjogha Kenan.
GEN 24:60 Thɨ giya Rebeka ghadagemwaewo thɨŋa, “Ghen, loume, nevole gharɨgharɨ mbunja ghalaghalamaŋgo lenji elaghɨ ghen! Ghen orumburumbu nevole thɨ kivwalaŋgiya ghanjithɨghɨyaŋgi.”
GEN 24:61 Rebeka na le rakakaiwo wanakau thɨ tha e lenji kamel, kaero thɨ wareri weinji Eibraham le rakakaiwo.
GEN 24:62 Aisake va i ri Beya Lahai Roi na mbaŋako iyako i yaku Keinan e yaghalaniyeko e valɨvaŋga idae Negev.
GEN 24:63 Yeghɨyeghɨye regha i raŋgi na mbe i loŋga weiye le rerenuwaŋa, na mbaŋa i tagathɨna marae, i thuweŋgiya kamel, amba inanji bwagabwaga, thɨ loŋga ghɨdaghɨda.
GEN 24:64 Mbaŋa Rebeka i thuwe Aisake, mbema ghe na nɨmaeŋge, i nja ele kamelɨma,
GEN 24:65 na i vaitoya Eibraham le rakakaiwoma iŋa, “Thela iya amalake iya i loŋgaghɨdaghɨdaindake?” Rakakaiwoma i gonjoghawe iŋa, “Giyama ya kaiwomawe.” Rebeka i liya umbaliye ghayaboyabo na i yabo vulula ghamwae.
GEN 24:66 Rakakaiwoma kaero i utuŋa bigibigi wolaghɨye weya Aisake mendava thɨ yomarawe ele loŋgako tɨne.
GEN 24:67 Aisake i vaŋgwa Rebeka na i vaŋguruwo tɨnae Sera va ele yoŋathowathowa tɨne. Kaero i vaŋgu na levo na vambe i gharethovuwe vara, ko ambama Aisake ghare i dinja tɨnae le mare na ghanuwatharɨ kaiwae.
GEN 25:1 Eibraham mbowo i vaŋguva wevo eunda na levo, idae Ketura.
GEN 25:2 I ghambɨ weiye Eibraham na le ŋgaŋgaŋgiya Jimran, Joksan, Medan, Midiyan, Isɨbak na Sua.
GEN 25:3 Joksan le ŋgaŋgaŋgiya Siba na Didan. Didan orumburumbuyeŋgiya Asur gharɨgharɨniye, Letus gharɨgharɨniye na Leyum gharɨgharɨniye.
GEN 25:4 Midiyan le ŋgaŋgaŋgiya Epa, Ipa, Hanok, Abida na Elda. Gharɨgharɨke thiyake Ketura orumburumbuyeŋgi.
GEN 25:5 Eibraham i valawe ghayayaoko laghɨye weya nariye Aisake.
GEN 25:6 Eibraham vambe elaghalagha i giyava Sera ghaemaruwoŋgiko lenji ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru ghanjimwaewo, na i variyeyathuŋgi na thɨ wa e boimako vethɨ yakuwe na thava thɨ yaku na regha weinji nariye Aisake.
GEN 25:7 Eibraham yawaliye va i molao. Ghatheghathegha vama i wo hothaŋarɨ hwepirɨ na umbolima (175) amba i rumbo vuna ghandɨghe.
GEN 25:8 Vama i amalaghɨsarɨ moli, amba i garalawa, ŋgoreiye eŋge orumburumbuyeko.
GEN 25:9 Aisake na ghaghae Ismel thɨ bekwa ramanji Eibraham e maŋgavarɨma Makpela e tɨne, Memri ghadidiye. Maŋgavarɨko iyako ina e thelau regha Eibraham va i vamodo weya rara Het idae Eipron, Joha nariye.
GEN 25:10 Eibraham vambe i bekwa levo Sera iya e maŋgavarɨko iyako.
GEN 25:11 Eibraham le mare e ghereiye, Loi va i mwaewowe nariye Aisake. Na Aisake va i wa na ve yaku Beya Lahai Roi evasiwae.
GEN 25:12 Iyake Eibraham nariye Ismel utuutuniye. Va i ghambɨ weiye Heiga tɨnan Ijipt, elaghɨniye Sera le rakakaiwobwaga.
GEN 25:13 Ismel le ŋgaŋga iya idaidanjiyake: Nebaiyot, iye virɨviva, Keda, Adɨbil, Mibɨsam,
GEN 25:14 Misɨma, Dama, Mesa,
GEN 25:15 Haded, Tema, Jeturɨ, Nepis na Kedema.
GEN 25:16 Wabwi theyaworo na theghewo orumburumbunjiŋgiya thiyake, na idaidanji te vambe thɨ renɨva ghambaghambanjiko na lenji kiyamuŋgi.
GEN 25:17 Ismel yawaliye le molamolao theghathegha hothaŋarɨ, hweto na umbopirɨ (137); ko amba i rumbo vuna ghandɨghe, ŋgoreiye eŋge orumburumbuyeko.
GEN 25:18 Orumburumbuye va thɨ yaku Havila na Sur e ghanjilughawoghawo, Ijipt valɨvaŋga i vorovoro e boimako, i ghembeghembe Asiriya. Mava thɨ yaku na ghamwanji vanaora weinjiyaŋgiya Eibraham orumburumbuye vavanava.
GEN 25:19 Utuutuke iyake Eibraham nariya Aisake utuniye.
GEN 25:20 Aisake ghatheghathegha vama i wo hwevarɨ amba i ghe weiye Rebeka wevoko iyako Betuwel (rara Aram, Mesopoteimiya e tɨne) yawarumbuye, na elaghɨniye Leiban louye.
GEN 25:21 Kaiwae Rebeka va i kwama, le ghɨmoru Aisake i naŋgo weya Giya Loi kaiwae. Giya Loi va i vamboromboro le naŋgoko na kaero i thɨn.
GEN 25:22 Kaiwae va gamwaruwoŋgi, gamagaiko thɨ vevovewoŋgi e ŋgamoiye, iya kaiwae iŋa, “Aee, buda kaiwae gamagaike thɨ vakatha kamwathɨke iyake e ghino?” Iwaeŋge ve tamweya gharumwaru weya Giya Loi.
GEN 25:23 Giya Loi i dagewe iŋa, “Vanautuma theghewo inanji e ŋgamoinɨna, gharɨgharɨna theghewona ne u ghambɨŋgi ne wabwi theghewoŋgi Nasiyeniyena le vurɨgheghe ne i kivwala laghɨyeniyena, Virɨvivana ne i kaiwo weya virɨ reghambana.”
GEN 25:24 Mbaŋa ŋgamoiye i njivun kaero i ghambɨŋgiya gamwaruworuwo ghɨmoghɨmoruŋgi.
GEN 25:25 Virɨviva va waranjaghanjagha na riwae vulivuliye ŋgoreiya kwama udauda, iya kaiwae thɨ rena idae Iso.
GEN 25:26 Theghewoniye i virɨ, ko iyemaeŋge vambe i vinjimbɨ vara virɨ vivako ghe daŋavwa, iya kaiwae thɨ rena idae Jeikob. Aisake ghatheghathegha vama i wo hwewona (60) na mbaŋa Rebeka i ghambɨŋgiya gamagaiko theghewoko.
GEN 25:27 Gamagaiko thɨ tabo na kaero bobomaŋgi, Iso iye ra wowoidi thovuye na masemburu na nuwanuwa woidi. Ko iyemaeŋge Jeikob iye va riwouda na vambe rara vara thotho.
GEN 25:28 Aisake va i gharethovu weya Iso, kaiwae nuwae va i ghaŋgo weya thetheghanɨko va ve gabogaboko, ko Rebeka va i gharethovu weya Jeikob.
GEN 25:29 Mbaŋa regha Jeikob vama i gaga ghileghilema na Iso ghe mbaŋa vara i vuthawe, i mena e njamnjam. Ghare vama i basi.
GEN 25:30 I dage weya Jeikob iŋa, “Nɨman i maya na u giyama bigina sosorona seiwo ya ghan.” (Iya kaiwae va thɨ rena idae Idom.)
GEN 25:31 Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Ne ya giya e ghen, thoŋgo u vatomwa virɨvivana ghe mbaro e ghino.”
GEN 25:32 Iso iŋa, “Kaero u thuweŋgo? Mbaŋa nasiye ya marenjaŋgu. Virɨ viva ghe mbaro ne i woveŋgwa budakai?”
GEN 25:33 Jeikob i gonjoghawe iŋa, “I viva wo u tholo na u dagerawe emunjoru ne u vatomwe virɨvivana ghe mbaro e ghino.” Iso kaero i tholo na i vatomwa virɨ vivama ghe mbaro weya Jeikob.
GEN 25:34 Amba Jeikob i giya bred na ghileghilema weya Iso. I ghanɨŋga na i muna mbwa, ko amba i yondovirɨ na i wa. Iso mava i goru weya virɨ viva ghambaro.
GEN 26:1 Va e mbaŋako iyako vunuvu regha i yomarava e valɨvaŋgako iyako, tembe ŋgoreiyeva Eibraham va ghe mbaŋa. Aisake i wa weya Abimeleki, Pilistiya lenji kiŋ, Gera e tɨne.
GEN 26:2 Giya Loi i yomara weya Aisake na i dagewe iŋa, “Ne u ndewa Ijipt; mbe u yaku vara e valɨvaŋgana iyana e tɨne ŋgoreiya ya dagena e ghen.
GEN 26:3 Mbe u yaku vara gheke na ghino mbene weiŋgu vara ghen na ne ya mwaewo e ghen. Iya thivathivake iyake ne ya wogiya e ghen na orumburumbu weŋgi. Ne ya vamboromboroŋa dagerawe va ya utura weya rama Eibraham.
GEN 26:4 Nevole ya giya e ghen orumburumbu lemoyo, lemoyo moli, ŋgoranjiya ghɨtara e buruburuko, na ne ya giya valɨvaŋgake laghɨye iyake weŋgi. Orumburumbu weŋgi vanautumake wolaghɨye ne thɨ naŋgo e ghino na ya mwaewo weŋgi.
GEN 26:5 Ne ya mwaewo e ghemi, kaiwae Eibraham va i ghambuŋgo na i njimbukikiya lo mbaro na budakaiya va ya utu giyawe.”
GEN 26:6 Iya kaiwae Aisake va i yaku Gera.
GEN 26:7 Mbaŋa ghɨmoghɨmoru e ghembako iyako thɨ vaito levoko kaiwae, i gonjogha weŋgi iŋa, “Elake iyake, iye louŋgu.” Ma valɨkaiwae va iŋa levo kaiwae va i mararu, ne iwaeŋge ghɨmoghɨmoru e ghembako iyako thɨ unɨgha amalaghɨniye na thɨ vaŋgwa Rebeka. Elaghɨniye va wevo manɨune eunda.
GEN 26:8 Aisake vama i yaku gheko mbaŋa molao, na mbaŋa regha Kiŋ Abimeleki i ghɨmaranja ele dedele amba i ghɨmaralambo Aisake na Rebeka thɨ vevanyamonaŋgi.
GEN 26:9 Iwaeŋge Abimeleki i kularuwo Aisake na iŋa, “Ko mbema len wevo iyana! Buda kaiwae moŋake loun?” I gonjoghawe iŋa, “Me lo renuwaŋa yaŋa mbwata hu unɨghɨŋgo, thoŋgo yaŋa lo wevo.”
GEN 26:10 Kiŋ Abimeleki i dagewe iŋa, “Mo vakatha budakai weime? Thoŋgo ghɨmoruke regha me ghena weiye len wevona, ghime mbala wo monjina laghɨye, ko lama vakatha vatharɨke mbe rɨghe vara ghen.”
GEN 26:11 Amba Abimeleki i thɨnɨvathaŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye iŋa, “The lolothan i vakatha vatharɨ weya amalake iyake o weya levoke, loloko iyako ne kaka.”
GEN 26:12 Aisake i kaiwo gheko na i kabu umauma, na e theghatheghako iyako i uloulo na i vatha ghanɨŋga lemoya, lemoya moli, kaiwae Giya Loi va i mwaewowe.
GEN 26:13 Aisake i mbanɨvathavathaŋgiya bigibigiko wolaghɨye na e le vakathako iyako ma i vwenyevwenye laghɨye moli.
GEN 26:14 Kaiwae va e le sip, gout na kau lemoyo na le rakakaiwo lemoyo, Pilistiya gharɨgharɨniye thɨ yamwanja kaiwae.
GEN 26:15 Iya kaiwae thɨ tɨghɨ tomuŋgiya mbwako wolaghɨye ramae Eibraham vamba e yawayawaliye na le rakakaiwo thɨ doŋgi.
GEN 26:16 Iwaeŋge Abimeleki i dage weya Aisake iŋa, “U iteteime! Kaero len bigibigi na len rakakaiwo lemoyo moli, na kaero u laghɨye kivwalaime.”
GEN 26:17 Iya kaiwae Aisake i wareri na ve vakatha le ghamba yaku e malamo idae Gera, na mbowo i yaku gheko mbaŋa ubotu.
GEN 26:18 Le rakakaiwo mbowo thɨ tɨghɨ vairɨŋgiva, mbwaŋgima ramae va i tɨghɨŋgima vamba e yawayawaliyema na Pilistiya gharɨgharɨniye thɨ tɨghɨ tomuŋgima, mbaŋa Eibraham va i mare na e ghereiye. Aisake te vambe i renɨva idanjiko iya ramae va i renɨŋgiko.
GEN 26:19 Aisake le rakakaiwo thɨ tɨgha doda regha e malamoko iyako tɨne na thɨ tɨghɨ vaidiya mbwa.
GEN 26:20 Ko iyemaeŋge sip gharanjimbunjimbuŋgi Gera e tɨne thɨ wogaithɨ weinjiyaŋgiya Aisake le sip gharanjimbunjimbuŋgi na thɨŋa, “Mbwake iyake ghimewe.” Iya kaiwae Aisake i rena mbwako idae Esek, gharumwaru “Wogaithɨ”.
GEN 26:21 Aisake le rakakaiwo mbowo thɨ tɨghɨva regha, na mbowo thɨ wogaithɨva kaiwae, iya kaiwae i ren idae Sitna, gharumwaru “Thɨghɨya”.
GEN 26:22 I roiteta iyako na mbowo i dova regha. Iyako mava e utuutuniye, iya kaiwae i ren idae Rehobot, gharumwaru “Vanathero”. Iŋa, “Mbaŋake iyake, Giya Loi le renuwaŋa ŋgoreiye na ne ra yaku e vanatheroke iyake, na ne ra madi moli.”
GEN 26:23 Mbaŋa gheviyeŋge e ghereiye Aisake i iteta valɨvaŋgako iyako na kaero i wa Beyasiba.
GEN 26:24 Gougouko iyako Giya Loi i yomarawe na iŋa, “Ghino rama Eibraham le Loi, iya va i kururuwe. Tha u mararu bigi regha, ghino mbe weiŋgu vara ghen. Ne ya mwaewo e ghen na ya vakathaŋgi orumburumbu lemoyo moli kaiwae kaero va ya dagera weya lo rakakaiwo Eibraham.”
GEN 26:25 Iya kaiwae Aisake i vatada ghamba vowo gheko na i kururu weya Giya Loi. Amba thɨ vatadaŋgi yoŋathowathowa gheko, na le rakakaiwo thɨ tɨgha mbwa regha gheko.
GEN 26:26 Mbaŋa thɨ tɨgha mbwako, Abimeleki va i ri Gera weiye Ahusat, gharavanuwovɨrɨ na Pikol, iye ragagaithɨ lenji randeviva, thɨ mena weya Aisake.
GEN 26:27 Aisake i vaito iŋa, “Buda kaiwae mohu mena hu thuweŋgo, kaerova hu botewoŋgo, na hu vakathaŋgo ya iteta lemi vanautumana?”
GEN 26:28 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Mbaŋake kaero wo ghareghare ghen wein Giya Loi, na wo renuwaŋa valɨkaiwae ra vatadɨ la renuwaŋa regha e ghanda lughawoghawoke. Nuwameiya u dagera weime,
GEN 26:29 maa valɨkaiwae ne hu gaithɨ wanaime. Ghime va ghareme e ghemi iya kaiwae va wo variyeyathuŋga na hu wareri e numomalɨlɨ tɨne. Noroke kaero i manjamanjala weime, Giya Loi i mwaewo na ghare e ghen.”
GEN 26:30 Aisake i vakatha thaga laghɨye regha kaiwanji, na thiya ghanɨŋga na thɨ munumu.
GEN 26:31 Vambe mbaŋambaŋa kaero regha iya i vakatha le dagerawe na i tholo. Aisake i ghaoleŋgi na kaero thɨ tabo na le vɨghathɨŋgi.
GEN 26:32 E mbaŋako iyako Aisake le rakakaiwo, thɨ rakamena na thɨ utugiya mbwama methɨ doma utuniyewe. Thɨŋa, “Kaero mwo vaidiya mbwa.”
GEN 26:33 I rena mbwako iyako idae Siba, gharumwaru “Tholo”. Iya kaiwae ghaghadɨ noroke ghembako ina e mbwako ghadidiyeko idae Beyasiba.
GEN 26:34 Mbaŋa Iso ghatheghathegha vama i wo ghwevarɨ, i vaŋguŋgi Het wanakauniye theunyiwo — Judit, elaghɨniye Biri yawarumbuye, na Basimata, Elon yawarumbuye.
GEN 26:35 Va thɨ vakathaŋgi Aisake na Rebeka maa thɨ ndewarariŋaŋgi mun.
GEN 27:1 Mbaŋa Aisake vama i amalaghɨsarɨ na maramarae kaero thɨ tharɨ na maa valɨkaiwae i thuwe na thovuye, i variye utu weya nariye Iso we, iye virɨ viva, na i menawe, amba i vaito iŋa, “Naruŋgu?” I gonjoghawe iŋa, “Mbe ghinoke, bwebwe.”
GEN 27:2 Ramae Aisake i dagewe iŋa, “Wo u vandeŋeŋgo, kaero ya amalaghɨsarɨ na lo mare maa i bwagabwaga.
GEN 27:3 Iyake kaiwae, u wo len mbwenarana, u wa e njamnjam vo woidi na u unɨgha thetheghan regha kaiwaŋgu.
GEN 27:4 Mbaŋa ne u wovutha, u vakatha ghanɨŋga thovuye regha kaiwaŋgu, iya vara nuwaŋguke nuwaiya moli, u thɨnɨmena e ghino na ya ghan. Ghanɨŋga ne ghereiye amba ya giya ghanɨmwaewona, ko amba muyai ya mare.”
GEN 27:5 Mbaŋa Aisake i utuutu weya Iso, Rebeka mbe i ndevandeŋe eŋge. Mbaŋa Iso kaero i wareri kaiwae na e ghereiye,
GEN 27:6 amba Rebeka i dage weya nariye Jeikob iŋa, “Wo u vandeŋeŋgo! Ma loŋwevaidiya rama Aisake i utu weya ghagha Iso,
GEN 27:7 meŋa, ‘Vo unɨgha thetheghan regha e njamnjam, u vivatha ghanɨŋga thovuye regha kaiwaŋgu na ya ghan, na e ghereiye Giya Loi e marae, amba ya giya ghanɨmwaewona, ko amba muyai ne ya mare.’
GEN 27:8 Iya kaiwae, naruŋgu, u vandeŋe ghalɨŋaŋguke na u vakatha ŋgoreiya ya utuŋake e ghen.
GEN 27:9 U wa weŋgiya la thetheghanɨko na vo tuthiya gout tabwagha umboiwo, ghanjitabo vondɨvondɨ. U bigi mena na ya vivatha ghanɨŋga thovuye regha, iya vara rama nuwaiyako moli.
GEN 27:10 Mbala u yothɨn weya rama na ve ghan, na e ghereiye, amba i giya ghanɨmwaewo, ko amba muyai ne i mare.”
GEN 27:11 Ko iyemaeŋge Jeikob i dage weya tɨnae Rebeka iŋa, “Kaero u ghareghare Iso iye riwae vata vulivuliye na ghino njimwaŋguke i udauda.
GEN 27:12 Mbwata ne bwebwe i vinoya riwaŋguke na i ghareghare ya vakatha kwanɨwe, iwaeŋge tembe wombereghakeva ya womena wo gura na maa wo dagemwaewova.”
GEN 27:13 Tɨnae i gonjoghawe iŋa, “Naruŋgu, gurana iyana ne i nja e ghino, mbema u wa eŋge na vo vakatha ŋgoreiya maŋama na u bigimena goutɨko e ghino.”
GEN 27:14 Ko amba Jeikob i wa, ve gaboŋgiya goutɨma, i bigimena weya tɨnae na i vakatha ghanɨŋgama iya ramae Aisake nuwaiyama moli.
GEN 27:15 Amba Rebeka i mbana nariye laghɨyeniye, Iso, ghaghavatha kwamaniye thovuthovuye moli vambe i mbanɨrawe wagiyawe e ŋgoloko tɨne na i vanjimbo nariye nasiyeniye, Jeikob we.
GEN 27:16 I bigiya goutɨma njimwanji na i bigirawe Jeikob e nɨmanɨmae na e numwe rɨghe ŋgoreiya ma vulivuliye i mbuthuwe.
GEN 27:17 Kaero i thɨnɨgiya ghanɨŋgama ghamɨnaema thovuye weiye bred, iya me vakathama Jeikob we.
GEN 27:18 Jeikob kaero i wa ve ru weya ramae. I vutha iŋa, “Bwebwe.” I gonjoghawe iŋa, “Ŋgoroŋga, na thela ghen naruŋgu?”
GEN 27:19 Jeikob iŋa, “Ghino narun laghɨyeniye Iso. Kaero ma vakatha ŋgoreiya mo dagema e ghino. Ya naŋgo e ghen u thuweiru na u yaku na u ghanɨŋga. U ghana thetheghanɨma ma unɨghɨma mbunɨmaniye, na mbala u giya womwaewona e ghino.”
GEN 27:20 Ko iyemaeŋge Aisake i dagewe iŋa, “Naruŋgu, me ŋgoroŋga na mbema ghen na nɨman eŋge kaero u vaidiva thetheghanɨko?” Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Kaiwae Giya Loi len Loi me thalavuŋgo na ma vaidi iya ma maya e njoghamake.”
GEN 27:21 Aisake i dage weya Jeikob iŋa, “Ya naŋgo e ghen na wo u romena evasiwaŋguke, na ya vɨghathɨgha riwanɨna na valɨkaiwae ya ghareghare mbema emunjora Iso ghen.”
GEN 27:22 Jeikob i rotha amba ramae i bigirawe nɨmanɨmae e riwae, i vino ŋgolouya na i dagewe iŋa, “Ghalɨŋanɨna ghaloŋwaloŋwa ŋgoreiya Jeikob, ko iyemaeŋge nɨmanɨmanɨke ghamɨnae ŋgoreiya Iso.”
GEN 27:23 Mava i ghareghare Jeikob iya amalaghɨniyeko, kaiwae nɨmanɨmaeko vata vulivuliye ŋgoreiya Iso. Vama i munje ma i giya vara ghamwaewo,
GEN 27:24 ko injana mbowo i vaitova iŋa, “Mbema emunjora Iso iya ghenake?” I gonjoghawe iŋa, “Ko mbwana!”
GEN 27:25 Aisake i dagewe iŋa, “Wo u thɨnɨma ghanɨŋgama na wo ya ghan, ko amba muyai ya giya ghan mwaewo.” Jeikob i thɨnɨgiyawe, na tembe i giyaweva waen na i mun.
GEN 27:26 Amba ramae iŋa, “Naruŋgu, u romena e ghadɨdɨŋguke moli na u vandamoŋgo.”
GEN 27:27 Mbaŋa i romena evasiwae na i vandamo, ramae Aisake i naeya ghakwamako butiye, amba i giya ghamwaewo iŋa, “Naruŋguke butiye thovuye ŋgoreiya thelau regha Giya Loi i vakatha na veimaima na ndendewo.
GEN 27:28 Ya naŋgo weya Loi na ne i vakatha udubuya i njama e buruburu na i vakatha len umauma thɨ rau e ghanɨŋga thaŋarɨke, thovuthovuye na lemoyo moli; na tembe ŋgoreiyeva lemoyo wit na waen.
GEN 27:29 Ya naŋgo weya Loi na ne i vakatha vanautuma vavana thɨ kaiwo e ghen na tembe ŋgoreiyeva weŋgiya orumburumbu ne muyaiko, na ya naŋgo gharɨgharɨ vavana nevole thɨ yavwatata wanaŋge. Ya naŋgo weya Loi na nevole u tabo na giya weŋgiya len bodaboda, na tɨna le bodaboda nevole thɨ yavwatata wanaŋge. Ya naŋgo weya Loi na thavala nevole thɨ guraŋge ne thɨ vaidiya guraniye, na thavala nevole thɨ varemoliyaŋge ne thɨ vaidiya ghanjithovuye.”
GEN 27:30 Aisake amba i giyavaoeŋge nariye Jeikob ghamwaewo, na mbaŋaniye amba i itete eŋge ramae, ghaghae Iso kaero ve rovuthaweva ramanji, i njoghama e woidi rɨghe.
GEN 27:31 Tembe me vivathava ghanɨŋga ghamɨnae thovuye moli na i thɨnɨmena weya ramae. I ronja evasiwae na i dagewe iŋa, “Ya naŋgo e ghen, bwebwe, u thuweiru na u ghana ghanɨŋgake iya ma vakathake na ya thɨnɨmenake e ghen, na mbala u giyama womwaewona.”
GEN 27:32 Aisake i vaito iŋa, “Ko thela ghen?” Iŋa, “Ghino Iso, narun virɨviva.”
GEN 27:33 Mbaŋa Aisake i loŋwetuthiya Iso ghalɨŋaeko, ghare i tagathɨn na riwaeko laghɨye i tage na i vaito iŋa, “Ko thelaeŋge iya me unɨgha thetheghanɨke na iya me thɨnɨmenake e ghino? Amba ma ghanɨvao eŋge ma iyava u yovuthake. Kaero ma giya mwaewo moumouniyewe, na maa valɨkaiwaŋgu ya wovɨvɨ. Emunjoru Giya Loi ne i mwaewowe.”
GEN 27:34 Mbaŋa Iso i loŋwa utuutuko iyako weya ramae, i randa na ghalɨŋae laghɨye moli weiye le gharevɨrɨ laghɨye na i dage weya ramae iŋa, “Bwebwe, mbowo u giyamava iya mwaewona iyana e ghino!”
GEN 27:35 Aisake i gonjoghawe iŋa, “Ghagha Jeikob me mena na i yaroŋgo. Kaero me mbanɨvao ghan mwaewoma.”
GEN 27:36 Iso iŋa, “Kaero mbaŋaiwoniye vara iyake. Va i yaroŋgokai na i wo weŋgo virɨvivake ghino lo ghamba ndeghathɨ. I thovuye moli eŋge idako Jeikob inawe. Wo u thuwe mbaŋake kaero me wo weŋgova wo mwaewoma. Thare mo goworawa mwaewo regha ghino kaiwaŋgu?”
GEN 27:37 Aisake i gonjoghawe iŋa, “Kaero ma vakatha na iye ne ghan giya, na le bodabodako wolaghɨye le rakakaiwo. Kaero maŋa le umauma wit na waen ne veimaima na ndendewo. Ko tene ya utuŋava budakai e ghen, naruŋgu?”
GEN 27:38 Iso mbe i rorovurɨgheghe vara weya ramae: “Thare mwaewo reghava mbe inawe kaiwaŋgu, bwebwe? Mbowo u giyamava wo mwaewo, bwebwe!” Injana mbowo i randava ghalɨŋae laghɨye.
GEN 27:39 Amba Aisake i dagewe iŋa, “Mane udubuya i njama e buruburu kaiwan. Mane thelau veimaima na ndendewo kaiwan.
GEN 27:40 Yawalin na len yakuyaku ghathovuye mbene inavara e len gaithɨna ghaghalithɨ. Nevole ghaghako le rakakaiwo ghen. Ko iyemaeŋge mbaŋa ne u goriwoyathu, kaero u goghale le mbaro ghaghambu.”
GEN 27:41 Iso i botewoyatho ghaghae Jeikob kaiwae ramanji kaerova i giya gha mwaewowe, iya kaiwae i renuwaŋa thuwole e ghare na iŋa, “Ramanda le mare na nuwotharɨniye gha mbaŋa e ghereiye amba ya unɨghɨ.”
GEN 27:42 Ko iyemaeŋge mbaŋa Rebeka i loŋwevaidiya Iso le renuwaŋako, i kulavatha Jeikob na iŋa, “Naruŋgu, u thɨna thegheniŋguke. Ghagha Iso i rerenuwaŋa kaiwan na i munjeva ne i liya thoru e ghen.
GEN 27:43 Iya kaiwae, naruŋgu, u loŋweghathɨgha ghalɨŋaŋguke, na e mbaŋake vara iyake u vogha na u wa weya louŋgu Leiban, len ghai, Haran e tɨne.
GEN 27:44 Mbowo vo yaku gheko gheghad ghagha le ghatemuruko i morurunja,
GEN 27:45 na i renuwaŋa vaghalaweya budakai va u vakathawe, ko amba ya variye lolo regha i ghaona i vaŋgunjoghaŋge. Ŋgoroŋga yawaliŋguke ne ghathovuye thoŋgo ya thɨvaiŋgiya lo ŋgaŋgake mbe thenjighewoke vara e mbaŋa regha?”
GEN 27:46 Rebeka i dage weya Aisake iŋa, “Riwaŋguke kaero i banewaŋgiya Iso le ovoŋgike. Thiye mbe vanautuma regha wanakauniyeŋgi. Thoŋgo Jeikob i vaŋgwa Het wevoniye eunda, yawaliŋguke ŋgoroŋga ne ghathovuye e ghino?”
GEN 28:1 Aisake i kula weya Jeikob na i varemoliya na i dage vurɨgheghewe, iŋa, “Ne u ndevaŋgwa wevo eunda e valɨvaŋgake iyake, Kenan e tɨne.
GEN 28:2 Mbaŋake vara u wareri na u wa Padan Aram. U wa weya rumbu Betuwel, na vo vaŋgwa wevo eunda gheko, len ghai Leiban yawarumbuye eunda.
GEN 28:3 Ya naŋgo weya Loi Vurɨvurɨghegheniye na ne i mwaewowe len ghena, na i vakatha len ŋgaŋga lemoyo, na mbala u tabo na vanautuma lemoyo rumbunji.
GEN 28:4 Ya naŋgo weya Loi na ne i dage mwaewo e ghen na weŋgiya orumburumbu muyaiko ŋgoreiya va i vakatha weya Eibraham. Mbala u mbaroŋa valɨvaŋgake iyake, iya kaero u mebwabwarikewe. Loi kaerova i vatomwe weya Eibraham.”
GEN 28:5 Kaero Aisake i variye Jeikob na i wa Padan Aram, i wa weya Leiban, Betuwel nariye. Amalake iyake iye rara Aram na Rebeka louye, Jeikob na Iso tɨnanji.
GEN 28:6 Iso i loŋwevaidiya Aisake kaerova i giya Jeikob ghamwaewo na i variye i wa Padan Aram na ve tamweya levowe. Na tembe i loŋwevaidiva, mbaŋa Aisake i giya ghamwaewo, i dagetenɨwe na thava ne i vaŋgwa tɨnan Kenan eunda na levo.
GEN 28:7 Tevambe i loŋwevaidiva, Jeikob i ghambugha tɨnae na ramae na kaerova i wareri, i wa Padan Aram.
GEN 28:8 Iso va i ghareghare ramae Aisake mava le renuwaŋa ŋgoreiye thɨ vaŋguŋgiya Kenan wanakauniye.
GEN 28:9 Iya kaiwae i wa weya Ismel, Eibraham nariye, na mbowo ve vaŋguva yawarumbuye idae Mahalat, Nebaiyot louye.
GEN 28:10 Jeikob i iteta Beyasiba na kaero i loŋgaloŋgava Haran kaiwae.
GEN 28:11 Vama i vutha e valɨvaŋga regha, na varae vama ve ronja, iya kaiwae wo i laghena gheko. I wo eŋge varɨ regha na umbaliye gha bubuthe kaero i ghena.
GEN 28:12 Gougouko iyako i ghenelolowa ŋende regha i ndeghathɨ e yambaneke, i tubwembele na ve wo buruburuko, na Loi le nyao thovuthovuye thɨ rakarakavoro na thɨ rakarakanjawe.
GEN 28:13 Amba i vaidiya Giya Loi i ndeghathɨ e vwatae na i dagewe iŋa, “Ghino Giya Loi, Eibraham na Aisake lenji Loi. Thelauke iya u ghenakewe ne ya wogiya e ghen na orumburumbu tha muyaiko.
GEN 28:14 Nevole lemoyo moliŋgi ŋgoranjiya yambaneke vughauye. Lenji ghamba mbaroke nevole thɨ valaghɨyeŋa, i njaoko, i vorowoko, e ghaiwabuko na e yaghalako. Weya ghen na orumburumbu weŋgi, ne ya mwaewo weŋgiya vanautumake wolaghɨye.
GEN 28:15 Na u renuwaŋakiki, ghino mbene weiŋgu vara ghen mbaŋake wolaghɨye. Ne ya njimbukikiŋge e the valɨvaŋga ne u wawe, tembene ya vaŋgunjoghaŋgeva e valɨvaŋgake iyake. Mane mbaŋa regha ya roiteteŋge na ne ya vakatha ŋgoreiye budakai va ya dagerawe e ghen.”
GEN 28:16 Mbaŋa Jeikob i thuweiru, amba iŋa, “Mbema emunjoru Giya Loi ina gheke. Ina e valɨvaŋgake iyake, ko iyemaeŋge ghino maa ma ghareghare!”
GEN 28:17 Va weiye le mararu na iŋa, “Mbema emunjoru valɨvaŋgake iyake maramararuwae! Valɨvaŋgake iyake Loi le ghamba yaku, na buruburu ghathɨnɨmba.”
GEN 28:18 Jeikob i thuweiru e mbaŋambaŋako iyako, i wo varɨma me umbaliyema ghabubuthe, i worawe na i ndevanavana na ghamba renuwaŋakiki kaiwae, na i woraŋgiya iyako valɨvaŋga boboma. Amba i liŋgiya bunama olivɨ e vwatae na i vabobomaŋa Loi kaiwae.
GEN 28:19 Jeikob i uno valɨvaŋgako iyako Betel. (Ghemba va ina gheko idae Luji.)
GEN 28:20 Amba Jeikob i vakatha dagerawe regha weya Giya Loi na iŋa, “Thoŋgo ghen, Giya Loi, mbene weiŋgu vara ghen na u njimbukikiŋgo elo loŋgaloŋgake e tɨne, na u giya ghanɨŋga na kwama e ghino,
GEN 28:21 na u vaŋgunjoghaŋgo weya bwebwe weiŋgu lo vanevane, ko ghen emunjoru ne lo Loi.
GEN 28:22 Iya renuwaŋakikike gha varɨ ma vamidike e valɨvaŋgake iyake, nevole ghamba kururu e ghen. Bigibigike wolaghɨye ne u giya e ghino, ne ya wonjogha e ghen wan tenɨt lo vowo.”
GEN 29:1 Jeikob kaero i wareriva. I loŋga na i ghemba boimako, Keinan valɨvaŋga i vorovoroko. Ghemba regha e boimako gharɨgharɨ thɨ yaku gheko.
GEN 29:2 Mbaŋa regha mbe ele loŋga tɨne eŋge, i vutha e valɨvaŋga regha sip lenji ghamba ghan, mbwarowou regha inawe. I vutha vaidiŋgiya sip wabwito thɨ gheneghɨliŋa mbwarowouko. Thɨ roroghagha ghanjiranjimbunjimbu thɨ mena thɨ giya mbwa weŋgi. Mbwako va ina bode na ghagumogumo varɨ laghɨye regha.
GEN 29:3 Mbaŋa thetheghan ghanjiwabwiko wolaghɨye thɨ raka vuthavao, amba ranjimbunjimbuko thɨ vabulale vakatha varɨko e mbwarowouko ghae na thɨ giya mbwa weŋgiya thetheghanɨko. Mbaŋa thɨ vamunvaoŋgi kaero thɨ vabulale njoghava varɨko e mbwarowouko ghae.
GEN 29:4 Jeikob i vaitoŋgiya ranjimbunjimbu iŋa, “Wouna, ghemi aŋga hu rakamena?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Wo rakamena Haran.”
GEN 29:5 I dage weŋgi iŋa, “Thare hu ghareghare Leiban iye Neiho rumbuye?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Mbwana. Wo ghareghare.”
GEN 29:6 Amba Jeikob i vaitoŋgi iŋa, “Riwae i thovuye eŋge?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Mbwana. Wo u thuwe, yawarumbuye Reitiyel maiya vara, weiyaŋgiya sip.”
GEN 29:7 Jeikob i dage weŋgi iŋa, “Wo hu thuwe, amba raŋgela thɨ yo vara iyake. Buda kaiwae mo vaŋgumenaŋgiya sipɨna? Ma u lagiya eŋge mbwa weŋgi kaero u vaŋgu njoghaŋgiva na mbowo vethiya ghana ghanjinana.”
GEN 29:8 Ko iyemaeŋge thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Mbowo wo roghaghaŋgiya ranjimbunjimbuko vavana na wo thɨ raka vutha weinjiyaŋgiya lenji sipɨko, amba mbaŋara wo vabulale vakatha varɨko e mbwarowouko ghae na wo giya mbwa weŋgiya thetheghanɨko.”
GEN 29:9 Mbaŋa Jeikob amba i utuutu, Reitiyel kaero i vutha weiyaŋgiya ramae le sip, kaiwae elaghɨniye ghakaiwo i njimbukikiŋgiya ramae le thetheghanɨko.
GEN 29:10 Mbaŋa Jeikob i thuwe le ghɨna Reitiyel na le ghai Leiban le sipɨko, i wa e mbwarowouko ghadidiye, i vabulale vakatha varɨko e mbwarowouko ghae amba i giya mbwa weŋgiya thetheghanɨko.
GEN 29:11 I vakathavao i wa ve vandamo Reitiyel. Kaiwae va weiye le warari iwaeŋge i randa ghalɨŋae laghɨye.
GEN 29:12 I dage weya Reitiyel iŋa, “Rebeka nariya ghino, ramana louye.” Mbaŋa Reitiyel i loŋwe iyako i rukunjogha na ve dage weya ramae.
GEN 29:13 Mbaŋa Leiban i loŋwe ghabodo Jeikob utuniye me vutha gheko, i rukuwawe na ve thuwe. I vutha i thuwabo na i vandamo. I vaŋgu weiye thɨ wa e ŋgolo, na gheko amba Jeikob i utugiya bigibigiko wolaghɨyewe.
GEN 29:14 Leiban i dagewe iŋa, “Mbema emunjoru, mbunɨma na madibena iya e ghenɨna iya e ghinoke.” Jeikob i yaku weiye Leiban na i thalavu. Manjala umbwara e ghereiye
GEN 29:15 Leiban i dagewe iŋa, “Othembe raŋa lo boda ghen, thava u kaiwoke e ghino na maa e modamodan. U utu giyama e ghino, ne ŋgoroŋga na ya vamodoŋge?”
GEN 29:16 Leiban yawarumbuye theunyiwo, laghɨyeniye idae Leya na nasiyeniye idae Reitiyel.
GEN 29:17 Leya ghayamoyamo vambema wevo eŋge, ko iyemaeŋge Reitiyel, elaghɨniye wevo manɨune moli.
GEN 29:18 Reitiyel va i wo Jeikob nuwae na amalaghɨniye i gharethovuwe, iya kaiwae i dage weya Leiban iŋa, “Ne ya kaiwo theghathegha umbopirɨ kaiwan na ne u vaŋgu veŋgwa yawarumbuna nasiyeniye Reitiyel ya vaŋgu.”
GEN 29:19 Leiban i gonjoghawe iŋa, “I thovuye eŋge ne ya vaŋgu veŋge. Maa lo renuwaŋa na yaŋa ya vaŋguveya lolo reghava. I thovuye eŋge mbe ya yaku vara weiŋgu ghen.”
GEN 29:20 Iya kaiwae Jeikob va i kaiwo theghathegha umbopirɨ mbala valɨkaiwae i vaŋgwa Reitiyel. Ko iyemaeŋge mbaŋako molao iyako ghathuwathuwa weya Jeikob ŋgoreiya mbaŋa mbe gheviye eŋge kaiwae i gharethovu laghɨye moliwe.
GEN 29:21 Theghathegha umbopirɨna e ghereiye Jeikob i dagewe Leiban iŋa, “U vaŋgu giyama lo wevona. Kaero mendava ya kaiwo theghathegha umbopirɨ kaiwan, na kaero nuwaŋguiya ya ghena weiŋgu.”
GEN 29:22 Kaero Leiban i vivatha ghe ghathaga na i kula vathavathaŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye e ghembako tɨne.
GEN 29:23 Ko iyemaeŋge gougouko iyako Leiban i vaŋguruwo yawarumbuye Leya weya Jeikob na i ghena weiye (le renuwaŋa va iŋaeŋge Reitiyel).
GEN 29:24 Gougouniyeko iyako Leiban i vaŋgugiya le rakakaiwo eunda idae Silpa weya yawarumbuye na le rakakaiwo.
GEN 29:25 Va ighɨviya thewo na i manjala, Jeikob i thuweiru na i thuwe Leya, ghare i yo. Iwaeŋge i dage weya Leiban iŋa, “Budakaiya mo vakathake e ghino? Mendava ya kaiwo voreŋa theghathegha umbopirɨ e ghen Reitiyel kaiwae, ŋgoreiye? Budakai kaiwae na mo yaroŋgoke?”
GEN 29:26 Ko iyemaeŋge Leiban i dagewe iŋa, “Ghama thanavu e valɨvaŋgake iyake ma ŋgoreiye na wevo nasiyeniye i ghekai laghɨyeniye e ghamwae.
GEN 29:27 Iyemaeŋge, thoŋgo wo u vakathavao lemi gheke thaganiye wikike iyake, ko amba tembe wo vaŋgu veŋgeva yawarumbuŋguke eundake e ghen theghathegha umbopirɨva.”
GEN 29:28 Jeikob i vakatha ŋgoreiye. I vakathavao le gheko weiye Leya thaganiye e wikɨko umbwara tɨne, ko amba Leiban i vaŋgugiya yawarumbuye Reitiyel na levo.
GEN 29:29 Leiban i vaŋwa le rakakaiwo wevo eunda na i vaŋgugiya weya Reitiyel na le rakakaiwo. Wevoko idae Bilha.
GEN 29:30 E mbaŋako iyako Jeikob i ghena weiye Reitiyel. Le gharethovu weya Reitiyel i laghɨye kivwala le gharethovu weya Leya, na iyake kaiwae mbowo i kaiwova theghathegha umbopirɨ weya Leiban.
GEN 29:31 Mbaŋa Giya Loi i thuwe Jeikob maa ghare weya Leya, i vakatha na i ghambɨ gamagai, iyemaeŋge Reitiyel va i kwama.
GEN 29:32 Leya va i marabo na i ghamba ŋgama ghɨmoru. I rena idae Rubin, na iŋa, “Giya Loi i thuweŋgo ya gharevɨrɨ iya i woveŋgwa ŋgama ghɨmoruke. Mbwata ne mbaŋake amba ne lo ghɨmoruko i gharethovuŋgo.”
GEN 29:33 Mbaŋa gheviye eŋge e ghereiye, Leya kaero i marabova na mbowo i ghambɨva ŋgama ghɨmoru, na iŋa, “Giya Loi kaero i loŋwa lo ghɨmoruke amba maa ghare weŋgo iya mbowo i woveŋgova ŋgama ghɨmoruke. Iya kaiwae ne ya rena idae Simiyon.”
GEN 29:34 Mbaŋa seiwo eŋge mbowo i marabova na i ghambɨva ŋgama ghɨmoru. Iwaeŋge Leya iŋa, “Ghɨmoghɨmoru kaero theghetoninji vara iyake ya ghambɨ weiŋgu lo ghɨmoruko. E mbaŋake iyake ambane ghare vara weŋgo. I rena idae Livai.”
GEN 29:35 Leya mbowo i marabova na mbaŋa i ghambɨ ŋgama ghɨmoruva, kaero iŋa, “E mbaŋake iyake ya tarawe Giya Loi.” I rena idae Juda. Iyako e ghereiye maa tembe i ghambɨva.
GEN 30:1 Mbaŋa Reitiyel i thuwe ghaghae Leya eŋge i ghambɨ gamagai weiye Jeikob na elaghɨniye nandere, iwaeŋge i yamwanja ghaghae kaiwae. I dage weya Jeikob iŋa, “U giyama gamagai weŋgo? Thoŋgo maa ra thiya gamagai, lo nuwatharɨke kaiwae ne ya mareke!”
GEN 30:2 Ko iyemaeŋge Jeikob weiye le ghatemuru i dage iŋa, “Ne ya vakatha budakai? Mbe Loi eŋge ghamberegha iya i vakathaeŋge na maa u ghambɨna, maa ghino.”
GEN 30:3 Amba i dagewe iŋa, “Ne ya vaŋgu veŋge lo rakakaiwoke Bilha. U ghambɨ wein na gamagaiko thiyako ghino kaiwaŋgu na weya elaghɨniye wo uuke ne i mbuthuwe.”
GEN 30:4 Kaero Reitiyel i vaŋgu giya le rakakaiwoko Bilha weya Jeikob na levo na i ghena weiye.
GEN 30:5 Wevoko i marabo na i ghamba ŋgama ghɨmoru, Jeikob nariye.
GEN 30:6 Amba Reitiyel iŋa, “Loi le vakathako i govambwara lo renuwaŋako i thovuye. I ghareghare budakai va nuwaŋguiya moli iya i wogiya ŋgama ghɨmoruke e ghino.” Iya kaiwae i rena idae Den.
GEN 30:7 Thɨ yakuyakuva na Reitiyel le rakakaiwoko Bilha kaero i marabova na mbowo i ghambɨva ŋgama ghɨmoru weiye Jeikob.
GEN 30:8 Amba Reitiyel iŋa, “Mbema lo rovurɨgheghe eŋge weiŋgu ghaghaŋguko Loi le mwaewoko kaiwae, na kaero ya vaidiya une.” Iya kaiwae i rena ŋgamako idae Napɨtalai (gha loŋwaloŋwa ŋgoreiye Hibru utuniye gharumwaru rovurɨgheghe).
GEN 30:9 Mbaŋa Leya i thuwe kaero maa i ghambɨva, iwaeŋge i vaŋgwa le rakakaiwoma, Silpa na i vaŋgu giya weya Jeikob na levo.
GEN 30:10 Mbaŋa ubotu Silpa i ghambɨ weiye Jeikob nariye ŋgama ghɨmoru.
GEN 30:11 Amba Leya iŋa, “Kaero ya mwaun.” Iya kaiwae i rena ŋgamako idae Gad.
GEN 30:12 Theghathegha gheviyeŋge e ghereiye Leya le rakakaiwoma Silpa mbowo i ghambɨva ghɨmoru regha weiye Jeikob.
GEN 30:13 Amba Leya iŋa, “Mbaŋake mbema ya warari vara. Wanakauke wolaghɨye ne thɨ utuŋaŋgo lo wararike kaiwae.” I rena ŋgamako idae Asa.
GEN 30:14 Va mbaŋa regha wit ghambaŋa uloulo, Rubin i wa witɨko e ghanjiuma tɨne. Iwaeŋge ve vaidiya nana tarira. Gharɨgharɨ va e mbaŋako iyako thɨ renuwaŋa valɨkaiwae i thalavugha wevo i kwama na kaero i ghambɨva. Rubin i mbanɨmena weya tɨnae Leya. Reitiyel i dage weya Leya iŋa, “Aee, thare valɨkaiwae u giya nanako iya naruko me mban vavana e ghino.”
GEN 30:15 Ko iyemaeŋge Leya i gonjoghawe na iŋa, “Ko ana amba maa valɨkaiwan iya mendava u vaŋgwa weŋgo lo ghɨmoruke? Na injana mbowo nuwaniyava naruŋguke le nanake.” Reitiyel i gonjoghawe iŋa, “I thovuye eŋge, naruna le nanana modae, ya dagerawe noroke gougou u ghena wein Jeikob.”
GEN 30:16 Vama yeghɨyeghɨye moli na Jeikob kaero i njoghanjoghamava, Leya ve lavolevole e witɨko e ghanjiuma. Kaero i dagewe iŋa, “Noroke gougou ya ghena weiŋgu ghen. Kaero ma vamodaŋge weya Leya. Ma mbana naruŋguko le nana na ya vamodaŋgewe.” Ko amba gougouko iyako Leya i ghena weiye.
GEN 30:17 Loi kaero i wovatha Leya le renuwaŋako na i vakatha kaero i marabova. Weiye Jeikob i ghambɨ ŋgama ghɨmoru, theghelimaninji.
GEN 30:18 Amba Leya iŋa, “Loi kaero i giya modaŋgu kaiwae va ya vaŋgugiya lo rakakaiwoko weya lo ghɨmoruko.” Iya kaiwae i rena nariyeko idae Isaka.
GEN 30:19 Leya mbowo i marabova na i ghamba nariye theghewonaniye weiye Jeikob.
GEN 30:20 Leya iŋa, “Loi mendava i wogiya wo ghevawarari thovuye moli. Mbaŋake lo ghɨmoruko ne i yavwatata wanaŋgo kaiwae gamagai ghɨmoghɨmoru kaero theghewona vara ya ghambɨŋgi weiŋgu.” I rena ŋgamako iyako idae Sebulon.
GEN 30:21 Mbaŋa reghavena mbowo i marabova na i ghambɨ ŋgama wevo. I rena idae Daina.
GEN 30:22 Amba Loi i renuwaŋakikiya Reitiyel. I loŋwe le naŋgoko na i vakatha valɨkaiwae i ghambɨ.
GEN 30:23 Amba i marabo na i ghambɨ ŋgama ghɨmoru. Na iŋa, “Loi kaero i thouyatho lo monjinake kaiwae mbaŋake valɨkaiwaŋgu valɨkaiwae ya ghambɨŋgiya gamagai.”
GEN 30:24 Reitiyel i rena nariyeko idae Josep, na iŋa, “Mbala Loi mbowo i lawogiyava ŋgama ghɨmoru regha e ghino.”
GEN 30:25 Mbaŋa Reitiyel i ghamba Josep na i ghereiye, Jeikob i wa weya Leiban na ve dagewe iŋa, “Thare valɨkaiwae u vatomweŋgo na ma ya njoghava e ghambaŋgu, va ya rikowe?
GEN 30:26 U vaŋgugiyama lo ovoke na lo ŋgaŋgake, iyava ya kaiwo kaiwanji e ghen theghathegha hoyawora na umbovarɨ e tɨnenji. Mbaŋake ma u vatomwe eŋge kaero ya vaŋguŋgiya lo ŋgaŋgake na wo raka e vanarɨgheŋgu.”
GEN 30:27 Leiban i dagewe iŋa, “Aee, amalana, thoŋgo va ya vawarariŋaŋge, mbowo ra yaku gheke weiŋgu ghen. Kaiwae kaero ya ghareghare kaiwae lo loiŋgike thɨ govwambwara e ghino, thovuye na mwaewo iya ya vaidike weya Loi, rɨghethoru moli kaiwae ghen inan gheke.”
GEN 30:28 Na mbowa i gotubweva iŋa, “Ko u utugiyama e ghino, mbala ŋgoroŋga modan le laghɨlaghɨye ya giya e ghen.”
GEN 30:29 Amba Jeikob i dagewe iŋa, “Kaero u ghareghare mbaŋa le molomolao lo kaiwo na ghathovuye e ghen. Len thetheghan thɨ yala na lemoyo moli ghino lo njimbukiki e tɨne.
GEN 30:30 Na amba muyai va ya vutha e ghen, len thetheghanɨke vambe gheviye eŋge. Mbaŋake len thetheghanɨke thɨ ghambɨ raka na ma wabwi lemoya eŋge, na elo vakathake wolaghɨye e tɨnenji Loi i mwaewo laghɨye e ghen. Ko ne the mbaŋa eŋge amba ya vakatha budakai lo ŋgamaŋgamake kaiwanji?”
GEN 30:31 Leiban i vaito iŋa, “Ne ya giya budakai e ghen?” Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Ne u ndegiya bigi regha e ghino. Ko mbe bigi reghaeŋge ne u vakatha. Thoŋgo u vatomwe, mbowo ya njimbunjimbukikiŋgi vara len thetheghanɨko.
GEN 30:32 Noroke wo u vatomwe e ghino na ya vaghetheŋgiya len thetheghanɨko. Ne ya vaghetheraŋgiyaŋgiya sip le ŋgaŋga bwedibwedi na sip na gout e ghanjithuwathuwa bwebwa. Thetheghanɨke thiyake ne ya mban, modaŋgu.
GEN 30:33 Mbaŋa muyaiko ne valɨkaiwan u ghethe vakatha thoŋgo lo vakatha e ghen i thovuye na emunjoru. Thoŋgo ne u thuwe gout ma e ghanjithuwathuwa na sip ma riwanji i bwedi, ne u ghareghare ma kaivɨ e ghen.”
GEN 30:34 Leiban i dagewe iŋa, “Lo renuwaŋa ŋgoreiye. U vakatha ŋgoreiya moŋana.”
GEN 30:35 Iyemaeŋge tembe e mbaŋaniyeva tɨne Leiban i wa weŋgiya thetheghanɨko na ve vaghetheraŋgiyaŋgiya gout takedi wolaghɨye e ghanjibwebwako, gout vavata wolaghɨye e ghanjibwebwa, thiya ghanjibwebwako kakaleva na sipɨko wolaghɨye iya riwanji i bwedi. I vaŋgugiya weŋgiya onanariye na thɨ njimbukikiŋgi.
GEN 30:36 Amba Leiban na onanariye thɨ takovaoŋgiya lenji thetheghanɨŋgima na thɨ wareriŋa valɨvaŋga regha, na i vakatha e ghalughawoghawo weya Jeikob. Le bwagabwaga ŋgoreiya mbaŋa thegheto loŋganiye. Na Jeikob vambe i ronjimbughathɨŋgiya Leiban le thetheghanɨko ghanji uneko wolaghɨye.
GEN 30:37 Iyemaeŋge Jeikob i wa ve mbana umbwaumbwa umboto idaidanji popula, almon, na plen, thɨ mbuthu e valɨvaŋgako iyako, yaŋgayaŋganji totogha. I thethe njimwanjimwanji vaŋga iya ghanjibwebwa kakalevako inanji e umbwako i raŋgi.
GEN 30:38 Amba Jeikob i bigirawe umbwaumbwako yaŋgayaŋganji, iya me thethe vaŋgako iya, e thetheghanɨko lenji ghamba mun mbwa tɨne. Jeikob va i ghareghare mbaŋa thetheghanɨko ne thɨ mena thɨ muna mbwako, gout takediko ne thɨ baba vavatako e vwatanji.
GEN 30:39 Mbaŋa thɨ vakatha ŋgoreiyako na umbwaumbwako yaŋgayaŋganji nanasiye ina e ghamwanji, goutɨko thɨ ghambɨŋgiya totogha e ghanjibwebwa, e ghanji ŋginiŋginitɨ, na e ghanji gagaeton.
GEN 30:40 Jeikob i ghethe vakatha goutɨma lenji ŋgaŋga e ghanjibwebwama, na i vakathaŋgiya sip takediko thɨ baba vavatako e vwataŋi na yamwanji i ghemba goutɨko lenji ŋgaŋga. I vakatha ŋgoreiyako na i mbana le thetheghan na mbe i wabwi vakatha weya Leiban le thetheghanɨko.
GEN 30:41 Mbaŋa thetheghanɨko vurɨgheghe ghɨmoghɨmoru thɨ baba vavatako e vwatavwatanji, kaero Jeikob i wa ve bigirawa umbwaumbwako yaŋgayaŋgae e ghanji mbwako ghamba ghadidiye e ghamwanji. Mbaŋa ghɨmoghɨmoru thɨ baba vavatako e vwatavwatanji, kaero thɨ thuwe umbwaumbwa yaŋgayaŋganji.
GEN 30:42 Ko iyemaeŋge Jeikob mava i bigirawa umbwaumbwako yaŋgayaŋganji thetheghanɨko thɨ njavovoko e yamwanji. E kamwathɨko iyako Jeikob i mbana thetheghan iya thɨ vurɨghegheko na Leiban i mbana iya thɨ njavovo.
GEN 30:43 Ele vakathako iyako i vakatha i vwenyevwenye laghɨye moli. Le sip na gout lemoyo moli, le kamel na le doŋɨki tembe lemoyova, na le rakakaiwo ghɨmoghɨmoru na wanakau tembe ŋgoreiyeva.
GEN 31:1 Jeikob i loŋwevaidiya Leiban le ŋgaŋga thɨ liliya ghautu. Thɨŋa, “Jeikob kaero i mbanɨvao bigibigiko wolaghɨye weya ramanda Leiban. I mbana ramanda le bigibigiko na i vakaiwoŋa na i vakatha ghamberegha i vwenyevwenye.”
GEN 31:2 Na tembe ŋgoreiyeva, Jeikob i njimbuvaidi Leiban le vakathawe maa i mboromboro ŋgora le vakathawe va i vivako.
GEN 31:3 Amba Loi i dagewa Jeikob iŋa, “U njogha e ghamban moli, iyava u rimbunɨkowe, iya len bodaboda nanjikowe noroke, na ya dagerawe mbene weiŋgu vara ghen.”
GEN 31:4 Jeikob i variye toto weŋgiya Reitiyel na Leya na vethɨ thuwe e valɨvaŋga amalaghɨniye va inawe weiyaŋgiya thetheghan e lenji ghamba ghan nana.
GEN 31:5 Mbaŋa thɨ vuthawe, amba i dage weŋgi iŋa, “Kaero ya njimbuvaidiya ramami le vakatha e ghino, maa ŋgoreiya va le vakatha e ghino mbaŋa va i vivako. Ko iyemaeŋge maa ya mararu, kaiwae Loi, iye bwebwe i kururuwe, maa i roiteteŋgo. Iye mbaŋake wolaghɨye mbe weiŋgu vara.
GEN 31:6 Ghemi kaero hu ghareghare va ya rovurɨgheghe laghɨye moli ya kaiwo ramami kaiwae,
GEN 31:7 ko iyemaeŋge ramami le vakatha maa i emunjoru e ghino. I kwanɨyaroŋgo na ma i vamodo vakathaŋgo mbaŋa regha na regha. Iyemaeŋge Loi mava i vatomwewe na i vakatha vuyowo e ghino.
GEN 31:8 Thoŋgo Leiban va iŋa na ya mbanɨŋgiya thetheghanɨko e ghanjithuwathuwa na modaŋgu, mbala thetheghanɨko thɨ ghambɨ mbe e ghanjithuwathuwa eŋge. Ko iyemaeŋge thoŋgo va iŋa na ya mbanɨŋgiya e ghanjigagaeton na modaŋgu, thetheghanɨko mbene thɨ ghambɨŋgi eŋge e ghanjigagaeton na modaŋgu.
GEN 31:9 Kaero hu thuwe, Loi i mbana ramami le thetheghanɨko na i giya e ghino.
GEN 31:10 “Mbaŋa regha mbaŋa thetheghanɨko ghanjimbaŋa thɨ vakatha gamagai, ya ghenelolawa ghenelolo regha. Bigiko va ya thuweko iyake. Mbe goutɨko ghɨmoghɨmoru eŋge e ghanji gagaetonɨko na bwebwebwako eŋge thɨ bababa thetheghan wanakauko e vwatanji.
GEN 31:11 Gheneloloko e tɨne Loi le nyao thovuye i dage e ghino iŋa, ‘Jeikob.’ Ya gonjoghawe yaŋa, ‘Mbe ghinoke.’
GEN 31:12 Kaero iŋa, ‘Wo u thuwe. Mbe goutɨna iya e ghanji gagaeton na e ghanjibwebwebwana eŋge iya thɨ bababa thetheghan wanakauna e vwatanji. Thɨ vakatha iyake kaiwae kaero ya thuwevao Leiban le vakathako wolaghɨye e ghen.
GEN 31:13 Ghino Loi iyava ya yomarana e ghen Betel e tɨne. Na gheko u liŋgiya bunama olivɨ e varɨ na u vamidi woyavwatata kaiwae. Na tembe u vakathava dagerawe na u kururu e ghino Loi womberegha. Mbaŋake u vivatha len bigibigina na u njogha e ghambanɨna iyava u rinawe.’”
GEN 31:14 Reitiyel na Leya thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Thare the bigithan reghava ina ramameko e ghayayao tɨne ghime kaiwame?
GEN 31:15 Thare le vakathako weinda ghamɨnae ŋgoreiya eto gharɨgharɨniye ghinda? Kaiwae maa mbe i vakuneŋainda eŋge, ko iyemaeŋge kaero i ghanɨvao mani iya len kaiwoko une.
GEN 31:16 Emunjoru bigibigike wolaghɨye thiyake, iya Loi va i mban weya ramameko, kaero ghindawe na la ŋgamaŋgama kaiwanji. U vakatha budakaiya Loi i utugiyana e ghen.”
GEN 31:17 Kaero Jeikob i vivatha na i wareri i njogha weya ramae Kenan e thivathivaniye. I takoŋgiya thetheghanɨko na le bigibigiko wolaghɨye va le yakuyaku Padan Aram e tɨne na i mban vathavatha. Le ovo na le ŋgamaŋgama thɨ rakatha e kamel vwatanji na amalaghɨniye i takoŋgiya thetheghanɨko na i viva e ghamwanji.
GEN 31:19 Mbaŋa Leiban kaero i wa na ve tena sip vulivuliye wul kaiwae, e ghereiye amba Reitiyel i kaiva ŋgoloko mbe ghaloi vatavatadɨ. Iyako mbe ramaewe.
GEN 31:20 Jeikob i ravunyivunyi weya Leiban rara Aram na mava i utugiyawe le wareriko utuniye.
GEN 31:21 Iya kaiwae weiyaŋgiya le ovo, i vo bigiya le bigibigiko wolaghɨye. I lawa e walaghɨta laghɨye Yupreitis na i loŋgaŋa bobokulu thivathivaniye idae Giliyad.
GEN 31:22 Mbaŋa theghetoniye e tɨne Leiban amba i loŋwevaidi Jeikob kaero menda i vogha.
GEN 31:23 I vaŋguŋgiya le bodaboda ghɨmoghɨmoruko vavana na thɨ woreghamba weya Jeikob. Mbaŋa theghepirɨ e ghereiye i vuthavaleŋgi e bobokulu, Giliyad thivathivaniye ele valɨvaŋga.
GEN 31:24 Ko gougou eŋge ghenelolo e tɨne Loi i dage weya Leiban rara Aram iŋa, “Ya vanuwovɨrɨŋge. Thava ne u utu vatharɨ weya Jeikob.”
GEN 31:25 Jeikob i vatad le yoŋathowathowa e bobokulu vwatae Giliyad e tɨne. Na gheko Leiban i vuthavalewe. Weiyaŋgiya le wabwi thɨ vatad lenji yoŋathowathowa e valɨvaŋga regha evasiwanjiko.
GEN 31:26 Leiban i dage weya Jeikob iŋa, “Mendava u vakatha budakai? Mendava u ravunyivunyi e ghino na u vovaŋguŋgiya yawarumbuŋgu theunyiwo ŋgoreiya wanakau thɨ laweŋgi gaithɨ e tɨne.
GEN 31:27 Buda kaiwae mendava u ravunyivunyi e ghino na u vothuwole? Buda kaiwae maa mendava u dage e ghino, mbala valɨkaiwae ghino menda ya variyeŋga weiye warari, wothuwothu na thilo laiye?
GEN 31:28 Ma mendava u vatomwe e ghino na ya vandamo mwaewoŋgiya orumburumbuŋgu na otɨnatɨnanji. Emunjoru len vakathako maa weiye len renuwaŋa thovuye.
GEN 31:29 Elo vurɨgheghe na valɨkaiwae ma vakatha vuyowo e ghen, ko iyemaeŋge me gougou rama le Loi i vanuwovɨrɨŋgo, iŋa, ‘Ne u ndeutuŋa utu regha weiye len ghare gaithɨ Jeikob we.’
GEN 31:30 I thovuye eŋge kaero menda nuwanɨna nuwaiya u njogha e ghamban. Ko iyemaeŋge buda kaiwae mendava u lakaiva lo loiŋgike?”
GEN 31:31 Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Va weiŋgu lo mararu kaiwae lo renuwaŋake va yaŋaeŋgeva mbwata ne u vothaŋaŋgo na u vaŋgu njoghaŋgiya oyawarumbuke e ghino. Iyake kaiwae va ya warerithuwole.
GEN 31:32 Ko iyemaeŋge thoŋgo u vaidiya the lolothan ina gheke mendava i mbana len loiŋgina, ne yaŋa na i mare. La bodaboda e maranji mbowo u tamwe ghanɨmbereghana. The bigi u vaidi ghenɨwe u mban.” Jeikob mava i ghareghare Reitiyel va i lakaiva Leiban le loiŋgiko.
GEN 31:33 Kaero Leiban ve tamwe Jeikob ele yoŋathowathowa na mbowo i wava we Leya le yoŋathowathowa na i wa weŋgiya le rakakaiwoma theunyiwoma, ko iyemaeŋge maa i vaidiya le loiŋgima. Amba i wava Reitiyel ele yoŋathowathowako.
GEN 31:34 Reitiyel kaero me mbanuwo ŋgoloko ghaloiŋgima na i bigimban e kamelɨko gharathatha lenji ghamba yaku, na mbe i yaku e vwatae mbaŋa ramae i ruwe. Mbaŋa Leiban i tamwe ghatharaŋa yoŋathowathowako tɨne, ma i vaidi bigi regha mun.
GEN 31:35 Reitiyel i dage weya ramae iŋa, “Wogiya laghɨye, thava gharen i gaithɨ wanaŋgo. Ma valɨkaiwaŋgu ya ndeghathɨ e maran; ya yaku e njamnjam.” Leiban me rovurɨgheghe e tamwe ko iyemaeŋge ma i vaidi mun le ŋgoloma ghaloiŋgi.
GEN 31:36 Jeikob ghare i gaithɨ iwaeŋge i dage weya Leiban iŋa, “Ko va ya vakatha vara the tharɨ? Va ya rake the mbaro na i vatomwe e ghen iya u tamwe ghatharaŋgoke?
GEN 31:37 Kaiwae kaero mo tamweghatharaŋa lo bigibigike wolaghɨye, na mo vaidiya the bigi i mena e len ŋgoloma tɨne? U woraŋgiya gheke e ghamwandake, na ghen na ghino la gharɨgharɨke thɨ thuwe na thɨ ghethe thaghewoke kaiwanda.
GEN 31:38 “Theghathegha hoiwo ya yaku weiŋgu ghen. Ya njimbukiki wagiyawe len sip na gout na lenji ghambɨ mbe i thovuye eŋge vara. Tembe ŋgoreiyeva ma mbaŋa regha ya unɨgha len gout ghɨmoruna regha wo thalavu kaiwae.
GEN 31:39 The mbaŋa thoŋgo thetheghan mbwanjam regha i mena thɨvatharɨ kaiwae, mbe womberegha vara ya vamboromboro iya thɨ vatharɨko iyako. Iyemaeŋge thoŋgo i yomara ŋgoreiyako, u vavothaŋaŋgo na ya vamodo budakaiya va i ghawe gougou o ghararaghɨye.
GEN 31:40 Yakuyakuke iyake va thɨ yomara e ghino elo njimbukiki weŋgiya len thetheghanɨko. Ghararaghɨye varae i tagavaŋaŋanyaŋgo na gougou njighɨnjighɨ kaiwae mbe ighɨviya iya eŋge e maraŋgu.
GEN 31:41 Theghathegha hoiwo e tɨne vambe inanŋgu vara elen ŋgolona ŋgoreiye narunɨna ghino. Theghathegha hoyaworo na umbovarɨ e tɨne ya kaiwo yawarumbuke theunyiwoke kaiwanji na theghathegha umbowona len thetheghanɨna weŋgi. Ko othembe lo kaiwo va ŋgoreiyako, u vɨvɨva modaŋgu mbaŋa lemoyo.
GEN 31:42 Thoŋgo rumbuŋgu Eibraham le Loi na Loiko iya bwebwe Aisake i kururukowe ma ina e ghino, emunjoru mbala menda u variye yathuŋgo kokowaŋgu. Ko iyemaeŋge Loi va i thuwe wovuyowoko na lo kaiwo vurɨghegheko kaiwan, iya kaiwae me gougou Loi i worawa ghan mbaro.”
GEN 31:43 Leiban i thombeya Jeikob le utuutuko iŋa, “Wanakauke thiyake ghino lo ŋgaŋgaŋgi na tembe ŋgoreiyeva gamagaike thiyake ghino orumburumbuŋguŋgi na thetheghanɨke thiyake ghino lo thetheghan. Iya vara wolaghɨyeke u thuweŋgike mbe ghinowe eŋge. Iyemaeŋge e mbaŋake noroke ne ya vakatha budakai weŋgiya oyawarumbuŋguŋgike na gamagaike iyava thɨ ghambɨŋgike?
GEN 31:44 Nuwaŋguiya e mbaŋake iyake ghen na ghino ra vakatha dagerawe regha na Loi iye ghanda raghaghayawo e ghanda lughawoghawo.”
GEN 31:45 Kaero Jeikob i wo varɨ laghɨye regha na i vamidi na i tabo na nono, na i vanuwovɨrɨŋgi lenji dageraweko kaiwae.
GEN 31:46 Amba Jeikob i dage weŋgiya le bodabodako iŋa, “Hu mbanɨvatha varɨvarɨ na hu wabwi na i voro.” Mbaŋa kaero thɨ vakathavao, amba Leiban na Jeikob thiya yaku na regha na thiya ghanɨŋga.
GEN 31:47 Leiban i rena wabwiko idae Jega Sahaduta (vaŋa Aram gharumwaru “vanuwovɨrɨ ghawabwi”), na Jeikob i rena idae Galid (vaŋa Kenan gharumwaru “vanuwovɨrɨ ghawabwi”).
GEN 31:48 Leiban i dage weya Jeikob iŋa, “Varɨvarɨke ghawabwi iyake ne i vanuwovɨrɨinda dageraweke mara vakathake noroke.” Iya kaiwae Jeikob i rena idae Galid.
GEN 31:49 Vambe thɨ renɨva idae Mijɨpa, kaiwae Leiban va iŋa, “Loi mbe ghamberegha vara i njimbukikinda na ra renuwaŋakikiya dageraweke iyake mbaŋa ne ra iteta valɨvaŋgake iyake.
GEN 31:50 Thoŋgo ma u goru weŋgiya lo ŋgaŋgana theunyiwona, o thoŋgo u vaŋguŋgiva wanakau vavana weinjiyaŋgiya lo ŋgaŋgana, othembe ma lolo regha i utugiya weŋgo, wo u renuwaŋakiki eŋge Loi iye ghanda raghaghayawo e ghanda lughawoghawo.”
GEN 31:51 Leiban tembe i dage weva Jeikob iŋa, “Wo u thuwe, varɨvarɨ wabwima iyake na varɨma i ndeghathɨma iyake. Kaero mara vakathaŋgi e ghandalughawoghaweke.
GEN 31:52 Iya varɨvarɨke wabwike na iya i ndeghathɨke thiye ghandaraghaghayawo. Mane ya valaŋaniya wabwike na varɨke i ndeghathɨke na ya ghaona e len valɨvaŋgana na ya vakowanaŋge, na ghen tembe mane u valaŋaniyava wabwike na varɨke iya i ndeghathɨke na u mena e lo valɨvaŋgake na u vakowanaŋgo.
GEN 31:53 Orumburumbunda lenji loiŋgi tembene thɨ ghethe thoŋgo ra renuwaŋakiki na ra vikikighathɨgha iya dageraweke iyake ghautuutuke wolaghɨye: thiye Eibraham le Loi na Neiho le loi.” Kaero Jeikob i tholo weya Loi iya ramae Aisake i mararuke e idae.
GEN 31:54 I vakatha vowo gheko e ouko vwatae amba i kula vathaŋgiya le bodabodako na thɨ ghana ghanɨŋgako iyako weinji. Ghanɨŋgako e ghereiye mbowo thɨ ghenava gheko.
GEN 31:55 Mbaŋambaŋa vena Leiban i thuweiru i vandamoŋgiya orumburumbuyeko na oyawarumbuyeŋgima na i mwaewo weŋgi. Amba i wareri na i njogha e ghambae.
GEN 32:1 Mbaŋa Jeikob i loŋgaloŋga e kamwathɨ mborowae, Loi le nyao thovuthovuye vavana thɨ lavolevole.
GEN 32:2 Mbaŋa i thuweŋgi kaero iŋa, “Iyake Loi le ragagaithɨ lenji kiyamu.” Iya kaiwae Jeikob i rena ghembako idae Mahanaim.
GEN 32:3 Jeikob i variyeŋgiya ghevarivariye thɨ raka viva e ghamwae na vethɨ thuwe ghaghae Iso. Iye va ina Seir e vanautuma Idom e tɨne.
GEN 32:4 Jeikob i dage weŋgi na ne vethɨ utu weya Iso ŋgoreiyake: “Weya wogiya Iso. Len rakakaiwo Jeikob i variye utuutuke iyake e ghen. Vambe va yaku weya la ghai Leiban, na vambe va yaku vara gheko ghaghad noroke.
GEN 32:5 Mbaŋa inaŋgu e valɨvaŋgako iyako ya mban vathavathaŋgiya thetheghanɨke thiyake: burumwaka, doŋɨki, sip na gout. Na tembe ŋgoreiyeva gharɨgharɨke thiyeke: rakakaiwo ghɨmoghɨmoru na rakakaiwo wanakau. Mbaŋake ya variye utuutuke iyake i ghaona e ghen, Iso, ghen giya laghɨye, ya woraweŋgo e ghamwanɨna, thoŋgo u warari kaiwaŋgu valɨkaiwae ne u vaŋguvathaŋgo mbaŋa ne ya vutha e ghen.”
GEN 32:6 Mbaŋa ravarivariye va thɨ raka njoghama weya Jeikob kaero thɨ dagewe thɨŋa, “Mendava wo raka weya ghagha Iso, na mbaŋake kaero ina e kamwathɨ mborowa i loŋgaloŋga, i mena na i lavolevoleŋge. Iye weiyaŋgiya ghɨmoghɨmoru hoseriyevarɨ.”
GEN 32:7 Mbaŋa Jeikob i loŋwe utuutuko iyako i vakatha na i mararu laghɨye. Le renuwaŋa iŋaeŋgeva mbwata ne i mena na i vakatha thɨgha va le vakathamawe. Iwaeŋge i wabwiya gharɨgharɨko weiyaŋgiko na wabwiwo, na le thetheghanɨko, sip, gout, burumwaka na kamel, tembe ŋgoreiyeva.
GEN 32:8 Le renuwaŋako iŋava, “Thoŋgo Iso i vutha weime na i gaithɨ, mbala i gaboŋgi eŋge wabwi regha na wabwi regha thɨ rakavo.”
GEN 32:9 Amba Jeikob i naŋgo iŋa, “Aee, Giya Loi, ghen rumbuŋgu Eibraham le Loi, na bwebwe Aisake le Loi. O Giya Loi, ghen va u dage e ghino na uŋa, ‘U njogha e ghamban moli weŋgiya len bodaboda,’ na u dagerawe na bigibigike thovuthovuye wolaghɨye ne thɨ yomara e ghino.
GEN 32:10 Mbe gharen vara e ghino. Mbaŋake wolaghɨye mbe inan vara evasiwaŋgu mbaŋa ne nuwaŋguiyaŋge. Othembe maa valɨkaiwaŋgu u vamboromboro bigibigike thovuthovuye wolaghɨye e ghino. Mbaŋa va ya ri gheke na ya gheoko na e Walaghɨta Jorɨdan vambe ya wo eŋge pwasike, ko iyemaeŋge mbaŋa ya njoghama, ya vwenyevwenye laghɨye moli na lo ŋgaŋga na thetheghan wabwi thegheiwo.
GEN 32:11 Wo u thalavuŋgo na u vaŋguraŋgiyaŋgo ghaghaŋgu Iso e nɨmae ghare! Kaiwae ya mararu ne i mena i tagavamareŋgo, na tembe ŋgoreiyeva lo ovoke na gamagaike.
GEN 32:12 Ko iyemaeŋge va u dagerawe e ghino na uŋa, ne i thovuye e ghino na orumburumbuŋgu lemoyo ŋgoreiya kerakera e njighɨko ghadidiye, iya maa valɨkaiwae lolo regha i vaonako.”
GEN 32:13 Gougou i ghena gheko. Mbaŋambaŋavena Jeikob i ghathe bigibigi vavana na ne i variye weya ghaghae Iso:
GEN 32:14 gout wanakau hoseriyeiwo (200) na hoiwo ghɨmoghɨmoru, hoseriyeiwo (200) sip wanakau na hoiwo ghɨmoghɨmoru,
GEN 32:15 ghweto kamel wanakau weinjiyaŋgiya lenji ŋgaŋga, ghwevarɨ burumwaka wanakau na hoyaworo ghɨmoghɨmoru, na hoiwo doŋɨki wanakau na hoyaworo ghɨmoghɨmoru.
GEN 32:16 Jeikob i vaŋguraweŋgiya thetheghanɨko e wabwi regha iya na le rakakaiwoko thɨ njimbukikiŋgi. Amba i dage weŋgi iŋa, “Hu raka viva e ghamwaŋgu. Wabwi regha iya mbe lemi loŋga na mbe e ghami lughawoghawo iya e lemi wabwina regha na regha.”
GEN 32:17 Kaero Jeikob i dage weya rakakaiwoko iya ne i vivako iŋa, “Mbaŋa ghaghaŋgu Iso i lavolevoleŋge na i vaitoŋge na iŋa, ‘Ko u mena weya the giyathan, aŋga ghamwan i reŋa, na thela le thetheghanɨŋgiya wolaghɨye thiyake?’
GEN 32:18 na mbala u gonjoghawe na uŋa, ‘Ghen ghan mwaewo, wo giyana. Thɨ mena weya len rakakaiwo na valɨgharegharen ghagha Jeikob. Amalaghɨniye ghaamba. Mbe ina i rereghamba e ghereimeko.’”
GEN 32:19 Tembe i utugiyava utuutuma me utugiyama weya wabwima i vivama; i utugiya weŋgiya wabwi theghewoniye, theghetoniye na wabwiko wolaghɨye, iŋa, “Tembene hu utuŋa ŋgoreiyeva iya ma utuŋakaiko weya Iso mbaŋa ne hu lavolevole.”
GEN 32:20 Na Jeikob mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Hu renuwaŋakiki na hu dagewe ‘len rakakaiwo valɨgharegharen Jeikob maiya i rereghamba e ghereimeko.’” Jeikob va i rerenuwaŋa na iŋa, “Mbala bigibigike thiyake thɨ wo nuwae na mbaŋa ne va vuthawe, mbwatane i numotena lo vakatha vatharɨmawe na i vaŋguvathaŋgo.”
GEN 32:21 Kaero Jeikob i variye mwaewoma e ghamwae, ko iyemaeŋge amalaghɨniye mbowo i roghenava e kiyamuko.
GEN 32:22 Va gougouko iyako Jeikob i thuweiru na i vaŋguŋgiya le ovo theunyiwoma, le rakakaiwo wanakau theunyiwoma na le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru theyaworo na regha na i variyeŋgi na thɨ rakalawa e walaghɨta idae Jabok.
GEN 32:23 Le vakathako iyako e ghereiye, Jeikob me mbana le bigibigiko wolaghɨye e kiyamuko na i variye weiyaŋgiya le rakakaiwoko e walaghɨtako valɨvaŋga,
GEN 32:24 ko iyemaeŋge mbe ghamberegha i reyaku e kiyamuko. Amba lolo regha i yomarawe na i gaithɨ weiye. Thɨ velawelaweŋgi ghaghad i ghera buruburuko rɨghe.
GEN 32:25 Mbaŋa loloko i thuwe maa tembe valɨkaiwaeva i kivwala Jeikob, iwaeŋge i ŋge na i vovu lemwa. Ko iyemaeŋge Jeikob mbe i rovurɨgheghe vara na thɨ lawelawe weiye.
GEN 32:26 Amba loloma i dage weya Jeikob iŋa, “U viyathuŋgo na ya wa, kaiwae kaero iya vara i ghɨviyake.” Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Mane ya viyathuŋge ghaghad u giya wo mwaewo.”
GEN 32:27 Loloko i vaito iŋa, “Idan thela?” I gonjoghawe iŋa, “Jeikob.”
GEN 32:28 Loloko i dagewe iŋa, “Kaiwae mo rovurɨgheghe wein Loi na weinaŋgiya gharɨgharɨ, na mo ghataŋaghathɨ ghaghad le ghambako, mbaŋake ya vɨva idanɨna. Idan togha Isirel.”
GEN 32:29 Jeikob i dagewe iŋa, “Mbaŋake u unogiyama idanɨna e ghino.” Ko iyemaeŋge i gonjoghawe iŋa, “Buda kaiwae nuwaniya u ghareghare idaŋgu?” Amba i giya Jeikob ghamwaewa.
GEN 32:30 Iya kaiwae Jeikob i rena valɨvaŋgako iyako idae Peniyel iŋa, “Kaiwae ma thuwe Loi na namoghawame weiŋgu ko iyemaeŋge mbe e yawayawaliŋgu.”
GEN 32:31 Varae i yovoro Jeikob i iteta Peniyel, na i loŋga vaŋgeŋge kaiwae loloma menda i vovuya le mwa.
GEN 32:32 Iyake kaiwae, noroke Isirel orumburumbuye maa thɨ ghana thetheghan mamandiye i vɨghatha le mwako, kaiwae va e mamandiyeko iyako iyava loloko va i ŋge Jeikob kowe.
GEN 33:1 E lenji loŋga e tɨne Jeikob i tagathɨna marae na i thuwe e ghamwanjiko, Iso, amba i menamenako weiyaŋgiya ghɨmoghɨmoru hoseriyevarɨ. Kaero i wabwiŋgiya le ŋgaŋga: Leya wabwira, Reitiyel wabwira na le rakakaiwo wanakau theunyiwoma wabwira.
GEN 33:2 Jeikob i vaghetheŋgiya wabwiko ŋgoreiyake: le rakakaiwo wanakauma na lenji ŋgaŋga thɨ raka viva, e ghereinji Leya na le ŋgaŋga, na muyai moli Reitiyel na nariye Josep.
GEN 33:3 Jeikob ghamberegha i viva moli vara e ghamwanji na wo vevuthakai weya Iso. Mbaŋa kaero i loŋga thaiya Iso, i ronja e gheghe vuvuye i kururu na ghamwae i nja e thelauko vwatae mbaŋapirɨ mbaŋa i loŋgaloŋga thaiya ghaghae Iso.
GEN 33:4 Ko iyemaeŋge Iso i ruku na i ghemba Jeikob, i thuwobod i bigiyatho nɨmanɨmae e numwe na i vandamo. Lenji warari kaiwae thɨ vethuweŋgi na mbe theghewoko vara thɨ randa kaiwae warari i riyevanjaraŋgi.
GEN 33:5 Iso i tagathɨna marae na i thuweŋgiya wanakau na gamagai, kaero i vaito iŋa, “Thavala iya gharɨgharɨke weinaŋgike?” Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Loi va i thovuye moli e ghino, iyava i giya gamagaike thiyake e ghino.”
GEN 33:6 Rakakaiwo wanakauma thɨ raka vutha weinjiyaŋgiya lenji ŋgamaŋgama na thɨ kururuwe,
GEN 33:7 evasiwae Leya na le ŋgaŋga thɨ raka mena na thɨ kururuwe. Moumouniye Josep na Reitiyel thɨ mena na thɨ kururu weya Iso.
GEN 33:8 Iso i vaito Jeikob iŋa, “Buda kaiwae menda u variyeŋgiya thetheghanɨko thɨ raka viva e ghamwan iya menda ya lavolevoleŋgiko?” Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Menda ya variyeŋgi e ghen, wogiya laghɨye, ghanɨmwaewo ne i vakatha na u warari kaiwaŋgu.”
GEN 33:9 Ko iyemaeŋge Iso i gonjoghawe iŋa, “Kaero valɨkaiwaŋgu, ghaghaŋgu. Budakai menda u mban, mbe ghenɨwe.”
GEN 33:10 Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Aee ghaghaŋgu, thava! Thoŋgo gharen ma gaithɨ wanaŋgo, ko u mbana mwaewona menda ya variyena e ghen. Mbala ya ghareghare gharen i nja weŋgo ŋgoreiye Loi va i wovatha na ghare i nja weŋgo.
GEN 33:11 Ago laghɨye e ghen, mbema u wovatha eŋge lo renuwaŋake na u mbana bigibigina mendava ya variyena e ghen. Na kaiwae Loi vambe ghare vara e ghino i vakathaŋgo lo bigibigi lemoyo na valɨkaiwaŋgu.” Jeikob i vavothaŋa ghaghae iya kaiwae Iso i wovatha na i mbana mwaewoko iyako.
GEN 33:12 Iso i dage weya ghaghae Jeikob iŋa, “Ko ra wareri eŋge mbaŋake, na ghino ya viva e ghamwan.”
GEN 33:13 Ko iyemaeŋge Jeikob i dagewe iŋa, “Amalana, u ghareghare gamagai maa valɨkaiwanji thɨ maya e loŋga ŋgoreiya ghen len loŋgana. Na tembe ya rerenuwaŋava thetheghan thɨ ghambɨ totogha kaiwanji. Thoŋgo ya vakathaŋgi thɨ loŋga vurɨgheghe, mbene mbaŋa reghaeŋge e tɨne, kaero thiya marevao.
GEN 33:14 Iya kaiwae ya naŋgo e ghen, amalana, u viva e ghamwaŋgu. Tembene seiwoseiwo ya rereghamba na gamagaike na thetheghanɨke ne thɨ loŋga lama loŋga, ghaghad ne va vutha e ghen Seir.”
GEN 33:15 Iso i gonjoghawe iŋa, “I thovuye, thare ne ya iteteŋgi eŋge lo gharɨgharɨke vavana na thɨ thalavuŋge.” Ko iyemaeŋge Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Ago laghɨye e ghen, wogiya laghɨye, kaero emunjoru mo vatomwe gharen e ghino na mo vaŋguvathaŋgo, na iyake mbe valɨkaiwaŋgu eŋge.”
GEN 33:16 Iya kaiwae e mbaŋako iyako Iso i wareri na i njogha Seir.
GEN 33:17 Ko iyemaeŋge Jeikob ve vutha e ghemba regha idae Sakot. Gheko i vatada ŋgolowe kaiwanji na yoŋathowathowa thetheghanɨko kaiwanji. Iya kaiwae ghembako iyako idae Sukot.
GEN 33:18 Jeikob va i ri Padan Aram na le loŋga e tɨne mbaŋa eŋge i ghaŋgoghaŋgo, na e mbaŋake iyake i vutha ghemba laghɨye Sekem Kenan e tɨne weiye le thovuye. Mbowo i lakiyamu eŋge Sekem ghadidiye.
GEN 33:19 Va i vamodo thelauko iyako weŋgiya amala regha idae Heimo le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru. Modae le laghɨlaghɨye silva gethɨthaŋarɨ. Heimo nariye regha idae Sekem.
GEN 33:20 Jeikob i vatad ghamba vowo gheko na i rena idae El Elohi Isirel.
GEN 34:1 Va mbaŋa regha Daina, Jeikob na Leya yawarumbunji, i raŋgi na i wa ve thuweŋgiya Kenan wanakauniye vavana.
GEN 34:2 Mbaŋa Sekem, Heimo nariye, iye rara Hivi na valɨvaŋgako iyako gharandeviva, i thuwe Daina na nuwaeko ma nuwaiya vara moli. Iwaeŋge i vaŋgu na i vavurɨgheghe na i yathima weiye.
GEN 34:3 Ko iyemaeŋge vakathako iyako e ghereiye Sekem vambe gharewe vara Daina na nuwaiya i vaŋgu, iya kaiwae i utuwe weiye le gharethovu.
GEN 34:4 Sekem i dage weya ramae Heimo iŋa, “Wo u vanamwe wevoko utuutuniye kaiwaŋgu na ya vaŋgu.”
GEN 34:5 Mbaŋa ubotu Jeikob i loŋwevaidiya yawarumbuye Daina utuniye, Sekem i vavurɨghegheŋa na i yathima weiye na i vakatha kaero i mbighɨ. Iyemaeŋge mbe i rokubaroŋa eŋge, kaiwae le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru vambe inanji e valɨvaŋga nana inawe thɨ njimbukikiŋgiya thetheghan.
GEN 34:6 Iwaeŋge Heimo, Sekem ramae, i wa weya Jeikob na ve utuŋa Daina utuniye weiye.
GEN 34:7 Jeikob le ŋgaŋga thɨ loŋwe vakathako iyako utuniye mbaŋa thɨ ri e valɨvaŋgako iyako na thɨ njogha weya ramanji. Gharenji i yo weinji ghatemuru na gaithɨ, kaiwae Sekem i vakatha monjina weya Jeikob na le bodaboda mbaŋa i yathima weiye Daina. Vakathako iyako i tharɨ na mbala thava i vakatha.
GEN 34:8 Mbaŋa Jeikob na le ŋgaŋga thɨ mevathavatha, Heimo i vamanjamanjalaŋa le menako rɨghe weŋgi iŋa, “Naruŋguko Sekem gharewe vara wevoko iya yawarumbunɨko, Daina. Aee, thare valɨkaiwae hu vatomwe na i vaŋgu.
GEN 34:9 Ghemi na ghime ra vanamwe ghe kaiwae noroke. Thoŋgo hu vatomwa oyawarumbumina weŋgiya ghama theghake na thɨ vaŋguŋgi, tembene wo vatomweva oyawarumbumeko weŋgiya ghami theghana thɨ vaŋguŋgi.
GEN 34:10 Valɨkaiwae hu yaku weime. The valɨvaŋga nuwamiya hu yakuwe vo hu yakuwe. Hu kunewe na hu vamodo lemi ghamba yakuyakuwe.”
GEN 34:11 Amba Sekem i dage weŋgiya Daina ramae na olouye iŋa, “Aee, thoŋgo hu wovatha lo renuwaŋake ne ya giya e ghemi the bigiya nuwamiya e ghino.
GEN 34:12 Valɨkaiwae hu worawa lemi vathavoko na ghami mwaewo, le laghɨlaghɨye ŋgoreiya lemi renuwaŋana na ya mbanɨmena. The bigithan hu naŋgo ne ya wo mena. Mbema hu vaŋgugiyama eŋge wevoko na lo wevo.”
GEN 34:13 Ko iyemaeŋge Jeikob le ŋgaŋga mava thɨ utu emunjoru weŋgiya Sekem na ramae. Va nuwanjiya thɨ lithɨ weya Sekem budakaiya va le vakathako weya lounji Daina.
GEN 34:14 Thɨ dage weŋgi thɨŋa, “Maa valɨkaiwae wo vakatha ŋgoreiyako. Mane wo vaŋgugiya loumeko weya ghɨmoru maa i wo kitenɨyathu thanavuniye. Iyako ne i vakatha ghamba monjina weime.
GEN 34:15 Mbe kamwathɨ regha eŋge na ne wo vatomwe e ghemi na ghɨmoghɨmoru e lemi valɨvaŋgana thɨ vaŋguŋgiya wanakau e lama valɨvaŋgake. Ghɨmoghɨmoru e lemi valɨvaŋgana wo thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye na thɨ tabo ŋgoranjiya ghime.
GEN 34:16 Thoŋgo ne hu vakatha ŋgoreiyako amba ne wo vatomwe e ghemi na hu vaŋguŋgiya wanakau weime na lemi ovo, na ghime tembe wo vaŋguŋgiva wanakau e lemi valɨvaŋgana. Amba ne wo yaku weimaŋgiya ghemi na ra tabo wabwi regha gharɨgharɨniye.
GEN 34:17 Ko thoŋgo ghɨmoghɨmoruna maa thɨ warariŋa thɨ kitenɨyatho riwanji mbothiye njimwae, ne wo vaŋgwa loumeko na wo iteta lemi valɨvaŋgake.”
GEN 34:18 Heimo na nariye Sekem thɨ warariŋa lenji utu vanamweko kaiwae.
GEN 34:19 Na Sekem mbema ghe na nɨmae eŋge kaero ve vakatha budakaiya Jeikob le ŋgaŋga lenji woraŋgiya weŋgi, kaiwae va nuwaeko nuwaiya moli Jeikob yawarumbuye Daina. Amalaghɨniye vambe i viviva vara ramae Heimo ele renuwaŋako e ghayayaoko tɨne.
GEN 34:20 Iya kaiwae Heimo na nariye Sekem thɨ wa e lenji ghamba nivako, e ghembako ghaghambaru evasiwae na thɨ utu weŋgiya ghembako gharɨgharɨniye.
GEN 34:21 Thɨŋa, “Gharɨgharɨke thiyake thɨ thovuye moli na gharemalɨlɨ gharɨgharɨniyeŋgi. Valɨkaiwae ra vatomwe weŋgi ra yaku weindaŋgi e valɨvaŋgake iyake na ra kune weindaŋgi. Thelauko i laghɨye moli, valɨkaiwanda eŋge. Ghɨmoghɨmoru ela valɨvaŋgake thɨ vaŋguŋgiya wanakau weŋgi, na ghɨmoghɨmoru e lenji valɨvaŋgako thɨ vaŋguŋgiya wanakau ela valɨvaŋgake.
GEN 34:22 Iyemaeŋge, mbene thɨ warariŋa eŋge ra yaku weindaŋgi na ra tabo na wabwi regha gharɨgharɨniyeŋgi thoŋgo ghɨmoghɨmoru ela valɨvaŋgake thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye ŋgoreiya thiye.
GEN 34:23 Thoŋgo ra varaeŋna, lenji bigibigiko wolaghɨye ne ghindawe; lenji thetheghanɨko wolaghɨye na the bigithanɨva ina weŋgi. Ko mbema ra vakatha eŋge lenji renuwaŋako na ne thɨ yaku e valɨvaŋgake iyake.”
GEN 34:24 Ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye iyava thɨ raka iteta ghamba nivako thɨ wovathovuthovuyeŋa Heimo na nariye Sekem lenji utuko na ghɨmoghɨmoru wolaghɨye e ghembako tɨne thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye.
GEN 34:25 Mbaŋa theghetoniye e tɨne, mbaŋa ghɨmoghɨmoru e ghembako tɨne riwanjiko mbothiye vamba thɨ thighathigha, kaero Jeikob le ŋgaŋga theghewo, Simiyon na Livai, Daina olouye, thɨ mbana lenji gaithɨ ghaghalithɨ, vethɨ ru e ghembako tɨne; mbaŋaniye ghembako maa e lenji ghareghare mun, na thɨ gabovaoŋgiya ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye.
GEN 34:26 Tembe thɨ gaboŋgiva Heimo na nariye Sekem, na thɨ vaŋgwa Daina Sekem ele ŋgolo amba thɨ njogha.
GEN 34:27 Jeikob le ŋgaŋgama vavana thɨ raka ru e ghembako tɨne ŋgora ramaremareko riwanji, thɨ raka ru e ŋgoloŋgolo na thɨ mbana bigibigiko wolaghɨye. Lenji vakathako iyako thɨ lithɨgha budakai Sekem va le vakatha raitharɨ weya lounji Daina.
GEN 34:28 Thɨ takoŋgiya lenji sip, gout, burumwaka na doŋɨki va inanji e ghembako tɨne na tembe ŋgoreiyeva wolaghɨyeko inanji eto e lenji ghamba ghan.
GEN 34:29 Thɨ bigivao lenji vwenyevwenyeko bigibiginiye wolaghɨye, na tembe ŋgoreiyeva wanakau na gamagai, na the bigiva inanji e ŋgoloŋgolo thɨ bigivao na iko.
GEN 34:30 Jeikob i dage weŋgiya Simiyon na Livai iŋa, “Mbaŋake kaero u vaŋguraweŋgo e vuyowo tɨne. Kenan gharɨgharɨniye na Perisi gharɨgharɨniye na the gharɨgharɨva inanji gheke ne thɨ botewoyathuŋgo. Na i ghao maa ghɨmoghɨmoru lemoyo nanji e ghino. Thoŋgo thɨ loŋwevaidiinda na thɨ wabwi na regha, na thɨ gaithɨ weinda ne valɨkaiwanji thɨ mukuwoinda.”
GEN 34:31 Ko iyemaeŋge thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ma tembe wo warariva Sekem le vakatha weya loumeko, ŋgoreiya wanakau thɨ vakuneŋa riwanji yathima e thanavuniye, iya kaiwae wo lithɨwe.”
GEN 35:1 Amba Loi i dage weya Jeikob iŋa, “U yondo virɨ. U wa Betel na vo vatada len kiyamu gheko, ne tembe vo vatadɨva ghamba vowo weya Loi, iyava i yomarama e ghen mbaŋa va u vogha weya ghagha Iso.”
GEN 35:2 Jeikob i dage weŋgiya ghayayaoko gharɨgharɨniye na thavalava va weiyaŋgi iŋa, “Hu bigi raŋgiya loi kwanɨkwanɨna wolaghɨye iya hu kururuna weŋgi. Hu mban vathaŋgi na ra yathuŋgi. Hu njimboŋgiya kwama thɨ thɨna na hu vivathaŋga kururu kaiwae weya Loi.
GEN 35:3 Hu vamayaŋa na ra raka Betel. Ne va vatada ghamba vowo gheko na ra kururu weya Loi, iye va i thalavuŋgo e wo vuyowo tɨne. Na amalaghɨniye vambe weiŋgu vara the valɨvaŋga va ya reŋawe.”
GEN 35:4 Kaero thɨ giya lenji loi kwanɨkwanɨma weya Jeikob na yanayanawanji ghae. Amba Jeikob i bekuŋgi e umbwa ouk raberabe Sekem ghadidiye.
GEN 35:5 Mbaŋa Jeikob na le ŋgaŋga thiya wareri, mararu laghɨye i ru weŋgiya gharɨgharɨ e ghembaghemba evasiwanji na maa valɨkaiwanji thɨ woreghamba na thɨ gaithɨ weŋgi.
GEN 35:6 Jeikob na gharɨgharɨko wolaghɨye weiyaŋgiko thɨ raka vutha Luji (mbaŋake thɨ uno idako Betel) Kenan thivathivaniye e tɨne.
GEN 35:7 Gheko i vatada ghamba vowo, na i rena idae El Betel kaiwae va gheko Loi i vatomwe ghamberegha weya Jeikob mbaŋa i vogha weya ghaghae Iso.
GEN 35:8 Mbaŋa vambe thɨ yakuyaku Betel ghadidiye kaero Debora iye elaghɨsarɨ moli, i mare. Elaghɨniye va Rebeka gharanjimbunjimbu mbaŋa iye vamba ŋgama vara. Thɨ beku e umbwa Alon e rɨghe Betel na bode. Iya kaiwae thɨ uno idae “Umbwa Ouk Randarandaniye.”
GEN 35:9 Mbaŋa Jeikob vama i iteta Padan Aram na i njogha Betel, Loi mbowo i yomaraweva na i giya ghamwaewo.
GEN 35:10 Loi i dagewe iŋa, “Idan Jeikob, ko iyemaeŋge ma tembene mbaŋa reghava thɨ una idan Jeikob; ne idan Isirel.” Ko amba thɨ rena Jeikob idae “Isirel”.
GEN 35:11 Amba Loi i dagewe iŋa, “Ghino Loi Vurɨghegheniye. U ghambɨrake na len ŋgaŋga lemoyo. Vanautuma ne thɨ rimbun e ghen, na orumburumbu e tɨnenji nevole kiŋ thɨ rakamenawe.
GEN 35:12 Thelauko iyava ya dagerawe weya Eibraham na Aisake, tembe ya wogiyava e ghen. Tembene ya giyava iya thelauke iyake weŋgiya orumburumbu tha muyaiko.”
GEN 35:13 Mbaŋa Loi kaero i utuvao i roitete e valɨvaŋgako iyako.
GEN 35:14 E valɨvaŋgako vara iyako iya Loi me utukowe, Jeikob i vamidiya varɨwe. I liŋgiya waen na bunama i mena e olivɨ e vwatae na i vabobomaŋa Loi kaiwae.
GEN 35:15 I rena ghembako idae Betel.
GEN 35:16 Mbaŋa gheviye e ghereiye Jeikob na le wabwi thɨ roiteta Betel. Eprat maa vama i bwagabwaga moli weŋgi, kaero Reitiyel ŋgamoiye i njivun na i rovurɨgheghe.
GEN 35:17 Mbaŋa vɨrɨko vama i vwe na i vwe, wevoko i thathalavukowe i dagewe iŋa, “Tha u gharelaghɨlaghɨ, mbowo ne u ghambɨva ŋgama ghɨmoru regha.”
GEN 35:18 Reitiyel vama ghambaŋa i mare, ko iyemaeŋge amba muyai yawaliye iko i larena nariyeko idae Ben-Oni. Ko iyemaeŋge ramae Jeikob te vambe i rorenɨva idae Benjamin.
GEN 35:19 Mbaŋa Reitiyel i mare thɨ beku e kamwathɨ i wa Eprat ghadidiye — noroke thɨ uno Betɨlehem.
GEN 35:20 Jeikob i vamidiya varɨ regha gheko na i tabo Reitiyel ghabubuyeko ghanono. Na varɨko iyako mbe inawe noroke.
GEN 35:21 Isirel (Jeikob idae togha Isirel) mbowo i loŋgaova Migɨdol Eda na seiwova, na gheko weiyaŋgiya le wabwi thɨ kiyamuwe.
GEN 35:22 Mbaŋa Isirel vamba ina e valɨvaŋgako iyako, amba Rubin i ru na i ghena weiye Bilha, ramae le rakakaiwo na levo eunda. Isirel i loŋwe vaidiya iyako na ghare i muru. Jeikob le ŋgaŋga lenji ghanaghanagha theyaworo na theghewo.
GEN 35:23 Leya le ŋgaŋgaŋgiya: Rubin, Jeikob nariye virɨviva, Simiyon, Livai, Juda, Isaka na Sebulon.
GEN 35:24 Reitiyel le ŋgaŋgaŋgiya: Josep na Benjamin.
GEN 35:25 Reitiyel le rakakaiwo wevo, Bilha, le ŋgaŋgaŋgiya: Den na Napɨtalai.
GEN 35:26 Leya le rakakaiwo wevo, Silpa, le ŋgaŋgaŋgiya: Gad na Asa. Jeikob le ŋgaŋgake thiyake va thɨ ghambɨŋgi mbaŋa vamba ina Padan Aram.
GEN 35:27 Jeikob kaero i vutha weya ramae Aisake Memri e tɨne Kiriyat Aba ghadidiye. Mbaŋake iyake thɨ uno ghembako iyako idae Hebron. Eibraham na Aisake va thɨ yaku e valɨvaŋgako iyako.
GEN 35:28 Aisake vama i amalaghɨsarɨ moli ghatheghathegha va i wo hothaŋarɨ na ghwewa (180) amba i garalawa weŋgiya orumburumbuye va thɨ mare vivako. Le ŋgaŋga Iso na Jeikob va thɨ beku.
GEN 36:1 Iso orumburumbuye tha na tha utuutuninjiya iyake. Tembe idaeva Idom.
GEN 36:2 Iso le ovo thiye Kenan wanakauniye. Le ovo theuto: Ada, Oholibama na Basimata. Ada ramae iye Het loloniye regha idae Elon. Oholibama ramae idae Ana na rumbuye ghɨmoru idae Sibiyon, iye Hivi loloniye.
GEN 36:3 Basimata ramae idae Ismel na louye idae Nebaiyot.
GEN 36:4 Iso na le ovo thɨ ghambɨŋgi ghɨmoghɨmoruke thiyake. Ada i ghamba Elipas, Basimata i ghamba Riyuwel,
GEN 36:5 na Oholibama i ghambɨŋgiya Jeus, Jalam na Kora. Gamagaike thiyake le ovo thɨ ghambɨŋgi mbaŋa mbe inanji vara Kenan e tɨne.
GEN 36:6 Iso i vaŋguŋgiya le ovo, le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru na wanakau, na gharɨgharɨko wolaghɨye e ghayayaoko tɨne, tembe ŋgoreiyeva le sip na gout, burumwaka na doŋɨki na le bigibigiko wolaghɨye va i mbanɨvathavatha Kenan e tɨne. I iteta valɨvaŋgako iyako na i wa e valɨvaŋga regha seiwo i bwagabwaga weya ghaghae Jeikob.
GEN 36:7 Iso na Jeikob lenji bigibigiko vama lemoyo moli na maa tembe valɨkaiwanjiva thɨ yaku na regha. Lenji thetheghanɨko va thɨ ghanagha moli na thelauko va thɨ yakuŋako mava nana i pokuwe lenji thetheghanɨko kaiwanji.
GEN 36:8 Iya kaiwae Iso, mbowo va thɨ unova idae Idom, ve yaku e bobokulu thivathivaniye idae Seir.
GEN 36:9 Iyake Iso orumburumbuye tha na tha utuutuninji. Amalaghɨniye Idom gharɨgharɨniye rumbunji, thiya yaku Seir, bobokulu thivathivaniye e tɨne.
GEN 36:10 Iso le ŋgaŋga idanji thiyake: Elipas, Iso levo Ada nariye, na Riyuwel, Iso levo Basimata nariye.
GEN 36:11 Elipas le ŋgaŋgaŋgiya: Timan, Oma, Sepo, Gatam na Kenas.
GEN 36:12 Iso nariye Elipas vambe le rakakaiwo wevova idae Timna. Vambe i ghambɨva weiye na nariye idae Amalek. Theghewonake thiyake Iso levo Ada orumburumbuyeŋgi.
GEN 36:13 Iso nariye Riyuwel le ŋgaŋga theghevarɨ: Nahat, Sera, Sama na Misa. Thiyake Iso levo Basimata orumburumbuyeŋgi.
GEN 36:14 Iso levo Oholibama, iye Ana yawarumbuye na iye tembe Sibiyon rumbuyeva. Va i ghambɨ weiye Iso le ŋgaŋgaŋgiya thiyake: Jeus, Jalam na Kora.
GEN 36:15 Idom gharɨgharɨniye na lenji randeviva thiya rimbun weya Iso thiyake: E tɨnenji va Elipas, iye Iso nariye virɨviva, orumburumbuyeŋgi. Randevivaŋgike thiyake: Timan, Oma, Sepo, Kenas, Kora, Gatam na Amalek. Thiyake Iso levo Ada orumburumbuyeŋgi.
GEN 36:17 Wabwike thiyake thɨ rimbun weya Iso nariye Riyuwel: Nahat, Sera, Sama na Misa. Thiye Iso levo Basimata orumburumbuyeŋgi. Te vambe thɨ yakuva Idom e tɨne.
GEN 36:18 Wabwike thiyake, Jeus, Jalam na Kora, va thɨ rimbun weya Iso levo Oholibama, iya tɨnae idae Ana.
GEN 36:19 Thiyake va Iso onanariyeŋgi na wabwi regha na regha va thɨ rimbun weŋgi.
GEN 36:20 Thiyake Seir orumburumbuyeŋgi thɨ mena wabwi Hor e tɨne, thiya yakukai e valɨvaŋgake iyake: Lotan, Sobal, Sibiyon, Ana,
GEN 36:21 Dison, Esa, na Disan. Iya Seir orumburumbuyeke thiyake inanji Idom na thiye Hor gharɨgharɨniye lenji randevivaŋgi.
GEN 36:22 Lotan le ŋgaŋgaŋgiya ghɨmoghɨmoruke thiyake: Hori na Homam. Na Lotan louye idae Timna.
GEN 36:23 Sobal le ŋgaŋgaŋgiya ghɨmoghɨmoruke thiyake: Alvan, Manahat, Ibal, Sipo na Onam.
GEN 36:24 Sibiyon le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoruke thiyake: Aiya na Ana. Ana iye va i vaidiya mbwarowou i dayagha e vuruvuru vwatavwata e tɨne mbaŋaniye i njimbukikiŋgiya ramae Sibiyon le doŋɨki.
GEN 36:25 Ana le ŋgaŋga thiyake: Dison na Oholibama, elaghɨniye Ana yawarumbuye.
GEN 36:26 Dison le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoruke thiyake: Hemdan, Esban, Itɨran na Karan.
GEN 36:27 Esa le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoruke thiyake: Bilhan, Saavan na Akan.
GEN 36:28 Disan le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoruke thiyake: Us na Aran.
GEN 36:29 Thiyake randevivaŋgi Hor gharɨgharɨniye e tɨnenji: Lotan, Sobal, Sibiyon, Ana, Dison, Esa, na Disan. Thiye va thɨ mbaro weŋgiya Hor gharɨgharɨniye Seir e tɨne.
GEN 36:31 Amba muyai Isirel gharɨgharɨniye va e lenji kiŋ, Idom e tɨne kiŋ vama inanjiwe thɨ mbaro. Iya idaidanjiyake:
GEN 36:32 Bela, iye Beor nariye. Va ina e ghemba Dinhaba na i mbaro Idom e tɨne.
GEN 36:33 Mbaŋa Bela i mare, Jobab iye Sera nariye i mena e ghemba idae Bosra kaero i rothɨghɨva.
GEN 36:34 Mbaŋa Jobab i mare, Husam iye i ri e valɨvaŋga regha idae Timan kaero i rothɨghɨva.
GEN 36:35 Mbaŋa Husam i mare, Haded, iye Beded nariye kaero i tabona kiŋɨva. Va i kivwalaŋgiya Midiyan gharɨgharɨniye Mowab e tɨne. Va i yaku e ghemba idae Avit na i mbarowe.
GEN 36:36 Mbaŋa Haded i mare, Samla kaero i rothɨghɨva. Iye i mena e ghemba regha idae Masreka.
GEN 36:37 Mbaŋa Samla i mare, Saul kaero i rothɨghɨva. Va i yaku e ghemba regha idae Rehobot ina e walaghɨta ghadidiye.
GEN 36:38 Mbaŋa Saul i mare, Baal-Hanan kaero i rothɨghɨva. Iye Akba nariye.
GEN 36:39 Mbaŋa Baal-Hanan, Akba nariye, i mare, Haded kaero i rothɨghɨva na i tabo kiŋ. Va i yaku e ghemba regha idae Pau. Levo idae Mihitabel, Matred yawarumbuye na rumbuya Me-Saheb.
GEN 36:40 Wabwike thiyake ghanji riuriu rɨgheya Iso. Lenji randevivaŋgi Timna, Alva, Jetet, Oholibama, Ela, Pinon, Kenas, Timan, Mibɨsa, Magɨdiyel na Iram. Thiyako thɨ yaku Idom e tɨne. Na ghambanji thivathivaniye idaidanji thɨ mena weya lenji randeviva idaidanji. Gharɨgharɨke thiyake ghanjiwabwi rɨghe Iso, Idom gharɨgharɨniye orumburumbunji.
GEN 37:1 Jeikob vambe i yakuyaku vara Kenan e tɨne ŋgoreiye ramae va i yakukowe.
GEN 37:2 Utuutuke iyake Jeikob riuriuniye. Mbaŋa Josep ghatheghathegha vama i wo hoyaworo na umbopirɨ, i wa ve njimbukikiŋgiya sip na gout weiyaŋgiya oghaghae, Bilha na Silpa lenji ŋgaŋga weinji ramae Jeikob. Mbaŋa vavana Josep i utugiya weya ramanji, oghaghae lenji vakatha raitharɨ utuniye.
GEN 37:3 Isirel le gharethovu weya Josep i kivwala va le gharethovu weŋgiya le ŋgaŋgako vavana, kaiwae Josep va i virɨ mbaŋaniye amalaghɨniye kaero i amalaghɨsarɨ. Iya kaiwae ramanji va i vakatha ghakwama thovuye moli, molao na nɨmanɨma tembe molamolaova.
GEN 37:4 Mbaŋa oghaghaema thɨ thuwe ramanji mbe i gharethovuwe vara Josep na maa tembe reghava e tɨnenjiko, mbema thɨ botewoyathu vara na maa tembe ghalɨŋanji i thovuye weva.
GEN 37:5 Gougou regha Josep i ghenelolo, na mbaŋa i utugiya weŋgiya oghaghaeko i vakathaŋgi ma thɨ botewayathu vara moli.
GEN 37:6 I dage weŋgi iŋa, “Wo hu vandeŋe gheneloloke iya menda ya gheneloloŋake.
GEN 37:7 Mendava inanda wit e ghauma tɨne, ra yavayavatha wit mbambara iya. Iwaeŋge witɨma mbambara iya ghino va ya yavathama i yondo virɨ na i ndevanavana ghamberegha. Ghemi lemi yavathama thɨ rakaghɨliŋa ghinokowe na thɨ kururuwe.”
GEN 37:8 Oghaghaeko thɨ dagewe thɨŋa, “Ko uŋa eŋge ne u tabo na kiŋ na u mbaroŋainda?” I vakatha weiye lenji gharegaithɨ mbema thɨ botewoyathu vara le gheneloloko na le utuutuko kaiwanji.
GEN 37:9 Injana mbowa i gheneloloŋava ghenelolo regha na i utugiya weŋgiya oghaghaeko, iŋa, “Wo hu vandeŋeŋgo! Mbowa ma gheneloloŋava ghenelolo regha. E mbaŋako iyako varae, manjala na ghɨtara voghɨyaworo na voghɨra thɨ kururu e ghino.”
GEN 37:10 Josep tembe i utugiyava le gheneloloko weya ramae, ko iyemaeŋge ramae i govwara ghamwae na iŋa, “The ghenelola iya u gheneloloŋake? Uŋa eŋge tɨna, oghaghaeko na ghino ne wo kururu e ghen na wo vakatha ghan yavwatata?”
GEN 37:11 Josep oghaghae thɨ yamwanja kaiwae, ko iyemaeŋge ramae mbe i rerenuwaŋa vara gheneloloko kaiwae.
GEN 37:12 Mbaŋa regha Josep oghaghae vama thɨ rakao thɨ njimbukikiŋgiya ramanji le sip na gout na vethiya ghan Sekem ghadidiye.
GEN 37:13 Amba ramae i dage weya Josep, iŋa, “Kaero u ghareghare, oghaghama thɨ njimbukikiŋgiya sip na gout na thiya ghan Sekem ghadidiye. Wo u vandeŋeŋgo, ya variyeŋge na u wa weŋgi.” I gonjoghawe iŋa, “I thovuye moli.”
GEN 37:14 Kaero ramae i dagewe, iŋa, “U wa na vo thuwe thoŋgo riwanji mbe thovuye eŋge na thoŋgo sip na goutɨko mbe thɨ thovuye eŋge. Amba u njoghama na u utugiya utuninji weŋgo.” Amba Josep i wareri Hebron malamoniye e tɨne. Mbaŋa Josep ve vutha Sekem ele valɨvaŋga,
GEN 37:15 amala regha i vaidi i tamwetamwe loloŋga oghaghae thetheghanɨko e lenji ghamba ghan na i vaito iŋa, “Ko u tamweya budakai?”
GEN 37:16 I gonjoghawe iŋa, “Ya tamwetamwe weŋgiya oghaghaŋguno. Thɨ njimbukikiŋgiya sip na gout thiya ghan. Thare u ghareghare aŋga inanji?”
GEN 37:17 Amalama i gonjoghawe iŋa, “Kaero mendava thɨ roiteta iya valɨvaŋgake iyake. Va ya loŋwe thɨŋa, ‘Ra raka Dotan.’” Josep i rereghamba weŋgi oghaghaema na ve vaidiŋgi Dotan ghadidiye.
GEN 37:18 Ko mbaŋa thɨ thuwe Josep i menamenako na amba e ghalughawoghawo weŋgi, kaero thɨ vona ghae na nuwanjiya thɨ tagavamare.
GEN 37:19 Kaero thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Ahaa! Ragheneloloma maiya vara i menana.
GEN 37:20 E mbaŋake iyake ra tagavamare, na ra wokiyathumban e gogake iya ma mbwake inawe. Tene va rakwan na raŋa, ‘Thetheghan mbwanjam menda i ghan.’ Na wo ra thuweno budakai ne thɨ yomara ele gheneloloŋgiko.”
GEN 37:21 Mbaŋa Rubin i loŋwe utuutuko iyako i mando na i vamoru oghaghaeko e nɨmanji ghare. I dage weŋgi iŋa, “Thava ra tagavamare.”
GEN 37:22 Mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Thava madibe ina e nɨmamina. Mbema hu wokiyathunjoŋa eŋge e gogake iya maa mbwake inawe na mbe i yakuwe na thava tembe nɨmami i waweva.” Rubin i utu ŋgoreiyako kaiwae va le renuwaŋa nuwaiya i vamoru e nɨmanji na i vaŋgunjogha weya ramae.
GEN 37:23 Mbaŋa Josep i vutha weŋgi oghaghae thɨ ndelawelawe e nɨmanji, thɨ thethe ghakwamama ghayaboyabo iya molaoma ramae va i vakatha wagiyawema na i njimbo.
GEN 37:24 Kaero thɨ wo na thɨ dunjoŋa gogama iya maa mbwama inawe.
GEN 37:25 Oghaghaema kaero thiya ghanɨŋga. E lenji ghanɨŋgako tɨne thɨ tagathɨna maranji kaero thɨ thuweŋgiya Ismel gharɨgharɨniye vavana amba thɨ menamenako e lenji kamel. Thɨ rakamena Giliyad ele valɨvaŋga. Kamelɨko va thɨ doweŋgiya bigibigi butinji thovuye e vwatanji ŋgoreiya gam, balɨm na mer. Va vethɨ vakuneŋaŋgi Ijipt e tɨne.
GEN 37:26 Amba Juda i dage weŋgiya oghaghaeko iŋa, “Ne ŋgoroŋga ghathovuyako weinda thoŋgo ra tagavamara ghaghandako, ra wothuwole riwaeko na ra ravunyivunyiya le mareko utuniye?
GEN 37:27 Ra vakuneŋa eŋge weŋgiya Ismel gharɨgharɨniye na thava tembe nɨmanda i waweva. Wo hu thuwe mbe ghindake vara ghaghanda na mbunɨma na madibeko iyako, iya weindake.” Amba thɨ varaeŋna na thɨ vakatha iyako.
GEN 37:28 Mbaŋa Midiya rakunekune vavana thɨ mena evasiwanji, kaero vethɨ momodɨ voreŋa ghaghanji Josep e gogama tɨne na thɨ vaŋgugiya weŋgiya Ismel gharɨgharɨniyema. Amaamalako thɨ giya modae le laghɨlaghɨye silva gethɨyeiwo. Amba thɨ vaŋgu na thɨ wa Ijipt.
GEN 37:29 Amba Rubin i njogha weŋgi na i wa ve kela e gogama. Marae i nja Josep maa ina gheko. Ghatemuru kaiwae i mwanathethe ghakwama.
GEN 37:30 I njogha weŋgiya oghaghaema na iŋa, “Ŋgamama maa ina gheko? Ne ŋgoroŋga wo ghaŋgoghaŋgo?”
GEN 37:31 Josep oghaghae thɨ unɨgha gout ghɨmoru umbwara, kaero thɨ liya ghakwamama ghayaboyabo na thɨ liutu goutɨko e madɨbae.
GEN 37:32 Thɨ liya kwamako ghayaboyabo na vethɨ livatomwe weya ramanji. Kaero thɨŋa, “Mo vaidiya kwamake iyake. Mbowo u thuwe. Mbwata naru lema Josep ghakwama ghayaboyabo o nandere?”
GEN 37:33 Mbaŋa Jeikob i thuwe wagiyawe kaero iŋa, “Naruŋguma Josep ghakwama ghayaboyabo iyake! Emunjora mbwanjam tagaithɨ mendava i tagavamare na i tenɨghan.”
GEN 37:34 Weiye le nuwatharɨ laghɨye i mwana thetheŋgiya ghakwama, i njimbo kwama bwedibwedi e mborowae na i nuwatharɨ laghɨye mbaŋa molao nariye Josep kaiwae.
GEN 37:35 Le ŋgaŋgako wolaghɨye thɨ raka menawe na thɨ munjeva thɨ vakatha gharemalɨlɨwe (thɨ thɨnɨnjoŋa ghare) na nuwatharɨko iko. Ko iyemaeŋge Jeikob i botewa na mbe i randaranda vara. I dage weŋgi iŋa, “Mbene weiŋgu vara lo nuwatharɨ na ya randaranda ghaghad ne ya mare na ya wa weŋgiya ramaremare, iya naruŋguko inawe.”
GEN 37:36 Mbaŋa Midiya rakunekune vethɨ raka vutha Ijipt, thɨ vakuneŋa weya Potipa. Amalake iyake iye Pero le rakakaiwo laghɨye regha. Amalaghɨniye iye gharagatɨgatɨ lenji randeviva.
GEN 38:1 Mbaŋa ubotu e ghereiye, Juda i iteteŋgiya ogaghae na i nja ve yaku weiye amala regha idae Hira e ghemba idae Adulam.
GEN 38:2 Gheko Juda i thuwe wevo eunda tɨnan Kenan ramae idae Sua. I vaŋgu na i ghena weiye.
GEN 38:3 Wevoko i marabo na i ghambɨ ŋgama ghɨmoru. I rena idae Er.
GEN 38:4 Muyai mbowo i ghambɨva, na tembe ŋgama ghɨmoruva. I rena idae Onan.
GEN 38:5 Injana mbowo i marabova na tembe i ghambɨva ŋgama ghɨmoru. I rena idae Sila. Ŋgamake iyake va ve virɨ e ghemba regha idae Kesib.
GEN 38:6 Mbaŋa Er kaero i thamatuwo, Juda nariye virɨviva, kaero ramae i tuthiya levo, idae Tama.
GEN 38:7 Ko iyemaeŋge Juda nariye virɨviva le vakatha mbema tharɨ eŋge vara Loi e marae. Iya kaiwae Loi i vakatha na i mare.
GEN 38:8 Iwaeŋge Juda i dage weya nariye Onan, Er ghaghae, iŋa, “U vaŋgwa ghaghako laghɨyeniye ghembwiye na u vamboromboro ghanda thanavu me mena orumburumbunda weŋgi. Kaiwae mbe ghagha levo, mbala u ghambɨ wein ghaghako kaiwae.”
GEN 38:9 Ko iyemaeŋge Onan va i ghareghare gamagaiko ne thɨ ghambɨko weiye maane amalaghɨniye idae ina weŋgi; iya kaiwae mbaŋa i ghena weiye wambwiko riwaeko dimithiye i liŋgiyathu eto mbala wambwiko maa i marabo na i ghambɨ gamagai ghaghaema kaiwae.
GEN 38:10 Le vakathako kaiwae Loi maa i warari iya kaiwae tembe i vakatha na i mareva.
GEN 38:11 Amba Juda i dage weya ghendiyae Tama iŋa, “U njogha weya rama na len bodaboda na wo vo yaku weinaŋgi, ko thava ne u ghe, na naruŋguke Sila wo i thamatuwo.” Kaiwae le renuwaŋako va iŋa, “Ne iwaeŋge mbowo i mareva ŋgoreiya oghaghaeko.” Tama i vakatha ŋgoreiya Juda le renuwaŋako.
GEN 38:12 Mbaŋa molao kaero iko na e ghereiye Juda levo iye Sua yawarumbuye, i mare. Mbaŋa le nuwatharɨko ghambaŋa kaero iko, amba i voro Timɨna weŋgiya ghɨmoghɨmoru thɨ tena le sipɨko vulivulinji wul kaiwae. Hira, rara Adulam, Juda le nɨma, vambe weiyeva.
GEN 38:13 Mbaŋa lolo regha i dage weya Tama iŋa, “Ghendiyae Juda i wareri i wa Timɨna ve tena le sipɨko vulivulinji wul kaiwae,”
GEN 38:14 iwaeŋge i biginjoŋa wambwima kwamaniye, i liyabo riwae e kwama ulu ghayaboyabo na i wothuwole ghayamoyamo. Ko amba ve yaku e kamwathɨ ruru Enain, e kamwathɨ i voro Timɨna. Kaiwae vama i thuwe Sila kaero i thamatuwo, ko iyemaeŋge ghendiyae maa i vaŋgugiyawe na le ghɨmoru.
GEN 38:15 Mbaŋa Juda i thuwe le renuwaŋa iŋaeŋge wevo i vavakuneŋa riwae, kaiwae i yabo ghamwae.
GEN 38:16 Kaiwae Juda mava ele ghareghare elako amalaghɨniye ghendiyae, iwaeŋge i loŋga ghembe e kamwathɨko ghadidiye na i dagewe iŋa, “U mena e mbaŋake iyake na ya ghena weiŋgu ghen.” Elako i gonjoghawe iŋa, “Ne u giya modaŋgu budakai?”
GEN 38:17 I dagewe iŋa, “Ne ya variya gout nariye elo sip na goutɨko tɨnenji.” Ko iyemaeŋge elako i gonjoghawe iŋa, “Thare valɨkaiwae u giyama bigi regha e ghino na ne i vaemunjoruŋa dagerawena ne u variya goutɨna nariye e ghino.”
GEN 38:18 Juda i dagewe iŋa, “Nuwaniya ya woveŋge budakai?” I gonjoghawe iŋa, “Nuwaŋguiya ghan nonona weiye ghathiyona na pwasikena iya e nɨmanɨna.” Kaero i giyawe na i vamboromboro Juda le renuwaŋako. E vakathako iyako Tama i marabo.
GEN 38:19 E ghereiye Tama i njogha, i biginjoŋa ulu ghayaboyabo na kaero i njimbova wambwima kwamaniye.
GEN 38:20 Mbaŋa Juda ve vutha weŋgiya rakakaiwoma, i tuthiya gout nariye tabwagha regha, kaero i variye weiye le nɨma Hira na mbala ve biginjogha me le dagerawema i giya le bigibigima weya elama. Ko iyemaeŋge le nima maa ve vaidi.
GEN 38:21 Iwaeŋge i vaitoŋgiya ghɨmoghɨmoru thiya yaku gheko iŋa, “Aŋga ina elama i vakuneŋa riwaema e yathima thanavuniye?” Thɨ thombenjoghawe, thɨŋa, “Ma wevo i vakuneŋa riwae ina gheke.”
GEN 38:22 Kaero i njoghava weya Juda na i dagewe iŋa, “Maa ma vaidi mun. Ghɨmoghɨmoru inanji e ghembako iyako methɨ dage e ghino thɨŋa, ‘Ma tembe wevo regha i vakuneŋa riwae iri gheke.’”
GEN 38:23 Juda i gonjoghawe iŋa, “U viyathu na i mbana budakai menda ya giyanawe. Thava tembe ra tamwe mbeleva, ne iwaeŋge gharɨgharɨ thɨ loŋwevaidi na thɨ vavɨrɨinda. Kaero ma mando na ya vamboromboro le renuwaŋa na ma variye goutɨma, ko iyemaeŋge maa mo vaidi.”
GEN 38:24 Manjala umboto e ghereiye lolo regha i utugiya weya Juda iŋa, “Ghendiyae Tama mendava i vakatha yathima thanavuniye, na mbaŋake kaero i marabo.” Juda iŋa, “Hu vaŋguraŋgiyama etoke na ra ŋambu vamare e ndɨghe.”
GEN 38:25 Ko iyemaeŋge mbaŋa vethɨ vaŋguraŋgiya kaero i variye totoke iyake weya ghendiyae iŋa, “Ghɨmoruke iya le bigibigiya thiyake iye va weiŋgu, iya maraboniyake.” Na i gotubweva iŋa, “Mbowo u thuwe bigibigike thiyake. Thela le bigibigi? Ghanono weiye ghathiyo na pwasike.”
GEN 38:26 Mbaŋa Juda i thuwe bigibigiko theghetoko na i ghareghare amalaghɨniyewe, iwaeŋge iŋa, “Tama le vakatha i emunjoru, ko iyemaeŋge ghino lo tharɨ, kaiwae mava ya vaŋgugiya naruŋguko Sila weya elaghɨniye na le ghɨmoru.” Na ande teva i ghenareva weiye Tama.
GEN 38:27 Mbaŋa kaero ghambaŋa ghambɨ, ghɨmoghɨmoru theghewo gamwaruwoŋgi va inanji e ŋgamoiye.
GEN 38:28 Tama ele ghambɨko tɨne ŋgamako regha i liraŋgiya nɨmae regha, ravavaghambɨko eunda i li thiyo sosoro nasiye na i ŋgarɨ e nɨmaeko amba iŋa, “Ŋgamake iyake ne i virɨkai.”
GEN 38:29 Ko iyemaeŋge mbaŋa i liruwo njogha nɨmae ghaghaeko i virɨkai, iwaeŋge ravavaghambɨ iŋa, “Ko ana ghen u virɨviva weva ghaghana!” Iya kaiwae thɨ rena idae Peres.
GEN 38:30 Amba ghaghaema thiyoma nasiye sosoro ina e nɨmae i virɨ, na thɨ rena idae Sera.
GEN 39:1 Mbaŋaniye Ismel gharɨgharɨniye thɨ vamodo Josep kaero thɨ vaŋgu na vethɨ vaŋguvutha Ijipt e tɨne. Gheko kaero vethɨ vakuneŋava weya giya regha, Pero e raberabe, idae Potipa. Iye lolo laghɨye regha. Kiŋ Pero gharagatɨgatɨ lenji randeviva.
GEN 39:2 Giya Loi vambe weiye vara Josep na i vakatha bigibigike wolaghɨye mbe i thovuye eŋge vara ele vakathako tɨne. Josep va i yaku na i kaiwo ghagiya Potipa e le ŋgolo tɨne.
GEN 39:3 Mbaŋa Josep ghagiyako kaero i njimbuvaidiya le vakathako wolaghɨye e tɨne mbe i thovuye eŋge vara, i ghareghare Giya Loi va weiye na i vakatha le kaiwoko i thovuye moli;
GEN 39:4 i vakatha i warari laghɨye moli kaiwae na i worawe i tabo amalaghɨniye valɨnɨmae. Ghagiyako kaero i vatomwewe na i mbaroŋa bigibigiko wolaghɨye ele ŋgolo tɨne na bigibigiko wolaghɨye e ghayayaoko.
GEN 39:5 Mbaŋaniye vara Potipa i worawa Josep na i mbaroŋaŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye thiya kaiwo ele ŋgoloko na bigibigiko wolaghɨye e ghayayaoko tɨne, Giya Loi i vakatha amalako le bigibigiko wolaghɨye thiya thovuye moli. Giya Loi i mwaewo weŋgiya Potipa le bigibigiko wolaghɨye inanji ele ŋgoloko tɨne, na le umaumako thɨ madi.
GEN 39:6 Potipa i viyatho le bigibigiko wolaghɨye weya Josep i njimbukiki. Potipa maa tembe i rerenuwaŋava bigi regha kaiwae, mbema ghanɨŋgako eŋge vara iya i ghanɨko. Josep va thavɨndondo wamandondo na ghayamoyamo i thovuye na manɨune.
GEN 39:7 Iwaeŋge i tagawo Potipa levo nuwae. Ko maa mbaŋa bwagabwaga kaero i dage weya Josep iŋa, “U mena va ghena weiŋgu ghen.”
GEN 39:8 Ko iyemaeŋge Josep i botewa elako na i dagewe iŋa, “Wo giyako kaero menda i viyatho bigibigike wolaghɨye ele ŋgoloke tɨne na ghino ya mbaroŋa. Menda i vareminjeŋgo na ya njimbukikiya bigibigike wolaghɨye iya amalaghɨniyekewe.
GEN 39:9 Ma tembe lolo regha inava e ŋgoloke tɨne i laghɨye kivwalaŋgo. Amalako maa menda tembe i ravaghava bigi regha e ghino; mbe ghen eŋge vara, kaiwae levo ghen. Ne ŋgoroŋga na ya vakatha thanavu ŋgoreiyako na ya tharɨ Loi e marae?”
GEN 39:10 Elako mbe i vothaŋa vara Josep mbaŋa regha na regha e tɨne, ko iyemaeŋge i botewayatho le naŋgokowe na maa i ghena weiye. I mando na i vaghaghaiŋa ghamberegha weya Potipa levo.
GEN 39:11 Va mbaŋa regha Josep i ru e ŋgoloko tɨne na i vakatha ghakaiwowe. Le valɨrakakaiwo mava regha mun ina gheko.
GEN 39:12 Iwaeŋge elako i laweghathɨ e ghakwama na i dagewe iŋa, “U mena ya ghena weiŋgu ghen.” Ko iyemaeŋge Josep i vogha raŋgi eto na i vogha iteta elako, mbe i rondelili eŋge ghakwama ghayaboyabo.
GEN 39:13 Mbaŋa i thuwe me iteta ghakwama ghayaboyabo na i voraŋgi eto,
GEN 39:14 kaero i kula weŋgiya le ŋgoloko gharakakaiwo na i dage weŋgi iŋa, “Wo hu thuwe! Iya rara Hibruna iya lo ghɨmoruke va i vaŋgurawe e ŋgoloke i vakatha monjina laghɨye weinda. Me mena i ru elo woluwoluke tɨne na i munjeva i laweŋgo na i vakatha le renuwaŋa e ghino, ko iyemaeŋge ma mareŋwanji laghɨye moli.
GEN 39:15 Mbaŋa me loŋwe ma ŋwanjiko, i vogha raŋgi eto na i voiteta ghakwama ghayaboyabo evasiwaŋguke.”
GEN 39:16 Elako mbe i vikikighathɨ vara kwamako ghaghad Josep ghagiyako i njoghama e ŋgoloko.
GEN 39:17 Amba i utugiya utuutumawe iŋa, “Iya rara Hibru ŋgoloke gharakakaiwo mendava u vaŋgurawe e ŋgoloke me vakatha monjina e ghino.
GEN 39:18 Ko iyemaeŋge mbaŋa ma mareŋwanji i vogha raŋgi eto na i iteta ghakwama ghayaboyabo evasiwaŋgu.”
GEN 39:19 Mbaŋa amalako i loŋwe utuutuko iyako weya levo, ghare i gaithɨ laghɨye moli.
GEN 39:20 Josep ghagiyako iŋa na vethɨ vaŋguruwo e thiyoko ŋgora thavala thɨ vakatha vatharɨ weya kiŋɨko na vethɨ ruwe. Ko iyemaeŋge mbaŋa Josep ina e thiyo tɨne,
GEN 39:21 Giya Loi i mwaewowe na i thalavu. Iyako i wo thiyoko gharambarombaro nuwae na i warari kaiwae.
GEN 39:22 Iya kaiwae thiyoko gharambarombaro i worawa Josep na i mbaroŋaŋgiya thavala inanji e thiyoko tɨne, na tembe ŋgoreiyeva e vakathako wolaghɨye gheko.
GEN 39:23 Thiyoko gharambarombaro mava tembe i rerenuwaŋava the bigiya vama i vatomwe weya Josep na i njimbukiki, kaiwae Giya Loi vambe weiye vara na ele vakathako wolaghɨye Giya Loi i vakatha na i emunjoru.
GEN 40:1 Mbaŋa vavana e ghereiye, Ijipt ghakiŋ le rakakaiwo theghewo, regha kiŋɨko ghawaen gharavivatha na regha bred gharaŋambuŋambu — thɨ vakatha vatharɨ bigi regha kiŋɨko e marae na i vakatha maa i warari.
GEN 40:2 Iwaeŋge ghare i gaithɨ wanaŋgi
GEN 40:3 na i dage weya gharagatɨgatɨko lenji randeviva i vaŋguruwoŋgi e thiyo. Thiyoko iyako iya Josep va inakowe.
GEN 40:4 Kiŋɨko gharagatɨgatɨ lenji randeviva i yovaŋguŋgi weya Josep na i dagewe i njimbukikiŋgi e bigibigiko wolaghɨye. Mbaŋa gheviye vama lenji yakuyaku gheko na e ghereiye,
GEN 40:5 mbe theghewoko vara — kiŋɨko ghawaen gharavivatha na ghabred gharaŋambuŋambu thɨ ghenelolo gougou mbe reghaeŋge. Lenji gheneloloko mbe tomethi ghanjirumwaru.
GEN 40:6 Mbaŋa Josep i mena weŋgi mbaŋambaŋako iyako i thuweŋgi thɨ yawowo.
GEN 40:7 I vaitoŋgi iŋa, “Buda kaiwae ghamiyamoyamo i yawowo noroke?”
GEN 40:8 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Mbe thamaghewoke vara mo ghenelolo gougou, ko iyemaeŋge maa lolo regha ina gheko na valɨkaiwae i vaghɨleŋgi.” Amba Josep i dage weŋgi iŋa, “Loi mbe ghambereghaeŋge valɨkaiwae i vaghaghɨleŋgiya ghenelolo. Wo hu utu giyama e ghino mo hu thuweŋgiya budakai.”
GEN 40:9 Kaero waenɨma gharavakatha i utugiya le gheneloloma weya Josep iŋa, “Lo gheneloloko e tɨne ma thuwe waen ghathiyo yaŋgara e ghamwaŋgu.
GEN 40:10 Na e umbwarako iyako yaŋgayaŋga yaŋgato. Mbaŋa ndamwandamwaeko thɨ voviya kaero thɨ vunyenye, kaero vunyevunyeuyeko thɨ dobu na uneune thɨ yomara.
GEN 40:11 Pero ghakomu mena e nɨmaŋgu. Ya mbana uneuneko kaero ya imbɨ mban e komuko tɨne na ya thɨnɨrawe Pero e nɨmae.”
GEN 40:12 Josep i dagewe iŋa, “Len ghenelolona gharumwaru ŋgoreiyake. Yaŋgayaŋgaena yaŋgatona gharumwaru mbaŋa thegheto.
GEN 40:13 Mbaŋa thegheto e tɨne kiŋɨko ne iŋa na u raŋgi na u wawe. Ne u njogha na tembe vo vakathava kaiwoma va u vakavakathama. Tembe ne u vivathava kiŋɨko ghawaen na u giyawe.
GEN 40:14 Aee, wou, ago laghɨye e ghen, mbaŋa bigibigike wolaghɨye ne ve thovuye e ghen, u renuwaŋakikiŋgo na gharen e ghino. Mbala vo govambwaraŋgo weya kiŋɨna na valɨkaiwae tembe ya raŋgiva e thiyoke tɨne.
GEN 40:15 Wo u thuwe, gharɨgharɨ va thɨ vaŋgu kavɨŋgo Hibru e lenji valɨvaŋga na othembe gheke maa ya vakatha vatharɨ mun bigi regha na valɨkaiwae thɨ vaŋgu ruwoŋgo e thiyoke tɨne.”
GEN 40:16 Mbaŋa bredɨma gharaŋambuŋambu i loŋwevaidi Josep le vaghɨle gheneloloko i thovuye, tembe i dageweva Josep iŋa, “Ghino tembe ŋgoreiyeva, menda ya ghenelolo. Elo gheneloloko tɨne, ya bigiya nambonambo ŋgamwato e umbalɨŋgu, bred inanjiwe.
GEN 40:17 E vwatako vara tomethi ghanɨŋga ŋambuŋambu kiŋɨko kaiwae inanjiwe. Ko iyemaeŋge maa thɨ yonja na thɨ ghan mbaŋa mbe ina e umbalɨŋgu.”
GEN 40:18 Josep i dagewe iŋa, “Ghenelolona iyana gharumwaru ŋgoreiyake. Nambonambo ŋgamwatona iye mbaŋa thegheto.
GEN 40:19 Mbaŋa thegheto e tɨne Pero ne iŋa na thɨ vaŋguraŋgiyaŋge na thɨ yovaŋguŋge weya amalaghɨniye. Amba ne iŋa na thɨ kitena numonɨna na thɨ wovakwata riwanɨna e umbwa, na maa thɨ mena thɨ ghana mbunɨmanina.”
GEN 40:20 Mbaŋa thegheto e ghereiye Pero le ghambɨ gharenuwaŋakiki. I vakatha thaganiye na i kula vathavathaŋgiya le rakakaiwoko wolaghɨye thɨ raka mena e thagako iyako tɨne. Kiŋɨko iŋa na thɨ vaŋgumena ghawaen gharavivatha na bred gharaŋambuŋambuma weya amalaghɨniye na le rakakaiwoko wolaghɨye e maranji.
GEN 40:21 I vaŋgunjogha ghawaenɨma gharavivatha ele ghamba kaiwoma na i njogha na tembe i vakathava kaiwoma va i vakavakathamawe,
GEN 40:22 ko iyemaeŋge iŋa na thɨ wovakwata raŋambuŋambuma. Iyako va i yomara ŋgoreiya Josep va le utuutu weŋgi mbaŋa va i vaghɨle lenji gheneloloma.
GEN 40:23 Ko iyemaeŋge kiŋɨma ghawaen gharavivatha i renuwaŋa vaghalawe Josep. Mbema i renuwaŋa valawe vara.
GEN 41:1 Theghathegha umboiwo vama thɨko na e ghereiye amba Pero i ghenelolo ghenelolo regha. E gheneloloko tɨne va i ndeghathɨ e Walaghɨta Nael ghadidiye.
GEN 41:2 E mbaŋako iyako burumwaka umbopirɨ, ghanjitabo vondɨvondɨ na riwanji vunevune, thɨ raka voroma e walaghɨtako tɨne kaero thiya ghana nana gheko.
GEN 41:3 E ghereinji mbowo burumwaka umbopirɨva thɨ raka voro e walaghɨtako tɨne, ghanji tabo i nja na mbe ŋgaŋgainji eŋge. Thɨ raka mena na thɨ ndeghathɨ burumwakama vavanama evasiwanji e walaghɨtako ghadidiye.
GEN 41:4 Kaero burumwakama iya ŋgaŋgainjima eŋge thɨ ghanɨŋgiya burumwakama ghanjitaboma vondɨvondɨ. Amba Pero i thuweiru.
GEN 41:5 Injana mbowo i ghenava na tembe i ghenelolova. E tɨne i thuwe iyake: Wit siŋwepirɨ, ghanjiyamoyamo i thovuye moli na wokɨninji mbe regha eŋge.
GEN 41:6 Iyako e ghereiye wit siŋwepirɨ mbe thɨ thɨnɨ raŋgiyava — wakɨniye mbe nasiye na ndewendewe i mena e boimako i ŋambwa ndamwandamwaeko.
GEN 41:7 Witɨko wakɨniyeko nanasiye thɨ mbanɨvoŋguŋgiya witɨma ghanjitaboma i thovuye na siŋwe laghɨlaghɨye. Amba Pero i thuweiruva na e mbaŋako iyako i ghareghare me ghenelolo.
GEN 41:8 Ighɨviya Pero ghayamoyamo maa i warari mun. Kaero i variye utu weŋgiya thavala manɨyeto na rathimbathimba Ijipt e tɨne na thɨ raka menawe. Pero i utugiya le gheneloloma weŋgi, ko iyemaeŋge maa tembe reghava valɨkaiwae i vaghɨlewe.
GEN 41:9 Amba kiŋɨko ghawaenɨma gharavivatha i dage weya Pero iŋa, “Noroke ya renuwaŋakikiya lo tharɨ regha.
GEN 41:10 Va mbaŋa regha gharen i gaithɨ wanaime weiŋgu raŋambuŋambuma, iwaeŋge u bigi ruwoime e thiyo ghan ragatɨgatɨma lenji randeviva ele ŋgolo.
GEN 41:11 Gougou regha mbe thamaghewoko vara wo ghenelolo, na lama gheneloloko vambe tomethi ghanjirumwaru.
GEN 41:12 Amala regha tabwagha va ina gheko. Iye Hibru loloniye, ghanɨragatɨgatɨna lenji randeviva va le rakakaiwo. Va wo utugiyawa lama gheneloloko na i vaghɨla ghanjirumwaruko weime.
GEN 41:13 Bigibigiko wolaghɨye va i mboromboro ŋgoreiya va le varumwaruko weime. Ghino u vaŋgu njoghaŋgo e wo kaiwoko na wouko uŋa na thɨ kiten numwe na thɨ wovakwate riwae e umbwa.”
GEN 41:14 Pero i variya utu Josep kaiwae na mbema ghenji na nɨmanji eŋge vethɨ vaŋguraŋgiya e thiyoko tɨne. Ve kwe ghabathɨ na i njimbo kwama thovuye, kaero i wa ve ndeghathɨ Pero e marae.
GEN 41:15 Pero i dagewe iŋa, “Mendava ya ghenelola ghenelolo regha, na maa lolo regha i vaghɨle. Ko iyemaeŋge mendava ya loŋwevaidi ghen valɨkaiwan u vaghɨleŋgi ghenelolo ghanjirumwaru, iya kaiwae ma variye utu kaiwan.”
GEN 41:16 Josep i gonjoghawe iŋa, “Ghino maa valɨkaiwaŋgu ya vakatha, ko iyemaeŋge Loi ne i giya vaghɨle thovuye e ghen.”
GEN 41:17 Amba Pero i dagewe iŋa, “Elo gheneloloko tɨne va ya ndeghathɨ e walaghɨta Nael ghadidiye,
GEN 41:18 na e mbaŋako iyako burumwaka umbopirɨ, ghanjitabo vondɨvondɨ na riwanji vunevune, thɨ rakavoroma e walaghɨtako tɨne na thiya ghana nana gheko.
GEN 41:19 E ghereinji mbowo burumwaka umbopirɨva thɨ raka voroma e walaghɨtako tɨne, ghanjitabo i nja na mbe ŋgaŋgainji eŋge. Maa tembe mbaŋa reghava ya thuweŋgiya burumwaka ghanjiyamoyamo raitharɨ moli ŋgoreiyako Ijipt laghɨyeko e tɨne.
GEN 41:20 Burumwakama ŋgaŋgainjima eŋge thɨ ghanɨŋgiya burumwakama umbopirɨma iya ghanjitaboma vondɨvondɨ iya methɨ rakavorokaima.
GEN 41:21 Ko iyemaeŋge othembe thɨ ghanɨŋgiya vavanako ghanjitaboko mbe ŋgoreiye vara iyako. E ghereiye amba ya thuweiru.”
GEN 41:22 “Kaero ya gheneva. Na injana mbowo ya ghenelolova. E gheneloloko iyako ya thuwe wit siŋwepirɨ ghanjiyamoyamo i thovuye moli na wakɨninji mbe regha eŋge.
GEN 41:23 Iyako e ghereiye wit siŋwepirɨ mbowo thɨ thɨnɨ raŋgiyava — wakɨniye me nasiye na ndewendewe i mena e boimako i ŋambwa ndamwandamwaeko.
GEN 41:24 Witɨko wokɨninjiko nasiye thɨ mbanɨvoŋguŋgiya witɨma ghanjitaboma i thovuye na siŋwe laghɨlaghɨye. Ma utugiya weŋgiya thavala manɨyetoŋgi, ko iyemaeŋge maa tembe reghava valɨkaiwae i vamanjamanjalaŋa e ghino.”
GEN 41:25 Amba Josep i dage weya Pero iŋa, “Pero, len ghenelolona theghewona ghanjirumwaru mbe regha eŋge. Loi me vatomwe ghen budakai ne i vakatha.
GEN 41:26 Iya burumwakana umbopirɨna ghanjitabo vondɨvondɨ, iyana theghathegha umbopirɨ. Na iya witɨna siŋwe laghɨlaghɨyena na thɨ thovuyena tembe theghathegha umbopirɨva; na ghanjirumwaru mbe regha eŋge.
GEN 41:27 Iya burumwakana umbopirɨna na ŋgaŋgainjina eŋge na thɨ rakavoro muyaina na witɨna siŋwepirɨ wakɨninji mbe nasiye na uneune mbe nanasiye — iya ndewendewe i mena e boimako i ŋambu ndamwandamwaena — iyana theghathegha umbopirɨ ne vunuvu ghambaŋa.”
GEN 41:28 “Ŋgora kaero ma utuma e ghen. Loi kaero me vatomwe e ghen budakaiya ne i vakatha.
GEN 41:29 Theghathegha umbopirɨ e tɨne madi ne ghambaŋa Ijipt laghɨyeke e tɨne.
GEN 41:30 Ko iyemaeŋge ne e ghereiye theghathegha umbopirɨ vunuvu ghambaŋa. Madi ghatheghathegha nevole gharerenuwaŋa i ghawe gharɨgharɨ e nuwanji, kaiwae vunuvuko mbema ne i vakowana vara vanautumako laghɨye.
GEN 41:31 Madima ghambaŋa nevole thɨ renuwaŋa vaghalawe moli, kaiwae vunuvuko iya e ghereiyeko mbema ne i tharɨ moli vara.
GEN 41:32 Ghenelolona theghewo rɨghe kaiwae Loi nuwaiya hu ghareghare iyake ne i yomara, na ne i vakatha, maiya vara kenɨ.”
GEN 41:33 “Iya kaiwae e mbaŋake iyake, Kiŋ Pero, u tuthiya amala regha nuwae i goi na i thimba, na u vaŋgurawe i mbaroŋa Ijipt laghɨyeke.
GEN 41:34 Na tembe u tuthiŋgiva giyagiya vavanava na thɨ mbana wit weŋgiya gharɨgharɨ Ijipt laghɨyeke e tɨne mbaŋa madiko ghatheghathegha umbopirɨ e tɨnenji. Wone thɨ wabwi na wabwilima witɨko na thɨ mbana wabura weŋgiya gharɨgharɨko na thɨ mban ghaghathɨ.
GEN 41:35 Ne u giya giyagiyako ghanjimbaro na thɨ mbanɨ vatha ghanɨŋgako madiko e ghatheghathegha tɨnenji iya i menamenako. Ghen e idan thɨ vathe wit e ghanjiŋgoloŋgolo e ghembaghemba regha na regha tɨne na mbe maranjiwe vara.
GEN 41:36 Ghanɨŋgako iyako mbala i tabona thaŋwethaŋwe unmariye vanautumake kaiwae. Iyako ne ra vakaiwoŋa vunuvuko ghatheghathegha umbopirɨ e tɨne iya ne i ŋge Ijipt laghɨyeke. E kamwathɨke iyake amba ne ma bada i gaboŋgiya gharɨgharɨ.”
GEN 41:37 Renuwaŋako iyako ghathuwathuwa i thovuye weya Pero na le rakakaiwoko wolaghɨye.
GEN 41:38 Kaero Pero i vaitoŋgi iŋa, “Thare valɨkaiwae ne ra vaidiya lolo regha ŋgoreiya amalake iyake, iya Loi uneke inawe?”
GEN 41:39 Amba Pero i dage weya Josep iŋa, “Kaiwae Loi i vakathaŋge na u ghareghare iyake, maa tembe lolo reghava nuwae i goi na i thimba ŋgoreiya ghen.
GEN 41:40 Ne ya vaŋguraweŋge na u mbaroŋa lo vanautumake, na lo gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ ghambugha len mbarona. Len mbarona le vurɨgheghe i mena mbe ghino eŋge e raberabeŋgu.”
GEN 41:41 Kaero Pero i dage weya Josep iŋa, “E mbaŋake iyake ya vaŋguraweŋge na u tabo gawana Ijipt laghɨyeke e tɨne.”
GEN 41:42 Pero i woraŋgiya nɨmae kikiye ghae ghamba mbaroko ghanono inawe, na i worawe Josep e nɨmae kikiye. I vanjimbo e kwama thovuye moli na i wokitho numwe ghae gol.
GEN 41:43 I yambigiya weya Josep le sariyot theghewoniye i thawe na kiŋɨko gharagatɨgatɨ thɨ raka viva e ghamwae na thɨ vakatha ghayavwatata na thɨŋa, “Hu kururuwe! Hu kururuwe!” Pero kaero i tuthiya Josep na iye i tabo gawana Ijipt laghɨyeko tɨne.
GEN 41:44 Amba Pero i dagewe iŋa, “Ghino Pero, Ijipt lenji kiŋ, ko iyemaeŋge maa lolo regha Ijipt e tɨne ne i vakatha bigi regha ma u vatomwewe.”
GEN 41:45 Pero i rena Ijipt idaniye, Sepanat Peniya, weya Josep na i vaŋgugiya Asenat weya amalaghɨniye na levo. Elako iyako Potipa yawarumbuye, iye ghemba On lenji ravowovowo. Josep i vaghɨliya Ijipt laghɨyeko.
GEN 41:46 Josep ghatheghathegha vama i wo ghweto mbaŋaniye i ru i kaiwo weya Pero, Ijipt lenji kiŋ. Kaiwo e tɨne i roiteta Pero na i vaghɨliya Ijipt laghɨyeko.
GEN 41:47 Madi ghatheghathegha umbopirɨ e tɨne thelauko ghanɨŋganiye i rau laghɨye moli.
GEN 41:48 Wolaghɨyeko iyako Josep i mbanɨ vathavatha na i vathe e ghembaghembako. E ghemba regha na regha tɨne i vathe ghanɨŋga e valɨvaŋgako iyako.
GEN 41:49 Witɨko va i laghɨye na i ghanagha moli maa valɨkaiwae Josep tembe i rɨghɨva ŋgoreiya kerakera e njighɨko ghadidiye.
GEN 41:50 Va e mbaŋako iyako na amba muyai vunuvuko ghatheghathegha thɨ mena, Josep le ŋgaŋga vama theghewo, thɨ ghambɨ weya Asenat, Potipa yawarumbuye iye On lenji ravowovowo.
GEN 41:51 Josep i rena nariye virɨviva idae Manase. Iŋa, “Kaiwae Loi i vakathaŋgo ya renuwaŋa vaghalawe wo vuyowoma wolaghɨye na bwebwe le bodaboda.”
GEN 41:52 Nariye theghewoniye i rena idae Ipɨreim, na iŋa, “Kaiwae Loi i vakathaŋgo ya ghambɨ e valɨvaŋga ya vaidiya vuyowowe.”
GEN 41:53 Madima ghatheghathegha umbopirɨma kaero iko vara iyake,
GEN 41:54 na vunuvuma ghatheghathegha umbopirɨ i worawe rɨghe, ŋgoreiya Josep va le utuutuma. Vunuvuko iyako vambe ve wova vanautuma vavana, ko iyemaeŋge Ijipt laghɨyeko e tɨne ghanɨŋga vambe inawe.
GEN 41:55 Mbaŋa Ijipt gharɨgharɨniye thɨ ghamɨnoa vunuvuko ghamɨna, vethɨ goyawaru weya Pero ghanɨŋga kaiwae. I variyeŋgi na thɨ raka weya Josep na vethɨ vakatha budakaiya ne i utuŋa weŋgi.
GEN 41:56 Mbaŋa vunuvuko kaero i laghɨye moli na i wo vanautumako laghɨye, Josep kaero i vughɨŋgiya ghanɨŋgama ghaŋgoloŋgolo na i vakuneŋa wit weŋgiya Ijipt gharɨgharɨniye, kaiwae vunuvuko vama i vurɨgheghe moli Ijipt laghɨyeko e tɨne.
GEN 41:57 Gharɨgharɨ vambe thɨ rakaraka menava e yambaneke laghɨye na thɨ vamodo wit weya Josep, kaiwae vunuvuko vambe i vurɨgheghe e valɨvaŋgake wolaghɨye.
GEN 42:1 Mbaŋa Jeikob i loŋwe vaidiya wit ina Ijipt, kaero i dage weŋgiya le ŋgaŋga iŋa, “Buda kaiwae mane hu vakatha bigi regha?
GEN 42:2 Mendava ya loŋwevaidiya wit utuniye ina Ijipt. Hu raka gheko na vohu vamodo vavana kaiwanda, na valɨkaiwae i ndewoinda na thava raya mare.”
GEN 42:3 Iwaeŋge Josep oghaghae theyaworoma thiya wareri, thɨ raka Ijipt na vethɨ bayama wit.
GEN 42:4 Ko iyemaeŋge Jeikob mava i variye Benjamin, Josep ghaghae nasiyeniye, na weiyaŋgi kaiwae ghare va i laghɨlaghɨye ne iwaeŋge tharɨ regha i yomarawe.
GEN 42:5 Kaero Isirel le ŋgaŋgako thiya wareri weinjiyaŋgiya gharɨgharɨ vavana vethiya bayama wit, kaiwae vunuvuko vambe i wova Kenan.
GEN 42:6 E mbaŋako iyako Josep iye gawana Ijipt e tɨne na amalaghɨniye iyava i vavakuneŋa wit weŋgiya gharɨgharɨ e yambaneke laghɨye. Josep oghaghae thɨ rakavuthana iwaeŋge thɨ mena thɨ kururuwe na ghamwanji i nja e thelauko vwatae.
GEN 42:7 Mbaŋa Josep i thuweŋgiya oghaghaeko na kaero i tuthiŋgi, ko le vakathako eŋge ŋgoreiya mbe lolo regha. Le utuutuko va e ghamɨnae weŋgi. I vaitoŋgi iŋa, “Aŋga hu rakamena?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Wo rakamena Kenan na wo mena wo bayama ghanɨŋga.”
GEN 42:8 Josep eŋge kaero i tuthiŋgi na i ghareghare ghɨmoghɨmoruke thiyake amalaghɨniye oghaghae, ko thiye eŋge mava thɨ tuthi thela amalaghɨniye.
GEN 42:9 Amba i renuwaŋakikiya le gheneloloŋgima kaiwanji, na i dage weŋgi iŋa, “Ghemi rakelakela ghemi! Menda hu mena na nuwamiya hu thuwe lama vanautumake le ghamba njavovo.”
GEN 42:10 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Nandere moli, amalana. Len rakakaiwo, menda wo mena wo bayama ghanɨŋga.
GEN 42:11 Mbe amala regha eŋge vara le ŋgaŋga ghime. Len rakakaiwo, wo utu emunjoru, na maa rakelakela ŋgoreiye ghime.”
GEN 42:12 Josep mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Nandere! Menda hu mena na nuwamiya hu thuwe lama vanautumake le ghamba njavovo.”
GEN 42:13 Ko iyemaeŋge thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Len rakakaiwo, lama ghanaghanagha theyawora theghewo, amala regha le ŋgaŋgaŋgi ghime, amalaghɨniye iyake e valɨvaŋga idae Kenan. Nasiyenime mbe ina weiye ramame na regha kaero va i mare.”
GEN 42:14 Josep i gonjogha weŋgi iŋa, “Mbema ŋgoreiye iya maŋama weŋga: Ghemi rakelakela!
GEN 42:15 Ne ya vakatha kamwathɨ regha e ghemi na i vaemunjoruŋa lemi utuutuke mbema emunjoru. Kiŋ Pero e idae ya dage e ghemi, maa tembe ne hu iteteva Ijipt ghaghad ghaghami nasiyenimina i mena gheke.
GEN 42:16 Ghemina regha i njogha na ve vaŋguma. Taulaghɨna ghemi iya hu ronjoghana ne vohu yaku e thiyo tɨne, na wo thuwe thoŋgo lemi utuko i emunjoru. Thoŋgo nandere, Kiŋ Pero e idae, ghemi rakelakela.”
GEN 42:17 Josep kaero ve vaŋguraweŋgi e thiyo na vethɨ yakuwe mbaŋa thegheto e tɨne.
GEN 42:18 Mbaŋa theghetoniyeko e tɨne Josep i dage weŋgi iŋa, “Kaiwae Loi ghamararu ina e ghino, hu vakatha renuwaŋake iyake ambane maa thɨ gaboŋga.
GEN 42:19 Thoŋgo mbema emunjoru lemi utuutuke, hu vatomwe ghaghamina regha i ronjogha. Mbe i yaku vara e thiyoke tɨne, na wolaghɨyena ghemi, hu raka njogha. Hu biginjogha witɨko weŋgiya lemi bodaboda iya badana ne i gaboŋgi.
GEN 42:20 Ko mbaŋa ne hu njoghama hu vaŋguma ghaghamina nasiyenimina e ghino. Iyake ne i vaemunjoruŋa lemi utuutuma i emunjoru amba ne maa valɨkaiwae hu mare.” Thɨ vamboromboro iya renuwaŋako iyako.
GEN 42:21 Kaero thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Emunjoru, ra vaidiya vuyowoke iyake rɨghe moliya ghaghandama. Va ra thuwe ghavuyowoko na le naŋgo weinda thalavu kaiwae, ko iyemaeŋge mava ra wovatha le utuutuko, iya kaiwae ra vaidiya vuyowae e mbaŋa iyake budakaiya va la vakathawe.”
GEN 42:22 Rubin i dage weŋgi iŋa, “Ŋgoroŋga va yaŋa e ghemi? Va yaŋa ne ra ndevakatha bigi reghawe, ko iyemaeŋge mava nuwamiya hu vandeŋeŋgo. Na mbaŋake budakaiya va la vakathawe ra vaidiya rereya.”
GEN 42:23 Mbaŋa Josep i utu weŋgi, lolo regha i vaghɨle iya kaiwae mava e lenji ghareghare mun Josep i loŋwe na i ghareghare iya lenji utuutuko.
GEN 42:24 I roiteteŋgi na wo ve randa. Mbaŋa i njogha kaero i tuthiya Simion, na iŋa na thɨ ŋgarɨ e maranji.
GEN 42:25 Josep kaero i dage weŋgiya le rakakaiwoko thɨ mbana wit e lenji begibegi na lenji manima tembe thɨ bigi mbanɨva regha na regha ele begi tɨne, e vwatae moli. Tembe thɨ giyava ghanji kamwathɨ kaiwae. Mbaŋa thɨ vakathavao,
GEN 42:26 kaero thɨ doweya witɨko e doŋɨkiko vwatanji na thiya wareri.
GEN 42:27 E valɨvaŋga regha va vethɨ laghenawe, iwaeŋge regha e tɨnenjiko i tateya le begi na i munje i mbana witɨko vavana na i ŋamweya le doŋɨkiko, iwaeŋge i vaidiya le manima ele begiko tɨne, e vwatae moli,
GEN 42:28 kaero i dage weŋgiya oghaghaema iŋa, “Lo manima tembe methɨ biginjoghava e ghino. Iyake, mbe iya elo begike tɨne.” Gharenji i tage weinji lenji gharelaghɨlaghɨ laghɨye na thɨ vevaitoŋgi thɨŋa, “Budakai iya Loi menda i vakathake weinda?”
GEN 42:29 Mbaŋa thɨ vutha weya ramanji Jeikob Kenan e tɨne, kaero thɨ utugiya weya bigibigiko wolaghɨye va thɨ yomara weŋgi. Thɨ dagewe thɨŋa,
GEN 42:30 “Gawanako iya i mbaroko Ijipt e tɨne, mbaŋa va i utuko weime ghalɨŋaeko e larɨmbɨya na i vakathaime raŋaeŋgeva ghime rakelakela e vanautumako tɨne.”
GEN 42:31 Ko iyemaeŋge wo dagewe woŋa, “Ghime emunjora iya wo utuŋake, ghime maa rakelakela.
GEN 42:32 Lama ghanaghanagha thamayaworo na thamaghewo, ramame mbe regha eŋge. Ghaghame regha kaerova i mare na nasiyenime ina Kenan weiye ramame.”
GEN 42:33 Giyako i dage weime iŋa, “E kamwathɨke iyake valɨkaiwae ne ya vaemunjoruŋa na ya ghareghare mbema emunjoru iya mohu utuŋana. Ne hu roiteta ghaghamina regha gheke na wolaghɨyena ghemi hu biginjogha wit e ghambami weŋgiya lemi bodabodana iya badana i gharɨŋgi.
GEN 42:34 Ko iyemaeŋge ne hunde renuwaŋa vaghalawe hu vaŋguma ghaghamina nasiyenimina, ne hu vaŋgumena e ghino. Ne e kamwathɨke iyake ya ghareghare ghemi maa rakelakela ŋgoreiye, emunjoru rautuutu emunjoru ghemi. Ambane ya vaŋgunjogha ghaghamike weŋga, na valɨkaiwami hu kune e valɨvaŋgake iyake.”
GEN 42:35 Mbaŋa thɨ tara raŋgiya lenji begibegiko uneunenji regha na regha thɨ vaidi le manima weiye ghambaema. Mbaŋa thɨ thuwe iyako weinji ramanji Jeikob gharenji i laghɨlaghɨye moli kaiwae.
GEN 42:36 Ramanji i dage weŋgi iŋa, “Thare nuwamiya ya thɨvaivao lo ŋgamaŋgamake wolaghɨye? Josep kaero nandere na Simiyon kaero nandere, na noroke kaero nuwamiyava hu vaŋgwa Benjamin. Bigibigike wolaghɨye kaero thɨ roghereiye wanaŋgo!”
GEN 42:37 Amba Rubin i dage weya ramae iŋa, “Thoŋgo maa ya vaŋgunjoghama Benjamin e ghen, valɨkaiwae u gaboŋgiya lo ŋgaŋga theghewona. U viyathu e nɨmaŋguke ghare, na tembene ya vaŋgunjoghamava e ghen.”
GEN 42:38 Ko iyemaeŋge Jeikob iŋa, “Naruŋguke mane hu wa weimi gheko, ghaghae kaero i mare na ma ghamberegha eŋge e yawayawaliye. Thoŋgo bigi regha i yomarawe e lemi loŋgaloŋgana tɨne na i mare, kaiwae kaero ya amalaghɨsarɨ moli, lemi vakathana ne i vakatha gharevɨrɨ e ghino na i tagavamareŋgo.”
GEN 43:1 E mbaŋako iyako vunuvuko vamba i vurɨgheghe vara Kenan e le valɨvaŋga.
GEN 43:2 Iya kaiwae mbaŋa kaero thɨ ghanɨvao witɨma va vethɨ vamodoma Ijipt, ramanji kaero i dage weŋgiva iŋa, “Mbowo hu njoghava na vohu vamodo ghanda seiwova.”
GEN 43:3 Ko iyemaeŋge Juda i dagewe iŋa, “Amalako mendava i utu vurɨgheghe weime iŋa, ‘Mane tembe hu thuweva ghamwaŋgu, thoŋgo maa hu vaŋgwa ghaghamina na weimi.’
GEN 43:4 Thoŋgo ne u variya Benjamin na weime, ne wo raka Ijipt na vo vamodo ghanɨŋga kaiwan.
GEN 43:5 Ko thoŋgo mane u variye na weime, mane wo raka kaiwae amalako va i dage weime na iŋa, ‘Maane tembe hu thuweva ghamwaŋgu, thoŋgo ma hu vaŋgwa ghaghamina na weimi.’”
GEN 43:6 Jeikob i dage weŋgi iŋa, “Buda kaiwae hu vakatha vuyowo laghɨye e ghino na mendava hu dage weya amalako ghaghami regha mbe ina weva?”
GEN 43:7 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Amalako vambe i vaito ghɨdaghɨda vara ghime kaiwame na lama bodaboda iŋa, ‘Ramami mbe e yawayawaliye? Thare ghaghami regha mbe inaweva?’ Mbema wo thombe eŋge iya le vaitoŋgiko. Ŋgoroŋga mbala mendava woŋa na wo ghareghare ne iŋa, ‘Hu vaŋgumena ghaghamina gheke’?”
GEN 43:8 Kaero Juda i dage weya ramae Isirel iŋa, “U variye ŋgama weiŋgu na wo wareri e mbaŋake iyake; ambane valɨkaiwae ghime, ghen na la ŋgamaŋgamake mbe e yawayawalinji na mane raya mare.
GEN 43:9 Ghino wombereghake ya dagerawe mane bigi regha mun i tharɨwe. U worawa vuyowoke wolaghɨye e ghino. Thoŋgo mane ya vaŋgunjoghama e ghen na ya vaŋgurawe e maran, ghawonjoweko ghino ne ya wo ghaghad yawaliŋgu.
GEN 43:10 Wo u thuwe, thoŋgo mava wo roroghagha, mbala kaero mendava wo raka na wo njoghamava mbaŋaiwoniye.”
GEN 43:11 Amba ramanji Isirel i dage weŋgi iŋa, “Thoŋgo mbema ŋgoreiya iyana, ko hu vakatha iyake: Hu bigiya thivathivake iyake une thovuthovuye vavana e lemi begibegiŋgina na hu yobigi weya amalana ŋgoreiya ghamwaewo — balɨm, ŋguyo, njambawo, mer, pistasiyo mbombouye, na almon.
GEN 43:12 Hu mbana manima va hu mbanɨnjoghama, va ina e lemi begibegima tɨne e vwatae na hu mbanɨva vavana tembe le ghanaghanagha ŋgoreiyeva iyako, kaiwae manima iyava thɨ bigimban e lemi begibegina tembe hu bigi njoghava. Iyana mbwatava lolo regha i mban njoghathavwi.
GEN 43:13 Hu vaŋgwa ghaghamina weimi na hu njogha weya amalana e mbaŋake iyake.
GEN 43:14 Ya naŋgo weya Loi vurɨghegheniye na i vakatha amalana ghare i nja weŋga na i vatomwe ghaghamina Benjamin na ne hu njoghama weimi. Ko e ghino, thoŋgo mbema emunjoru ya thɨvaiŋgiya lo ŋgaŋgake, mbema ya thɨvaiŋgi vara.”
GEN 43:15 Iwaeŋge amaamalako thɨ mbana lenji mwaewoko thiyako na thɨ bigiya manima va thɨ mban njoghama na tembe valɨvagagava e vwatae. Na weinji Benjamin thɨ raka Ijipt, na vethɨ raka vuthawe vara Josep.
GEN 43:16 Mbaŋa Josep i thuwe Benjamin kaero i dage weya rakakaiwoko iya i mbaro ele ŋgoloko iŋa, “U vaŋguŋgiya ghɨmoghɨmoruke thiyake na u yovaŋguŋgi elo ŋgoloko. Hu unɨgha thetheghan regha na hu vivatharawa ghanɨŋga. Ne ghararaghɨye mboro ya ghanɨŋga weiŋguyaŋgi.”
GEN 43:17 Amalama i vakatha ŋgoreiya Josep me dagemawe. I vaŋguŋgiya amaamalama na thɨ wa e ŋgolo.
GEN 43:18 Amaamalama gharenji i laghɨlaghɨye mbaŋa thɨ wa e ŋgoloko. Lenji renuwaŋa thɨŋa, “Thɨ vaŋguinda na ra mena gheke kaiwae va thɨ bigimbanjogha manima ela begibegima. Nuwanjiya lenji vurɨgheghe i ghathɨinda kaero thɨ laweinda na le rakakaiwo ghinda na i mbanɨŋgiya la doŋɨkike.”
GEN 43:19 Mbaŋa vethɨ vutha weya Josep le ŋgoloko e ghaghambaru, kaero thɨ dage weya ŋgoloko gha ranjimbunjimbu, thɨŋa,
GEN 43:20 “Wo vata ago e ghen amalana, mbaŋa va wo menakaima gheke na wo vamodo ghanɨŋga,
GEN 43:21 na wo raka njogha, e kamwathɨ mborowae i gou weime na wo laghena. Gougouko iyako wo tateŋgiya lama begibegi na wo vaidiya manima iya mendava wo vamodo witɨkowe. Mbe iya varake. Mbowo mo mbanɨnjoghamava,
GEN 43:22 weiya vavanava e vwatae na wo vamodo ghanɨŋgawe. Maa tembe e lama ghareghareva va ŋgoroŋga na maniko tembe inanjiva e begibegiko tɨnenji.”
GEN 43:23 Rakakaiwoma iya i mbaro Josep ele ŋgoloma i dage weŋgi iŋa, “Tha hu rerenuwaŋa kaiwae. Tha hu gharelaghɨlaghɨ. Lemi Loi, iye ramami le Loi mendava i giya manina iyana e ghemi, iya i bigimban e lemi begibegina. Lemi manima kaerova ya mban.” Amba i vaŋguraŋgiya Simiyon na i vaŋgugiya weŋgi.
GEN 43:24 Rakakaiwoma i vaŋguruwoŋgiya amaamalama Josep ele ŋgoloke tɨne, i giya mbwa na thɨ thavwiya gheghenji na i ŋamweŋgiya lenji doŋɨkiko.
GEN 43:25 Kaero thɨ vivatha lenji mwaewoma Josep kaiwaema na mbala thɨ giyawe mbaŋa ne i njoghama ghararaghɨye mboro kaiwae me giya yanawanji Josep ne i mena i ghanɨŋga weiyaŋgi e lughawoghawoko iyako gheko.
GEN 43:26 Mbaŋa Josep i vutha weŋgi e ŋgoloko, thɨ bigiya mwaewoma methɨ mban menama e ŋgoloko na thɨ kururu e thelauko vwatae e ghamwae.
GEN 43:27 I vaitoŋgi ghamɨnanji kaiwae na iŋa, “Ŋgoroŋga ramami, mendava huŋama kaero i amalaghɨsarɨ moli? Mbe inawe na amba e yawayawaliye?”
GEN 43:28 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Len rakakaiwo ramame, mbe e yawayawaliye na riwae mbe thovuye eŋge.” Na mbowo thɨ ronjava e ghenji vuvuye na thɨ kururu e ghamwae.
GEN 43:29 Mbaŋa i thuwe ghaghae Benjamin kaero i dage weŋgi iŋa, “Ghaghamike nasiyenimike iyava hu utuŋa utuniyeko weŋgo iya amalaghɨniyeke? Loi i dage mwaewo e ghen, naruŋgu.”
GEN 43:30 Josep weiye le ghare vɨrɨ laghɨye mbaŋa i thuwe ghaghaeko, i ruku iteteŋgi na i wa mbe amalaghɨniye vara ele woluwolu tɨne na ve randawe.
GEN 43:31 Mbaŋa kaero me thavwiya ghamwae, i raŋgi na mbe i mbaroŋa vara ghamɨnaeko, kaero iŋa, “Hu theya ghanɨŋgana.”
GEN 43:32 Ghanɨŋga ghambaŋa Josep mbe le ghamba ghanɨŋga, oghaghae mbe lenji ghamba ghanɨŋga na Ijipt gharɨgharɨniye mbe lenji ghamba ghanɨŋga, kaiwae Ijipt gharɨgharɨniye thɨ ghɨmara njoŋanjoŋaŋgiya Hibru gharɨgharɨniye iya kaiwae maa thɨ ghanɨŋga weinjiyaŋgi.
GEN 43:33 Amaamalako va thɨ yaku na ghamwanji i ghemba Josep. Va thɨ yaku na ŋgoreiya ghanjitheghatheghako, i ri laghɨyeninji ghaghad nasiyeninji. Lenji yakuyakuko kaiwae gharenji iyo na thɨ vethuwethuweŋgi.
GEN 43:34 Ghanjiko va thɨ the Josep ele ghamba ghanɨŋgako. Mbaŋa thɨ thembana ghanɨŋgako, Benjamin ghae i laghɨye moli — mbaŋalima vara thɨ themban na i laghɨye kivwalaŋgiya ghauneko. Thiya ghanɨŋga na thiya munumu weinji Josep ghaghadɨ thiya warari.
GEN 44:1 Josep i dage weya le rakakaiwoko iya i mbaro ele ŋgoloko iŋa, “U mbana ghanɨŋga amala regha na regha ele begi na valɨkaiwae ne i bigi. E begi regha na regha e tɨne e vwatae moli u bigirawa regha na regha le mani.
GEN 44:2 U wo wo komuna iya silvana na u womban iya nasiyeninjina ele begi e tɨne weiye witɨna ghamani.” Kaero i vakatha ŋgoreiya Josep me dagemawe.
GEN 44:3 Ighɨviya rakerake le rakakaiwoŋgi thɨ variyeŋgi amaamalama na thiya wareri weinjiyaŋgiya lenji doŋɨki.
GEN 44:4 Vama inanji e loŋga mborowae, ko maa vamba bwagabwaga e ghembako tɨne kaero Josep i dage weya le ŋgoloko gharanjimbunjimbu iŋa, “Hu rereghamba weŋgiya amaamalama. Mbaŋa ne vou vuthavaleŋgi, hu dage weŋgi, huŋa, ‘Buda kaiwae hu lithɨgha thovuye e tharɨ?
GEN 44:5 Buda kaiwae mohu wokavɨ wo giyako ghakomu? Komuko iyako i vakaiwoŋa na i vaidiya bigibigi iya maa lolo regha i ghareghare vaghɨle ghenelolowe. Mbema mohu vakatha vara thanavu raitharɨ moli.’”
GEN 44:6 Mbaŋa i vuthavaleŋgi, i vathigiya Josep ghalɨŋaema weŋgi.
GEN 44:7 Ko iyemaeŋge thɨ dagewe thɨŋa, “Amalana, len utuutuna ŋgoreiyana ŋgoroŋga gharumwaru? Wo tholo e maran maa tembe valɨkaiwaeva wo vakatha vakatha ŋgoreiyana.
GEN 44:8 U ghareghare mendava wo mban njogha mani e lama begibegi tɨnenji e vwatae moli. Mbala buda kaiwae na wo kavɨ silva o gol e ghanɨgiyana ele ŋgolo?
GEN 44:9 Amalana, thoŋgo ra vaidiya bigina iyana weya regha e tɨnemeke noroke i mare na taulaghɨke ghime wo tabo len rakakaiwobwaga.”
GEN 44:10 I dage weŋgi iŋa, “Ne ra vakatha ŋgoreiya moŋana. Ko iyemaeŋge mbe thela eŋge vara me wo komuko ne lo rakakaiwobwaga na taulaghɨna ghemi rakerakethu.”
GEN 44:11 Mbe ghenji na nɨmanji eŋge thɨ bigi njoŋa lenji begibegi bode na regha na regha tembe i tate le begi.
GEN 44:12 Amba rakakaiwoko i tamwe, i ri weya virɨvivako ghaghad nasiyeniyeko. Na komuko ve vaidi vara Benjamin ele begi tɨne.
GEN 44:13 Oghaghaeko wolaghɨye thɨ thetheŋgiya ghanjikwamakwama gharevɨrɨ kaiwae, kaero regha na regha i dowe njogha le doŋɨki na thɨ raka njogha Ijipt.
GEN 44:14 Mbaŋa Juda na oghaghae thɨ raka vutha Josep vamba ina ele ŋgoloko. Taulaghɨko thɨ kururu na ghamwanji i nja e thelauko vwatae Josep e ghamwae.
GEN 44:15 I dage weŋgi iŋa, “Budakai iya menda hu vakathake? Thare hu ghareghare lolo ŋgoreiya ghinoke valɨkaiwaŋgu ne ya vaidiya bigithan ma lolo reghava i ghareghare?”
GEN 44:16 Juda i gonjoghawe iŋa, “Ŋgoroŋga ne woŋa e ghen, giya laghɨye? Ŋgoroŋga ne woŋa na wo vaemunjoruŋa e ghen mava wo vakatha vatharɨ weŋge? Loi tembe ghamberegha i woraŋgiya lama tharɨke. Iya kaiwae, amalana, taulaghɨke ghime, na thela iya komuko mena ele begi tɨne, len rakakaiwobwaga ghime.”
GEN 44:17 Ko iyemaeŋge Josep iŋa, “Maa valɨkaiwae ya vakatha iyana! Mbe thela eŋge vara komuko menawe, iye lo rakakaiwobwaga. Taulaghɨna ghemi hu raka njogha weya ramami weimi lemi gharemalɨlɨ.”
GEN 44:18 Amba Juda i wa weya Josep na ve dagewe iŋa, “Ago laghɨye e ghen, giyana. Wo u vatomwe e ghino na ya woraŋgiya lo renuwaŋake. Gharen ne i ndegaithɨ wanaŋgo. Ya ghareghare u mboromboro wein Pero.
GEN 44:19 Giya laghɨye, va u vaitoime na uŋa, ‘Thare e ramaramami o ghaghami reghava inawe?’
GEN 44:20 Wo gonjogha e ghen na woŋa, ‘Mbe e ramaramame, kaero i amalaghɨsarɨ, na ghaghame nasiyenime, vama i amalaghɨsarɨ amba i laghambɨ. Ŋgamako ghaghae laghɨyeniye kaero va i mare, tɨnanji regha. Ramae ghare mboro.’
GEN 44:21 “Injana mbowo u dageva weime na uŋa, ‘Wo vohu vaŋguma na hu mena e ghino na wo ya thuwe.’
GEN 44:22 Na wo dage e ghen, giyana, woŋa, ‘Ŋgamako maa valɨkaiwaeva tene i roiteta ramae. Thoŋgo i vakatha ŋgoreiye ramae ne i mare.’
GEN 44:23 Ko iyemaeŋge u dage weime uŋa, ‘Thoŋgo mane hu vaŋgu mena ghaghamina iya nasiyenimina, ko mane tembe hu mena hu ndeghathɨva e maraŋgu.’
GEN 44:24 Mbaŋa va wo njogha weya ramame wo utu giyawe budakai va u utugiya weime.
GEN 44:25 “Mbaŋa regha wo yakuyaku kaero ramame i dage weime iŋa, ‘Hu raka njogha na mbowo vohu vamodova ghanɨŋga seiwo.’
GEN 44:26 Ko iyemaeŋge wo dagewe woŋa, ‘Mane wo raka. Thoŋgo mbe weime vara ghaghameko iya nasiyenimeko. Mane wo thuwe giyako ghamwae thoŋgo maa weime.’
GEN 44:27 “Amba bwebwe i dage weime iŋa, ‘Kaero u ghareghare lo wevoko Reitiyel va i ghambɨŋgiya gamagai theghewo e ghino.
GEN 44:28 Regha kaerova i roiteteŋga na ya renuwaŋa thetheghan mbwanjam kaerova i tenɨghan, kaiwae maa tembe ya ndevaidiva mun ghaghad noroke.
GEN 44:29 Na mbaŋake thoŋgo hu vaŋgwa ghaghaeke e ghino na vuyowo ve yomarawe, nuwatharɨniye ne i vakathaŋgo ya mare.’”
GEN 44:30 Juda i gotubwe iŋa, “Iya kaiwae, giyana, mbaŋa ne wo njogha weya ramame, thoŋgo ŋgamake maa weime, mbaŋa ne i thuwe ŋgamake maa weime ne i mare. Yawaliye mboro iya ŋgamake iyake. Na kaiwae kaero i amalaghɨsarɨ moli gharevɨrɨko ne wo vakathakowe ne i unɨghɨ emunjoru.
GEN 44:32 Wo u thuwe, ghino wombereghake mendava ya dagerawa yawaliŋguke weya bwebwe ŋgamake modae. Va ya dagewe na yaŋa, ‘Thoŋgo maa ya vaŋgu njoghama e ghen, vuyowoko wolaghɨye, bwebwe, e maran ya wo ghaghad yawaliŋgu.’
GEN 44:33 “E mbaŋake iyake, giyana, ghino eŋge ya yaku na ya tabo len rakakaiwobwaga, ya rothɨgha ŋgamake; na u viyathu i njogha weiyaŋgiya oghaghae.
GEN 44:34 Ne ŋgoroŋga na ya njogha weya bwebwe thoŋgo maa weiŋgu ŋgamake? Maa tembe nuwaŋguiya va thuwe vuyowoko ne i nja weya bwebweko.”
GEN 45:1 E mbaŋako iyako Josep maa tembe valɨkaiwaeva i ghataŋaghathɨgha ghamɨnaeko le rakakaiwoko wolaghɨye e maranji, iwaeŋge iŋa na thɨ raka iteta amalaghɨniye. Maa tembe lolo reghava va ina gheko, vambema amalaghɨniye eŋge na oghaghae, amba i govambwara thela amalaghɨniye weŋgi.
GEN 45:2 Amba i randa na ghalɨŋae laghɨye. Ijipt gharɨgharɨniyeko thɨ loŋwe ghalɨŋae na utuniye tembe va vuthava kiŋɨko e ghayayao tɨne.
GEN 45:3 Kaero Josep i dage weŋgiya oghaghaeko iŋa, “Josep ghino iyake. Bwebwe mbe e yawayawaliye?” Ko iyemaeŋge mbaŋa oghaghaeko thɨ loŋwe iyako maa valɨkaiwanji thɨ thombewe kaiwae gharenji va i tage laghɨye moli e marae.
GEN 45:4 Amba Josep i dage weŋgi iŋa, “Hu raka mena evasiwaŋguke.” Thɨ vakatha ŋgoreiye na mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Ghino ghaghamima Josep iyava hu vakuneŋama na i mena Ijipt.
GEN 45:5 Mbaŋake thava hu gharelaghɨlaghɨ na thava hu vegaithɨ wanaŋga kaiwae va hu vakuneŋaŋgo gheke. Loi va le renuwaŋa e tɨne na ya viva e ghamwami gheke na valɨkaiwae ya vamoru gharɨgharɨ yawalinji.
GEN 45:6 Kaero theghathegha umboiwo vara iyake, maa ghanɨŋga i ndembuthu mun e valɨvaŋgake iyake. Theghathegha umbolima amba inawe na e tɨne mane ghanɨŋga ghakabu o uloulo.
GEN 45:7 Ko iyake kaiwae Loi va i variyeŋgo e ghamwami gheke na valɨkaiwae orumburumbumi vavana mbe e yawayawalinji e yambaneke. Na i vamoru yawalɨmi e kamwathɨke iya ghamba rotaeleke tɨne.
GEN 45:8 “Iya kaiwae, ghemi mava hu variyeŋgo gheke, ko iyemaeŋge Loi va i variyeŋgo. I vakathaŋgo ghino ŋgoreiye kiŋɨko ramae. I woraweŋgo ya mbaroŋa le vanautumake iyake, na ya mbaro Ijipt laghɨyeke.
GEN 45:9 Hu vamayaŋa na hu njogha weya bwebwe na hu dagewe huŋa, ‘Naru Josep ghalɨŋae ŋgoreiyake: Loi kaerova i vakathaŋgo giya laghɨye na ya mbaroŋa Ijipt laghɨyeke; hu vamayaŋa na hu mena.
GEN 45:10 Ne hu yaku e valɨvaŋga idae Gosen, na ne inami evasiwaŋgu, ghen, len ŋgaŋga, orumburumbu, len sip, len gout, len burumwaka, na len bigibigina wolaghɨye.
GEN 45:11 Mbaŋa ne inami gheko, mbene ya njimbukikiŋga vara. Kaiwae theghathegha umbolima amba inawe vunuvuke ne ve wo; na maa nuwaŋguiya ghen, le ŋgaŋga na len bigibigina wolaghɨye bada i gaboŋga.’”
GEN 45:12 Josep i gotubwe iŋa, “Kaero hu thuwe taulaghɨna ghemi, na Benjamin, ghen tembe ŋgoreiyeva, mbema emunjora ghino Josep.
GEN 45:13 Vohu utu giya weya bwebwe ŋgoroŋga wo yavwatata le laghɨlaghɨye Ijipt e tɨne, na tembe ŋgoreiyeva bigibigike wolaghɨye iya kaero hu thuweŋgike. Ko hu vamayaŋa eŋge hu vaŋgumena bwebwe gheke.”
GEN 45:14 Amba Josep i bigirawa nɨmanɨmae Benjamin e vwatae na i randa; na Benjamin i thovuvu na tembe i randava.
GEN 45:15 Josep tembe i vakathava ŋgoreiyako weŋgiya oghaghaeko regha na regha na i vandamoŋgi. Iyako e ghereiye amba thɨ utu weinji.
GEN 45:16 Mbaŋa Josep oghaghaeko lenji vutha Ijipt utuutuniye kaero ve wo kiŋɨko ghayayao, i vakatha kiŋɨko na ghambandɨmbandɨ thiya warari.
GEN 45:17 Pero i dage weya Josep iŋa, “U dage weŋgiya oghaghanɨna na thɨ raka njogha Kenan.
GEN 45:18 U dage weŋgi na vethɨ vaŋguma ramanji na lenji bodabodako wolaghɨye na thɨ raka njoghama gheke. Ne ya wogiya the thivathiva regha thovuye Ijipt e tɨneke, na the bigiya nuwanjiya ne i mboromboro weŋgi.
GEN 45:19 “U dage weŋgi na thɨ momodɨŋgiya waŋga momod vavana Ijipt e tɨneke lenji ovo na gamagai nanasiye kaiwanji; na tembe thɨ vaŋgu menava ramanji weinji.
GEN 45:20 U dage weŋgi ne thɨ ndererenuwaŋa the bigibigiva kaiwanji. The bigibigi thovuthovuye inanji Ijipt e tɨne ne ra giya weŋgi.”
GEN 45:21 Isirel le ŋgaŋga thɨ vakatha ŋgoreiya me dagema weŋgi. Josep i giya waŋga momod vavana ŋgoreiya kiŋɨko meŋama, na ghanɨŋga kamwathɨ kaiwae.
GEN 45:22 Tembe i giyava kwama togha regha iya weŋgi oghaghaeko, ko iyemaeŋge i giya silva gethɨseriyeto weya Benjamin na kwamakwama totogha yaŋgalima.
GEN 45:23 I variya doŋɨki hoyawora, thɨ dowa Ijipt bigibiginiye thovuthovuye na doŋɨki hoyaworo thɨ dowa wit na bred na ghanɨŋga lenji njoghamake kamwathɨ kaiwae.
GEN 45:24 Kaero i variye yathuŋgi oghaghaema na thɨ raka, na i thɨnɨmbuleŋgi iŋa, “Ne hu ndegaithɨ e kamwathɨ mborowa.”
GEN 45:25 Kaero thɨ raka iteta Ijipt na thɨ raka njogha weya ramanji Jeikob, Kenan e tɨne.
GEN 45:26 Thɨ raka vutha kaero thɨ dage weya ramanji thɨŋa, “Josep mbe e yawayawaliye. Iye i mbaro Ijipt laghɨyeko.” Ramanji Jeikob ghare i yo laghɨye moli na maa i loŋweghathɨŋgi.
GEN 45:27 Ko iyemaeŋge mbaŋa thɨ utugiya bigibigiko wolaghɨyewe, iya Josep mendava i utugiyama weŋgi, na mbaŋa i thuwe waŋga momodɨŋgiko iya Josep va i variyeko na thɨ dowewe, ko ambama ghare ve dinja.
GEN 45:28 Na iŋa, “Meiye! Ko ana naruŋguma Josep mbe e yawayawaliye! Wo ya wa na va thuwe amba muyai ya mare.”
GEN 46:1 Jeikob kaero i wareriŋa Ijipt weiyaŋgiya ghambandɨmbandɨko wolaghɨye, na mbaŋa i vutha Beyasiba i lavakatha vowo weya ramae Aisake le Loi.
GEN 46:2 Gougouniye Loi i utuwe e ghavatomwe tɨne iŋa, “Jeikob! Jeikob!” Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Mbe ghinoke.”
GEN 46:3 I dagewe iŋa, “Ghino Loi, rama le Loi. Tha u mararu u wa Ijipt, ne ya vakathaŋgiya orumburumbu tha muyaiko thɨ tabo vanautuma laghɨye regha gheko.
GEN 46:4 Ghino ne weiŋgu ghen ra wa Ijipt, na tembene ya vaŋgu njoghaŋgiva orumburumbu tha muyaiko gheke. Josep ghamberegha e nɨmae ne i vuna maramaran mbaŋa ne u mare.”
GEN 46:5 Amba Jeikob i wareriva Beyasiba e tɨne. Le ŋgaŋga thɨ vaŋgu doweŋgi weiyaŋgiya lenji ŋgaŋga nanasiye na lenji ovo e waŋga momodɨŋgina Pero va i variyeŋgi Ijipt kaiwanji.
GEN 46:6 Tevambe thɨ vaŋguŋgiva lenji thetheghanɨko na bigibigiko wolaghɨye va thɨ mban vathavatha Kenan e tɨne na tembe orumburumbuyekova wolaghɨye thɨ raka Ijipt.
GEN 46:7 Jeikob va i vaŋguŋgiya le ŋgaŋga, orumburumbuye ghɨmoghɨmoru, le ŋgaŋga wanakau, na orumburumbuye wanakau.
GEN 46:8 Jeikob le ŋgaŋga na orumburumbuye va thɨ ri Kenan na thɨ raka Ijipt idaidanji thiyake: Rubin, Jeikob nariye virɨviva.
GEN 46:9 Rubin le ŋgaŋgaŋgiya: Hanok, Palu, Hesron na Kami.
GEN 46:10 Simiyon le ŋgaŋgaŋgiya: Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Soha na Saul iye tɨnae tɨnan Kenan.
GEN 46:11 Livai le ŋgaŋgaŋgiya: Gereson, Kohat na Merari.
GEN 46:12 Juda le ŋgaŋgaŋgiya: Er, Onam, Sila, Peres na Sera. Ko iyemaeŋge Er na Onan vambe thɨ mare Kenan e tɨne.
GEN 46:13 Isaka le ŋgaŋgaŋgiya: Tola, Pua, Jasub na Simiron.
GEN 46:14 Sebulon le ŋgaŋgaŋgiya: Sered, Elon na Jalil.
GEN 46:15 Ghɨmoghɨmoruke thiyake Leya va i ghambɨŋgi weiye Jeikob Padan Aram e tɨne weinji lounji Daina. Le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru na wanakau lenji ghanaghanagha theto na thegheto.
GEN 46:16 Gad le ŋgaŋgaŋgiya: Sipon, Hagi, Suni, Esbon, Eri, Arodi na Areli.
GEN 46:17 Asa le ŋgaŋgaŋgiya: Imna, Isva, Isvi, na Beraiya. Lounji Sera. Beraiya le ŋgaŋgaŋgiya: Heba na Malɨkiyel.
GEN 46:18 Gamagaike thiyake Silpa va i ghambɨŋgi weiye Jeikob. Wevoke iyake Leiban va i vaŋgugiya weya yawarumbuye Leya na le rakakaiwo. Lenji ghanaghanagha theyaworo na theghewona.
GEN 46:19 Jeikob levo Reitiyel le ŋgaŋgaŋgiya thiyake: Josep na Benjamin.
GEN 46:20 Ijipt e tɨne Josep ve ghambɨŋgiya Manase na Epreim weiye Asenat, Potipa yawarumbuye. Amalake iyake ravowovowo On e tɨne.
GEN 46:21 Benjamin le ŋgaŋgaŋgiya: Bela, Beka, Asbel, Gera, Naaman, Ehi, Ros, Mapim, Hapim na Ad.
GEN 46:22 Ghɨmoghɨmoruke thiya Reitiyel va i ghambɨŋgi weiye Jeikob. Lenji ghanaghanagha theyaworo na theghevarɨ.
GEN 46:23 Den nariya iyake: Hasim.
GEN 46:24 Napɨtalai le ŋgaŋgaŋgiya thiyake: Jasiyel, Guni, Jesa, na Silem.
GEN 46:25 Ghɨmoghɨmoruke thiyake Bilha va i ghambɨ weiye Jeikob. Leiban va i vaŋgugiya wevoke iyake weya yawarumbuye Reitiyel. Lenji ghanaghanagha theghepirɨ.
GEN 46:26 Gharɨgharɨke vara wolaghɨye thiyake iyava thɨ rakake Ijipt weinji Jeikob mbe amalaghɨniye vara orumburumbuye moliŋgi. Lenji ghanaghanagha thewona na theghewona. Iyake ma i vaonaŋgiya le ŋgaŋga lenji ovo.
GEN 46:27 Josep va i ghambɨŋgiya gamagai theghewo Ijipt e tɨne, i vakatha Jeikob le bodaboda va inanji Ijipt lenji ghanaghanagha thepirɨ.
GEN 46:28 Mbaŋa kaero thɨ vurɨthaiya Ijipt, Jeikob i variye Juda e ghamwae na ve thuwe Josep mbala ve lavolevoleŋgi Gosen. Mbaŋa thɨ rakavutha gheko,
GEN 46:29 Josep kaero i thava ele waŋga momod na i wa Gosen ve lavolevoleya ramaewe. Mbaŋa thɨ vethuwethuweŋgi, Josep i bigiyatho nɨmanɨmae ramae Isirel e ŋgɨleŋgɨle na i randa mbaŋa molao moli.
GEN 46:30 Amba Isirel i dage weya Josep iŋa, “Mbaŋake kaero valɨkaiwaŋgu ya mare. Kaero ya thuweŋge na ya ghareghare amba e yawayawalin.”
GEN 46:31 Josep i dage weŋgiya oghaghae na ramae ghauuko gharɨgharɨniye iŋa, “Wo ya wa Pero na va utuwe, vaŋa, ‘Oghaghaŋguma na bwebwe ghauuko gharɨgharɨniye, va thiya yakuma Kenan kaero methɨ raka vutha weŋgo.
GEN 46:32 Ne va utugiyawe ghemi sip gharanjimbunjimbu, na hu njimbukikiŋgiya thetheghan — burumwaka, sip na gout lemoyo moli. Na menda hu vaŋgu menaŋgi — lemoyo moli weiye lemi bigibigiko wolaghɨye.’
GEN 46:33 Mbaŋa Pero ne i kula vathaŋga na i vaitoŋga na iŋa, ‘Ghemi ghamikaiwo budakai?’
GEN 46:34 Mbala hu gonjoghawe na huŋa, ‘Len rakakaiwo, mbaŋake wolaghɨye wo njimbukikiŋgiya burumwaka, sip na gout ŋgoreiya va mbe orumburumbume tha na tha va thɨ vakavakatha.’ Ne e kamwathɨke iyake ambane i vatomwe Gosen le valɨvaŋga na hu yakuwe. Kaiwae Ijipt gharɨgharɨniye thɨ botewoŋgiya sip gharanjimbunjimbu.”
GEN 47:1 Josep i wa weya Pero na ve dagewe iŋa, “Bwebwe na oghaghaŋgu weinjiyaŋgiya lenji burumwaka, sip na gout na lenji bigibigiko wolaghɨye kaero mendama thɨ raka vutha, thɨ ri Kenan na mbaŋake inanji Gosen.”
GEN 47:2 I tuthiŋgiya oghaghae theghelima na i vaŋgu vamara weŋgiya Pero.
GEN 47:3 Kaero i vaitoŋgi, “Ghamikaiwo budakai?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Amalana, ghime sip gharanjimbunjimbu, ŋgorameŋgiya orumburumbume tha na tha.
GEN 47:4 Mendava wo mena na wo wo layaku gheke, kaiwae vunuvuke kaero i vakatha dagabora Kenan e tɨne. Lama thetheghanɨko kaero maa e ghanjinana, iya kaiwae wo vata ago e ghen na wo wo layaku Gosen.”
GEN 47:5 Pero i dage weya Josep iŋa, “Rama na oghagha kaero methɨ vutha e ghen.
GEN 47:6 Ijipt thivathivaniyeke laghɨye ina e nɨman ghare. U vaŋguraweŋgi Gosen ele valɨvaŋga, thivathiva thovuye moli. Na thoŋgo sip gharanjimbunjimbu thovuthovuye vavana inanji e tɨnenjina, u vaŋguraweŋgi na thɨ njimbukikiya lo sip na lo burumwakana.”
GEN 47:7 Amba Josep i vaŋgu menava ramae Jeikob na i vaŋgurawe Pero e marae. Jeikob i giya Pero ghadagemwaewo
GEN 47:8 na Pero i vaito iŋa, “Ŋgoroŋga ghan theghathegha le laghɨlaghɨye?”
GEN 47:9 Jeikob i dagewe iŋa, “Yawaliŋguke ghayakuyaku mbe ya riye na ya nja eŋge e ghemba na ghemba theghathegha hothaŋarɨ na ghweto (130). Maa i ghanagha moli ko vuyowo eŋge va ina e tɨnenji. Maa ŋgoreiya orumburumbuŋgu ghanjitheghathegha me molao e lenji loŋgaloŋga tɨne.”
GEN 47:10 Amba Jeikob mbowo i giyava Pero ghadagemwaewo na i itete.
GEN 47:11 Ŋgoreiya Kiŋ Pero me dagemawe, Josep i vaŋguraweŋgiya ramae na oghaghaeko e thivathiva thovuye Ijipt e tɨne e ghemba laghɨye Rameses ghadidiye.
GEN 47:12 Josep i giya ghanɨŋga weŋgiya ramae, oghaghaeko na gharɨgharɨko wolaghɨye ŋgoreiye valɨkaiwanji.
GEN 47:13 Vunuvuko vama i wo mbaŋa molao moli na e valɨvaŋgake wolaghɨye kaero maa ghanɨŋga. Gharɨgharɨ Ijipt na Kenan e tɨnenji bada kaiwae kaero maa e lenji vurɨgheghe.
GEN 47:14 Mbaŋa gharɨgharɨ va thɨ vavamodo wit, Josep i mbana maniko wolaghɨye na i yomban Pero ele ŋgoloko.
GEN 47:15 Mbaŋa mani kaero iko weŋgiya gharɨgharɨ Ijipt na Kenan e tɨnenji, Ijipt gharɨgharɨniye thɨ raka mena weya Josep na thɨŋa, “U giya ghanɨŋga weime. Lama mani kaero iko. Buda kaiwae ne woya mare e maran?”
GEN 47:16 Josep i gonjogha weŋgi iŋa, “Hu bigima lemi thetheghanɨma. Ne ya giya ghanɨŋga e ghemi na modae, kaiwae lemi mani kaero iko.”
GEN 47:17 Kaero thɨ bigi menaŋgiya lenji thetheghan weya Josep na i giya ghanɨŋga weŋgi na modae. Thɨ bigi mena lenji hosɨ, sip, gout, burumwaka na doŋɨki. Theghatheghako iyako e tɨne i giya ghanɨŋga weŋgi lenji thetheghanɨko modae.
GEN 47:18 Theghatheghako iyako iko na umbwarava e ghamwanjiko mbowo thɨ mena weva na thɨ dagewe thɨŋa, “Amalana, mane valɨkaiwame wo wothuwola iya emunjoruke iyake e ghen. Lama mani kaero iko na lama thetheghanɨma wolaghɨye kaero ghenɨwe. Maa tembe bigi reghava inawe na wo woveŋge, ma riwameke eŋge na lama thelau.
GEN 47:19 Buda kaiwae ne woya mare e maranɨna, ghime na lama thelathelauke? U vamodoime na lama thelathelauko ghanɨŋga modae, na ghime weiye lama thelathelauko wo tabo rakakaiwobwaga weya Pero. U giya weiwo weime na wo kabu amba ne maa valɨkaiwae woya mare, na thelauko mbala maa i rorobwaga.”
GEN 47:20 Josep i vamodovao thelauko wolaghɨye Ijipt e tɨne Pero kaiwae. Kaiwae vunuvuko vama i vakatha dagabora laghɨye i vakatha Ijipt gharɨgharɨniyeko wolaghɨye thɨ vakuneŋa lenji thelau. Na thelauko wolaghɨye kaero i tabo Pero le bigi.
GEN 47:21 Josep i vakathaŋgiya gharɨgharɨ Ijipt e valɨvaŋga na valɨvaŋga thɨ tabo rakakaiwobwaga.
GEN 47:22 Iyemaeŋge ravowovowo lenji thelau mava i vamodoŋgi, kaiwae Pero va i vamodoŋgi lenji kaiwoko kaiwae, na lenji maniko valɨkaiwanji thɨ vamodo ghanjiwe.
GEN 47:23 Josep i dage weŋgiya gharɨgharɨko iŋa, “Wo hu thuwe, noroke kaero ya vamodoŋga — ghemi na lemi thelauna, Pero kaiwae. Noroke ya giya weiwo e ghemi na hu kabu e lemi umaumana.
GEN 47:24 Mbaŋa uloulo ghambaŋa, ne u wabwi na wabwilima. Wabwi regha i wa weya Pero na wabwi varɨ weiwo togha kaiwae, ghanɨŋga ghemi kaiwami, len ŋgolona gharɨgharɨniye kaiwanji na len ŋgamaŋgama kaiwanji.”
GEN 47:25 Gharɨgharɨko thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Kaero menda u vamora yawalɨme. Na mendava u thovuye vara weime, amalana. Kaero wo tabo Pero le rakakaiwobwaga.”
GEN 47:26 Josep i vakatha iyako kaero i tabo na i mbaro Ijipt e tɨne, va e mbaŋako iyako ghaghad noroke: Wabwilimako wabwi regha e bigibigiko wolaghɨye thɨ raka mena e thelauko Pero kaiwae. Ravowovowo lenji thelau vara mava i tabo Kiŋ Pero le bigi.
GEN 47:27 Isirel gharɨgharɨniye thɨ yayaku Gosen ele valɨvaŋga Ijipt e tɨne. Kaero lenji bigibigi lemoyo moli na lenji ŋgamaŋgama lemoyo moli.
GEN 47:28 Theghathegha hoyaworo na umbopirɨ Jeikob i yaku Ijipt e tɨne na ghatheghathegha kaero i wo theghathegha hoseriyethaŋarɨ ghwevarɨ na umbopirɨ (147).
GEN 47:29 Mbaŋa Isirel ghambaŋa mare kaero i gheneghenetha, kaero i kula weya nariye Josep na i dagewe iŋa, “U lirawa nɨmanɨna e vavaŋguke e raberabe na u dagerawe mane u bekuŋgo Ijipt e tɨne.
GEN 47:30 Mbaŋa ne ya garalawa weŋgiya orumburumbuŋgu, u woraŋgiyaŋgo Ijipt e tɨne na vo bekuŋgo thiye evasiwanji.” Josep i gonjoghawe iŋa, “Ne ya vakatha ŋgoreiya moŋana.”
GEN 47:31 Jeikob i dagewe iŋa, “U dagerawe e ghino.” Josep i dagerawe e marae na ne i vakatha ŋgoreiye. Amba Isirel i ghenevadede le pwasike na i kururu weya Loi.
GEN 48:1 Mbaŋa ubotu e ghereiye Josep i loŋwevaidiya ramae utuniye, i ghambwera. Iwaeŋge i vaŋguŋgiya le ŋgaŋgako theghewoko, Manase na Ipɨreim, weiyaŋgi thɨ wa weya ramae Jeikob.
GEN 48:2 Mbaŋa Josep i vutha, lolo regha ve dage weya Jeikob iŋa, “Naru Josep kaero me vutha, i mena i thuweŋge.” Kaiwae vama amalaghɨsarɨ i rovurɨgheghe i thuweiru na i yaku.
GEN 48:3 Jeikob i dage weya Josep iŋa, “Loi Vurɨvurɨghegheniye va i yomara e ghino Luji e tɨne Kenan ele valɨvaŋga na i mwaewo e ghino.
GEN 48:4 Na i dage e ghino iŋa, ‘Ne ya vakathaŋge na orumburumbu lemoyo na orumburumbuko thiyako nevole thɨ tabo vanautuma lemoyo. Na nevole ya giya thivathivake iyake na i meghabana weŋgi.’”
GEN 48:5 Jeikob i gotubwe iŋa, “Josep, iya len ŋgaŋgana theghewona va thɨ virɨna Ijipt e tɨne amba muyai ya menake, Ipɨreim na Manase, ne thɨ tabo lo ŋgaŋga. Thiye ne ŋgoronjiya Rubin na Simiyon lo ŋgaŋgaŋgi moli.
GEN 48:6 Ko thoŋgo len ŋgaŋga vavanava thɨ roghambɨ e ghereinji, ghen len ŋgaŋga. Ko the valɨvaŋga Ipɨreim na Manase ne vethɨ yakuwe thiye ne inanjiwe.
GEN 48:7 Mbaŋa vama ya njoghanjoghama, ya ri Padan Aram, kaero iname Kenan ele valɨvaŋga, iwaeŋge Reitiyel i mare. E mbaŋako iyako wo loŋga na ghamwame i ghemba Eprat. Reitiyel le mareko kaiwae ghareŋgu i vɨrɨ laghɨye moli. Eprat e ghakamwathɨ ghadidiye ya bekuwe.” (Noroke Eprat idae Betɨlehem.)
GEN 48:8 Mbaŋa Isirel i thuweŋgiya Josep le ŋgaŋgako kaero i vaito iŋa, “Thavalaŋgiya gamagaike thiyake?”
GEN 48:9 Josep i gonjogha weya ramae iŋa, “Ghino lo ŋgaŋgaŋgi. Loi va i giya e ghino gheke, Ijipt e tɨneke.” Amba Isirel i dagewe iŋa, “U vaŋgu menaŋgi e ghino na ya giya ghanjimwaewo.”
GEN 48:10 Va e mbaŋako iyako Isirel maramarae kaero thɨ tharɨ kaiwae vama i amalaghɨsarɨ. Iwaeŋge Josep i vaŋgu menaŋgiya le ŋgaŋgama theghewoma evasiwae. Isirel i vandamoŋgi na i livatharaŋgwa nɨmanɨmae e mborowanji.
GEN 48:11 Isirel i dage weya Josep iŋa, “Lo renuwaŋa va yaŋa eŋge mane te mbaŋa reghava ya thuweŋge, ko iyemaeŋge mbaŋake Loi menda i vatomwe e ghino na ya thuweŋgiya len ŋgaŋgake.”
GEN 48:12 Amba Josep i vaŋguraŋgiyaŋgi le ŋgaŋga ramae Isirel e gheghe na i kururu ghamwae i nja e thelauko vwatae weya ramae.
GEN 48:13 Josep i vaŋgurawa nariye Ipɨreim Isirel e moiyeko na Manase e uneko.
GEN 48:14 Ko iyemaeŋge Isirel i mban vagaghala nɨmanɨmae na nɨmae uneko i lirawe Ipɨreim e umbaliye, othembe raŋama iye virɨ reghamba na nɨmae moiyeko i lirawe Manase e umbaliye, amalaghɨniye virɨviva.
GEN 48:15 Amba i giya Josep le ŋgaŋgako ghanjimwaewo iŋa, “Rumbuŋgu Eibraham na ramaŋgu Aisake va thɨ loŋgaloŋga Loi e ghamwae ŋgoreiye le renuwaŋa, na ghaghada mbaŋake noroke vara Loi i viva e ghino ŋgoreiye sip gharanjimbunjimbu i vaŋguŋgiya le sip.
GEN 48:16 Nyaoko thovuye iya Loi va i variyeko, i njaŋanjaŋa e ghino na maava tharɨ regha i vakowanaŋgo. Ya naŋgo weya Loi na i giya gamagaike thiyake ghanji mwaewo. Ya naŋgo weya Loi gharɨgharɨ ne thɨ renuwaŋakikiŋgo kaiwae, Loi le vakathaŋgiko kaiwanji. Ya naŋgo weya Loi ne i vakatha lenji ŋgaŋga lemoyo na orumburumbunji lemoya e yambaneke laghɨye.”
GEN 48:17 Mbaŋa Josep i thuwe ramae i lirawa nɨmae uneko Ipɨreim e umbaliye ghare i muruwana, iwaeŋge i liya ramae nɨmaeko Ipɨreim e umbaliye na i lirawe Manase e umbaliye.
GEN 48:18 Josep i dage weya ramae iŋa, “Maa ŋgoreiyana, bwebwe. Manase iye virɨviva. U lira unenɨna e umbaliye.”
GEN 48:19 Ko iyemaeŋge ramae i botewo na iŋa, “Ya ghareghare, naruŋgu, ya ghareghare budakaiya ya vakavakatha. Manase orumburumbuye tha muyaiko nevole thɨ tabo vanautuma laghɨye regha. Ko iyemaeŋge ghaghae nasiyeniyeko nevole i laghɨye kivwala amalaghɨniye, na orumburumbuye tha muyaiko nevole thɨ tabo vanautuma laghɨlaghɨyeŋgi.”
GEN 48:20 Kaero i giya ghanjimwaewo e mbaŋako iyako, iŋa, “Mbaŋa Isirel gharɨgharɨniye ne thɨ vegiya ghanjimwaewo ne thɨŋa: ‘Loi valɨkaiwae i vakathaŋga ŋgoreiya Ipɨreim na Manase.’” E kamwathɨko iyako i vakatha Ipɨreim i laghɨye kivwala Manase.
GEN 48:21 Amba Isirel i dage weya Josep iŋa, “Mbaŋa ma nasiye eŋge kaero ya mare. Ko iyemaeŋge Loi ne weiye ghemi na ne i vaŋgu njoghaŋga e valɨvaŋgako iya orumburumbumi va thɨ rikowe.
GEN 48:22 E ghen eŋge, maa oghaghaŋgina, kaero ya vatomwe thivathiva i thovuye moli, idae Sekem. Thivathivako iyako va ya wo weŋgiya Amori gharɨgharɨniye elo gaithɨ ghaghalithɨ na mbwenara.”
GEN 49:1 Amba Jeikob i kula vathavathaŋgiya le ŋgaŋga na i dage weŋgi iŋa, “Hu roghɨliŋaŋgo na wo ya utu e ghemi nevole the bigithan i yomara e ghemi mbaŋa muyaiko.
GEN 49:2 Wo hu rakamena na hu vandeŋe. Ghino ramami Isirel.
GEN 49:3 Rubin, ghen naruŋgu virɨviva, ghen lo vurɨgheghe. Na naruŋgwa ghen mbaŋa vamba tabwagha vara ghino. Ghen u mevoro moli lo ŋgaŋgake wolaghɨye e tɨnenji. Ghen u vurɨgheghe laghɨye moli.
GEN 49:4 Ghen ŋgorana ŋgonuŋgo vorughala. Ko iyemaeŋge maane vole lolo laghɨye moliya ghen. Kaiwae va u vanaŋa rama ghandiye na maa u yavwatatawana rama le ghamba ghena. Iyake ghamba monjina laghɨye e ghino.
GEN 49:5 Simiyon na ghaghae Livai, va thɨ vakaiwoŋa lenji gaithɨ ghaghalithɨ na thɨ gabowe.
GEN 49:6 Maane ya ru e lenji utu thuwoleko. Maane ya metha weiŋguyaŋgi e lenji nivako. Kaiwae lenji gatemuru e tɨne thɨ gaboŋgiya gharɨgharɨ na thɨ vuŋgi okɨs ghegheŋji vuvuye mwadiwo kaiwae.
GEN 49:7 Ya naŋgo weya Loi na i gura lenji gaithɨko, kaiwae lenji gaithɨko i maramararu moli. Ne ya rake orumburumbunjiko na vethɨ yayaku Jeikob orumburumbuyeŋgi e tɨnenji.
GEN 49:8 Juda, oghaghaeke nevole thɨ taraweŋge. Ne u laweŋgiya ghan thɨghɨya e numonji. Oghaghana nevole thɨ kururu e ghen.
GEN 49:9 Juda iye ŋgoreiya laiyon nariye. I unɨgha ghae na i njogha e ghambae. I vamomoya gheghe na i ghena. Maa lolo regha valɨkaiwae i vakaravoya riwae.
GEN 49:10 Juda ghauu ghɨmoghɨmoruniye ne thɨ tabo kiŋ. Na orumburumbuye tha na tha nevole mbe thɨ mbarombaro vara. Vanautuma na vanautuma ne thɨ mwaewowe na thɨ kururuwe na thɨ ghambu.
GEN 49:11 I ŋgara le doŋɨki e vaen Na e yaŋgaeko thovuye moli i ŋgara doŋɨkiko nariyewe. Ne i thavwiya ghakwamakwama e waen sosoro.
GEN 49:12 Maramarae thɨ bwedi kivwala waen, ŋiŋiye thɨ kaleva kivwala milɨk.
GEN 49:13 Sebulon ne i yakuŋa njighɨ ghadidiye na ne i tabo vwaruvwaruru thovuye waŋgawaŋga kaiwanji. Le ghamba mbaro ne ve wo Saidon.
GEN 49:14 Isaka iye i vurɨgheghe ŋgoreiya doŋɨki. Mbaŋa riwae i bane ne i ghenethɨna ghaghadoweko.
GEN 49:15 Mbaŋa i thuwe le ghamba towoko i thovuye, na thelauko le thovuthovuye, amba i vathawo wakɨyeko na i thɨna ghabigiko. Thɨ vavurɨghegheŋa na i kaiwo ŋgoreiya rakakaiwobwaga.
GEN 49:16 Den ne i mbaroŋaŋgiya le gharɨgharɨ ŋgoreiya iye wabwi regha Isirel e tɨne.
GEN 49:17 Den iye ŋgoreiye mwata mamate e kamwathɨ ghadidiye. Iya i ghara hosɨko gheghe, na hosɨko i wokiyatho rathathako e ghereiye.
GEN 49:18 O Giya Loi, ya roroghagha len vamoru kaiwae.
GEN 49:19 Ramban bwagabwaga ne thɨ laweya Gad. Ko iyemaeŋge Gad ne i kivwalaŋgi na i vambeleyathuŋgi.
GEN 49:20 Asa le thelau ne i rau na une i thovuye. Ne i thovuye moli na valɨkaiwae i mban na kiŋ ghae.
GEN 49:21 Napɨtalai iye ŋgoreiya diya wevo rakerakethu i ruku. I ghambɨŋgiya le ŋgaŋga thovuthovuye na manɨune.
GEN 49:22 Josep iye ŋgoreiya vaen i rau wagiyawe. Iye ŋgoreiya vaen i ndeghathɨ e mbwarowou ghadidiye. Iye ŋgoreiya vaen yaŋgayaŋgae i mbuthu valaŋaniye baba.
GEN 49:23 Ghanji thɨghɨya thɨ gaithɨwana weinji lenji ghatemuru. Thɨ ighaighaŋa e mbwenara na kinkin.
GEN 49:24 Ko iyemaeŋge Josep i du wagiyawe le kinko na mbwenarako. Nɨmanɨmaeko thɨ vurɨgheghe. Le vurɨghegheko i wo weya Jeikob le Loi Vurɨvurɨghegheniye. Le vurɨghegheko i wo weya Sip gharanjimbunjimbu, iye Isirel Varɨniye.
GEN 49:25 Rama le Loi i thalavuŋge. Loi Vurɨvurɨghegheniye i mwaewo e ghen. I mwaewo e ghen e uye i njama e buruburu. I mwaewo e ghen e mbwa i voroma e thelauke tɨne. I mwaewo e ghen e thetheghan lemoyo na e gamagai.
GEN 49:26 Mwaewo i mena weya rama i kivwala mwaewo i mena e ouou teteuye. Thɨ kivwalaŋgiya bigibigi thovuthovuye thɨ mena e bobokulu thɨ meghabana. Valɨkaiwae mwaewoke thiyake thɨ yayaku Josep e umbaliye. Valɨkaiwae thɨ yaku loloko iya i meghaghathɨ weŋgiya oghaghaeko e ghamwae.
GEN 49:27 Benjamin ŋgoreiya mbugha njamnjam tagaithɨ. Mbaŋambaŋa i ghana budakai me unɨghɨ. Gougou i giya budakaiya me mban.”
GEN 49:28 Thiyake Isirel wabwiniyeŋgi. Lenji ghanaghanagha theyaworo na theghewo. Iyake ghalɨŋae weŋgi mbaŋa i giya le ŋgaŋga regha na regha ghanjigomwaewa ŋgoreiya regha iya valɨkaiwae.
GEN 49:29 Amba Jeikob i dage weŋgiya le ŋgaŋga iŋa, “Mbaŋa ne ya garalawa na ya wa weŋgiya lo bodaboda kaerova thiya mare, tembene vohu bekuŋgova ŋgora bwebwe na oramae thɨ ghenawe. Ina e maŋgavarɨ, Eipron, iye rara Het le valɨvaŋga,
GEN 49:30 ina Makpela, Memri e boimaniyeko, Kenan e tɨne. Eibraham va i vamodo maŋgavarɨko iyako weya Eipron na le ghabubu.
GEN 49:31 Va thɨ bekuŋgiya Eibraham na levo Sera, Aisake na levo Rebeka, na vambe ya bekuva Leya iya e valɨvaŋgako iyako.
GEN 49:32 Thelauko iyako na maŋgavarɨko, va thɨ vamodo weya rara Het. Ne vohu bekuŋgowe.”
GEN 49:33 Mbaŋa Jeikob i giyavao le ŋgaŋgako ghanjimbaro, kaero i ghenava na e mbaŋako iyako i liya le waŋga.
GEN 50:1 Mbaŋa Jeikob i mare Josep i ghenevala ramae e ghare vwatae na i randa na i vandamo ramae.
GEN 50:2 I dage weŋgiya kaka riwae gharavivatha thɨ varuvwa kaka e bunama iya valɨkaiwae i vakatha na thava i vwatha mbaŋa molao.
GEN 50:3 Iya vakathako iyako va i wo mbaŋaevarɨ (40), mbe ghambaŋa le molamolao vara. Ijipt gharɨgharɨniye thɨ nuwatharɨ voreŋa mbaŋaepirɨ (70).
GEN 50:4 Mbaŋa nuwatharɨko ghambaŋa iko, Josep i dage weŋgiya Pero le rakakaiwo laghɨlaghɨye iŋa, “Ago laghɨye e ghemi, thoŋgo hu warariŋa lo renuwaŋake, vohu dage weya Pero kaiwaŋgu huŋa,
GEN 50:5 ‘Amba muyai Jeikob i mare, iŋa na Josep i dagerawe e marae na mbaŋa ramae ne i mare tembene i wova riwaeko na ve beku e maŋgavarɨ va i vivatharawe Kenan e tɨne. Ya vata ago laghɨye e ghemi hu vatomweŋgo ya wa va bekwa bwebwe amba ya njoghamava.’”
GEN 50:6 Pero iŋa, “U wa na vo vakatha ŋgoreiya va len dagerawenawe.”
GEN 50:7 Josep kaero i wa na ve bekwa ramae. Pero le rakakaiwoko laghɨlaghɨyeko wolaghɨye, giyagiya moli na randeviva vavanava Ijipt e tɨne thɨ ghambugha Josep.
GEN 50:8 Josep le ŋgoloko gharɨgharɨniyeko wolaghɨye na oghaghae vambe thɨ rakawava weinji. Ramae ghayayaoko gharɨgharɨniyeko wolaghɨye vambe thɨ rakawava. Va thɨ raka iteteŋgi mbe lenji ŋgaŋga eŋge, lenji sip, burumwaka na gout na thetheghan vavanava Gosen e tɨne.
GEN 50:9 Waŋga momodɨ na hosɨ vambe weinjiyaŋgiva. Wabwi va laghɨye moliŋgi.
GEN 50:10 Mbaŋa thɨ raka vutha ŋgora thɨ ghatheghathe witɨkowe idae Atad, Jorɨdan valɨvaŋga i vorovoro, thiya randa na ghalɨŋanji laghɨye mbaŋa molao. Na gheko Josep mbowo i wova mbaŋa mbaŋapirɨ i nuwatharɨ ramae Jeikob kaiwae.
GEN 50:11 Mbaŋa Kenan gharɨgharɨniye thɨ thuwe Ijipt gharɨgharɨniyeko thɨ nuwatharɨ Atad e tɨne, kaero thɨŋa, “Gharɨgharɨko thiyako mbema thɨ nuwatharɨ vara laghɨye moli.” Iya kaiwae valɨvaŋgako iyako thɨ rena idae Eibol Misraim (gha rumwaru Ijipt gharɨgharɨniye thɨ nuwatharɨ).
GEN 50:12 E kamwathɨko iyako Jeikob le ŋgaŋgako thɨ vakatha ŋgoreiya va le utuko weŋgi.
GEN 50:13 Kaero thɨ wo ramanji riwaeko na thɨ raka Kenan. Vethɨ beku e maŋgavarɨ regha ina Makpela, Memri valɨvaŋga i vorovoro. Thelauko iyako Eibraham va i vamodo weya Eipron, iye rara Het, na le ghabubu.
GEN 50:14 Mbaŋa Josep kaero i bekuvao ramae, kaero i njoghava Ijipt weiyaŋgiya oghaghae na gharɨgharɨko wolaghɨye iyava weiyaŋgiko ramae ghabekuko kaiwae.
GEN 50:15 Jeikob le mare e ghereiye, Josep oghaghae thɨ vatada renuwaŋa regha thɨŋa, “Ne ŋgoroŋga ra vakatha na raŋa thoŋgo Josep ne i botewoyathuinda na nuwaiya i lithɨ weinda tharɨko wolaghɨye va ra vakathakowe?”
GEN 50:16 Iwaeŋge thɨ variye utu weya Josep thɨŋa, “Rama va i lauturawa utuutuke thiyake weime amba muyai i mare:
GEN 50:17 Va i lautu weime, iya kaiwae wo naŋgo e ghen, thare valɨkaiwae u numoyatho lama tharɨ na vuyowoko wolaghɨye va wo vakatha e ghen. Mbaŋake u numotena rama le Loi le rakakaiwoŋgi.” Mbaŋa lenji utuutuko iyako ve vutha weya Josep, i randa.
GEN 50:18 Amba oghaghaeko thɨ raka menawe na thɨ kururu e ghamwae na thɨŋa, “Ghime len rakakaiwobwaga.”
GEN 50:19 Ko iyemaeŋge Josep i dage weŋgi iŋa, “Tha hu mararu. Valɨkaiwaŋgu ne ya vakatha budakai iya, mbe Loi eŋge valɨkaiwae i vakatha.
GEN 50:20 Lemi renuwaŋa va huŋa hu vakatha vatharɨ e ghino. Ko iyemaeŋge Loi i vɨvɨ e thovuye, na i vamboromboro budakaiya noroke i yomara. I vamoruŋgiya gharɨgharɨ lemoyo.
GEN 50:21 Iya kaiwae tha weiye lemi gharelaghɨlaghɨ. Ghino ne ya njimbukikiŋga na lemi ŋgaŋgana tembe ŋgoreiyeva.” Kaero i vagharematuwoŋgi na e ghalɨŋae udauda i utu weŋgi.
GEN 50:22 Josep va le yakuyaku Ijipt e tɨne weiyaŋgiya ramae ghayayaoko gharɨgharɨniye mbaŋa molao. Ghatheghathegha kaero i wo hothaŋarɨ na hoyaworo (110) amba i mare.
GEN 50:23 Josep va i thuweŋgiya Ipɨreim le ŋgaŋga na lenji ŋgaŋgava. Na tembe i thuweŋgiva Maki, Manase nariye, le ŋgaŋga thɨ tabo amalaghɨniye le bodaboda gamagainiye.
GEN 50:24 Josep i dage weŋgiya oghaghaeko iŋa, “Wo mbaŋa mare maiya vara. Ko iyemaeŋge Loi mbene i njimbukikiŋga vara. Amalaghɨniye ne i vaŋguraŋgiyaŋga e valɨvaŋgake iyake na hu raka njogha e valɨvaŋga va i dagerawe weŋgiya Eibraham, Aisake na Jeikob.”
GEN 50:25 Amba Josep i vakathaŋgiya oghaghae, Isirel le ŋgaŋga, na thɨ tholo. Iŋa, “Hu dagerawe e ghino, mbaŋa Loi ne i vaŋguraŋgiyaŋga na hu raka njogha e valɨvaŋgako iyako, ne hu bigiya wakɨwakɨniŋguke.”
GEN 50:26 Josep i mare Ijipt e tɨne na ghatheghathegha hothaŋarɨ na hoyaworo (110). Kaka riwae gharavivatha thɨ vivatha riwae beku kaiwae na thɨ woruwo kakako riwae e bogis tɨne gheko.
JOS 1:1 Mosese, Giya Loi le rakakaiwo, vama i mare na e ghereiye, amba Giya Loi i dagewe Josuwa, Nan nariye na Mosese va gharathalavu, iŋa,
JOS 1:2 “Lo rakakaiwo Mosese kaero i mare. E mbaŋake iyake u vivatha weiniyaŋgi Isirel gharɨgharɨniyena wolaghɨye, hu raka lawa Walaghɨta Jorɨdan, na hu raka e thivathiva regha, mbaŋa nasiye amba ne ya wogiya weŋga.
JOS 1:3 The valɨvaŋga ne vohu vurɨghathɨ e gheghemina kaero ya vatomwe e ghemi, ŋgoreiye va ya dagerawe Mosese.
JOS 1:4 Valɨvaŋgana wolaghɨye ne ya wogiya weŋga, iri e vuruvuru vwatavwata e yaghalako, i ruwoko e ghaiwabuniyeko ve wo Lebenon ououniye. Lemi valɨvaŋga ne ve wo Walaghɨta Iupreitis e boimako. I wo Hiti lenji valɨvaŋgako laghɨye na i njaoko e yalasiniyeko ve njogha Njighɨ Meditareiniyan ghadidiye.
JOS 1:5 Ma lolo regha ne i kivwalaŋge mbaŋa ambane e yawayawalin. Ne ya thalavuŋge ŋgora va ya thalavu Mosese, mane ya roiteteŋge, mbene weiŋgu vara ghen mbaŋake wolaghɨye.
JOS 1:6 U vurɨgheghe na u gharematuwo, kaiwae ghen iya ne u vaŋguŋgi gharɨgharɨke thiyake na vohu yaku e thivathivako iya va ya dagera weŋgi orumburumbumi.
JOS 1:7 “Mbema u vurɨgheghe eŋge na gharenɨna i matuwo. U njimbukikiŋge na mbarona iya lo rakakaiwo Mosese va i wogiyana e ghen, u ghambu. Thava u goriwoyathu mbaro nasiye regha, mbala the bigithan u vakatha ne valɨkaiwan moli.
JOS 1:8 U renuwaŋakiki na u vaona valaŋa Mbaro gha Buk. Gougou na ghararaghɨye u rerenuwaŋa kaiwae, mbala u vakatha wagiyawe bigibigike wolaghɨye va thɨ rorinjoŋaŋgi e tɨne. Mbala budakai u vakatha ne valɨkaiwan moli.
JOS 1:9 Kaero ma utuŋa e ghen. Mbema u vurɨgheghe eŋge na gharenɨna i matuwo. Thava u mararu na u gharelaghɨlaghɨ, kaiwae the valɨvaŋga ne u reŋawe, ghino Giya Loi len Loi mbene weiŋgu vara ghen.”
JOS 1:10 Josuwa i dage weŋgi gharɨgharɨko lenji randevivaŋgi, iŋa,
JOS 1:11 “Hu raka weŋgi gharɨgharɨko e lenji kiyamu, na vohu giya yanawanji huŋa, ‘Hu vivathaŋa lemi bigibigi na ghami, kaiwae ma mbaŋa mbaŋato eŋge inawe, amba ra rakalawa Walaghɨta Jorɨdan na vara wo thivathivako iya Giya Loi la Loi ne i wogiya weinda na ghambanda.’”
JOS 1:12 Josuwa mbowo i dage weŋgiva uu Rubin, uu Gad na uu Manase vaŋgothiye, iŋa,
JOS 1:13 “Hu renuwaŋakiki Giya Loi le rakakaiwo Mosese va le utuutu e ghemi, iŋa, ‘Giya Loi lemi Loi kaero i wogiya thelauke iyake e ghemi na valɨvaŋgake iyake ghambami.’
JOS 1:14 Wo hu iteteŋgi lemi ovo, lemi ŋgaŋga na lemi thetheghan burumwaka, sip na gout gheke. Wo thɨ reyaku e thivathivake iya Mosese va i wogiyake e ghemi, Jorɨdan valɨvaŋga i vorovoro. Ko iyemaeŋge lemi ragagaithɨna wolaghɨye weinji lenji gaithɨna bigibiginiye wolaghɨye e nɨmanji, thɨ raka viva lenji valɨ Isirel e ghamwanji na vethɨ raka lawa Jorɨdan. Wo hu thalavuime, oghaghamike ghime,
JOS 1:15 ghaghadɨ Giya Loi ne i wogiya thivathiva weŋgi na vethɨ towowe, ŋgora va i vakatha e ghemi. Na ghaghadɨ thiye tembene vethɨ wova lenji thelau, Giya Loi lemi Loi ne i wogiya weŋgi. Iyako e ghereiye amba hu rakanjogha na vohu yakuŋa lemi thelau, iyava Giya Loi le rakakaiwo Mosese i wogiya weŋga, Jorɨdan valɨvaŋga e boimako ŋgora varaeko le ghamba yovoro.”
JOS 1:16 Amba thɨ gonjoghawe Josuwa, thɨŋa, “Budakai u utugiya weime ne wo vakatha ŋgoreiye. Na the valɨvaŋga u variyeimewe ne wo rakawe.
JOS 1:17 Ŋgora va wo ghambu Mosese ghalɨŋae, tembene wo ghambuŋgeva, thoŋgo Giya Loi len Loi weiye ghen ŋgora va weiye Mosese.
JOS 1:18 Thela thoŋgo i wovanjovanjoŋge na ma i ghambu ghalɨŋan ne wo tagavamare. Mbema u vurɨgheghe eŋge na gharenɨna i matuwo.”
JOS 2:1 Ghemba Sitim e tɨne, Josuwa, Nan nariye, i variye thuwoleŋgiya rakelakela theghewo, iŋa, “Hu wa na vohu ghaelawa Walaghɨtae Jorɨdan na vohu kelaŋa Kenan thivathivaniye, iyavara ghembana Jeriko.” Amba gharɨgharɨma theghewo vethɨ ghaelawa Jorɨdan na vethɨ ru Jeriko. Thɨ ru wevo rayathiyathima eunda, idae Reihab ele ŋgolo na thɨ ghenawe gougouko iyako.
JOS 2:2 Gharɨgharɨ vavana thɨ giya Jeriko lenji kiŋ yanawae, thɨŋa, “Me gougou Isirel gharɨgharɨniye vavana thɨ mena thɨ kela e ghembake tɨne.”
JOS 2:3 Kaero kiŋɨko i variyeŋgiya le ravarivariye weya Reihab, iŋa, “U vaŋguraŋgiyaŋgiya gharɨgharɨna menda thɨ ru e len ŋgolona tɨne, kaiwae thɨ mena thɨ kelaŋa ghembake laghɨye tɨne.”
JOS 2:4 Amba muyai kiŋɨko le ravarivariye vethɨ vutha weya Reihab, mbe kaero me vaŋguvoreŋaŋgiya rakelakelama e ŋgoloko gha bwana yavoro moli na i vaŋguthuwoleŋgi e nana pɨlaks wakɨwakɨye raberabe. Iwaeŋge Reihab i dage weŋgiya ravarivariyeko, iŋa, “Emunjoru, gharɨgharɨna menda thɨ mena elo ŋgoloke, ko iyemaeŋge ma ya ghareghare aŋga menda thɨ mena. Menda ŋgora thela i ghaona kaero vethɨ raŋgi; ghamba ruko ghambaŋa vara thɨ kighɨ. Ma ya ghareghare aŋga menda thɨ reŋa. Ma hu vamayaŋa eŋge hu reghamba weŋgi. Mbwata ne valɨkaiwami hu la vuthavaidiŋgi.”
JOS 2:7 Kaero kiŋɨko le ravarivariye vethɨ raka raŋgi na e ghereinji amba thɨ ki ghamba ruko. Thɨ raka reghamba weŋgiya rakelakelama na vethɨ ghad vara e ghamba ghaeghaelawa Jorɨdan.
JOS 2:8 Amba muyai rakelakelama thɨ ghena, Reihab i wa ve voro weŋgi e ŋgoloko vwatae,
JOS 2:9 na i dage weŋgi iŋa, “Ya ghareghare Loi kaero i giya valɨvaŋgake iyake weŋga, na gharɨgharɨke wolaghɨye ghime e ghembake iyake tɨne wo mararu laghɨye moli kaiwami.
JOS 2:10 Wo loŋwa utunimi mbaŋa va hu raka raŋgi Ijipt e tɨne na Giya i tagaviya Njighɨ Sosoro na i meme e ghamwami na hu raka lawawe. Na tembe wo loŋweva Amori lenji kiŋ theghewo Saihon na Og, weinjiyaŋgiya lenji gharɨgharɨ hu mukuwoŋgi Jorɨdan e boimaniyeko.
JOS 2:11 Mbaŋa wo loŋwa utunimi woya mararu laghɨye moli na lama vurɨghegheke wolaghɨye iko, kaiwae wo ghareghare Giya lemi Loi iye buruburu yavoroke na yambane ghanji Loi.
JOS 2:12 E mbaŋake vara iyake hu tholo Giya e idae, na mbaŋa ne hu wo Jeriko, ne hu mwaewo weŋgiya lo bodabodake ŋgoreiya ghino ya mwaewo weŋga.
JOS 2:13 Wo hu utugiyama nono regha na ya ghareghare emunjoru weiŋguyaŋgiya bwebwe na nava, olouŋguko na oghaghaŋguko, weinjiyaŋgiya lenji ŋgaŋga mane hu mukuwoime, ko iyemaeŋge ne hu vamoruime mare e tɨne.”
JOS 2:14 Rakelakelako thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Yawalimina ne modaya yawalɨmeke, thoŋgo mane wo vamboromboro lama dagera weŋge. Thoŋgo mane u giya lolo regha yanawae budakaiya wo vakavakathake, mbaŋa Giya Loi ne i wogiya valɨvaŋgake iyake weime ne wo mwaewo weŋga na wo vamoruŋga.”
JOS 2:15 Amba i vakuki njoŋaŋgiya ghewoko e thiyo, e dedele regha, kaiwae ŋgoloko va thɨ vatadɨ vatabo weiye ghembako gha gana.
JOS 2:16 Elako i dage weŋgi iŋa, “Hu wao e ououko rɨghenji, na thava kiŋɨko le ratamwetamwe thɨ vaidiŋga. Mbowo vohu kubaro gheko mbaŋa thegheto, ghaghad ghamiratamwetamweko thɨ raka njogha amba vohu raka reŋa e lemi kamwathɨko.”
JOS 2:17 Kaero ghɨmoghɨmoruko thɨ dage weya Reihab thɨŋa, “Ghime weime, dagerake iya moŋa na wo vakathake e ghen mane ŋgarɨime, mbene ghen vara u vakowana mbaroke iyake.
JOS 2:18 Mbaŋa ne wo ru e lemi valɨvaŋgake, u ŋgara thiyona sosoro iya mwo liveŋgena e dedeleke iya mo vakukinjoŋaimewe, na u vaŋguruwoŋgiya rama na tɨna, olou na len bodabodana wolaghɨye e len ŋgolona tɨne.
JOS 2:19 Thela thoŋgo i raŋgi e len ŋgolona tɨne na i mare, tembe ghamberegha i vaidiya le tharɨko modae, ghawonjowe mane i mena weime. Ko thoŋgo regha e len ŋgolona tɨne i vaidiya vuyowo, modae ghime ne wo vaidi.
JOS 2:20 Thoŋgo u utuutu menda wo mena budakai kaiwae, mane wo vamboromboro lama dagera e ghen.”
JOS 2:21 Reihab iŋa, “Kaero ŋgoreiye mohuŋana.” I variye yathuŋgi na elaghɨniye i liya thiyoma sosoro na i ŋgarɨ e dedeleko.
JOS 2:22 Mbaŋa thɨ wareri, thɨ wa e ououko rɨghenji na vethɨ yakuwe mbaŋa mbaŋato. Ratamwetamwema thɨ tamwe takwa valɨvaŋgako wolaghɨye na thɨ raka njogha ma thɨ ndevaidiŋgi mun.
JOS 2:23 Amba rakelakelama theghewo thɨ njama e bobokuluko, thɨ lawa Jorɨdan na thɨ njogha weya Josuwa. Thɨ utugiyawe bigibigiko wolaghɨye va thɨ yomarako weŋgi.
JOS 2:24 Thɨ dage weya Josuwa thɨŋa, “Emunjoru Giya kaero i wogiya weinda ghembako laghɨye. Gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ mararu laghɨye kaiwanda.”
JOS 3:1 Vambe mbaŋambaŋa, Josuwa na Isirel gharɨgharɨniyeko wolaghɨye thɨ raka iteta Sitim na thɨ raka e walaghɨta Jorɨdan ghadidiye. Mbowo thiya yaku eŋge gheko, thɨ roroghagha lenji rakalawa kaiwae.
JOS 3:2 Mbaŋa mbaŋato e ghereiye randevivako thɨ vaghɨliya kiyamuko laghɨye,
JOS 3:3 na thɨ dage weŋgiya gharɨgharɨko, thɨŋa, “Mbaŋa ne hu thuwe ravowovowo thɨ thɨna Giya la Loi le Dagerawe gha Bogis, amba hu raka itete lemi kiyamuna, na hu raka reghamba weŋgi.
JOS 3:4 Thiye ne thɨ viva weŋga kaiwae ma mbaŋa regha va hu rakaraka mena e valɨvaŋgake iyake. Ne hu ndevurɨthai Dagerake gha Bogis ghadidiye. Mbe e ghami lughawoghawo ŋgoreiye kilo mita regha.”
JOS 3:5 Josuwa i dage weŋgi gharɨgharɨko iŋa, “Hu vaboboma ghamimberegha, kaiwae evole Giya ne i vakathaŋgi vakatha amba rotaele vavana e tɨnendake.”
JOS 3:6 Amba Josuwa i dage weŋgi ravowovowoko iŋa, “Hu wora Dagerana gha Bogis e ŋgɨleŋgɨlemi na hu viva gharɨgharɨna e ghamwanji.” Kaero thɨ vakatha ŋgoreiye Josuwa le utu weŋgi.
JOS 3:7 Giya Loi i dagewe Josuwa iŋa, “Noroke ya wora idan gha wovorovoroŋa rɨghe wabwi Isirel e maranji. Na mbala thɨ ghareghare ghino weiŋgu ghen ŋgora va weiŋgu Mosese.
JOS 3:8 U dage weŋgi ravowovowona iya thɨ thɨna Dagerana gha Bogis, uŋa, ‘Mbaŋa ne hu vutha e Walaghɨta Jorɨdan ghadidiye, hu ghaenja na vohu ndethin e mbwako tɨne.’”
JOS 3:9 Kaero Josuwa i dage weŋgi Isirel gharɨgharɨniye, iŋa, “Wo hu raka mena gheke na ya utuŋa Giya la Loi ghalɨŋae na ra loŋwe.
JOS 3:10 Ne e kamwathɨke iyake amba hu ghareghare Loi e yawayawaliye ina weinda, na emunjoru amalaghɨniye ne i vagegeyathuŋgiya Kenan, Hiti, Hivi, Perisi, Gegasi, Amori na Jebusi gharɨgharɨniye kaiwami.
JOS 3:11 Wo hu thuwe, yambaneke laghɨye gha Giya le Dagerawe gha Bogis ne vethɨ wonjakai e ghamwami e Walaghɨta Jorɨdan.
JOS 3:12 Mbaŋake hu tuthiŋgi ghɨmoghɨmoru theyaworo na theghewo Isirel e gha uu regha na regha tɨnenji.
JOS 3:13 Na mbaŋaniye vara ravowovowoko ne thɨ kewe Giya Loi le Dagerako gha Bogis na vethɨ ghaenja e mbwako tɨne, ne i voru towo na i voru vavatha na regha.”
JOS 3:14 Mbaŋa Isirel vama thɨ raka itete kiyamuko na mathɨ raka ghembeya Jorɨdan, amba ravowovowoko thɨ kewa viva Dagerako gha Bogis, e ghamwanji.
JOS 3:15 Kaiwae uloulo va gha mbaŋa, uye tembe gha mbaŋava e valɨvaŋgako iyako, iya kaiwae ŋgonuŋgo va i voru e Walaghɨta Jorɨdan. Ko iyemaeŋge mbaŋa ravowovowoko va thɨ kewa Bogisɨko thɨ vurɨthai mbwako ghadidiye na thɨ vurɨutu e mbwako tɨne,
JOS 3:16 mbaŋara mbwako i voru ndeghathɨ ŋgora va i voru njamakowe. Va i voru vavatha mbe bwagabwaga weŋgi e ghemba regha idae Adam, Jeretan ele valɨvaŋga, ko mbwako valɨvaŋga i raŋgiraŋgi na ve wo Njighɨ Maremareniye va i ma moli. Iyako va i vakatha gharɨgharɨko valɨkaiwanji thɨ raka lawa Jeriko ghadidiye.
JOS 3:17 Mbaŋa Isirel va thɨ rakarakalawa, ravowovowoko iyava thɨ kewa Giya le Dagerako gha Bogis mbe thɨ ndekikiyaŋa vara e thelau momoe Walaghɨta Jorɨdan e tɨne, ghaghad gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ rakalawavao.
JOS 4:1 Mbaŋa Isirel vama thɨ rakalawavao, amba Giya i dagewe Josuwa, iŋa,
JOS 4:2 “U tuthiŋgiya ghɨmoghɨmoru theyaworo na theghewo, regha iya i mena e uu regha tɨne.
JOS 4:3 Na u dage weŋgi thɨ mbana varɨvarɨ varɨyaworo na varɨiwo e walaghɨtana yamoe moli, ŋgora vara ravowovowona thɨ ndeghathɨnawe. Thɨ mban na vethɨ bigirawe ŋgora vara ne vohu ghenanawe gougouke noroke.”
JOS 4:4 Amba Josuwa i kula vathaŋgi ghɨmoghɨmoruma theyaworo na theghewoma Isirel e tɨnenjima, regha iya uu regha e tɨne,
JOS 4:5 na i dage weŋgi iŋa, “Hu raka na vohu rakanja Jorɨdan. Hu viva Giya Loi le Dagerana gha Bogis e ghamwae. Regha iya i wo varɨ regha na i wora e ŋgɨleŋgɨle, na varɨ regha iya i ndethɨ Isirel gha uu.
JOS 4:6 Varɨvarɨke thiyake nevole thɨ vanuwovɨrɨinda budakai Giya va i vakatha weinda. Thoŋgovole mbaŋa i menamenako na lemi ŋgaŋga thɨ vaitoŋga na thɨŋa, ‘Varɨvarɨke thiyake ŋgoroŋga ghanjirumwaru?’
JOS 4:7 Kaero huŋa, ‘Va e mbaŋako iyako walaghɨta Jorɨdan i meme mbaŋa thɨ thɨnɨlawa Giya Loi le Dagera gha Bogis gheke.’ Varɨvarɨke thiyake ne i vavanuwovɨrɨŋgiya gharɨgharɨ Isirel tha na tha budakai va i yomara gheke.”
JOS 4:8 Ghɨmoghɨmoruko thɨ vamboromboro Josuwa le renuwaŋako ŋgoreiya Giya va i dage weya Josuwa. Va thɨ mbana varɨvarɨ varɨyaworo na varɨiwo e walaghɨta Jorɨdan yamoe moli, ŋgora uu Isirel lenji ghanaghanagha. Thɨ mban na vethɨ bigira ŋgora vara lenji kiyamuko inawe.
JOS 4:9 Josuwa vambe i bigirava varɨvarɨ varɨyaworo na varɨiwo e walaghɨtako yamoe, ŋgora vara ravowovowo va thɨ ndeghathɨwe na thɨ ndethɨna Dageraweko gha Bogis. (Varɨvarɨke thiyake mbe inanjiwe e mbaŋake iyake.)
JOS 4:10 Ravowovowoko vambe thɨ ndethin vara bogisɨko e walaghɨtako yamoe moli ghaghadɨ thɨ vakathavao bigibigiko wolaghɨye Giya Loi va i dage weya Josuwa na i dage weŋgiya gharɨgharɨko thɨ vakatha. Utuutuke wolaghɨye thiyake Mosese va i utugiya weya Josuwa. Gharɨgharɨko va thɨ vamayaŋa thɨ raka lawa e walaghɨtako.
JOS 4:11 Mbaŋa gharɨgharɨko wolaghɨye vama inanji valɨmbwa, na e maranji amba ravowovowoko thɨ thɨna Dagerako gha Bogis na thɨ viva gharɨgharɨko e ghamwanji.
JOS 4:12 Ghɨmoghɨmoru va inanji Rubin na Gad e ghanji uu tɨnenji na Manase gha uu vaŋgothiye tɨne, thɨ vivatha gaithɨ kaiwae na thɨ viva gharɨgharɨko wolaghɨye e ghamwanji, ŋgora Mosese va le utuutu weŋgi.
JOS 4:13 Va lenji ghanaghanagha poti tausan (40,000) iyava thɨ raka lawa weinji Giya Loi na vethɨ raka vutha Jeriko malamoniye gaithɨ kaiwae.
JOS 4:14 E mbaŋako iyako Giya Loi i vamidi Josuwa Isirel taulaghɨko e maranji, na thɨ yavwatatawana yawaliyeko gha mbaŋa wolaghɨye ŋgoreiya va thɨ yavwatatawana Mosese.
JOS 4:15 Amba Loi i dage weya Josuwa iŋa,
JOS 4:16 “U dage weŋgiya ravowovowona iya thɨ thɨna Dagerana gha Bogis, thɨ raka iteta Jorɨdan na thɨ voroma e malavwatake.”
JOS 4:17 Josuwa i vakatha ŋgoreiye,
JOS 4:18 na mbaŋa ravowovowoko kaero inanji e malavwatako, amba mbwako i thothova, i voru na tembe ve vanatɨva vaŋga na vaŋga.
JOS 4:19 Theghathegha gha manjala i viva moli gha mbaŋa mbaŋayaworo e tɨne, gharɨgharɨko kaero thɨ raka lawa Jorɨdan na vethiya kiyamu e ghemba regha idae Gilgal ghadidiye, ina Jeriko e boimaniyeko.
JOS 4:20 Varɨvarɨma varɨyaworo na varɨiwo me thɨ mbanɨma e walaghɨta Jorɨdan tɨne, Josuwa i wabwi vatha e ghembako iyako.
JOS 4:21 Kaero Josuwa i dage weŋgiya Isirel gharɨgharɨniyeko iŋa, “Lemi ŋgaŋga mbaŋa muyaiko nevole thɨ vaitoŋga na thɨŋa, ‘Varɨvarɨke thiyake ŋgoroŋga ghanjirumwaru?’
JOS 4:22 hu dage weŋgi huŋa, ‘Varɨvarɨke thiyake thɨ vanuwovɨrɨinda va e mbaŋako iyako walaghɨta Jorɨdan i meme na ghime wo raka lawa e thelau momoe.’
JOS 4:23 Ne hu utu ŋgora iyake, kaiwae Giya la Loi va i vakatha walaghɨta Jorɨdan i meme kaiwame na wo raka lawa, tembe ŋgoreiyeva va i vakatha Njighɨ Sosoro i meme na wo raka lawawe.
JOS 4:24 Va i vakatha ŋgora iyako mbala gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke thɨ ghareghare Giya iye Ravurɨgheghe, na ghemi hu yavwatatawana Giya la Loi mbaŋake wolaghɨye.”
JOS 5:1 Mbaŋa Amori lenji kiŋɨŋgi, Jorɨdan e yalasiniyeko na Kenan lenji kiŋɨŋgi e Njighɨ Meditareiniyan ghadidiye, thɨ loŋwe toto, Giya Loi va i vakatha Jorɨdan i meme ghaghad Isirel gharɨgharɨniyeko wolaghɨye va thɨ raka lawavao valɨmbwa, i vakathaŋgi thɨ mararu na thɨ gharelaghɨlaghɨ laghɨye moli, ma tembe valɨkaiwanjiva thɨ gaithɨ weinjiyaŋgi.
JOS 5:2 Giya i dagewe Josuwa iŋa, “Hu piriya niboka na hu tena Isirel ghɨmoghɨmoruna riwanji mbothiye njimwae.” (Iyako va lenji vakatha mbaŋaiwoniye.)
JOS 5:3 Kaero Josuwa i vakatha ŋgoreiye Giya Loi me dagewe na thɨ tenɨŋgi Isirel ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye riwanji mbothiye njimwa. Na thɨ rena ghembako iyako idae Njimwa Ghambaten.
JOS 5:4 Mbaŋa Isirel va thɨ raka itete Ijipt, ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye vama thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye. Ko iyemaeŋge, va lenji loŋga e njamɨnjamɨbwaga na gamagainiye mava thɨ wo mun kitenɨyathu thanavuniye. Tembe ŋgoreiyeva, ghɨmoghɨmoruko iyava thɨ raka raŋgiko Ijipt, na ghanji theghatheghako vama valɨkaiwae gaithɨ, va thiya marevao, kaiwae mava thɨ ghambugha Giya Loi le mbaro. Loi va i lithɨ weŋgi ŋgora va le tholoko, thiye mane vethɨ vaidi thivathivako iya bigithaŋarɨke veimaima na ndendewo, iya Loi va i dagerako weŋgi orumburumbunji.
JOS 5:7 Josuwa va i la vakatha kitenɨyathu thanavuniye weŋgi thako togha Gilgal e tɨne, kaiwae oramanji mava thɨ loŋweghathɨ Giya Loi na thɨ vakatha kitenɨyathu thanavuniye weŋgi mbaŋa va e lenji loŋga tɨne.
JOS 5:8 Mbaŋa ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye vama thɨ wo kitenɨyathu, taulaghɨko mbowo thiya yaku e lenji kiyamuko ghaghad ghanji tenɨtoko i moi.
JOS 5:9 Giya Loi i dagewe Josuwa, iŋa, “Noroke kaero ya tagayathu lemi mebwabwari na rakakaiwobwaga monjinaniye Ijipt va thɨ vakatha weŋga.” Iya kaiwae, thɨ rena ghembako idae Gilgal. Idako iyako mbe inawe noroke.
JOS 5:10 Mbaŋa Isirel vamba inanji Gilgal, Jeriko malamoniye e tɨne, kaero thɨ vakatha Thaga Valaŋani gha renuwaŋakiki, manjala gha mbaŋa mbaŋayaworo na mbaŋavarɨ yeghɨyeghɨyeniye.
JOS 5:11 Thaga Valaŋani vakathaniye e ghereiye na mbaŋambaŋava, kaero thɨ raka vethɨ vugha bali uneune e umauma tɨnenji Kenan tɨne. Thɨ kaghaege vavana, vavana thɨ voŋgoŋgo na thɨ vakatha bred ma weiye isɨt. Va e mbaŋako iyako thɨ ghanɨkai vara Kenan ghanɨŋganiye.
JOS 5:12 Mbaŋaniye vara thɨ ghana Kenan ghanɨŋganiye, Giya Loi i vatowaŋa mana iri e buruburu. Isirel gharɨgharɨniye ma tembe thɨ ndevaidiva mun. E mbaŋako iyako na iwa e ghamwanjiko thɨ ghana ghanɨŋga thɨ kabu Kenan e thivathivaniye.
JOS 5:13 Mbaŋa regha Josuwa va ina Jeriko ghadidiye na mbaŋa i tagathɨna marae kaero i thuwe ghɨmoru regha i ndendeghathɨ e ghamwae. Le gaithɨ gha ghalɨthɨ vama i mwanagita e ghambae na i ndewo e nɨmae. Josuwa i ndetha e ghadɨdɨye na i vaito iŋa, “Ghen ghama rathalavu regha e gaithɨke o ghama thɨghɨya?”
JOS 5:14 Amalako iŋa, “Nandere, ghino ma ragagaithɨ regha o ghami thɨghɨya, ko iyemaeŋge ghino Giya Loi le ragagaithɨ lenji randeviva. Iya kaiwae ma menake.” Josuwa weiye le yavwatata i wovakururuwo ghamwae i nja e thelauko vwatae na i kururuwe, iŋa, “Amalana, ghino len rakakaiwo. Nuwaniya ya vakatha budakai?”
JOS 5:15 Kaero Giya Loi le ragagaithɨma lenji randeviva i dagewe Josuwa iŋa, “U bigi raŋgiya gheghenɨna ghae, kaiwae thelauna iya u ndendeghathɨnawe i boboma.” Josuwa i vakatha ŋgoreiya va i dagekowe.
JOS 6:1 Jeriko iye ghemba laghɨye na va thɨ gana vaghɨliya. Gha thɨnɨmbaŋgiko wolaghɨye va thɨ ki vaoŋgi na mbe e ghanji ragatɨgatɨ na thava Isirel thɨ raka ru. Na tembe thɨ dage tenɨva thava tembe lolo regha i ruva o i raŋgi e ghembako tɨne.
JOS 6:2 Amba Giya Loi i dage weya Josuwa iŋa, “Wo u thuwe, kaero ya worawa Jeriko e nɨmanɨna ghare, weiye gha kiŋɨko na ragagaithɨ vurɨvurɨghegheniyeko wolaghɨye.
JOS 6:3 Mbaŋa regha na regha, ghen na len ragagaithɨna wolaghɨye ne hu loŋga vaghɨliya Jeriko, mbaŋara iya mbaŋa theghewona e tɨnenji.
JOS 6:4 Mbaŋa ghepirɨniye e tɨne, ravowovowo theghepirɨ ne thɨ mbana ghanji mema vwarapirɨ, iya sipɨna ghanji sokisoki, na thɨ ndeviva Dagerawena e gha Bogis ghamwae. Ghemi na ravowovowona ne hu loŋga vaghɨliya ghemba mbaŋapirɨ na thiye thɨ uwiuwiya memaŋgina.
JOS 6:5 Mbaŋa ne hu loŋwe thɨ uwiya memako molao, taulaghɨna ghemi hu yaro na ghalɨŋami laghɨye. Ne mbaŋara ganana i mavɨrɨ na ragagaithɨna wolaghɨye thɨ raka ru ŋgora regha na regha inanjiwe.”
JOS 6:6 Kaero Josuwa, Nan nariye i kula vathaŋgiya ravowovowoko na i dage weŋgi, iŋa, “Hu thɨna Giya Loi le Dagerako gha Bogis, na hu thɨnɨra e ŋgɨleŋgɨlemi na ghamunena theghepirɨ thɨ bigiya mema, thɨ viva Bogisɨna e ghamwae na thɨ viva e ghemi.”
JOS 6:7 Josuwa i dage weŋgiya gharɨgharɨko iŋa, “Ra raka na vara ndevaghɨliya Jeriko. Ragagaithɨna vavana thɨ raka viva Bogisɨko e ghamwae.”
JOS 6:8 Mbaŋa Josuwa i utuvao weŋgiya gharɨgharɨko kaero ravowovowoko theghepirɨ thɨ viva Giya Loi le Dagerako gha Bogis ghamwae na thɨ uwiuwiya lenji memako.
JOS 6:9 Ragagaithɨ vavana thɨ raka viva memako gha rauwiuwi e ghamwanji na vavana thɨ raka reghamba Bogisɨko e ghereiye. E mbaŋako iyako mema lenji randa eŋge.
JOS 6:10 Ko iyemaeŋge Josuwa i dage weŋgiya gharɨgharɨko, iŋa, “Ne hu ndeyaro, tha ghalɨŋami laghɨye, na ne hu ndegugwa utu regha, ghaghad ne the mbaŋa ya dage e ghemi yaŋa, hu yaro, ko amba hu yaro na ghalɨŋami laghɨye.”
JOS 6:11 E mbaŋako iyako rakewakewama kaero thɨ kewa vaghɨliya ghembako, Giya Loi le Dagerawe gha Bogis e mbaŋako iyako ŋgoreiya Josuwa me le utuutu weŋgi, amba thɨ raka njogha e lenji kiyamuko na vethɨ ghenawe gougouko iyako.
JOS 6:12 Ighɨviya, mbe mbaŋambaŋa Josuwa i thuweiru, kaero ravowovowoko thɨ kewava Giya Loi le Dageraweko gha Bogis.
JOS 6:13 Ravowovowoko theghepirɨ iya thɨ uwiuwiya memako thɨ viva Bogisɨko e ghamwae na ragagaithɨ vavana thɨ loŋga viva rauwiuwi memako e ghamwanji na vavana Bogisɨko e ghereiye. E mbaŋako iyako mema mbe lenji randa eŋge.
JOS 6:14 Mbaŋa theghewoniyeko e tɨne tembe thɨ vaghɨliyava ghembako mbaŋara na mbowo thɨ njoghava e kiyamuko. Mbaŋa theghewona e tɨnenji va thɨ vakavakatha ŋgora iyako.
JOS 6:15 Mbaŋa mbaŋapirɨniye e tɨne, ighɨviya rakaraka, Isirel thɨ raka thuweiru na vethɨ raka vaghɨliya Jeriko mbaŋapirɨ. Lenji vaghɨliyako iyako ŋgoreiya va thɨ vakavakatha mbaŋawonama e tɨne, ko va e mbaŋako iyako tɨne mbaŋapirɨ vara va thɨ vaghɨliya ghembako.
JOS 6:16 Vaghɨliya mbaŋapirɨninji e tɨne, ravowovowo thɨ uwiya lenji memako — thɨ uwi na molao, amba Josuwa i dage weŋgiya gharɨgharɨko iŋa, “Hu yaro, kaiwae Giya Loi kaero i wogiya ghembake iyake e ghemi.
JOS 6:17 Ghembake na bigibigike wolaghɨye e tɨneke, gharɨgharɨniye, lenji thetheghan na lenji bigibigiko wolaghɨye ra mukuwoŋgi, kaiwae Loi le renuwaŋa ŋgoreiye. Ko iyemaeŋge Reihab — wevo rayathiyathima na le ŋgolona gha rayakuyaku wolaghɨye ne hu ndevakowanaŋgi, kaiwae va i vaŋgu thuweleŋgiya la rakelakelama.
JOS 6:18 Budakai Loi va iŋa ne ra mukuwo, tene hu ndewova regha, ne iwaeŋge tembe ghamimberegha hu vakatha ghami vuyowo, ko amba vuyowoko iyako i lawa ela kiyamuko na i mukuwoinda.
JOS 6:19 Bigibigiko wolaghɨye thɨ vakatha e silva, gol, kopa na aiyan ra bigi vakatha na ra vabobomaŋa Giya Loi kaiwae na ra bigira bigibigi e ghambanji Loi ele ŋgoloko tɨne.”
JOS 6:20 Mbaŋa ravowovowoko thɨ uwighathɨgha memaŋgiko na gharɨgharɨko thɨ loŋwe amba thɨ yaro na ghalɨŋanji laghɨye. E mbaŋako vara iyako Jeriko gha gana i mavɨrɨ. Ragagaithɨko wolaghɨye thɨ raka ru ŋgora vara va inanjikowe na thɨ wo ghembako.
JOS 6:21 Va mbema thɨ mukuwo vara ghembako. E lenji gaithɨko gha ghalithɨ thɨ gaboŋgiya ghɨmoghɨmoru, wanakau, gamagai, amalaghɨsarɨ, yalaghɨsarɨ, lenji burumwaka, sip na doŋɨki, thɨ mukuwoŋgi moli.
JOS 6:22 Amba Josuwa i dage weŋgiya rakelakelama theghewoma iŋa, “Hu wa Reihab ele ŋgolokona tɨne na vohu vaŋguraŋgiyaŋgi gha mbandɨmbandɨ na gharɨgharɨna wolaghɨye ele ŋgolona tɨne ŋgora va lemi dageranawe.”
JOS 6:23 Amba thetheghama iyava vethɨ kelaŋa Jerikoma thɨ wa na vethɨ vaŋguŋgiya Reihab weiyaŋgiya ramae na tɨnae, olouye na gha uuko gharɨgharɨniye wolaghɨye na vethɨ vaŋguraweŋgi Isirel e lenji kiyamuko ghadidiye eto.
JOS 6:24 Amba thɨ woŋambu ghembako laghɨye weiye bigibiginiyeko wolaghɨye. Ko iyemaeŋge bigibigi va thɨ vakathaŋgi e gol, silva, kopa, brons na aiyan, thɨ bigi na vethɨ bigiraweŋgi e ghambanji Giya Loi ele ŋgolo tɨne.
JOS 6:25 Ko iyemaeŋge Josuwa i vamora Reihab na le bodabodako wolaghɨye, kaiwae va i vaŋgu thuweleŋgiya ghɨmoghɨmoruma iyava vethɨ kelama Jeriko. Reihab orumburumbuye mbe inanji wabwi Isirel e tɨnenji noroke.
JOS 6:26 E mbaŋako iyako Josuwa i tholo na iŋa, “Thela nevole i mando na i vatadɨ vaira Jeriko, Giya Loi nevole i gura. Thela thoŋgo i mando na i wora ganako rɨghe gha mbaghɨmbaghɨ, nariye gamau nevole i mare. Thela thoŋgo i vatada ghamba ruruko, nariye virɨ reghamba nevole i mare.”
JOS 6:27 Giya Loi vambe weiye vara Josuwa, i vakatha utuniye i lalu Kenani laghɨyeko e tɨne.
JOS 7:1 Giya Loi le mbaro Isirel kaiwanji mbaŋa va thɨ mena thɨ mukuwo Jeriko mava thɨ ghambu. E tɨnenjiko amala regha idae Eikan iyava i kivwala mbaroko iyako, iwaeŋge Giya Loi le ghatemuru laghɨye i yomara weŋgiya Isirel. Eikan iye Kami nariye na Jabdi rumbuye. Jabdi i mena Jera e gha uu tɨne, na iye Juda le wabwi loloniye regha.
JOS 7:2 Josuwa i variyeŋgiya ghɨmoghɨmoru vavana thɨ ri Jeriko na thɨ wa Ai. Ghembake iyake ina Betel boimaniyeko, ghemba reghava idae Bet Aven ghadidiye. Josuwa i dage weŋgi, iŋa, “Hu wa na vohu kelaŋa ŋgoroŋga thelauna gha ghawo.” Mbaŋa vama vethɨ vakathavao iyako,
JOS 7:3 thɨ njogha na thɨ utu giya weya Josuwa, thɨŋa, “Ma ghemba laghɨye ŋgoreiye. Ma valɨkaiwae taulaghɨke ghinda vara gaithɨwe. Mbema u variyeŋgi eŋge tu o tɨri tausan ghɨmoghɨmoru na vethɨ gaithɨwe.”
JOS 7:4 Iya kaiwae mbe tɨri tausan eŋge thɨ raka na vethɨ gaithɨ Ai, ko iyemaeŋge gharɨgharɨ Ai e tɨne thɨ kivwalaŋgi na thɨ raka vo njogha e ghereinji.
JOS 7:5 Ghɨmoghɨmoru Ai e tɨne thɨ vagegeŋgi e ghembako gha ghamba ruru, na thɨ raka njoŋa yamwa varɨvarɨye na thɨ gaboŋgiya Isirel ragagaithɨ theto na theghewona. E mbaŋako iyako Isirel ragagaithɨko ma e lenji vurɨgheghe na thɨ vo weinji lenji mararu.
JOS 7:6 Amba Josuwa i mwana thethe gha kwama na i dipoumu e thelauko vwatae ŋgora Giya Loi le Dageraweko gha Bogis ghadidiye, na mbe ŋgora vara iyako ghaghad yeghɨyeghɨye. Isirel giyagiyaniye vambe thɨ vakathava ŋgoreiye na thɨ mbanɨyatha vugha e umbalɨnji. Lenji vakathako va i woraŋgiya lenji nuwatharɨko.
JOS 7:7 Kaero Josuwa iŋa, “Oo, Giya Loi vurɨvurɨghegheniye! Buda kaiwae vara na menda u vaŋgu valawaime Jorɨdan valɨmbwake? Menda u vakatha iyako na u vaŋgu giyaime weŋgiya Amori gharɨgharɨniye na thɨ mukuwoime? Oo, Thoŋgo mbema menda wo ya yaku eŋge Jorɨdan valɨmbwa i lawalawaoko!
JOS 7:8 O Giya Loi, ŋgoroŋga ne yaŋa? Lama ragagaithɨke kaero menda thɨ rakavo weŋgiya ghama rathɨghɨyako.
JOS 7:9 Kenan gharɨgharɨniye na vanautumake iyake gharɨgharɨniye wolaghɨye ne thɨ loŋwa iyake utuniye, amba thɨ raka mena thɨ gabovaoime. Ne u vakatha budakai na idan mbe i laghɨlaghɨye vara?”
JOS 7:10 Giya Loi i dage weya Josuwa iŋa, “U yondo virɨ! U vakatha budakai iya u dipoumu e thelauna vwatae?
JOS 7:11 Isirel menda thɨ vakatha tharɨ. Mava thɨ ghambugha lo mbaro va ya dage weŋgi Jeriko kaiwae, yaŋa mbaŋa ne hu ru Jeriko e tɨne, hu mukuwo bigibigiko wolaghɨye, ko iyemaeŋge mendava thɨ mbana vavana. Mendava thɨ kwan na thɨ mbanɨŋgiya bigibigike thiyake vavana na thɨ thuwoleŋgi e lenji bigibigiko tɨnetɨnenji.
JOS 7:12 Isirel tembe ghanjimberegha menda thɨ vakatha ghanjivuyowo, iya kaiwae ma valɨkaiwanji menda thɨ ndeghathɨ vurɨgheghe na thɨ gaithɨ njogha weŋgiya ghanji rathɨghɨyako, mbema thɨ raka vo eŋge. Ma tembene ya thalavuŋgava ghaghad ne hu mukuwo bigibigina wolaghɨye iya va ya dagetenɨna e ghemi, ko iyemaeŋge menda hu mbanɨŋgi.
JOS 7:13 “U wa vo dage weŋgiya gharɨgharɨna thɨ vanamwe riwanji ghanjimberegha na thɨ vivatha thɨ raka mena e ghino evole mbaŋambaŋa. Vo dage weŋgi ghino, Giya Loi Isirel lenji Loi, yaŋa, ‘Isirel gharɨgharɨniye, va ya dage e ghemi na hu mukuwo bigibigiko wolaghɨye Jeriko e tɨne. Ko iyemaeŋge hu mbanɨŋgiya bigibigiko thiyako vavana, iyava yaŋake hu mukuwoŋgi. Hu bigiyathuŋgi ambane valɨkaiwami hu ndeghathɨ vurɨgheghe na hu kivwalaŋgiya ghami thɨghɨyako.’
JOS 7:14 U dage weŋgi na evole mbaŋambaŋa ne thɨ rakamena e (Dageraweko gha Bogis) ghadidiye e wabwi regha na regha. The wabwi ne (ya tuthi) Giya Loi i tuthi, uu na uu thɨ raka raŋgi e wabwiko tɨne, the uu Giya Loi i tuthi amaamala na lenji ŋgaŋga/gha yayaoko gharɨgharɨniye ne thɨ raka raŋgi e uuko tɨne; the amala Giya Loi ne i tuthi amaamalako na lenji ŋgaŋga/ghanjiyayao gharɨgharɨniye e tɨnenji ne i raŋgi
JOS 7:15 amalana iyana kaero i (thɨ) vaidi mukuwoko bigibiginiye vavana inawe ne i mare, weiyaŋgiya le ŋgaŋga/gha yayaoko bigibiginiyeko wolaghɨye, kaiwae kaero i womena monjina laghɨye Isirel weŋgi na i raka lo mbaro.”
JOS 7:16 I ghɨviyava, vambe mbaŋambaŋa moli Josuwa kaero i kula vathaŋgiya Isirel thɨ raka mena e wabwi na wabwi, na uu regha iya thɨ mena Giya Loi e ghamwae, na i ghatha raŋgiya Juda gha wabwi.
JOS 7:17 Josuwa i kula vathaŋgiya Juda gha wabwiko, na uu regha iya thɨ raka raŋgi, na uuko e tɨnenji Giya Loi i ghatha raŋgiya Jera gha uu. Josuwa kaero i kula vathaŋgiva Jera gha uu e tɨne amaamala na lenji ŋgaŋga; na amala regha iya na le ŋgaŋga thɨ raka na Giya Loi i ghatha raŋgiya Jabdi na le ŋgaŋga.
JOS 7:18 Josuwa mbowo i kula vathaŋgiva Jabdi le ŋgaŋga na amaamala regha iya i raŋgi, na Giya Loi i ghatha Eikan iye Kami nariye na Jabdi rumbuye.
JOS 7:19 Amba Josuwa i dage weya Eikan iŋa, “Naruŋgu, u wovavwenyevwenyeŋa Giya Loi, iye Isirel lenji Loi, na u tarawe. U utu giyama e ghino budakai mendava u vakatha. Ne u nderavunyivunyiya bigi regha e ghino.”
JOS 7:20 Eikan i gonjoghawe iŋa, “Emunjoru, kaero mendava ya vakatha tharɨ Giya Loi, Isirel lenji Loi e marae. Tharɨke va ya vakathake iyake:
JOS 7:21 Mbaŋa mukuwoko e tɨne, ya thuwa kwama thovuye regha i mena Babilon, silva le vuyovuyowo mbala vama i wo paeb paun (pound), na gol vuvura le vuyovuyowo i kivwala wan paun (pound). Va mbema thɨ wo vara nuwaŋgu, iya kaiwae va ya mbanɨŋgi. Ne vohu vaidiŋgi elo ŋgoloko tɨne, va ya beku na silva ve ghena bode.”
JOS 7:22 Amba Josuwa i variyeŋgiya ravarivariye vavana, thɨ ruku na i wa Eikan ele ŋgoloko, na vethɨ vaidi ŋgoreiya me le utuma weŋgi. Silva va ina bode.
JOS 7:23 Thɨ bigi raŋgiya e yaŋathowathowako na thɨ bigi wa weya Josuwa na Isirel gharɨgharɨniyeko weŋgi, na thɨ bigirawe Giya Loi e ghamwae.
JOS 7:24 Amba Josuwa weiyaŋgiya Isirel gharɨgharɨniyeko thɨ vaŋgwa Eikan, thɨ mbana silvako, kwamako, golɨko, weiyaŋgiya le ŋgaŋga, oyawarumbuye, le burumwaka, le doŋɨki, le sip, le ŋgoloko, na bigibigiko wolaghɨye e gha yayaoko tɨne. Amba thɨ yotakoŋgi e gunugu idae Gunugu Vuyowo.
JOS 7:25 Na gheko Josuwa i dagewe iŋa, “Buda kaiwae menda u womena vuyowoke iyake weinda? E mbaŋake iyake Giya Loi ne i womena vuyowoke iyake e ghen.” Amba gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ tagavamara Eikan e varɨvarɨ, na tembe thɨ tagavamareŋgiva le ŋgaŋgako na le bigibigiko wolaghɨye na thɨ ŋambuŋgi.
JOS 7:26 Thɨ wabwi vatha varɨvarɨ Eikan e vwatae, na noroke mbe inawe. Iya kaiwae valɨvaŋgako iyako mbe idae vara Gunugu Vuyowo. Giya Loi ma tembe i ghare gaithɨva weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye.
JOS 8:1 Amba Giya Loi i dage weya Josuwa iŋa, “Tha u mararu, na tha u gharelaghɨlaghɨ. U takoŋgiya len ragagaithɨna wolaghɨye, hu raka voro na vohu gaithɨ Ai. Kaero ya vaŋgura Ai gha kiŋ e nɨman ghare, weiyaŋgiya le gharɨgharɨko, ghambaeko na le thelauko ne ghenɨwe.
JOS 8:2 Ne u vakatha weya Ai na gha kiŋɨko ŋgora va u vakatha weya Jeriko na gha kiŋ, ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake valɨkaiwami hu mbana bigibiginiyeko, na thetheghan ghemi regha na regha kaiwami. U vaŋgu thuwoleŋgiya len ragagaithɨna vavana e ghembana ghereiye, mbala hu vathinɨna gharenji na thɨ munje thɨ rakaraŋgi gaithɨ kaiwae, amba len ragagaithɨna e ghembana ghereiye thɨ raka raŋgi na thɨ gaithɨ.”
JOS 8:3 Kaero Josuwa i vivatha na i voro weiyaŋgiya le ragagaithɨko na vethɨ gaithɨ Ai. I gatha raŋgiyaŋgiya le ragagaithɨ yamwa lenji ghanaghanagha teti tausan (30,000) na i variye yathuŋgi gougouko iyako,
JOS 8:4 na i dage weŋgi iŋa, “Wo hu vandeŋe wagiyawe. Huya kubaro e ghembana valɨvaŋga, ko thava bwagabwaga moli, na mbe hu vivatha gaithɨ kaiwae.
JOS 8:5 Ghino na ragagaithɨke wolaghɨye iya weiŋguyaŋgike mbene wo raka voro vara e ghembako, na mbaŋa ragagaithɨ e ghembako ne thɨ gaithɨ weime ŋgora va thɨ vakathama, ne wo raka vo.
JOS 8:6 Mbala thɨ renuwaŋa na thiŋava, ‘Isirel ragagaithɨko thɨ rakavo weinda ŋgora va thɨ vakathama.’ Ne thɨ raka mbeleime, ne wo vakathaŋgi na thɨ raka iteta ghembana.
JOS 8:7 Ko amba ghemi ghami dauya vara iyako hu raka raŋgi e lemi ghamba kubarona, na hu wo ghembana. Giya la Loi ne i wogiya e ghemi.
JOS 8:8 Mbaŋa ne hu rakaru e ghembana tɨne, hu woŋambu, ŋgora Giya Loi va le renuwaŋa. Hu ghambugha iya ghalɨŋaŋguke iyake.”
JOS 8:9 Kaero Josuwa i variye yathuŋgiya ragagaithɨma, na mbowo vethɨ roroghagha ŋgora lenji ghamba kubaroko — Ai e yalasiniyeko, Ai na Betel ghanjilughawoghawo. Josuwa va mbowo i roghenava e kiyamuko gougouko iyako.
JOS 8:10 I ghɨviyava — mbe mbaŋambaŋa Josuwa kaero i thuweiru na i kula vathaŋgiya ragagaithɨko wolaghɨye. Amba amalaghɨniye weiyayaŋgiya Isirel lenji randevivako, thɨ viva weŋgiya ragagaithɨko na vethɨ gaithɨ Ai.
JOS 8:11 Mbe thɨ loŋga ghɨdaghɨdaŋa vara ghamba ruko laghɨye e ghembako tɨne na thɨ vakatha lenji kiyamu e ghaiwabuniyeko na gunugu ina Ai na thiye ghanji lughawoghawo.
JOS 8:12 Josuwa vambe i wabwivathava le ragagaithɨ lenji ghanaghanagha paeb tausan (5,000) na thiya kubaro Ai e yalasiniyeko, Ai na Betel e ghanji lughawoghawo.
JOS 8:13 Josuwa i ghatha vakatha le ragagaithɨko gaithɨ kaiwae — wabwi laghɨyeniye va inanji e ghembako ghaiwabuniye na vavanako e yalasiniyeko. Josuwa ghamberegha va mbowo njoghava e lenji kiyamu gougouko iyako, Jorɨdan e malamoniye.
JOS 8:14 Mbaŋa Ai gha kiŋ i thuweŋgiya Isirel lenji ragagaithɨko, mbema ghe na nɨma eŋge weiyaŋgiya le ragagaithɨ thɨ raka raŋgi na ghamwanji i ghembeya Jorɨdan, ŋgora va thɨ gaithɨkaima weinjiyaŋgiya Isirel ragagaithɨ. Ko iyemaeŋge mava i ghareghare ragagaithɨko e ghembako ghereiye ne thɨ gaboŋgi.
JOS 8:15 Josuwa na le ragagaithɨko mbema thɨ kwanɨ eŋge, thɨ ruku na i ghembeya njamnjamɨko thɨ munjeva mbala ghanji rathɨghɨyako thɨŋa kaero methɨ kivwalaŋgi.
JOS 8:16 Gharɨgharɨko wolaghɨye Ai e tɨne, thavala valɨkaiwanji gaithɨ, thɨ raka raŋgi na tembe thɨ raka mbeleŋgiva Josuwa na le ragagaithɨko na i vakatha vama ghanji lughawoghawo laghɨye weya ghembako.
JOS 8:17 Ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye Ai na Betel e tɨnenji kaero thɨ raka raŋgivao na thɨ iteta ghembako. Ghembako ghamba ruruko va i mavura na, ma tembe ragagaithɨ regha inaweva na i rogaithɨten.
JOS 8:18 Amba Giya Loi i dage weya Josuwa iŋa, “U wo len gaithɨna gha kin na maraena i ghembeya Ai; kaero ya worawa ghemba e nɨmanɨna ghare.” Josuwa i vakatha ŋgora Giya Loi va i dagewe,
JOS 8:19 na mbaŋaniye vara Josuwa i vakatha iyako, ragagaithɨma va thiya kubaroma thɨ yondovirɨ, mbema ghenji na nɨmanji eŋge thɨ rakaru na thɨ wo ghembako, na thɨ woŋambu.
JOS 8:20 Ai ragagaithɨ vethɨ gaithɨ matavɨ na maranji i njogha, amba thɨ thuweya mundu i voro e ŋgalɨlɨko. Ma tembe kamwathɨ reghava na valɨkaiwanji thɨ vo reŋawe, kaiwae Isirel ragagaithɨ iya va thɨ rakavo na i ghembeya Jorɨdan njamnjamniyeko, thɨ raka matavɨ amba thɨ gaboŋgi.
JOS 8:21 Mbaŋa Josuwa na le ragagaithɨko va thɨ thuweya munduko thɨ ghareghare lenji valɨragagaithɨma kaero methɨ wo ghembako, thɨ raka matavɨ eŋge kaero thɨ ghene ŋgoruru Ai lenji ragagaithɨko.
JOS 8:22 Isirel lenji ragagaithɨ va inanji e ghembako tɨne thɨ raka na i ghembeŋgiya Ai ragagaithɨ, iya kaiwae kaero inanji vara Isirel ragagaithɨ wabwi theghewo e ghanji lughawoghawo, na ma tembe valɨkaiwaeva Ai le ragagaithɨ regha i vo raŋgi e yawayawaliye. Thɨ gabovaoŋgi na iko.
JOS 8:23 Vambe Ai gha kiŋ ghamberegha eŋge e yawayawaliye. Ragagaithɨko thɨ yalawe na vethɨ vaŋgugiya weya Josuwa.
JOS 8:24 Isirel mbema thɨ gabovaoŋgi vara ghanji rathɨghɨyako Jorɨdan malamoniye e tɨne, ko amba thɨ raka njogha Ai na tembe thɨ gabovaoŋgiva thavala va inanji gheko.
JOS 8:25 Ai gharɨgharɨniye lenji ghanaghanagha tuwel tausan (12,000) ghɨmoghɨmoru na wanakau.
JOS 8:26 Josuwa mava i wonjaniya gaithɨko gha kin, vambe inawe vara e nɨmae ghaghad va thɨ mukuwoŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye va thiya yaku gheko.
JOS 8:27 Ko iyemaeŋge Isirel gharɨgharɨniye va thɨ takoŋgiya thetheghan na the bigibigiva va thɨ mbanɨŋgi mbe thiye kaiwanji. Iyako Giya Loi va i dage weya Josuwa na thɨ vakatha.
JOS 8:28 Josuwa va i woŋambwa Ai. Ghembako mbe ina vara e mukuwo tɨne ghaghad noroke iya ya roriya riuriuniyeke.
JOS 8:29 Josuwa iŋa na thɨ tagavamara Ai gha kiŋ na thɨ wovakwata riwae e umbwa ghaghad yeghɨyeghɨye. Vama ŋgoreiya tauya wovoŋgu, iŋa na ragagaithɨko vethɨ wokiyathu e ghembako ghamba ruru na thɨ variya riwaeko e varɨvarɨ — wabwi laghɨye moli. Varɨvarɨko gha wabwiko vambe i nawe mbaŋa thɨ roriya riuriuke iyake.
JOS 8:30 Mbaŋa vavana e ghereiye Josuwa na Isirel gharɨgharɨniye vethɨ raka voro e Ou Ibol. Mbaŋa vethɨ raka vutha gheko Josuwa i dage weŋgiya ghɨmoghɨmoruko vavana iŋa, “Hu vatada ghamba vowo weya Giya la Loi. Hu vatadɨ ŋgoreiye vavaghare ina Mosese ele Mbaro tɨne. Mosese, Giya Loi le rakakaiwo va iŋa, ghambavowo gha vatavatadɨ ne hu vatadɨ e varɨvarɨ ma thɨ tenɨŋgi na thɨ vanamwe ghadɨdɨnji e aiyan.” Amba thɨ vatada ghamba vowoma. Gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ giya lenji vowo thetheghan mbwanambwanaŋgi weya Giya Loi na thɨ ŋambu vaoŋgi, tembe ŋgoreiyeva thɨ vowoŋa vɨghathɨ vowoniyewe.
JOS 8:32 Gheko, Isirel gharɨgharɨniyeko wolaghɨye e maranji Josuwa i rori valawe Mosese le Mbaroko iyava i rori e varɨvarɨ va i vanamwe ghanji yamoyamo.
JOS 8:33 Isirel gharɨgharɨniye thɨ mevathavatha na thɨ ndeghathɨ e wabwi theghewo, weinjiyaŋgiya lenji randevivaŋgi, rambarombaro, raghathaghatha na bwabwari thiya ndeghathɨ e wabwiko theghewoko tɨnenji, na Dagerawe gha Bogis ina e ghanji lughawoghawo. Wabwi regha iya vaŋga na vaŋga na Dagerawe gha Bogis ina e ghanji lughawoghawo. Wabwi regha ghereinji i ghemba Ou Ibol na regha ghereinji i ghembeya Ou Gerijim. Livai le wabwi e tɨne, ravowovowoko thɨ ndekewa Dagerawe gha Bogis na thɨ ndeghathɨ e lenji ghamba ndeghathɨ vaŋga na vaŋga. Giya Loi le rakakaiwo, Mosese va i dage na thɨ vakatha ŋgoreiye iyako, mbaŋa ne thɨ mena na thɨ wo ghanji dagemwaewo.
JOS 8:34 Josuwa ghalɨŋae laghɨye, i vaona Mbaroko wolaghɨye e gha buk tɨne, iya va i utuŋa dagemwaewoko na gurako ŋgoreiye va thɨ rorinjoŋa Mbaroko e gha buk tɨne.
JOS 8:35 Josuwa i vaonavao mbaroko wolaghɨye Mosese va i rori njoŋa, weŋgiya Isirel gharɨgharɨniyeko wolaghɨye, weŋgiya wanakau, gamagai na bwabwari iyava thiya yaku e tɨnenjiko.
JOS 9:1 Mbaŋa kiŋɨŋgiko wolaghɨye inanji Jorɨdan e yalasiniyeko, thɨ loŋwa Isirel lenji vurɨgheghe utuniye weinjiyaŋgiya Ai na Jeriko — thiye thɨ yakuŋa bobokuluko vwatavwatanji, thiye inanji e bobokuluko rɨgherɨghenji, na thiye thiya roŋgalai Njighɨ Meditareiniyan ghadidiye na tembe ŋgoreiyeva kiŋɨŋgi inanji e ghaiwabuko vewo Lebenon — kiŋɨŋgike thiyake gharɨgharɨ wabwike thiyake lenji kiŋɨŋgi — Hiti, Amori, Kenani, Perisi, Hivi na Jebusi.
JOS 9:2 Kiŋɨŋgike thiyake thɨ wabwi vathavathaŋgi lenji ragagaithɨ na regha na lenji rɨghe regha — nuwanjiya thɨ kivwalaŋgiya Josuwa na Isirel gharɨgharɨniye.
JOS 9:3 Ko iyemaeŋge, mbaŋa Gibiyon gharɨgharɨniye, thiye Hivi, thɨ loŋwe budakai Josuwa va i vakatha weŋgiya Jeriko na Ai,
JOS 9:4 iwaeŋge nuwanjiya thɨ valogha nuwae. Kaero thɨ vakatha ŋgoreiyake: thɨ mbana ghanɨŋga e begibegi teteuye thɨ bigi vala doŋɨki e vwatavwatanji weiye waen varivariye tembe teteuyeva na thɨ ŋgiya valevaleweŋgi.
JOS 9:5 Gharɨgharɨko tembe thɨ njimboŋgiva kwamakwama teteuye na gheghenji ghae teteuye thɨ ŋgiya valevaleweŋgi. Na bred va thɨ mban kaero i vurɨgheghe na i wado.
JOS 9:6 Amba ravarivariyeko thiya wareri thɨ raka weŋgiya Josuwa na Isirel ghɨmoghɨmoruniye inanji e lenji kiyamu Gilgal e tɨne, na vethɨ dage weŋgi thɨŋa, “Wo raka mena e vanautuma bwagabwaga moli. Nuwameiya hu vakatha dagerawe regha weime.”
JOS 9:7 Isirel ghɨmoghɨmoruniye thɨ dage weŋgi thɨŋa, “Buda kaiwae na ne wo vakatha dagerawe e ghemi? Mbwata mbema hu yaku evasiwameke.”
JOS 9:8 Thɨ dage weya Josuwa thɨŋa, “Ghime len rakakaiwo.” Ko iyemaeŋge Josuwa i vaitoŋgi iŋa, “Thavala ghemi na aŋga hu raka mena?”
JOS 9:9 Thɨ gonjoghawe e riuriuke iyake, “Wo raka mena e vanautuma bwagabwaga moli amalana, kaiwae kaero wo loŋwa Giya lemi Loi le vakathana utuniye. Kaerova wo loŋwa bigibigike wolaghɨye va i vakathaŋgi Ijipt e tɨne
JOS 9:10 na budakai va i vakatha weŋgiya Amori lenji kiŋ theghewo Jorɨdan valɨvaŋga i vorovoro — Kiŋ Saihon, Hesbon gha kiŋ na Kiŋ Og, Basan gha kiŋ va i yaku Astarot.
JOS 9:11 Iya kaiwae lama randevivaŋgi na gharɨgharɨko wolaghɨye thiya yaku e vanautumako iyako tɨne thɨ dage weime thɨŋa, ‘Hu mbana ghanɨŋga lemi loŋgaloŋgana kaiwae. Vohu vutha weŋgi na hu utu weimiyaŋgi huŋa, “Ghime lemi rakakaiwo. Hu vakatha dagerawe weime.” ’
JOS 9:12 Wo hu thuwa ghama bredɨke. Mbaŋa mendava wo iteta ghemba na wo mena wo thuweŋga, vamba i dade vara. Ko wo hu thuwe! Kaero i vurɨgheghe na i wado.
JOS 9:13 Mbaŋa va wo guduŋgiya waenɨke varivariye, vambe totogha vara. Ko wo hu thuwe! Kaero thɨ mamaviya. Ghama kwamakwamake na ghegheme ghae kaero thɨ teteuye kaiwae ghɨnaghake molao moli.”
JOS 9:14 Isirel ghɨmoghɨmoruniye vavana thɨ mbana ghanɨŋgama vavana na thɨ ghan, ko iyemaeŋge mava thɨ vaito gha rumwaru weya Giya Loi.
JOS 9:15 Josuwa i vakatha vɨghathɨ gha dagerawe weiyaŋgiya Gibiyon gharɨgharɨniyeko, amba i variye yathuŋgi. Wabwi Isirel ghanjigiyagiya thɨ tholo na thɨ vikiki ghathɨgha dageraweko iyako.
JOS 9:16 Mbaŋa thegheto e ghereiye Isirel thɨ loŋwe vaidi Gibiyon gharɨgharɨniye va thɨ yaroŋgi, ko mbema thɨ yaku vara evasiwanji.
JOS 9:17 Amba Isirel thɨ raka iteta Gilgal na thiya wareri. Mbaŋa thegheto e ghereiye kaero vethɨ raka vutha e ghembaghembako iya gharɨgharɨko va thiya yakuwe. E ghembaghembake thiyake: Gibiyon, Kepira, Biyarot, na Kiriyat Jeyarim.
JOS 9:18 Ko iyemaeŋge Isirel mava thɨ gaboŋgiya gharɨgharɨko thiyako, kaiwae lenji rambarombaroko kaero mendava thɨ tholo Giya Loi Isirel lenji Loi e idae. Isirel wabwiko laghɨye thɨ liya rambarombaroko ghanjiutu lenji vakathako iyako kaiwae.
JOS 9:19 Ko iyemaeŋge thɨ dage weŋgi thɨŋa, “Kaero mendava wo tholo Giya Loi, Isirel lenji Loi e idae. Mbaŋake ma valɨkaiwae ra vakatha vɨrɨ weŋgi.
JOS 9:20 Ra viyathuŋgi kaiwae kaero mendava wo dagarawe weŋgi, kaiwae thoŋgo ra gaboŋgi, Giya Loi le ghatemuru ne i nja weinda.”
JOS 9:21 Thɨ gotubwe thɨŋa, “Hu viyathuŋgi mbe thiya yaku, ko ne thɨ tabo eŋge ndɨghe gha ragethɨŋgi na mbwa gha raguduŋgi, Isirel taulaghɨke kaiwanda.” Iya kaiwae rambarombaroko lenji dagerawe i mboromboro.
JOS 9:22 Josuwa iŋa na thɨ vaŋgu menaŋgiya Gibiyon gharɨgharɨniye weya amalaghɨniye na i vaitoŋgi, iŋa, “Buda kaiwae va hu mena hu kwanɨyaroime, huŋa, hu raka mena e vanautuma bwagabwaga moli, thela i wo mbema hu yaku vara evasiwame.
JOS 9:23 Mbaŋake kaero Loi i guraŋga. Mbaŋake wolaghɨye ne hu gethɨgetha ndɨghe na hu guduguda mbwa Isirel lenji Loi le ŋgolo kaiwae.”
JOS 9:24 Thɨ gonjogha weya Josuwa thɨŋa, “Amalana, mendava wo vakatha iyana, kaiwae kaerova wo loŋwe emunjoru moli, Giya len Loi kaerova i dagera weya le rakakaiwo Mosese, ne i gabovaoŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye na i wogiya thelauke laghɨye e ghemi. Va wo rerenuwaŋa laghɨye moli yawalɨme kaiwae, wo mararu iya kaiwae va wo vakatha iyana.
JOS 9:25 Kaero iname e nɨman ghare mbaŋake. U vakatha weime the bigi u renuwaŋa i rumwaru e ghen.”
JOS 9:26 Iya kaiwae Josuwa i dage tenɨŋgiya Isirel gharɨgharɨniye na thava thɨ gaboŋgi.
JOS 9:27 E mbaŋako vara iyako Josuwa i vakatha Gibiyon gharɨgharɨniye thɨ tabo rakakaiwobwaga. Thɨ gethɨgetha ndɨghe na thɨ guduguda mbwa wabwi Isirel kaiwanji na Giya Loi le ŋgolo, ghamba vowoko kaiwae ŋgoreiye Giya Loi i tuthi ne vethɨ kururuwe. Mbe thɨ vakavakatha vara iyake ghaghad noroke.
JOS 10:1 Mbaŋa Adoni-Sedek i loŋwe vaidi Josuwa kaero mendava i wo Ai na i mukuwo na i tagavamare gha kiŋ, ŋgoreiya va i vakatha weya Jeriko na gha kiŋ. Na tembe i loŋweva Gibiyon gharɨgharɨniye thɨ vakatha dagerawe na thɨ vanevane weinjiyaŋgi na thiya yaku e tɨnenji.
JOS 10:2 Iwaeŋge amalaghɨniye na le gharɨgharɨ Jerusalem e tɨne gharenji iyo laghɨye moli kaiwae Gibiyon iye ghemba laghɨye na i kivwalaŋgi ghembaghemba va inanji gheko, na vambe i laghɨye kivwalava Ai, na gha ragagaithɨko va thɨ thovuyeŋa gaithɨ.
JOS 10:3 Kaero Adoni-Sedek i variye totoke iyake weŋgiya Kiŋ Hoham Hebron gha kiŋ, Kiŋ Piram Jamut gha kiŋ, Kiŋ Japiya Lakis gha kiŋ, na Kiŋ Debi Eglon gha kiŋ,
JOS 10:4 iŋa, “Hu raka mena hu thalavuŋgo na vara gaithɨ Gibiyon, kaiwae gharɨgharɨ e ghembako iyako kaero mendava thɨ vakatha vanevane yakuyakuniye weinjiyaŋgi Josuwa na Isirel gharɨgharɨniye.”
JOS 10:5 Amba Amori gha kiŋɨŋgi theghelimake thiyake: Jerusalem gha kiŋ, Hebron gha kiŋ, Jamut gha kiŋ, Lakis gha kiŋ, na Eglon gha kiŋ, lenji ragagaithɨko thɨ wabwi na regha na vethɨ raka vaghɨliya Gibiyon na thɨ gaithɨ weinjiyaŋgi.
JOS 10:6 Iyako kaiwae Gibiyon gharɨgharɨniye thɨ variye toto i wawe Josuwa e lenji kiyamuko Gilgal e tɨne. Totoko iŋa, “Amalana, kaiwae kaero wo tabona lemi rakakaiwo, mbaŋake nuwameiya u thalavuime, na thava hu viyathuime. Amori lenji kiŋɨŋgi, e vanautumako iya bobokuluko lemoyowe, kaero menda thɨ wabwi na regha na thɨ raka mena thɨ gaithɨ weime.”
JOS 10:7 Kaero Josuwa na le ragagaithɨko wolaghɨye, na le ragagaithɨ thovuthovuye, thiya wareri Gilgal na thɨ raka voro gheko.
JOS 10:8 Giya Loi i dagewe Josuwa, iŋa, “Thava u mararuŋgi. Kaero ya takoraweŋgi e nɨman ghare. Ma tembe reghava valɨkaiwae ne i gaithɨ njogha e ghen.”
JOS 10:9 Gougouko iyako Josuwa na le ragagaithɨ thɨ rakari Gilgal na vethɨ raka vutha Gibiyon. Kaiwae Amori lenji ragagaithɨko mava e lenji ghareghare mun, gharenji va iyo mbaŋa Isirel thɨ raka vutha na thɨ gaithɨ weŋgi.
JOS 10:10 Giya Loi i vakathaŋgi Amori thɨ gharelaghɨlaghɨ laghɨye mbaŋa thɨ thuweŋgi Isirel ragagaithɨko thɨ gaithɨ weŋgi. Isirel ragagaithɨko thɨ gaboŋgi vavana Gibiyon ele valɨvaŋga na thɨ mbeleŋgi thɨ raka njoŋa ou Bet Horon ghadidiye na mbe thɨ mbelekikiŋgi vara e yaghalako na vethɨ ghad Ajeka na Makeda.
JOS 10:11 Mbaŋa va e lenji voko tɨne weŋgi Isirel ragagaithɨ na thɨ raka njoŋa ouko ghadidiye, amba Giya Loi i birinjoŋa varɨvarɨ laghɨlaghɨye thiya dobu nja e buruburu na thɨ gaboŋgi ghaghad thɨ rakavutha Ajeka. Varɨvarɨko va thɨ gaboŋgi gharɨgharɨ lemoyo moli, i kivwala Isirel ragagaithɨ va thɨ gaboŋgi.
JOS 10:12 Va e mbaŋako vara iya Giya Loi i vakathaŋgi Isirel na thɨ kivwalaŋgi Amori gharɨgharɨniye, Isirel e maranji amba Josuwa i naŋgo weya Giya Loi, iŋa, “Varaena, mbe u ndeghathɨ vara Gibiyon e vwataena; Manjalana, tembe u ndeghathɨva e Malamo Aijalon vwata.”
JOS 10:13 Iya kaiwae varaeko i ndeghathɨ na manjalako tembe i ndeghathɨva, ghaghad Isirel thɨ kivwalaŋgi raghanjithɨghɨyako. Utuutuke thiyake thɨ rorinjogha e Buk idae Jasa. Varaeko va i ndeghathɨ yamoe moli e buruburuko, na mava veronja vorivori, ŋgoreiya mbaŋa regha le molamolao.
JOS 10:14 Va i vivako, noroke na i ghaoko ma tembe mbaŋa regha ŋgoreiyeva iyako, mbaŋa Giya Loi i thombeya mbema lolo eŋge le naŋgo ŋgora iyako. Kaiwae Giya Loi vambe weiyaŋgi vara Isirel na thɨ gaithɨ.
JOS 10:15 Iyake e ghereiye amba Josuwa weiyaŋgi Isirel thɨ raka njogha e lenji kiyamu Gilgal e tɨne.
JOS 10:16 Iyemaeŋge, Amori lenji kiŋ theghelima va thɨ raka vo na vethiya kubaro e maŋgavarɨ Makeda e tɨne.
JOS 10:17 Mbaŋa Josuwa i loŋwe vaidi kiŋɨke theghelima thɨ kubaro e maŋgavarɨ na kaero methɨ vaidiŋgi,
JOS 10:18 amba iŋa, “Hu vabulale voreŋa varɨvarɨ laghɨlaghɨye vavana e maŋgavarɨna ghae, na hu vaŋguraweŋgi ragatɨgatɨ vavanawe.
JOS 10:19 Ko iyemaeŋge mbe hu mbelekikiŋgi vara iya ghami rathɨghɨyana vavana. Thava hu viyathuŋgi na vethiya vo ru e ghambaghambanji tɨnenji.”
JOS 10:20 Othembe Josuwa na Isirel ragagaithɨ thɨ gaboŋgi ghanjiune laghɨyeniye, ko iyemaeŋge vaona lolo va vethiya vo ru e ghambaghambanji ghanji gana tɨnenji na ma valɨkaiwanji thɨ gaboŋgi.
JOS 10:21 Ragagaithɨko wolaghɨye thɨ raka njoghawe Josuwa, ma regha mun i vaidi vuyowo e kiyamuko, Makeda e tɨne. Ma tembe lolo reghava ghalɨŋae i ruuruu Isirel gharɨgharɨniye weŋgi.
JOS 10:22 Amba Josuwa iŋa, “Hu mwanathewo maŋgavarɨna ghae, na hu vaŋgu menaŋgi kiŋɨna theghelima weŋgo.”
JOS 10:23 Kaero thɨ vaŋguwaŋgi kiŋɨko theghelima weya Josuwa — Jerusalem gha kiŋ, Hebron gha kiŋ, Jamut gha kiŋ, Lakis gha kiŋ, na Eglon gha kiŋ.
JOS 10:24 Mbaŋa vethɨ vaŋgugiyaŋgi weya Josuwa, amba i kula vathaŋgi Isirel ghɨmoghɨmoruniyeko wolaghɨye, na i dage weŋgi ragagaithɨko lenji randevivaŋgi, iŋa, “Hu raka mena gheke na hu vuruvala e kiŋɨŋgike thiyake numonumonji.” Amba thɨ raka raŋgi na thɨ vuruvala e numonumonji.
JOS 10:25 Josuwa i dage weŋgi iŋa, “Thava hu mararu na hu gharelaghɨlaghɨ. Hu vurɨgheghe eŋge na weimi lemi gharematuwo. Kaiwae Giya Loi ne i vakatha ŋgora iyake weŋgi ghami rathɨghɨyake wolaghɨye iya mo hu gaithɨko weimiyaŋgi.”
JOS 10:26 Kaero Josuwa iŋa na thɨ gaboŋgi kiŋɨko na thɨ bigi kithoŋgi e umbwaumbwa umbolima, na mbe thɨ kwatekwate vara gheko ghaghad yeghɨyeghɨye moli.
JOS 10:27 Varae ve ronja amba Josuwa i dage weŋgi na thɨ biginjoŋa riwanjiko e umbwaumbwako na vethɨ biriyathuŋgi e maŋgavarɨma va thiya kubaromawe. E maŋgavarɨko ghae thɨ bigirawe varɨvarɨ laghɨlaghɨyewe, na mbe inanjiwe e mbaŋake iyake.
JOS 10:28 E mbaŋako iyako Josuwa i wo ghemba Makeda na gha kiŋ. I gabovaoŋgi gharɨgharɨniyeko wolaghɨye na ma tembe reghava e yawayawaliye. Va i vakathawe Makeda gha kiŋ ŋgora va i vakathawe Jeriko gha kiŋ.
JOS 10:29 Iyako e ghereiye, amba Josuwa na le ragagaithɨ thɨ raka na mbowo vethɨ gaithɨva Libɨna.
JOS 10:30 Giya Loi vamba i wogiyava ghembako iyako weŋgi Isirel. Ghembako gharɨgharɨniye wolaghɨye va thɨ gabovaoŋgi, ma tembe reghava e yawayawaliye. Na va thɨ vakathawe gha kiŋɨko ŋgoreiye va thɨ vakathawe Jeriko gha kiŋ.
JOS 10:31 Iyake e ghereiye, Josuwa na le ragagaithɨ thɨ raka itete Libɨna na thɨ raka Lakis. Thɨ raka vaghɨliya ghembako iyako amba thɨ gaithɨwe.
JOS 10:32 Mbaŋa theghewoniye e tɨne, Giya Loi i wora ghemba Lakis, Isirel e nɨmanji ghare. Gharɨgharɨko wolaghɨye e ghembako tɨne thɨ gabovaoŋgi ŋgora va thɨ vakatha weŋgi Libɨna gharɨgharɨniye.
JOS 10:33 Iyemaeŋge Horam, Geja gha kiŋ i voroma na i munjeva i thalavuŋgi Lakis, ko iyemaeŋge Josuwa i kivwalaŋgi weiyaŋgi le ragagaithɨ — i gabovaoŋgi na ma tembe reghava e yawayawaliye.
JOS 10:34 Josuwa na le ragagaithɨ thɨ raka itete Lakis na vethɨ gaithɨ Eglon. Thɨ raka vutha thɨ ndevaghɨliya na thɨ gaithɨ weinjiyaŋgi.
JOS 10:35 Va e mbaŋako iyako thɨ kivwalaŋgi na thɨ gabovaoŋgi gharɨgharɨniyeko wolaghɨye, ŋgora va thɨ vakatha weŋgi ghemba Lakis.
JOS 10:36 Josuwa na le ragagaithɨ thɨ raka itete Eglon na thɨ raka voro e bobokuluŋgi na vethɨ raka vutha Hebron, amba thɨ gaithɨ gheko
JOS 10:37 na thɨ kivwalaŋgi. Thɨ unɨghɨ gha kiŋ na gharɨgharɨko wolaghɨye e ghembako iyako, tembe ŋgoreiyeva ghembaghemba nanasiye evasiwanji. Ma tembe thɨ iteteva lolo regha e yawayawaliye. Thɨ vakatha ŋgora methɨ vakatha Eglon e tɨne.
JOS 10:38 Josuwa na le ragagaithɨ thɨ raka vaghɨle na thɨ gaithɨ weŋgi Debi,
JOS 10:39 thɨ kivwalaŋgi weiye gha kiŋ na ghembaghemba nanasiye evasiwaeva. Thɨ gabovaoŋgi gharɨgharɨniyeko wolaghɨye. Josuwa va i vakathawe Debi na gha kiŋ ŋgora va i vakatha weŋgi Hebron na Lakis ghanji kiŋɨŋgi.
JOS 10:40 Kenani yaghalaniye, valɨvaŋgako laghɨye iyako, Josuwa na le ragagaithɨ kaero thɨ wo. Thɨ kivwalaŋgi kiŋɨko iya thɨ mbaroŋaŋgi ghembaghemba e bobokuluko vanautumaniye: vuruvuru vwatavwatae e yaghalako, bobokulu malamoniyeŋgi, e yalasiko, na bobokuluko ghadighadidiji valɨvaŋga e boimako. Josuwa i viva weŋgi le ragagaithɨko Kades Baniya e tɨne e yaghalako, ghaghad Gaja e njighɨ ghadidiye. Va i viva weŋgi Gosen ele valɨvaŋga na ve wo Gibiyon e ghaiwabuko.
JOS 10:42 Josuwa va i kivwalaŋgi kiŋɨŋgiko na lenji ghamba mbaroko e mbaŋako iyako. Va valɨkaiwae i vakatha iyako kaiwae Giya Loi, Isirel lenji Loi, va i gaithɨ le gharɨgharɨko kaiwanji.
JOS 10:43 Iyako e ghereiye amba Josuwa na le ragagaithɨko thɨ raka njogha e lenji kiyamu Gilgal e tɨne.
JOS 11:1 Mbaŋa Isirel lenji vurɨgheghe e gaithɨko totoniye ve vuthawe Kiŋ Jabim, Heijo e tɨne, iwaeŋge i variye utu i wawe Kiŋ Jobab, Madon e tɨne, na tembe i wa weŋgiva kiŋ inanji Simiron na Akɨsap,
JOS 11:2 na kiŋ vavanava inanji e bobokulu vanautumaniye, e ghaiwabuko, na i wa Jorɨdan e malamoniye, Galili e yaghalaniyeko e ououko rɨgherɨghenji, na e ghembaghemba thɨ roŋgalai e njighɨ ghadidiye Dor ghadidiye.
JOS 11:3 Tembe i variyeva utu i wa weŋgi Kenani gharɨgharɨniye inanji Jorɨdan valɨvaŋga na valɨvaŋga, weiŋgiya Amori, Hiti Perisi, Jebusi inanji e bobokulu vanautumaniye, na tembe i wa weŋgiva Hivi inanji thiya yaku e Ou Hemon rɨghe Mijɨpa ele valɨvaŋga.
JOS 11:4 Thɨ raka mena weinjiyaŋgi lenji ragagaithɨ lemoyo moli lenji ghanaghanagha ŋgoreiya kerakerako e njighɨko ghadidiye. Vavana va thɨ rakatha e waŋga momodɨŋgi na vavana thiya loŋga.
JOS 11:5 Kiŋɨŋgike thiyake thɨ wabwi vatha lenji ragagaithɨko wolaghɨye na regha na thɨ kiyamu e mbwa idae Merom, amba thɨ gaithɨ weinjiyaŋgi Isirel.
JOS 11:6 Giya Loi i dagewe Josuwa iŋa, “Thava u mararuŋgi, kaiwae ne ŋgora vara iyake evole, Ghino Giya Loi ne ya gabovaoŋgi. Len ragaithɨ ne thɨ vakathaŋgi lenji hosɨŋgi thiya kuvokuvo na thɨ ŋambuŋgi lenji waŋga momodɨna wolaghɨye.”
JOS 11:7 Kaero Josuwa na le ragagaithɨko wolaghɨye thɨ raka vethɨ vathin gharenji na thɨ gaithɨ weinjiyaŋgi e mbwa Merom.
JOS 11:8 Giya Loi i vakatha Isirel na thɨ kivwalaŋgi e gaithɨko. Thɨ rakambeleŋgi e ghaiwabuko ghaghad Misrepot Maim na Saidon, na i vorowoko e boimako ve wo gunugu idae Mijɨpa. Gaithɨko vambe i mbele vara na ghanji rathɨyako na ko ma tembe reghava e yawayawaliye.
JOS 11:9 Josuwa i vakatha weŋgi budakai Giya Loi va le utumawe: i vakathaŋgiya lenji hosɨko thiya kuvokuvo na i ŋambuŋgiya lenji waŋga momodɨko wolaghɨye.
JOS 11:10 Va e mbaŋako iyako Heijo gha kiŋɨko i mbaroŋa ghamba rothanavuko thiyako e vanautumako iyako. Vama thɨ gaithɨvao e ghembaghembako thiyako amba Josuwa na le ragagaithɨ thɨ raka na vethɨ gaithɨ Heijo. Thɨ wo ghembako iyako, thɨ unɨgha gha kiŋɨko na
JOS 11:11 thɨ gabovaoŋgiya gharɨgharɨniyeko wolaghɨye, na thɨ woŋambu ghembako.
JOS 11:12 Josuwa i mbanɨvaoŋgiya ghembaghembako thiyako na gha kiŋɨŋgiko na i gabovaoŋgiya gharɨgharɨniyeko wolaghɨye, ŋgoreiya Giya Loi le rakakaiwo Mosese va le utuutuwe.
JOS 11:13 Iyemaeŋge Isirel mava thɨ ŋambuŋgiya ŋgoloŋgolo va thɨ vatadɨŋgi ŋgorava nja ghambae, ko mbe Heijo eŋge Josuwa va i woŋambu.
JOS 11:14 Isirel gharɨgharɨniye va thɨ bigiŋgiya bigibigi thovuthovuye e ghembaghembako iyako tɨnenji na thetheghan ŋgora sip, burumwaka na gout, mbe thiye kaiwanji. Ko iyemaeŋge gharɨgharɨniyeko wolaghɨye va thɨ gabovaoŋgi, ma tembe reghava e yawayawaliye thɨ itete.
JOS 11:15 Budakai Giya Loi va i utu giya weya le rakakaiwo Mosese, Mosese te vambe i utu valaweva Josuwa na i vakatha ŋgoreiye. Josuwa va i ghambu na i vamboromboro Giya Loi le renuwaŋa. Va i vakatha bigibigiko wolaghɨye Mosese va i utu giyawe.
JOS 11:16 Josuwa va i wo thelauko laghɨye iyako, ghamba mbaroŋgike thiyake: vanautuma e bobokuluŋgi na e ouou rɨgherɨghenji, valɨvaŋga ghaiwabuko na yaghalako, Gosen le valɨvaŋgako laghɨye na vanautuma e vuruvuru vwatavwatae e yaghalako na tembe ŋgoreiyeva Jorɨdan malamoniye.
JOS 11:17 Vanautumako iya ve wo ou Halak valɨvaŋga e yaghalako Idom ghadidiye, ve wo Baalgad e ghaiwabuko, Lebenon e malamoniye Ou Hemon e yaghalaniyeko.
JOS 11:18 Josuwa i gaithɨ weiyaŋgiya kiŋɨŋgiko e vanautumako mbaŋa molao na i gabovaoŋgi.
JOS 11:19 Mbe Gibiyon gharɨgharɨniye eŋge vara thɨ vakatha malɨlɨ yakuyakuniye gha dagerawe weinjiyaŋgiya Isirel gharɨgharɨniye. E ghembako iyako Hivi vavana inanjiwe. Ko ghembaghembako wolaghɨye va thɨ gaithɨwe na thɨ gabovaoŋgi.
JOS 11:20 Iya vanautumake thiyake Giya Loi va i vakatha thɨ ghatemuru laghɨye na mbe thɨ gaithɨ vurɨgheghe vara weinjiyaŋgiya Isirel ghaghadi Isirel thɨ kivwalaŋgi na thɨ gabovaoŋgi ma weinji mun lenji gharevɨrɨ kaiwanji. Va thɨ vakatha ŋgoreiye Giya Loi le dagerawe weya Mosese.
JOS 11:21 Josuwa vambe i mukuwoŋgiva wabwi vurɨvurɨghegheniye regha idanji Anak. Wabwike iyake va thiya yaku e ghembaghembake thiyake — Hebron, Debi, Anab na tembe ŋgoreiyeva vavana va inanji e ououko, e vanautuma Juda na Isirel tɨnenji. Josuwa va i mukuwoŋgi na ghambaghambanjiko tembe ŋgoreiyeva.
JOS 11:22 Ma tembe Anak reghava i yakuyaku e vanautumako iyako tɨne, vambe gheviyeŋge inanji thiya yaku Gaja, Gat na Asɨdod.
JOS 11:23 Josuwa i wo vanautumako laghɨye iyako, ŋgoreiye Giya Loi va le utuutu weya Mosese, ne i wogiya weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye ghambanji. Amba i tagaviyaviya thelauko na vuvura iya, uu regha iya e tɨnenjiko kaiwanji. E mbaŋako iyako amba gharɨgharɨko thɨ towo e gaithɨ.
JOS 12:1 Isirel gharɨgharɨniye kaerova thɨ gaithɨ na thɨ kivwalaŋgiya gharɨgharɨ thiya yaku Jorɨdan valɨvaŋga e boimako, ve wo Anoni gunuguniye na i mena Jorɨdan gunuguniye na i wa e ghaiwabuko ve wo Ou Hemon. E valɨvaŋgako iyako va thɨ kivwalaŋgiya kiŋ theghewo.
JOS 12:2 Kiŋɨko regha idae Saihon, amalaghɨniye va i yaku Hesbon na i mbaroŋaŋgiya Amori gharɨgharɨniye. Le ghambambaro i ri Aroerɨ, ghembake iyake ina Anoni gunuguniye gha teghala, na i ri e gunuguko yamwae na vewo Walaghɨta Jabok, Amon ghanji teghala, iyako Giliyad lenji thelau valɨmboro.
JOS 12:3 Le ghamba mbaroko ghaghad Walaghɨta Jorɨdan gunuguniye valɨvaŋga e boimako, i ri Njighɨ Galili e yaghalako na i wa Njighɨ Maremareniye. Tembe i mbaroŋava thelauko iya Njighɨ Maremareniye e boimako, iri Bet Jesimot, e yaghalaniyeko, na ve wo Ou Pisga rɨghe.
JOS 12:4 Mosese na Isirel gharɨgharɨniye vambe, thɨ kivwalava Basan lenji kiŋ — idae Kiŋ Og. Iye va kiŋ vurɨvurɨghegheniye na moumouniye wabwi Repa e tɨnenji. Va i mbaro weŋgiya Astarot na Edrei.
JOS 12:5 Kiŋɨke iyake va i mbaroŋa valɨvaŋga ghaiwabuko ve wo Ou Hemon e boimako na ve wo ghemba idae Saleka. Va i mbaroŋa Basan le valɨvaŋgako laghɨye na ve wo valɨvaŋga e boimako — Gesu na Maka e lenji valɨvaŋga. Le ghamba mbaroko mboro tembe ve wova Giliyad valɨvaŋga e yaghalako ghaghad Kiŋ Saihon — Hesbon lenji kiŋ gha ghadɨko.
JOS 12:6 Kiŋɨke theghewoke thiyake Mosese na Isirel gharɨgharɨniye va thɨ kivwalaŋgi. Mosese, Giya Loi le rakakaiwo va i wogiya kiŋɨko lenji ghamba mbaroŋgiko weŋgiya wabwike thiyake: Rubin le wabwi, Gad le wabwi na Manase le wabwi vaŋgothiye valɨvaŋga, na i tabo lenji ghamba yaku.
JOS 12:7 Josuwa na Isirel gharɨgharɨniye thɨ kivwalaŋgiya kiŋɨko wolaghɨye inanji e ghamba mbaroŋgi Jorɨdan e yalasiniyeko. Thɨ kivwalaŋgiya kiŋɨŋgiko iri e ghemba idae Balgad, Lebenon e gunuguniye, ghaghad Ou Halak e yaghalako Idom le ghamba mbaro ghadidiye. Josuwa i tagaviyaviya thelauko iyako na i vatomwe weŋgi — vuvura iya uu regha.
JOS 12:8 Iya thelauko Josuwa va i tagaviyaviya na i vatomweko weŋgi Isirel, tembe i wova vanautumako bobokuluniye, e bobokuluko rɨgherɨghenji valɨvaŋga e yalasiniyeko, Jorɨdan bobokuluniye na bobokulu rɨgherɨghenji, na valɨvaŋga e boimako, na vuruvuru vwatavwatae e yaghalako. Iya valɨvaŋgako thiyako gharɨgharɨ wabwike thiyake va thiya yakuwe: wabwi Hiti, Amori, Kenani, Perisi, Hivi, na Jebusi.
JOS 12:9 Isirel gharɨgharɨniye thɨ kivwalaŋgiya kiŋɨke e ghembaghembake thiyake: Jeriko gha kiŋ Ai gha kiŋ (ina Betel ghadidiye)
JOS 12:10 Jerusalem gha kiŋ Hebron gha kiŋ
JOS 12:11 Jamut gha kiŋ Lakis gha kiŋ
JOS 12:12 Eglon gha kiŋ Geja gha kiŋ
JOS 12:13 Debi gha kiŋ Geda gha kiŋ
JOS 12:14 Homa gha kiŋ Arad gha kiŋ
JOS 12:15 Libɨna gha kiŋ Adulam gha kiŋ
JOS 12:16 Makeda gha kiŋ Betel gha kiŋ
JOS 12:17 Tapua gha kiŋ Hepa gha kiŋ
JOS 12:18 Apek gha kiŋ Lasaron gha kiŋ
JOS 12:19 Madon gha kiŋ Hajo gha kiŋ
JOS 12:20 Simiron Meron gha kiŋ Akɨsap gha kiŋ
JOS 12:21 Tanak gha kiŋ Megido gha kiŋ
JOS 12:22 Kades gha kiŋ Jokneyam ina Kamel gha kiŋ
JOS 12:23 Dor gha kiŋ (ina Napot Dor) Goyim gha kiŋ ina Gilgal
JOS 12:24 Tija gha kiŋ. Lenji ghanaghanagha theto na regha (31).
JOS 13:1 E mbaŋako iyako Josuwa kaero i amalaghɨsarɨ moli. Amba Giya Loi i dagewe, iŋa, “Kaero u amalaghɨsarɨ moli, ko iyemaeŋge thelau laghɨye mbe inawe ma mba hu wo.
JOS 13:2 “Valɨvaŋgake thiyake amba ma hu wo: Pilistiya le ghamba mbaroko laghɨye na Gesu le ghamba mbaroŋgi,
JOS 13:3 iri e Walaghɨta Saihorɨ Ijipt valɨvaŋga e boimako, i wa e ghaiwabuko na ve wo Ekron gha teghala, iye Kenan le ghamba mbaro. Pilistiya gha kiŋɨke theghelima thiya yaku e ghembaghembake thiyake: Gaja, Asɨdod, Eskelon, Gat na Ekron, na vavanava iyaŋgaiye Avi lenji ghamba mbaro.
JOS 13:4 Valɨvaŋga e yaghalako, Kenani lenji valɨvaŋgako laghɨye, iri Mera, Saidon lenji valɨvaŋgako ve wo Apek, Amori ghanji teghala.
JOS 13:5 Gebal lenji valɨvaŋgako laghɨye; Lebenon laghɨyeko valɨvaŋga e boimako, iri Baalgad Ou Hemon raberabe na ve wo Lebo Hamat.
JOS 13:6 “Tembe ŋgoreiyeva Saidon gharɨgharɨniye lenji ghamba mbaroko laghɨye, iya thiya yaku e bobokuluko vanautumaniye, Lebenon Ououniye na Misrepot Maim e ghanji lughawoghawo. Ghino ne ya vagege raŋgiyaŋgi gharɨgharɨke thiyake na Isirel gharɨgharɨniye thɨ raka ru e ghamba mbaroko thiyako. U renuwaŋakiki na u tagaviyaviya thelauke iyake na u giya weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye na lenji ghamba yakuyaku ŋgora va ya utuma e ghen.
JOS 13:7 Koino! Mbaŋake u tagaviyaviya thelauke na u giya weŋgiya uu theghesiwona na Manase gha uu vaŋgothiye.”
JOS 13:8 Uu Manase vaŋgothiye, uu Rubin na uu Gad kaerova thɨ wo lenji ghamba yakuyaku. Mosese, iye Giya Loi le rakakaiwo, va i wogiya weŋgi Jorɨdan valɨvaŋga e boimako.
JOS 13:9 Lenji ghamba yakuyakuko ve wo Aroerɨ, Anoni gunuguniye le ghambaghadɨ na ghemba ina e gunuguko iyako gha lughawoghawo na malamoko laghɨye iri Medeba na ve wo Dibon.
JOS 13:10 I wa ve wo vara Amon le valɨvaŋga ghaghadi, na i mbanɨvao ghembaghemba Kiŋ Saihon va i mbaroŋaŋgi, iye Amori lenji kiŋ mbaŋa va i yaku Hesbon e tɨne na i mbarowe.
JOS 13:11 Vambe i wova Giliyad, Gesu na Maka lenji valɨvaŋga. Ou Hemon le valɨvaŋgako laghɨye na Basan le valɨvaŋgako laghɨye ghaghadi Saleka.
JOS 13:12 Na tembe ve wova Kiŋ Og le ghamba mbaroko laghɨye, iye wabwi Repa moumouniye na va i mbaro Astarot na Edrei e tɨnenji. Mosese va i kivwalaŋgiya gharɨgharɨke thiyake na i vagege raŋgiyaŋgi.
JOS 13:13 Ko iyemaeŋge Isirel gharɨgharɨniye mava thɨ vagege raŋgiyaŋgiya Gesu na Maka gharɨgharɨniye; thiye mbe inanji Isirel e tɨnenji noroke.
JOS 13:14 Ko iyemaeŋge Mosese mava i wogiya thelau regha weŋgiya Livai le wabwi. Ŋgoreiya Giya Loi va le utuutu weya Mosese, thiye lenji yakuyaku kaiwae va i mena weŋgiya gharɨgharɨ lenji vowo mbaŋa thɨ bigirawe na thɨ ŋambu na i vorowe Giya Isirel lenji Loi.
JOS 13:15 Mosese va i giya ghamba yakuyakuke iyake weŋgiya uu na uu, uu Rubin e tɨne:
JOS 13:16 Lenji ghamba yakuyakuko va ve wo Aroerɨ, Anoni Gunuguniye gha teghala, na ghemba reghava ina e gunuguko gha lughawoghawo, na tembe ve wova malomaloŋako laghɨye i vaghɨliya Medeba.
JOS 13:17 Hesbon tembe i ruva weiyaŋgiya ghembaghembako wolaghɨye e malamoko: Dibon, Bamot Baal, Bet Baalmiyon,
JOS 13:18 Jahas, Kedemot, Mepat,
JOS 13:19 Kiriyataim, Sibma, Jeret Saha ina e bobokulu regha, e gunuguko tɨne,
JOS 13:20 Betɨpeo, Ou Pisga maloŋaloŋaniyeŋgi, na Bet Jesimot.
JOS 13:21 I wo ghembaghembako wolaghɨye e malamoko na Amori lenji kiŋ, Saihon le ghamba mbaroko laghɨye, iye va i mbaro Hesbon e tɨne. Mosese va i kivwala, tembe ŋgoreiyeva Midiya gha rambarombaroke wolaghɨye thiyeke: Evi, Rekem, Ju, Hu, na Reba. Thiyeke iyake va thɨ mbaroŋa valɨvaŋgako iyako Kiŋ Saihon kaiwae.
JOS 13:22 Weiyaŋgiya gharɨgharɨke thiyake, Balaam Beor nariye iye manɨyeto, Isirel gharɨgharɨniye vambe thɨ unɨghɨva.
JOS 13:23 Jorɨdan yalasiniyeko i tabo na uu Rubin lenji ghamba yakuyaku na ghanji teghala. Ghembaghemba nanasiye na laghɨlaghɨye va thɨ giya weŋgiya Rubin le wabwi, uu na uu lenji ghamba yakuyaku.
JOS 13:24 Mosese va i giya ghamba yakuyakuke iyake weŋgiya wabwi na wabwi, uu Gad e tɨne:
JOS 13:25 Lenji ghamba yakuyakuko, Jaje na ghembaghembako laghɨlaghɨye wolaghɨye Giliyad e tɨne, na Amon lenji thelau vaŋgothiye na ve wo Aroerɨ, Raba boimaniyeko.
JOS 13:26 Lenji ghamba yakuyaku iri Hesbon ve wo Ramat Mijɨpa na Betonim, iri Mahanaim na ve wo Deba gha ghadɨko.
JOS 13:27 Jorɨdan Malamoniye e tɨne i wo Bet Haram, Bet Nimra, Sukot na Japon, Kiŋ Saihon le ghamba mbaro va i yaku Hesbon. Walaghɨtae Jorɨdan e yalasiniyeko iye ghanji teghala, na e ghaiwabuko ve wo Njighɨ Galili.
JOS 13:28 Ghembaghemba laghɨlaghɨye na nanasiyeke thiyake va thɨ giya weŋgiya wabwi na wabwi, uu Gad e tɨne na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 13:29 Mosese va i wogiya thelauko iyako valɨvaŋga weŋgiya wabwi na wabwi, uu Manase vaŋgothiye na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 13:30 Thelauko iyako iri Mahanaim na i wo e ghaiwabuko. I wo Basan laghɨyeko na tembe ŋgoreiyeva ghembaghemba nanasiye ghembaewona, iyava mbaŋa regha Jai i kivwalaŋgi na i wo valɨvaŋgako iyako. Va mbaŋa regha Kiŋ Og, Basan e tɨne i mbaroŋa iya valɨvaŋgako iyako.
JOS 13:31 Va i wo Giliyad vaŋgothiye regha na tembe ŋgoreiyeva Astarot na Edrei. Ghembaghembake thiyake Kiŋ Og va i yaku Basan le ghamba mbaroko ghembaghembaniye laghɨlaghɨye. Iya valɨvaŋgako iyako va i wogiya weya uu Maki, iye Manase nariye.
JOS 13:32 Mosese va i giya thelauko iyako ŋgoreiye varako Jeriko na Jorɨdan valɨvaŋga i vorovoro mbaŋa va ina Mowab e malamoniye.
JOS 13:33 Ko iyemaeŋge Mosese mava i wogiya mun thelau regha weŋgiya Livai le wabwi. Va iŋa, lenji yakuyaku kaiwae ne i mena weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye mbaŋa ne thɨ vakatha vowo weya Giya Loi.
JOS 14:1 Iyake i govambwara va ŋgoroŋga na thɨ giya Kenan thelauniyeko — Jorɨdan yalasiniyeko thɨ wogiya weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye. Eliyesa iye ravowovowo, Josuwa Nan nariye na Isirel uu theyaworo na theghewo lenji randevivaŋgi, thɨ giya thelauko weŋgi Isirel gharɨgharɨniye.
JOS 14:2 Mbaŋa va thɨ giya ghamba yakuyaku weŋgi wabwi na wabwi, uu theghesiwo na uu Manase vaŋgothiye weŋgi, va thɨ duda varɨ na varɨko le govambwara thɨ vakatha ŋgoreiye, ŋgora Giya Loi vama i utu giyawe Mosese.
JOS 14:3 Mosese kaerova i giya ghamba yakuyaku weŋgi uu theghewo na uu reghava vaŋgothiye, Jorɨdan valɨvaŋga e boimako. (Josep orumburumbuye va uu theghewo: Manase na Ipɨreim.) Iyemaeŋge, Mosese mava i wogiya ghamba yakuyaku regha weŋgi uu Livai e valɨvaŋgako iyako. Ko vambe i vatomwe eŋge thiya yaku e ghembaghemba laghɨlaghɨye na umauma inanjiwe lenji thetheghanɨko lenji ghamba ghan nana.
JOS 14:5 Isirel gharɨgharɨniye va thɨ giya lenji thelauko e valɨvaŋgako iyako ŋgoreiye vara iyako, ŋgora Giya Loi vama i utu giya weya Mosese.
JOS 14:6 Mbaŋa regha gharɨgharɨ vavana Juda e gha uu tɨne thɨ raka menawe Josuwa mbaŋa vamba inanji Gilgal e tɨne. Gharɨgharɨke thiyake regha, Keleb Jepune nariye na i mena uu Keni e tɨne, i dagewe Josuwa iŋa, “Kaero u ghareghare ŋgoroŋga Giya Loi va i dagewe Mosese, Loi le lolo, ghen na ghino kaiwanda mbaŋa va inanda Kades Beniya e tɨne.
JOS 14:7 Ghino wo theghathegha vama i wo ghwevarɨ mbaŋa Giya Loi le rakakaiwo, Mosese va i variyeŋgo Kades Beniya e tɨne ya raŋgi na ya mena ya ghewaŋa budakai ina e thelauke iyake tɨne. Mbaŋa ya njoghawe, ya wonjogha toto emunjoruwe amalaghɨniye budakai va ya thuwe e maraŋgu.
JOS 14:8 Ko iyemaeŋge wouneko va weiŋguyaŋgiko thɨ vakatha gharelaghɨlaghɨ laghɨye weŋgi gharɨgharɨko wolaghɨye. Iyemaeŋge, ghino ya vareminje moli Giya lo Loi.
JOS 14:9 Iya kaiwae Mosese i tholo na i dagera e ghino, iŋa, ‘Iya vara thelauna mendava vo loŋganawe nevole ghen na orumburumbu tha na tha lenji ghamba yakuyaku mbaŋake wolaghɨye, kaiwae mendava u ghambu na u vareminja Giya lo Loi e gharenɨna laghɨye.’”
JOS 14:10 “Wo u thuwe, noroke kaero theghathegha kaero ghwevarɨ na umbolima iko mbaŋa Giya Loi va i utu giya utuutuko iyako weya Mosese. Va e mbaŋako iyako Isirel gharɨgharɨniye vamba thɨ rakaraka loloŋga e vuruvuru vwatavwatae, na Giya Loi, ŋgoreiye va le dagerawe, i vakathaŋgo mbe e yawayawaliŋgu ghaghadɨ noroke. Wo u thuweŋgo noroke! Wo theghathegha kaero i wo ghwewa na umbolima (85)
JOS 14:11 na lo vurɨgheghe noroke mbe ŋgora vara Mosese vamba e yawayawaliye na i variyeŋgo ya mena gheke. Lo vurɨghegheke mbe valɨkaiwaŋgu eŋge ya wa gaithɨ kaiwae o ya vakathava the bigithan.
JOS 14:12 Iya kaiwae noroke mau vatomwe eŋge weŋgo vanautumake e ououniyeke iya Giya Loi va i dagerake weŋgo va e mbaŋako iyako. Kaerova wo utu giya e ghen gharɨgharɨ laghɨlaghɨye idanji Anak inanji gheko, na ghembaghembako ghanji gana mbe thɨ vurɨgheghe eŋge. Ko iyemaeŋge Giya Loi ne i thalavuŋgo na ya vagege raŋgiyaŋgi ŋgoreiya va iŋako.”
JOS 14:13 Josuwa i wogiyawe Keleb, Jepune nariye gha dagemwaewo na i wogiya ghambae idae Hebron na le ghamba yakuyaku.
JOS 14:14 Hebron mbe Keleb, Jepune rara Keni nariye orumburumbuye lenji ghamba yakuyaku vara, kaiwae va i vareminje na i ghambu Giya Loi, Isirel lenji Loi.
JOS 14:15 Hebron vambe idae Kiriyat Aba, iye va lolo laghɨye regha wabwi Anak e tɨne.
JOS 15:1 Thelauko iya wabwi na wabwi va thɨ wo Juda le uu e tɨne le laghɨlaghɨye ŋgoreiyake: Thelauko iyako i wo ghaghad Idom le ghamba mbaroko na ve wo vuruvuru vwatavwata idae Jin e yaghalako.
JOS 15:2 Iya teghalako valɨvaŋga e yaghalako ve wo Njighɨ Maremareniye ghaghadiko.
JOS 15:3 I reŋa e yaghalaniyeko, iri Akrabim Ghambareŋa na ve wo Jin. I ruku reŋa Kades Beniya e yaghalaniyeko, i ghathara Hesron i voro Ada, i loŋga na i ghembaya Kaka.
JOS 15:4 I loŋga na i ghembeya Asimon na i mbele mbwa regha ŋgora Ijipt ghaghadɨko, na ve wo Njighɨ Meditareiniyan. Iyake vanautumako ghaghad vara iyako, valɨvaŋga e yaghalako.
JOS 15:5 Njighɨ Maremareniye e boimako iye teghala, i voro ve wo Jorɨdan na i mena i wo ŋgora i varaŋgikowe. Ghaiwabuko gha teghala i ri gheko
JOS 15:6 i wa ve wo Bet Hogɨla, i reŋa Jorɨdan Malamoniye e ghaiwabuniyeko, na i voro ve wo Varɨ Bohan (Bohan iye Rubin va nariye).
JOS 15:7 Teghalako i ri Ako Malamoniye i voro Debi, na i loŋga na i ghembeya ghaiwabuko, Gilgal gha ghaoko, amba i ghembeya Adumim Ghambareŋa, valɨvaŋga e yaghalaniyeko. Amba i wa ve wo En Semes mbwaniyeŋgi na ve raŋgi En Rogel.
JOS 15:8 Amba i mbeleya Hinom Malamoniye, i reŋa e bobokulu regha e yaghalaniyeko ŋgora Jebusi va thɨ vatada ghambanji laghɨyewe — Jerusalem. Teghalako i voro e bobokulu regha vwatae, Hinom Malamoniye e tɨne valɨvaŋga e yalasiko, na Repa Malamoniye gha teghala, e ghaiwabuko.
JOS 15:9 Amba teghalako e ouko vwatae i loŋga na i ghemba Mbwa Nepɨtowa na ve raŋgi e ghembaghemba laghɨlaghɨye Ou Epron ghadidiye. Gheko amba i loŋga na i ghemba Baala (o Kiriyat Jeyarim).
JOS 15:10 Teghalako i vaghɨliya Bala e yalasiniyeko na ve wo Ou Seir, i ghathara Ou Jeyarim (Kesalon), i ghembeghembeya ghaiwabuko na i njaoko Bet Semes na i roiteta Timɨna.
JOS 15:11 Teghalako i wa ve reŋa Ekron bobokuluniye e ghaiwabuko. I loŋga na i ghembeya Sikeron, i iteta Ou Bala na ve wo Jabɨnil. Teghalako ve raŋgi vara e Njighɨ Meditareiniyan.
JOS 15:12 Teghala e yalasiko, iye Njighɨ Meditareiniyan weiye njighɨko ghadidiye. Iya vara teghalaŋgike thiyake e tɨnenji, Juda gha uu gharɨgharɨniye thiya yakuwe.
JOS 15:13 Ŋgoreiya Giya Loi va i utu giya weya Josuwa, iya valɨvaŋgako va i wogiya weya Juda, ghadidiye regha i vatomwe weya Keleb Jepune nariye, i mena uu Juda e tɨne. Keleb va i wo ghemba idae Hebron. Ghembake iyake Aba, Anak ramae ghambae.
JOS 15:14 Keleb i vagege raŋgiyaŋgiya Anak orumburumbuye e ghembako tɨne — wabwi Sesai, Ahiman, na Talɨmai.
JOS 15:15 Amba i wareri gheko na ve gaithɨ weŋgiya gharɨgharɨ thiya yaku Debi e tɨne (ghembake iyake vambe idae Kiriyat Sepa).
JOS 15:16 Keleb iŋa, “Thela thoŋgo i kivwalaŋgiya Kiriyat Sepa na i wo ghembako ne ya vaŋgu giya yawarumbuŋguke, Akɨsa, weya amalaghɨniye na i vaŋgu.”
JOS 15:17 Otɨniyel, iye Keleb ghaghae Kenas nariye, va i kivwalaŋgiya ghembako iyako, iya kaiwae Keleb i vaŋgu giya yawarumbuye Akɨsa weya amalaghɨniye na i vaŋgu.
JOS 15:18 Mbaŋa ghe gha mbaŋa Akɨsa i mena weya Otɨniyel, amba Otɨniyel i dagewe na i naŋgoya thelau, ghamba kaiwo weya ramae. Mbaŋa Akɨsa i nja ele doŋɨkiko, Keleb i vaito iŋa, “Ne ya vakatha budakai kaiwan?”
JOS 15:19 I gonjoghawe, iŋa, “Kaero mendava u wogiya thelau e ghino ina e valɨvaŋga ma mbwa inawe. Iya kaiwae nuwaŋguiya mbwarowou vavana.” Kaero Keleb i giyawe mbwarowou theghewo — regha yavoro na regha bode.
JOS 15:20 Iya thelauke iyake Juda le wabwi, uu na uu va thɨ wo na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 15:21 Ghembaghemba laghɨlaghɨye thɨ rotan e yaghalako thiye kaiwanji, va inanji ŋgora Idom gha teghalako, thiye iyake: Kabɨjil, Eda, Jagu,
JOS 15:22 Kina, Dimona, Adada,
JOS 15:23 Kades, Hajo, Itɨnan,
JOS 15:24 Jip, Telem, Beyalot,
JOS 15:25 Hajo Hadata, Kiriyot Hesron (o Hajo)
JOS 15:26 Amam, Sema, Molada,
JOS 15:27 Haja Gada, Hesmon, Betɨpelet,
JOS 15:28 Haja Sual, Beyasiba, Bijiyotiya,
JOS 15:29 Baala, Iyim, Ejem,
JOS 15:30 Elɨtolad, Kesil, Homa,
JOS 15:31 Jikɨlag, Madɨmana, Sanɨsana,
JOS 15:32 Lebaot, Silhim, Ain, na Rimon. Ghembaghemba laghɨlaghɨye lenji ghanaghanagha vara ghembayeiwo na ghambasiwo weinjiyaŋjiya ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 15:33 Ghembaghemba inanji e ououko rɨgherɨghenji thiyake: Estaol, Jora, Asɨna,
JOS 15:34 Janoa, En Ganim, Tapua, Enam,
JOS 15:35 Jamut, Adulam, Soko, Ajeka,
JOS 15:36 Saaraim, Aditaim, Gedera na Gaderotaim. Ghembaghemba laghɨlaghɨye lenji ghanaghanagha vara ghembayaworo na ghembavarɨ weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 15:37 ghembaghembake thiyake vambe inanjiva gheko: Jenan, Hadasa, Migɨdal Gad,
JOS 15:38 Dileyan, Mijɨpa, Jokɨtil,
JOS 15:39 Lakis, Bojɨkat, Eglon,
JOS 15:40 Kabon, Lamas, Kitɨlis,
JOS 15:41 Gederot, Betɨdagon, Naama, na Makeda. Ghembaghemba laghɨlaghɨye lenji ghanaghanagha vara ghembayaworo na ghembawona weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 15:42 Ghembaghembake thiyake vambe inanji weva: Libɨna, Eta, Asan,
JOS 15:43 Ipɨta, Asɨna, Nejib,
JOS 15:44 Keila, Akɨjib, na Maresa. Ghembaghemba laghɨlaghɨye lenji ghanaghanagha vara ghembasiwo weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 15:45 Ghembaghembake thiyake vambe inanji weva: Ghemba laghɨye Ekron weiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye,
JOS 15:46 na ghembaghembako laghɨlaghɨye na nanasiye wolaghɨye Asɨdod ghadidiye, i ri Ekron na ve wo Njighɨ Meditareiniyan.
JOS 15:47 Ghembaghembake laghɨlaghɨye thiyake vambe inanji weva: Asɨdod na Gaja, weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye ve wo Ijipt gha teghalako, e mbwa regha na Njighɨ Meditareiniyan ghadidiye.
JOS 15:48 E bobokuluko vanautumaniye vambe iyava ghembaghembake thiyake inanjiwe: Sami, Jati, Soko,
JOS 15:49 Dana, Kiriyat Sepa, (o Debi),
JOS 15:50 Anab, Esɨtemo, Anim,
JOS 15:51 Gosen, Holon, na Gilo. Ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembayaworo na ghembara, weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 15:52 Ghembaghembake thiyake vambe inanjiva gheko: Arab, Duma, Esan,
JOS 15:53 Janim, Bet Tapua, Apeka,
JOS 15:54 Humta, Hebron, na Jiyo: ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembasiwo, weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 15:55 Ghembaghembake thiyake vambe inanjiva gheko: Mayon, Kamel, Jip, Juta,
JOS 15:56 Jesɨril, Jokɨdim, Janoa,
JOS 15:57 Kein, Gibeya na Timɨna. Ghembaghemba laghɨlaghɨye lenji ghanaghanagha vara ghembayaworo, weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 15:58 Ghembaghembake thiyake vambe inanjiva gheko: Halhul, Betɨju, Gedo,
JOS 15:59 Marat, Betanot, na Eltekon. Ghembaghemba laghɨlaghɨye lenji ghanaghanagha ghembawona, weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 15:60 Ghembaghembake thiyake vambe inanjiva gheko: Kiriyat Baal (o Kiriyat Jeyarim), na Raba. Ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembaiwo weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 15:61 E vuruvuru vwatavwatae ghembaghembake thiyake va inanjiwe: Bet Araba, Midin, Sekaka,
JOS 15:62 Nibɨsan, Njighɨ Ghembaniye na En Gedi. Ghembaghembake laghɨlaghɨye thiyake, lenji ghanaghanagha vara ghembawona, weinjiyaŋgiya ghembaghemba nanasiye evasiwanjiva.
JOS 15:63 Ko iyemaeŋge Juda gha uu gharɨgharɨniye mava valɨkaiwanji thɨ vagege raŋgiyaŋgiya Jebusi gharɨgharɨniye. Gharɨgharɨke thiyake va thiya yaku Jerusalem tɨne. Jebusi vambe inanji gheko thiya yaku weinjiyaŋgiya Juda gha uu gharɨgharɨniye.
JOS 16:1 Thelauko ghaghad iya Josep orumburumbuyeko va thɨ wo na lenji ghamba yakuyaku e yaghalako, iri Jeriko mbwarowouniyeŋgi valɨvaŋga e boimako, e Walaghɨta Jorɨdan ghadidiye. Amba i iteta Jeriko i loŋga na i ghembeya ghaiwabuko e vuruvuru vwatavwata, i ghathara e bobokulu vanautumaniye na ve wo Betel.
JOS 16:2 Iri Betel i wa Luji, i wa Atarot Ada, iya Arɨk gharɨgharɨniye thiya yakuwe.
JOS 16:3 Kaero i loŋga na i ghembeya yalasiko na ve wo Jepɨlet gharɨgharɨniye lenji ghamba yaku, tembema ve wo eŋge Bet Horon Bode na i wa Geja na ghaghadɨ Njighɨ Meditareiniyan.
JOS 16:4 Josep orumburumbuye, uu Ipɨreim na uu Manase vaŋgothiye va thɨ wo thelauke iyake na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 16:5 Iyake uu Ipɨreim, wabwi na wabwi lenji ghamba yakuyaku: Ghanji teghala iri Atarot Ada i loŋga na i ghembeya boimako, i wa ve wo Bet Horon Yavoro,
JOS 16:6 na gheko ve wo Njighɨ Meditareiniyan. Mikɨmetat va ina e ghaiwabuko. Iri gheko na valɨvaŋga e boimako, teghalako i mwavathawo na i ghembeya Taanat Sailo. Na iteteŋa iyako na i loŋga ghembeya boimako na ve wo Janoa.
JOS 16:7 Amba iri Janoa na i loŋga na i nja i wa Atarot na Nara, ve wo Jeriko, ghaghad Jorɨdan.
JOS 16:8 Teghalako i loŋga na i njaoko iri Tapua, ve wo mbwarowou Kana na ghaghad Njighɨ Meditareiniyan. Iya thelauke iyake va i wogiya weŋgiya wabwi na wabwi, Ipɨreim gha uu e tɨne na lenji ghamba yakuyaku,
JOS 16:9 weiye ghembaghemba nanasiye vavanava, iyava inanji uu Manase e lenji ghamba yakuyaku tɨne, ko iyemaeŋge vama i wogiya weŋgiya uu Ipɨreim.
JOS 16:10 Ko iyemaeŋge mava thɨ vagege raŋgiyaŋgi Kenan gharɨgharɨniye iya va thiya yakuko Geja. Vambe thiya yaku vara weinjiyaŋgi ghaghad mbaŋake iyake, ko iyemaeŋge thɨ vavothaŋaŋgi na thɨ tabo lenji rakakaiwobwagaŋgi.
JOS 17:1 Thelauko regha iya Jorɨdan valɨvaŋga e yalasiko va i giya weŋgiya tari vavana, thɨ raka mena Manase gha uu e tɨne. Manase iye Josep nariye laghɨyeniye. Maki iye Giliyad ramae, Manase le ŋgamaŋgama laghɨyeninji na iye ragagaithɨ thovuye regha, iya kaiwae Giliyad na Basan, Jorɨdan valɨvaŋga e boimako va i wo na le ghamba yakuyaku.
JOS 17:2 Thelau ina Jorɨdan valɨvaŋga e yalasiko va i giya weŋgiya wabwi na wabwi, Manase e gha uu tɨne, iyava vavanake thiyake; Abiyesa, Helek, Asriyel, Sekem, Hepa, na Semida. Thiyake ghɨmoghɨmoru thɨ raka mena Manase e gha uu tɨne, iye Josep nariye na thiye tari regha na regha umbalɨnji.
JOS 17:3 Jelopehad, Hepe nariye, na Hepe iye Giliyad nariye, na Giliyad iye Mekiri nariye, na Mekiri iye Manase nariye. Jelopehad mava ele ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru, ko iyemaeŋge vambe i ghambɨŋgi eŋge wanakau theulima. Idaidanji thiyake: Mala, Nowa, Hogɨla, Milika, na Tija.
JOS 17:4 Wanakauke thiyake thɨ raka weya Eliyesa, iye ravowovowo, Josuwa Nan nariye na randevivaŋgi, na thɨŋa, “Giya Loi kaerova i dage weya Mosese ne hu wogiya weime, tembe ŋgoreiyeva lama bodabodako ghɨmoghɨmoruko, thelauke iyake regha lama ghamba yakuyaku.” Kaero ŋgoreiya Giya Loi va i uturawe, thɨ wogiya thelau regha weŋgi, ŋgoreiya va thɨ giya weŋgiya lenji bodaboda ghɨmoghɨmoruko.
JOS 17:5 Iyako kaiwae Josuwa i giya Manase orumburumbuye ghɨmoghɨmoru na wanakau thelau vuvuyaworo Walaghɨtae Jorɨdan valɨvaŋga e yalasiko na ghamba mbaro theghewo; Giliyad na Basan valɨvaŋga e boimako.
JOS 17:7 Uu Manase lenji ghamba yakuyaku iri Asa ele valɨvaŋga ve wo Mikɨmetat, Sekem valɨvaŋga e boimako. Teghalako i wa e yaghalako na ve wo En-Tapua ŋgora gharɨgharɨ thiya yakuwe.
JOS 17:8 Thelauko iya i vaghɨliya Tapua, mbe Manase le thelau, ko iyemaeŋge ghembako Tapua, iya e teghalako tɨne, Epreim orumburumbuye weŋgi.
JOS 17:9 Gad, e yaghalako i mbeleya mbwa regha — Kana i voru na i njaoko na ve varaŋgi Meditareiniyan. Manase le valɨvaŋga ina e mbwa Kana valɨvaŋga ghaiwabuko, ko iyemaeŋge e yaghalako ghembaghemba laghɨlaghɨye vavana inanjiwe, uu Ipɨreim weŋgi, othembe va ina Manase ele valɨvaŋga tɨne. E ghaiwabuko Manase weiye uu Asa ghanjighad regha, na e ghaiwabuko na boimako Manase gha teghalako regha weiye wabwi Isaka.
JOS 17:11 Isaka na Asa e lenji valɨvaŋgako tɨne ghembaghemba laghɨlaghɨye vavana nanjiwe, uu Manase weŋgi. Ghembaghembake thiyake: Bet San na Ibɨliyam, na ghembaghemba nanasiye evasiwanjiva, tembe ŋgoreiyeva Dor (ina e njighɨko ghadidiye), Endo, Tanak, Megido, na ghembaghemba nanasiye evasiwanji.
JOS 17:12 Iyemaeŋge Manase gha uu gharɨgharɨniye ma va valɨkaiwanji thiya yaku e ghembaghembako thiyako tɨnenji, kaiwae Kenani gharɨgharɨniye vambe thɨ rovurɨghegheŋa vara thiya yaku weŋgi.
JOS 17:13 Othembe Isirel gharɨgharɨniye vama thɨ mbuthu na thɨ vurɨgheghe mava thɨ vagege raŋgiyaŋgi, vama thɨ vakathaŋgi eŋge rakakaiwobwaga weŋgi.
JOS 17:14 Josep orumburumbuye thɨ dage weya Josuwa, thɨŋa, “Buda kaiwae mbe u wogiya eŋge weime thelau vuvura na lama ghamba yakuyaku? Lama wabwike i laghɨye moli kaiwae Giya Loi i mwaewo weime.”
JOS 17:15 Josuwa i gonjogha weŋgi iŋa, “Thoŋgo lemi wabwi kaero i laghɨye moli na bobokuluna vanautumaniye, iya uu Ipɨreim lenji ghamba yakuyakuna i nasiye moli, ko hu raka e njamnjamɨko na vohu guriya thelau kaiwami, iya Perisi na Repa lenji ghamba yakuyakuko e tɨne.”
JOS 17:16 Josep orumburumbuye thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Vanautumako e ououniyeko ma valɨkaiwame, na Kenani gharɨgharɨniye iya thiya yaku e malamoŋgiko lenji waŋga momodɨ thɨ vakathaŋgi e aiyan. Iya thiya yakuko Bet San na ghembaghemba evasiwanjiva na thavala thiya yaku Jesɨril e Malamoniye.”
JOS 17:17 Josuwa i dage weŋgiya uu Ipɨreim na uu Manase valɨvaŋga e yalasiko, iŋa, “Kaero wabwi laghɨye moliya ghemi na hu vurɨgheghe moli. Ne hu wo lemi thelau ma e vwataeva.
JOS 17:18 Vanautumako e ououniyeko ne hu wo, othembe iye njamnjamɨbwaga. Ne hu guri, hu iku na hu wo lemi ghamba yakuyaku e valɨvaŋga regha na ve wo valɨvaŋga regha. Iya Kenani gharɨgharɨniyeko ne hu vagege raŋgiyaŋgi, othembe lenji waŋga momodɨŋgi ŋginaunjiya aiyan na thiye tembe gharɨgharɨ vurɨghegheŋgiva.”
JOS 18:1 Mbaŋa kaero thɨ kivalaŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye e thelauko iyako tɨne na e ghereiye, amba Isirel wabwiko laghɨye thɨ mevathavatha Sailo e tɨne na thɨ vatada Mevathavatha Ŋgoloniye gheko.
JOS 18:2 Isirel gharɨgharɨniye uu theghepirɨ vamba inanjiwe, ma vamba e lenji ghamba yakuyaku e thelauko iyako tɨne.
JOS 18:3 Josuwa i vaitoŋgiya Isirel gharɨgharɨniye, iŋa, “Ne hu roroghagha mbaŋa le molomolao ŋgoroŋga, amba muyai hu raka ru na hu wo thelauko iya Giya Loi, orumburumbumi lenji Loi, vama i wogiyako e ghemi?
JOS 18:4 Hu tuthiŋgiya ghɨmoghɨmoru thegheto wabwi regha iya e tɨne. Ne ya variyeŋgi thɨ raka na vethɨ rɨghɨya thelauko na thɨ tenɨŋgi e wabwi regha iya. Amba thɨ raka njoghama e ghino.
JOS 18:5 Ne hu tena thelauko na vuvupirɨ. Juda mbe i yaku ele valɨvaŋgako e ghaiwabuko.
JOS 18:6 Hu rori njoŋa lemi vavanamwe thelau utuutuniye na hu limena e ghino. Amba ne ya du varɨvarɨke varɨiwoke kaiwami Giya la Loi e marae.
JOS 18:7 Iyemaeŋge uu Livai mane thɨ wo lenji ghamba yakuyaku regha e tɨnemina, lenji yakuyaku kaiwae, thiye ne thɨ tabo ravowovowo weya Giya Loi. Na tembe ŋgoreiyeva wabwike thiyake: Gad, Rubin na Manase vaŋgothiye kaerova thɨ wogiya lenji ghamba yakuyaku Jorɨdan valɨvaŋga e boimako. Mosese Giya Loi le rakakaiwo vama i wogiya weŋgi.”
JOS 18:8 Kaero ghɨmoghɨmoruma thɨ raka na vethɨ rɨghɨya thelauko mbaŋa Josuwa i utuvao utuutuke iyake weŋgi: “Hu raka na vohu rɨghɨya thelauna na hu rori njoŋa utuutuniye. Amba hu raka njoghama e ghino, na ya du varɨvarɨke varɨiwoke Giya Loi e marae kaiwami gheke — Sailo e tɨne.”
JOS 18:9 Kaero ghɨmoghɨmoruma thɨ raka na vethɨ vakatha ŋgoreiya me utugiyama weŋgi. Thɨ rori njogha utuutuniyeko ŋgoroŋga methɨ giya na thɨŋa e uu theghepirɨko na tembe ŋgorava ghembaghemba regha na regha. Amba thɨ raka njogha weya Josuwa e lenji kiyamu Sailo e tɨne.
JOS 18:10 Amba Josuwa i du varɨvarɨ varɨiwo Giya Loi e marae kaiwanji Sailo e tɨne, na i govambwara thelauko gha tagaviyaviya weŋgiya Isirel, uu na uu iya ma mba e lenji ghamba yakuyakuko.
JOS 18:11 Varɨvarɨma varɨiwoma thɨ woraŋgiyakai vara wabwi Benjamin, uu na uu. Lenji ghamba yakuyaku Josuwa i wogiya weŋgi va ina uu Juda na uu Josep ghanjilughawoghawo.
JOS 18:12 E ghaiwabuko ghanji teghala iri Jorɨdan, i voroŋa malomaloŋa Jeriko e ghaiwabuniyeko, i loŋga na i wa e yalasiko, i ghathara e bobokulu vanautumaniye, na ve raŋgi e vuruvuru vwatavwatae Bet Aven e tɨne.
JOS 18:13 Iri gheko i lawa ve wo malomaloŋa, Luji (idae regha Betel) e yaghalako na i wa ve nja Atarot Ada, i voroŋa ou regha e yaghalako, Bet Horon Bode/Raberabe.
JOS 18:14 E bobokuluko i loŋga na i ghembeya Bet Horon e yaghalako, teghalako i wa e yaghalako valɨvaŋga e yalasiko na ve raŋgi Kiriyat Baal (o Kiriyat Jeyarim), ghembake iyake Juda gha uu ghambanji. Iyako ghanji teghala valɨvaŋga e yalasiko.
JOS 18:15 Teghala valɨvaŋga e yaghalako iri Kiriyat Jeyarim ina e yalasiko na ve raŋgi e mbwarowou Nepɨtowa.
JOS 18:16 I wa ve nja e ouko rɨghe na ghamwa i nja e Malamo Hinom, Malamo Repa ghaiwabuniyeko. I loŋga na ghemba yaghalako i ghathara Hinom Malamoniye, Jebusi ghadidiye e yaghalaniyeko na i ghembeya En Rogel.
JOS 18:17 Teghalako i mwanavathawo, i loŋga na i ghemba ghaiwabuko ve wo En Semes na mbowa i wava ve wo Gelilot Adumim Pas/Ghambareŋa valɨvaŋgava. Teghalako i loŋga i nja ve wo Varɨ Bohan — Bohan iye va Rubin nariye.
JOS 18:18 Iri gheko, teghalako i loŋga na i ghembeya ghemba Bet Araba ghaiwabuko ghaghadɨ na i nja Walaghɨtae Jorɨdan gunuguniye.
JOS 18:19 Amba i loŋga na i ghembeya Bet Hogɨla gharere vwatae valɨvaŋga ghaiwabuko na ve raŋgi e garoworu regha Njighɨ Maremareniye e ghaiwabuko, Jorɨdan ve varaŋgikowe e yaghalako. I yake teghala e yaghalako.
JOS 18:20 Jorɨdan i tabo na teghala valɨvaŋga e boimako. Thiyake Benjamin gha wabwi, uu na uu va thɨ wo na lenji ghamba yakuyaku ghanjighadɨŋgi.
JOS 18:21 Wabwi Benjamin, uu na uu va thɨ mbana ghembaghembake laghɨlaghɨye thiyake: Jeriko, Bet Hogɨla, Emek Keji,
JOS 18:22 Bet Araba, Jemaraim, Betel,
JOS 18:23 Avi, Para, Opɨra,
JOS 18:24 Kepara Amon, Opɨni na Geba. Ghembaghemba laghɨlaghɨye ghambayaworo na ghembaiwo na ghembaghemba nanasiyeva evasiwanji.
JOS 18:25 Ghembaghembake thiyake tembe ŋgoreiyeva: Gibiyon, Rama, Berot,
JOS 18:26 Mijɨpa, Kepira, Moja,
JOS 18:27 Rekem, Ipel, Tarala,
JOS 18:28 Jela, Haelep, Jebu (o Jerusalem), Gibeya na Kiriyat Jeyarim. Ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembayaworo na ghembavarɨ na ghembaghemba nanasiye vavanava evasiwanji. Thelauke iyake uu na uu Benjamin e gha wabwi tɨne va thɨ wo na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:1 Varɨvarɨma varɨiwoma thɨ govambwara wabwi theghewoniye iye Simiyon gha wabwi, uu na uu thɨ mena na thɨ wogiya lenji ghamba yakuyaku. Lenji ghamba yakuyakuko va ina wabwi Juda lenji thelau e tɨne.
JOS 19:2 Ghembaghembake thiyake va inanji e tɨne: Beyasiba, Molada,
JOS 19:3 Haja Sual, Baala, Ejem,
JOS 19:4 Elɨtolad, Betul, Homa,
JOS 19:5 Jikɨlag, Bet Makabot, Haja Susa,
JOS 19:6 Bet Lebaot na Saruhen. Ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembayaworo na ghembato na ghembaghemba nanasiye evasiwanjiva.
JOS 19:7 Ghembaghembake thiyake tembe ŋgoreiyeva: Ain, Rimon, Eta, na Asan. Ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembavarɨ na nanasiye tembe evasiwanjiva.
JOS 19:8 Ghembaghembako laghɨlaghɨye na nanasiye evasiwanjiko i wa ve wo Baalat Beya (o Rama), ina valɨvaŋga e yaghalako. Thelauke iyake uu na uu Simiyon e gha wabwi tɨne thɨ wo na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:9 Kaiwae wabwi Juda lenji ghamba yakuyaku va i laghɨye kivwalaŋgi, iya kaiwae va thɨ wogiya valɨvaŋga regha weŋgiya Simiyon gha wabwi.
JOS 19:10 Varɨvarɨma varɨiwoma thɨ woraŋgiya Sebulon gha wabwi, uu na uu thɨ wogiya lenji ghamba yakuyaku. Ghamba yakuyakuko iyako va i wa ve wo Sarid.
JOS 19:11 Gheko teghalako i loŋga na i ghembeya yalasiko na ve wo Marala, ve laweya Dabeset na mbwa Jokɨneyam valɨvaŋga e boimako.
JOS 19:12 Sarid valɨvaŋga regha teghalako i loŋga na i wa e boimako na ve wo Kisɨlot Tabor ghaghad, amba i wa Daberat na i voro Japiya.
JOS 19:13 Mbowo i ghaova e boimako na gheko ve wo Gat Hepa na Et Kajin, i mwanavathawo na i ghembeya Neya gha ghawoko i loŋga na i ghembeya Rimon.
JOS 19:14 E ghaiwabuko, teghalako i loŋga na i ghembeya Hanaton, na ve ghad Ipɨta El malamoniye.
JOS 19:15 Na ghembaghembake thiyake tembe inanjiweva: Katat, Nahalal, Simiron, Aidala, na Betɨlehem: ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembayaworo na ghembaiwo na ghembaghemba nanasiye evasiwanjiva.
JOS 19:16 Ghembaghembake laghɨlaghɨye thiyake na ghembaghemba nanasiye e thelauke iyake tɨne, uu na uu Sebulon e gha wabwi tɨne thɨ wo na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:17 Varɨvarɨma varɨiwoma thɨ woraŋgiya wabwi Isaka, uu na uu thɨ tabo wabwivarɨnji thɨ wo lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:18 Ghamba yakuyakuko iyako i wo Jejɨril, Kesulot, Sunem,
JOS 19:19 Haparaim, Siyon, Anaharat,
JOS 19:20 Rabit, Kisiyon, Ebes,
JOS 19:21 Remet, En Ganim, En-Hada, Betɨpajejɨ,
JOS 19:22 teghalako tembe ve wova Tabo, Sahajuma na Bet Semes, na Jorɨdan iye teghala. Ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembayaworo na ghembawona weiye ghembaghemba nanasiyeva evasiwanji.
JOS 19:23 Iyake Isaka gha wabwi, uu na uu lenji ghamba yakuyaku, iya ghembaghembake laghɨlaghɨye na ghembaghemba nanasiye thiyake.
JOS 19:24 Varɨvarɨma varɨiwoma thɨ woraŋgiya Asa gha wabwi, uu na uu thɨ tabo wabwilimaninji thɨ wogiya lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:25 Lenji ghamba yakuyakuko va i mbanɨŋgiya: Helɨkat, Hali, Beten, Akɨsap,
JOS 19:26 Alam Melek, Amad, na Misal. Teghala valɨvaŋga e yalasiko i mbanɨŋgiya Kamel, na Siho Libɨnat.
JOS 19:27 Amba i mwanavathawo na i loŋga na i vorowoko e boimako, ghamwae i ghembeya Bet Dagon, ve wo Sebulon na Ipɨta El Malamoniye, na iwa e ghaiwabuko ve wo Bet Emek na Neiyel. Mbowo i loŋga na i ghembeva ghaiwabuko ve wo Kabul,
JOS 19:28 Ebron Rehob, Hamon, na Kana ghaghad Saidon.
JOS 19:29 Ghamba ghadɨko ve njogha na ghamwae i ghembeya Rama na ve wova Taiya — ghemba gha gana vurɨvurɨghegheniye. Amba i loŋga na i ghembeya Hosa, e yalasiko na ve ghad Njighɨ Meditareiniyan. Tembe i wova Akɨjib,
JOS 19:30 Uma, Apek, na Rehob. Ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembayeiwo na ghembaiwo na ghembaghemba nanasiye evasiwanjiva.
JOS 19:31 Ghembaghembake laghɨlaghɨye na nanasiye thiyake inanji e thelauko iya uu na uu, Asa e gha wabwi tɨne thɨ wo na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:32 Varɨvarɨma varɨiwoma thɨ woraŋgiya Napɨtalai gha wabwi, uu na uu thɨ tabo wabwiwonaninji thɨ wogiya lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:33 Teghalako va iri Helep ve wo umbwa laghɨye ouk ina e ou regha, Jaananim e tɨne, i wa Adami-Nekeb na ve wo Jabɨnil, ve lawa Lakam na gha teghala Jorɨdan.
JOS 19:34 Gheko, teghalako i loŋga na i njaoko e yalasiko i wa Ajɨnot Tabo, amba i wa Hukok, ve wo Sebulon e yaghalako, Asa e yalasiko na Jorɨdan e boimako.
JOS 19:35 Ghembaghemba laghɨlaghɨye e ghanjigana thiyake: Jidim, Je, Hamat, Rakat, Kiniret,
JOS 19:36 Adama, Rama, Hajo,
JOS 19:37 Kades, Edrei, En Hajo,
JOS 19:38 Yiron, Migɨdal El, Horem, Betanat na Bet Semes. Ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembayaworo na ghembasiwo na ghembaghemba nanasiye evasiwanjiva.
JOS 19:39 Ghembaghemba laghɨlaghɨye na nanasiye thiyake va inanji e thelauke iyake tɨne uu na uu, Napɨtalai gha wabwi thɨ wo na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:40 Varɨvarɨma varɨiwoma thɨ woraŋgiya Den gha wabwi, uu na uu thɨ tabo wabwipirɨninji thɨ wogiya lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:41 Ghamba yakuyakuko iyako va i wo Jora, Estaol, Ir Semes,
JOS 19:42 Salbim, Aijalon, Itɨla,
JOS 19:43 Elon, Timɨna, Ekron,
JOS 19:44 Elɨteke, Gibeton, Baalat,
JOS 19:45 Jehud, Beneberak, Gat-Rimon,
JOS 19:46 Me Jakon na Rakon tembe ŋgoreiyeva ghambambaro, Jopa ele valɨvaŋga.
JOS 19:47 Ko iyemaeŋge mbaŋa Den le wabwi gharɨgharɨniye thɨ thɨvaiya lenji ghamba yakuyakuko, thɨ raka na vethɨ gaithɨ Les na thɨ kivwalaŋgi. Thɨ gaboŋgiya gharɨgharɨko na thɨ wo lenji ghamba yakuyaku. Thiya yaku gheko na thɨ wogiya ghembako idae togha Den, rumbunji Den le ghaida.
JOS 19:48 Ghembaghembake laghɨlaghɨye na nanasiye thiyake uu na uu, Den e gha wabwi tɨne thɨ wo na lenji ghamba yakuyaku.
JOS 19:49 Mbaŋa Isirel lenji randevivaŋgiko kaero thɨ giyavao thelauko iyako weŋgiya uu na uu, wabwi Isirel e tɨnenji, amba thɨ wogiyava Josuwa Nan nariye le ghamba yakuyaku.
JOS 19:50 Ŋgoreiya Giya Loi va i utu giya weŋgi, thɨ wogiya weya Josuwa ghemba laghɨye regha, Timɨnat Sera ina uu Epreim e lenji ghamba yakuyaku, e bobokuluko vanautumaniye. Va i vatada ghembako iyako na i yakuwe.
JOS 19:51 Eliyesa iye ravowovowo, Josuwa Nan nariye, na randevivaŋgi Isirel uu na uu e tɨnenji thɨ giya thelauko iyako ŋgoreiya varɨvarɨko varɨiwoko lenji govambwara Giya Loi le renuwaŋa Sailo e tɨne, e ghamba ruru Mevathavatha Ŋgoloniye ghadidiye. Va e kamwathɨke iyake thɨ tenɨvao thelauko iyako.
JOS 20:1 Amba Giya Loi i dage weya Josuwa iŋa,
JOS 20:2 “U dage weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye thɨ tuthiŋgiya ghembaghemba ghamba kubaro ŋgoreiye vama ya utugiya weya Mosese na i utu giya e ghen.
JOS 20:3 Iyako mbala the lolothan, i unɨghɨ thavwiya lolo regha, i vo na ve yakuwe na i vo iteta thela thoŋgo i tamwetamwewe lithɨ kaiwae.”
JOS 20:4 “Mbaŋa ne ve vo vutha e ghambako iyako regha, wone ve ndeghathɨ e ghamba ruruko na i utu giya le rɨgheko weŋgiya ghembako giyagiyaniye budakai me yomarawe. Amba ne thɨ vatomwe i ru e ghembako tɨne na thɨ wogiya le ghamba yaku na ve yakuwe.
JOS 20:5 Thoŋgo thela nuwaiya i lithɨ, na i mbele na ve vutha e ghembako iyako, giyagiyako ne thɨ ndevaŋgu giyaŋge, mbala thɨ vaŋguthuwoleŋge, kaiwae eŋge mo unɨghɨ thavwiya ghanuko, ma me wein len gharegaithɨ.
JOS 20:6 Loloko mbowo ne i yaku gheko ghaghad ne i ndeghathɨ kot e marae na ghaghad kotɨko gha ravakatha — iye ravowovowo laghɨye i mare. Amba loloko iyako i njogha e ghambae, ghembako iyava i vorikowe.”
JOS 20:7 Kaero thɨ vakatha ŋgoreiya iyako. Jorɨdan valɨvaŋga i njanja e yalasiko thɨ tuthiŋgiya ghembaghembake thiyake: Kades, Galili e tɨne — bobokulu vanautumaniye na wabwi Napɨtalai lenji ghamba yakuyaku, Sekem ina e bobokulu vanautumaniye, uu Epreim e lenji ghamba yakuyaku na Hebron ina e bobokulu vanautumaniye, uu Juda e lenji ghamba yakuyaku.
JOS 20:8 Jorɨdan valɨvaŋga i vorovoro e boimako, Jeriko malamoniye e vuruvuru vwatavwatae valɨvaŋga e boimako ghembaghembaniye thiyake: Beja ina wabwi Rubin lenji ghamba yakuyaku e tɨne, Ramot Giliyad e tɨne; wabwi Gad lenji ghamba yakuyaku e tɨne; na Golan, ina Basan e tɨne, wabwi Manase e lenji ghamba yakuyaku tɨne.
JOS 20:9 Ghembaghembake laghɨlaghɨye thiyake ghamba thowa Isirel gharɨgharɨniyeko wolaghɨye na the lolothanɨva iye bwabwari, i yaku e tɨnenjiko kaiwanji. The lolothan thoŋgo i unɨghɨ thavwiya lolo regha ne ve thowa weya iyako. I thowa weya the lolothan thoŋgo i tamwetamwe na ne i lithɨwe. Mane i lithɨwe ghaghadi loloko iyako i ndeghathɨ kot e marae.
JOS 21:1 Amba wabwi Livai, uu na uu lenji randevivaŋgi, thɨ raka mena weŋgiya Eliyesa iye ravowovowo, Josuwa Nan nariye na Isirel uu na uu e wabwi regha na regha tɨnenji lenji randevivaŋgi,
JOS 21:2 Sailo, Kenani e tɨne, thɨŋa, “Giya Loi va i utura weya Mosese, iŋa, ‘Hu giya ghembaghemba weime woya yakuwe na lama thetheghanɨke lenji ghamba ghan evasiwanji.’”
JOS 21:3 Ŋgoreiya Giya Loi va i dagerako, Isirel gharɨgharɨniye thɨ wogiya weŋgi wabwi Livai ghembaghemba vavana na lenji ghamba yakuyaku tembe ŋgoreiyeva lenji thetheghanɨko lenji ghamba ghan e lenji thelauko tɨne.
JOS 21:4 Livai gha wabwi e tɨne, Kohat gha uu va thɨ wokaiya lenji ghamba yakuyaku. Uu na uu va thɨ rimbun weya Eron, thiye va ravowovowoŋgi na thɨ wo lenji ghamba yakuyaku ghembayaworo na ghembato weŋgiya wabwike thiyake — Juda, Simiyon na Benjamin.
JOS 21:5 Kohat gha uu e tɨne vavanakova, thɨ wo lenji ghamba yakuyaku ghembayaworo weŋgiya wabwi Ipɨreim, Den na Manase, i ghembeghembeya yalasiko.
JOS 21:6 Uu Gereson va thɨ wogiya weŋgi ghembaghemba ghembayaworo na ghembato e wabwike thiyake lenji ghamba yakuyaku e tɨne: Isaka, Asa, Napɨtalai na Epreim valɨvaŋga e boimako.
JOS 21:7 Uu Merari va thɨ wogiya weŋgiya ghembaghemba ghembayaworo na ghembaiwo e wabwike thiyake lenji ghamba yakuyaku e tɨne: Rubin, Gad na Sebulon.
JOS 21:8 E varɨvarɨke varɨiwoke lenji woraŋgiya e tɨne, Isirel gharɨgharɨniye thɨ wogiya ghembaghembake thiyake na thetheghan lenji ghamba ghan, wabwi Livai weŋgi ŋgora Giya Loi va le utuutu weya Mosese.
JOS 21:9 Wabwi Juda na Simion lenji ghamba yakuyaku e tɨne va thɨ giya ghembaghembake idaidanji thiyake:
JOS 21:10 weŋgiya Eron orumburumbuye, thiye thɨ rimbun Kohat gha uu tɨne, iye i rimbun weya Livai. Thiye va thɨ giyakaiya lenji ghamba yakuyaku ŋgoreiya varɨvarɨma lenji woraŋgiya.
JOS 21:11 Va thɨ giya weŋgiya ghembaghemba thiyake: Kiriyat Aba (o Hebron) na thetheghan lenji ghamba ghan e ghadidiye. Va ina e bobokuluko vanautumaniye, wabwi Juda lenji ghamba yakuyaku e tɨne (Aba iye Anak nariye).
JOS 21:12 Ko iyemaeŋge ghembako laghɨye iyako na thetheghanɨko lenji ghamba ghan weiye ghembaghemba nanasiye evasiwae kaerova Keleb Jepune nariye i wo le ghamba yakuyaku.
JOS 21:13 Vama thɨ wogiya Hebron (iye ghemba laghɨye ratagavamare lenji ghamba kubaro) na e vwata mbowo thɨ giyava thiyake weŋgiya Eron orumburumbuye: Libɨna,
JOS 21:14 Jati, Estemowa,
JOS 21:15 Holon, Debi,
JOS 21:16 Ain, Juta na Bet Semes, weiye thetheghan lenji ghamba ghan. Ghembasiwoko thiyake inanji wabwi Juda na Simiyon e lenji ghamba yakuyaku tɨnenji.
JOS 21:17 Wabwi Benjamin e lenji ghamba yakuyaku tɨne thɨ giya ghembaghembake thiyake weŋgi: Gibiyon, Geba,
JOS 21:18 Anatot na Alɨmon weiye thetheghan lenji ghamba ghan.
JOS 21:19 Iya ghembayaworo na ghembatoke thiyake na thetheghan lenji ghamba ghan, thɨ giya weŋgiya ravowovowo thɨ rimbun weya Eron.
JOS 21:20 Kohat gha uu vavanava thɨ giya ghembaghemba laghɨlaghɨye na lenji ghamba yakuyaku, wabwi Ipɨreim lenji ghamba yakuyaku e tɨne. Iya ghembaghembake thiyake:
JOS 21:21 inanji e bobokulu vanautumaniye, wabwi Ipɨreim lenji ghamba yakuyaku e tɨne: thɨ wogiya Sekem (ratagavamare lenji ghamba kubaro) na Geja,
JOS 21:22 Kibɨjaim na Bet Horon, ghembavarɨ weiye thetheghan lenji ghamba ghanɨ.
JOS 21:23 Na tembe ŋgoreiyeva wabwi Den lenji ghamba yakuyaku e tɨne thɨ wo Elɨteke, Gibeton,
JOS 21:24 Aijalon na Gat Rimon, ghembavarɨ weiye thetheghan lenji ghamba ghan.
JOS 21:25 Manase gha wabwi lenji valɨvaŋga e yalasiko, thɨ wo Tanak na Gat Rimon, ghembaiwo weiye thetheghan lenji ghamba ghan.
JOS 21:26 Iya vara ghembayaworoke thiyake weinji thetheghan lenji ghamba ghan, uu Kohat thɨ mban lenji ghamba yakuyaku.
JOS 21:27 Mbowo uu reghava, Gereson i rimbun Livai e ghawabwi tɨne thɨ mbana lenji ghamba yakuyaku wabwi Manase, e boimako lenji ghamba yakuyaku tɨne ghembaghembake thiyake: Golan ina Basan e tɨne (ratagavamare lenji ghamba kubaro) na Be Estera, ghembaiwo weiye thetheghan lenji ghamba ghan.
JOS 21:28 Wabwi Isaka lenji ghamba yakuyaku e tɨne thɨ mbana ghembaghemba ghembavarɨke thiyake: Kisiyon, Daberat,
JOS 21:29 Jamut na En Ganim, weiye thetheghan lenji ghamba ghanɨ.
JOS 21:30 Wabwi Asa lenji ghamba yakuyaku e tɨne thɨ mbana ghembavarɨke thiyake: Misal, Abɨdon,
JOS 21:31 Helɨka na Rehob, weiye thetheghan lenji ghamba ghan.
JOS 21:32 Wabwi Napɨtalai lenji ghamba yakuyaku e tɨne thɨ mbana ghembatoke thiyake: Kades, Galili e tɨne, weiye thetheghan lenji ghamba ghanɨ (ratagavamare lenji ghamba kubaro), Hamot Do, na Katan, weiye thetheghan lenji ghamba ghanɨ.
JOS 21:33 Uu regha na regha Gereson e tɨne, thɨ mbanɨŋgiya ghembayaworo na ghembato, weiye thetheghan lenji ghamba ghan.
JOS 21:34 Wabwi Livai e tɨne uu vavanakova — Merari gha uu thɨ mbana ghembavarɨ weŋgiya wabwi Sebulon lenji ghamba yakuyaku e tɨne. Ghembaghembake thiyake: Jokɨneyam, Kata,
JOS 21:35 Dimɨna na Nahalal, weiye thetheghan lenji ghamba ghan.
JOS 21:36 Wabwi Rubin lenji ghamba yakuyaku e tɨne thɨ mbana ghembavarɨke thiyake: Beja, Jahajɨ,
JOS 21:37 Kedemot na Mepat, weiye thetheghan lenji ghamba ghan.
JOS 21:38 Wabwi Gad lenji ghamba yakuyaku e tɨne thɨ mbana ghembavarɨke thiyake: Ramot ina Galili e tɨne, weiye thetheghan lenji ghamba ghan (ratagavamare lenji ghamba kubaro), Mahanaim,
JOS 21:39 Hesbon na Jaje, weiye thetheghan lenji ghamba ghan.
JOS 21:40 Wabwi Merari thɨ mbana lenji ghamba yakuyaku ghembayaworo na ghembaiwo.
JOS 21:41 Ghembaghembako iya tari Livai lenji ghamba yakuyaku, inanji Isirel gharɨgharɨniye e lenji ghamba yakuyaku tɨne ghembaevarɨ na ghembawa, weiye thetheghan lenji ghamba ghan e ghadɨdɨnji.
JOS 21:42 Ghemba regha na regha thetheghan lenji ghamba ghan vambe inanjiva e ghadɨdɨnji; iyake emunjoru e ghemba regha na regha tɨne.
JOS 21:43 Kaero Giya Loi i wogiya thelauko iyava i tholo na i dagerawe weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye orumburumbunji. Mbaŋa kaero thɨ wo ghamba yakuyakuko iyako amba thiya roghabanawe.
JOS 21:44 Giya Loi i vakatha lenji yakuyaku i thovuye na thɨ vanevane e valɨvaŋgako laghɨye iyako e tɨne, iya Giya Loi vama i dagerako weŋgiya orumburumbunji ne i wogiya weŋgi. Ma tembe ghanjithɨghɨyaŋgiko regha i yondo virɨ na i gaithɨva weŋgi, kaiwae Giya Loi kaerova i vakathaŋgi na thɨ kivwalavaoŋgi.
JOS 21:45 Giya Loi i vamboromboro le dagerako wolaghɨye iyava i dagerako weŋgi.
JOS 22:1 Amba Josuwa i kula vathaŋgiya wabwi Rubin, wabwi Gad na wabwi Manase vaŋgothiye,
JOS 22:2 na i dage weŋgi iŋa, “Kaero mendava hu vakathavao bigibigike wolaghɨye, Giya Loi le rakakaiwo Mosese va i dage e ghemi na hu vakathaŋgi, na tembe ŋgoreiyeva hu ghambugha bigibigike wolaghɨye ghino va ya utuŋa na hu vakatha.
JOS 22:3 Kaero mbaŋa molao moli ghaghad vara mbaŋake iyake, ma mbaŋa regha hu goriwoyathuŋgiya lemi valɨ bodaboda Isirel gharɨgharɨniye. Iyemaeŋge, mendava hu vamboromboro budakaiya Giya lemi Loi va i wogiya e ghemi na hu vakatha.
JOS 22:4 Mbaŋake iyake Giya lemi Loi kaero i wogiya towo weŋgiya lemi valɨ bodabodake ŋgoreiya va le dagerawe. Hu raka njogha e lemi ghamba yakuyaku, e thelauko iyava Giya Loi le rakakaiwo, Mosese vama i wogiyako e ghemi Jorɨdan valɨvaŋga e boimako.
JOS 22:5 Ko iyemaeŋge mbe hu njimbukiki wagiyawe budakaiya Giya Loi va utuŋa e ghemi, hu vakatha na hu ghambugha mbaroko Giya Loi le rakakaiwo va i utugiya e ghemi. Va iŋa, ‘Hu gharethova Giya lemi Loi e gharemina laghɨye na e unemina laghɨye.’”
JOS 22:6 Amba Josuwa i giya ghanjidagemwaewo na i variyeŋgi thɨ raka njogha e lenji ghamba yakuyaku.
JOS 22:7 Weŋgiya wabwi Manase vaŋgothiye regha Mosese vama i wogiya lenji ghamba yakuyaku Jorɨdan valɨvaŋga e boimako, na weŋgi vaŋgothiye, Josuwa va i wogiya lenji ghamba yakuyaku Jorɨdan valɨvaŋga e yalasiko weinjiyaŋgiya lenji valɨ bodaboda. Mbaŋa kaero i giyavao ghanjidagemwaewo, i variyeŋgi na
JOS 22:8 iŋa, “Hu raka njogha e lemi ghamba yakuyaku weiye lemi bigibigi lemoyo moli, lemi thetheghan lemoyo moli, lemi silva, gol, brons na aiyan, na kwamakwamama lemoyo moli. Mbe vohu vegiya lemi bigibigina weŋgiya lemi valɨ bodaboda iya mendava hu mban weŋgiya ghami rathɨghɨyaŋgina.”
JOS 22:9 Kaero gharɨgharɨko thiye wabwi Rubin, wabwi Gad na wabwi Manase vaŋgothiye e boimako thɨ vewareriŋa lenji ghamba yakuyaku. Thɨ raka iteteŋaŋgiya lenji valɨ Isirel gharɨgharɨniye Sailo, Kenani e thelauniye, na thɨ wareriŋa mbe thiye lenji thelau ina Giliyad e thelauniye tɨne, iya vama thɨ woko ŋgoreiya Giya Loi vama i dage weya Mosese.
JOS 22:10 Mbaŋa wabwi Rubin, wabwi Gad na wabwi Manase vaŋgothiye e boimako thɨ raka vutha Gelilot, ina Jorɨdan valɨvaŋga e yalasiko, kaero thɨ vatada ghamba vowo laghɨye regha na gha yamoyamo i thovuye gheko e walaghɨtako ghadidiye.
JOS 22:11 Mbaŋa lenji valɨ Isirel gharɨgharɨniyeko thɨ loŋwe vaidiya iyako, thɨŋa, “Wo hu vandeŋe! Gharɨgharɨma wabwi Rubin, wabwi Gad na wabwi Manase e boimako kaero thɨ vatada ghamba vowo Gelilot e tɨne, Jorɨdan ghadidiye ghinda ela valɨvaŋgake.”
JOS 22:12 Amba ghɨmoghɨmoruko wolaghɨye e uuko wolaghɨye valɨvaŋga e yalasiko thɨ raka vathavatha Sailo e tɨne, na vethɨ gaithɨ weinjiyaŋgiya wabwiko theghewo na Manase vaŋgothiye iya weinjiyaŋgi valɨvaŋga e boimako.
JOS 22:13 Amba gharɨgharɨ inanji wabwi theyaworoma e tɨnenji thɨ variyeŋgiya gharɨgharɨ vavana weŋgiya wabwi Rubin, wabwi Gad na wabwi Manase i vorovoro e thelau Giliyad tɨne. Va thɨ variya Pinehas, Eliyesa ravowovowo nariye, weiyaŋgiya randeviva regha iya e uu regha na regha tɨne. Iya uu regha na regha lenji randeviva theyaworoke thiyake, ghanji yavwatata i laghɨye e uu regha na regha tɨnenji.
JOS 22:15 Mbaŋa thɨ raka mena Giliyad ele valɨvaŋga, weŋgiya wabwi Rubin, wabwi Gad na wabwi Manase i vorovoro, amba thɨ utu weŋgi thɨŋa,
JOS 22:16 “Giya Loi le gharɨgharɨ e idanji wo utu weŋga. Buda kaiwae hu goriwoyathu Giya Loi na hu vatada ghamba vowo mbe ghemi kaiwami? Buda kaiwae na hu botewayathu Isirel lenji Loi na hu vakatha tharɨ ŋgoreiyako?
JOS 22:17 Wo hu renuwaŋa tharɨma va ra vakatha Peyo e tɨne, na ghambwera raitharɨ regha i yomara na i gaboŋgiya gharɨgharɨ lemoyo moli. Iyako kaiwae mbaŋake mbe ra vavaidiya vuyowae. Ko amba ma valɨkaiwanda iya tharɨko iyako?
JOS 22:18 Na e mbaŋake iyake kaero hu botewava Giya Loi gha ghambu? Thoŋgo hu goriwoyathu Giya Loi noroke, mbe evole vara ma i ghatemuru weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye.
JOS 22:19 Thoŋgo thelauna iya va hu wona ma valɨkaiwae hu kururuwe, hu raka mena Giya Loi ele thelauko tɨne iya le Mevathavathako Ŋgoloniye inawe, na hu mbana thelau vavana e tɨnemeko. Ko iyemaeŋge thava hu goriwoyathu Giya Loi na hu goriwoyathuime na hu vatada ghamba vowo mbe ghemi kaiwami, naka ghamba vowoko iya Giya la Loi kaiwaeko, iya kaero inakowe.
JOS 22:20 Hu renuwaŋakiki mbaŋa Eikan Jera nariye mava i ghambugha mbaro. Giya Loi va i dage weinda na iŋa, ‘Hu mukuwo bigibigina wolaghɨye, e ghembana laghɨye Jeriko e tɨne.’ Iyako kaiwae Giya Loi i wogiya vuyowo taulaghɨke weinda. Eikan le vakathako raitharɨ kaiwae maa vambe ghamberegha eŋge i vaidiya mare.”
JOS 22:21 Amba wabwi Rubin, wabwi Gad na wabwi Manase vaŋgothiye e boimako thɨ giya lenji thombe weŋgiya randeviva wabwi regha na regha weŋgi, na uu regha na regha valɨvaŋga e yalasiko e tɨnenji, thɨŋa,
JOS 22:22 “Loi mbe Reghaeŋge Vurɨvurɨghegheniye! Iye Giya! Loi mbe Reghaeŋge Vurɨvurɨghegheniye! Iye Giya! I ghareghare buda kaiwae menda wo vakatha iyake, na nuwameiya ghemi tembe hu ghareghareva! Thoŋgo menda wo goriwoyathu na ma wo vatada lama loŋweghathɨ weya Giya Loi, mbema hu gabovaoime eŋge!
JOS 22:23 Thoŋgo ma menda wo ghambugha Giya Loi na wo vatada ghamamberegha lama ghamba vowo na wo ŋambu lama vowowe, o wo vakaiwoŋa lama mwaewo wit mbombouyewe o lama mwaewo vɨghathɨ vowoniye, hu viyathu na Giya Loi tembe ghamberegha i giya vuyowo weime.”
JOS 22:24 “Nandere! Menda wo vakatha iyake kaiwae wo mararu ne iwaeŋge mbaŋa i menamenako orumburumbumi tha muyaiko ne thɨ dage weŋgiya ghime orumburumbume na thɨŋa, ‘Budakai vara ne hu vakatha weya Giya, Isirel le Loi?
JOS 22:25 Amalaghɨniye va i vakatha Jorɨdan i tabo teghala weinda, ghime na ghemi uu Rubin na uu Gad. Ma tembe valɨkaiwamiva hu vakatha bigi regha weya Giya Loi.’ Mbwatavole orumburumbumi thɨ vakatha orumburumbume thɨ viyathu Giya Loi gha mararu.”
JOS 22:26 “Iya kaiwae woŋa, ‘Wo ra vatada ghamba vowo, ko ma woŋa mwaewo ghamba ŋambu o vowo kaiwae.’
JOS 22:27 Ko iyake, ŋgoreiya nono ghime na ghemi e ghanda lughawoghawo na tha na tha muyaiko, mbema emunjoru wo kururu weya Giya Loi e Mevathavatha Ŋgoloniye boboma weiye mwaewo gha ghambu kaiwae, na weiye vowo na vɨghathɨ ghanjimwaewa kaiwaeva. Ambane mbaŋa muyaiko orumburumbumi mane valɨkaiwanji thɨ dage weŋgiya ghime orumburumbume na thɨŋa, ‘Ma tembe valɨkaiwamiva hu vakatha bigi regha weya Giya Loi.’”
JOS 22:28 “Va lama renuwaŋa woŋa, ‘Thoŋgo nevole i yomara ŋgoreiyako, orumburumbume valɨkaiwanji ne thɨ thombe weŋgi ŋgoreiyake: Wo hu thuwe! Orumburumbume tha mevivako va thɨ vatada ghamba vowo Giya Loi kaiwae. Mava mwaewo ghanjighamba ŋambu o vowo kaiwae, ko iyemaeŋge ŋgoreiya nono ghime na ghemi e ghanda lughawoghawo.’
JOS 22:29 “Emunjoru ma tembe valɨkaiwameva wo goriwoyathu Giya Loi o wo viyathu gha ghambu noroke na wo vatada ghamba ŋambu vowo mwaewoŋgi, wit na vowoŋgi kaiwanji. Mane valɨkaiwae wo vatada tembe ghamba vowo reghava, nakama ghamba vowoko Giya La Loi kaiwae iya i ndeghathɨ Mevathavatha Ŋgoloniye e ghamwaeko.”
JOS 22:30 Mbaŋa Pinehas iye ravowovowo, na randeviva laghɨlaghɨye theyaworo va thɨ raka menako weinji e uu regha na regha valɨvaŋga e yalasiko, randeviva regha na regha e wabwi regha na regha e tɨnenji, thɨ vandeŋe budakaiya wabwi Rubin, wabwi Gad na wabwi Manase vaŋgothiye e boimako lenji utuutuko, kaero thɨ wovatha.
JOS 22:31 Pinehas, iye Eliyesa ravorovoro nariye, i dage weŋgiya wabwi Rubin, Gad na Manase vaŋgothiye, iŋa, “Mbaŋake kaero wo ghareghare Giya Loi iye weinda, kaiwae ma menda hu goriwoyathu e kamwathɨke iyake. Kaero menda hu vamoruŋgiya Isirel gharɨgharɨniye Giya Loi ele ghatemuru tɨne.”
JOS 22:32 Amba Pinehas na randevivaŋgima thɨ raka iteteŋgiya wabwi Rubin na wabwi Gad gharɨgharɨniye e thelau Giliyad tɨne na thɨ raka njogha Kenani ele valɨvaŋga, weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye na thɨ utu giya toto weŋgi.
JOS 22:33 Weinji lenji warari thɨ vandeŋe lenji utuutuko na thɨ tarawe Loi. Na ma tembe thɨ utuŋava thɨ gaithɨ weinjiyaŋgiya wabwi Rubin na wabwi Gad gharɨgharɨniye na thɨ mukuwo lenji ghamba yakuyakuko.
JOS 22:34 Wabwi Rubin na wabwi Gad gharɨgharɨniye thɨ uno ghamba vowoko iyako idae “Nono e ghanda lughawoghawoke,” Giya iye Loi.
JOS 23:1 Mbaŋa molao moli kaero iko, Giya Loi i giya vanevane weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye na thɨ towo weŋgiya ghanji rathɨghɨyako wolaghɨye evasiwanjiko. E mbaŋako iyako Josuwa kaero i amalaghɨsarɨ moli,
JOS 23:2 kaero i kula vathaŋgiya Isirel uu na uu lenji randevivaŋgiko wolaghɨye: ghanjigiyagiyako, lenji randevivaŋgiko, kot gha ravakathaŋgi na gharɨgharɨ lenji rakakaiwoŋgi, na i dage weŋgi iŋa, “Kaero ya amalaghɨsarɨ moli wo theghathegha kaero i laghɨye e mbaŋake iyake.
JOS 23:3 Kaerova hu thuwevao bigibigike wolaghɨye Giya lemi Loi va i vakatha weŋgiya vanautumake wolaghɨye kaiwami. Giya lemi Loi va i gaithɨ ghemi kaiwami.
JOS 23:4 Kaerova ya wogiya e ghemi uu na uu thelauko laghɨye Jorɨdan valɨvaŋga e boimako ghaghad Njighɨ Meditareiniyan, valɨvaŋga e yalasiko, na lemi ghamba yakuyaku. Vama ya wogiya e ghemi thelauko laghɨye vanautuma na vanautuma lenji ghamba yakuyaku iya vama ra kivwalaŋgiko, na tembe ŋgoreiyeva the vanautumaŋgi amba mava ra kivwalaŋgi.
JOS 23:5 Giya lemi Loi ne i vakathaŋgi thɨ voiteteŋga, na ne i vambele yathuŋgi na ghemi hu rakaru. Ne hu wo lenji ghamba yakuyaku ŋgoreiya Giya lemi Loi va le dagera weŋga.
JOS 23:6 “Iya kaiwae, mbe hu ghambu na hu vakatha wagiyawe bigibigina wolaghɨye kaerova thɨ rori njoŋa Mosese e le Mbaro gha buk tɨne. Ne hu ndeghamaraviyathu valɨvaŋga regha.
JOS 23:7 Ne hu ndevɨghathɨ weimiyaŋgiya gharɨgharɨko iya mbe inanji e tɨnemina, na ne hu ndetholo lenji loiko e idaidanji, ne hu ndekururu o naŋgo weŋgi.
JOS 23:8 Iyemaeŋge, mbe hu vikikighathɨ vara Giya Loi ŋgoreiya va hu vakavakatha ghaghad noroke.
JOS 23:9 “Giya Loi kaero i vagege yathuŋgiya vanautuma laghɨlaghɨye na vurɨvurɨghegheŋgi e ghamwami, na hu rakarakaru, na ma tembe regha valɨkaiwaeva i gaithɨ weŋga.
JOS 23:10 The lolothan e tɨnemina, valɨkaiwae i vakatha hweserithaŋarɨ thɨ raka vo, kaiwae Giya lemi Loi iye i gaithɨ kaiwami, ŋgoreiya va le dagerawe.
JOS 23:11 Mbe hu njimbukiki wagiyawe na hu gharethovuwe Giya lemi Loi.
JOS 23:12 “Ko iyemaeŋge thoŋgo hu ndeghereiyewana na hu tubwe weimiyaŋgiya vanautumako thiyako gharɨgharɨniye iya mbe inanji e tɨnemina, na hu veghe weimiyaŋgi,
JOS 23:13 amba ne hu ghareghare Giya lemi Loi mane tembe i vagege raŋgiyaŋgiva gharɨgharɨko thiyako, na ghemi hu wo lenji ghamba yakuyakuko. Iyemaeŋge, ne thɨ tabo lemi ghamba dobuŋgi, ŋgoreiya ghaithɨ o doda kaiwami na virɨniye ŋgoreiya gheyabɨyabɨbɨ e wakɨnimi, na mbɨthɨmbɨthɨ maramara e marami, ghaghad ma tembene ghemina regha i yakuyakuva e thelauke thovuye iya Giya lemi Loi vama i wogiyake e ghemi.
JOS 23:14 “Wo mbaŋa mare maiya vara. Taulaghɨna ghemi hu ghareghare e gharemi na e unemi Giya lemi Loi kaerova i giya e ghemi bigibigike thovuthovuye wolaghɨye iyava i dageraweko. Dagerawe regha na regha va i vakatha i vamboromboro, ma tembe reghava i tagavakwara.
JOS 23:15 Ko iyemaeŋge ŋgoreiya va i vamboromboro dageraweko thovuthovuye wolaghɨye e ghemi, tembene i vakathava ŋgoreiye e the tharɨ hu vakatha na i vamararuŋga ghaghad ne i mukuwoŋga e thelauke thovuye iyava i wogiyake e ghemi.
JOS 23:16 Thoŋgo hu kivwala Giya lemi Loi le dagerawe iyava va utu giyana e ghemi, na ma vohu kaiwo weva loi vavana na hu kururu weŋgi, Giya le ghatemuru ne i yomara e ghemi, na mane mbaŋa molao ma huya marevao e thelauke thovuye iya va i wogiyake e ghemi.”
JOS 24:1 Josuwa i kula vathaŋgi Isirel gha uuko wolaghɨye na thɨ raka mena thɨ mevathavatha Sekem e tɨne. Mbaŋa thɨ raka vuthavao, i ghatha raŋgiyaŋgi ghanji giyagiyako, lenji randevivaŋgi, kot gha ravakathaŋgi na Isirel lenji rakakaiwo laghɨlaghɨye na thɨ raka mena na thiya ndeghathɨ Giya Loi ele Yoŋathowathowa Boboma ghamwae.
JOS 24:2 Amba Josuwa i dage weŋgi gharɨgharɨko wolaghɨye, iŋa, “Giya Loi, Isirel lenji Loi ghalɨŋae ŋgora iyake, ‘Mbaŋa mevivako olemi tatanakau va thiya yaku e Walaghɨta Iupreitis valɨvaŋga e boimako na thɨ kururu weŋgi loi kwanɨkwan. Lemi tatanakauko thiyako regha va idae Tira, Eibraham na Naho ramanji.
JOS 24:3a Ko iyemaeŋge va ya vaŋguraŋgiya lemi tanakau Eibraham, Iupreitis valɨvaŋga e boimako na ya vaŋgughatharaŋa e thelauko laghɨye, Kenani tɨne. Ya giyawe orumburumbuye lemoyo.’”
JOS 24:3b Ya wogiyawe nariye idae Aisake,
JOS 24:4 na weya Aisake ya giya le ŋgaŋga theghewo — Jeikob na Iso. Ya wogiyawe Iso vanautuma e ououniye idae Idom na le ghamba yakuyaku, ko iyemaeŋge Jeikob na le ŋgamaŋgama va thɨ raka Ijipt.
JOS 24:5 Va mbaŋa reghava ya variyeŋgi Mosese na Eron, amba ya giya vuyowo laghɨye weŋgi Ijipt gharɨgharɨniye, na ya vaŋgu raŋgiyaŋga.
JOS 24:6 Mbaŋa va ya vaŋgu raŋgiyaŋgi orumburumbumi Ijipt e tɨne, Ijipt lenji ragagaithɨ thɨ raka reghamba weŋgi e waŋga momod na hosɨ ghanjirathatha lemoyo, ghaghad thɨ raka mena Njighɨ Sosoro ghadidiye.
JOS 24:7 Ko iyemaeŋge orumburumbumi thɨ kula voro weya Giya Loi thalavu kaiwae na i variye momouwo e ghemi na thiye ghami lughawoghawo. I vakatha njighɨko na i bebe varɨvarɨŋgi. Kaero hu ghareghare va ya vakatha budakai weŋgi Ijipt gharɨgharɨniye. Amba hu yayaku e vuruvuru vwatavwata mbaŋa molao moli.
JOS 24:8 Amba ya vaŋgu menaŋga Amori e lenji thelau, iyava thiya yaku Jorɨdan valɨvaŋga e boimako. Va thɨ gaithɨ weŋga, ko iyemaeŋge ya vakathaŋga na hu vurɨgheghe kivwalaŋgi. Ya mukuwoŋgi e ghamwami na hu wo lenji thelauko lemi ghamba yakuyaku.
JOS 24:9 Amba Balak Jipo nariye, iye Mowab lenji kiŋ, i vivatha na i gaithɨ weŋga. I variye utuwe Balaam Beo nariye na i naŋgowe i guraŋga.
JOS 24:10 Ko iyemaeŋge mava ya vatomwewe na i guraŋga, vambema i giyagiya eŋge ghami dage mwaewo na ya vaŋgu raŋgiyaŋga Balak e nɨmae ghare.
JOS 24:11 “‘Amba hu raka lawa Jorɨdan na hu raka voro Jeriko. Ghɨmoghɨmoru e ghembako iyako thɨ gaithɨ weŋga, na tembe ŋgoreiyeva wabwi Amori, wabwi Perisi, wabwi Kenani, wabwi Hiti, wabwi Gegasi, wabwi Hivi na wabwi Jebusi, ko iyemaeŋge ya vakathaŋga na hu kivwalavaoŋgi.
JOS 24:12 E ghamwami va ya vathɨna gharenji, na valɨkaiwae hu kivwalaŋgi Amori lenji kiŋ theghewo. Mava hu vakatha iyako mbe ghemi e lemi gaithɨ gha ghalithɨ na mbwenara.
JOS 24:13 “‘Va ya wogiya e ghemi thelauko iya mava hu ndekabu mun ghanɨŋgawe na ghembaghemba mava hu vatadɨŋgi. Mbaŋake kaero huya yaku e tɨnenji na hu ghana vaen uneunenji na olivɨ uneunenji iya mava hu kabuŋgi.’
JOS 24:14 “Iya kaiwae, mbaŋake iyake mbe hu yavwatatawana Giya Loi na hu kaiwowe weiye yawalɨmina laghɨye na lemi gharevatomwe emunjoru. Hu bigi yathuŋgi loina iya orumburumbumi va thɨ kurukururu weŋgi Masepoteimiya na Ijipt e tɨnenji, na hu kaiwowe Giya Loi mbe ghamberegha eŋge.
JOS 24:15 Thoŋgo Giya Loi gha ghambu ma i laghɨye e gharemina, mbe noroke vara hu ghatha vakatha the loi ne hu kaiwowe, loiŋgiko iya orumburumbumi va thɨ kurukururu weŋgi Masepoteimiya e tɨne, o loiŋgi iya Amori gharɨgharɨniye thɨ kururuke weŋgi, iya lenji thelau huya yakuwe mbaŋake. Ko iyemaeŋge ghino na lo ŋgoloke gharayakuyaku ne wo ghambu Giya Loi.”
JOS 24:16 Gharɨgharɨko thɨ gonjoghawe, thɨŋa, “Ma valɨkaiwae tembe wo roiteteva Giya Loi na wo ghambu loi vavana!
JOS 24:17 Giya Loi lama Loi ghamberegha va i vaŋguraŋgiyaŋgi orumburumbume na ghime mbaŋa va wo tabona rakakaiwobwaga Ijipt e tɨne, na wo thuweŋgi vakatha amba rotaele laghɨlaghɨye va i vakathaŋgi. Va i njimbukiki wagiyaweime na i gana tenɨtenime weŋgi gharɨgharɨ e vanautumako wolaghɨye iyava wo raka ru e tɨnenjiko.
JOS 24:18 Giya Loi va i vagege raŋgiyaŋgi vanautumako wolaghɨye e ghamwame tembe ŋgoreiyeva Amori gharɨgharɨniye iyava thiya yaku gheko. Iya kaiwae ghime tembe ŋgoreiyeva ne wo ghambu Giya Loi; kaiwae iye lama Loi.”
JOS 24:19 Josuwa i dage weŋgi gharɨgharɨko na iŋa, “Mbwata mane valɨkaiwami hu ghambu Giya Loi. Iye i boboma, na iye Loi yamwayamwakabuniye. Lemi goriwoyathu na lemi tharɨna wolaghɨye mane i numoten.
JOS 24:20 Thoŋgo hu roitete Giya Loi na mavohu kaiwo weŋgiva gharɨgharɨ vavana lenji loi vatavatadɨ, ne i gaithɨ wanaŋga na i giya vuyowo weŋga. Ne i mukuwoŋga moli othembe va i thovuye moli e ghemi.”
JOS 24:21 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ dagewe Josuwa, thɨŋa, “Nandere! Ne wo ghambu Giya Loi.”
JOS 24:22 Josuwa i dage weŋgi, iŋa, “Tembene ghamimbereghanava hu utuŋa emunjoru va hu tuthi ne hu ghambu Giya Loi.” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Mbwana, mbe ghamamberegha vara wo utuŋaime.”
JOS 24:23 Amba Josuwa, iŋa, “Mbaŋake hu bigiyathuvao gharɨgharɨna vavana lenji loiŋgi iya inanjina weŋga na hu vatomweŋga emunjoru weya Giya Loi, Isirel lenji Loi.”
JOS 24:24 Gharɨgharɨko thɨŋa, “Ne wo kaiwowe Giya Loi la Loi na wo ghambu.”
JOS 24:25 E mbaŋako iyako Josuwa i ndeghathɨ gharɨgharɨko kaiwanji na i vakatha dagerawe thiye na Giya Loi e ghanjilughawoghawo Sekem e tɨne, na tembe ghekova i vakatha mbaro vavana na gharɨgharɨko ne thɨ ghambu.
JOS 24:26 Josuwa i rori njogha utuutuŋgiko thiyako Giya Loi le Mbaro gha Buk tɨne. Amba i wo varɨ laghɨye regha na i worawe e umbwa ouk raberabe, Giya Loi le Mevathavatha Ŋgoloniye evasiwae.
JOS 24:27 Kaero Josuwa i dage weŋgi gharɨgharɨko, iŋa, “Varɨke iyake ne i tabo na ghanda rautuutu, kaiwae me loŋwevao utuutuko wolaghɨye Giya Loi me utuŋako weinda. Iyake ne i tabo ghami rautuutu na i vakathaŋga thava hu goriwoyathu lemi Loi.”
JOS 24:28 Amba Josuwa i variye yathuŋgi gharɨgharɨko wolaghɨye, uu na uu e lenji ghamba yakuyaku.
JOS 24:29 Bigibigiko wolaghɨye thiyako e ghereinji, Josuwa Nan nariye i mare, gha theghathegha vama i wo hothaŋarɨ na hoyaworo.
JOS 24:30 Vambe thɨ beku amalaghɨniye ele thelau Timɨna Sera e tɨne, e vanautuma ououniye uu Epreim lenji ghamba yakuyaku e tɨne, Ou Gaas e ghaiwabuniyeko.
JOS 24:31 Isirel gharɨgharɨniye va thɨ ghambu Giya Loi mbaŋa Josuwa na randevivaŋgiko, iyava thɨ thuwevao bigibigiko wolaghɨye Giya Loi va i vakathako weŋgi Isirel gharɨgharɨniye.
JOS 24:32 Mevivako Isirel gharɨgharɨniye lenji tanakau regha Jeikob, va i vamodo thelau vuvura weŋgiya Hamo le ŋgamaŋgama ghɨmoghɨmoru, modae le laghɨlaghɨye silva ghethɨthaŋarɨ. Mbaŋa Isirel gharɨgharɨniye thɨ raka iteta Ijipt, thila mbana lenji tanakau regha, Josep wakɨwakɨye. Vambe thɨ mbanɨmba loloŋga vara e lenji loŋgaloŋgako wolaghɨye tɨne. E mbaŋako vara iyako thɨ beku e thelauko iya vuvurako iyako tɨne, iya Jeikob va i vamodoko Sekem e tɨne. Thelauko iyako Josep orumburumbuye lenji ghamba yakuyaku.
JOS 24:33 Eliyesa, Eron rumbuye vambe i mareva na thɨ beku e ghemba idae Gibeya. Ghembake iyake ina e vanautuma e ououniye uu Epreim lenji ghamba yakuyaku e tɨne. Ghembako iyako vama thɨ wogiyawe Eliyesa nariye, Pinehas.
RUT 1:1 Va e mbaŋako iyako, mbaŋaniya giyagiya ghanji mbaŋa thɨ mbaro, dagabora i yomara e vanautumako iyako tɨne. Iya kaiwae amala regha rara Betɨlehem, Juda e tɨne, weiyaŋgiya levo na le ŋgaŋga theghewo, thɨ gara na wo vethɨ yaku vanautuma regha idae Mowab na vethɨ meghala vuyowoko iyako gheko.
RUT 1:2 Amalake idae Elimelek, levo idae Naomi na lenji ŋgaŋga theghewo, idaidanji Malon na Kiliyon. Thiye uu Eprat, thɨ mena Betɨlehem, Juda e tɨne. Va thɨ wa Mowab na mbowo vethɨ yaku mbaŋa ubotu gheko.
RUT 1:3 Mbaŋa inanji gheko Elimelek i mare, na Naomi mbema ghamberegha eŋge weiyaŋgiya le ŋgaŋgama theghewoma.
RUT 1:4 Ghɨmoghɨmoruke thiyake va vethɨ ghe gheko — thɨ vaŋguŋgiya Mowab wanakauniye theunyiwo. Eunda idae Opa na eunda idae Rut. Lenji yakuyaku gheko vama i wo ŋgoreiya theghathegha hoyaworo,
RUT 1:5 na Malon na Kiliyon tembe thɨ mareva. Naomi vambema ghamberegha eŋge vara, le ŋgaŋgama kaero nandereŋgi na le ghɨmoru tembe ŋgoreiyeva.
RUT 1:6 Mbaŋa Naomi amba ina Mowab e tɨne, kaero i loŋwa toto ghambae gharɨgharɨniye utuninji, Giya Loi kaero i mwaewo weŋgiya le bodaboda, na ghanɨŋga kaero veimaimava weŋgi. Iya kaiwae Naomi na oyawanyiye thɨ vivatha na thɨ roiteta Mowab.
RUT 1:7 Weiyaŋgiya oyawanyiyema theunyiwoma, Naomi i iteta ghembama va thɨ yakumawe, i reŋa e kamwathɨma iya i wa na ve raŋgima Judiya.
RUT 1:8 Ko iyemaeŋge e kamwathɨ mborowae, amba Naomi i dage weŋgiya oyawanyiyema iŋa, “Ghemi themiunyiwona hu njogha e ghambamina na hu yaku weimiyaŋgiya lemi bodaboda. Ya naŋgo weya Loi na ne ghare weŋga ŋgoreiya ghemi va gharemi weŋgo na weŋgiya thiyema vama thɨ marema.
RUT 1:9 Na tembe ya naŋgo weva Giya Loi na ne i vakathaŋga tembe hu lagheva na hu yaku weimiyaŋgiya lemi ghɨmoghɨmoru.” Naomi i mwanambiyeŋgi e ghareghare na i mwaewoŋgi. Weinji lenji gharevɨrɨ thɨ randa na ghalɨŋanji laghɨye
RUT 1:10 na thɨŋa, “Thava ŋgoreiyana! Weime eŋge ghen na ra wa weŋgiya len bodaboda.”
RUT 1:11 Ko iyemaeŋge Naomi i gonjogha weŋgi iŋa, “Oyawanyiŋgu, mbema i thovuye moli vara hu njogha. Buda kaiwae nuwamiya weiŋguyaŋgiya ghemi? Ne valɨkaiwae tembe ya ghambɨŋgiva ghɨmoghɨmoru, thɨ thegha matuwo na tembe hu vaŋguŋgiva?
RUT 1:12 Mbema hu njogha eŋge, oyawanyiŋgu. Kaero yalaghɨsarɨ moliya ghino na ma valɨkaiwaŋgu tembe ya gheva. Na othembe thoŋgo amba valɨkaiwaŋgu ya vaidiya ŋgama, na thoŋgo ya ghena weiŋgu lo ghɨmoru gougouke noroke na ya vaidiya ŋgama,
RUT 1:13 ne valɨkaiwae mbowo hu dagetenɨŋga e ghe na wo hu roroghagha ghaghad thɨ thegha matuwo? Oyawanyiŋgu, hu ghareghare iyake ma valɨkaiwae. Budakai va i yomara e ghino i maŋga kivwala budakai i yomara weŋga. Kaiwae Lo Giya Loi kaero i roghereiye wanaŋgo na vuyowoke iyake i laghɨye moli weŋgo.”
RUT 1:14 Iyake i vakathaŋgi na mbowo thɨ randava. Amba Opa i mwanavatha yawanyiye e ghareghare na i ghawole, ko iyemaeŋge Rut i thovuvu Naomi.
RUT 1:15 Naomi i dagewa Rut iŋa, “Wo u thuwe, len ghaghe kaero i njogha weŋgiya le bodaboda na weŋgiya le loi i kururu weŋgi. Ghen tembe ŋgoreiyeva, u njogha wein.”
RUT 1:16 Ko iyemaeŋge Rut i gonjoghawe iŋa, “Thava u vavothaŋaŋgo na ya roiteteŋge. Mbema u vatomwe eŋge na weiŋgu ghen. Ne the valɨvaŋga u wawe, ya wawe, na ne the valɨvaŋga vo yakuwe, va yakuwe. Len gharɨgharɨ lo gharɨgharɨ, na len Loi lo Loi.
RUT 1:17 The valɨvaŋga vo marewe ne va marewe na thɨ bekuŋgowe. Giya Loi le lithɨ laghɨye moli e ghino thoŋgo ya roiteteŋge; ko mbe mare eŋge vara ne i vakathainda ra meghaghathɨ.”
RUT 1:18 Mbaŋa Naomi i thuwa Rut le vothako, ma tembe i rovurɨghegheva e variye njoghawe.
RUT 1:19 Elaelama theunyiwoma kaero vethɨ loloŋgaova ghaghad vethɨ vutha Betɨlehem. Mbaŋa thɨ vutha, gharɨgharɨ gharenji iyo kaiwanji na wanakau thɨŋa, “Mbema emunjora Naomi iya elaghɨniyeko?”
RUT 1:20 I dage weŋgi iŋa, “Thava hu uno idaŋgu Naomi, huŋa eŋge ‘Mara,’ kaiwae Loi Vurɨvurɨghegheniye i vakatha yawaliŋgu ghamɨnae mbema maŋga eŋge.
RUT 1:21 Va ya roitetake lo bigibigi veimaima, ko iyemaeŋge Giya Loi i vaŋgunjoghaŋgo kokowaŋgu. Buda kaiwae hu uno idaŋgu Warawarariniye, na mbaŋake Loi Vurɨvurɨghegheniye kaero i roghereiye wanaŋgo na ya vaidiya vuyowae!”
RUT 1:22 Iyake i woraŋgiya va ŋgoroŋga na Naomi i roiteta Mowab na i njogha Betɨlehem weiye Rut tɨnan Mowab. E mbaŋako iyako bali uloulo amba i wora eŋge rɨghe.
RUT 2:1 Amala regha ina Betɨlehem, ina Naomi le ghɨmoru Elimelek e ghauu tɨne. Idae Bowas, na amalake iyake iye giya vwenyevwenye regha.
RUT 2:2 Rut, iye tɨnan Mowab i dage weya Naomi iŋa, “Thare u vatomweŋgo na ya wa e umako tɨne na va mbana bali iya rakakaiwoko thɨ ten na thɨ mban iteteko. The rakakaiwo ne ghare i njaweŋgo na i varaeŋna e ghino amba ya kaiwo e ghereiye.” Naomi i gonjoghawe iŋa, “U wa na vo vakatha ŋgoreiye, yawanyiŋgu.”
RUT 2:3 Iya kaiwae Rut i wa e umako tɨne, i rereghamba weŋgiya rakakaiwoko, na i mbana baliko thɨ roitetako e ghereinji. Rut va i minjanuwae, thela i wo Bowas, iye i mena Elimelek e ghauu tɨne, iya le bali ghauma i kaiwokowe.
RUT 2:4 Amba ma i mwelumweluŋguya kaero Bowas i vutha, i ri Betɨlehem. I ŋaevairɨŋgiya le rakakaiwo iŋa, “Weimi Giya Loi.” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Giya Loi i mwaewo e ghen.”
RUT 2:5 Bowas i vaito le rakakaiwoko lenji randeviva iŋa, “Elako tabwako i mena thela e ghauu tɨne?”
RUT 2:6 Rakakaiwoko lenji randeviva i gonjoghawe iŋa, “Iye tɨnan Mowab. Naomi va i njoghamake weiye, va thɨ ri Mowab.
RUT 2:7 Me naŋgo e ghino na ya vatomwewe i rereghamba weŋgiya rakakaiwoko i mbanɨmba reghamba bali rakakaiwoko thɨ mban itete. Me kaiwo wa mbe mbaŋambaŋa ghaghad mbaŋake, na mbe mbaŋa ubotu eŋge me roru e riburibuko na i towowe.”
RUT 2:8 Amba Bowas i dage weya Rut iŋa, “Elana, wo u vandeŋeŋgo. Ne u ndewa e uma reghava na vo mbana baliwe, mbe u mbanɨmba vara e umake iyake. Mbe u yaku vara gheke weinaŋgiya wanakauke thiyake.
RUT 2:9 Mbe u njimbukiki wagiyawe vara kaiwoke iya e balike ghauma tɨne, iya ghɨmoghɨmoruko thɨ kaiwowe, na u ghambuŋgiya wanakauna iya thɨ mban reŋanawe. Kaero ma dage weŋgiya iya ghɨmoghɨmoruko na ne thɨ ndevakatha vakatha vatharɨ regha e ghen. Na thembaŋa ne mbwa i gharɨŋge u wa na vo mun e mbwako varivariye iya ghɨmoghɨmoruko methɨ gudurawe.”
RUT 2:10 Iyake kaiwae Rut i kururu na ghamwae ve thukumwa thelau, na i dage weya Bowas iŋa, “Budakai kaiwae na u rerenuwaŋa laghɨye kaiwaŋgu? Budakai kaiwae na gharen weya ghawora loloniye?”
RUT 2:11 Bowas i gonjoghawe iŋa, “Kaero ya loŋwevao utuutunin na ŋgoroŋga len vakatha thovuye weya yawanyinɨko mbaŋa len ghɨmoru i mare iteteŋge. Ya ghareghare va ŋgoroŋga na u roiteteŋgiya rama na tɨna na ghembako iyava madɨbanɨko i dobuwe, na va ŋgoroŋga na u mena na kaero u yakuva gharɨgharɨ mava mbaŋa regha u ghareghareŋgi e tɨnenji.
RUT 2:12 Ya naŋgo weya Giya Loi na ne i giya njogha e ghen len vakathako kaiwae. Na modoko iyako mbala veimaima na ndendewo weya Giya Loi, iye Isirel lenji Loi, na amalaghɨniye ŋgoreiya ma, e vineiye raberabe kaero menda u mena na u vaidiya vwarɨvwarɨrɨwe.”
RUT 2:13 Rut i gonjoghawe iŋa, “Ghan thanavu mbema i thovuye vara e ghino, ghino ghen len rakakaiwo, amalana. Mo utu e ghalɨŋa udauda i mwanavairɨŋgo, othembe len rakakaiwona wanakauko thɨ laghɨye kivwalaŋgo.”
RUT 2:14 Mbaŋa ghanɨŋga ghambaŋa, Bowas i dage weya Rut iŋa, “U mena ra ghanɨŋga. U wo bredɨke na u woutu e mbwake monyomonyoke.” I yaku weiyaŋgiya rakakaiwoko amba Bowas mbowo i giyava bali vwalavwala vavanawe. I ghanɨŋga na kaero valɨkaiwae, ko vavana vambe inawe.
RUT 2:15 Mbaŋa Rut kaero me wao na ve mbanɨmba bali, Bowas i rodage weŋgiya le rakakaiwo ghɨmoghɨmoruko iŋa, “Hu viyathu na i mbana bali, othembe i mban ŋgoreiya kaero yavayavathaŋgiko, ne hu ndeguva utu omathaŋaghad.
RUT 2:16 Mbala hu bigiraŋgiya eŋge bali vavana e mbambarana iya hu tenɨŋgina e tɨnenji, hu roitete na elaghɨniye i rombanɨŋgi. Ko iyemaeŋge ne hu ndedagetenɨwe.”
RUT 2:17 Rut i mbanɨmbanɨvatha balima ghaghad varae ve ronja. Mbaŋa i wo umbwa na i ŋge baliko varivariye e wokiwokiyeko na i yaruvatha mbombouyeko, va i wo epa, raŋa ghemidima vethethiŋo ŋgamwara.
RUT 2:18 Rut i biginjogha bali e ghemba, na i vatomwe weya yawanyiye ŋgoroŋga baliko le laghɨlaghɨye me mban. Na tembe i giya weva Naomi ghanɨŋgama me ghanɨvarema.
RUT 2:19 Yawanyiye i vaito iŋa, “Noroke aŋga mo mbana bali? Thela ele bali ghauma mo kaiwowe? Ya naŋgo na Loi mbala i mwaewo weya giyako iyako iya me thalavuŋgena noroke.” Rut i dage weya yawanyiye iŋa, “Amalako iya ma kaiwo ele umako tɨne idae Bowas.”
RUT 2:20 Naomi i dagewe iŋa, “Ya naŋgo Giya Loi iye ghare weŋgiya thavala e yawayawalinji na ramaremare ma mbaŋa regha iko, i mwaewo weya amalako iyako.” Na mbowo i gotubweva iŋa, “Amalana iyena la boda regha na iye ŋgoreiya ghanda rathalavu, valɨkaiwae ne i njimbukikinda.”
RUT 2:21 Rut iŋa, “Na tembe me dageva e ghino na iŋa, ‘Mbe u mena u kakaiwo vara weinaŋgiya lo rakakaiwoke ghaghad thɨ uloulovao elo balike.’”
RUT 2:22 Naomi i dage weya yawanyiye Rut iŋa, “Ŋgoreiye, wou yawanyiŋgu, mbala ma rakakaiwo e bali ghanji umauma vavana thɨ mena thɨ vakatha vuyowo e ghen, thoŋgo kaero u wava e bali ghauma reghava. I thovuye moli mbe u kaiwo vara weinaŋgiya wanakauna iya Bowas ele balina ghauma tɨne.”
RUT 2:23 Iya kaiwae Rut mbe i kakaiwo vara e baliko ghauma tɨne. Mbe ina vara rakakaiwoko wanakauko evasiwanji ghaghad thɨ uloulovao bali na wit. Na Rut mbe i yaku vara weiye yawanyiye.
RUT 3:1 Va mbaŋa regha amba Naomi i dage weya yawanyiye Rut iŋa, “Wo ya tamweya kamwathɨ na thoŋgo valɨkaiwaŋgu ya tuthiya ghɨmoru regha na u vaŋgu mbala len yakuyaku i thovuye na wein len warari.
RUT 3:2 U renuwaŋakikiya Bowas, iya mendava vo kaiwo weinaŋgiya le rakakaiwo wanakauma. Iye ghanda rathalavu la ghɨmoru ghanjiuu loloniye. Wo u vandeŋeŋgo. Noroke gougou ina balima ghaghamba vwaravwara i vwara balima na i ghetha varivariye na ndamwandamwa weiye mbombouye.
RUT 3:3 Iya kaiwae nuwaŋguiya u thithu, u ghavatha na u worawa bunama e riwan. U njimbo kwama thovuye, amba u wa ŋgora i vwaravwara na i ghetha balikowe, ko iyemaeŋge mbaŋa ne inan gheko mbe u vakatha wagiyaweŋge vara na thava i ghareghareŋge ghaghad ne munumu na ghanɨŋga e ghereiye.
RUT 3:4 U njimbu vakatha mbaŋa ne ve ghena. Mbala u wa na vo ronja evasiwae, u livaira thogana e gheghena na u ghena evasiwae. Tene i dage e ghen ŋgoroŋga ne u vakatha na uŋa.”
RUT 3:5 Rut i gonjoghawe iŋa, “Ne ya vakatha ŋgoreiya mo utuŋana.”
RUT 3:6 Kaero Rut i wareri i wa e ghamba vwaravwara bali na i vakatha ŋgoreiya yawanyiye me utumawe.
RUT 3:7 Mbaŋa Bowas i ghanɨvao na i munɨvao, ghare i warari laghɨye. I wa ŋgoreiya baliko ghawabwi ghadidiye na ve ghenawe. Rut tembe seiwo seiwo vara i wawe, i tatethara gheghe kaero i ghena.
RUT 3:8 Mbala vama i wo gougou mborowae, amba Bowas i raraghana ghare, i ghenevaghɨle na mara i wa e gheghe, ghare i yo mbaŋa i thuwa wevo eunda i ghena e gheghe.
RUT 3:9 Bowas i vaito iŋa, “Thela ghen?” I gonjoghawe iŋa, “Ghino Rut, len rakakaiwo. Kaiwae ghɨmoruko va ya vaŋgukaiko le boda ghen na ghen ghamarathalavu valɨkaiwae tembe u njimbukikiŋgova.”
RUT 3:10 I gonjoghawe iŋa, “Ya naŋgo weya Giya Loi na i mwaewo e ghen, elana. Ghan thanavuke iya u vakathake e ghino noroke i kivwala ghan thanavu iya u vakavakatha weya yawanyinɨna. Ma mo tamweya ghɨmoru amba thegha ndamwandamwa na nuwaniya u vaŋgu, othembe i vwenyevwenye o mbinyembinyeŋgu?
RUT 3:11 Ko mbaŋake, Rut, thava u gharelaghɨlaghɨ, kaiwae gharɨgharɨko wolaghɨye e ghembako thɨ ghareghare euriya ghen na ghino ne ya vakatha bigibigike wolaghɨye kaiwan.
RUT 3:12 Emunjora ghino lo boda iya ghɨmoruna va u vaŋgukaina na mbaro iŋa ghino ya njimbukikiŋge, ko iyemaeŋge ghɨmoru regha yawanyinɨna le boda na iye ma i bwagabwaga moli e ghen ŋgoreiya ghino.
RUT 3:13 Mbowo u yaku vara gheke gougouke iyake na ne mbaŋambaŋa amba vara thuwe na ra vanamwe weinda. Thoŋgo le renuwaŋa ŋgoreiye na i varaeŋna i njimbukikiŋge, i thovuye; ko thoŋgo ma le renuwaŋa ŋgoreiye, ya dagerawe Giya Loi e marae, ne ya wo vuyowoko iyako. Iya kaiwae u ghena vara gheke ghaghad ne ighɨviya.”
RUT 3:14 Rut mbowo i ghena gheko ghaghad ighɨviya rakaraka, ko iyemaeŋge va i thuweiru amba maramomouwo na mbala ma lolo regha i thuwe, kaiwae Bowas maŋa ma nuwaiya lolo regha i ghareghare mena gheko.
RUT 3:15 Bowas i dagewe iŋa, “U liraŋgiya ghan kwamana ghayaboyabo na u livamomoya gheke.” I vakatha ŋgoreiye, amba Bowas i liŋgiya bali e tɨne, le vuyovuyowo mbalavama 30 kilogram. I thalavu i thɨnɨvairɨ amba amalaghɨniye i njogha e ghembako tɨne.
RUT 3:16 Mbaŋa Rut i njoghama weya yawanyiye, kaero yawanyiye i vaito iŋa, “Ŋgoroŋga me le vakatha e ghen, elana?” Rut i utugiyavaowe bigibigiko wolaghɨye Bowas me le vakathakowe.
RUT 3:17 I gotubwe iŋa, “Na balike i laghɨye moli ŋgoreiye vara iyake me giya weŋgo na iŋa thava ya njoghama e ghen kokowaŋgu.”
RUT 3:18 Naomi i gonjoghawe iŋa, “Rut, tha u rerenuwaŋa, mbema u yaku eŋge na u roroghagha ŋgoroŋga ne une ve yomara. Bowas mane i yaku noroke ghaghad ne ve vanamwe renuwaŋana iyana.”
RUT 4:1 Amba Bowas i wa ŋgoreiye ghembako ghaghambaru, iye ghamba mevathavatha, na ve yakuwe. Amba Elimelek le bodama iya i rothɨgha amalaghɨniye, amalama Bowas me utuŋa utuniyema, i mena e ghadidiye, na Bowas i dagewe iŋa, “Amalana, wo u mena u yaku gheke.” I wa iyena kaero ve ronja.
RUT 4:2 Bowas i vaŋguvathaŋgiva ghembako gharandeviva theyaworo na vethɨ yayaku gheko weinjiyaŋgi.
RUT 4:3 Amba i dage weya le bodama iŋa, “Kaiwae Naomi kaero menda i njoghama Mowab e tɨne, nuwaiya i vakuneŋa thelau vuvura, iya la bodama Elimelek va i mare itetema.
RUT 4:4 Ma renuwaŋa valɨkaiwae u ghareghareya iyake iya kaiwae ma womena renuwaŋa iyake e ghen. Mbaŋake iyake thoŋgo nuwaniya u vamodonjogha randevivaŋgike thiyake e maranji. Ko thoŋgo ma nuwaniya, u woveŋgoma len renuwaŋa, kaiwae vavamodonjogha ele valɨvaŋga i viva moli ghen ko amba ghino.” Amalama i gonjoghawe iŋa, “Ne ya vamodonjogha.”
RUT 4:5 Ko amba Bowas i dagewe iŋa, “The mbaŋa ne u vamodanjogha thelauko iyako, kaero ŋgoreiye ne u vaŋgwa Rut iye wambwi tɨnan Mowab na len wevo, na mbala hu ghambɨŋgiya gamagai wein na thelauna iyena i yaku weŋgiya ghembwiyena le ŋgaŋga.”
RUT 4:6 Amalako i gonjoghawe iŋa, “Kaiwae ŋgoreiyeva iyana, ma valɨkaiwaŋgu ya vakatha ŋgoreiya la boda vakavakathaniye kaiwae ne i vakathaŋge na iwaeŋge lo ghamba mbaro ma i laghɨye. Ghen eŋge u vamodonjogha; ghino ma valɨkaiwaŋgu.”
RUT 4:7 Me vivako Isirel gharɨgharɨniye me lenji vakatha ŋgoreiyake mbaŋa methɨ vakuneŋa o thɨ vegiya weŋgiya bigibigi: ravavakune iye ne i bigiraŋgiya gheghe ghae na i giya weya ravavamodo. Iyake va ghanji thanavu na i vaemunjoruŋa renuwaŋako iyako kaero thɨ vanamwe.
RUT 4:8 Kaiwae ŋgoreiyako, mbaŋa amalako iŋa, “U vamodanjogha,” i bigiraŋgiya gheghe ghae na i giya weya Bowas.
RUT 4:9 Amba Bowas i dage weŋgiya randevivaŋgiko na thavalava va inanji gheko iŋa, “Noroke taulaghɨna ghemi e marami kaero ne ya vamodonjogha bigibigiko wolaghɨye weya Naomi; Elimelek le bigibigi na tembe ŋgoreiyeva Kiliyon na Malon lenji bigibigi.
RUT 4:10 Tembe ŋgoreiyeva Rut iye tɨnan Mowab, Malon ghembwiye, iye kaero lo wevo. Iya kaiwae bigibigiko wolaghɨye mbene i yaku wevara Malon le ŋgaŋga, na Elimelek gheuuko mbala mbe i mbuthumbuthu vara e ghabodako tɨnenji e ghambaeko. Ghemi ne hu utuŋa utuutuke iyake weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.”
RUT 4:11 Randevivaŋgiko na vavanava thɨŋa, “Ŋgoreiye, ghime wo thuwe na ne wo utuŋa. Wo naŋgo weya Giya Loi na ne i vakatha wevona iyana, iya i mena e len ŋgolona na nevole ŋgoreiya Reitiyel na Leya, thiye wabwi Isirel otɨnatɨnanji. Tembe wo naŋgo weva Giya Loi na mbala i vakathaŋge na u vwenyevwenye uu Eprat e tɨne na giya vwenyevwenye ghen Betɨlehem e tɨne.
RUT 4:12 Giya Loi ne i vakatha wevoko iyako na ne hu ghamba gamagai na ne thɨ vakatha ghanuuna idae laghɨye ŋgoreiya Peres gheuu, Juda na Tamar narinji.”
RUT 4:13 Iyako e ghereiye Bowas i vaŋgwa Rut na levo. Bowas i ghenethaiya levo Rut na Giya Loi i mwaewowe i vaidiya ŋgama. I ghambɨkaiya ŋgama ghɨmoru.
RUT 4:14 Wanakau Betɨlehem e tɨne thɨ dage weya Naomi thɨŋa, “Taulaghɨke ghinda ra tarawe Giya Loi, kaiwae kaero le renuwaŋa ŋgoreiye na noroke rumbun ŋgama ghɨmoru, iye nevole i njimbukikiŋge. Wo naŋgo weya Giya Loi na ŋgamana iyena nevole idae i laghɨye Isirel gharɨgharɨniye e tɨnenji.
RUT 4:15 Yawanyin na valɨghareghare mbe ghare vara e ghen, na le vakathako iyako e ghen i kaitotowo, i kivwala wevo i ghambɨŋgiya gamagai ghɨmoghɨmoru theghepirɨ. Na kaero ne i ghamba ŋgama ghɨmoru kaiwan, na iye nevole i njimbukikiŋge mbaŋa nevolema u yalaghɨsarɨ moli.”
RUT 4:16 Amba Naomi i wo ŋgamako e nɨmanɨmaeko, i mwanambiye e ghareghare na mbe gharewe vara.
RUT 4:17 Wanakauko e ghembako iyako tɨne thɨŋa, “Naomi kaero rumbuye ŋgama ghɨmoru.” Thɨ rena idae Obedi. Iye Jese ramae na Deivid ramaya Jese.
RUT 4:18 Gharɨgharɨke thiyake Deivid orumburumbuye, i ri weya Peres i mena ghaghad Deivid: Peres nariya Hesron,
RUT 4:19 Hesron nariya Ram, Ram nariya Aminadab,
RUT 4:20 Aminadab nariya Nason, Nason nariya Salmon,
RUT 4:21 Salmon nariya Bowas, Bowas nariya Obedi,
RUT 4:22 Obedi nariya Jese, Jese nariya Deivid.
AMO 1:1 Utuutuke thiyake Emos ghalɨŋae, iye sip gharanjimbunjimbu, i mena Tekoa. Theghathegha umboiwo amba muyai ragheragheghe, mbaŋaniye Ujaiya iye va Juda lenji kiŋ na Jerobowam Johoas nariye iye Isirel lenji kiŋ, Loi i utugiya utuutuke thiyake weya Emos Isirel kaiwanji.
AMO 1:2 Emos iŋa: “Giya Loi ghalɨŋae laiye laghɨye moli i mena Saiyon na e larɨmbɨya i mena Jerusalem e tɨne, sip lenji ghamba ghan thɨ mare na ou Kamel vwatae nana thiya mareyawowo.”
AMO 1:3 Giya Loi iŋa ŋgoreiyake: “Kaiwae Damasiko gharɨgharɨniye thɨ vakatha valaŋa tharɨ mane ya mwana njogha lo ghatemuruke. Kaiwae thɨ giya vɨrɨ laghɨye weŋgi Giliyad gharɨgharɨniye.
AMO 1:4 Iya kaiwae ne ya vakatha ndɨghe i nda Kiŋ Hajael le ŋgolo na tembe ve wova Kiŋ Benhaded le ŋgoloŋgolo vurɨvurɨghegheniye.
AMO 1:5 Ne ya ŋgoŋgo vwowona ghembana laghɨye Damasiko gha thɨnɨmba ŋginaŋginauye; na ne ya mukuwo kiŋɨko iya i yaku e Malamo Aven tɨne, na thela iya i mbaro Betidan e tɨne. Siriya gharɨgharɨniye ne thɨ vaŋguŋgi na vethɨ mebwabwari Kirɨ e tɨne,” Giya Loi iŋa.
AMO 1:6 Giya Loi iŋa ŋgora iyake: “Kaiwae Gaja gharɨgharɨniye thɨ vakatha valaŋa tharɨ mane ya mwana njogha lo ghatemuruke, kaiwae thɨ takovaoŋgi vanautuma regha na vethɨ vaŋguraweŋgi na thɨ mebwabwari Idom e tɨne.
AMO 1:7 Iya kaiwae ne ya vakatha ndɨghe na i nda Gaja gha ganako na ve wo gha ŋgolo vurɨvurɨghegheko wolaghɨye.
AMO 1:8 Ne ya mukuwo Asɨdod gha kiŋ na thela iya i mbaro Eskelon e tɨne. Ekron mbene thɨ li vara nɨmaŋguke na vewo Pilistiya gharɨgharɨniye thavala mbe i nanjiwe.” Giya Loi iŋa.
AMO 1:9 Giya Loi iŋa ŋgora iyake: “Kaiwae Taiya gharɨgharɨniye thɨ vakatha valaŋa tharɨ mane ya mwana njogha lo ghatemuruke weŋgi, kaiwae thɨ takovaoŋgi vanautuma regha na vethɨ vaŋguraweŋgi na thɨ mebwabwari Idom e tɨne na ma thɨ ghambu vɨghathɨ gha dagerawe va thɨ vakatha.
AMO 1:10 Iya kaiwae ne ya vakatha ndɨghe na i nda Taiya gha ganako na i nda weiye gha ŋgoloŋgolo vurɨvurɨghegheniyeko wolaghɨye.” Giya Loi iŋa.
AMO 1:11 Giya Loi iŋa ŋgora iyake: “Kaiwae Idom gharɨgharɨniye thɨ vakatha valaŋa tharɨ mane ya mwana njogha lo ghatemuruke weŋgi, kaiwae thɨ woidiŋa ŋgiya lenji bodaboda Isirel gharɨgharɨniye e gaithɨ gha ghalithɨ, na ma tembe gharenjiva weŋgi. Lenji ghatemuruko ma ele ghambako na tene thɨ viyathuva.
AMO 1:12 Iya kaiwae ne ya vakatha ndɨghe i nja Teman na i ŋambu yathu Bosra le ŋgolo vurɨvurɨghegheniye.” Giya Loi iŋa.
AMO 1:13 Giya Loi iŋa ŋgora iyake: “Kaiwae Amon gharɨgharɨniye thɨ vakatha valaŋa tharɨ, mane ya mwana njogha lo ghatemuruke weŋgi. Kaiwae e lenji gaithɨ tɨne thɨ gaboŋgi na thɨ viyaŋgiya maramarabo Giliyad ele valɨvaŋga tɨne nuwanjiya thɨ valaghɨyeŋa lenji ghamba mbaroko.
AMO 1:14 Iya kaiwae ne ya vakatha ndɨghe i nja Raba e gha ganako na i ŋambu gha ŋgoloko vurɨvurɨghegheniyeko wolaghɨye. Ambane gaithɨ gha mbaŋa weiye yaro, na gaithɨko ma i vurɨgheghe eŋge ŋgoreiye ndewendewe vurɨvurɨghegheniye.
AMO 1:15 Raba gha kiŋ na giyagiyaniyeko ne vethɨ mebwabwari e valɨvaŋga regha.” Giya Loi iŋa.
AMO 2:1 Giya Loi iŋa ŋgora iyake: “Kaiwae Mowab gharɨgharɨniye thɨ vakatha valaŋa tharɨ mane ya mwana njogha lo ghatemuruke weŋgi. Kaiwae va thɨ tɨghɨvoreŋa Idom lenji kiŋ wokiwokiniye na thɨ ŋambu. (Ŋgoreiye ghɨmu.)
AMO 2:2 Iya kaiwae ne ya variya ŋɨghe Mowab, na i ŋambwa Kiriyot gha ŋgoloŋgolo vurɨvurɨghegheniyeko wolaghɨye. Na Mowab gharɨgharɨniye ne thiya mare mbaŋa thɨ loŋwe gaithɨ laiye na ragagaithɨ thɨ yaro na mema ghalɨŋanji.
AMO 2:3 Ne ya unɨgha Mowab gharambarombaro na gha randevivako wolaghɨye.” Giya Loi iŋa.
AMO 2:4 Giya Loi iŋa ŋgora iyake: “Kaiwae Juda gharɨgharɨniye thɨ vakatha valaŋa tharɨ, mane ya mwana njogha lo ghatemuruke weŋgi, kaiwae va thɨ botewayatho lo vavaghare na ma thɨ ghambugha lo mbaro, na kaiwae thɨ ghambu thavwiŋgiya loi kwanɨkwan/vatavatadɨ orumburumbunji va thɨ ghambuŋgi.
AMO 2:5 Iya kaiwae ne ya variya ndɨghe i nja Juda na i nda Jerusalem gha ŋgoloŋgolo vurɨvurɨghegheniye.”
AMO 2:6 Giya Loi iŋa ŋgoreiyake: “Kaiwae Isirel gharɨgharɨniye thɨ vakatha valaŋa tharɨ mane ya mwana njogha lo ghatemuru weŋgi, kaiwae vo thɨ vakuneŋa ŋgiya ghɨmoghɨmoru rumwarumwaruniye na thɨ tabo rakakaiwobwaga kaiwae ma valɨkaiwanji thɨ vamodo ghanji ghaga, na mbinyembinyeŋgu iya ma valɨkaiwanji thɨ vamoda ghanji ghaga nasiye gheghenji/gheghe ghae modae.
AMO 2:7 Thɨ vuruvaulule ŋgiya ranjavovo na ma e lenji vurɨgheghe, na thɨ ghɨmararawe ŋgiya mbinyembinyeŋgu. Amala weiye ramae thɨ loŋga weinji rakakaiwo bwaga mbe yeunda eŋge, na ma thɨ yavwatata wanaŋgo.
AMO 2:8 E lenji ghamba kururuŋgi ghɨmoghɨmoru Thɨ ghena e kwamakwama thɨ mban weŋgiya mbinyembinyeŋgu iya thaŋwethaŋwe winyimariyeko. Lenji Loi ele Ŋgolo Boboma thɨ muna waen thɨ mbana weŋgiya thavala e ghanji ghaga mane ina weŋgi.
AMO 2:9 Iyemaeŋge ya mukuwo ŋgiya Amori gharɨgharɨniye e maranji/ghamwanji, ghɨmoghɨmoruko iya lenji molamolao ŋgoreiya umbwa sida na lenji vurɨvurɨgheghe ŋgoreiya umbwa ouk.
AMO 2:10 Va ya vaŋgu raŋgiyaŋga Ijipt e tɨne na ya viva e ghemi e njamnjam bwa theghathegha ghwevarɨ e tɨne na ya giya Amori lenji thelauke e ghemi lemi ghamba yakuyaku.
AMO 2:11 Va ya tuthi ŋgiya lemi ŋgaŋgana vavana thɨ tabo ghalɨŋae gharautu na thethegha vavana thɨ tabo Najarait. I emunjorako, Isirel gharɨgharɨniye?” Giya Loi iŋa.
AMO 2:12 Giya Loi mbowo iŋava: “Ko iyemaeŋge u vakatha ŋgiya Najarait thɨ muna waen na u dagetenɨŋgiya ghalɨŋae gharautu thava thɨ utuŋa ghalɨŋaŋgu.
AMO 2:13 Iya kaiwae ne ya mbiye njoŋaŋge e thelauko ŋgoreiya waŋga momod i mbiye njoŋa mbaŋa thɨ dowevanjara e wit.
AMO 2:14 Ghemi iya hu maya e rukurukuna mane hu voitete, thavala thɨ vurɨgheghe ne thɨ njavovo na ragagaithɨ vurɨvurɨghegheniye mane valɨkaiwanji thɨ ndetenɨtena ghanjimberegha.
AMO 2:15 Thela i gaithɨ e mbwenara mane i ndeghathɨ ele ghamba ndeghathɨ, thavala thɨ vurɨgheghe mane thɨ vogha, thavala thɨ gaithɨ e hosɨ mane thɨ vogha e yawayawalinji.
AMO 2:16 Thela ragagaithɨ vurɨvurɨghegheniye nevole e mbaŋako iyako i bigiyatho le gaithɨ bigibiginiye na i voghɨ.” Giya Loi iŋa.
AMO 3:1 Wo hu vandeŋe Giya Loi ghalɨŋaeke, ghemi Isirel gharɨgharɨniye, ghemi iyava i vaŋgu raŋgiyaŋgana Ijipt e tɨne.
AMO 3:2 Giya Loi iŋa, “E vanautumake wolaghɨye e tɨnenji mbe ghen eŋge vara va ya tuthiŋge, iya kaiwae len tharɨna wolaghɨye kaiwanji ne ya lithɨ e ghen.”
AMO 3:3 Emos i gotubwe, iŋa, “Thare ghɨmoghɨmoru theghewo thɨ loŋga na regha thoŋgo ma methɨ worawa lenji renuwaŋa regha?
AMO 3:4 Thare laiyon i volenjaŋaŋa e njamnjamɨko thoŋgo ma i vaidiya thae/borogi? Thare ne i volenjaŋaŋa e ghambaeko thoŋgo ma i yalawe mun ghae/gha borogi?
AMO 3:5 Thare maa i yonja e manɨvanjako thoŋgo ma ghanɨŋga ina e ighathɨko vuruvurumara? Thare ighathɨko i tagavairɨ thoŋgo ma bigi regha i tagavu?
AMO 3:6 Thare gaithɨ gha mema ne i randa/thɨ wiya gaithɨ mema i ghembako tɨne na mane i vakatha ŋgiya gharɨgharɨ thiye mararu? Thare thɨ vatharɨ regha ne i yomara e ghembako tɨne thoŋgo ma Giya Loi i vakatha na i yomara?
AMO 3:7 Giya Loi ma mbaŋa regha i vakatha bigi regha, i viva wo i woraŋgiya le renuwaŋako weŋgiya le rakakaiwo, ghalɨŋae gharautu.
AMO 3:8 Mbaŋa laiyon i volenjaŋaŋa thela mane i mararu? Mbaŋa Giya ne i utu thela ne i utu raŋgiya ghalɨŋaeko?
AMO 3:9 Hu utu weŋgiya thavala thiya yaku e ŋgoloŋgolo vurɨvurɨghegheniye Asɨdod na Ijipt e tɨnenji, huŋa: ‘Hu mevathavatha e ouou vwatanji Sameriya ghadidiye na wo hu ghewo mevatharɨ laghɨye e tɨnenjiko na gharɨgharɨko mbe lenji vakatha raraitharɨ e tɨnenjiko.’”
AMO 3:10 Giya Loi iŋa, “Gharɨgharɨke thiyake ma thɨ ghareghare mun ŋgoroŋga thɨŋa na thɨ vakatha thovuye; Iya thɨ vathuwole ŋgiya bigibigi e lenji ŋgoloŋgolo vurɨvurɨghegheniye tɨnenji iyava thɨ mbanɨŋgi e gabo na e thɨvatharɨko.”
AMO 3:11 Iya kaiwae Giya Loi tembe iŋava ŋgoreiyake: “Ghan thɨghɨya ne i wo len ghamba yakuyakuna na i mukuwo len ghamba vurɨvurɨghegheŋgi na thɨ bigivao lemi ŋgoloŋgolo vurɨvurɨghegheniye bigibiginiye.”
AMO 3:12 Giya Loi iŋa: “Ŋgoreiya sip gharanjimbunjimbu i mban njogha sip gheghe gɨgɨiwo, o mbe yanawae eŋge laiyon me ghanɨvare. Isirel gharɨgharɨniye nevole thɨ vamoruŋgi tembe ŋgoreiyevako; na ma tembene bigi reghava inawe, mbe ghamba ghena ŋginauye na gheghe ghethɨra eŋge.
AMO 3:13 Wo u vandeŋe, na u vanuwovɨrɨŋgiya Jeikob orumburumbuye,” Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye iŋa.
AMO 3:14 “Ne mbaŋa ya lithɨ weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye lenji tharɨko kaiwae, ne ya mukuwo ghamba vowo Betel e tɨne, ghamba vowoko ghadighadiye ne thɨ mamabebe na thɨ dobu bode.
AMO 3:15 Ne ya rake vawowona lenji ŋgoloŋgolo thotho na yoŋathowathowa ŋgoloŋgolo thɨ vatadɨŋgi na i ndalandala ne thɨ marakerake, na ŋgoloŋgolo laghɨlaghɨye ne thɨko moli.” Giya Loi iŋa.
AMO 4:1 Wo hu vandeŋe iyake, ghemi Sameriya wanakauniye, iya ghami tabona vondɨvondɨ ŋgoreiya burumwaka i ghan wagiyawe na gha tabo vondɨvondɨ. Basan e tɨne, iya hu vuruvaululeŋgiya ranjavovo na hu ghɨmararaweŋgiya mbinyembinyeŋgu na hu dage weŋgiya lemi ghɨmoghɨmoru thɨ giyagiya waen weŋga hu munumu.
AMO 4:2 Giya Loi Memevoroniye, ele boboma tɨne, i dagerawe iŋa, “Mbaŋa emunjoru ne i mena ne mbaŋaniye thɨ momodɨŋgi e uku, taulaghɨna ghemi ne ŋgoramiya borogi, ina e uku.
AMO 4:3 Na ghemi regha na regha ne i raŋgiya the goga i maviya e (ghembana gha) ganana na thɨ duŋge na i ghemba Hemon.” Giya Loi iŋa.
AMO 4:4 Giya Loi iŋa, “Isirel gharɨgharɨniye hu raka e ghemba boboma Betel na hu vakatha tharɨ, hu raka Gilgal na tembe vohu vakathava tharɨ. Hu bigimena lemi vowo mbaŋambaŋa regha na regha, lemi vivathana wabwi yaworona iya hu bigimena wabwi regha Loi kaiwae, mbaŋa theghetoninji iya e tɨne.
AMO 4:5 Hu ŋamwo bred na lemi vata ago vowoniye (weya Loi), weiye lemi nemo hu bigimena lemi vata ago mwaewoniye, hu utu raŋgiya na hu wovoreŋaŋga vakathako iyako ghamɨnamina kaero i ghaŋgowe.” Giya Loi ghalɨŋa.
AMO 4:6 “Ya vakathaŋga hu ghae e ghembaghemba regha na regha, na ma ghanɨŋga e lemi valɨvaŋgana laghɨye, iyemaeŋge ma hu raka njoghama e ghino.” Giya Loi iŋa.
AMO 4:7 “Na tembe ya vakathava na uye ma i nja e ghemi mbaŋa uloulo gha mbaŋa amba manjala umboto i nawe. Ya vakatha uye i nja e ghamba regha ko iyemaeŋge e ghemba reghava ya laweghathɨ. Uma regha uye i njawe, ko iyemaeŋge uma reghava na uye i njawe ghanɨŋga thiya mare.
AMO 4:8 Gharɨgharɨ e ghembaghemba vavana thɨ thɨmbun na ŋgela mbwa kaiwae ko iyemaeŋge ma i ghanagha na valɨkaiwae i ndewoŋgi. Iyemaeŋge na hu raka njoghama e ghino.” Giya Loi iŋa.
AMO 4:9 “Ya vakatha ndewendewe dayadayaghaniye na mwatamwata thɨ vakowana lemi umauma/ghami na vaen ghanji umauma, na bibita thɨ raka raŋgi thɨ ghanɨŋgiya ghami manjemanje fig na olivɨ. Iyemaeŋge ma hu raka njoghama e ghino.” Giya Loi iŋa.
AMO 4:10 “Ya vakatha vuyowo laghɨye i yomara e ghemi ŋgoreiya va ya vakatha Ijipt e tɨne. Ya gaboŋgiya lemi ragagaithɨ tabogha e gaithɨ gha ghalithɨ, weiye lemi hosɨŋgi va hu mbanɨŋgi gaithɨ e tɨne. Ya vakatha lemi kiyamuna butiye i mboŋa thiriya mbothɨmi yathiyathiye. Iyemaeŋge ma hu raka njoghama e ghino.” Giya Loi iŋa.
AMO 4:11 “Ya mukuwoŋgiya ghemi vavana ŋgoreiye va ya mukuwoŋgiya Sodoma na Gomora. Ghemi va ŋgoramiya umbwa i rara na thɨ woraŋgiya e ndɨghe une. Iyemaeŋge ma hu raka njoghama e ghino.” Giya Loi iŋa.
AMO 4:12 “Iya kaiwae ne ya vakatha iyake, Isirel, na kaiwae ne ya vakatha iyake e ghen, u vivatha na ne u vaidiya Loi le lithɨ, O Isirel.
AMO 4:13 Iye va i monja ouou, na i vakatha ŋgiya ndewendewe na i woraŋgiya le renuwaŋa weŋgiya gharɨgharɨ. Iye i vɨva mbaŋambaŋa i wa e gougou, iye i mbaroŋa yambaneke laghɨye Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye amalaghɨniye idae.”
AMO 5:1 Wo hu vandeŋe utuutuke iyake, ghemi Isirel gharɨgharɨniye, iya nuwotharɨke wothuniye, ghino Emos, ya wothuŋake e ghemi.
AMO 5:2 “Isirel iye thɨnabwethubwethuru kaero i dobu, ma tembe i thuweiruva. I ghene ghabana ele thelauko vwatae na ma tene lolo regha i vaŋgu thuweiruva.”
AMO 5:3 Giya Loi Memevoroniye iŋa ŋgoreiyake: “The ghemba laghɨye Isirel e tɨne i variye ŋgiya ragagaithɨ munɨserithaŋarɨ, ko iyemaeŋge mbe/ma munɨthaŋarɨ eŋge thɨ raka njogha; na ghembe laghɨye reghava i variye ŋgiya munɨthaŋarɨ, ko iyemaeŋge mbe/ma theyaworo eŋge thɨ raka njogha.”
AMO 5:4 Giya Loi iŋa ŋgoreiyake weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye: “Hu raka njoghama e ghino, amba ne e yawayawalɨmi.
AMO 5:5 Ne hunde raka Beyasiba na vohu kururuwe. Ne hunde mande na hu tamwe vaidiŋgo Betel e tɨne — Betel iye ne nandere moli. Ne hunde raka Gilgal — gharɨgharɨniye ne vethɨ mebwabwari e vanautuma regha.”
AMO 5:6 Hu raka weya Giya Loi, na mbala mbe e yawayawalɨmi. Thoŋgo ma hu rakawe ne i njama ŋgoreiya ndɨghe laghɨye i rara weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye. Ndɨgheko ne i ŋambu ŋgiya Betel gharɨgharɨniye, na tembe valɨkaiwaeva lolo regha i vun.
AMO 5:7 O ghemi, iya hu vɨva mbaroko thovuye na i tabo bigi maŋgemaŋgeniye na hu botewayatho iyaŋganiya i rumwaru.
AMO 5:8 Giya Loi i vakatha ghɨtara e njighɨnjighɨ ghamba mbaŋa na dayagha ghamba mbaŋa. Iye i vɨva mbaŋambaŋa i wa e gougou, na ghararaghɨye i wa e gougou. Iye i kukla voreŋa mbwa/njighɨ e njighɨko tɨne na i liŋgi e yambaneke. Iye idae Giya Loi.
AMO 5:9 Iye i womena mukuwo weŋgiya thavala thɨ vurɨgheghe na ve nja weŋgiya lenji ŋgoloŋgolo vurɨvurɨghegheniye.
AMO 5:10 Ghemi hu botewayatho thela i ŋgiwetho tharɨ utuniye e kot/niva, na hu botewayatho thela i utuutu emunjoru.
AMO 5:11 Hu goriwoyathu mbinyembinyeŋgu na hu naŋguŋgwa lenji wit. Iya kaiwae, othembe hu vatad ŋgiya ŋgoloŋgolo thovuthovuye e varɨvarɨ mane huya yakuwe, othembe hu kabwa waen gha uma thovuthovuye, mane hu muna waen e nɨkinjiko.
AMO 5:12 Kaiwae ya ghareghare lemi tharɨna i laghɨye moli, na lemi vakatha vatharɨ i ghanagha. Hu vakatha vatharɨ weya lolo rumwarumwaruniye, na u vavaloghe na hu ndeganegane mbinyembinyeŋgu le kot e tɨne.
AMO 5:13 Iya kaiwae thela hu goriwoyathu iye i manabu na i rokubaro iya e tharɨke ghanji mbaŋa iyako tɨnenji.
AMO 5:14 Hu tamweya thovuye, na thava tharɨ, amba ne e yawayawalɨmi. Na mbala Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye i thalavuŋga, ŋgoreiya mbaŋake wolaghɨye huŋama iye weimi.
AMO 5:15 Hu botewayatho tharɨ, na hu gharethovuwa thovuye, na hu vakatha na thovuye ko e tɨnenji. Mbwata ambane Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye iya amba e yawayawalinjiko.
AMO 5:16 Iya kaiwae Giya Loi, Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye iŋa: “Mbene randa eŋge e kamwakamwathɨko wolaghɨye, na raŋa vetho laghɨye e ghamba mevathavathako wolaghɨye. Ne thɨ kula weŋgiya rakakaiwo e umauma thɨ raka mena thiya randa, na thɨ vamodoŋgiya gharɨgharɨ thɨ raka mena thiya randa kaiwanji.
AMO 5:17 E waenɨko ghanji umaumako wolaghɨye mbene randa eŋge Iyake ne thɨ yomara kaiwae ne ya mena ya giya vuyowo e ghemi.” Giya Loi iŋa.
AMO 5:18 Aleu! Nevole hu thovuyaona, iye thavala ghemi iya nuwamina mbe i nawe vara Giya Loi gha mbaŋa gatheko. Buda kaiwae nuwamiya Giya Loi gha mbaŋako i mena? Mbaŋako iyako ne momouwo, mane manjamanjala.
AMO 5:19 Nevole ŋgoreiya amala regha i vogha weya laiyon na ma ve lavolevoleva beya, na tembe ŋgoreiyeva ve ru ele ŋgolo i liraweya nɨmae e babako na kaero mwata mamate i gharɨva.
AMO 5:20 Ko uŋa eŋge Giya Loi gha mbaŋa mane i momouwo na ma manjamanjala i nawe? Mbwana i momouwo ma manjamanjalaniye.
AMO 5:21 Giya Loi iŋa, “Ya botewa, ya botewayathu moli, iya lemi kururuna thaganiyeŋgi na lemi mevathavatha thɨ vakatha ghambwera e ghino.
AMO 5:22 Othembe hu bigi mena mwaewo ghanɨŋga vowo ŋambuŋambu kaiwae na mwaewo wit vowo kaiwae mena ya wovatha. Othembe ne hu womena thetheghan gha tabo vondɨvondɨ lemi mwaewo vɨghathɨ vowoniye mane ya wovatha.
AMO 5:23 Hu viyatho ghami wothuŋgina hu wothuwothuna mane ya vandeŋe lemi hapɨna ghalɨŋae.
AMO 5:24 Ko iyemaeŋge mbe hu vakatha na thovuye weŋgiya mbinyembinyeŋgu ŋgoreiya imba mbe i voruvoru vara, na hu vakatha thanavu rumwarumwaruniye ŋgoreiya i voru valaŋa.
AMO 5:25 Isirel gharɨgharɨniye, mara ya noŋguŋga vowo na waewa e ghemi theghathegha ghwevarɨko e tɨne iyava ya vivako e ghemi e njamnjamɨbwagako.
AMO 5:26 Ko iyemaeŋge mbaŋake, kaiwae kaero hu kururu weya vatavatadɨ Sakut, lemi kiŋ loi, na tembe ŋgoreiyeva Kaiwan, lemi ghɨtara loi, ne hu bigiŋgiya iya loi vatavatadɨŋgina thiyana
AMO 5:27 mbaŋa ne ya vaŋguŋga vohu mebwabwari e valɨvaŋga Damasiko, na vaŋga/ghereiyeko.” Giya (Loi) iŋa, iye idae Loi Vurɨvurɨghegheniye.
AMO 6:1 Aleu! Ne hu thovuyeona, ghemi iya riwamina i uda Saiyon e tɨne na ghemi hu yayaku Sameriya na hu vaidi malɨlɨ. Ghemi gharɨgharɨ laghɨlaghɨye Isirel e tɨne, iya thavala ghemi gharɨgharɨ thɨ rakaraka weŋgi thalavu kaiwae.
AMO 6:2 Hu dage weŋgi gharɨgharɨna: wo hu raka na vohu thuwe ghembana idae Kalne, na mbowo hu waova e ghembana laghɨye idae Hamat, na mbowo hu ghaova vohu nja e ghembana idae Gat ina Pilistiya e tɨne. Thare thiyeko va thɨ thovuye kivwalaŋgiya Juda na Isirel lenji ghamba mbaro? Thare lenji vanautumako le laghɨlaghɨye i kivwala gheminawe?
AMO 6:3 Hu mwana ghaghatha mukuwo gha mbaŋa na hu mwana vatha tharɨ gha mbaŋa ne i mbaro.
AMO 6:4 Aleu! Ne hu thovuyeona, ghemi thavala hu romataleŋarawe e ghamba yaku thovuye moli na huya ghanɨthɨgha e burumwaka na sip lenji ŋgamaŋgama ghanji tabo vondɨvondɨ.
AMO 6:5 Nuwamina nuwaiya hu iiya wothu, ŋgoreiye Deivid va i vakatha, na hu wothuŋa weiye hap.
AMO 6:6 Hu muna waen iya i riyevanjara ghami ndeghɨna laghɨlaghɨye na hu vaghana bunama butinji thovuthovuye e riwamina, ko iyemaeŋge e gharemina ma hu gharevɨrɨŋa vuyowoko iya ne i nja weŋgi Josep orumburumbuye.
AMO 6:7 Iya kaiwae ghemi ne vohu mebwabwarikai vara e vanautuma regha; lemi riyemataleŋa e ghamba ghena thovuye moli na lemi ghan thɨgha kaero iko.
AMO 6:8 Giya (Loi) Memevoroniye i tholo weya ghamberegha Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye iŋa: “Ya botewoyathu Isirel gharɨgharɨniye lenji nemo, ya botewoyathu lenji ŋgoloŋgolo laghɨlaghɨye ne ya giya ghambanji laghɨye na bigibigiko wolaghɨye e tɨneko weŋgiya ghanji thɨghɨya.”
AMO 6:9 Thoŋgo gharɨgharɨ theyaworo inanji e ŋgolo regha tɨne, thiye tembene thɨ mareva.
AMO 6:10 Na thoŋgo loloko i mareko le boda i mena i woraŋgiya riwaeko, na i kula ruu weya thela mbe ina e ŋgoloko tɨne i kubaro, iŋa, “Thare lolo regha mbe inava ghena wein?” Thoŋgo iŋa, “Nandere.” Ko amba i gonjoghawe na iŋa, “U rokubaro! Ra njimbukiki na thava tembe ra unova Giya Loi idae.”
AMO 6:11 Kaiwae Giya Loi ne iŋa na ŋgolo laghɨye ne i dobu na i rakevawowona, na ŋgolo nasiye i maŋgɨla.
AMO 6:12 Hosɨ thare valɨkaiwanji thɨ ruku reŋa e varɨvarɨ vwatanji? Thare gharɨgharɨ thɨ vakatha uma e njighɨko tɨne? Ko iyemaeŋge hu vɨva emunjoru i tabo mamate na rumwaru gha vakatha une i wa e umbwa une maŋgamaŋga.
AMO 6:13 Nuwamina mbema i loghe vara kaiwae menda u gaithɨ vurɨgheghe na hu wo ghembana idae Lo Deba, Na hu wovoreŋa ghamberegha huŋa, Mbe ghime e lama vurɨgheghe e tɨne wo wo ghemba Kanaim.
AMO 6:14 Ko iyemaeŋge Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye iŋa, “Ne ya vakatha vanautuma regha thɨ mena thɨ gaithɨ weŋga O ghemi Isirel gharɨgharɨniye ne thɨ vakatha vuyowo e ghemi iri Hamat na ve wo gunugu Araba.”
AMO 7:1 Giya Loi Memevoroniye i woraŋgiya vatomweke iyake e ghino. E tɨne ya thuwe i vakatha bibita lemoyo moli, mbaŋaniye vara rakakaiwo amba thɨ tenɨ eŋge wit kiŋ kaiwae. Na tembe e mbaŋaniyeva weiwo togha amba thɨ yovoro eŋge.
AMO 7:2 E lo thuweko ya thuwe bibitako thɨ ghanɨvaoŋgiya nanako wolaghɨye, amba yaŋa, “Giya Loi Memevoroniye, u numotenɨŋgi len gharɨgharɨ. Ne ŋgoroŋga na mbe e yawayawalinji? (E maran) thiye nanasiye moliŋgi na thɨ njavovo.”
AMO 7:3 Amba Giya Loi i vɨva le renuwaŋa na iŋa, “Budakai mo thuwena mane i yomara ŋgoreiye.”
AMO 7:4 Giya Loi Memevoroniye tembe i woraŋgiyava vatomwe regha e ghino. E tɨne ya thuwe i vakatha varaeko dayaghawa i vurɨgheghe moli na i giya vuyowo weŋgiya gharɨgharɨko. Dayaghako i vakatha njighɨ na mbwa e yambaneke raberabe i mame na i vakatha thelauko ŋgoreiya vugha.
AMO 7:5 Amba ya dagewe yaŋa, “Meiye Giya Loi. Ne ŋgoroŋga na len gharɨgharɨ mbe e yawayawalinji? (E maran) thiye nanasiye moliŋgi na thɨ njavovo.”
AMO 7:6 Giya Loi Memevoroniye i vɨva le renuwaŋa na iŋa, “Budakai mo thuwe mane i yomara ŋgoreiye.”
AMO 7:7 Giya Loi Memevoroniye mbowo i woraŋgiyava vatomwe regha e ghino. E tɨne ya thuwe i ndeghathɨ e dumodumo ghadidiye va thɨ vatad, thɨ vakaiwoŋa rumwaru gha gherughɨrughɨ, na va i ndethɨna rumwaru gha gherughɨrughɨ e nɨmae.
AMO 7:8 I vaitoŋgo iŋa, “Emos, u thuwe budakai?” Ya gonjoghawe, yaŋa, “Rumwaru gha gherughɨrughɨ.” Amba iŋa, “Ya vakaiwoŋa rumwaru gha gherughɨrughɨ na i woraŋgiya lo gharɨgharɨ ŋgoranjiya dumodumo ma thɨ mboromboro. Mane tembe ya vɨvɨva le renuwaŋa iya nuwaŋguiya ya lithɨko weŋgi.
AMO 7:9 “The valɨvaŋga Aisake orumburumbuye thɨ kururuwe ne ya mukuwo. The valɨvaŋga thɨ boboma Isirel e tɨne ne ya vakowana ne ya gaithɨ na ya kivwala Kiŋ Jerobowam.”
AMO 7:10 Amba Amajaiya, iye Betel gha ravowovowo i variye toto weya Jerobowam, iye Isirel gha kiŋ, iŋa, “Emos i von thuwole ghan gharɨgharɨna e tɨnenji. Le utuutuna mane gharɨgharɨ thɨ goriwoyathu, ne i mukuwo vanautumana.
AMO 7:11 Iŋa ŋgora iyake, ‘Jerobowam ne i mare e gaithɨ tɨne, na ne thɨ vaŋguŋgi Isirel gharɨgharɨniye na thɨ raka itete lenji ghamba yakuyaku na vethɨ mebwabwari e vanautuma regha.’”
AMO 7:12 Amba Amajaiya i dagewe Emos, iŋa, “Wo u itete valɨvaŋgake iyake, ghen vavaghare gharathuwe! Wo u njogha Juda na vo utuŋa Giya Loi ghalɨŋae gheko, na thiyena tene thɨ giya ghanɨŋga e ghen.
AMO 7:13 Thava u utuŋa Giya Loi ghalɨŋae gheke, Betel e tɨneke. Gheke kiŋɨke le ghamba kururu, na vanautumake laghɨye lenji ghamba kururu.”
AMO 7:14 Emos i gonjogha weya Amajaiya, iŋa, “Ghino ma ghalɨŋae gharautu regha, iya thavala thɨ utuŋa Loi ghalɨŋaeko na thɨ ghana uneko. Ghino sip gharanjimbukiki, na tembe ya njimbukikiva manjemanje idanji fig.
AMO 7:15 Ko iyemaeŋge Giya Loi mbeghamberegha vara i vaŋgu raŋgiyaŋgo e wo kaiwoko tɨne — ghino sip gharanjimbunjimbu — na i dage e ghino ya wa na va utuŋa ghalɨŋae weŋgi le gharɨgharɨ Isirel.”
AMO 7:16 “Iya kaiwae wo u vandeŋe Giya Loi ghalɨŋae mbaŋake, moŋa, ‘Thava vo utuŋa utuutuna iyana weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye, na thava vo vavaghareŋa weŋgiya wabwi Aisake.’
AMO 7:17 Kaiwae mo utu ŋgoreiyako, Giya Loi iŋa, ‘Len ŋgamaŋgama ne thɨ mare gaithɨ e tɨne, len ghamba yakuyakuna/vanautumana ne thɨ kivwalaŋgi e gaithɨ, na len ghamba yakuyakuna ne thɨ tagaviyaviya na thɨ giya weŋgi thavala thɨ kivwalaŋge e gaithɨ, len wevona ne i vakuneŋa riwae e ghamban na tɨne, na ghen ne thɨ vaŋguŋge na tene vo mare e vanautuma mbe regha. Mbwana, Isirel gharɨgharɨniye ne thɨ vaŋguŋgi na vethɨ mebwabwari e vanautuma regha.’”
AMO 8:1 Gheke Giya Loi Memevoroniye tembe i vatomweva vavaghare regha e ghino; iyako manjemanje uneune inanji e nambo tɨne.
AMO 8:2 Iwaeŋge Giya Loi i vaito Emos, iŋa, “U thuwe budakai?” Emos i gonjoghawe, iŋa, “Manjemanje uneune.” Amba Giya Loi i dage e ghino, iŋa, “Mbaŋa kaero iko lo gharɨgharɨ Isirel kaiwanji. Mane tembe ya vɨvɨva lo renuwaŋa iya nuwaŋguiya ya lithɨko weŋgi.”
AMO 8:3 Giya Memevoroniye iŋa, “Ne e mbaŋako iyako wanakau thɨ wothuwothu e Ŋgolo Boboma tɨne ne i tabo randa. Ramaremare riwanji ne lemoyo moli na ne thɨ yathuŋgi eto. Huya rokubaro!”
AMO 8:4 Wo hu vandeŋe iyake, giyagiyana ghemi iya hu vuruvaululeŋgiya ranjavovo na hu munjeva hu mukuwoŋgi mbinyembinyeŋgu e vanautumake iyake tɨne.
AMO 8:5 E nuwamina huŋa, “The mbaŋa Manjala Togha gha mbaŋa iko na kaero vo vakuneŋava wit. Na thembaŋa Sabat veko na voya vakuneva?” Mbala vo wovoroŋa witɨko yaŋunjawae modae, na wo vakaivɨŋaŋgi ravavamodo e gherughɨrughɨ kwanɨkwan.
AMO 8:6 Ne ra vamodoŋgiya mbinyembinyeŋgu na thɨ tabo rakakaiwobwaga kaiwae ma valɨkaiwanji thɨ vamodo ghanji ghagako, othembe thoŋgo ghagako nasiye ŋgoreiye ghegha ghae modae.
AMO 8:7 Giya Loi, iya Isirel le ghamba sirariko kaero i dagerawe iŋa: “Emunjoru mane ya renuwaŋa vaghawe lenji vakathako raraitharɨ.”
AMO 8:8 Iyake kaiwae yambaneke ne i mbarɨmbarɨrɨ na gharɨgharɨke wolaghɨye ne thiya randa. Vanautumake laghɨye ne i ragheragheghe; ne i voro na i nja ŋgoreiya Walaghɨta Nael Ijipt e tɨne.
AMO 8:9 Giya Loi Memevoroniye iŋa, “Ne ya vakatha varae i ghawe ghararaghɨye mboro na yambaneke i momouwo ghararaghɨye.
AMO 8:10 Ne ya vakathaŋga e lemi thagana tɨne ma huya warari, ko mbema nuwatharɨ eŋge. Na ya vɨva ghami wothu vawarari na iwa e nuwatharɨ. Ne ya vakatha taulaghɨna ghemi umbalɨmina thiya vwata, na ya vakathaŋga hu njimbo kwama bwedibwedi. Ne ya vakatha mbaŋako iyako ŋgoreiye lolo regha i nuwatharɨŋa nariye mbe regha eŋge vara i mare kaiwae, na bigibigike wolaghɨye ne thɨ yomara mbe weiye eŋge nuwotharɨ laghɨye.”
AMO 8:11 Giya Loi Memevoroniye iŋa, “Mbaŋa ma iya i menamenake, mbaŋaniye ne ya vakatha na vunuvu i yomara e valɨvaŋgana iyana. Ma vunuvu ghanɨŋga kaiwae o mbwa, ko iyemaeŋge vunuvu Loi ghalɨŋae kaiwae.
AMO 8:12 Gharɨgharɨ ne thiya loŋga, iri e Njighɨ Maremareniye i wo Njighɨ Meditareiniyan, na vethɨ vaghɨliye e ghaiwabuko na vewo e boimako. Ne thɨ tamwe tako valɨvaŋgake wolaghɨye Giya Loi ghalɨŋae kaiwae, ko iyemaeŋge mane thɨ vaidi.
AMO 8:13 Othembe ne e mbaŋako iyako, ghɨmoghɨmoru na wanakau ghanji yamoyamo thovuye ne ghare thavwathavwa i nja weŋgi mbwa kaiwae.
AMO 8:14 Gharɨgharɨko thiyako iya thɨ tholo weŋgi loi vatavatadɨ Sameriya e tɨne, thɨŋa, ‘loi vatavatadɨ Dan e idae,’ o ‘loi vatavatadɨ Beyasiba gha loi idae,’ gharɨgharɨke thiyake ne thɨ dobu na ma tembe thɨ thuweiruva.”
AMO 9:1 Ma thuwe Giya Loi i ndeghathɨ e ghamba vowo ghadidiye na i dage e ghino iŋa: “U ŋge Ŋgolo Boboma gha tu iya yamoena. U ŋge vurɨgheghe moli na ŋgolona laghɨye i mbarɨrɨ ŋgolouya. U taga ŋgɨlaŋgɨlaŋgi na thɨ dobu gharɨgharɨna e umbalɨnji. Ne ya gaboŋgiya thavala mbe inanji e gaithɨ tɨne. Mane regha i vo, mane regha i voghawe.
AMO 9:2 Othembe ne thɨ tɨgha doda i nja thambe, nɨmaŋguke ne i bigi voreŋaŋgi gheko. Othembe ne thɨ raka voro e buruburu ne ya bigi njoŋaŋgi.
AMO 9:3 Othembe ne vethɨ kubaro e ou Kamel vwatae, ne ya tamweŋgi na ya laweŋgi. Othembe ne thɨ kubaro e maraŋgu e njighɨko tɨne bode moli, ne ya dage weya njighɨko thetheghanɨniye thɨ gharɨŋgi.
AMO 9:4 Othembe thoŋgo ghanji rathɨghɨya thɨ vaŋguŋgi na vethɨ mebwabwari e vanautuma regha, ne yaŋa na thɨ gaboŋgi e gaithɨ gha ghalithɨ. Maraŋgu mbene i na vara weŋgi; na ne thɨ vaidiya mbwara, ma thovuye.”
AMO 9:5 Mbaŋa Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye i vɨghathɨgha yambaneke, ne i mbarɨmbarɨrɨ na gharɨgharɨ thɨ raŋiŋgiya thavala thiya mare. Yambaneke laghɨye ne i thotho ŋgoreiya Walaghɨta Nael, na ne i dobu ŋgoreiye Nael ina Ijipt.
AMO 9:6 Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye i vatadɨ le ŋgolo e buruburuko na i vakatha gha yayaoko e yambaneke. I kula voreŋa mbwa e njighɨko tɨne na i liŋgi yathu e yambaneke vwata. Amalaghɨniye idae Giya.
AMO 9:7 Giya Loi iŋa, “O Isirel gharɨgharɨniye, ghemi e maraŋgu hu mboromboro weimiyaŋgiya Itiyopiya gharɨgharɨniye. Va ya vaŋgu raŋgiyaŋgi Isirel gharɨgharɨniye Ijipt e tɨne, Pilistiya gharɨgharɨniye Krit e tɨne na Siriya gharɨgharɨniye Kirɨ e tɨne.
AMO 9:8 Emunjoru Giya Loi Ravurɨgheghe marae mbe ina vara weŋgi vanautumako raitharɨ Isirel. Ne ya mukuwoŋgi e yambaneke vwatae, ko iyemaeŋge Jeikob orumburumbuye mane ya mukuwo vaoŋgi.” Giya Loi iŋa.
AMO 9:9 “Ne ya variye ghalɨŋaŋgu na thɨ (loloŋgiya) Isirel gharɨgharɨniye ŋgoreiya thɨ (lolo) muthu e (lolo) na ma wokɨwokɨye mun thɨ dobu. Ne ya (lolo) na ya vaŋgu raŋgiyaŋgiya gharɨgharɨ raraitharɨ vanautumake wolaghɨye e tɨnenji.
AMO 9:10 Tharɨ gha ravakathako wolaghɨye ne thɨ gabovaoŋgi e gaithɨ gha ghalithɨ — iya thavala thɨŋa, ‘Loi mane i vatomwe tharɨ i mena evasiwanda.’”
AMO 9:11 Giya Loi iŋa, “Ne e mbaŋako iyako tɨne ne ya vatadɨ njogha Deivid le ghamba mbaro kaiwae kaero ŋgoreiye ŋgolo i dobu na i marakaraka. Ne ya vatadɨ njogha gha ganako. Ne ya vatadɨ njogha na tembe ŋgoreiyeva va i vivako.
AMO 9:12 Na mbala Isirel gharɨgharɨniye thɨ kivwalaŋgi Idom na budakai mbe ina e ghamba mbaroko tɨne na vanautumako wolaghɨye iya mbaŋa regha va thɨ tabo lo ghamba mbaro.” Giya Loi ghalɨŋae ŋgoreiye iyako iyava i vakatha thiya yomara.
AMO 9:13 Giya Loi iŋa, “Wo hu thuwe, mbaŋa ma iya i menamenake mbaŋaniye thelauko ne i thovuye na i madi. Ghanɨŋga ne thɨ maya thɨ mweghe e umaumako tɨnenji. Uloulo na kabu ne thɨ vembelembeleŋgi, waen uneune ne lemoyo na gharɨgharɨ ma valɨkaiwanji thɨ imbɨvao. Waen uneune nɨkinji ne thɨ voru njogha e ououko thɨ kabuŋgikowe na i voru njogha e bobokuluŋgiko.
AMO 9:14 Ne ya vaŋgu njoghaŋgi lo gharɨgharɨ Isirel thɨ raka njogha e lenji ghamba yakuyaku. Ne thɨ vatadɨ njoghaŋgi ghembaghembako na thiya yakuwe, ne thɨ kabuŋgiya waen na thɨ muna nɨkinji, ne thɨ kabuŋgi umauma na thɨ ghanɨŋgi budakai thɨ kabuŋgi.
AMO 9:15 Ne ya bigiraweŋga e lemi ghamba yakuyaku iyava ya giyana e ghemi na ma tene thɨ vaŋgu raŋgiyaŋgava.” Giya lemi Loi ghalɨŋa iyako.
JON 1:1 Va mbaŋa regha Giya Loi ghalɨŋae i mena weya Jona Amitai nariye.
JON 1:2 I dagewe iŋa, “U yondovirɨ Jona, na e ghembako laghɨye Ninive e tɨne, u dage weŋgi lenji tharɨ i laghɨye moli na tene ya mukuwoŋgi.”
JON 1:3 Ko iyemaeŋge Jona i voiteta Giya Loi na ma i wareriŋava ghemba regha idae Tasis. I wareri na i wa Jopa, na gheko ve vaidiya waŋga regha kaero ghambaŋa vara i wareri Tasis kaiwae. Jona i wa ve vamodo waŋgako, kaero i thawe na i wa Tasis kaiwae i munjeva i voiteta Giya Loi.
JON 1:4 Amba Giya Loi i variya ndewendewe vurɨvurɨghegheniye regha na i nja weŋgi e ghɨnagha mborowa. Ndewendeweko le vurɨgheghe kaiwae waŋgako vama ina vara e tharɨ tɨne.
JON 1:5 Gharelaghɨlaghɨ kaiwae waŋgako gharakakaiwo regha na regha tembe i goyawaru weya le loi thalavu kaiwae. Lenji renuwaŋa thɨ munjeva thɨ vamayaŋa waŋgako e vuyowoko tɨne, thɨ mbana doweko vavana thɨ yathu e njighɨko tɨne. Ko iyemaeŋge e mbaŋako iyako Jona vambe ina e waŋgako gharɨghe, e tɨne bode i ghenetena yawaliye.
JON 1:6 Waŋgako ghakapɨtan i nja na ve vaidi na i dagewe iŋa, “Ko iya ŋgoroŋga mbe len ghenaeŋge e waŋgako tɨne? U thuweiru na wo u naŋgo weya len loi. Mbwata ne ghare i nja weinda na ma valɨkaiwae raya mare.”
JON 1:7 Waŋgako gharakakaiwo thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Wo ra tamwe thela le tharɨ kaiwae iya ra vaidiya vuyowoke iyake. Wo ra vakatha bigi regha ŋgoreiye sula.” Mbaŋa thɨ vakatha iyako ve nja weya Jona.
JON 1:8 Iya kaiwae thɨ vaito thɨŋa, “E mbaŋake iyake wo u utu giyama weime, thela le tharɨ kaiwae na iya vuyowoke iyake i yomara weinda? U vakatha budakai gheke? The vanautuma loloniya ghen? The wabwi loloniya ghen?”
JON 1:9 I gonjogha weŋgi iŋa, “Hibru loloniya ghino na ya kururu weya Giya Loi, Loi ina e buruburu, iye va i vakatha njighɨ na thelau.”
JON 1:10 Waŋgako gharakakaiwo thɨ gharelaghɨlaghɨ laghɨye moli na thɨ dagewe thɨŋa, “Budakaiya iya mo vakathake?” (Thɨ ghareghare mendava i vo weya Giya Loi kaiwae me utu giya weŋgi.)
JON 1:11 Lenji utuutuko e tɨne ndewendeweko ma i vurɨgheghe na i vurɨgheghe eŋge. Iya kaiwae thɨ vaito thɨŋa, “Ne wo vakatha budakai e ghen na mbala ndewendeweko i rowo towo na ghime yawalɨme?”
JON 1:12 Jona i gonjogha weŋgi iŋa, “Hu woŋgo na hu duutuŋgo e njighɨke tɨne, ambane tad i ghagha. Ya ghareghare ghino kaiwaŋgu iya hu vaidiya vuyowoke iyake.”
JON 1:13 Iyemaeŋge waŋgako gharakakaiwo thɨ wodo na thɨ munjeva thɨ goru vanatɨna — thɨ rovurɨgheghe laghɨye moli, ko iyemaeŋge ndewendeweko vama i vurɨgheghe eŋge na vanatɨna ma i bwagabwaga moli eŋge weŋgi.
JON 1:14 Iya kaiwae thɨ goyawaru weya Jona le Loi thɨŋa, “Aee Giya Loi, wo naŋgo e ghen thava ne u lithɨ e ghime e mare kaiwae ne wo vakowana loloke iya ma ghawonjoweke yawaliye. Ghen mbe ghanɨmbereghana vara iya len renuwaŋa vakathake thiyake thɨ yomara.”
JON 1:15 Thɨ wovaira Jona e nɨmanɨmanji na thɨ wokiyathuutu e njighɨko tɨne. E mbaŋako iyako tad i ghagha.
JON 1:16 Iyako i vathaŋgiya waŋgako gharakakaiwo thɨ mararu laghɨye moli weya Giya Loi iya kaiwae thɨ vakatha vowo na i vorowe na thɨ vakatha ŋgoreiye lenji dagerawe.
JON 1:17 Ko iyemaeŋge Jona kaiwae, Giya Loi i vivatharawa borogi laghɨye regha na i wovoŋgwa Jona. Jona va ina e borogiko ŋgamoiye ghararaghɨye thegheto na gougou gheneto.
JON 2:1 Maya borogiko e ŋgamoiye tɨne, Jona i naŋgo weya Giya Loi le Loi.
JON 2:2 Iŋa: “Mbaŋa inaŋgu vuyowo laghɨye e tɨne, na ya una Giya Loi idan, kaero u thalavuŋgo. Bode moli ramaremare e ghambanji, ya una idan thalavu kaiwae, na u loŋwa ghalɨŋaŋgu.
JON 2:3 U duutuŋgo e ŋambuwoko tɨne bode moli, njighɨ i vaghɨliyaŋgo, len bagodu laghɨlaghɨye thɨ bebe e vwataŋgu.
JON 2:4 Lo renuwaŋa yaŋaeŋge kaero mendava u kitenɨyathuŋgo e ghen ko tembene ya thuweva len Ŋgolo Boboma.
JON 2:5 Mbwa i wovululuŋgo na i wovoŋguŋgo; na njighɨ i garubu riwaŋguke laghɨye, na njighɨko wolewaniye i ghavwa umbalɨŋgu.
JON 2:6 Ya nja e ŋambuwokote e ououko rɨgherɨghenji e valɨvaŋgake iya ghathɨnɨmbako ma mbaŋa regha i mavu. Ko iyemaeŋge ghen, wo Giya Loi, lo Loi, u vaŋgunjoghaŋgo e yawayawaliŋgu bode moli e ŋambuwoko tɨne.
JON 2:7 Mbaŋa ya ghamɨno yawaliŋgu kaero ne iko, amba ya renuwaŋakikiŋge na ya naŋgo e ghen, o Giya Loi na e len Ŋgolo Bobomana e tɨne u loŋwa ghalɨŋaŋgu.
JON 2:8 Thavala thɨ goru weya vatavatadɨŋgi na ma e ghanji thovuye, kaero thɨ roiteteŋge na gharen ma i nja weŋgi.
JON 2:9 Ko iyemaeŋge ne ya wothu taraweŋge; ne ya vakatha vowo na i voro e ghen na ya vakatha ŋgoreiya va lo dagerawe e ghen. Vamoru i mena weya Giya Loi!”
JON 2:10 Amba Giya Loi i vakatha borogima na i thegharaŋgiya Jona e njighɨko ghadidiye.
JON 3:1 Amba Giya Loi mbaŋaiwoniyeva i dage weva Jona,
JON 3:2 iŋa, “U wa Ninive, iya ghembako laghɨye iyako na vo utuŋa totoke iya ya utuveŋgeke.”
JON 3:3 Jona i ghambugha Giya Loi le renuwaŋa na i wa Ninive, iya ghembako laghɨye iyako. I wo mbaŋa thegheto amba lolo regha i loŋga e tɨne na ve wo valɨghadidiye.
JON 3:4 Mbaŋa i viva moli i ŋgalauwa e ghembako laghɨye tɨne. I utuŋa iŋa, “Ne mbaŋa mbaŋaevarɨ e tɨne Ninive ne i mukuwo moli.”
JON 3:5 Ninive gharɨgharɨniye thɨ loŋweghathɨgha Loi le utu iya Jona me utugiya weŋgi, iya kaiwae thɨŋa valɨkaiwae gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ mbemba, iri thavala thɨ laghɨye na thɨ mevoro gheghad gharɨgharɨ ma e idaidanji na thɨ njimbo kwama mbe ghayamoyamo ŋgoreiye ela le ghɨmoru i mareiteteŋa, na iyako i woraŋgiya kaero thɨ roiteteŋgiya lenji tharɨ na thɨ ndeghereiye wanaŋgi.
JON 3:6 Mbaŋa ghembako ghakiŋ i loŋwa iyako, i yondovirɨ ele ghamba mbaroko weiye vwenyevwenye kwamaniye na i linjoŋa ghakwamako amba i liya kwama ŋgoreiye wambwi kwamaniye na ve ronja e vugha vwatae.
JON 3:7 Amba i variya ghalɨŋae weŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye Ninive e tɨne iŋa, “Kiŋ na ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ variya utuke iyake weŋga, ŋgoreiyake: Thava lolo regha, thava kau, sip na gout thɨ ghanɨŋga o thɨ muna mbwa.
JON 3:8 Gharɨgharɨke wolaghɨye na thetheghan thɨ njimbo kwama ghanjiyamoyamo ŋgoreiye wambwi kwamaniye. Gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ naŋgo vurɨgheghe weiye lenji gharevatomwe weya Loi, na thɨ roiteteŋgiya ghanjithanavu raraitharɨ na lenji vakatha raraitharɨ.
JON 3:9 Mbwatane Loi i vɨva le renuwaŋa na le ghareghaithɨko iko, ghare i nja weinda na mbala ma i mukuwoinda.”
JON 3:10 Mbaŋa Loi i thuwa lenji vakathako, kaero thɨ roiteteŋgi ghanjithanavu raraitharɨ, i vɨva le renuwaŋa na le ghareghaithɨko iko na ma i mukuwoŋgi ŋgoreiya va iŋa ne i vakatha weŋgi.
JON 4:1 Ko iyemaeŋge Jona va weiye le ghatemuru laghɨye moli iyako kaiwae weiye le gaithɨ.
JON 4:2 Iya kaiwae i naŋgo weya Giya Loi iŋa, “Giya Loi, amba muyai ya iteta ghambaŋgu, thare va ya dage e ghen na len vakatha ŋgoreiye vara iyako? Iyako kaiwae va ya rovurɨghegheŋa na ya vogha na ya wa Tasis (Spein). Ya ghareghare ghen gharethovu na mwaewo gha Loi. Mbaŋake wolaghɨye u ghataŋaghathɨ, mbaŋake wolaghɨye gharenɨwe, na mbaŋake wolaghɨye valɨkaiwan u vɨva len renuwaŋa na ma giya vuyowo.
JON 4:3 Iya kaiwae, Giya Loi, mbema u li eŋge yawaliŋguke, valɨkaiwae moliya ya mare na thava e yawayawaliŋgu.”
JON 4:4 Ko iyemaeŋge Giya Loi i gonjoghawe iŋa, “Ma e len rɨghe na iya gharenɨna i gaithɨ.”
JON 4:5 Jona i wareri na i wa e ghembako valɨvaŋga e boimako na ve yakuwe. I vatada yoŋathowathowa regha na i yaku e riburibuye, na i roroghagha; nuwaiya i thuwe budakai ne i yomara e ghembako iyako.
JON 4:6 Amba Giya Loi i vakatha umbwa regha i mbuthu voro Jona evasiwae na i giya ghambaghambaluwae na i vakatha ghamɨnae i thovuye moli. Jona i warari laghɨye umbwako iyako kaiwae.
JON 4:7 Ko va mbaŋambaŋava moli Loi iŋa na mwatamwata thɨ ghana umbwama na i mare.
JON 4:8 Varae vama i yovoro na e ghereiye Loi i vakatha boima dayadayaghaniye i rowo na i vakatha Jona mbalavama marae i tatailo kaiwae varaeko va i ŋge umbaliye na i dayagha. Iya kaiwae iŋa, “Thoŋgo mbema ya mare eŋge. Valɨkaiwae moliya ya mare na thava e yawayawaliŋgu.”
JON 4:9 Ko iyemaeŋge Loi i dagewe iŋa, “Ma e len rɨghe vara na gharen i gaithɨ umbwako kaiwae.” Jona i gonjoghawe iŋa, “Mbe elo rɨghe na kaiwae ghareŋgu i gaithɨ — ya gaithɨ laghɨye laghɨye moli iya kaiwae nuwaŋguiya mbema ya mare vara.”
JON 4:10 Ko iyemaeŋge Giya Loi i dagewe iŋa, “Iya umbwako menda i mbuthuko na gougoura na kaero i mareva, ma menda u vakatha bigi reghawe na ma menda u vakatha na i mbuthu, iwaeŋge gharen i njawe.
JON 4:11 Ŋgoroŋga na mbe ghareŋgu wevara iya ghembako laghɨye Ninive. Kaiwae e tɨne gharɨgharɨ lenji ghanaghanagha i kivwala wan handred tuwenɨti tausan gharɨgharɨ ma valɨkaiwanji thɨ ghareghare thovuye na tharɨ inanjiwe, na tembe ŋgoreiyeva thetheghanɨŋgi lemoyo.”
ZEP 1:1 
ZEP 1:2 
ZEP 1:3 
ZEP 1:4 
ZEP 1:5 
ZEP 1:6 
ZEP 1:7 
ZEP 1:8 
ZEP 1:9 
ZEP 1:10 
ZEP 1:11 
ZEP 1:12 
ZEP 1:13 
ZEP 1:14 
ZEP 1:15 
ZEP 1:16 
ZEP 1:17 
ZEP 1:18 
ZEP 2:1 
ZEP 2:2 
ZEP 2:3 Ghemi gharɨgharɨna wolaghɨye inami Juda thavala hu gharenja, na hu kururuwe Giya Loi, na hu ghambu budakai va i utuŋa. Hu mando hu vakatha budakai i rumwaru na hu gharenja. Thoŋgo hu vakatha iyako, Giya Loi ne i ndeganaŋga mbaŋa ne i vakowanaŋgi gharɨgharɨ.
ZEP 2:4 
ZEP 2:5 
ZEP 2:6 
ZEP 2:7 
ZEP 2:8 
ZEP 2:9 
ZEP 2:10 
ZEP 2:11 
ZEP 2:12 
ZEP 2:13 
ZEP 2:14 
ZEP 2:15 
ZEP 3:1 
ZEP 3:2 
ZEP 3:3 
ZEP 3:4 
ZEP 3:5 
ZEP 3:6 
ZEP 3:7 
ZEP 3:8 
ZEP 3:9 
ZEP 3:10 
ZEP 3:11 
ZEP 3:12 Giya Loi iŋa, “Thavala amba e yawayawalinji inanji Isirel ne thɨ tabo na mbinyembinyeŋgu na thɨ matabubu; thiye gharɨgharɨ thavala ne thɨ vareminjeŋgo.
ZEP 3:13 Gharɨgharɨ amba e laghalaghanji inanji Isirel tɨne mane thɨ vakatha the bigi i tharɨ; mane thɨ utukwan o mane thɨ kwanɨyaroŋgi gharɨgharɨ e lenji utuutu. Thiye ne thɨ ghanɨŋga na thɨ ghena wagiyawe, kaiwae ma lolo regha ne i vakathaŋgi na thɨ mararu.”
ZEP 3:14 Ghemi gharɨgharɨ thavala hu yayaku Jerusalem na ghembaghemba vavanava Isirel tɨne, hu wothu na hu yaro laghɨye! Hu warari weiye gharemina laghɨye,
ZEP 3:15 kaiwae Giya Loi ne i ravagha vuyowo e ghemi, na ne i variyeyathuŋgiya ghami thɨghɨyaŋgina! Na Giya Loi ghamberegha Isirel lenji kiŋ ne i yaku weinda, na ma tene hu mararuva lolo regha i vakowanainda.
ZEP 3:16 E mbaŋako iyako ne thɨ dage weŋga Jerusalem, thɨŋa, “Thava hu mararu, Saiyon. Na thava hu njavovo na ghamɨnami i ghenenja na ma valɨkaiwae hu vakatha mun bigi regha.
ZEP 3:17 kaiwae Giya Loi lemi Loi iye i yaku e ghami lughawoghawona. Iye ragagaithɨ vurɨvurɨghegheniye, na ne i vamoruŋga. Giya Loi ne i warari laghɨye kaiwami, kaiwae i gharethovuŋga, mane i vakathaŋga na hu mararu; ne i wothu laghɨye na i warari ghemi kaiwami.”
ZEP 3:18 Giya Loi iŋa, “Ghemi gharɨgharɨ va hu numotharɨ na hu monjina kaiwae mava valɨkaiwami hu vakatha lemi kururuna thaganiyeŋgi; ko ne ya vakathaŋga na ma tene hu monjinava.”
ZEP 3:19 
ZEP 3:20 
MAL 1:1 
MAL 1:2 
MAL 1:3 
MAL 1:4 
MAL 1:5 
MAL 1:6 
MAL 1:7 
MAL 1:8 Thare lolo rameyambaneke i kaiva Loi? Iyemaeŋge u kaivaŋgo. Ko u vaito ŋgoroŋga wokaivɨŋge na woŋa? E giyanjogha na mwaewo.
MAL 1:9 Ghemi inami gura e raberabe, ghemi yambaneke laghɨye, kaiwae u vakaiviŋaŋgo.
MAL 1:10 Giya Loi Ravurɨgheghe mbowo iŋava, “Nuwaŋguke nuwaiya moli ghemi na regha i vandegana Ŋgolo Kururu ghathɨnɨmba na mbala ma valɨkaiwami hu bigi lemi wogiya ma e ghathovuye. Ma ya warariŋa e ghemi. Mane ya wovatha lemi wogiya hu womena weŋgo.”
MAL 1:11 
MAL 1:12 
MAL 1:13 
MAL 1:14 The lolo i dagerawe ne i vowoŋa thetheghan ghɨmoru thovuye e ghino, i mena e le thetheghanɨko tɨnenji, ko iyemaeŋge ma i wogiyava raitharɨ weŋgo. Thoŋgo thela i vakatha iyako iye rakwan na ne ya gura, kaiwae ghino kiŋ laghɨye; ghino nyao thovuthovuye lenji randeviva na gharɨgharɨ e vanautuma vavanava ne thɨ yavwatata wanaŋgo.
MAL 2:1 “Na mbaŋake ghemi ravowovowo, ghami dage vavurɨgheghe iyake.
MAL 2:2 Mbe hu yavwatata wanaŋgo e lemi vakathana. Thoŋgo ma hu vandeŋe budakai ya utuŋa weŋga, ne ya womena gura e ghemi. Ne ya guraŋga, na ne ya gura the bigibigi iya hu vaidi ghami thovuyenawe. Emunjoru kaero va ya worawe gura weŋgi, kaiwae ma wo yavwatata laghɨye ina weŋga.”
MAL 2:3 
MAL 2:4 
MAL 2:5 
MAL 2:6 
MAL 2:7 
MAL 2:8 “Ko ghemi ravowovowo kaero hu viyathu vakatha iya ghino nuwaŋguiya ghemi hu vakatha. Budakai va hu vaghareŋgi kaero i thova gharɨgharɨ lemoyo nuwanji na thɨ vakatha tharɨ. Kaero hu botewo dageraweko iya va ya vakatha weiŋguyaŋgi Livai orumburumbuye mbaŋa mevivako.
MAL 2:9 Iya kaiwae kaero va ya vakatha gharɨgharɨ lemoya thɨ ndeghereiye wanaŋga, na ya vakathaŋga na hu monjina, kaiwae ma hu ghambuŋgo. Mbaŋa hu vavaghare lo mbaro weŋgi gharɨgharɨ, ma hu vakatha gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ mboromboro.
MAL 2:10 “Taulaghɨke ghinda ramanda emunjoru mbe ghamberegha eŋge e buruburu. Emunjoru taulaghɨke ghinda mbema Loi regha eŋge va i vakathainda. Ko buda kaiwae ghemi vavana ma hu ghambu Giya Loi le dagerawe weiyaŋgi orumburumbunda, kaiwae ma hu ve vakatha weŋga budakai va huŋa ne hu vakatha.”
MAL 2:11 
MAL 2:12 
MAL 2:13 
MAL 2:14 
MAL 2:15 
MAL 2:16 
MAL 2:17 
MAL 3:1 
MAL 3:2 
MAL 3:3 
MAL 3:4 
MAL 3:5 
MAL 3:6 
MAL 3:7 
MAL 3:8 
MAL 3:9 
MAL 3:10 
MAL 3:11 
MAL 3:12 
MAL 3:13 
MAL 3:14 
MAL 3:15 
MAL 3:16 
MAL 3:17 
MAL 3:18 
MAL 4:1 Iyake budakai nyao lenji randeviva iŋa, tene mbaŋa regha i mena na ne ya vaghetheŋgi gharɨgharɨ na ya giya vuyowo weŋgi. Mbaŋako iyako ne i yomara ŋgoreiye ndɨghe dayaghawae laghɨye moli. E mbaŋako iyako gharɨgharɨ tawosirari na tharɨ gharavakathaŋgi ne thɨnda ŋgoreiye winjiwinji i nda. Na ma tembe i nda vareva bigi regha mun.
MAL 4:2 Ko ghemi thavala woyavwatata ina e ghemi, loloko iya ne i vamoruŋgako ne i mena e ghemi ŋgoreiye mbaŋambaŋa varaeniye i mbɨle, na i vakathaŋga na hu rumwaru, ne i vamoruŋga na i njimbukikiŋga ŋgoreiye maa i njimbukikigiya le ŋgamaŋgama e vinevineiyeko raberabe. Mbaŋa ne i mena, ne hu warari laghɨye moli, ŋgoreiye burumwaka le ŋgaŋga totogha thɨ raŋgi e ghanji gana tɨne na thɨ wa e nana thovuye, thɨ pitopito weiye lenji warari laghɨye.
MAL 4:3 
MAL 4:4 
MAL 4:5 
MAL 4:6 
MAT 1:1 Iyake Jisas Krais orumburumbuye utuutuninji. Jisas Krais iye Deivid rumbuye, Deivid iye Eibraham rumbuye.
MAT 1:2 Eibraham nariya Aisake, Aisake nariya Jeikob, Jeikob le ŋgaŋgaŋgiya Juda na oghaghae,
MAT 1:3 Juda le ŋgaŋgaŋgiya Peres na Seal, tɨnanjiya Tama, Peres nariya Hesɨron, Hesɨron nariya Ram,
MAT 1:4 Ram nariya Aminadab, Aminadab nariya Nason, Nason nariya Salmon,
MAT 1:5 Salmon nariya Bowasa, tɨnaya Reihab, Bowasa nariya Obedi, tɨnaya Rut, Obedi nariya Jese,
MAT 1:6 Jese nariya Kiŋ Deivid. Deivid nariya Solomon, tɨnae iye Uraiya va i vaŋgukai,
MAT 1:7 Solomon nariya Rehobowam, Rehobowam nariya Abaija, Abaija nariya Asa,
MAT 1:8 Asa nariya Jehosapat, Jehosapat nariya Joram, Joram nariya Usaiya,
MAT 1:9 Usaiya nariya Jotam, Jotam nariya Eihas, Eihas nariya Hejekaiya,
MAT 1:10 Hejekaiya nariya Manase, Manase nariya Emon, Emon nariya Josaiya,
MAT 1:11 Josaiya le ŋgaŋgaŋgiya Jekonaiya na oghaghae, mbaŋaniye Babilon va thɨ mena thɨ kivwalaŋgiya Isirel na thɨ vaŋguŋgi vethiya yaku Babilon.
MAT 1:12 Va thɨ vaŋguŋgiya Isirel na vethɨ vaŋguraweŋgi Babilon na e ghereiye: Jekonaiya nariya Seyatiyel, Seyatiyel nariya Serubabol,
MAT 1:13 Serubabol nariya Abiyuda, Abiyuda nariya Ilaiyakim, Ilaiyakim nariya Eiso,
MAT 1:14 Eiso nariya Sedok, Sedok nariya Akim, Akim nariya Eliudɨ,
MAT 1:15 Eliudɨ nariya Eliyesa, Eliyesa nariya Meitan, Meitan nariya Jeikob,
MAT 1:16 na Jeikob nariya Josep Meri le ghɨmoru, iyava i ghamba Jisas, iya raŋake Mesaiya.
MAT 1:17 I mena weya Eibraham ghaghad Deivid tha theyaworo na theghevarɨ, Deivid na ghaghad va thɨ vaŋguŋgiya Isirel na thɨ raka Babilon, tha theyaworo na theghevarɨ na va e mbaŋako iyako na gheghad Mesaiya i virɨ tha theyaworo na theghevarɨ.
MAT 1:18 Jisas Krais le virɨ va ŋgora iyake. Tɨnae Meri ghaghaivaun weiye Josep, ko ma vamba thɨ ghe kaero i marabo Nyao Boboma le vurɨgheghe kaiwae.
MAT 1:19 Kaiwae Josep, Meri ghaghaivaun, iye ghathanavu va i thovuye, mava nuwaiya i vakatha na i monjina. Josep le renuwaŋa thuwele nuwaiya thɨ yawo weiye.
MAT 1:20 Ko le renuwaŋa thuweleko iyako e ghereiye Giya Loi le nyao thovuye i njawe ghenelolo e tɨne na i dagewe iŋa, “Josep, Deivid rumbuye, tha u mararu na u vaŋgwa Meri na len wevo, maraboke iyake i mena weya Nyao Boboma.
MAT 1:21 Ne i ghamba ŋgama ghɨmoru na ne u uno idae Jisas, kaiwae ne i vamoruŋgiya le gharɨgharɨ lenji tharɨ e tɨne.”
MAT 1:22 Thiyake thɨ yomara na thɨ vaemunjoruŋa ŋgoroŋga Giya Loi va i utugiya weya ghalɨŋae gharautu,
MAT 1:23 “Thɨnabwethubwethuru nevole i marabo na i ghamba ŋgama ghɨmoru na nevole thɨ rena idae Imanuwel.” Imanuwel gharumwaru “Loi iye weinda”.
MAT 1:24 Mbaŋa Josep i thuweiru, i vakatha ŋgoreiya Giya Loi le nyao thovuye me dagemawe i vaŋgwa Meri na levo.
MAT 1:25 Ko ma vamba i ndeloŋga mun weiye Meri gheghada i ghamba ŋgamako na Josep i rena idae Jisas.
MAT 2:1 Jisas va i virɨ Betɨlehem Judiya e tɨne, Herod ghambaŋa i mbaro. Jisas le virɨ e ghereiye rathimbathimba ghɨmoghɨmoru e boimako thɨ mena Jerusalem
MAT 2:2 na thɨ vaito thɨŋa, “Aŋga inae Jiu lenji kiŋ amba menda i virɨke? Mendava wo vaidiya ghaghɨtara e boimako na nuwameiya wo mena wo kururuwe.”
MAT 2:3 Mbaŋa Kiŋ Herod i loŋweya utuke iyake i vakatha ghare i gaithɨ laghɨye, na Jerusalem gharayakuyakuko wolaghɨye.
MAT 2:4 Herod i kula vathavathaŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare, na i vaitoŋgi iŋa, “Mesaiya, aŋga mbala i virɨ?”
MAT 2:5 Thɨ dagewe thɨŋa, “Betɨlehem, Judiya e tɨne, iyake kaiwae Loi ghalɨŋae gharautu va i rori:
MAT 2:6 ‘Ko ghen, Betɨlehem, Judiya e thivathivaniye tɨne, u laghɨye moli, kaiwae e ghen randeviva ne i yomara, na ne i ndeviva weŋgiya lo gharɨgharɨ Isirel.’”
MAT 2:7 Amba Herod i kula thuweleŋgiya rathimbathimbama na thɨ niva weinji na i vaitoŋgi va thembaŋa vara ghɨtarako i yomara.
MAT 2:8 I variyeŋgi Betɨlehem na iŋa, “Hu wa na vou tamwe wagiyawe ŋgamana. Thembaŋa vou vaidi, hu mena hu giya yanawaŋgu na ghino tembe ya wa na va kururuweva.”
MAT 2:9 Mbaŋa thɨ iteta Herod ma vethɨ loŋgaloŋga na mbowo thɨ vaidiva ghɨtarama mendava thɨ vaidima e boimako, i viva e ghamwanji gheghad i mena i ndeghathɨ ŋgora ŋgamama inawe e vwatae.
MAT 2:10 Mbaŋa thɨ thuweya ghɨtarako thɨ warari laghɨye moli.
MAT 2:11 Thɨ ru e ŋgolo tɨne na thɨ vaidiya ŋgamama weiye tɨnae Meri. Thɨ ronja e ghenji vuvuye na thɨ kururuwe. Thɨ tateŋgiya lenji vethe nasiye na thɨ bigiraŋgiya lenji mwaewo, gol, preŋkinisenɨs na mer.
MAT 2:12 Vanuwovɨrɨ i mena weŋgi ghenelolo e tɨne, na thava te thɨ njogha weva Herod. Vama thɨ reŋava e kamwathɨ regha na thɨ njogha e ghambanji.
MAT 2:13 Mbaŋa vama rathimbathimbama thɨ wareri amba Giya Loi le nyao thovuye i yomara weya Josep ghenelolo e tɨne na i dagewe iŋa, “U yondo, Josep, u vaŋguŋgiya ŋgamana na tɨnae na hu vowa Ijipt. Vou yaku gheko gheghad ne ya dage weŋga amba hu njoghama, kaiwae Herod le ragagaithɨ ne thɨ tamweya ŋgamana na nuwanjiya thɨ unɨghɨ.”
MAT 2:14 Josep i thuweiru i vaŋguŋgiya ŋgamama na tɨnae gougouko iyako na thɨ wa Ijipt.
MAT 2:15 Vethɨ yaku ghaghad Herod i mare. Iyako i yomara na i vaemunjoruŋa ŋgoroŋga Giya Loi va i utugiya weya ghalɨŋae gharautu iŋa, “Ijipt e tɨne ya kularaŋgiya naruŋgu.”
MAT 2:16 Mbaŋa Herod i ghareghare rathimbathimbama thɨ yaro, ghare i gaithɨ laghɨye moli. Amba i variyeŋgiya le ragagaithɨ na thɨ gaboŋgiya gamagai ghɨmoghɨmoru Betɨlehem na ele valɨvaŋgako wolaghɨye, thiye ghanjitheghathegha umboiwo na e raberabe. Va i vakatha ŋgorako kaiwae va i gorugoru weya ŋgoroŋga rathimbathimbama lenji woraŋgiya na ghɨtarama le yomara.
MAT 2:17 Va ŋgorako na Jeremaiya le utu i tabo na emunjoru.
MAT 2:18 Iŋa: “Thɨ loŋweya ghalɨghalɨŋa regha Ramae ele valɨvaŋga, raŋivetho weiye nuwatharɨ. Reitiyel i raŋiŋgiya le ŋgaŋga, ma nuwaiya thɨ vawarariŋa kaiwae kaero thɨ mare.”
MAT 2:19 Herod va le mare e ghereiye, Giya Loi le nyao thovuye i yomarawe Josep e ghenelolo, Ijipt e tɨne,
MAT 2:20 na i dagewe iŋa, “U yondo u vaŋguŋgiya ŋgamana na tɨnae na hu wa Isirel e thivathivaniye kaiwae thiyema va thɨ mando na thɨ munjeva thɨ unɨgha ŋgamana kaero thɨ mare.”
MAT 2:21 Josep i thuweiru i vaŋguŋgiya ŋgamama na tɨnae na thɨ wa Isirel e thivathivaniye.
MAT 2:22 Ko mbaŋa Josep i loŋweya Akiulas i methɨgha ramae Herod Judiya e tɨne, i mararu na i wa gheko. Loi i dagewe e ghenelolo na thɨ wa Galili ele valɨvaŋga,
MAT 2:23 na thɨ wa na vethɨ yaku e ghemba regha idae Nasaret. Iyake i vaemunjoruŋa Loi ghalɨŋae gharautuŋgi va thɨ utuŋa: “Ne thɨŋa rara Nasaret.”
MAT 3:1 Va e mbaŋaŋgiko thiyako Jon Rabapɨtaiso i mena Judiya e njamnjamɨniye na i vavagharewe
MAT 3:2 iŋa, “Hu uturaŋgiya lemi tharɨ na hu roiteteŋgi, kaiwae Loi le ghamba mbaro ghambaŋa maiyavara.”
MAT 3:3 Jon iya utuniya Loi ghalɨŋae gharautu, Aiseya va i utuŋama, iyava iŋake, “Lolo regha i kulakula e njamnjam, ‘Hu vivatha kamwathɨ Giya kaiwae; hu varumwaru kamwathɨ amalaghɨniye kaiwae na mbala i reŋawe!’”
MAT 3:4 Jon ghakwama va thɨ vakatha kamel vulivuliye. Mborowae gheva thetheghan njimwae na i ghanɨŋgiya bibita na ŋguyo.
MAT 3:5 Gharɨgharɨ thɨ rakamenawe, vavana thɨ rakamena Jerusalem, vavana Judiya ele valɨvaŋgako laghɨye na vavana thɨ rakamena e vanautumako laghɨye e Walaghɨta Jorɨdan ghadidiye.
MAT 3:6 Thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na Jon i bapɨtaisoŋgi Jorɨdan.
MAT 3:7 Ko iyemaeŋge mbaŋa i thuweŋgiya Parisi na Sadusi thɨ rakamenawe bapɨtaiso kaiwae, i dage weŋgi iŋa, “Ghemi mwata raraitharɨ ghemi! Thela i dage e ghemi na hu munjeva ne hu voiteta Loi le ghatemuruko vuyowae iya i menamenako?
MAT 3:8 Hu vaemunjoruŋa e lemi vakathana kaero hu uturaŋgiya lemi tharɨ na hu roiteteŋgi.
MAT 3:9 Na thava lemi renuwaŋa hu munjeva ne hu voiteta vuyowoko iyako kaiwae huŋa, ‘Ghime rumbuma Eibraham.’ Ya dage e ghemi, Loi valɨkaiwae i mbanɨŋgiya varɨvarɨke thiyake na i vakathaŋgiya Eibraham orumburumbuye.
MAT 3:10 E mbaŋake iyake kelumo kaero ina vara e umbwaumbwa rɨgherɨghenji. Umbwa regha na regha ma i rau na thovuye ne i ikuyathu na i bigiyathu e ndɨghe une.”
MAT 3:11 “Ghino ya bapɨtaisoŋga e mbwa na i vatomwe kaero hu uturaŋgiya lemi tharɨ na hu roiteteŋgi, ko iya loloko i rereghamba e ghereiŋguke, iye ne i bapɨtaisoŋga e Nyao Boboma na e ndɨghe une. Ma elo thovuye na valɨkaiwaŋgu ne ya bigiya gheghe ghae.
MAT 3:12 Le savɨrɨ wit kaiwae kaero ina e nɨmae, ne i ghatha mbombouyeko weiye wokiwokiniyeko. Ne i mbana mbombouyeko na i vathe e ghaŋgolo na wokiwokiniyeko i ŋambu e ndɨgheko iya ma mbaŋa regha ne i mareko.”
MAT 3:13 E mbaŋako iyako e tɨne Jisas i ri Galili na i wa Jorɨdan, na i bapɨtaiso weya Jon.
MAT 3:14 Jon i munjeva ne i vɨva Jisas le renuwaŋa, i dagewe, iŋa, “Ghen eŋge mbala u bapɨtaisoŋgo, na ghen mo menava e ghino?”
MAT 3:15 Ko Jisas i gonjoghawe, iŋa, “Mbowo ŋgoreiyako e mbaŋake iyake, kaiwae e kamwathɨke iyake ne ra vakatha Loi le renuwaŋa thovuye.” Jon i wovathovuthovuyeŋa.
MAT 3:16 Mbaŋa i bapɨtaisovao na i voro e mbwako ghadidiye, e mbaŋako iyako buruburu i mavu na i thuweya Nyao Boboma i njamawe ŋgoreiya bunebune.
MAT 3:17 Amba ghalɨghalɨŋa i mena e buruburu iŋa, “Loloke iyake naruŋgu moli gharegharethovuniye. I vakathaŋgo ya warari laghɨye moli.”
MAT 4:1 Amba Nyao Boboma i yo vaŋgwa Jisas e njamnjam vurɨvurɨ vwatavwata na Seitan ve vatanathethaŋa.
MAT 4:2 Na kaiwae vama gheneyevarɨ ve yaku e njamnjam na ve mbeya ghanɨŋga naŋgo kaiwae, ko e mbaŋako iyako amba bada i gharɨ.
MAT 4:3 Amba ratanathethama i menawe na i dagewe iŋa, “Thoŋgo Loi Nariya ghen, u ŋaerambeŋgiya varɨvarɨke thiyake thɨ gharavɨ na bred.”
MAT 4:4 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Buk Boboma iŋa, ‘Ma mbene bred eŋge i ndewo lolo yawaliye, ko iyemaeŋge budakaiya Loi i utuŋa iye i ndewo lolo yawaliye.’”
MAT 4:5 Amba Seitan i yovaŋgu Jerusalem, i vaŋgurawe vara e Ŋgolo Boboma vwatae yavoro moli,
MAT 4:6 na i dagewe iŋa, “Thoŋgo Loi Nariya ghen, u pito ghena, kaiwae Buk Boboma iŋa, “‘Loi ne i variyeŋgiya le nyao thovuthovuye kaiwan, na thɨ njimbukiki wagiyaweŋge, ne thɨ mwanavairɨŋge e nɨmanji, mbala ma vo ŋge gheghen e varɨ.’”
MAT 4:7 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Buk Boboma tembe iŋava, ‘Tha lolo regha i mando na i woraweya Giya le Loi mando e tɨne.’”
MAT 4:8 Seitan mbowo i yovaŋguva na ve vaŋgurawe e ou vwatae yavoro moli, na i vatomwe weya ghamba mbaroke wolaghɨye e yambaneke, lenji laghɨlaghɨye na lenji thovuye.
MAT 4:9 I dagewe iŋa, “Iya vara ghamba mbaroko wolaghɨye thiyako ne ya vatomwe e ghen thoŋgo u ronja na u kururu e ghino.”
MAT 4:10 Amba Jisas i dagewe iŋa, “U wa Seitan! Buk Boboma iŋa, ‘U kururu weya Giya len Loi ghamberegha na ghamberegha moli u ghambu!’”
MAT 4:11 Amba Seitan i itete na nyao thovuthovuye thɨ mena thɨ giya thalavuwe.
MAT 4:12 Mbaŋa Jisas i loŋwe Jon utuniye kaero ina e thiyo, i njogha Galili,
MAT 4:13 na i iteta Nasaret i wa ve yaku Kapenaom. Ghembake iyake ina Galili Njighɨniye ghadidiye, uu Sebulon na Napɨtalai e lenji valɨvaŋga.
MAT 4:14 Va i vakatha ŋgoraiyako na i vaemunjoruŋa ŋgoroŋga Loi ghalɨŋae gharautu, Aiseya, ghalɨŋae iya iŋake,
MAT 4:15 “Uu Sebulon na Napɨtalai e lenji valɨvaŋga tɨne, valɨvaŋgako iya kamwathɨko i wa e njighɨko, e valɨvaŋga Walaghɨta Jorɨdan i vorovoro e tɨne, na Galili e tɨne, thiye ma Jiu thiya yakuwe:
MAT 4:16 gharɨgharɨko iya thiya yaku e momouwoko va thɨ thuweya manjamanjala laghɨye, thiye thiya yaku mare e momouwowae tɨne manjamanjala ne i woya weŋgi.”
MAT 4:17 Mbaŋaniye Jisas i woraweya le vavaghare rɨghe, i dage weŋgi iŋa, “Hu uturaŋgiya lemi tharɨ na hu roitete, kaiwae Loi le ghamba mbaro maiyavara!”
MAT 4:18 Mbaŋa Jisas i ŋgalai Galili Njighɨniye ghadidiye, i vaidiŋgiya raiwo na ghaghae, Saimon idae regha Pita na ghaghae Endru, thɨ duda ghina kaiwae thiye raboroborogi.
MAT 4:19 I dage weŋgi iŋa, “Hu mena hu ghambuŋgo na ya vavaghareŋga ghemi gharɨgharɨ ghanjirakosi.”
MAT 4:20 E mbaŋako iyako thɨ iteteŋgiya lenji ghina na thɨ ghambu.
MAT 4:21 I loŋga ghaova seiwo, mbowo i vaidiŋgiva raiwo na ghaghae, Jemes Sebedi nariye na ghaghae Jon, inanji e waŋga weinji ramanji Sebedi, thɨ vavanamweŋgiya lenji ghina. Jisas i kula weŋgi,
MAT 4:22 na e mbaŋako iyako thɨ iteta waŋga na ramanji Sebedi, na thɨ ghambu.
MAT 4:23 Jisas i vaghɨliya Galili laghɨyeko, i vavaghare e ŋgolo kururu tɨnenji, i utuŋa Toto Thovuye Loi le ghamba mbaro utuniye na i thawariŋgiya tomethi gida na ghambwera weŋgiya gharɨgharɨ.
MAT 4:24 Toto amalaghɨniye utuutuniye i lalo Siriya laghɨyeko na gharɨgharɨ thɨ bigimena weya Jisas gharɨgharɨko wolaghɨye tomethi ghanjighambwera, thiye thɨ ghataŋa vɨrɨ laghɨye, thavala nyao raraitharɨ ina weŋgi, thavala thɨ vaidiya vuyowo ŋgoreiya riwanji i gheroro na kuvokuvoŋgi, na i thawariŋgi.
MAT 4:25 Iya kaiwae wabwi laghɨlaghɨye thɨ rakambele. Vavana thɨ rakamena Galili na e Ghembaghemba Ghembayaworo, vavana Jerusalem, vavana Judiya na vavana thɨ rakamena Jorɨdan valɨvaŋga i vorovoro.
MAT 5:1 Jisas va i thuweŋgiya wabwi laghɨye amba i voro e bobokulu regha, na mbaŋa i ronja gharaghambu thɨ rakamenawe na thɨ meghɨliŋa.
MAT 5:2 Amba i vavaghare weŋgiya wabwiko laghɨye, iŋa:
MAT 5:3 “Loi ghare weŋgiya thavala mbinyembinyeŋgu e unenji tɨne, kaiwae le ghamba mbaro kaero ina weŋgi.”
MAT 5:4 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ numotharɨ, kaiwae ne i gogonja nuwanji.”
MAT 5:5 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ gharenja, kaiwae ne i wogiya yambaneke laghɨye weŋgi.”
MAT 5:6 “Loi ghare weŋgiya thavala e yawalinjiko thɨ badaŋa laghɨye na thɨ vakatha ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, kaiwae Loi ne i vatabo na i vamboromboro laghɨye moli weŋgi.”
MAT 5:7 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ gharevɨrɨ gharɨgharɨ vavana kaiwanji, kaiwae ne i gharevɨrɨ weŋgi.”
MAT 5:8 “Loi ghare weŋgiya thavala gharenjiko laghɨye i thɨna, kaiwae ne thɨ thuweya Loi.”
MAT 5:9 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ vevakathaŋa gharemalɨlɨ weŋgi, kaiwae ne iŋa thiye le ŋgaŋga.”
MAT 5:10 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ vaidiya vuyowo weŋgiya gharɨgharɨ kaiwae ghanjithanavu i rumwaru, kaiwae Loi le ghamba mbaro kaero ina weŋgi.”
MAT 5:11 “Ghareŋgu weŋga ghemi mbaŋa gharɨgharɨ ne thɨ goviya ghamwami, mbaŋa thɨ vakatha vuyowo weŋga, na mbaŋa thɨ utu kwanɨkwan kaiwami kaiwae hu ghambuŋgo.
MAT 5:12 Mbe hu warari na nuwami i loghe kaiwae modami laghɨye mbe ina e buruburu. Kaiwae ghalɨŋaŋgu gharautuŋgi me vivako vambe thɨ vakathava vuyowo ŋgoranjiŋgiya thiyako weŋgi.”
MAT 5:13 “Ghemi ghamithanavu e yambaneke ŋgoreiya njighɨ le kaiwo. Iya kaiwae thoŋgo njighɨ le vurɨgheghe iko na ma ma e ghamɨghamɨnae, ma te kamwathɨ reghava na valɨkaiwae ra vakatha na ghamɨnaeko i njogha. Kaero i tharɨ na ma ma e ghathovuye, ra wokiyathu gharɨgharɨ thɨ vurɨghɨya.”
MAT 5:14 “Ghemi yambaneke ghamanjamanjala. Thoŋgo thɨ vakatha ghemba regha e ou vwatae gharɨgharɨke taulaghɨ ne thɨ thuwe.
MAT 5:15 Ma mbaŋa regha lolo i rɨmba lemp na i wo uye na i woyabowe, ko ne i thɨnɨrawe e tebol vwatae na i vamanjamanjalaŋaŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye e ŋgoloko tɨne.
MAT 5:16 Ghemi tembe ŋgoreiyeva, lemi manjamanjalana i woya weŋgiya gharɨgharɨ mbala thɨ thuweya lemi vakatha na thovuye na thɨ taraweŋa Ramami iye ina e buruburu.”
MAT 5:17 “Thava lemi renuwaŋa huŋava ya mena na ya rakayathu Mosese le mbaro na Loi ghalɨŋae gharautu lenji vavaghare. Ma ya mena rakayathu kaiwae, ya mena na ya vaemunjoruŋaŋgi.
MAT 5:18 Ya dage emunjoru e ghemi, gheghada buruburu na yambaneke ne thɨko, mane utu nasiye regha ina e Mbaroko tɨne ne iko gheghada wolaghɨyeko thɨ tabo na emunjoru.
MAT 5:19 Thoŋgo lolo regha i raka mbaroŋgike thiyake na iŋa ma e ghanjithovuye, othembe mbaro nasiye regha ina e mbaroŋgike tɨnenji, na i vaghareŋgiya ghaune vavana na thɨ vakatha ŋgoreiye, iye ne i roreghamba moli Loi ele ghamba mbaro tɨne. Ko thela i ghambugha mbaro na i vaghareŋgiya gharɨgharɨ na thɨ vakatha ŋgoreiye, iye ne i roviva Loi ele ghamba mbaro tɨne.
MAT 5:20 Iya kaiwae, ya dage e ghemi, ghamithanavuna iya hu ghambugha Loi le mbarona thoŋgo ma i kivwalaŋgiya Mbaro gharavavaghare na Parisi, ma valɨkaiwami ne hu ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
MAT 5:21 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro va i mena weŋgiya orumburumbumi, iya iŋake, ‘Tha u gabo. Thela i gabo ne i vaidiya vuyowae.’
MAT 5:22 Ko ghino ya dage e ghemi, thela ghare i gaithɨwana ghaghae ne i vaidiya vuyowae, thela i utuvatharɨ ghaghae kaiwae ne ve kot Jiu e lenji mbaro laghɨye na thela ne iŋa, ‘Kabaleya ghen!’ valɨkaiwae ne vo nda e ndɨghe Gehena.”
MAT 5:23 “Iya kaiwae thoŋgo u womena len mwaewo e ŋgolo boboma tɨne vowo kaiwae weya Loi, na amba u renuwaŋa vaidiya ghagha ghare va i gaithɨ wanaŋge bigi regha kaiwae,
MAT 5:24 u iteta len mwaewona e ghamba vowona ghadidiye na wo u njogha na vou vakatha na namoghamwami wein, amba u njogha na vo giya len mwaewona weya Loi.”
MAT 5:25 “Thoŋgo lolo regha i wonjoweŋge bigi regha kaiwae na i yovaŋguŋge na vo kot, u yoruku na u vanamwe wonjoweko iyako wein amba muyai vou vutha e ghamba kot. Thoŋgo nandere, ne i yovaŋguŋge na ve vaŋguraweŋge kot gharavakatha e marae na iye i vaŋgugiyaŋge weya thiyo gharanjimbunjimbu na ve vaŋguruwoŋge e thiyo.
MAT 5:26 Ya dage emunjoru e ghen, mane u raŋgi ghaghada ne u vamodovao ghanɨghagako iyako.”
MAT 5:27 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro iŋa ŋgoraiyake, ‘Tha u yathima wein lolo regha levo.’
MAT 5:28 Ko ghino ya dage e ghemi, thoŋgo thela i thuweya wevo regha na nuwaeko nuwaiya moli, iyako ŋgoreiya kaero i yathima weiye ele renuwaŋako tɨne.
MAT 5:29 Thoŋgo maranɨna iya e unena i vakathaŋge na u vakatha tharɨ u vovavuthuyathu. I thovuye eŋge u wokiyathu riwana ŋginauye regha na thava ne thɨ wokiyathu riwana laghɨye Gehena.
MAT 5:30 Tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo nɨmanɨna iya unena i vakathaŋge na u vakatha tharɨ, u kitenɨyathu. I thovuye moliya u kitenɨyathu riwana ŋginauye regha na thava ne thɨ wokiyathu riwana laghɨye Gehena.”
MAT 5:31 “Mosese le mbaro iŋa, ‘Thela thoŋgo nuwaiya i botewo levo, wo i rorinjoŋa le botewoko utuutuniye e peipa na i ligiya weya wevoko.’
MAT 5:32 Ko ghino ya dage e ghemi, thoŋgo lolo regha i yawo weiye levo, othembe wevoko ma i yathima, thoŋgo wevo i gheva, loloko le tharɨ kaiwae wevoko i tabo na rayathiyathima. Tembe ŋgoreiyeva, the loloko iya i vaŋguko wevoko iye tembe i yathimava.”
MAT 5:33 “Tembe hu ghareghareva Mosese le mbaro va thɨ utugiya weŋgiya orumburumbumi, iya iŋake, ‘Tha u raka len tholona. U vakatha ŋgoreiya len dagerawe weya Loi.’
MAT 5:34 Ko ghino ya dage e ghemi, tha mbaŋa regha u tholo na u uno buruburu idae kaiwae Loi le ghamba yaku iyako.
MAT 5:35 Thava u uno yambaneke, kaiwae gheghe ghaghambalirawe iyako. Thava u uno Jerusalem, kaiwae Kiŋ laghɨye le ghamba yaku iyako,
MAT 5:36 na thava u tholo e umbalɨna, kaiwae ma valɨkaiwan ne uŋa na umbalɨna ndamwandamwa yaŋgara i kaleva na uŋana yaŋgara i bwedi.
MAT 5:37 Ma huŋaeŋge, ‘Ŋgoreiye’ o ‘Nandere.’ Thoŋgo hu guva utu regha iyana i mena weya Seitan.”
MAT 5:38 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro iŋa ŋgoreiyake, ‘Thoŋgo lolo regha i vakowana gheu regha marae voghɨra, modae tembe thɨ vakowanava amalaghɨniye marae voghɨra. Thoŋgo i tagabeba gheuko ŋiŋiye regha modae tembe thɨ tagabebeva ŋiŋiye regha.’
MAT 5:39 Ko ghino ya dage e ghemi, thoŋgo lolo regha i vakatha vatharɨ e ghen, thava u lithɨ. Thoŋgo lolo regha i tagaleva galagalanɨna iya e unena, u vatomwe weya valɨgalagalanɨna tembe i tagalevava.
MAT 5:40 Na tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo lolo regha i vaŋguraweŋge e kot na i munjeva i vakathaŋge na u ligiya weya ghanɨkwamana iya riwana ghayaboyabo, tembe u ligiyaweva ghanɨkwamana ghayaboyabo.
MAT 5:41 Thoŋgo ragagaithɨ regha i vavurɨghegheŋaŋge na u bigiya ghabigi le bwagabwaga ŋgoreiye mael regha, u bigi na ma u waova na vewo mael theghewo.
MAT 5:42 U wogiya weya lolo regha thebigiya nuwaiya e ghen, na thoŋgo lolo regha i naŋgoya bigi regha e ghen na i vakaiwoŋa thava u vagharegharewe.”
MAT 5:43 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro iŋa ŋgoreiyake, ‘U gharethovu weŋgiya ghanune, u botewo moliŋgiya ghanɨthɨghɨya.’
MAT 5:44 Ko ghino ya dage e ghemi, hu gharethovu weŋgiya ghamithɨghɨya na thavala thɨ vakatha vuyowo weŋga hu naŋgo kaiwanji,
MAT 5:45 mbala gharɨgharɨ thɨ ghareghare ghemi Loi ina e buruburu le ŋgamaŋgama ghemi. Kaiwae i vakatha varae na i mbɨle weŋgiya gharɨgharɨ thovuthovuye na gharɨgharɨ raraitharɨ, na i vakatha uye i nja weŋgiya thavala ghanjithanavu i rumwaru na thavala ghanjithanavu i tharɨ.
MAT 5:46 Buda kaiwae Loi ne i giya modami thoŋgo mbe hu gharethovu weŋgi eŋge thavala thɨ gharethovu weŋga? Takis gharamban tembe thɨ vakathava ŋgoreiyako othembe thiye ma gharɨgharɨ thovuthovuyaŋgi.
MAT 5:47 Thoŋgo mbe hu gharethovu weŋgi eŋge lemi bodaboda, lemi vakathana ma i kivwala gharɨgharɨke taulaghɨ lenji vakatha. Thavala ma thɨ loŋweghathɨ tembe thɨ vakavakathava iyako.
MAT 5:48 Ghemi ghamithanavuna wolaghɨye i thovuye ŋgoreiya Ramami e buruburu ghathanavu i thovuye moli.”
MAT 6:1 “Tha mbaŋa regha hu vakatha vakatha thovuye regha gharɨgharɨ e maranji na huŋava mbala thɨ thuweya lemi vakathana. Thoŋgo hu vakatha ŋgoreiyako, mane hu vaidi modami thovuye weya Ramami e buruburu.”
MAT 6:2 “Iya kaiwae, mbaŋa ne u giya bigi regha weŋgiya mbinyembinyeŋgu, tha u ghavwareyathu ŋgoreiye rakwan lenji vakatha e ŋgolo kururu tɨne na e kamwathɨŋgiko kaiwae nuwanjiya gharɨgharɨ thɨ taraweŋgi. Ya dage emunjoru e ghen, kaero thɨ mbanɨvao modanji.
MAT 6:3 Ko mbaŋa ne u giya bigi regha weŋgiya mbinyembinyeŋgu, thava nɨmanɨna iya moina i ghareghareya nɨmanɨna iya unena le vakatha,
MAT 6:4 mbala ma lolo regha i ghareghare mo wogiya budakai. Rama e buruburu iye i thuweya iya len vakatha thuwelena, na iye ne i giya modan.”
MAT 6:5 “Mbaŋa hu naŋgo thava ŋgoreiya rakwan lenji vakatha. Thiye nuwanjiya thɨ ndeghathɨ na thɨ naŋgo e ŋgolo kururu na e kamwathɨ ghavwaghavwalaŋgi, kaiwae nuwanjiya gharɨgharɨ thɨ thuweŋgi. Ya dage emunjoru e ghemi, kaero thɨ mbanɨvao modanji.
MAT 6:6 Ko mbaŋa u naŋgo, u ru e woluwolu tɨne, u kiya thɨnɨmba na u naŋgo weya Rama, iye ma ra thuwe. Rama e buruburu iye i thuwevao thebigiya u vakatha thuwelena ne i giya modan.”
MAT 6:7 “Mbaŋa ne hu naŋgo, tha mbema hu vara dagedage eŋge na hu govɨgova dage ma e ghanjirumwaru ŋgoreiya thavala ma thɨ loŋweghathɨgha Loi lenji vakatha. Thiye thɨ munjeva Loi ne i loŋweya lenji naŋgoko na i vakatha ŋgoreiye kaiwae lenji naŋgoko i molao.
MAT 6:8 Tha hu vakatha ŋgoraiyako, kaiwae thebigiya nuwamiya Ramami Loi kaero i ghareghare amba muyai hu naŋgowe.
MAT 6:9 Mbala hu naŋgo na ŋgora iyake: ‘Ramame e buruburu, wo yavwatatawana idan boboma,
MAT 6:10 len ghamba mbarona i mena weime, len renuwaŋana wo vakatha e yambaneke ŋgoreiya thɨ vakavakatha e buruburu.
MAT 6:11 U giya weime noroke ghanɨŋganiye.
MAT 6:12 U numotenɨŋgiya lama tharɨ, ŋgoreiya ghime kaero wo numoyathuŋgiya gharɨgharɨ lenji tharɨ weime.
MAT 6:13 Tha u vakathaime na wo ru tanathetha e tɨne, ko u vamoruime eŋge tharɨ e tɨne. Kaiwae ghen rambarombaro, ghen u vurɨgheghe na ghen giya laghɨye, mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako. Mbwana! Ŋgoreiye!’”
MAT 6:14 “Kaiwae thoŋgo hu numoyathuŋgiya gharɨgharɨ lenji tharɨ weŋga, ambane Ramami e buruburu i numotenɨŋgiya lemi tharɨ.
MAT 6:15 Ko thoŋgo ma hu numoyathuŋgiya gharɨgharɨ lenji tharɨ, Ramami tembe ŋgoreiyeva, mane i numotenɨŋgiya lemi tharɨ.”
MAT 6:16 “Mbaŋa ne hu mbeya ghanɨŋga naŋgo kaiwae, tha ghamiyamoyamo i nuwanuwatharɨ, ŋgoreiya rakwan lenji vakatha. Ya dage emunjoru e ghemi, kaero thɨ mbanɨvao modanji.
MAT 6:17 Mbaŋa ne u mbeya ghanɨŋga naŋgo kaiwae, u thavwiya ghamwan na u woraweya bunama e umbalɨn,
MAT 6:18 mbala gharɨgharɨ ma thɨ ghareghare u mbeya ghanɨŋga, ko mbe Rama eŋge e buruburu ghamberegha, iye i rothuwele, iye i thuwevao bigi regha na regha u vakatha thuwele, ne i giya modan.”
MAT 6:19 “Tha hu mbanɨvathavatha bigibigi kaiwami e yambaneke, thaŋge ne i thɨnɨten na i vwatha, na rakaivɨ ne thɨ ru na thɨ kaivɨ.
MAT 6:20 Ko iyemaeŋge hu mbanɨvathavatha gogomwau kaiwami e buruburu, kaiwae thaŋge mane i thɨnɨten na i vwatha, na rakaivɨ mane thɨ ru na thɨ kaivɨ.
MAT 6:21 Kaiwae the bigithan i laghɨye e ghen, gharena tembe inaweva.
MAT 6:22 “Marandake ŋgora manjamanjala riwandake kaiwae. Thoŋgo maramaramina thɨ thovuye riwamina laghɨye tembe ŋgoreiyeva manjamanjala i riyevanjara.
MAT 6:23 Ko thoŋgo thɨ tharɨ, riwamina tembe ŋgoreiyeva, momouwo i riyevanjara. Thoŋgo manjamanjalana e gharemina i momouwo, o ma momouwo, i laghɨye yo!”
MAT 6:24 “Ma valɨkaiwae lolo regha ne i tabo na rakakaiwo weŋgiya giyagiya theghewo. Thoŋgo valɨkaiwae, ne i gharethovu weya regha na i botewoyathu reghava, o i botewoyathu regha na i gharethovu reghava. Tembe ŋgoreiyeva ma mbaŋara vara u kaiwo weŋgiya Loi na mani.”
MAT 6:25 “Iya kaiwae ya dage e ghemi, tha hu rerenuwaŋa budakai ne hu ghan o hu mun na i tubwe yawalimi. Tha hu rerenuwaŋa kwama kaiwae ne hu njimbo na i vakatha riwamina i dayagha. Yawalɨ gharerenuwaŋa i laghɨye kivwala ghanɨŋga na riwandake gharerenuwaŋa i laghɨye kivwala kwama, ŋgoreiye ae?
MAT 6:26 Wo hu rerenuwaŋa ma kaiwanji. Ma thɨ kaiwo, ma thɨ uloulo na ma thɨ vathe; ko iyemaeŋge Loi Rama e buruburu i njimbukikiŋgi. Ghemi hu laghɨye kivwalaŋgiya ma ae?
MAT 6:27 Ghemi ma regha valɨkaiwae ne i rerenuwaŋa na seiwova i vakatha yawaliyeko na molao.”
MAT 6:28 “Na buda kaiwae hu rerenuwaŋa kwama kaiwae? Wo hu thuweya jin inanji e njamnjam, ma thɨ kaiwo na ma thɨ ŋgiya ghanjikwama.
MAT 6:29 Ko ya dage e ghemi, othembe Kiŋ Solomon, le bigibigi va i ghanagha moli, ghakwamakwama thovuthovuye moli, mava ghanjiyamoyamo ŋgoreiye vara jinɨke thiyake regha.
MAT 6:30 Loi i vanjimboŋgiya nana ŋgoreiyako, na nanako iyako noroke i mbuthumbuthu, ko evole i mare na thɨ ŋambu e ndɨghe une. Iya kaiwae hu ghareghare wagiyawe iye ne i vanjimboŋga. Ghemi lemi loŋweghathɨ nasiye moli.
MAT 6:31 Iya kaiwae tha hu rerenuwaŋa na huŋa, ‘Ne wo ghana budakai?’ o ‘Ne wo muna budakai?’ o ‘Ne wo njimbo budakai?’
MAT 6:32 Thavala ma thɨ loŋweghathɨ thɨ tamweŋgiya bigibigi ŋgoranjiyako, ko iyemaeŋge Ramami e buruburu kaero i ghareghare ghemi nuwamiya bigibigiko thiyako.
MAT 6:33 Ko wo hu tamwekaiya Loi le ghamba mbaro na hu vakatha ŋgoreiya le renuwaŋa, amba ne i giyava e ghemi iya bigibigiko wolaghɨye.
MAT 6:34 Iya kaiwae tha hu rerenuwaŋa evole kaiwae, kaiwae budakai ne i yomara weŋga evole, evole mbe kaiwae. Mbaŋa regha na regha mbe ghavuyowo. Thava te hu vatabova vuyowoko iyako.”
MAT 7:1 “Tha hu wovatharɨtharɨŋaŋgiya ghamune, ne iwaeŋge Loi i wovatharɨtharɨŋaŋga.
MAT 7:2 Loi le wovatharɨtharɨ weŋga ne i mboromboro weiye lemi wovatharɨtharɨ weŋgiya ghamunena. Lemi vakathako gharɨgharɨ weŋgi tembene i vakathava ŋgoreiye weŋga.
MAT 7:3 “Buda kaiwae u thuweya ŋuthuŋuthuna ghanuna e marae, ko iyemaeŋge ma u thuweya umbwana laghɨye iya ghen e maranɨna?
MAT 7:4 Thoŋgo umbwa laghɨye ina e maranɨna, ŋgoroŋgaeŋge na u dage weya ghanuna, ‘Ne ya woraŋgiya ŋuthuŋuthuna e maranɨna?’
MAT 7:5 Taukwana ghen! I viva wo u woraŋgiya umbwana ghen e maranɨna na maranɨna i manjamanjala amba valɨkaiwae ne u woraŋgiya ŋuthuŋuthuna ghanuna e marae.”
MAT 7:6 “Tha hu giya bigi boboma weŋgiya mbughambugha, ne iwaeŋge thɨ ndevɨ na thɨ gharɨŋga. Tha hu wokiyathu lemi bigi thovuye mbombo e ghamwanji, ne thɨ vurɨghɨya.”
MAT 7:7 “Hu naŋgo weya Loi na i giya weŋga; hu tamwe na hu vaidi; hu dɨghɨdɨghɨ na thɨnɨmba i vu weŋga.
MAT 7:8 Kaiwae thela thoŋgo i naŋgowe ne i wo, thela thoŋgo i tamwe ne i vaidi, na thela thoŋgo i dɨghɨdɨghɨ thɨnɨmba ne i mavuwe.”
MAT 7:9 “Ŋgoroŋga, thoŋgo ghemina regha nariye i naŋgo ghanɨŋgawe, ne i wogiya varɨwe?
MAT 7:10 O thoŋgo i naŋgo weya borogi, ne i giya mwatawe?
MAT 7:11 Othembe gharɨgharɨ raraithara ghemi, ko iyemaeŋge mbaŋake wolaghɨye hu giyagiya bigibigi thovuthovuye weŋgiya lemi ŋgaŋga. Iya kaiwae ra ghareghare wagiyawe, Ramanda e buruburu i giya bigibigi thovuthovuye weŋgiya thavala thɨ naŋgowe.”
MAT 7:12 “Budakaiya nuwamiya gharɨgharɨ thɨ vakatha e ghemi, hu vakathava weŋgi kaiwae Mosese le mbaro na Loi ghalɨŋae gharautu lenji vavaghare ŋgoreiya iyako.”
MAT 7:13 “Hu ru e ghamba runa iya i mbɨmbɨthana, kaiwae Gehena ghaghamba ru i magaga na ghakamwathɨ i laghɨye, na gharɨgharɨ lemoyo thɨ rakareŋawe.
MAT 7:14 Ko yawalɨ ghaghamba ru i mbɨmbɨtha na kamwathɨniye nasiye na thegheviye eŋge thɨ vaidi.”
MAT 7:15 “Hu njimbukikiŋga, gharɨgharɨ vavana ne thɨ utu kwanɨkwan, ne thɨŋava thiye Loi ghalɨŋae gharautuŋgi. Ghanjiyamoyamo ne ŋgoreiya sip udauda, ko iyemaeŋge e gharenjiko ŋgoreiya mbugha njamnjam.
MAT 7:16 Une tene hu thuweya ve raŋgi e lenji vakathako. Waen une mane vo vu e tatata tɨnetɨne, ae? Kopi une mane vo vu e kavwala, ae?
MAT 7:17 Tembe ŋgoreiyeva, umbwa thovuye ne i rau ne une thovuye na umbwa raitharɨ i rau ne une raitharɨ.
MAT 7:18 Umbwa thovuye ma valɨkaiwae une i tharɨ na umbwa raitharɨ ma valɨkaiwae une i thovuye.
MAT 7:19 The umbwa i rau na une ma i thovuye, thɨ kitenɨyathu na thɨ bigiŋambu e ndɨghe une.
MAT 7:20 Ambane hu ghareghareŋgi e lenji vakathaŋgi.”
MAT 7:21 “Ma gharɨgharɨke wolaghɨye iya thɨ dageke e ghino, ‘Giya, Giya,’ ne thɨ rakaruvao Loi ele ghamba mbaro tɨne, ko thela i vakatha ŋgoreiya Bwebwe e buruburu le renuwaŋa iye ne ve ru.
MAT 7:22 Mbaŋa ele ghambako gharɨgharɨ lemoyo ne thɨŋa ‘Giya, Giya, e idan wo utuŋa Loi ghalɨŋae, e idan woŋa na nyao raraitharɨ thɨ rakaraŋgi na e idan wo vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele laghɨlaghɨye.’
MAT 7:23 Amba ne ya dage weŋgi, ‘Ma ya ghareghareŋga. Hu roiteteŋgo, ghemi tharɨ gharavakatha.’”
MAT 7:24 “Iya kaiwae thela i loŋweya lo utuke na i vakatha ŋgoreiye, iye ŋgoreiya amalama le renuwaŋama va i thovuye na i vatada le ŋgoloma e varɨ vwatae.
MAT 7:25 Uyevwelaghɨ i nja, ŋgonuŋgo i voru na ndewendewe i rowo vurɨgheghe e ŋgoloko iyako, ko iyemaeŋge mava i mambun kaiwae va i vatad e varɨ vwatae.
MAT 7:26 Ko thela i loŋweya lo utuke na ma i vakatha ŋgoreiye, iye ŋgoreiya amalama le renuwaŋama mava i thovuye na i vatada le ŋgoloma e kerakera vwatae.
MAT 7:27 Uyevwelaghɨ i nja, ŋgonuŋgo i voru na ndewendewe i rowo vurɨgheghe e ŋgoloko iyako, i mambun na laiye laghɨye moli.”
MAT 7:28 Mbaŋa Jisas i utuvao utuutuke thiyake, le vavaghareko kaiwae i wo gharɨgharɨ nuwanji.
MAT 7:29 Le vavaghare ma ŋgoreiya mbaro gharavavaghare, kaiwae i vavaghare weiye mbaro.
MAT 8:1 Mbaŋa Jisas i njama e ouko ghadidiye, wabwi laghɨye thɨ rakambele.
MAT 8:2 Amala i ghataŋa lepelo i mena na i ronja e gheghe vuvuye Jisas e ghamwae na iŋa, “Giyana, thoŋgo nuwaniya, u vakathaŋgo na ya thovuye.”
MAT 8:3 Jisas i livamomoya nɨmae na i vɨghathɨgha amalama amba iŋa, “Nuwaŋguke nuwaiya, riwana i thovuye!” E mbaŋako iyako lepeloma iko.
MAT 8:4 Jisas i dagewe, “Wo u vandeŋeŋgo! Ne u ndeutuŋa iyake weya lolo regha. U wawe vara ravowovowo na ve thuweŋge. U bigiya ma manyiwo na vo vowo weya Loi ŋgoreiya Mosese le mbaro na gharɨgharɨ thɨ ghareghare emunjoru riwana kaero i thovuye.”
MAT 8:5 Mbaŋa Jisas i ru Kapenaom, Rom lenji ragagaithɨ gharandeviva i mena weya Jisas na i naŋgowe thalavu kaiwae.
MAT 8:6 Iŋa, “Amalana, lo rakakaiwo i ghambwera, mbe ina e ŋgolo i ghenaghena. Riwaeko i kuvokuvo na i vɨrɨ laghɨye.”
MAT 8:7 Jisas i dagewe, “Ra wao na va thawari.”
MAT 8:8 Ragagaithɨma lenji randeviva i gonjoghawe, iŋa, “Thava, Amalana. Ma elo thovuye ya vaŋguŋge na u mena elo ŋgolo. Mbema uŋaeŋge na lo rakakaiwoko kaero riwae i thovuye.
MAT 8:9 Ya ghareghare ghen valɨkaiwan kaiwae ya yaku randeviva laghɨlaghɨye e lenji mbaro tɨne na ghino ragagaithɨ mbe inanjiva e raberabeŋgu. Thoŋgo ya dage weya regha, ‘U wa,’ ne i wa, na ya dage weya regha, ‘U mena,’ ne i mena, na thoŋgo ya dage weya lo rakakaiwoko, ‘U vakatha iyake,’ ne i vakatha.”
MAT 8:10 Mbaŋa Jisas i loŋweya iyake, ghare i yo na i dage weŋgiya thiyeko thɨ rereghambakowe, “Ya dage emunjoru e ghemi, ma ya ndevaidi mun lolo regha le loŋweghathɨ le laghɨlaghɨye ŋgoraiyake Isirel gharɨgharɨniye e tɨnenji.
MAT 8:11 Ya dage e ghemi, thɨ ghanagha ne thɨ mena yavorowoko na bodeoko weinjiyaŋgiya Eibraham, Aisake na Jeikob, thiya yaku e lenji ghamba yaku Loi ele thaga, ele ghamba mbaro tɨne.
MAT 8:12 Ko Isirel gharɨgharɨniye lemoyo, thiye Loi va i vivathaŋa le ghamba mbaro kaiwanji, ne thɨ bigiyathu raŋgiyaŋgi eto e momouwoko na thɨ randa na thɨ rɨghɨmbiya ŋiŋinji.”
MAT 8:13 Amba Jisas i dage weya ragagaithɨma lenji randeviva, iŋa, “U njogha! Ne ŋgoreiya iya len loŋweghathɨna.” E mbaŋako iyako le rakakaiwoma riwae i thovuye.
MAT 8:14 Mbaŋa Jisas i ru Pita ele ŋgolo, i vaidiya Pita mboriyae i ghambwera na mbe ina vara e ghambae riwae i dayagha na i ghena.
MAT 8:15 I vɨghathɨgha nɨmae na dayaghama ikowe, amba i thuweiru na i vaŋamweŋgi.
MAT 8:16 Varae vama ve ronja amba thɨ bigimenaŋgiya gharɨgharɨ lemoyo nyao raraitharɨ va inanji weŋgi weya Jisas. Vambema i dage eŋge nyaoko raraitharɨ kaero thɨ rakaraŋgi na i thawariŋgiya ghambweghambwera.
MAT 8:17 I vakatha ŋgoraiyako na i vaemunjoruŋa ŋgoroŋga Loi ghalɨŋae gharautu, Aiseya le utu, iya iŋake, “Iye i vaŋguraŋgiyainda ghambwera e tɨne na i woraŋgiya ghandagida.”
MAT 8:18 Mbaŋa i thuweya wabwi laghɨye thɨ meghɨliŋa, i dage weŋgiya gharaghambu na thɨ womalawa e valɨvaŋga regha.
MAT 8:19 Mbaro gharavavaghare regha i menawe na i dagewe, iŋa, “Ravavaghare, aŋga ne u reŋa mbene ya ghambuŋge vara.”
MAT 8:20 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Mbugha lavalavarɨ mbe e lenji goga, na ma mbe e unyiunyinji. Ko Lolo Nariye ma e ghambaghambae na ne i vatowoŋa riwaewe.”
MAT 8:21 Lolo reghava, iye Jisas gharaghambu regha, i dage weya Jisas iŋa, “Giyana, wo u vatomweŋgo na va beku bwebwe.”
MAT 8:22 Jisas i gonjoghawe, “U ghambuŋgo. Ramaremare tembe thɨ bekuŋgiya lenji ramaremare.”
MAT 8:23 Jisas na gharaghambu thɨ tha e waŋga na thɨ wareri.
MAT 8:24 Ma mbaŋa molao ndewendewe laghɨye i rowo e njighɨko tɨne i vakatha bagodu i vana e waŋga na i nja e waŋga tɨne. Ko Jisas va i ghenelaŋa.
MAT 8:25 Gharaghambuma thɨ wa vethɨ yavairɨ, thɨŋa, “Amalana, u vamoruime! Noroke woya munja.”
MAT 8:26 Amba i dage weŋgi iŋa, “Buda kaiwae hu mararu? Lemi loŋweghathɨ ma i laghɨye.” Amba i thuweiru na i dage weya ndewendewe na bagodu thɨ towo na mbaŋara tad laghɨye i ghagha.
MAT 8:27 Gharɨgharɨma weiyaŋgima gharenji i yo na thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “The loloke, othembe ndewendewe na bagodu thɨ loŋweghathɨ ghalɨŋae?”
MAT 8:28 Mbaŋa Jisas vama i wamalawa valɨmbwa na i tan e valɨvaŋganiye iya Gadala gharɨgharɨniye thɨ yakukowe. Gheko i vaidiŋgiya amaamala thenjighewo nyao raraitharɨ ina weŋgi thɨ raŋgima e ghabughabubuko. Ghanjithanavu va i tharɨ moli na i vakatha gharɨgharɨ ma thɨ rakarakareŋa e kamwathɨko iyako.
MAT 8:29 E mbaŋako iyako thɨ kulawe na ghalɨŋanji i laghɨye, “Loi Nariye ghen. Nuwaniya u vakatha budakai weime? Nuwaniya u lithɨ weime, ko iyemaeŋge amba ma lithɨ ghambaŋa?”
MAT 8:30 Mbombo naura mava inanji bwagabwaga weŋgi, va thiya nuve.
MAT 8:31 Nyaoma raraitharɨ thɨ naŋgowe, thɨŋa, “Thoŋgo u variye raŋgiyaime, u variyeime na voru weŋgiya mbomboko.”
MAT 8:32 I dage weŋgi, “Hu raka!” Thɨ raŋgi na vethɨ ru weŋgiya mbomboma. Mbomboma mbe naura vara thɨ rakanjaniya dagedagema, mbaŋara e njighɨ, na vethiya munja.
MAT 8:33 Mbomboma gharanjimbunjimbu thɨ rakavo na vethɨ vutha e ghemba. Vethɨ utugiya bigibigiko wolaghɨye na tembe ŋgoreiyeva budakai me yomara weŋgiya amaamalama nyaoma raraitharɨ inanji weŋgi.
MAT 8:34 Gharɨgharɨko wolaghɨye e ghembako tɨne thɨ rakaraŋgi weya Jisas. Mbaŋa thɨ thuwe, thɨ naŋgowe na i iteteŋa lenji valɨvaŋgako iyako.
MAT 9:1 Jisas i tha e waŋga na i wamalawa, i njogha e ghambae.
MAT 9:2 Amba gharɨgharɨ vavana thɨ womena thegha reghawe i kuvokuvo na vambe i ghena vara e ghambae ghavwarara. Mbaŋa i thuweya lenji loŋweghathɨko, i dage weya thegha i kuvokuvoma, “Naruŋgu, ghen gharena i matuwo! Len tharɨna kaero ya numoten.”
MAT 9:3 Mbaro gharavavaghare vavana thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Amalake iyake i munjeva iye Loi. Mbema i utuvatharɨ vara weya Loi.”
MAT 9:4 Jisas i ghareghareya lenji renuwaŋako, iya kaiwae i dage weŋgi iŋa, “Buda kaiwae tharɨ gharerenuwaŋa ina e gharemina?
MAT 9:5 Iyaŋganiya ghautuutu i maya, ‘Len tharɨna kaero ya numoten,’ o yaŋa, ‘U yondovirɨ na u loŋga’?
MAT 9:6 Ya vaemunjoruŋa e ghemi, Lolo Nariye ele vurɨgheghe e yambaneke na valɨkaiwae i numotena tharɨ.” Amba i dage weya theghako kuvokuvoko, “U yondo, u bigiya ghambana ghavwarara na u wa e len ŋgolo!”
MAT 9:7 Amba theghama i yondovirɨ na i wa ele ŋgolo.
MAT 9:8 Mbaŋa wabwima thɨ thuwe, i wo nuwanji na thɨ taraweŋa Loi kaiwae i giya mbaro ŋgoranjiyako weŋgiya gharɨgharɨ.
MAT 9:9 Jisas i iteta ghembako iyako na ma ve loŋgaloŋga amba i vaidiya amala regha idae Matiu; iye takis gharamban, ina ele ghamba kaiwo. I dagewe, “U ghambuŋgo.” Matiu i yondovirɨ na i ghambu.
MAT 9:10 Mbaŋa Jisas i ghanɨŋga Matiu ele ŋgolo, takis gharamban na gharɨgharɨ raraitharɨ, thɨ rakamena na thiya yaku weinjiyaŋgiya Jisas na gharaghambu na thiya ghanɨŋga.
MAT 9:11 Parisi vavana thɨ thuwe iyake, thɨ dage weŋgiya gharaghambu thɨŋa, “Buda kaiwae lemi ravavaghare i ghanɨŋga weiyaŋgiya takis gharamban na gharɨgharɨ raraitharɨ?”
MAT 9:12 Mbaŋa Jisas i loŋwevaidi utuke iyake amba iŋa, “Thavala riwanji thovuye ma nuwanjiya rathawathawari, mbe ghambweghambweraeŋge nuwanjiya.
MAT 9:13 Hu wa na vou tamweya utuke iyake gharumwaru; iya iŋake, ‘Ghino nuwaŋguiya gharenja ko ma nuwaŋguiya vowo.’ Kaiwae mava ya mena na ya kula weŋgiya thavala thɨ rumwaru, ya mena tharɨ gharavakatha kaiwanji.”
MAT 9:14 Jon Rabapɨtaiso gharaghambu thɨ mena thɨ vaito Jisas thɨŋa, “Buda kaiwae ghime weimaŋgiya Parisi wo mbeya ghanɨŋga mbaŋa vavana, ko ghanɨraghambu nandere?”
MAT 9:15 Jisas i gonjogha weŋgi, “Thare valɨkaiwae ghe gharaghaghayawo ne thiya randa mbaŋa ragheghe ghɨmoru mbe inawe vara weiyaŋgi? Nandere! Ko mbaŋa tene i mena ambane thɨ vaŋgu weŋgiya ragheghe ghɨmoru ko amba thɨ mbeya ghanɨŋga.
MAT 9:16 “Ma lolo regha ne i liya kwama nasiye togha na i ŋgiyagana kwama teuyewe i bowotu, kaiwae mbaŋa ne i thavwi na i livamo toghako i mwanavatha ma i vakathaeŋge na i bowotu laghɨye.
MAT 9:17 Ma valɨkaiwae lolo regha i liŋgiya waen togha e variye teuye thɨ vakatha thetheghan njimwae. Thoŋgo ŋgoreiye, waenɨko ne le vurɨgheghe kaiwae na i topo amba waenɨko i maliŋgi na variyeko i tharɨ. Ko waen togha i liŋgi e variye togha na mbe theghewoko vara thɨ thovuye.”
MAT 9:18 Jisas vamba i utuutu, Jiu lenji randeviva regha i mena i ronja e gheghe vuvuye e ghamwae na iŋa, “Yawarumbuŋguno amba me mare eŋge. U mena. U liraweya nɨmanɨna e riwae na yawaliye i njogha.”
MAT 9:19 Jisas i yondovirɨ na i ghambu weiyaŋgiya gharaghambu.
MAT 9:20 Ela eunda i ghataŋa voruvoru theghathegha hoyaworo na umboiwo, i mena Jisas e ghereiye na i vɨghathɨgha ghakwama mbothiye.
MAT 9:21 Le renuwaŋa va iŋa, “Thoŋgo mbema ya vɨghathɨ eŋge gha kwamako, woghambwerake ne iko.”
MAT 9:22 Jisas i ndevaghɨle na i thuwe amba iŋa, “Yawarumbuŋgu, gharena i matuwo! Len loŋweghathɨna i vamoruŋge.” E mbaŋako iyako ghambwerama ikowe.
MAT 9:23 Mbaŋa Jisas i ru randevivama ele ŋgolo, i thuweŋgiya igo gharawiwi na wabwi laghɨye thiya raŋi karere i laghɨye,
MAT 9:24 amba i dage weŋgi iŋa, “Taulaghɨna ghemi hu rakaraŋgi. Wevona ma i mare, mbema i ghena eŋge.” Taulaghɨko thɨ vavɨrɨ.
MAT 9:25 Ko mbaŋa thɨ variye raŋgiyaŋgiya gharɨgharɨko eto, Jisas i ru wevoko ele ghamba ghena, i yalawe e nɨmae na i thuweiru.
MAT 9:26 Totoko iyako i lalo valɨvaŋgako iyako.
MAT 9:27 Jisas i iteta ghembako iyako na ma ina e loŋga mborowa, amba amaamala thenjighewo thɨ kulakula reghambawe, thɨŋa, “Deivid rumbuye, gharen i nja weime.”
MAT 9:28 Mbaŋa i ru e ŋgolo tɨne, amaamalama maranjima i kwaghe thɨ menawe na i vaitoŋgi, “Thare hu loŋweghathɨ valɨkaiwaŋgu ya vamoruŋga?” Thɨŋa, “Ŋgoreiye amalana.”
MAT 9:29 Amba i vɨghathɨgha maramaranji na iŋa, “Ne i yomara e ghemi ŋgoreiya lemi loŋweghathɨna.”
MAT 9:30 Kaero valɨkaiwae thɨ thuwe, Jisas i dage vavurɨgheghe weŋgi iŋa, “Ne hu ndeutuŋa weya lolo regha.”
MAT 9:31 Ko iyemaeŋge mbaŋa thɨ wa, vethɨ utuŋa Jisas utuutuniye e valɨvaŋgako iyako.
MAT 9:32 Vama thɨ wareri vara, gharɨgharɨ vavana kaero thɨ womenava amala regha weya Jisas. Nyao raitharɨ va inawe na i vakatha ma e ghalɨghalɨŋae.
MAT 9:33 Mbaŋa Jisas i dage weya nyaoko raitharɨ na i raŋgi, amalama kaero i utuutuva. Gharɨgharɨko wolaghɨye gharenji i yo, thɨŋa, “Ma mbaŋa regha ra thuweya bigi regha ŋgoreiya iyake Isirel e tɨne.”
MAT 9:34 Ko Parisi thɨŋa, “Nyao raraitharɨ lenji randeviva i giya vurɨgheghewe iya i variye raŋgiyaŋgiya nyaona raraitharɨ.”
MAT 9:35 Jisas i vaghɨliya ghembaghemba laghɨlaghɨye na nanasiyeko wolaghɨye. I vavaghare Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne na i utuŋa Toto Thovuye Loi le ghamba mbaro kaiwae, na i thawariŋgiya gida na ghambwera tomethi.
MAT 9:36 Mbaŋa i thuweŋgiya wabwi laghɨye ghare i nja weŋgi kaiwae riwanji i karavovo na ma e ghanjirathalavu, ŋgoranjiya sip ma e ghanjiranjimbunjimbu.
MAT 9:37 Amba i dage weŋgiya gharaghambu, “Gharɨgharɨke thiyake ŋgoranjiya uma laghɨye kaero i tara ko rakakaiwo ma thɨ ghanagha.
MAT 9:38 Iya kaiwae hu naŋgo weya Giya, iye umako tanuwagae na i variyeŋgiya rakakaiwo na thɨ uloulo.”
MAT 10:1 Jisas i kula vathavathaŋgiya gharaghambu theyaworo na theghewo na i giya mbaro weŋgi na valɨkaiwanji thɨ variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ na thɨ thawariŋgiya gharɨgharɨ thɨ ghataŋa tomethi gida na ghambwera.
MAT 10:2 Ghalɨŋae gharaghambɨ theyaworo na theghewoko thiyako: iviva, Saimon, idae regha Pita, na ghaghae Endru; Jemes Sebedi nariye na ghaghae Jon;
MAT 10:3 Pilip na Batolomiu; Tomas na Matiu iye takis gharamban; Jemes Alipiyos nariye na Tadiyas;
MAT 10:4 Saimon iye i mena e wabwi regha idanji Jilot na Judas Isakariyot, iye Jisas ghaliliva.
MAT 10:5 Jisas i variyeŋgiya gharɨgharɨke theyaworo na theghewoke thiyake. I giya vavurɨgheghe weŋgi, iŋa, “Thava ne hu wa thiye ma Jiu gharɨgharɨniye e lenji valɨvaŋga o Sameriya gharɨgharɨniye e ghambaghambanji.
MAT 10:6 Ko, mbe hu wa eŋge weŋgiya sip raghaweghawe, thiye Isirel gharɨgharɨniye.
MAT 10:7 Hu wa vou utu weŋgi, huŋa, ‘Loi le ghamba mbaro ghe mbaŋa maiyavara.’
MAT 10:8 Hu vamoruŋgiya ghambweghambwera, huŋa na ramaremare thɨ thuweiru, hu thawariŋgiya thɨ ghataŋa lepelo na hu variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ. Kaero hu wo ma e modamodae, ko ghemieŋge hu wogiya bwaga ma e modamodae.
MAT 10:9 Tha hu bigiya gol, silva o kopa mani e lemi vethe nasiye tɨne;
MAT 10:10 tha hu bigiya bigibigi ghanjinambo lemi loŋgaloŋgana kaiwae, tha hu liya ghamikwama ghayaboyabo yaŋgarava, o ghemi ghae, o lemi pwasike. Tha hu rerenuwaŋa bigi regha kaiwae, kaiwae rakakaiwo ghambaro iye ne thɨ njimbukiki.
MAT 10:11 “Mbaŋa ne hu ru e ghemba o ghemba nasiye regha, hu tamweya lolo thovuye regha e ghembana tɨne. Hu yaku weimi gheghada hu iteta ghembana iyana.
MAT 10:12 Mbaŋa ne hu ru e ŋgolo tɨne, huŋa ‘Loi i mwaewo weŋga.’
MAT 10:13 Thoŋgo gharɨgharɨ e ŋgolona iyana thɨ warari kaiwami, lemi dage mwaewoko yakuyaku thovuye kaiwae i meghabana gheko. Ko thoŋgo ma thɨ warari kaiwami lemi dage mwaewona mbe ghemieŋge hu vaidiya ghathovuye na thiye nandere.
MAT 10:14 Thoŋgo gharɨgharɨ e ŋgoloko o e ghembako iyako ma thɨ kula vathaŋga o ma thɨ loŋweya lemi utuna, hu iteta ŋgolona o ghembana iyana na hu tagavughethu vugha e gheghemina.
MAT 10:15 Ya dage emunjoru e ghemi, mbaŋa Loi le ghatha ghambaŋa ne i giya vuyowo laghɨye weŋgiya Sodoma na Gomora ko iyemaeŋge laghɨye moli gharɨgharɨ ghembana iyana ne thɨ vaidi.
MAT 10:16 “Ya variyeŋga ŋgoreiya sip thɨ rakaru mbugha lavalavarɨ e tɨnenji. Ghemi mbe hu thimba ŋgoreiya mwata na mbe ghamithanavu i ghenenja ŋgoreiya bunebune.
MAT 10:17 Hu njimbukikiŋga ghamimberegha, kaiwae gharɨgharɨ vavana ne thiya laweŋga na thɨ vaŋguŋga vohu kot. Ne thɨ liya thiyo i vurɨgheghe na thɨ yabɨbɨŋgawe e lenji ŋgolo kururu tɨne.
MAT 10:18 Idaŋgu kaiwae ne thɨ vaŋguŋga na thɨ vaŋguraweŋga rambarombaro na kiŋ e maranji na hu utuŋa Toto Thovuye weŋgi na tembe ŋgoreiyeva thiye ma Jiu gharɨgharɨniye weŋgi.
MAT 10:19 Mbaŋa ne thɨ vaŋguŋga kot kaiwae, thava hu rerenuwaŋa ŋgoroŋga ne vohu utu na huŋa o ŋgoroŋga ne vohuŋa. Kaiwae ne e mbaŋako iyako the utu nuwamiya ne hu utuŋa Loi ne i woveŋga.
MAT 10:20 Kaiwae utuŋgina iya ne hu utuŋaŋgina ma ghamimberegha lemi utu, Ramami e buruburu ghamberegha Une ina e ghemi iya ne i utuna.
MAT 10:21 “Amaamala vavana ne thɨ vaŋgugiya oghaghanji weŋgiya rambarombaro na thɨ gaboŋgi, na gamagai oramanji ne thɨ vakatha ŋgoreiye weŋgiya lenji ŋgaŋga. Gamagai vavana ne thɨ ndeghereiye wanaŋgiya otatanji na oramanji na thɨ vaŋgugiya weŋgiya rambarombaro na thɨ gaboŋgi.
MAT 10:22 Idaŋgu kaiwae gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ botewoyathuŋga, ko thela thoŋgo i vurɨgheghe na i ghataŋaghathɨ ne le ghambako Loi i vamora yawaliye.
MAT 10:23 Mbaŋa ne thɨ vakatha vuyowo weŋga e ghemba regha, hu vo na ma hu wava e ghemba regha. Ya dage emunjoru e ghemi, amba mane hu vakathavao ghamikaiwo Isirel e ghembaghembaniyeko wolaghɨye kaero Lolo Nariye i mena.
MAT 10:24 Ma ravavaona regha ne i kivwala le ravavaghare; ma rakakaiwo ne i kivwala ghagiyako.
MAT 10:25 I thovuye eŋge ravavaona i tabo na ŋgoreiya le ravavaghare na rakakaiwo ŋgoreiya ghagiya. Ŋgolo tanuwagae ghino, thoŋgo thɨ uno idaŋgu Bilɨsabul ghemi lo ŋgoloko gharɨgharɨniye ghemi, ne thɨ rena ida raraitharɨ moli na ghemi idaidami.
MAT 10:26 “Tha hu mararuŋgiya gharɨgharɨ, kaiwae budakaiya i rothuwele tene Loi i woraŋgiya e manjamanjala, na budakaiya e ghayaboyabo tene i tatethewo.
MAT 10:27 Budakai ya utuŋa weŋga e momouwo, hu utuŋa e manjamanjala; budakai ya vaŋaewiŋa weŋga hu utuŋa na ghalɨŋami laghɨye.
MAT 10:28 Tha hu mararuŋgiya gharɨgharɨ, mbene thɨ tagavamareŋge lolo riwae, ko ma valɨkaiwanji thɨ tagavamare lolo une. Hu mararu eŋge Loi, iye valɨkaiwae i vakowana lolo riwae na une Gehena.
MAT 10:29 Toeya gethɨra valɨkaiwae thɨ vamodo ma nanasiye manyiwo, ŋgoreiye? Ko iyemaeŋge mane manda i dobu e thelau vwatae na Ramanda ma i ghareghare.
MAT 10:30 Na ghemi mbe ŋgoreiyeva, umbalimina ndamwandamwae wolaghɨye kaero i vaonavao.
MAT 10:31 Iya kaiwae tha hu mararu. Ghemi hu laghɨye kivwalaŋgiya make nanasiye wolaghɨye.
MAT 10:32 “Thela thoŋgo i woraŋgiya gharɨgharɨ e maranji na iŋa iye woraghambu, ghino tembe ŋgoreiyeva, ne ya vakatha ŋgoreiye weya Bwebwe e buruburu.
MAT 10:33 Ko thela thoŋgo iŋa ma i ghareghareŋgo gharɨgharɨ e maranji, ghino tembe ŋgoreiyeva, ne yaŋa ma ya ghareghare Bwebwe e buruburu e marae.
MAT 10:34 “Thava lemi renuwaŋa huŋava ya mena e yambaneke na ya womena vanevane. Nandere. Ma ya womena vanevane, ko iyemaeŋge ya mena na mbala gaithɨ i yomara.
MAT 10:35 Ya mena na ya vakatha wabwi, ghɨmoru i ndeghereiyewana ramae, wevo i ndeghereiyewana tɨnae, na ghɨmoruko levo i ndeghereiyewana yawanyiye.
MAT 10:36 Ghɨmoru ghathɨghɨyaŋgi laghɨye moli, iye mbe le bodabodaŋgi.
MAT 10:37 Thela i mwaewo laghɨye weŋgiya tɨnae na ramae na ma i mwaewo laghɨye weŋgo iye ma valɨkaiwae i tabo na woraghambu. Thela i mwaewo laghɨye weya nariye, ghɨmoru o wevo, na ma i mwaewo laghɨye weŋgo iye ma valɨkaiwae i tabo na woraghambu.
MAT 10:38 Thoŋgo thela ma i wo ghamberegha ghakros na i ghambuŋgo, iye ma valɨkaiwae i tabo na woraghambu.
MAT 10:39 Thela thoŋgo nuwaiya i vamora yawaliye, ne i thɨvai. Thela thoŋgo i vatomweya yawaliye ghino kaiwaŋgu, ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
MAT 10:40 “Thela i kula vathaŋga, ŋgoreiya i kulavathaŋgo, na thela i kulavathaŋgo ŋgoreiya i kulavatha thela va i variyeŋgo.
MAT 10:41 Thela i kulavatha Loi ghalɨŋae gharautu, kaiwae iye Loi ghalɨŋae gharautu, ne i vaidiya modae ŋgoreiya Loi ghalɨŋae gharautu modae; na thela i kulavatha lolo ghathanavu thovuye kaiwae loloko iyako iye lolo thovuye, ne i vaidiya modae ŋgoreiya lolo ghathanavu thovuye modae.
MAT 10:42 Thela i thɨnɨgiya mbwa weya nanasiyeŋgike thiyake regha na i mun kaiwae iye woraghambu, ya dage emunjoru e ghemi, ne e modamodae.”
MAT 11:1 Mbaŋa Jisas i giya vavurɨgheghe weŋgiya gharaghambu theyaworo na theghewo na e ghereiye, i iteta ghembako iyako na i wa Jiu e ghambaghambanji vavana ve vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ gheko.
MAT 11:2 Jon Rabapɨtaiso i loŋweya Krais le vakatha utuniye e thiyo tɨne, i variyeŋgiya gharaghambu
MAT 11:3 weya Jisas na thɨ vaito, thɨŋa, “Ghen mbema iya Jon va i utuŋa iŋa tene i mena o wo roroghaghaweva lolo regha?”
MAT 11:4 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Hu njogha na vohu utugiya weya Jon, budakaiya kaero hu thuwe na hu loŋwe:
MAT 11:5 maramaranji i kwaghe kaero thɨ thuwe, kuvokuvo kaero thɨ loŋga, thavala thɨ ghataŋa lepelo kaero riwanji i thovuye, yanawanji i kule thɨ loŋwe, ramaremare thɨ thuweiru na mbinyembinyeŋgu thɨ loŋweya Toto Thovuye iya thɨ vavaghare weŋgi.
MAT 11:6 Na tembe hu utugiyaweva iyake: Loi ghare weya lolo iya ma i roiteta ghino kaiwaŋgu.”
MAT 11:7 Mbaŋa Jon gharaghambu thɨ rakarakanjogha, Jisas i utu weŋgiya wabwiko Jon kaiwae. Iŋa, “Mbaŋa va hu wa weya Jon e njamnjam, va nuwamiya hu thuweya budakai? Va hu wa gheko na vambema nuwamiya eŋge hu thuweya ndewendeweko i uvathawo wuŋgiwuŋgiko?
MAT 11:8 Thoŋgo nandere, va hu wa eŋge na vohu thuweya budakai? Amala regha i njimbo kwama ghayamoyamo i thovuye? Nandere, thavala thɨ njimbo kwama thovuye thɨ yaku kiŋ e lenji ŋgolo.
MAT 11:9 Ko va vohu thuwe eŋge budakai? Loi ghalɨŋae gharautu? Ŋgoreiye, ya dage e ghemi, va vohu thuweya lolo regha iye Loi ghalɨŋae gharautu na ma e vwatanjiwova.
MAT 11:10 Amalaghɨniye kaiwae iyava ghalɨŋae gharautu regha i rorina, iya iŋake Loi iŋa, ‘Ne ya variya ghalɨŋaŋgu gharautu e ghamwan, iye i vivatharaweya kamwathɨ ghen kaiwan.’”
MAT 11:11 “Ya dage emunjoru e ghemi, iya vara taulaghɨyake thɨ yomara e yambaneke mamba regha i laghɨye kivwala Jon Rabapɨtaiso. Ko thela idae nasiye moli Loi ele ghamba mbaro tɨne, iye i laghɨye kivwala Jon.
MAT 11:12 I ri e mbaŋaniye Jon va i utuŋa Loi ghalɨŋae na gheghada mbaŋake noroke, gharɨgharɨ raraitharɨ thɨ munjeva thɨ vakaiwoŋa lenji vurɨgheghe na thɨ mando na thɨ wo Loi le ghamba mbaro.
MAT 11:13 Mosese le Mbaro na Loi ghalɨŋae gharautu va thɨ utuŋa Loi le ghamba mbaro utuniye i mena gheghada Jon ghambaŋa.
MAT 11:14 Thoŋgo nuwamiya hu loŋweghathɨgha iyake, mbema Jon utuniye iyava gharautu regha iŋa Ilaija ne i njoghama.
MAT 11:15 Thoŋgo e yanayanawami hu vandeŋe wagiyawe ghalɨŋaŋguke.”
MAT 11:16 “Ŋgoroŋga ne yaŋa thake noroke kaiwanji? Ya dage e ghemi, thiye ŋgoranjiya gamagai thiya yaku e ghamba maket, thɨ kulakula weŋgiya ghanjiune, thɨŋa,
MAT 11:17 “‘Wo wiya ghe ghaigo, ko ma hu thari. Wo wothuŋa nuwatharɨ wothuniye ko iyemaeŋge ma hu randa.’”
MAT 11:18 “Gharɨgharɨ thake noroke ŋgoranjiya gamagaiko thiyako tavwa ghɨthaŋgi kaiwae mbaŋa Jon va i mena, mbaŋa vavana i mbeya ghanɨŋga naŋgo kaiwae na mava i muna waen na gharɨgharɨ thɨŋa, ‘Nyao raitharɨ inawe.’
MAT 11:19 Ko mbaŋa Lolo Nariye i mena, i ghanɨŋga na i munumu, na gharɨgharɨ thɨŋa, ‘Loloke iyake ŋgaŋganirɨ na waen gharamun; iye takis gharamban na thiye ma Jiu ghanjiu.’ Ko thimba i mena weya Loi ne ra thuweya gharɨgharɨ lenji vakatha i woraŋgiya na ra wovaemuemunjoruŋa.”
MAT 11:20 Jisas va i wovatharɨtharɨŋaŋgiya gharɨgharɨ e ghembaghembako iyava i vakatha vara vakathako i ghanagha weŋgi, kaiwae gharɨgharɨ mava thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roitete.
MAT 11:21 “Aleu! Korasin, nevole hu thovuyaona! Aleu! Betɨsaida, nevole hu thovuyaona! Thoŋgo vakathaŋgike ghamba rotaele iyava ya vakathaŋgina weŋga ya vakathaeŋge Taiya na Saidon weŋgi, mbala vambe teuye, thɨ njimbo kwama thɨ vakatha thetheghan vulivuliye na thɨ vavughe riwanji e vugha na i woraŋgiya kaero thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi na Loi i numotenɨŋgi.
MAT 11:22 Ko ya dage e ghemi, mbaŋa Loi ne ghambaŋa ghatha Taiya na Saidon ne thɨ vaidiya vuyowo seiwo ko ghemi ne hu vaidiya vuyowo laghɨye moli.
MAT 11:23 Na ghen Kapenaom, thava hu renuwaŋa Loi ne i yavwatata wanaŋga e buruburu. Loi ne i wokiyathuŋga vohu nja Hedesi. Thoŋgo vakathaŋgike ghamba rotaele iyava ya vakathaŋgina weŋga va thɨ vakatha Sodoma, mbala mbe inawe e mbaŋake noroke.
MAT 11:24 Ya dage e ghemi, mbaŋa ele ghambako, Loi ne i lithɨ e ghemi vuyowo laghɨye moli, ko va i lithɨ weŋgiya Sodoma ma vuyowo laghɨye moli.”
MAT 11:25 E mbaŋako iyako Jisas iŋa, “Ya taraweŋaŋge, Bwebwe, Giya ghen e buruburu na e yambaneke, kaiwae u wothuwela bigibigike thiyake weŋgiya rathimbathimba na thavala lenji ghareghare i laghɨye na kaero u woraŋgiya weŋgiya thavala amba lenji renuwaŋa ŋgoreiya gamagai.
MAT 11:26 Ŋgoreiye Bwebwe, kaiwae len renuwaŋana va ŋgoreiyako iya u vakathako.”
MAT 11:27 “Bwebwe vama i giyavao weŋgo ghareghareke wolaghɨye. Ma lolo regha i ghareghare Nariye, mbe Bwebwe eŋge, na ma lolo regha i ghareghare Bwebwe, mbe Nariyeke eŋge ghino, na thavala ya tuthiŋgi na ya woraŋgiya weŋgi.”
MAT 11:28 “Ghemi hu mena weŋgo thavala riwami i bane na ghamibigi i vuyowo, na ya vatowoŋaŋga.
MAT 11:29 Bigike iya ya woveŋgake, hu wo! Na hu varevareŋgo! Kaiwae ghino wothanavu i ghenenja na i udauda na hu vaidiya towowe.
MAT 11:30 Bigike iya ya woveŋgake i maya na doweke iya ne ya giyake e ghemi ma e vuyovuyowae.”
MAT 12:1 E mbaŋako iyako, Sabat regha Jisas i ghathara wit e ghauma. Bada i gharɨŋgiya gharaghambu, amba thɨ vugha wit uneune na thɨ ghan.
MAT 12:2 Mbaŋa Parisi thɨ thuweŋgi amba thɨ dage weya Jisas, thɨŋa, “Wo u thuwe, ghanɨraghambu ma thɨ ghambugha Sabat ghambaro.”
MAT 12:3 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ko ma hu ndevaona mun Deivid utuutuniye, mbaŋa va weiyaŋgiya ghaune na bada i gharɨŋgi?
MAT 12:4 Va ve ru Loi ele ŋgolo tɨne na ravowovowo i giya bred bobomawe, i raŋgi na thɨ ghan weiyaŋgiya ghauneko. Bredɨko iyako va thɨ ghan othembe mbaro i dageten weŋgi, mbe ravowovowo eŋge kaiwanji.
MAT 12:5 O ma hu vaona Mosese le Mbaro, iya iŋake Sabat regha na regha ravowovowo thɨ kaiwo e Ŋgolo Boboma tɨne? Iyako kaero thɨ raka Sabat ghambaro iyemaeŋge ma thɨ vakatha tharɨ.
MAT 12:6 Ya dage e ghemi, bigi regha ina gheke, iye i kivwala Ŋgolo Boboma.
MAT 12:7 Ma hu ghareghare utuutuke thiyake ghanjirumwaru, iya iŋake, ‘Ghino nuwaŋguiya gharenja thanavuniye, ma nuwaŋguiya vowo.’ Thoŋgo hu ghareghare wagiyawe utuutuke thiyake ghanjirumwaru mbala ma hu wovatharɨtharɨŋaŋgiya gharɨgharɨke thiya ma thɨ vakatha tharɨke.
MAT 12:8 Kaiwae Lolo Nariye iye Sabat ghagiya.”
MAT 12:9 Jisas i iteta iyako na ve ru e lenji ŋgolo kururu tɨne,
MAT 12:10 na gheko, amala regha inawe, nɨmae i kuvokuvo. Gharɨgharɨ vavana va inanji gheko, nuwanjiya thɨ wonjoweya Jisas le vakatha vatharɨ kaiwae. Thɨ vaito, thɨŋa, “Ŋgoroŋga, la mbaro i vatomwe na i thovuye eŋge ra vamora lolo Sabat e tɨne o nandere?”
MAT 12:11 I dage weŋgi, iŋa “Thoŋgo ghemi regha le sip regha i dobu e goga Sabat e tɨne, ma i thovuyewe ne i yalawe na i wovoreŋa?
MAT 12:12 Emunjoru sip bigi laghɨye, ko iyemaeŋge lolo iye bigi laghɨye moli. Iya kaiwae la Mbaro i vatomweŋge weinda ra vakatha vakatha thovuye Sabat e tɨne.”
MAT 12:13 Amba i dage weya amalama, iŋa “U livamomoya nɨmanɨna.” I livamomoya nɨmaeko na kaero i thovuyeva ŋgoreiya reghako.
MAT 12:14 Parisi thɨ rakaraŋgi na vethɨ rerenuwaŋa ŋgoroŋga ne thɨŋa na thɨ unɨghɨ.
MAT 12:15 Jisas vama i ghareghare lenji renuwaŋako, i iteta ghembako iyako na gharɨgharɨ lemoyo thɨ ghambu. Ghambweghambwerako wolaghɨye va inanji e wabwiko tɨne, i thawarivaoŋgi,
MAT 12:16 i dage vurɨgheghe weŋgi na thava thɨ utuŋa utuniye thela amalaghɨniye.
MAT 12:17 Va i vakatha ŋgoreiyako na i vaemunjoruŋa ŋgoroŋga Loi va iŋa weya ghalɨŋae gharautu, Aiseya.
MAT 12:18 Iŋa: “Lo rakakaiwo iyake. Iye va ya tuthi. Ya gharethovu na ya warari laghɨye kaiwae. Ne ya wogiya uneŋgukewe, na iye ne i utuŋa lo renuwaŋa thovuye weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.
MAT 12:19 Mane i wogaithɨ weiyaŋgiya gharɨgharɨ na mane i kulakula. Mane i utu na ghalɨŋae laghɨlaghɨye.
MAT 12:20 Mane i yanji wanaŋgiya thavala thɨ njavovo, na thavala riwanji ma ele vurɨgheghe mane i vakowanaŋgi. Ne i kaiwo gheghada Loi le ghamba mbaro thovuye i kivwalaŋgiya bigibigike wolaghɨye.
MAT 12:21 Amalaghɨniye e idae gharɨgharɨke wolaghɨye lenji vareminje ne inawe.”
MAT 12:22 Gharɨgharɨ vavana thɨ womena amala regha maramara thɨ kwaghe na ma e ghalɨghalɨŋae, kaiwae nyao raitharɨ va inawe. Jisas i thawari ambama ghalɨŋae i mavu na kaero i thuweva.
MAT 12:23 Gharɨgharɨko wolaghɨye gharenji i yo na thɨŋa, “Mbwata iye Deivid Rumbuye, ae?”
MAT 12:24 Ko mbaŋa Parisi thɨ loŋweya iyako, thɨŋa, “I variyeraŋgiya nyao raraitharɨ kaiwae nyao raraitharɨ ghanjigiya Bilɨsabul i giya vurɨgheghewe na i vakatha ŋgoreiye.”
MAT 12:25 Jisas i ghareghare lenji renuwaŋako na i dage weŋgi, iŋa “Ghamba mbaro regha thoŋgo thɨ vakatha wabwi na wabwi na thɨ vegaithɨ weŋgi, ghamba mbaroko iyako mane i wo mbaŋa molao. Na ghemba regha o ŋgolo regha, thoŋgo thɨ vakatha wabwi na wabwi na thɨ vegaithɨ weŋgi ne thɨ dobu moli.
MAT 12:26 Thoŋgo Seitan i variyeraŋgiya le nyao raitharɨ na i vakatha wabwi ele ghamba mbaro tɨne amba thɨ vegaithɨ weŋgi, le ghamba mbaroko ne i ko moli.
MAT 12:27 Ghemi huŋa ya variyeraŋgiya nyao raraitharɨ kaiwae Seitan i giya vurɨgheghe e ghino, na thela i giya vurɨgheghe weŋgiya ghamiraghambu na thɨ variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ? Ghamiraghambu lenji vakatha i woraŋgiya lemi kwanɨna.
MAT 12:28 Ko thoŋgo Loi Une le vurɨgheghe e tɨne na ya variyeraŋgiya nyao raraitharɨ, iyake i vaemunjoruŋa Loi le ghamba mbaro kaero i mena weŋga.”
MAT 12:29 “Ma valɨkaiwae lolo regha i ru amala vurɨgheghe regha ele ŋgolo na i kaiva le bigibigi thoŋgo iviva ma i yalawekai na i ŋgarɨghathɨ e thiyo, amba muyai i kaiva le bigibigiko e ŋgoloko tɨne.”
MAT 12:30 “Thela ma weiŋgu iye wothɨghɨya, na thela ma weiŋgu wo mbanvathavatha gharɨgharɨ iye i vagevagegeyathu.
MAT 12:31 Iya kaiwae ya dage e ghemi, thela i vakatha tharɨ na i utuvatharɨ weya Loi, ne i numoten, ko thela thoŋgo i utuvatharɨ weya Nyao Boboma, Loi mane i numotena le tharɨko iyako.
MAT 12:32 Thela thoŋgo i utuvatharɨ weya Lolo Nariye, Loi ne i numoten, ko thela thoŋgo i utuvatharɨ weya Nyao Boboma, Loi mane i numoten e mbaŋake iyake o mbaŋa i menamenako.”
MAT 12:33 “Thoŋgo umbwa thovuye, une tembe thovuyeva. Thoŋgo umbwa raitharɨ, une tembe raitharɨva. Umbwa, uneko i woraŋgi, umbwa thovuye o raitharɨ.
MAT 12:34 Ghemi ŋgoramiya mwata! Ma valɨkaiwami hu utuŋa utu thovuye kaiwae gharɨgharɨ raraithara ghemi! Kaiwae budakaiya i riyevanjara gharendake, iya ve raŋgi e ghaendake.
MAT 12:35 Lolo thovuye i woraŋgiya bigi thovuye kaiwae thovuyeko iyako i mena e ghare. Lolo raitharɨ i woraŋgiya bigi raitharɨ kaiwae tharɨko iyako i mena e ghare.”
MAT 12:36 “Ya dage e ghemi, mbaŋa Loi ne ghambaŋa i ghathaŋgiya gharɨgharɨ, lolo regha na regha ne ve kot weya Loi utuko raraitharɨ wolaghɨye iya i utuŋaŋgiko kaiwanji.
MAT 12:37 Thoŋgo e ghalɨŋamina lemi utu i thovuye Loi ne i wovathovuthovuyeŋaŋga. Thoŋgo e ghalɨŋamina lemi utu raraitharɨ Loi ne i wovatharɨtharɨŋaŋga.”
MAT 12:38 Amba Parisi na Mbaro gharavavaghare vavana thɨ dage weya Jisas, thɨŋa “Ravavaghare, nuwameiya u vakatha vakatha ghamba rotaele regha na wo thuwe mbala wo ghareghare u mena weya Loi.”
MAT 12:39 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Tha raraithara ghemi na hu roiteta Loi ghathanavu. Nuwamiya ya vakatha nono ghamba rotaele. Ko mane ya vakatha nono regha kaiwami. Nono ghamba rotaele mbe reghaeŋge Loi ne i giya weŋga, iyava i vakatha weya ghalɨŋae gharautu, Jona.
MAT 12:40 Kaiwae Jona va ina borogi e ŋgamoiye mbaŋa thegheto na gougou thegheto, tembene ŋgoreiyeva Lolo Nariye, mbaŋa thegheto na gougou thegheto ne ve yaku e thelau tɨne.
MAT 12:41 Mbaŋa Loi ghambaŋa i ghathaŋgiya gharɨgharɨ, Ninive gharɨgharɨniye ne thɨ rakayondo thɨ wovatharɨtharɨŋaŋgiya thake iyake, kaiwae va thɨ loŋwe Jona le vavaghare, thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roitete, na mbaŋake lolo regha ina gheke iye i laghɨye kivwala Jona.
MAT 12:42 Mbaŋa Loi ne ghambaŋa i ghathaŋgiya gharɨgharɨ, kwin i mena e yaghalako ne i yondo na i wovatharɨtharɨŋaŋga, kaiwae i ri e ghemba bwagabwaga moli na i mena i vandeŋe Solomon le thimba. Na mbaŋake lolo regha ina gheke i laghɨye kivwala Solomon na thake iyake ma thɨ goruwe.”
MAT 12:43 “Mbaŋa nyao raitharɨ i raŋgi weya lolo regha, i wa ve loŋgatakwa njamnjamɨko tɨne ma mbwaniye, i tamweya le ghamba towo, ko iyemaeŋge ma i vaidiya regha.
MAT 12:44 Amba iŋa, ‘Wo ya njogha ŋgora lo ghamba yakuma ma rimawe.’ Mbaŋa i njogha, i thuweya le ghamba yakuko kaero thɨ wanji wagiyawe na bigibigiko wolaghɨye e tɨneko thɨ vakatha wagiyawe, ko iyemaeŋge kokowae.
MAT 12:45 Amba i wa na ve vaŋguŋgiva nyao thenjighepirɨ, thɨ tharɨ moli, thɨ kivwala amalaghɨniye. Thɨ ru na thɨ yaku gheko. Loloko iyako le yakuyaku va i viva i tharɨ, ko e mbaŋako iyako i tharɨ laghɨye moli. Iyake ne ŋgoreiye weŋga, ghemi thake raraitharɨ iyake.”
MAT 12:46 Jisas vamba i utuutu weŋgiya wabwi, tɨnae na oghaghae ma inanji eto thɨ ndeghathɨ, thɨ tamwetamwewe kaiwae nuwanjiya thɨ utuwe.
MAT 12:47 Amba lolo regha i dagewe iŋa, “Amalana, tɨna na oghagha iya thɨ ndeghathɨ etoke, nuwanjiya thɨ utu e ghen.”
MAT 12:48 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ko nava thela na oghaghaŋguŋgiya thavala?”
MAT 12:49 I liya nɨmae na i thɨvatomweŋgiya gharaghambu, na iŋa, “Wo hu thuwe! Thiyake, nava na oghaghaŋgu.
MAT 12:50 Thela thoŋgo i vakatha Bwebwe e buruburu le renuwaŋa iye ghaghaŋgu, louŋgu na tɨnaŋgu.”
MAT 13:1 Mbaŋako iyako e tɨne, Jisas i raŋgi e ŋgoloko tɨne, i wa e njighɨko ghadidiye na ve yakuwe.
MAT 13:2 Wabwi laghɨye moli thɨ rakavathavatha na thɨ rovaghɨliya, iya kaiwae i tha e waŋga regha na i yakuwe, ko gharɨgharɨko va thiya ndeghathɨ e njighɨko ghadidiye.
MAT 13:3 Mbe i goghaimbaeŋge na i utuŋa bigibigi i ghanagha weŋgi. Iŋa, “Mbaŋa regha amala regha i wa ele uma na ve yathu weiwo.
MAT 13:4 Mbaŋa i yathu vavana thɨ unja e kamwathɨ mara, ma thɨ mena thɨ ghanɨŋgi.
MAT 13:5 Vavana vethɨ unja e thelau ele varɨvarɨ ko ghanjithelauko mava i poku. Va thɨ maya e mbuthu, kaiwae ghanjithelauko mava i poku.
MAT 13:6 Ko mbaŋa varae i yovoro na i mbɨle, dayaghawae kaiwae i ŋambuŋgi na i mareyawowo kaiwae wathelilinji ma vamba ina bwagabwaga.
MAT 13:7 Weiwo vavana vethɨ unja ŋgora nana raraitharɨ kaero inanjiwe, nanako thiyako lenji mbuthu i maya na thɨ vwariŋgiya witɨma.
MAT 13:8 Mbombouye vavana va vethɨ unja e thelau thovuye na thɨ rau. Tomethi uneunenji, vavana uneunenji voghɨthaŋarɨ (100), vavana voghɨyewona (60) na vavana voghɨyeto (30).
MAT 13:9 Thoŋgo e yanayanawami hu vandeŋe wagiyawe ghalɨŋaŋguke.”
MAT 13:10 Gharaghambu thɨ menawe na thɨ vaito, thɨŋa “Buda kaiwae mbe u goghaimbaeŋge mbaŋa u utu weŋgiya gharɨgharɨ?”
MAT 13:11 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Loi le ghamba mbaro gharerenuwaŋa va i rothuwele kaero i woraŋgiya weŋga, ko ma vamba i woraŋgiya weŋgi.
MAT 13:12 Thela ele ghareghare Loi ne i vatabowe na Loi ghaghareghare i laghɨye moliwe; ko thela ma Loi ghaghareghare inawe, othembe seiwo moli ele ghareghare, Loi ne i woraŋgivaowe.
MAT 13:13 Lo rɨghe iya ya utu na mbe ya goghaimbake eŋge weŋgi, kaiwae thɨ ghaghayawo, ko iyemaeŋge ma thɨ ghewovaidi, na thɨ vandeŋe, ko iyemaeŋge ma thɨ loŋwe wagiyawe na thɨ ghareghare.
MAT 13:14 Thiyeke weŋgi, Aiseya, Loi ghalɨŋae gharautu ghalɨŋae i tabo na emunjoru, iya iŋake, Mbe hu vandevandeŋa, ko iyemaeŋge ma hu ghareghare, mbe hu ghaghayawo, ko iyemaeŋge ma hu ghewovaidi.
MAT 13:15 Kaiwae gharɨgharɨke thiyake gharenji i vurɨgheghe, thɨ vowiya yanawanji, na thɨ kɨkɨmare kaiwae thɨ botewo ghathuwathuwa. Thɨ vakatha ŋgoreiye mbala ma thɨ thuwe e maranji, ma thɨ loŋwe e yanawanji o thɨ ghareghare e gharenji, na thɨ numonjogha e ghino na ya thawariŋgi.”
MAT 13:16 “Ko ghemi, i thovuye moli kaiwae marami i manjamanjala na yanawami i bowotu.
MAT 13:17 Ya dage emunjoru e ghemi, Loi ghalɨŋae gharautuŋgi na gharɨgharɨ thɨ ghambugha Loi ghathanavu va nuwanjiya moli thɨ thuwe budakaiya kaero hu thuwe na thɨ loŋwe budakaiya kaero hu loŋwe, ko mava valɨkaiwanji.”
MAT 13:18 “Wo hu vandeŋe ya vamanjamanjalaŋa rayathu weiwo ghagoghaimba na hu loŋwe.
MAT 13:19 Mbaŋa lolo regha i loŋweya Loi le ghamba mbaro utuniye na ma i ghareghare gharumwaru, Seitan ne i mena na i mbana budakai va thɨ kabu e ghareko. Weiwoke iyake iyava vethɨ unja e kamwathɨma mara.
MAT 13:20 Weiwoma iyava vethɨ unja e thelauma ele varɨvarɨma, thiyake ŋgoreiya gharɨgharɨ thɨ loŋweya utu thovuye na e mbaŋako iyako thɨ wo utuko iyako weiye lenji warari,
MAT 13:21 ko iyemaeŋge ma thɨ rerenuwaŋa kaiwae na mbe mbaŋa ubotu eŋge i yaku kaiwae watheliliye ma i nja bode. Mbaŋa thɨ vaidiya vuyowo o gharɨgharɨ vavana thɨ vakathaŋgi na thɨ vaidiya vɨrɨ utuko thovuye kaiwae, e mbaŋako iyako kaero thɨ dobu.
MAT 13:22 Weiwoma iyava vethɨ unja ŋgora nanama raraitharɨ inanjiwe, thiyake ŋgoranjiya gharɨgharɨ thɨ loŋweya utu thovuye ko iyemaeŋge yambaneke renuwaŋaniye i vagaghala nuwanji na nuwanjiko i ghaŋgo weya gogomwau na nuwanjiya lemoyo, iyake kaiwae, mane thɨ mbuthu na thɨ rau.
MAT 13:23 Weiwoma iyava vethɨ unja e thelauma thovuye, thiyake ŋgoranjiya gharɨgharɨ thɨ loŋweya utu thovuye na thɨ ghareghare ŋgoroŋga gharumwaru; thɨ rau, vavana uneune voghɨthaŋarɨ (100), vavana voghɨyewona (60) na vavana voghɨyeto (30).”
MAT 13:24 Jisas mbowo i utuŋava goghaimba regha weŋgi, iŋa, “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya iyake. Amala regha i yathu wit mbombouye thovuthovuye ele uma.
MAT 13:25 Gougou regha gharɨgharɨko va thiya ghena amba amalama ghathɨghɨya i mena i ru e umama tɨne na i yathu nana raitharɨ mbombouye e witɨma tɨnenji na i wa.
MAT 13:26 Mbaŋa witɨma i mbuthu na kaero i woraweya le rau rɨghe, nanama raraitharɨ kaero thɨ yomarava.”
MAT 13:27 “Amalama le rakakaiwo thɨ menawe na thɨŋa, ‘Amalana, va u yathu wit mbombouye thovuye e len umako tɨne, na nanako raraitharɨ aŋga thɨ mena?’”
MAT 13:28 “I dage weŋgi, iŋa ‘Wothɨghɨya regha nuwaiya i vakatha tharɨ e ghino iya i vakatha iyana.’ Rakakaiwoma thɨ vaito thɨŋa, ‘Thare nuwaniya ghime wo wa na vo mutuyathu?’”
MAT 13:29 “Iŋa, ‘Thava, kaiwae mbaŋa ne vou muta nanana raraitharɨ ne hu therɨvairɨthavwi weiye witɨna.’”
MAT 13:30 “Wo thɨ mbuthu na regha weiye witɨna gheghada mbaŋa witɨna ne i mweghe na ra vughɨ. Ne e mbaŋako iyako ya dage weŋgiya ravathevatheko, ‘Hu mutukaiya nanana raraitharɨ na hu yavathaŋgi, tene ra ŋambuŋgi, ko amba hu mbana witɨna na hu vathe e ghaŋgolona.’”
MAT 13:31 Jisas mbowo i utuŋava goghaimba regha weŋgi, iŋa, “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya umbwa regha idae masɨted mbouye, amala regha va i wo na i wokabu ele uma tɨne.
MAT 13:32 Mbouyeke iyake weiwoke wolaghɨye mbombounji nasiyeninji moli. Ko mbaŋa i mbuthu na laghɨye, i kivwalaŋgiya bigibigiko wolaghɨye e umako tɨne. I tabo na umbwa regha na make wolaghɨye thɨ mena thɨ vakatha unyinji e yaŋgayaŋgako.”
MAT 13:33 Jisas mbowo i utuŋava goghaimba regha weŋgi, iŋa, “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya isɨt. Wevo eunda i thɨn mbe nasiye eŋge na i basi weiye pwalawa, uye vwarato, isɨtɨko i kaiwo na i ruvao e pwalawako laghɨye tɨne.”
MAT 13:34 Jisas i goghaimba mbaŋa me utuŋa bigibigike wolaghɨye thiyake weŋgiya gharɨgharɨ. Mava te i reŋava e kamwathɨ regha na i utuŋa bigi regha weŋgi mbe goghaimbaeŋge.
MAT 13:35 Iyake i vaemunjoruŋa ŋgoroŋga Loi ghalɨŋae gharautu va iŋa ne i yomara, iya iŋake: Ne ya utu mbene ya goghaimbaeŋge, mbe goghaimbaeŋge ne ya woraŋgiya weŋgi the bigiya i rothuwele mbaŋa va i vakatha yambaneke na ghaghada noroke.
MAT 13:36 Jisas i iteteŋgiya wabwima na i ru e ŋgolo tɨne. Gharaghambu thɨ menawe na thɨŋa, “U vamanjamanjalaŋa weime nanama raraitharɨ i mbuthu e umama tɨne ghagoghaimba.”
MAT 13:37 I gonjogha weŋgi iŋa, “Loloko iya i yathu witɨko mbombouye thovuye iye Lolo Nariye.
MAT 13:38 Uma iye yambaneke, na weiwo thovuye thiye Loi le ghamba mbaro gharɨgharɨniye. Nana raraitharɨ thiye Seitan le gharɨgharɨŋgi,
MAT 13:39 na loloko iya nuwaiya i vakatha tharɨko, iya i kabu nanako raraitharɨ iye Seitan. Vathe ghambaŋa iye mbaŋa le ghambako, na ravathevathe thiye nyao thovuthovuye.”
MAT 13:40 “Kaiwae thɨ muta nana raraitharɨ na thɨ ŋambu e ndɨghe, nevole ŋgoreiya iyako mbaŋa ne ele ghambako.
MAT 13:41 Lolo Nariye ne i variyeŋgiya le nyao thovuthovuye na thɨ mutuyathuŋgiya thavala thɨ vakathaŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ vakatha tharɨ na thanavu raraitharɨ gharavakathaŋgi. Taulaghɨŋgiko ne thɨ mutuyathuŋgi ele ghamba mbaro tɨne.
MAT 13:42 Ne thɨ bigiyathuruwoŋgi e ndɨghe laghɨye moli une na vethɨ randa na thɨ rɨghɨmbiye ŋiŋinji.
MAT 13:43 Amba thavala ghanjithanavu i thovuye, manjamanjalawanji ne ŋgoreiya varae manjamanjalawae Ramanji ele ghamba mbaro tɨne. Thoŋgo e yanayanawami hu vandeŋe ghalɨŋaŋguke.”
MAT 13:44 “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya gogomwau thovuye thɨ wole e uma tɨne na thɨ mareitete. Amala regha i vaidi na mbowo i wolenjoghava. Weiye le warari laghɨye moli gogomwauko iyako kaiwae, amba i wa na ve vakuneŋa le bigibigiko wolaghɨye, i mbana mani na i vamodo umakowe.”
MAT 13:45 “Loi le ghamba mbaro tembe ŋgoreiyeva iyake. Bigibigi gharakune regha i tamweŋgiya ŋgile thovuye moli.
MAT 13:46 Mbaŋa regha i vaidiya regha, i thovuye moli na modae i laghɨye moli, amba i wa, ve vakuneŋaŋgiya le bigibigiko wolaghɨye na i vamodo ŋgileko iyako.”
MAT 13:47 “Loi le ghamba mbaro tembe ŋgoreiyeva ghina thɨ lirawe e njighɨko tɨne, na thɨ wo borogi tomethi.
MAT 13:48 Mbaŋa i riyevanjara, thɨ momodɨvoreŋa e njighɨko ghadidiye, thiya yaku amba thɨ ghatha. Borogi thovuthovuye thɨ mbanɨŋgi e kwaekwae na raraitharɨ thɨ bigiyathu.
MAT 13:49 Nevole ŋgoreiyako mbaŋa ne ele ghambako. Nyao thovuthovuye ne thɨ rakamena na thɨ ghatha raŋgiyaŋgiya raraitharɨ thovuthovuyeko e tɨnenji,
MAT 13:50 na thɨ bigiyathuruwoŋgi e ndɨghe laghɨye moli une na vethɨ randa na thɨ rɨghɨmbiye ŋiŋinji.”
MAT 13:51 Jisas i vaitoŋgi, iŋa “Thare nuwami i manjamanjala bigibigike thiyake kaiwanji?” Thɨŋa, “Ŋgoreiye.”
MAT 13:52 I dage weŋgi, iŋa “Iya kaiwae mbaro gharavavaghare, iya thiye kaero thɨ tabo na Loi le ghamba mbaro gharaghambuŋgi, thiye ŋgoranjiya ŋgolo tanuwagae i bigiraŋgiya bigibigi totogha na teteuye ele woluwolu tɨne na i bigirawe eto.”
MAT 13:53 Mbaŋa Jisas i utuvaoŋgiya goghaimbaŋgike thiyake amba i iteta ghembako iyako.
MAT 13:54 I njogha e ghambae na i vavaghare e lenji ŋgolo kururu tɨne. Gharenji i yo le vavaghareko kaiwae na thɨŋa, “Le ghareghareko aŋga i mena? Ŋgoroŋga na valɨkaiwae i vakatha vakathaŋgike ghamba rotaele thiyake?”
MAT 13:55 “Mbema kapentama nariya iyako, ae? Tɨnaya Meri, ae? Oghaghaeŋgiya Jemes, Josep, Saimon na Judas.
MAT 13:56 Oloulouye mbe ra yaku gheke weindaŋgi, ŋgoreiye ae? Aŋga mendava i wo le ghareghareko na le vurɨghegheko?”
MAT 13:57 Iya kaiwae gharenji i gaithɨwana na thɨ botewoyathu. Jisas i dage weŋgi, iŋa “Gharɨgharɨ thɨ yavwatatawana Loi ghalɨŋae gharautu e ghembaghembako wolaghɨye, ko ghambae gharɨgharɨniye na le bodaboda ma thɨ yavwatatawana.”
MAT 13:58 Ma i vakatha vakatha ghamba rotaele lemoyo gheko kaiwae ma thɨ loŋweghathɨ.
MAT 14:1 E mbaŋako iyako, Herod, iye Galili gharambarombaro i loŋweya Jisas le vakatha utuutuniye.
MAT 14:2 I dage weŋgiya le rakakaiwo e raberabe iŋa, “Loloko iyako mbema emunjoru Jon Rabapɨtaiso, i thuweiru na tembe e yawayawaliyeva. Iya kaiwae valɨkaiwae i vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele ŋgoranjiyako.”
MAT 14:3 Kaiwae Herod va i viwe ghagha Pilip levo Herodiyas na i ghe weiye, Jon vambe i vathivalaŋa wevara, iŋa, “Ghanda Mbaro ma i vatomwe e ghen na u vaŋgwa Herodiyas!” Iyako kaiwae, Herod va iŋa na thɨ yalawe Jon, thɨ ŋgarɨ na thɨ woruwo e thiyo.
MAT 14:5 Herod va nuwaiya iŋa na Jon i mare, ko va i mararuŋgiya Jiu kaiwae va thɨŋa Jon iye Loi ghalɨŋae gharautu.
MAT 14:6 Mbaŋa Herod i vakatha le virɨ gharenuwaŋakiki ghanɨŋganiye, Herodiyas yawarumbuye i thari wabwiko e maranji, i vakatha Herod i warari laghɨye,
MAT 14:7 na i tholo e maranji iŋa, “Ya dagerawe e maran, the bigiya ne u naŋgo e ghino ne ya woveŋge.”
MAT 14:8 Ŋgoreiya tɨnae me le woraŋgiyawe, i dage weya Herod iŋa, “E mbaŋake iyake u woraweya Jon Rabapɨtaiso umbaliye e gaeba tɨne na u woveŋgoma.”
MAT 14:9 Kiŋɨma nuwae i tharɨ, ko kaiwae kaero me tholo na i dagerawe le valɨgiyagiyako e maranji, iŋa na thɨ vakatha ŋgoreiya wevoko le renuwaŋa.
MAT 14:10 I variyeŋgiya le rakakaiwo na vethɨ kitena Jon numwe e thiyo tɨne.
MAT 14:11 Thɨ thɨnɨmena umbaliye e gaeba na thɨ thɨnɨgiya weya wevoma na i yothɨn weya tɨnae.
MAT 14:12 Jon gharaghambu thɨ rakamena thɨ wo Jon riwae na thɨ wobeku; amba thɨ wa vethɨ utugiya utuniye weya Jisas.
MAT 14:13 Mbaŋa Jisas i loŋweya Jon utuutuniye, i tha e waŋga ghamberegha na i iteta ghembako iyako, i wa e valɨvaŋga ma gharɨgharɨniye. Gharɨgharɨ thɨ loŋweya toto Jisas kaero me wa, thɨ rakaiteteŋgiya ghambaghambanji, thɨ loŋga e gheghenji na thɨ rakareghambawe.
MAT 14:14 Jisas i nja e waŋgama na mbaŋa i thuweya wabwiko laghɨye, ghare i vɨrɨ laghɨye moli kaiwanji na i thawariŋgiya lenji ghambweghambweraŋgi.
MAT 14:15 Mbaŋa vama yeghɨyeghɨye, gharaghambu thɨ rakamenawe na thɨ dagewe, thɨŋa, “Vanatherowoke, na kaero yeghɨyeghɨye moli. U variyeŋgiya gharɨgharɨna na tembe thiye vethɨ vamodo ghanji e ghembaghemba.”
MAT 14:16 Jisas iŋa, “Thava thɨ raka. Ghemi hu giya ghanɨŋga weŋgi na thɨ ghan.”
MAT 14:17 Thɨ dagewe, thɨŋa, “Bredɨma mbe mbumbulima eŋge na borogi umboiwo ina weime.”
MAT 14:18 Iŋa, “Hu bigimena gheke.”
MAT 14:19 I dage weŋgiya gharɨgharɨko na thiya yaku e nanako vwatavwata, amba i mbana bredɨma mbumbulimama na borogima umboiwo, i ghɨmara voro e buruburu na i vata ago weya Loi ghanɨŋgako kaiwae. I njiviyaviya bredɨma, i giya weŋgiya gharaghambuma na thɨ giya weŋgiya gharɨgharɨma.
MAT 14:20 Taulaghɨko thiya ghanɨŋga na valɨkaiwanji. Amba gharaghambuko thɨ mbana ghanɨŋgama vaŋgovaŋgothiye na thɨ mbanɨvanjaraŋgiya nambonambo ŋgamwayaworo na ŋgamwaiwo.
MAT 14:21 Iya vara taulaghɨko va thiya ghanɨŋgako ghɨmoghɨmoru lenji ghanaghanagha paeb tausan na wanakau na gamagai e vwatanjiva.
MAT 14:22 Amba Jisas i dage weŋgiya gharaghambu na thɨ rakatha e waŋgama thɨ viva e ghamwae Galili Njighɨniye ele valɨvaŋga regha, na i variyeŋgiya gharɨgharɨ thɨ rakanjogha e ghambanji.
MAT 14:23 I variyeŋgiya gharɨgharɨ na e ghereiye ghamberegha i voro e ou ghadidiye na i naŋgowe. Vama i gou na Jisas ina gheko ghamberegha;
MAT 14:24 na e mbaŋako iyako waŋgama vama ina eto na bagodu i vauneuneŋa kaiwae thɨ womana i ghemba ndewendeweko marae.
MAT 14:25 Ighɨviya rakaraka Jisas i loŋga e njighɨ vwatae i mena weŋgiya gharaghambu.
MAT 14:26 Mbaŋa thɨ thuweya i loŋga e njighɨko vwatae thɨ mararu laghɨye moli. Thɨŋava, “Kaka!” na thɨ yaro weiye lenji mararu laghɨye.
MAT 14:27 Jisas i dage weŋgi e mbaŋako iyako, iŋa, “Tha huya mararu! Ghino! Ghino!”
MAT 14:28 Amba Pita i dagewe, iŋa, “Amalana, thoŋgo emunjoru ghen, u dage na ya nja ya loŋga ghaona e ghen.”
MAT 14:29 Jisas i gonjoghawe, iŋa, “U mena!” Pita i ghaenja na i loŋga ghemba Jisas e njighɨko vwatae.
MAT 14:30 Ko mbaŋa i thuweya ndewendeweko le vurɨgheghe i mararu na mbalama i munja amba i goyawaru, iŋa, “Amalana! U thalavuŋgo!”
MAT 14:31 E mbaŋako iyako Jisas i tagavamomoya nɨmanɨmae i yalawe, i vikiki amba i dagewe, iŋa, “Len loŋweghathɨ i nasiye. Buda kaiwae mo numoghegheiwo?”
MAT 14:32 Vambe thenjighewoko vara thɨ vana e waŋgama na ndewendewema i mare.
MAT 14:33 Amba gharaghambuko e waŋgako thɨ kururu weya Jisas na thɨŋa, “Mbema emunjoru Loi Nariya ghen!”
MAT 14:34 Thɨ golawa Galili Njighɨniye e ghereiye na thɨ mena thɨ goru Genesaret.
MAT 14:35 Gharɨgharɨ thɨ thuwe na thɨ ghareghare amalaghɨniye Jisas, amba thɨ variya toto e ghembaghemba e valɨvaŋgako iyako na thɨ bigimenaŋgiya ghambweghambwera.
MAT 14:36 Thɨ naŋgowe na thoŋgo i vatomwe, ghambweghambwerako ma thɨ vɨghathɨ eŋge ghakwamako mbothiye, na taulaghɨko iyava thɨ vɨghathɨko riwanji i thovuye.
MAT 15:1 Parisi na mbaro gharavavaghare vavana thɨ ri Jerusalem, thɨ wa weya Jisas na thɨ vaito, thɨŋa
MAT 15:2 “Buda kaiwae ghanɨraghambuke ma thɨ ghambugha budakaiya orumburumbunda va thɨ valawe weinda? Kaiwae mbaŋa thɨ ghanɨŋga ma thɨ thavwiya nɨmanɨmanji, ŋgoreiya la kururu le woraŋgiya weinda.”
MAT 15:3 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Na ghemi buda kaiwae ma hu ghambugha budakaiya Loi va i dage weinda na ra vakatha ŋgoreiye, ko mbe hu ghambu eŋge mbe ghemi ghamithanavu?
MAT 15:4 Kaiwae Loi iŋa, ‘Mbe hu yavwatata wanaŋgiya rama na tɨna.’ Na tembe iŋava, ‘Thela i utuvatharɨ ramae na tɨnae weŋgi, thɨ tagavamare.’
MAT 15:5 Ko iyemaeŋge ghemi lemi vavaghare ŋgoreiyake: huŋa thoŋgo lolo le bigibigi lemoyo valɨkaiwae i thalavuŋgiya tɨnae na ramae, ko mbe i thovuye eŋge thoŋgo ma i giya weŋgi na ma i yavwatata wanaŋgi. Na tembe huŋava valɨkaiwae ne i dage weŋgi na iŋa, ‘Bigibigi mendava ya bigirawe kaiwami, kaero mendava ya dagerawe Loi kaiwae, mane ya giya weŋga.’
MAT 15:6 Hu utu ŋgoreiyako kaero hu kivwala Loi le mbaro na mbe hu goruweŋge lemi vavagharena iya i mena weŋgiya o rumburumbumina.
MAT 15:7 Taukwana ghemi! Aiseya, Loi ghalɨŋae gharautu, va i utuŋa emunjoru, ghemi utunimi:
MAT 15:8 Loi iŋa, Gharɨgharɨke thiyake e ghaenjike njimwae thɨ yavwatata wanaŋgo, ko gharenjiko i bwagabwaga moli e ghino.
MAT 15:9 Lenji kururu weŋgo ŋgoreiya bigi bwabwaga, thɨ vavaghareŋa gharɨgharɨ lenji renuwaŋa na thɨŋava Loi le mbaro.”
MAT 15:10 Jisas i kula vathavathaŋgiya gharɨgharɨ na i dage weŋgi, iŋa, “Hu vandeŋeŋgo na nuwamina i rumwaru.
MAT 15:11 Budakai i ru e ghaendake ma i vambɨghɨyainda, ko budakai i raŋgima e ghaendake, iyake i vambɨghɨyainda.”
MAT 15:12 Gharaghambu thɨ menawe na thɨŋa, “Thare u ghareghare, Parisi gharenji me gaithɨ len utuna kaiwae?”
MAT 15:13 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Bigibigike wolaghɨye iya Bwebwe e buruburu ma va i kabuŋgi ne thɨ mutuyathuŋgi.
MAT 15:14 Tha hu rerenuwaŋa kaiwanji! Thiye ŋgoranjiya gharɨgharɨ maranji i kwaghe na thɨ mando na thɨ viva weŋgiya ghanjiune vavana. Thoŋgo lolo regha marae i kwaghe i viva weya tembe marae i kwagheva, mbene thenjighewoko vara thɨ dobu e goga.”
MAT 15:15 Pita i dagewe, iŋa, “U vamanjamanjalaŋa goghaimbake iyake weime.”
MAT 15:16 Jisas i dage weŋgi, iŋa, “Ko woraghambuke ghemi nuwami mbe ma i manjamanjalava?
MAT 15:17 Ma hu ghareghare? Budakai i ru e ghaendake i nja e ŋgamoinda na ve raŋgi ele kamwathɨ.
MAT 15:18 Ko budakai i raŋgima e ghaendake i mena e gharenda. Iyake i vambɨghɨyainda.
MAT 15:19 Kaiwae i raŋgima e gharenda ŋgoranji: renuwaŋa raraitharɨ, gabo, yathima, dubwara, kaivɨ, utu kwanɨkwan na ra liya ghandau ghautu.
MAT 15:20 Thiyake thɨ vambɨghɨyainda, ko ma ra thavwiya nɨmanda na ra ghanɨŋga ma i vambɨghɨyainda.”
MAT 15:21 Jisas i iteta ghembako iyako na i wa Taiya na Saidon e lenji valɨvaŋga.
MAT 15:22 Kenani wevoniye eunda, i yaku e valɨvaŋgako iyako, i mena weya Jisas. I kulakula, iŋa, “Amalana, Deivid Rumbuye, gharen i njaweŋgo! Nyao raitharɨ ina weya yawarumbuŋguno, i vakatha na i vɨrɨ laghɨye.”
MAT 15:23 Ko Jisas ma va i ndegonjogha mun. Gharaghambu thɨ mena evasiwae na thɨ naŋgo vurɨgheghewe, thɨŋa, “U variyeyathu wevoko, kaiwae i kulakula reghamba weinda.”
MAT 15:24 Jisas iŋa, “Loi va i variyeŋgo mbe wabwi Isirel eŋge kaiwanji. Thiye ŋgoranjiya sip ma e ghanjiranjimbunjimbu.”
MAT 15:25 Elako i mena i ronja e gheghe vuvuye e ghamwae na iŋa, “Amalana, u thalavuŋgo.”
MAT 15:26 I gonjoghawe, iŋa, “Ma valɨkaiwae ra wo gamagai ghanji na ra wokiyathu weŋgiya mbughambugha. Mbwata ma valɨkaiwae ya thalavuŋge.”
MAT 15:27 Elama iŋa, “Ŋgoreiye amalana. Ko iyemaeŋge mbughambugha thɨ ghana ghanɨŋga murimuriye thɨ dobu tanuwaganji ele ghamba ghanɨŋga raberabe. Iya kaiwae valɨkaiwae u thalavuŋgo.”
MAT 15:28 Amba Jisas iŋa, “Elana, len loŋweghathɨna i laghɨye. Kaero ŋgoreiya len renuwaŋana.” E mbaŋako iyako yawarumbuyema riwae i thovuye.
MAT 15:29 Jisas i iteta ghembako iyako na i ŋgalai Galili Njighɨniye ghadidiye. I voro e ou vwatae na i yaku.
MAT 15:30 Wabwi laghɨye thɨ rakamenawe, thɨ bigimenaŋgiya ghambweghambwera, thiye thɨ kuvokuvo, maranji i kwaghe, ghenji na nɨmanji i tharɨ, thiye ma e ghalɨghalɨŋanji na vavanava. Thɨ bigiraweŋgi Jisas e ghamwae na i thawariŋgi.
MAT 15:31 Gharɨgharɨma gharenji i yo laghɨye kaiwae thɨ thuweya ghalɨŋanjima i tharɨ kaero thɨ utu, ghenji na nɨmanji i tharɨ riwanji i thovuye, kuvokuvo thɨ loŋga wagiyawe na maranji i kwaghe kaero thɨ thuwe. Iya kaiwae thɨ taraweŋa Isirel lenji Loi.
MAT 15:32 Jisas i kula vathaŋgiya gharaghambu, amba iŋa, “Ghareŋgu i vɨrɨ gharɨgharɨke thiyake kaiwanji, kaiwae mbaŋa mbaŋato kaero ra yaku weindaŋgi na kaero ma e ghanji. Ma nuwaŋguiya ya variyenjoghaŋgi mbe ŋgamoŋgamoinji eŋge, ne iwaeŋge ghare thavwathavwavo i nja weŋgi e kamwathɨ mborowa.”
MAT 15:33 Gharaghambu thɨ vaito thɨŋa, “Vanatherowoke; aŋgane ra vaidiya ghanɨŋga i ghanagha na ra vaghanɨŋgiya wabwike laghɨye?”
MAT 15:34 Jisas i vaitoŋgi, iŋa, “Bred mbumbuviye na weŋga?” Thɨŋa, “Mbumbupirɨ na borogi nanasiye umboviye.”
MAT 15:35 I dage weŋgiya wabwima na thiya yaku e thelauko vwatae,
MAT 15:36 amba i mbana bredɨma mbumbupirɨma na borogima, i vata ago weya Loi, i njiviyaviya na i giya weŋgiya gharaghambuma na thiye thɨ giya weŋgiya wabwima.
MAT 15:37 Taulaghɨko thiya ghanɨŋga na valɨkaiwanji. Amba gharaghambuko thɨ mbanɨŋgiya methɨ ghanɨvareŋgima na thɨ mban vanjaraŋgiya nambonambo ŋgamwapirɨ.
MAT 15:38 E ghanɨŋgako iyako tɨne ghɨmoghɨmoru lenji ghanaghanagha po tausan, ko wanakau na gamagai ma va thɨ vaonaŋgi.
MAT 15:39 Amba Jisas i variyeŋgi na thɨ raka. Amalaghɨniye i tha e waŋga na i wa Magadan ele valɨvaŋga.
MAT 16:1 Parisi na Sadusi vavana thɨ mena weya Jisas na nuwanjiya thɨ mando. Amba thɨ dagewe thɨŋa, “Wo u vakatha vakatha ghamba rotaele regha na mbala i vaemunjoruŋa emunjoru Loi le vurɨgheghe ina e ghen.”
MAT 16:2 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Mbaŋa varaeko ve ronja, kaero huŋa, ‘Evole mara thovuye kaiwae buruburuko i soro,’
MAT 16:3 na mbaŋambaŋa moli huŋa, ‘Noroke i uye kaiwae buruburuko i soro na i bwedi.’ Valɨkaiwae mbema hu thuweŋge buruburuko ghayamoyamo kaero hu ghareghare budakai ne i yomara, ko iyemaeŋge ma valɨkaiwami hu vamanjamanjalaŋa budakai thɨ yoyomara e mbaŋake iyake.
MAT 16:4 Ghemi thake iyake raraitharɨ ghemi, na hu roiteta Loi ghathanavu. Nuwamiya ya vakatha nono ghamba rotaele kaiwami. Ko mane ya vakatha nono regha kaiwami. Nono ghamba rotaele mbe iyaeŋge Loi ne i giya weŋga, iyava i vakatha weya Jona.” Jisas i iteteŋaŋgi na i wa.
MAT 16:5 Vama inanji valɨmbwa, ko gharaghambu va thɨ renuwaŋa vaghalawe, ma va thɨ bigiya bred.
MAT 16:6 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu njimbukiki wagiyawe! Hu njimbukiki wagiyaweŋga Parisi na Sadusi lenji isɨt kaiwae.”
MAT 16:7 Gharaghambu thɨ veutu weŋgi, thɨŋa, “Meŋa ŋgoraiyako kaiwae ma mara ndewo mun bred.”
MAT 16:8 Jisas vama i ghareghareya lenji utuko amba i dage weŋgi, iŋa, “Lemi loŋweghathɨna ma i laghɨye! Buda kaiwae hu veutu weŋga bred kaiwae?
MAT 16:9 Ko nuwamina mamba i rumwaru? Thare hu renuwaŋakiki bredɨma mbumbulima, va ya njiviyaviya na ghɨmoghɨmoru paeb tausan thɨ ghan, na thɨ ghanɨvareŋgi e nambonambo ŋgamwaviye hu mbanɨvanjaraŋgi?
MAT 16:10 Na thare hu renuwaŋakikiya bredɨma mbumbupirɨma, va ya njiviyaviya na po tausan ghɨmoghɨmoru thɨ ghan, na thɨ ghanɨvareŋgi e nambonambo ŋgamwaviye hu mbanɨvanjaraŋgi?
MAT 16:11 Ŋgoroŋgaeŋge na ma nuwamina i rumwaruŋa, ghino ma, ma utuutu weŋga bred kaiwae? Hu njimbukikiŋga Parisi na Sadusi lenji isɨt kaiwae!”
MAT 16:12 Gharaghambu ambama nuwanji i rumwaru Jisas ma iŋa thɨ njimbukikiŋgi bred ghaisɨt kaiwae, ko iŋa eŋge thɨ njimbukikiŋgi Parisi na Sadusi lenji vavaghare kaiwae.
MAT 16:13 Mbaŋa Jisas i wa Sisariya Pilipai ele valɨvaŋga amba i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Gharɨgharɨ thɨŋa thela Lolo Nariye?”
MAT 16:14 Thɨ gonjoghawe, thɨŋa, “Vavana thɨŋa Jon Rabapɨtaiso, vavana thɨŋa Ilaija, na vavana thɨŋa Jeremaiya o Loi ghalɨŋae gharautu regha.”
MAT 16:15 I vaitoŋgi, iŋa, “Ko naka ghemi? Huŋa thela ghino?”
MAT 16:16 Saimon Pita i gonjoghawe iŋa, “Ghen Krais ghen, Loi e yawayawaliye Nariye.”
MAT 16:17 Jisas iŋa, “Loi i mwaewo weŋge, Saimon Jona nariye! Kaiwae renuwaŋana iyana ma i mena weya rameyambaneke regha, Bwebwe e buruburu i woveŋge.
MAT 16:18 Ya dage weŋge, ghen Pita, na e varɨke iyake vwatae ya vatada lo ekelesiya wabwi na Seitan le wabwi ma e lenji vurɨgheghe na ne thɨ kivwala.
MAT 16:19 Ya thɨnɨgiya Loi le ghamba mbaro gheki e ghen na e len vurɨgheghe. The vakatha ne u dageten e yambaneke Loi ne i dageten e buruburu, na the vakatha ne u vatomwe e yambaneke Loi ne i vatomwe e buruburu.”
MAT 16:20 Amba i dage vavurɨgheghe weŋgiya gharaghambu na thava thɨ utugiya weya lolo regha na thɨŋa iye Krais.
MAT 16:21 E mbaŋako iyako Jisas i utukai vara weŋgiya gharaghambu iŋa, “Wo ya wa Jerusalem na randeviva, ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ vakatha vuyowo laghɨye e ghino. Ne thɨ vakathaŋgo na ya mare na mbaŋa theghetoninji e tɨne kaero ya thuweiruva.”
MAT 16:22 Pita i vaŋgwa Jisas na mbe thiye eŋge amba i dagewe iŋa, “Amalana, Loi thava i vatomwe na ŋgoreiye! Bigike iyake thava ne i yomara e ghen.”
MAT 16:23 Jisas i ndevaghɨle na i dage weya Pita, iŋa, “U mena e ghereiŋguke, Seitan! Ghen ŋgorana ghamba thalatɨva e ghino, len renuwaŋana ma i reŋa Loi ele renuwaŋa, i reŋa gharɨgharɨ e lenji renuwaŋa.”
MAT 16:24 Amba Jisas i dage weŋgiya gharaghambu, iŋa, “Thoŋgo thela nuwaiya i ghambuŋgo, tembe ghamberegha i botewo iya nuwaeko nuwaiya i vakatha na i wovaira ghakros na i wo na i ghambuŋgo.
MAT 16:25 Iya kaiwae thela tembe ghamberegha nuwaiya i vamora yawaliye, ne i thɨvaghawa yawaliye, na thela ne i thɨvaghawa yawaliye ghino kaiwaŋgu ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
MAT 16:26 Ŋgoroŋga ghathovuye thoŋgo lolo regha i wo yambaneke laghɨye na i mbaroŋa, ko iyemaeŋge i thɨvaiya yawalɨ memeghabananiye? Ne i wo budakai na i vamodanjogha yawaliyekowe?
MAT 16:27 Kaiwae Lolo Nariye ne i mena weiye Ramae le vurɨgheghe, weiyaŋgiya le Nyao Thovuthovuye, na i vamodo lolo regha na regha ŋgoreiya le kaiwo.
MAT 16:28 Ya dage emunjoru e ghemi, gharɨgharɨ vavana inanji gheke thiye wo ne thɨ thuweya Lolo Nariye i mena weiye le mbaro e yambaneke amba muyai thɨ mare.”
MAT 17:1 Mbaŋa theghewona e ghereiye Jisas i vaŋguŋgiya Pita, Jemes na ghaghae Jon, i viva weŋgi na thɨ voro e ou molao regha mbe thiye eŋge vara.
MAT 17:2 E maranji Jisas ghayamoyamo i ghenevaghɨle, ghamwae i ndalandala ŋgoreiye varae mara mbouye na ghakwama kakaleva na marambwelambwelawae.
MAT 17:3 Amba Mosese na Ilaija thɨ yomara na thɨ thuweŋgi e maranji thɨ utu weinji Jisas.
MAT 17:4 Pita i dagewe Jisas, iŋa, “Amalana, i thovuye inanda gheke! Thoŋgo nuwaniya ne ya vatada yoŋathowathowa ŋgoloto gheke, ŋgolora ghen, ŋgolora Mosese, na ŋgolora Ilaija.”
MAT 17:5 Mbaŋa i utuutu ŋgalɨlɨ marambwelambwelawae i ghavo tomuŋgi na Loi i dage e ŋgalɨlɨko, iŋa, “Iyake Naruŋgu valɨghareghareŋgu, i vakathaŋgo ya warari laghɨye moli. Hu vandeŋe wagiyawe!”
MAT 17:6 Mbaŋa gharaghambuko thenjighetoko thɨ loŋweya ghalɨghalɨŋako thɨ mararu laghɨye moli, thɨ dobu na ghamwanji i nja e thelauko vwatae.
MAT 17:7 Jisas i mena weŋgi i vɨghathɨŋgi na iŋa, “Hu thuweiru, tha hu mararu!”
MAT 17:8 Thɨ ghɨmara voro na ma thɨ vaidi eŋge Jisas ghamberegha.
MAT 17:9 Jisas na gharaghambuma thenjighetoma thɨ njama e ouko, i dage vurɨgheghe weŋgi, iŋa, “Mbala hu ravunyivunyiya bigiko mohu thuwe e ouko vwatae. Ne hu utuŋa weŋgiya gharɨgharɨ thembaŋa Lolo Nariye ne le mare na le thuweiru e ghereiye.”
MAT 17:10 Amba gharaghambu thɨ vaito thɨŋa, “Buda kaiwae mbaro gharavavaghareŋgi thɨŋava Ilaija ne i menakai amba muyai Mesaiya i mena?”
MAT 17:11 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Emunjoru Ilaija ne i menakai na i vanamwe bigibigike wolaghɨye.
MAT 17:12 Ko iyemaeŋge, ya dage e ghemi, Ilaija kaero mendava i mena na mava thɨ ghareghare thela amalaghɨniye, ko va thɨ vakatha thambo renuwaŋa nuwanjiya thɨ vakathawe. Tembene thɨ vakathava vɨrɨ ŋgoreiyako e ghino, Lolo Nariye.”
MAT 17:13 Amba gharaghambu nuwanji i manjamanjala na thɨŋa, “Ko ana me utuuta Jon Rabapɨtaiso utuniye iya meŋake, ‘Ilaija kaero mendava i mena.’”
MAT 17:14 Mbaŋa thɨ njogha weŋgiya wabwima laghɨye, amba amala regha i mena weya Jisas, i ronja e ghe vuvuye e ghamwae
MAT 17:15 na iŋa, “Amalana, u gharevɨrɨ naruŋguko kaiwae, kaiwae umbaliye e ghagida na mbaŋa i ghanagha maramara thɨ ndeghathɨ na i dobu e ndɨghe une o e mbwa tɨne na i vɨrɨ laghɨye moli.
MAT 17:16 Ma vaŋgumena weŋgiya ghanɨraghambuke, ko ma valɨkaiwanji methɨ thawari.”
MAT 17:17 Jisas iŋa, “Ghemi thake iyake ma e lemi loŋweghathɨ na ghamithanavu raraitharɨ. Ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao ne ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi? Ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao ne ya ghataŋaghathɨŋga? Hu vaŋgumena weŋgo!”
MAT 17:18 Jisas i dage vurɨgheghe weya nyaoma raitharɨ na i raŋgi weya theghama, na e mbaŋako iyako riwae i thovuye.
MAT 17:19 Amba gharaghambu mbe thɨye eŋge thɨ menawe na thɨ vaito thɨŋa, “Buda kaiwae ghime ma me valɨkaiwame wo dagewe nyaoko raitharɨ na i raŋgi?”
MAT 17:20 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Kaiwae lemi loŋweghathɨna ma i laghɨye. Ya dage emunjoru weŋga, thoŋgo e lemi loŋweghathɨ, othembe nasiye moli ŋgoreiya umbwama masɨtedɨma mbouye, valɨkaiwami hu dage weya ouke iyake, ‘U roiteta ghambana u wa gheko,’ ne i vakatha ŋgoreiye. Thoŋgo e lemi loŋweghathɨ ma bigi regha ne i vuyowo weŋga.
MAT 17:21 Ko nyao raitharɨ ŋgorako mane i raŋgi bwaga, mbene ra naŋgo na ra ghataŋaghathɨgha bada naŋgoko kaiwae ambane ŋgoreiye.”
MAT 17:22 Mbaŋa gharaghambu thɨ mevathavatha Galili amba Jisas i dage weŋgi, iŋa, “Mbaŋa nasiye thɨ vaŋguraweya Lolo Nariye gharɨgharɨ e nɨmanji,
MAT 17:23 na thɨ tagavamare, ko mbaŋa theghetoniye e tɨne kaero i thuweiruva.” Gharaghambu va thɨ loŋweya iyako nuwanji i tharɨ laghɨye.
MAT 17:24 Mbaŋa vama thɨ mena Kapenaom, Ŋgolo Boboma ghatakis gharamban thɨ mena thɨ vaito Pita, “Lemi Ravavagharena thare i vamodo takis Ŋgolo Boboma kaiwae?”
MAT 17:25 Pita iŋa, “Ŋgoreiye.” Mbaŋa Pita ve ru e ŋgolo tɨne, Jisas i dagekaiwe iŋa, “Saimon, ŋgoroŋga len renuwaŋa? Mbaŋa yambaneke ghakiŋ thɨ mbana takis, ŋgoroŋga thɨ mban weŋgiya onanarinji o gharɨgharɨ ma lenji bodaboda weŋgi?”
MAT 17:26 Pita iŋa, “Gharɨgharɨ ma lenji bodaboda weŋgi.” Jisas iŋa, “Onanarinji mane thɨ vamodo takis. Tembe ŋgoreiyeva, ghino mbala mbe ma ya vamodova Bwebwe le ŋgolo ghatakis.
MAT 17:27 Ko ma nuwandaiya ra vakatha Ŋgolo Boboma ghatakis gharamban na gharenji i gaithɨ weinda, ma u wa eŋge e njighɨ na vo liyathu len thiyo. The borogiya u kosikai vara, u wo na u tate ghaena na u vaidiya mani, i ghanagha na ne valɨkaiwae ghen na ghino la takis Ŋgolo Boboma kaiwae. U mban na vo vamodowe.”
MAT 18:1 Va e mbaŋako iyako Jisas gharaghambu thɨ menawe na thɨ vaito thɨŋa, “Thela idae i laghɨye Loi ele ghamba mbaro tɨne?”
MAT 18:2 I kula weya ŋgama nasiye regha na i ndeghathɨ gharaghambu e tɨnenji,
MAT 18:3 amba iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, thoŋgo ma hu vɨva ghamithanavu na ŋgoramiya ŋgama nasiye, mane vohu ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.
MAT 18:4 Thela thoŋgo ghathanavu i ghenenja ŋgoreiya ŋgamake iyake, iye idae i laghɨye Loi ele ghamba mbaro tɨne.
MAT 18:5 Na thela thoŋgo i kulavatha ŋgama regha ŋgora iyake e idaŋgu, ŋgoreiya i kulavathaŋgo.”
MAT 18:6 “Thoŋgo ra wo varɨ laghɨye na ra ŋgara loloko iyako e numwe na ra wokiyathu e ŋambuwoko tɨne, lithɨko iyako i laghɨye. Ko iyemaeŋge Loi ne i giya lolo regha ghalithɨ i laghɨye moli thoŋgo i vakatha ŋgama ŋgoreiyake regha i vakatha tharɨ na ma i loŋweghathɨŋgo.
MAT 18:7 O, yambane! Yambaneke i tharɨ kaiwae bigibigi lemoyo inanji e yambaneke i vakathaŋgiya gharɨgharɨ thɨ vakatha tharɨ. Emunjoru bigibigike thiyake thɨ yoyomara, ko loloko iya i vakathaŋgi na thɨ yoyomarako Loi ne i lithɨwe laghɨye moli.”
MAT 18:8 “Thoŋgo gheghenɨna o nɨmanɨna i vakathaŋge na u vakatha tharɨ, u kitenɨyathu. I thovuye eŋge thoŋgo ma e gheghen na nɨmanɨman na u vaidiya yawalɨ memeghabananiye. Thava nɨmanɨmanɨna theghewona na gheghenɨna theghewona thɨ wokiyathuruwoŋge e ndɨgheko iya i meghabanako e tɨne.
MAT 18:9 Na thoŋgo maranɨna regha i vakathaŋge na u vakatha tharɨ, u vovavuthuyathu na u wokiyathu. I thovuye moli maran mbe voghɨra eŋge na u vaidiya yawalɨ memeghabananiye, na thava maramaranɨna voghɨwona thɨ wokiyathuruwoŋge Gehena, iya ndɨghe memeghabananiye e tɨne.”
MAT 18:10 “Hu njimbukikiŋga, tha hu njimbunjoŋanjoŋaŋgiya gamagai ŋgoreiye reghake iyake. Ya dage e ghemi lenji nyao thovuthovuye e buruburu, mbaŋake wolaghɨye thiya yaku Bwebwe e ghamwae e buruburu.
MAT 18:11 Lolo Nariya Ghino ya mena ya vamoruŋgiya gharɨgharɨ thiya ghawe.”
MAT 18:12 “Ŋgoroŋga lemi renuwaŋa? Thoŋgo lolo regha ele sip hothaŋarɨ na regha i ghawe, ne i vakatha budakai? Ne i iteteŋgiya iyesiwo na umbosiwo e ou vwatae na i wa ve tamweya iya me ghaweko.
MAT 18:13 Ya dage emunjoru e ghemi, mbaŋa ne i vaidi, le warari i laghɨye moli i kivwala le warari iyesiwo na umbosiwo kaiwanji iya ma thɨ ghaweko.
MAT 18:14 Tembe ŋgoreiyeva Ramami e buruburu ma le renuwaŋa ŋgoreiya nanasiyeke ŋgoranjiyake regha i ghawe.”
MAT 18:15 “Thoŋgo ghagha i vakatha thanavu raitharɨ e ghen, u wawe na mbe themighewona eŋge, na u woraŋgiya le tharɨna. Thoŋgo i wovatha len utuna, kaero ghamwami vanaorava wein.
MAT 18:16 Ko thoŋgo ma i wovatha ghalɨŋana, u vaŋgwa lolo reghava o theghewo, weinaŋgi, mbala the bigibigi u woraŋgiyawe themighewoko o themigheto hu vaemunjoruŋa, iyake ŋgoreiya Mosese le Mbaro i woraŋgiya weinda.
MAT 18:17 Thoŋgo ma i goru weya ghalɨŋanji, u wa vo woraŋgiya weŋgiya ekelesiya, na thoŋgo ma i wovatha ekelesiya lenji renuwaŋa, hu vakathawe ŋgoreiya iye lolo raitharɨ o takis gharamban regha.”
MAT 18:18 “Ya dage emunjoru e ghemi, the vakatha ne hu dageten e yambaneke Loi ne i dageten e buruburu, na the vakatha ne hu vatomwe e yambaneke Loi ne i vatomwe e buruburu.”
MAT 18:19 “Mbowo ya dageva e ghemi, e yambaneke thoŋgo themighewo lemi renuwaŋa regha na hu naŋgo bigi regha kaiwae, Bwebwe e buruburu ne i vakatha kaiwami.
MAT 18:20 Kaiwae thoŋgo themighewo o themigheto hu mevathavatha e idaŋgu, ghino mbe inaŋguwe.”
MAT 18:21 Amba Pita i mena weya Jisas na i vaito iŋa, “Amalana, thoŋgo ghaghaŋgu i vakatha tharɨ e ghino, mbaŋaviye ne ya nuwoyathu le tharɨko? Mbe mbaŋapirɨ eŋge?”
MAT 18:22 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Thava mbe mbaŋapirɨ eŋge, mbaŋathaŋarɨ na mbaŋake wolaghɨye.”
MAT 18:23 “Iya kaiwae Loi le ghamba mbaro ŋgora iyake: Kiŋ regha va nuwaiya i tamweya le rakakaiwo ghanjighaga.
MAT 18:24 Mbaŋa i woraweya le tamweko rɨghe, thɨ vaŋgumena ghɨmoru reghawe, gheghaga i laghɨye moli ŋgoreiya miliyon Kina.
MAT 18:25 Ma va valɨkaiwae i vamodo, ghagiyama iŋa na amalaghɨniye, levo na le ŋgaŋga na lenji bigibigiko wolaghɨye, thɨ vavakuneŋaŋgi na thɨ tabo na rakakaiwobwaga, i mbana maniko na i vamodo gheghagakowe.”
MAT 18:26 “Rakakaiwoma i ronja e gheghe vuvuye e ghamwae na i naŋgo vurɨgheghewe iŋa, ‘U ghataŋaghathɨ na wo u roroghagha, tene ya vamodonjoghavao.’
MAT 18:27 Ghagiyama i gharevɨrɨ kaiwae amba i rakayathu gheghagama na i dagewe ma tene i vamodova.”
MAT 18:28 “Ko mbaŋa rakakaiwoko iyako i raŋgi, i vaidiya mbe le valɨrakakaiwo reghava. Va i ghaga weya amalaghɨniye, iya me raŋgima, ko mava i laghɨye ŋgoreiya Kina ghɨviyeŋge. I yalawe e numwe na iŋa, ‘U vamodo manina va u ghagana weŋgo!’”
MAT 18:29 “Le valɨrakakaiwoma i ronja e gheghe vuvuye e ghamwae na i naŋgo vurɨgheghewe iŋa, ‘U ghataŋaghathɨ na wo u roroghagha, tene ya vamodonjoghavao.’”
MAT 18:30 “Ko iyemaeŋge va i botewo na iŋa na thɨ vaŋguruwo e thiyo gheghada i vamodo ghaghagako.
MAT 18:31 Rakakaiwoma vavanava thɨ thuweya ghanjiuko le vakatha weya gheuko na nuwanji i tharɨ laghɨye kaiwae. Thɨ wa weya giyama na vethɨ utugiya bigibigiko wolaghɨyewe.”
MAT 18:32 “Amba ghanjigiyama i kula ruwo rakaiwoma na iŋa, ‘Ghen rakakaiwo raithara ghen. Ghanɨghagama wolaghɨye e ghino kaero ya nuwoyathu ŋgoreiya me len naŋgo ma e ghino.
MAT 18:33 Mbala gharen me nja weya ghanuna ŋgoreiya ghino, ghareŋgu me njaweŋge.’
MAT 18:34 Ghagiyama ghare i gaithɨ laghɨye, i vaŋgugiya na ve yaku e thiyo gheghada i vamodavao gheghagako.”
MAT 18:35 Jisas iŋa, “Bwebwe e buruburu ne i vakatha ŋgoreiyako weŋga, taulaghɨna ghemi, thoŋgo ma hu numoyathuŋgiya ghamunena lenji tharɨ e gharemina.”
MAT 19:1 Mbaŋa Jisas i utuvao utuutuke thiyake, i iteta Galili le valɨvaŋga na i wa Judiya ele valɨvaŋga, e Walaghɨta Jorɨdan valɨvaŋga i vorovoro.
MAT 19:2 Wabwi laghɨye thɨ rakambele na i thawariŋgiya ghambweghambwera e wabwiko iyako tɨne.
MAT 19:3 Parisi vavana thɨ menawe na thɨ munjeva thɨ mando, thɨ vaito thɨŋa, “Thare la mbaro i vatomwe na valɨkaiwae lolo regha i yawo weiye levo na rɨghe mbe amalaghɨniye i ghareghare?”
MAT 19:4 I gonjogha weŋgi iŋa, “Mbe hu vaona Buk Boboma iya iŋake, ‘Va i rikowe Ravakavakatha i vakathaŋgiya ghɨmoru na wevo.’
MAT 19:5 Tembe iŋava, ‘Iyake kaiwae ghɨmoru i iteteŋgiya ramae na tɨnae, i tubwe weiye levo, na thenjighewoko ŋgoranjiya ririwo regha.’
MAT 19:6 Ma methɨ tabona gharɨgharɨ thenjighewo, nandere. Kaero thɨ tabona ririwo regha. Iya kaiwae budakaiya Loi vama i tubwe, thava te lolo reghava i rakayathu.”
MAT 19:7 Parisi mbowo thɨ vaitova, thɨŋa, “Ghen mo utuna ŋgorana, buda kaiwae eŋge Mosese va i woraweya mbaro, thoŋgo ghɨmoru nuwaiya i botewo levo, wo i vakathakaiya botewo ghapeipa na i ligiya weya levo, amba muyai i variyeyathu.”
MAT 19:8 Jisas i gonjogha weŋgi, iŋa “Mosese va i vatomweya yawo kaiwae gharemi i vurɨgheghe. Ko va i rikowe ma va ŋgoreiye.
MAT 19:9 Ya dage e ghemi, thoŋgo lolo regha i yawo weiye levo, othembe wevoko ma i yathima, na kaero i vaŋguva wevo togha, amalaghɨniye i yathima.”
MAT 19:10 Gharaghambu thɨ dagewe, thɨŋa, “Thoŋgo ghe ghambaro ŋgoreiyako, i thovuye moli thava ra ghe.”
MAT 19:11 Jisas i dage weŋgi, “Lemi renuwaŋana iyena ma gharɨgharɨke taulaghɨ kaiwanji, ko mbe iyaeŋge thavala Loi kaero i giya weŋgi.
MAT 19:12 Gharɨgharɨ vavana ma valɨkaiwae thɨ ghe kaiwae vambe thɨ virɨghambɨ. Vavana ma thɨ ghe kaiwae gharɨgharɨ thɨ vakathaŋgi na ma valɨkaiwanji. Vavana ma thɨ ghe kaiwae tembe ghanjimberegha thɨ dagetenɨŋgi Loi le ghamba mbaro kaiwae. Thela thoŋgo valɨkaiwae i wo renuwaŋake iyake, amba i wo.”
MAT 19:13 Gharɨgharɨ vavana thɨ bigimenaŋgiya gamagai weya Jisas, na i bigirawe nɨmanɨmae weŋgi na i naŋgo kaiwanji, ko iyemaeŋge gharaghambu thɨ ŋaelɨmbiya weŋgiya gharɨgharɨko.
MAT 19:14 Jisas iŋa, “Hu vatomweŋgiya gamagai na thɨ rakamena weŋgo, thava hu dagetenɨŋgi, kaiwae Loi le ghamba mbaro ina weŋgiya gharɨgharɨ ŋgoranjiya thiyena.”
MAT 19:15 I bigirawe nɨmanɨmae e riwanji na i naŋgo weya Ramae ghare weŋgi amba i iteta ghembako iyako.
MAT 19:16 Mbaŋa regha amala regha i mena weya Jisas na i vaito, iŋa, “Ravavaghare, thambo vakatha thovuye ne ya vakatha na ya vaidiya yawalɨ memeghabananiye?”
MAT 19:17 Jisas i dagewe, iŋa, “Buda kaiwae u vaitoŋgo thovuye kaiwae? Mbe lolo reghaeŋge vara iye i thovuye. Thoŋgo nuwaniya u vaidiya yawalɨ memeghabananiye, u ghambuŋgiya Loi le mbaro.”
MAT 19:18 Amalama i vaito, iŋa, “The mbaroŋgi?” Jisas i gonjoghawe, iŋa, “Tha u gabo, tha u yathima, tha u kaivɨ, tha u wonjowe bwagabwaga,
MAT 19:19 u yavwatata wanaŋgiya rama na tɨna, na u gharethovu weya ghanu ŋgoreiya u gharethovu e ghen.”
MAT 19:20 Amalama i dagewe, “Mbaroŋgike wolaghɨye thiyake kaero ya ghambuvaoŋgi. Budakai mbowo i kwarava e ghino?”
MAT 19:21 Jisas i dagewe, iŋa, “Thoŋgo nuwaniya u rumwaru moli, u wa vo vakuneŋaŋgiya len bigibigina, u giya manina weŋgiya mbinyembinyeŋgu; amba ne u vwenyevwenye e buruburu, na u mena u ghambuŋgo.”
MAT 19:22 Mbaŋa i loŋweya utuko iyako, i wa weiye le nuwatharɨ laghɨye, kaiwae le gogomwau i laghɨye moli.
MAT 19:23 Jisas i dage weŋgiya gharaghambu, iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, ravwenyevwenye le ru ne i vuyowo Loi ele ghamba mbaro tɨne.
MAT 19:24 Mbowo ya dageva e ghemi, i vuyowo moli weya kamel na i komughathara e nyilɨ yathiye, ko i vuyowo laghɨye moli weya ravwenyevwenye le ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
MAT 19:25 Mbaŋa gharaghambuko thɨ loŋweya iyake, gharenji i yo laghɨye moli na thɨ vaito, thɨŋa, “Thela eŋge ne i vaidiya vamoru?”
MAT 19:26 Jisas i vonjimbughathɨŋgi na iŋa, “Iyake, gharɨgharɨ ma valɨkaiwanji, ko Loi iye valɨkaiwae bigibigike wolaghɨye.”
MAT 19:27 Pita i dagewe iŋa, “Wo u thuwe, wo iteteŋgiya bigibigike wolaghɨye na wo ghambuŋge. Budakai ne ina gheko kaiwame?”
MAT 19:28 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi ne e yambane togha, mbaŋa Lolo Nariye ne i yaku ele ghamba yaku vwenyevwenye ghemi woraghambu themiyaworo na themighewona, ne hu yaku e ghamba yaku theyaworo na theghewo na hu mbaroŋgiya uu theyaworo na theghewo Isirel e tɨne.
MAT 19:29 Na thela i iteta le ŋgolo, oghaghae, oloulouye, ramae, tɨnae, le ŋgaŋga, na le thelau idaŋgu kaiwae, ne i vaidiya bigibigiko thiyako laghɨye moli na e vwataeva, na i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
MAT 19:30 Ko thavala noroke thɨ laghɨye na thɨ viva ne thɨ muyai na thavala noroke thɨ nasiye na thɨ muyai ne thɨ viva.”
MAT 20:1 Loi le ghamba mbaro ŋgoreiyake. Amala regha, vambe mbaŋambaŋa ma i raŋgi na i tamweŋgiya gharɨgharɨ, i naŋgoŋgi na thɨ kaiwo ele waenɨko ghanjiuma.
MAT 20:2 Amalama iŋa ne i vamodaŋgi ŋgoreiya mbaŋa regha modae, silva gethɨra. Gharɨgharɨma lenji renuwaŋa ŋgoreiye amba i variyeŋgi waenɨma e ghauma tɨne.
MAT 20:3 Mbaŋa ghalughawoghawo ŋgoreiya naen klok amalama mbowo i raŋgiva, i wa e ghamba maket. I vaidiŋgiya gharɨgharɨ vavana thiya yaku bwaga ma e ghanjikaiwo,
MAT 20:4 i dage weŋgi, iŋa, “Ghemi ŋgoreiye, vou kaiwo elo waenɨko ghanjiuma. Ne ya vamodo wagiyaweŋga ŋgoreiya renuwaŋa iŋa na mane ya vakatha vatharɨ weŋga.”
MAT 20:5 Kaero thɨ wa. Ghararaghɨye mboro na tɨri klok i wa na tembe ve vakatha va ŋgoreiye.
MAT 20:6 Mbala vama i wo paeb klok, amalama mbowo i wava e ghamba maketɨma na ve vaidiŋgiya gharɨgharɨ vavana thɨ ndendeghathɨ. I vaitoŋgi iŋa, “Buda kaiwae huya ndeghathɨ ghena? Mbaŋake laghɨye mohuya ndebwagabwaga moli.”
MAT 20:7 Thɨ gonjoghawe, thɨŋa, “Kaiwae ma lolo regha me giya kaiwo weime.” I dage weŋgi, “Hu wa na vou kaiwo elo waenɨko ghanjiuma.”
MAT 20:8 Vama yeghɨyeghɨye moli amba umama tanuwagae i dage weya rakakaiwoko ghanjiranjimbunjimbu iŋa, “U kula weŋgiya rakakaiwoko na u giya modanji. U giyakai weŋgiya ma kula reghambama na vo giyavun weŋgiya ma kulakaiŋgima.”
MAT 20:9 Thiye methɨ kaiwo reghambama, ŋgoreiya paeb klok ele valɨvaŋga, thɨ mena na i giya modanji ŋgoreiya mbaŋa regha modae, silva gethɨra iya.
MAT 20:10 Mbaŋa thiyema methɨ kaiwokaima thɨ mena, thɨ munjeva ne modanji i divoro, ko iyemaeŋge thɨ mban tembe ŋgoreiyeva mbaŋa regha modae, silva gethɨra iya lolo regha.
MAT 20:11 Mbaŋa thɨ mbana modanji, thɨ liya umama tanuwagae ghautu,
MAT 20:12 thɨŋa, “Gharɨgharɨke iya mo vaŋguŋgike muyai, methɨ kaiwo mbaŋa ubotu moli na mo giya modanji mboromboro weimaŋgi, ko iyemaeŋge ghime mo vaidiya vuyowo laghɨye, mo vakatha mbaŋa regha ghakaiwo na wo ghataŋaghathɨgha varae le vurɨgheghe weime.”
MAT 20:13 Ko umama tanuwagae i dage weya ghanjiu regha iŋa, “Wou, ma ma vakatha vatharɨ e ghen. Mo warariŋa u kaiwo mbaŋa regha na modan silva gethɨra.
MAT 20:14 U mbana modana na u wa. Nuwaŋguiya ya giya loloke iya ma vaŋgureghambake modae mboromboro weiye ma giyana e ghen.
MAT 20:15 Ko ma valɨkaiwaŋgu wombereghake ya vakatha lo manike ŋgoreiya lo renuwaŋake? Ma valɨkaiwae u yamwanja kaiwae ghino ya mwaewo weŋgiya gharɨgharɨ.”
MAT 20:16 Iya kaiwae Jisas i govun, iŋa, “Thavala noroke thɨ viva ne thɨ rereghamba na thavala noroke thɨ rereghamba ne thɨ viva.”
MAT 20:17 Jisas i loŋgaloŋga Jerusalem kaiwae, i vaŋguŋgiya gharaghambu na mbe thiye eŋge na i layo utuutu weŋgi iŋa,
MAT 20:18 “Kaero ra loŋgaloŋga Jerusalem kaiwae, na gheko ne thɨ vaŋgugiya Lolo Nariye weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare. Ne thɨ vakatha ghambaro na i mare,
MAT 20:19 na thɨ vaŋgugiya weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye na thɨ utuvatharɨ kaiwae, thɨ yabɨbɨ na thɨ ŋge e kros vwatae. Ko mbaŋa ne theghetoniye e tɨne kaero i thuweiru na ma e yawayawaliyeva.”
MAT 20:20 Amba Sebedi le ŋgaŋgama thenjighewoma tɨnanji i mena weya Jisas weiyaŋgi, i ronja e gheghe vuvuye e ghamwae na i naŋgowe.
MAT 20:21 Jisas i dagewe, iŋa, “Nuwaniya budakai?” Iŋa, “Nuwaŋguiya u dagerawe e ghino, mbaŋa ne inan e len ghamba mbaro tɨne, lo ŋgaŋgake thenjighewoke thiyake; regha ne i yaku e unena na regha e moina.”
MAT 20:22 Jisas i dage weŋgi, iŋa, “Ma hu ghareghare, hu naŋgo weya budakai. Valɨkaiwami ne hu mun e vɨrɨke ghakom iya ghino ne ya munɨkewe?” Thɨ gonjoghawe, thɨŋa, “Ŋgoreiye, valɨkaiwame eŋge.”
MAT 20:23 I dage weŋgi, iŋa, “Emunjoru, tene hu mun e wokomuke, ko ma valɨkaiwaŋgu yaŋa thela i yaku e uneŋguke na thela e moiŋguke. Ghamba yakuke thiyake Bwebwe va i vivatharawe, thavala i tuthiŋgi kaiwanji.”
MAT 20:24 Mbaŋa gharaghambuma theyaworoma thɨ loŋweya iyake gharenji i gaithɨwanaŋgiya ghewoko na ghaghae.
MAT 20:25 Jisas i kula vathaŋgi, mbema taulaghɨko vara na iŋa, “Kaero hu ghareghare, thiye ma Jiu lenji rambarombaro thɨ mbaroŋaŋgi na lenji randeviva lenji vurɨgheghe i varinjoŋaŋgi.
MAT 20:26 Ko ghemi, thava ŋgoramiya iyako. Thela thoŋgo nuwaiya iye lolo laghɨye e tɨnemina, iye wo i tabo na lemi rakakaiwo.
MAT 20:27 Thela thoŋgo nuwaiya i ndeviva weŋga wo i tabo na lemi rakakaiwobwaga,
MAT 20:28 ŋgoreiya Lolo Nariye, mava i mena na mbala thɨ kaiwo kaiwae, ko i mena na i kaiwo gharɨgharɨ kaiwanji na i vatomwe yawaliye i vamodonjoghaŋgi e lenji tharɨ tɨne.”
MAT 20:29 Mbaŋa Jisas na gharaghambu thɨ iteta Jeriko, wabwi laghɨye thɨ rakareghamba weŋgi.
MAT 20:30 E mbaŋako iyako, gharɨgharɨ thenjighewo, maranji i kwaghe, thɨ yaku e kamwathɨko ghadidiye. Mbaŋa thɨ loŋweya Jisas i mena na ma i vaiteteŋgi, thɨ kula thɨŋa, “Amalana, Deivid Rumbuye, gharen i nja weime.”
MAT 20:31 Wabwima thɨ ŋaevwaŋaŋgi na thɨ dage weŋgi thɨ rokubaro. Ko iyemaeŋge thɨ kula na ghalɨŋanji ma laghɨye eŋge, “Amalana, Deivid Rumbuye, gharen i nja weime.”
MAT 20:32 Jisas i ndeghathɨ na i kula weŋgi iŋa, “Nuwamiya ya vakatha budakai kaiwami?”
MAT 20:33 Thɨ gonjoghawe, thɨŋa, “Amalana, nuwameiya u vakatha maramarameke thɨ thovuye na kaero wo thuweva.”
MAT 20:34 Jisas ghare i nja weŋgi na i vɨghathɨgha maramaranji. E mbaŋako iyako kaero thɨ thuweva na thɨ ghambu.
MAT 21:1 Jisas na gharaghambu vama thɨ vurɨthaiya Jerusalem, thɨ mena Betepage, Olivɨ ghanji Ou ghembaniye regha; amba i variyeŋgiya gharaghambu thenjighewo e ghamwanji,
MAT 21:2 iŋa, “Hu wa na vou ru e ghembana e ghamwamina. Ne hu thuweya doŋɨki regha thɨ ŋgarɨghathɨ weiye nariye. Hu raka ghathiyona na hu vaŋguma weiye nariyena.
MAT 21:3 Thoŋgo lolo regha i vaitoŋga, hu dagewe huŋa, ‘Giya nuwaiya,’ na tene i variyeŋgi e mbaŋako iyako.”
MAT 21:4 Iyake va i yomara na i vaemunjoruŋa Loi ghalɨŋae gharautu ghalɨŋae iya iŋake:
MAT 21:5 Hu giya Saiyon gharɨgharɨniye yanawanji: Wo hu thuwe, lemi kiŋ maiya i ghaona weŋga. Iye ghathanavu i ghenenja, i tha e doŋɨki, i tha doŋɨki nariye e vwatae.
MAT 21:6 Gharaghambuma thɨ wa na vethɨ vakatha ŋgoreiya me dagema weŋgi.
MAT 21:7 Thɨ vaŋgumenaŋgiya doŋɨkima na nariye, thɨ bigiraweya ghanjikwama ghayaboyabo nariye e vwatae na Jisas i tha.
MAT 21:8 Wabwi laghɨye thɨ tateŋgiya ghanjikwama e kamwathɨko mara na vavana thɨ tenɨŋgiya umbwaumbwa ndamwandamwae na thɨ bigirawe.
MAT 21:9 Gharɨgharɨko iyava thɨ rakavivako na thiyeko iyava thɨ rakareghambako thɨ kula, thɨŋa: Hosana! Ra taraweŋa Deivid Rumbuye! Loi gharewe iya i mena Giya e idae! Hosana! Ra taraweŋa Loi, iye i mevoro moli!
MAT 21:10 Mbaŋa Jisas i ru Jerusalem, gharɨgharɨko wolaghɨye gharenji i tagathɨn na thɨ vaito, thɨŋa, “Thelako?”
MAT 21:11 Wabwima thɨ gonjogha weŋgi, thɨŋa, “Loi ghalɨŋae gharautu, Jisas, i mena Nasaret, Galili ghembaniye regha.”
MAT 21:12 Jisas i ru e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne na i vagege raŋgiyaŋgiya rakunekune, i mwanavevewoŋgiya yao gharaten lenji tebol na tembe ŋgoreiyeva thiye va thɨ vakuneŋaŋgiya bunebune, lenji ghamba yaku.
MAT 21:13 I dage weŋgi iŋa, “Thɨ rori Buk Boboma e tɨne Loi iŋa, ‘Lo ŋgoloke ne thɨ una idae ŋgolo ghamba naŋgo,’ ko iyemaeŋge ghemi hu vakatha ŋgoreiya rakaivɨ lenji ghamba kubaro.”
MAT 21:14 Gharɨgharɨ maramaranji i kwaghe na vavana gheghenji thiya tharɨ thɨ rakamenawe e Ŋgolo Bobomako tɨne na i thawariŋgi.
MAT 21:15 Ko mbaŋa ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ thuwe vakathako thovuye i vakathaŋgi na gamagai thɨ kulakula e Ŋgolo Bobomako tɨne, thɨŋa, “Hosana! Ra taraweŋa Deivid Rumbuye,” gharenji i gaithɨwana Jisas.
MAT 21:16 Thɨ dagewe, thɨŋa, “Thare u loŋwe, ŋgoroŋga gamagaiko thɨŋa?” Jisas i gonjogha weŋgi, iŋa, “Ŋgoreiye. Mbe hu ndevaona mun bukuke iya iŋake, ‘O Loi, u vavaghareŋgiya gamagai na mbala gamagai nanasiye thɨ taraweŋaŋge.’”
MAT 21:17 Jisas i iteteŋgi na i raŋgi Jerusalem e tɨne, i wa Betani ve ghenawe.
MAT 21:18 Mbaŋambaŋa moli Jisas i njogha Jerusalem. E kamwathɨ mborowa bada i gharɨ.
MAT 21:19 I thuweya umbwa regha e kamwathɨko ghadidiye, idae fig, i ru na i yanyi, ko iyemaeŋge ma e uneune mbe ndamwandamwae eŋge. I dage weya umbwama iŋa, “Ma tene mbaŋa reghava u rau!” E mbaŋako iyako umbwama i mareyawowo.
MAT 21:20 Mbaŋa gharaghambu thɨ thuwe gharenji i yo. Thɨ vaito, thɨŋa, “Me ŋgoroŋga na umbwako le mare i maya?”
MAT 21:21 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, thoŋgo hu loŋweghathɨ na ma hu numoghegheiwo, valɨkaiwamiya hu vakatha ŋgoreiya ma vakatha weya umbwako. Ma mbe iyako eŋge, valɨkaiwamiya ne hu dage weya ou, ‘U wa na vo dobu e njighɨko tɨne,’ ne i vakatha ŋgoreiye.
MAT 21:22 Thoŋgo hu loŋweghathɨ, the bigiya ne hu naŋgo weya Loi ne hu vaidi.”
MAT 21:23 Mbaŋa Jisas i ru e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne na i vavaghare, ravowovowo laghɨlaghɨye na randevivaŋgi thɨ menawe na thɨ vaito, thɨŋa, “U vata thela ele mbaro vwatae na u vakathaŋgiya bigibigike thiyake? Thela i giya vurɨgheghe e ghen?”
MAT 21:24 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghino tembe ŋgoreiyeva, wo ya vaitoŋga vaito regha na thoŋgo hu wogiya ghathombe e ghino, ghino tembe ŋgoreiyeva ne ya utuŋa e ghemi ya vata thela ele mbaro vwatae na ya vakathaŋgiya bigibigike thiyake.
MAT 21:25 Jon le rɨghe na i bapɨtaiso, i mena weya Loi o i mena weŋgiya gharɨgharɨ?” Mbe thiye eŋge thɨ veutu weŋgi, thɨŋa, “Thoŋgo raŋa, ‘I mena weya Loi’ ne iŋa, ‘Buda kaiwae na mava hu loŋweghathɨgha Jon?’
MAT 21:26 Ko thoŋgo raŋa, ‘I mena weŋgiya gharɨgharɨ,’ ra mararuŋgiya gharɨgharɨ, kaiwae thɨ ghareghare Jon iye Loi ghalɨŋae gharautu.”
MAT 21:27 Iya kaiwae thɨ gonjogha weya Jisas, thɨŋa, “Ma wo ghareghare.” I dage weŋgi, iŋa, “Ghino tembe ŋgoreiyeva, mane ya utuŋa e ghemi, ya vata thela e vwatae na ya vakathaŋgiya bigibigike thiyake.”
MAT 21:28 Jisas i gotubwe iŋa, “Ŋgoroŋga lemi renuwaŋa? Amala regha le ŋgaŋga thenjighewo. I wa weya virɨviva na ve dagewe, iŋa ‘Naruŋgu, noroke u wa na vo kaiwo e uma.’
MAT 21:29 I gonjogha weya ramae iŋa, ‘Ya botewo,’ ko va muyai i vɨva le renuwaŋa na i wa.
MAT 21:30 Amalama i wa weya nariyema regha na ve dagewe tembe ŋgoreiyeva me dage weya virɨvivama. Nariyema iŋa, ‘Ŋgoreiye Bwebwe, tene ya wa,’ ko iyemaeŋge ma va i wa.
MAT 21:31 Thenjighewoko, thela i vakatha ŋgoreiya ramanji le renuwaŋa?” Thɨŋa, “Iya virɨvivama.” Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, takis gharamban na wanakau thɨ mbana riwanji modae, thiye hu rerenuwaŋa kaero thɨ vurɨmban Loi le ghamba mbaro e ghakamwathɨ. Valɨkaiwanjiya ne thɨ ru ko iyemaeŋge ghemi mane hu ru.
MAT 21:32 Kaiwae Jon Rabapɨtaiso va i mena weŋga, i vaghareŋga thanavu thovuye ghakamwathɨ na ma hu loŋweghathɨ, ko takis gharamban na wanakau thɨ mbana riwanji modae, thiye eŋge thɨ loŋweghathɨ. Othembe va hu thuweŋgi thɨ vakatha ŋgoreiyako, ko mava hu vɨva ghamithanavu na hu loŋweghathɨgha Jon le utuko.”
MAT 21:33 Jisas iŋa, “Mbowo ya utuŋava goghaimba regha na hu loŋwe: Lolo regha va i kabu waen ghauma, i gana vaghɨliya, i vakatha doda waen ghamba i imbɨimbɨ, na i vatada ŋgolo regha, umako gharanjimbunjimbu lenji ghamba yaku. I vakatha ŋgoreiyako, amba i vatomwe weŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ vakaiwoŋa amalaghɨniye kaiwae. Na amalaghɨniye i wa e valɨvaŋga regha.
MAT 21:34 “Mbaŋa kaero ghambaŋa thɨ vu, umama tanuwagae i variyeŋgiya le rakakaiwo weŋgiya umama gharanjimbunjimbu na vethɨ mbana uneune amalaghɨniye kaiwae.
MAT 21:35 Umama gharanjimbunjimbu thiya laweŋgiya rakakaiwoma, thɨ ŋgeŋgeŋa regha, thɨ tagavamara regha na thɨ biriya regha e varɨ.
MAT 21:36 Amalama mbowo i variyeŋgiva le rakakaiwo vavana, seiwo i kivwala me vivama. Thɨ vakatha weŋgi tembe ŋgoreiyeva methɨ vivama.
MAT 21:37 Muyai moli i variya nariye weŋgi na iŋa, ‘Ne thɨ yavwatatawana naruŋguke.’
MAT 21:38 Ko mbaŋa ranjimbunjimbuma thɨ thuweya nariyeko, thɨŋa, ‘Umake tanuwagae nariya iyako. Amalaghɨniye ne i rombaroŋa umake ramae e ghereiye. Hu mena ra tagavamare na mbalama ra mbaroŋava iya le umake.’
MAT 21:39 Thɨ yalawe, thɨ wokiyathuraŋgiya e gana ghereiye na thɨ tagavamare.”
MAT 21:40 Jisas i vaitoŋgi iŋa, “Mbaŋa ne umama tanuwagae i njoghama, ne i vakatha budakai weŋgiya umako gharanjimbunjimbu?”
MAT 21:41 Jiu lenji randevivaŋgima thɨŋa, “Ne i gaboŋgiya gharɨgharɨko raraitharɨ na i vatomweya le umako weŋgiya gharɨgharɨ totogha thɨ njimbukiki, mbala i mweghe na thɨ vu, thɨ vakatha wagiyawe uneuneko amalaghɨniye kaiwae na vethɨ giyawe.”
MAT 21:42 Jisas i dage weŋgi, iŋa, “Mbe hu ndevaona mun ŋgoroŋga Buk Boboma iŋa? Varɨke iya ŋgoloke gharavatavatad va thɨ botewo na i tabo mbaghɨmbaghɨ. Iyake Giya le vakatha, na ghathuwathuwa i thovuye na i wo nuwanda.”
MAT 21:43 Jisas mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Ya dage e ghemi, Loi ne i wo le ghamba mbarona ghathovuye weŋga na i wogiya weŋgiya the vanautuma gharɨgharɨniye iya ne e yawalinjiko uneune i woraŋgiya i thovuyeŋa Loi le ghamba mbaro.
MAT 21:44 Thela ne i dobu e varɨke iyake vwatae ne i tagamunumunuwo, na thoŋgo varɨke iyake i dobu lolo regha e vwatae ne i tagavwathavwatha.”
MAT 21:45 Mbaŋa ravowovowo laghɨlaghɨye na Parisi thɨ loŋweya Jisas le goghaimbaŋgiko, thɨ ghareghare i utuutu thiye kaiwanji.
MAT 21:46 Thɨ mando na thɨ munjeva thɨ yalawe ko iyemaeŋge thɨ mararuŋgiya wabwiko kaiwae thɨŋa iye Loi ghalɨŋae gharautu.
MAT 22:1 Jisas mbowo i goghaimbava weŋgiya gharɨgharɨma methɨ vaitoma iŋa,
MAT 22:2 “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya kiŋ regha, i vakatha thaga nariye le ghe kaiwae.
MAT 22:3 I variyeŋgiya le rakakaiwo, thɨ wa na vethɨ butu weŋgiya thavala ghanjikula ina e gheko ghathaga rɨghe, ko iyemaeŋge thɨ botewo na thɨ rakamena.”
MAT 22:4 “Mbowo i variyeŋgiva le rakakaiwo vavana iŋa, ‘Vou dage weŋgiya thavala mendava ya mwanavathaŋgi, vouŋa ghanɨŋga kaero i vivathavao, burumwaka va thɨ vivatharawe thagake kaiwae kaero thɨ gaboŋgi na bigibigike wolaghɨye kaero thɨko. Ma hu mena eŋge e thagake rɨghe.’”
MAT 22:5 “Ko thiye ma va thɨ goru weya renuwaŋako iyako na thɨ wa ŋgoreiya lenji renuwaŋa. Regha i wa ele uma tɨne, regha i wa ele sitowa
MAT 22:6 na vavana thɨ yalaweŋgiya rakakaiwoŋgima, thɨ gaboŋgi, na thɨ tagavamareŋgi.
MAT 22:7 Kiŋɨma i gaithɨ laghɨye moli, i variyeŋgiya le ragagaithɨ, thɨ gaboŋgiya gharɨgharɨko iyava thɨ gaboŋgiya le rakakaiwoma na thɨ woŋambu ghambanjiko.”
MAT 22:8 “Amba i dage weŋgiya le rakakaiwo, iŋa, ‘Ghe ghathaga kaero ya vivathavao, ko thavala mendava ya kula weŋgi ma thɨ goru weya lo kulake.
MAT 22:9 Hu wa e kamwathɨ ghavwaghavwala na thavala hu vaidiŋgi, hu dage weŋgi na thɨ mena e thagake rɨghe.’
MAT 22:10 Rakakaiwoma thɨ wa e kamwathɨŋgiko na gharɨgharɨko wolaghɨye iya thɨ vaidiŋgiko, thovuthovuye o raraitharɨ, thɨ vaŋguŋgi, gheko ghathaga ghaŋgolo i riyevanjara.”
MAT 22:11 “Ko mbaŋa kiŋɨma i ru thagako e ghaŋgolo tɨne na i thuweŋgiya gharɨgharɨko, i njimbuvaidiya amala regha ma va i njimbo ghe ghakwama.
MAT 22:12 I vaito iŋa, ‘Wou, ŋgoroŋga mo mena u ruke na ma mo njimbo ghe ghakwama?’ Amalama ma e ghalɨghalɨŋae.
MAT 22:13 Amba kiŋɨma i dage weŋgiya le rakakaiwoma iŋa, ‘Hu ŋgara nɨmanɨmae na gheghe na hu wokiyathuraŋgiya eto e momouwoko tɨne ve randarandawe na i rɨghɨmbiya ŋiŋiye.’”
MAT 22:14 Jisas i govun iŋa, “Loi i kula weŋgiya gharɨgharɨ lemoyo, ko mbe thegheviye eŋge i tuthiŋgi.”
MAT 22:15 Amba Parisi thɨ iteta Jisas na thɨ raka vethɨ rerenuwaŋa ŋgoroŋga ne thɨŋa na thɨ vakatha ghawonjowe ele utuutuko.
MAT 22:16 Parisi thɨ variyeŋgiya ghanjiraghambu vavanawe Jisas weinjiyaŋgiya gharɨgharɨ vavana thiye thɨ ghambugha Herod le wabwi gharɨgharɨniye. Thɨŋa, “Ravavaghare, wo ghareghare u utuŋa emunjoru na len vavaghare Loi le renuwaŋa gharɨgharɨ kaiwanji i rumwaru. Ma u goru weya ŋgoroŋga gharɨgharɨ lenji renuwaŋa kaiwae ma u goru weya ŋgoroŋga lolo le thimba o le laghɨlaghɨye.
MAT 22:17 Ŋgoroŋga ghen len renuwaŋa, wo u utugiyama weime. Mbaro i dage ŋgoreiye na wo vamodo takisi weya Sisa o nandere?”
MAT 22:18 Jisas kaero i ghareghareya lenji renuwaŋako raraitharɨ iya kaiwae i dage weŋgi iŋa, “Taukwana ghemi! Buda kaiwae hu munjeva hu mando na hu wonjoweŋgo.
MAT 22:19 Wo hu wovatomwe weŋgo manike iya hu vavamodo takisikowe.” Thɨ wo gethɨra na thɨ mena thɨ wogiyawe,
MAT 22:20 amba i vaitoŋgi iŋa, “Thela ŋgaliŋgaliya na idae iya e manike?”
MAT 22:21 Thɨŋa, “Sisa.” Jisas i dage weŋgi iŋa, “Sisa le bigibigi hu giyawa Sisa na Loi le bigibigi hu giyawa Loi.”
MAT 22:22 Mbaŋa thɨ loŋweya iyake, gharenji i yo, thɨ itete na thɨ rakawa.
MAT 22:23 Mbaŋako iyako e tɨne Sadusi, thiye ma thɨ loŋweghathɨgha ramaremare tene thɨ thuweiruva, thɨ mena weya Jisas na thɨ vaito
MAT 22:24 thɨŋa, “Ravavaghare, Mosese iŋa thoŋgo amala regha i ghe, ma ele ŋgaŋga na i mare, ghaghae ma i rovaŋguva ghɨmbwiyeko. Thoŋgo i ghambɨ weiye, gamagaiko thiyako ghaghaeko va i mareko le ŋgaŋga.
MAT 22:25 Amala regha weiyaŋgiya oghaghae, thenjighepirɨ vara, tɨnanji na ramanji regha. Laghɨyeninji va i ghe na i mare, ma ele ŋgaŋga na ghembwiyeko ghaghae kaero i rovaŋguva.
MAT 22:26 Ghaghae theghewoniye te vambe ŋgoreiyeva, theghetoninji ŋgoreiye gheghada thenjighepirɨko thɨ vaidi ŋgoreiye.
MAT 22:27 Muyai moli elaghɨniye i mare.
MAT 22:28 Ne mbaŋa ramaremare thɨ thuweiru na e yawayawalinjiva, thela ne i ghe weiye, kaiwae mbe thenjighepirɨko vara va thɨ vaŋgu?”
MAT 22:29 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Kaero hu vurɨthavwiya kamwathɨ, kaiwae ma hu ghareghareya Buk Boboma le woraŋgiya ŋgoroŋga gharumwaru na budakaiya Loi valɨkaiwae i vakatha.
MAT 22:30 Kaiwae mbaŋa ne ramaremare thɨ thuweiru na tembe e yawayawalinjiva vama tembene thɨ gheva, thiye ne ŋgoranjiya nyao thovuthovuye e buruburu.
MAT 22:31 Ramaremare lenji thuweiru na e yawayawalinji utuniye, ma hu vaona ŋgoroŋga Loi va i utuŋa weŋga? Iŋa,
MAT 22:32 ‘Ghino Eibraham, Aisake na Jeikob lenji Loi.’ Loi va iŋa ŋgoreiyako mbala ra ghareghare gharɨgharɨke thiyake kaerova thɨ mare ko iyemaeŋge mbe e yawayawalinjiva. Loi, iye ma ramaremare lenji Loi ŋgoreiye, nandere, mbe thiye eŋge e yawayawalinji lenji Loi.”
MAT 22:33 Mbaŋa wabwiko thɨ loŋweya iyake, gharenji i yo le vavaghareko kaiwae.
MAT 22:34 Ko mbaŋa Parisi thɨ loŋweya Jisas i thombe Sadusi lenji vaito na i vakatha ma e ghalɨghalɨŋanji, thɨ mena thɨ wabwi na regha.
MAT 22:35 Ghanjiu regha, mbaro gharavavaghare i munjeva i mando Jisas e vaito regha,
MAT 22:36 iŋa, “Ravavaghare, the mbaro i laghɨye vara moli Mosese le mbaro e tɨne?”
MAT 22:37 Jisas i gonjoghawe iŋa, “‘U gharethovu weya Giya len Loi e gharena laghɨye, e unena laghɨye na e len renuwaŋana laghɨye.’
MAT 22:38 Iyake mbaro laghɨye na iviva moli.
MAT 22:39 Mbaro theghewoniye mbe laghɨyeva ŋgora iyake, iŋa, ‘U gharethovu weya ghanu ŋgoreiya u gharethovu e ghen.’
MAT 22:40 Mosese le mbaroko wolaghɨye na Loi ghalɨŋae gharautu lenji vavaghareŋgi, thɨ ndeghathɨwe iya mbaroke theghewoke thiyake.”
MAT 22:41 Mbaŋa Parisi thɨ meghɨliŋa Jisas, amba i vaitoŋgi iŋa,
MAT 22:42 “Ŋgoroŋga lemi rerenuwaŋa Mesaiya kaiwae? Iye thela rumbuye?” Thɨŋa, “Iye Deivid rumbuye.”
MAT 22:43 Jisas mbowo i vaitoŋgiva iŋa, “Ŋgoroŋgaeŋge na Nyao Boboma i vakatha Deivid i wovagiyagiyaŋa Mesaiya? Kaiwae Deivid iŋa,
MAT 22:44 ‘Giya Loi i dagewe wo Giya iŋa: U yaku valɨvaŋga e uneŋguke ghaghad ne ya biginjoŋaŋgiya ghanɨthɨghɨya e gheghen raberabe.’
MAT 22:45 “Thoŋgo Deivid i una Mesaiya ‘wo Giya,’ ŋgoroŋgaeŋge na Mesaiya iye Deivid rumbuye?”
MAT 22:46 Ma te lolo reghava valɨkaiwae i thombewe na kaiwae thɨ ghareghare ma valɨkaiwae thɨ kwanɨyaro, ma te mbaŋa reghava lolo regha i giya vaito weya Jisas.
MAT 23:1 Amba Jisas i dage weŋgiya wabwima na gharaghambuma, iŋa,
MAT 23:2 “Mbaro gharavavaghare na Parisi thiye thɨ ghareghare wagiyawe Mosese le mbaro na valɨkaiwanjiya thɨ vamanjamanjalaŋa.
MAT 23:3 Iya kaiwae, hu vandeŋekikiya ghalɨŋanjiko na hu ghambugha lenji utuko wolaghɨye, ko iyemaeŋge thava hu vakatha ŋgoreiya lenji vakathako kaiwae budakaiya thɨ vakatha, ma mboromboro weiye lenji utuko.
MAT 23:4 Lenji mbaro i ghanagha moli ne thɨ giya weŋga na hu bigi, ko iyemaeŋge thiye mane nɨmanji gɨgɨra regha i nja na i thalavuŋga na hu wo vuyowoko iyako.”
MAT 23:5 “Thɨ vakathaŋgiya bigibigike wolaghɨye mbala gharɨgharɨ thɨ thuweŋgi. Nambonambo ŋgamwaiwo, thɨ vakathaŋgi na i laghɨye moli, Buk Boboma rɨgherɨghe vavana inanjiwe. Ŋgamwara thɨ ŋgarɨ e ghamwanji na ŋgamwara e nɨmanji mborowa. Tembe ŋgoreiyeva, ghanjikwama mbothiye ghabithabitha thɨ vakathaŋgi na molamolao.
MAT 23:6 Thaga e tɨne nuwanjiya vethɨ yaku ŋgora gharɨgharɨko laghɨlaghɨye lenji ghamba yaku na e lenji ŋgolo kururu tɨne vethɨ yaku e ghamba yaku thovuye gharɨgharɨ e ghamwanji.
MAT 23:7 Thoŋgo gharɨgharɨ thɨ vaidiŋgi e kamwathɨ, nuwanjiya gharɨgharɨko weiye lenji yavwatata thɨ dage mwaewo weŋgi na thɨŋa ‘Ravavaghare’ weŋgi.”
MAT 23:8 “Thava ghamunena thɨ dage weŋga na thɨŋa, ‘Ravavaghare’ kaiwae ghami Ravavaghare mbe ghambereghaeŋge na taulaghɨna ghemi mbe oghaghami eŋge iya ghamunena.
MAT 23:9 Tha hu una lolo regha e yambaneke na huŋa ramami kaiwae Ramami mbe ghambereghaeŋge ina e buruburu.
MAT 23:10 Thava gharɨgharɨ thɨ dage weŋga na thɨŋa, ‘Randeviva’ kaiwae lemi randeviva ghamberegha, iye Mesaiya.
MAT 23:11 Thela thoŋgo iye i laghɨye e tɨnemina, iye i tabo na lemi rakakaiwo.
MAT 23:12 Thela thoŋgo ghamberegha tembe i wovoreŋa Loi ne i wonjoŋa, na thela i wonjoŋa ghamberegha, Loi ne i wovoreŋa.”
MAT 23:13 “Aleu, mbaro gharavavaghare na Parisi! Taukwana ghemi! Nevole hu thovuyaona, kaiwae hu kiya Loi le ghamba mbaro ghakamwathɨ gharɨgharɨ e ghamwanji na hu botewo hu ru na thavala nuwanjiya thɨ ru hu ndegana lenji kamwathɨ.”
MAT 23:14 “Aleu, mbaro gharavavaghare na Parisi! Taukwana ghemi! Nevole hu thovuyaona! Hu bigiya bigibigike wolaghɨye weŋgiya wambwiwambwi na hu mbaroŋaŋgi. Lemi naŋgo gharɨgharɨ e maranji i molao mbala thɨ vandeŋeŋga. Lemi vakathake thiyake kaiwanji ne hu vaidiya lithɨ laghɨye moli.”
MAT 23:15 “Aleu, mbaro gharavavaghare na Parisi! Taukwana ghemi! Nevole hu thovuyaona! Vou ghɨnagha na hu loŋgatakweya vanautumake wolaghɨye. Hu mando na hu utuvɨva lolo regha nuwae na i kururu weya Loi ŋgoreiya lemi kamwathɨna. Mbaŋa i loŋweghathɨŋga, hu vakatha na i tabona Gehena loloniye moli ŋgoreiye ghemi.”
MAT 23:16 “Aleu, ghemi randeviva raraitharɨ na marami i kwaghe! Nevole hu thovuyaona! Ghemi huŋa, ‘Thoŋgo lolo regha i tholo na i una Ŋgolo Boboma, i thovuye eŋge thoŋgo ma i ghambugha dageraweko iyako; ko thoŋgo lolo regha i tholo na i una golɨko e Ŋgolo Boboma tɨne, ma i thovuyewe thoŋgo ma i ghambugha dageraweko iyako.’
MAT 23:17 Unouna ghemi na marami i kwaghe! Iyaŋganiya bigi laghɨye, gol o Ŋgolo Boboma iya i vakatha golɨko na i boboma?
MAT 23:18 Ghemi tembe huŋava, ‘Thoŋgo lolo regha i tholo na i una varɨko iya ghamba vowoko, i thovuyewe eŋge thoŋgo ma i ghambugha dageraweko iyako; ko thoŋgo lolo regha i tholo na i una wogiyako iya vowoko kaiwae, ma i thovuyewe thoŋgo ma i ghambugha dageraweko iyako!’
MAT 23:19 Ghemi marami i kwaghe! Iyaŋganiya bigi laghɨye wogiya o ghamba vowoko iya i vakatha wogiyako na i boboma.
MAT 23:20 Iya kaiwae, mbaŋa thoŋgo lolo regha i tholo na i una ghamba vowoko, i tholo e ghamba vowoko weiye wogiyako iya vowoko kaiwae.
MAT 23:21 Tembe ŋgoreiyeva, mbaŋa thoŋgo lolo regha i tholo na i una Ŋgolo Boboma, i tholo e Ŋgolo Boboma na Loi, ina i yaku gheko.
MAT 23:22 Na mbaŋa thoŋgo lolo regha i tholo na i una buruburu, i tholo ele ghamba yaku thovuye na weiye Loi ghamberegha.”
MAT 23:23 “Aleu, mbaro gharavavaghare na Parisi! Taukwana ghemi! Nevole hu thovuyaona! Ghanɨŋga ŋgoreiya utha, njambao na sele, hu vakatha wabwi na wabwiyaworo na hu giya wabwira weya Loi lemi mwaewo, ŋgoreiya mbaro i woraŋgiya. Othembe hu ghambu wagiyawe mbaroko iyako, ko iyemaeŋge hu renuwaŋa valaweya mbaro laghɨlaghɨye na ma hu ghambuŋgi. Mbaro ŋgoranjiya thiyake: la vakatha i rumwaru weŋgiya gharɨgharɨ, gharenda i njaweŋgiya ghandaune na ra ghambuvao Loi. Mbala hu ghambuŋgiya mbaroke thiyake na tembe ŋgoreiyeva ghanɨŋga ghanjimbaro hu ghambuŋgi.
MAT 23:24 Ghemi randeviva raraitharɨ na marami i kwaghe! Mbaro nanasiye hu ghambu wagiyaweŋgi, ko iyemaeŋge mbaro laghɨlaghɨye hu renuwaŋa valaweŋgi. Hu woraŋgiya mbilambila e ghamimbwana, ko iyemaeŋge ma hu thuwe kamel mbe umbwara vara hu kovululu weiye ghamimbwana.”
MAT 23:25 “Aleu, mbaro gharavavaghare na Parisi! Taukwana ghemi! Nevole hu thovuyaona! Ghemi ŋgoramiya gharɨgharɨ thɨ thavwi wagiyawe kom na gaeba vwatanji, ko iyemaeŋge ma thɨ thavwiya tɨnenji. Hu vakatha wagiyaweya vwatanji ko votha na kurakura thɨ riyevanjaraŋgo.
MAT 23:26 Ghemi Parisi marami i kwaghe! I viva wo hu thavwi wagiyaweya kom na gaeba tɨnenji ambane vwatanji i thɨna.”
MAT 23:27 “Aleu, mbaro gharavavaghare na Parisi! Taukwana ghemi! Nevole hu thovuyaona! Ghemi ŋgoramiya ghabubu, thɨ vanamwe vwatae na thɨ kabu jin. Ghayamoyamo i thovuye, ko e tɨneko kaka wokiwokiniye na vwatha i riyevanjara.
MAT 23:28 Ghemi ŋgoreiye, eto gharɨgharɨ thɨ thuweŋga ŋgoreiya gharɨgharɨ thovuthovuye, ko e gharemina kwan na thanavu raraitharɨ i riyevanjara.”
MAT 23:29 “Aleu, mbaro gharavavaghare na Parisi! Taukwana ghemi! Nevole hu thovuyaona! Hu vatadɨŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu ghabubunji na hu vabithabithaŋaŋgiya gharɨgharɨko me vivako, thiye ghanjithanavu va i rumwaru, ghabubunji,
MAT 23:30 na huŋa thoŋgova hu yaku orumburumbunda e ghanjimbaŋa, mbala mava hu vakatha ŋgoreiya va thɨ vakatha na ma hu gaboŋgiya Loi ghalɨŋae gharautuŋgi.
MAT 23:31 Ko iyemaeŋge tembe ghamimberegha hu woraŋgiyaŋga, mbema gheminani orumburumbumiŋgiya iya thiye va thɨ gaboŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu.
MAT 23:32 Ko mbema hu rombele eŋge iya thanavuna orumburumbumi va thɨ vakavakathanawe. Na ne hu vaidiya ghamilithɨwe.”
MAT 23:33 “Ghemi ŋgoramiya mwata na mwata le ŋgaŋga ghemi! Ma tene hu ghaeruva, ghemi kaero inami Gehena.
MAT 23:34 Iya kaiwae ya dage e ghemi, ne ya variyeŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu, rathimbathimba laghɨlaghɨye na ravavaghare e ghemi. Ne hu gaboŋgiya vavana, hu rokrosiŋgiya vavana, hu yabɨbɨŋgiya vavana e ŋgolo kururu tɨne na hu vagevagege loloŋga weŋgi e ghemba na ghemba.
MAT 23:35 Iyake kaiwae, ne hu vaidiya lithɨ gabo gharɨgharɨ thovuthovuye kaiwanji. Va thɨ unɨghɨkaivara Eibol na i mena le ghambako ghemi Jiu hu unɨghɨ Sakaraiya Barakaiya nariye, e Ŋgolo Boboma na ghamba vowo ghanjilughawoghawo e tɨne.
MAT 23:36 Ya dage emunjoru e ghemi, vakathako thiyako wolaghɨye ghalithɨ ne i nja weŋga, ghemi thake iyake.”
MAT 23:37 “O, o Jerusalem ee Jerusalem! Ghemi va hu gaboŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu na hu tagavavamareŋgi e varɨ thavala Loi va i variyeŋgi weŋga. Mbaŋa i ghanagha nuwaŋguiya ya mbanvathavathaŋgiya ghanɨrayakuyaku ŋgoreiya kamkam manɨwevo i thogaramuramuŋgiya le ŋgaŋga e vineiye, ko iyemaeŋge ma nuwamiya ya vakatha weŋga.
MAT 23:38 Loi ne i garaiteta ghambami na ma kokowa eŋge.
MAT 23:39 Kaiwae ya dage e ghemi, ma tene hu thuweŋgova gheghada mbaŋa ne huŋa, ‘Loi ghare weya loloke iya i mena Giya Loi e idaeke.’”
MAT 24:1 Jisas vama i iteteŋa Ŋgolo Boboma ghayayao mbaŋaniye gharaghambu thɨ menawe na thɨ vatomweya Ŋgolo Bobomako ŋgoloŋgoloniyeŋgi.
MAT 24:2 Iŋa, “Ŋgoreiye, iya hu thuweŋgiya bigibigiko wolaghɨye. Ya dage emunjoru e ghemi, mavole varɨ regha ne i ndeghathɨ ele ghamba ndeghathɨko, wolaghɨyeko nevole thɨ bigiyathuvao bode.”
MAT 24:3 Jisas va i yaku Olivɨ e ghanji Ou mbe ghambereghaeŋge na gharaghambu thɨ rakamenawe. Thɨ vaito, thɨŋa, “U utugiya weime ne thembaŋa bigibigike thiyake iya mo utuŋama weime thɨ yomara na thambo nono ne i woraŋgiya weime mbaŋa ne len mena na yambaneke le ghambako?”
MAT 24:4 Jisas i gonjogha weŋgi, iŋa, “Hu njimbukiki wagiyaweŋga, tha lolo regha i yaroŋga.
MAT 24:5 Kaiwae gharɨgharɨ i ghanagha ne thɨ mena e idaŋgu na thɨŋa, ‘Ghino Mesaiya!’ na ne thɨ yaroŋgiya gharɨgharɨ i ghanagha.
MAT 24:6 Ne hu loŋweŋgiya vanautuma lenji gaithɨ utuniye na toto gaithɨ kaiwae, ko ne hu ndemararu. Bigibigike thiyake ne thɨ yomara, ko ma ghanjirumwaru ŋgoreiye mbaŋa kaero le ghambako.
MAT 24:7 Vanautuma ne thɨ vegaithɨ weŋgi; rambarombaro ne thɨ vegaithɨ weŋgi. Nevole vunuvu na ragheragheghe lemoyo e yambaneke laghɨye.
MAT 24:8 Bigibigike wolaghɨye thiyake ŋgoreiya wevo ŋgamoiye i njivunɨkai vara ghambɨ kaiwae.”
MAT 24:9 “Nevole thɨ laweŋga na thɨ vaŋgugiyaŋga weŋgiya rambarombaro na thɨ gaboŋga. Gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ botewoyathuŋga idaŋgu kaiwae.
MAT 24:10 E mbaŋako iyako gharɨgharɨ lemoyo ne thɨ botewo lenji loŋweghathɨ na ne thɨ vevatomweŋgi na thɨ vebotewoŋgi.
MAT 24:11 Loi ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan lemoyo ne thɨ rakaraŋgi na thɨ yaroŋgiya gharɨgharɨ lemoyo.
MAT 24:12 Kaiwae tharɨ ghavakatha ne i mbuthu na i yala, gharɨgharɨ lemoyo lenji gharethovu ne i nasiye weŋgiya lenji valɨgharɨgharɨ.
MAT 24:13 Ko thela ne i ghataŋaghathɨŋgiya vuyowoke thiyake na gheghada le ghambako ne i vaidiya vamoru.
MAT 24:14 Na Totoke Thovuye iyake Loi le ghamba mbaro utuutuniye ne thɨ vavaghareŋa e yambaneke laghɨye na gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ ghareghare amba muyai mbaŋa le ghambako i mena.”
MAT 24:15 “Mbaŋa ne hu thuweya bigiko i vambɨghɨya Ŋgolo Boboma na i vakatha gharɨgharɨ thɨ roitetako, na i ndeghathɨ ŋgoreiye ma valɨkaiwae i ndeghathɨwe, iya Loi ghalɨŋae gharautu Daniyel va i utuŋama. (Ghemi bukuke iyake gharavavaona wo hu rerenuwaŋa ghaghadɨ nuwamina i rumwaruŋa utuke iyake!)
MAT 24:16 E mbaŋako iyako thavala inanji Judiya e tɨne thɨ rakavo na thɨ wa e ououko rɨgherɨghenji.
MAT 24:17 Lolo ina ele ŋgolo vwatae na i nja thava i ru e ŋgolo tɨne na i wo bigi regha. Mbema i vo eŋge.
MAT 24:18 Na lolo i kakaiwo e uma tɨne ne i ndenjogha e ghemba na i liya ghakwama ghayaboyabo.
MAT 24:19 Ne e mbaŋaŋgiko thiyako, ne i vuyowo laghɨye moli weŋgiya wanakau maramarabo na wanakau weinjiyaŋgiya gamagai amba thɨ thuthu!
MAT 24:20 Hu naŋgo weya Loi mbala ma hu vo mbaŋa ne njighɨnjighɨ ghambaŋa o ne Sabat.
MAT 24:21 Vuyowo ne e mbaŋako iyako ne i laghɨye, i laghɨye moli. Na vuyowoko ŋgoranjiyako ma mbaŋa regha i yomara e yambaneke va i rikowe gheghada noroke, na ma tene ŋgoreiyeva mbaŋa muyai.
MAT 24:22 Thoŋgo ma Loi i wonjoŋa mbaŋa le molamolao, mbala ma lolo regha i moru. Ko le tututhi gharɨgharɨniye kaiwae, Loi ne i wonjoŋa vuyowo ghambaŋa le molamolao.”
MAT 24:23 “Thoŋgo lolo regha i dage e ghemi iŋa, ‘Wo hu thuwe, Mesaiya maiya!’ o ‘Maiyako!’ ne hu ndeloŋweghathɨ.
MAT 24:24 Kaiwae Mesaiya kwanɨkwan na Loi ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan ne thɨ rakaraŋgi na thɨ vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele i ghanagha na thɨ wo gharɨgharɨ nuwanji, na thɨ munje tembe thɨ wova Loi le tututhi gharɨgharɨniye nuwanji.
MAT 24:25 Wo hu thuwe, amba ŋgaŋgagha kaero ya giya yanawami.”
MAT 24:26 “Thoŋgo lolo regha i dage weŋga iŋa, ‘Maiyako, e njamnjam bwaga!’ Thava hu wa gheko. O thoŋgo iŋa, ‘Mbeiya e ŋgoloke,’ ne hu ndeloŋweghathɨ.
MAT 24:27 Kaiwae Lolo Nariye le mena ne ŋgoreiya i vilamema, i vilame yavorowoko na manjamanjalawae i wa ve wo bodeoko.”
MAT 24:28 “Bigi maremare aŋga inae ma rawowoidi thɨ rakavathavathawe.”
MAT 24:29 “Vuyowo e mbaŋaŋgiko thiyako e ghereiye varae mara ne i momouwo, manjala mane i mbɨle, ghɨtara ne thɨ dobu e buruburu na buruburu matemate ne thiya nyivɨvao.
MAT 24:30 Amba Lolo Nariye le mena ghanono ne i yomara e buruburu, na gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke thiya randa, mbaŋa ne thɨ thuweya Lolo Nariye i njama e ŋgalɨlɨ vwatanji, weiye le vurɨgheghe na vwenyevwenye laghɨye.
MAT 24:31 Ne thɨ wiya mema na ghalɨŋae laghɨye moli amba i variyeŋgiya le nyao thovuthovuye e yambaneke ghadidiye gethɨvarɨ na thɨ vaŋguvathavathaŋgiya le tututhi gharɨgharɨniye e yambaneke mbothiye regha gheghada valɨmbothiye.”
MAT 24:32 “Lemi ghamba ghareghare thovuye hu wo weya umbwa fig. Mbaŋa hu thuwe ndamwandamwa thɨ thalavwara, hu ghareghareya mbaŋa nasiye thuwai ghambaŋa.
MAT 24:33 Tembe ŋgoreiyeva, mbaŋa ne hu thuweŋgiya bigibigike thiyake thɨ yoyomara, hu ghareghare le njoghama ghambaŋa ma bwagabwaga, maiyavara.
MAT 24:34 Ya dage emunjoru e ghemi thake iyake mamba ne thiya marevao ghaghad bigibigike wolaghɨye thiyake thɨ yomara.
MAT 24:35 Buruburu na yambane ne thɨko, ko ghalɨŋaŋguke mane iko.”
MAT 24:36 “Ma lolo regha i ghareghare thembaŋa na the lughawoghawo Lolo Nariye ne i menawe. Nyao thovuthovuye e buruburu ma thɨ ghareghare, Nariye ma i ghareghare, mbe Ramae ghamberegha eŋge i ghareghare ne thembaŋa.
MAT 24:37 Ghaghad thembaŋa Lolo Nariye ne i mena, gharɨgharɨ ne lenji vakatha ŋgoreiya thɨ vakatha Nowa va ghambaŋa.
MAT 24:38 Va e mbaŋaŋgiko thiyako amba muyai ŋgonuŋgo i voru na i thotho, gharɨgharɨ thɨ ghanɨŋga na thɨ munumu, ghɨmoghɨmoru na wanakau thɨ ghe, ghaghad vara e mbaŋaniye Nowa i tha e waŋgama.
MAT 24:39 Ma va thɨ ghareghare, ŋgonuŋgo na thotho raitharɨ regha maiyavara e ghamwanjina. I mena na i gabovaoŋgi. Iyako ne ŋgoreiye mbaŋa Lolo Nariye ne le mena.
MAT 24:40 E mbaŋako iyako ghɨmoghɨmoru thenjighewo ne thɨ kaiwo e uma tɨne: regha ne thɨ yovaŋgu, na regha ne thɨ itete.
MAT 24:41 Wanakau theunyiwo ne inanji wit ghamba vakatha thɨ vwaŋgoŋgo wit: eunda ne thɨ yovaŋgu na eunda ne thɨ itete.
MAT 24:42 Iya kaiwae hu njaŋanja, kaiwae ma hu ghareghare thembaŋa ghami Giya ne i mena.
MAT 24:43 Hu renuwaŋakikiya iyake: thoŋgo ŋgolo tanuwagae va i ghareghareya thembaŋa ghalughawoghawo rakaivɨ ne i vuthawe, ne i njaŋanjaŋa ele ŋgoloko na rakaivɨko tha i ruwe.
MAT 24:44 Ghemi tembe ŋgoreiyeva hu vivatha na mbema hu roroghagha eŋge, kaiwae Lolo Nariye ne i mena e lughawoghawo, ma hu ghareghare ne i menawe.”
MAT 24:45 “Ghemi mbala ŋgoramiya rakakaiwo i manabu na e ghavareminje iya ghagiya i worawe na i njimbukikiŋgiya rakakaiwo na i giya ghanji, ghanɨŋga e ghambaŋa moli.
MAT 24:46 Ne i thovuye moli weya rakakaiwoko iyako thoŋgo ghagiya i vutha na i vaidiya i vakatha ŋgoraiyako.
MAT 24:47 Ya dage emunjoru e ghemi, ne i worawe na i mbaroŋaŋgiya le bigibigiko wolaghɨye.
MAT 24:48 Ko thoŋgo iye rakakaiwo raitharɨ ne i renuwaŋa e ghare na iŋa, ‘O giyama mane i vutha rukuruku,’
MAT 24:49 amba i yabɨbɨŋgiya le valɨrakakaiwoko na i ghanɨŋga na i munumu weiyaŋgiya ramunumu.
MAT 24:50 Mbaŋa regha rakakaiwoma ghagiya i njoghama, i vathɨna ghare kaiwae rakakaiwoma mane i ghareghare thembaŋa na the lughawoghawo giyama ne i njoghamawe.
MAT 24:51 Ghagiya ne i vutha i ŋge na i tagavotagamenawe, na i vaŋgurawe gharɨgharɨ raraitharɨ na rakwanɨŋgi e lenji lithɨ ghembaniye, ghakaiwo randa na thɨ rɨghɨmbiya ŋiŋiye.”
MAT 25:1 Amba i dage weŋgi iŋa, “E mbaŋako iyako Loi le ghamba mbaro le mena ne ŋgoreiyake. Gagamaina theuyawora thɨ bigiya lenji lemp, thɨ wa na vethɨ roghagha ragheghe ghɨmoru ele ŋgolo ghadidiye. Thɨ roroghaghawe gheghada ragheghe ghɨmoru i njoghama weiye ragheghe wevo na i vaŋguruwoŋgi e ŋgolo tɨne.
MAT 25:2 Theulima unounoŋgi na theulima thɨ manabu.
MAT 25:3 Unounoŋgima thɨ bigiya lenji lemp, ko ma va thɨ guda ghembwa seiwova,
MAT 25:4 ko iyemaeŋge manabuŋgima va thɨ bigiŋgiya lenji lemp weiye ghembwa e variye.
MAT 25:5 Ragheghe ghɨmoru le vutha va i vuyowo iwaeŋge wanakauma maranji i gaboŋgi na thiya ghenelaŋa.”
MAT 25:6 “Vama gougou mboro amba lolo regha i mena i kula iŋa, ‘Ragheghe ghɨmoru ma iyake! Hu mena na hu thuwe.’”
MAT 25:7 “Gagamainama thɨ rakathuweiru na thɨ vakatha wagiyaweŋgiya lenji lemp.
MAT 25:8 Amba unounoma thɨ dage weŋgiya manabuma thɨŋa, ‘Hu giyama lemi mbwana seiwo weime kaiwae lama lempɨŋgike ma ma e ghanjimbwa na kaero iya vara thiya mareke.’”
MAT 25:9 “Thɨ gonjogha weŋgi thɨŋa, ‘Nandere. Ghemi na ghime ma valɨkaiwanda. Wo hu wa e ghamba vamodoko na vou vamodo kaiwami.’”
MAT 25:10 “Ko vamba thɨ loŋgaloŋga mbwa ghavamodo kaiwae, ragheghe ghɨmoru kaero i vutha. Gagamainama va thɨ vivatha wagiyawema thɨ ru weinji ragheghema e thaga tɨne, amba thɨ kiya thɨnɨmba.”
MAT 25:11 “Muyai gagamaina unounoma thɨ vutha na thɨŋa, ‘Amalana, amalana, u vugha thɨnɨmbana wo ruwo.’”
MAT 25:12 “Amalama i gonjogha weŋgi, iŋa, ‘Ya dage emunjoru e ghemi, ma ya ghareghareŋga.’”
MAT 25:13 “Iya kaiwae hu njimbukikiŋga, kaiwae ma hu ghareghare thembaŋa o the lughawoghawo ghamigiya ne i menawe.”
MAT 25:14 “E mbaŋako iyako Loi le ghamba mbaro le mena ne ŋgoreiya amala regha i wareriŋa valɨvaŋga regha. I kula vathaŋgiya le rakakaiwo na i giya le bigibigiko weŋgi thɨ njimbukiki.
MAT 25:15 I giyawa regha paeb tausan kina, theghewoniye tu tausan kina na theghetoniye wan tausan kina. I giya ŋgoreiya regha na regha le ghareghare le laghɨlaghɨye, amba muyai i wareri.
MAT 25:16 Amalama me mbana paeb tausanɨma i wa e mbaŋako iyako na ve vakaiwoŋa na tembe i vaidiva paeb tausan kina.
MAT 25:17 Amalama me mbana tu tausanɨma i vakatha ŋgoreiye na tembe i vaidiva tu tausan kina.
MAT 25:18 Ko amalama me mbana wan tausanɨma, i wa ve tɨgha doda e thelau na i beku ghagiyama le maniwe.”
MAT 25:19 “Vama mbaŋa molao amba giyama i njogha, i dage weŋgi na thɨ utugiyawe ŋgoroŋga va thɨ vakaiwoŋa na thɨŋa le maniko.
MAT 25:20 Amalama iyava i mbana paeb tausanɨma weiye mbowo paeb tausanɨva e vwatae i mena i giyawe na i dagewe iŋa, ‘Amalana, va u giya paeb tausan e ghino. Wo u thuwe, vama ya vaidiva paeb tausan.’”
MAT 25:21 “Giyama i dagewe, iŋa, ‘I thovuye moli! Rakakaiwo thovuye na emunjoru ghen. Bigibigi ma thɨ ghanagha u njimbukiki wagiyaweŋgi. Ne ya woraweŋge na u njimbukikiŋgiya bigibigi thɨ ghanagha. U mena weiŋgu ghen ra warari.’”
MAT 25:22 “Amalama va i mbana tu tausanɨma i mena na iŋa, ‘Amalana, va u giya tu tausan e ghino. Wo u thuwe, vama ya rovaidiva tu tausan.’”
MAT 25:23 “Giyama i dagewe, iŋa, ‘I thovuye moli! Rakakaiwo thovuye na emunjoru ghen. Bigibigi ma thɨ ghanagha u njimbukiki wagiyaweŋgi. Ne ya woraweŋge u njimbukikiŋgiya bigibigi thɨ ghanagha. U mena weiŋgu ghen ra warari.’”
MAT 25:24 “Amba amalama va i mbana wan tausanɨma i mena iŋa, ‘Amalana, ya ghareghare len mbaro i vurɨgheghe kaiwae thebigiya ma va u ghavo u tɨghɨ na u vathe e len ŋgolo. Gharɨgharɨ vavana lenji kaiwo une ghen u mban.
MAT 25:25 Iya kaiwae va ya mararu na ya wa na va beku len manina e thelau. Wo u thuwe len manima mbe iya, ya biginjogha e ghen.’”
MAT 25:26 “Giyama i dagewe iŋa, ‘Rakakaiwo raitharɨ na njavovo ghen. Kaero u ghareghare, thebigiya ma va ya ghavo ya tɨghɨ na ya vathe elo ŋgolo na gharɨgharɨ vavana lenji kaiwo une ghino ya mban.
MAT 25:27 Ko iyake, mbalava vo bigiraweya lo manike e beŋɨk na thɨ vakaiwoŋa na mbaŋa ya njoghama ya mban njogha weiye vavanava e vwatae.’”
MAT 25:28 “I dage weŋgiya rakakaiwo vavanava, iŋa, ‘Hu bigiya maninawe na hu bigigiya weya amalana iya ten tausana inawe.
MAT 25:29 Thela i vakaiwoŋa wagiyaweya ghabebeko, ghino ya vatabowe na iye veimaima. Ko iyemaeŋge weya thela ma e ghavareminje, othembe nasiye moli inawe, ya bigivaowe.
MAT 25:30 Ko iya rakakaiwoke raitharɨ iyake, hu wokiyathu eto, e mouwoko tɨne na ghakaiwo randa na i rɨghɨmbiya ŋiŋiye.’”
MAT 25:31 “Mbaŋa Lolo Nariye ne i mena weiyaŋgi nyaoko thovuthovuye wolaghɨye, na amalaghɨniye i tabo na kiŋ, ne i yaku ele ghamba yaku thovuye na i mbaro.
MAT 25:32 Yambaneke laghɨye gharɨgharɨniye ne thɨ mevathavatha e marae na i vaghathaŋgi na wabwi theghewo, ŋgoreiya sip gharanjimbunjimbu i ghathaŋgiya sip na gout tomethi lenji yaku.
MAT 25:33 Ne i bigiraweŋgiya sip e une na gout e moiye.”
MAT 25:34 “Amba Kiŋ i dage weŋgiya gharɨgharɨ inanji e uneko iŋa, ‘Hu rakamena, thavala ghemi Bwebwe i mwaewo weŋga. Hu mena hu rakaru ele ghamba mbaroke, iyava i vivatharaweke kaiwami mbaŋa va i vakatha yambaneke.
MAT 25:35 Kaiwae bada i gharɨŋgo na hu giya ghanɨŋga e ghino, mbwa i gharɨŋgo na hu giya e ghino na ya mun, bobwariya ghino na hu kulavoreŋaŋgo e lemi ŋgolo,
MAT 25:36 ya bukabuka na hu giya kwama weŋgo, ya ghambwera na hu njimbukikiŋgo, inaŋgu e thiyo na hu mena hu thuweŋgo.’”
MAT 25:37 “Amba gharɨgharɨko thovuthovuye ne thɨ gonjoghawe thɨŋa, ‘Amalana, thembaŋa va wo thuweŋge bada i gharɨŋge na wo giya ghanɨŋga na u ghan, o mbwa i gharɨŋge na wo giya mbwa e ghen?
MAT 25:38 Na thembaŋa va wo thuweŋge u mebobwari na wo kulavoreŋaŋge, o u bukabuka na wo ligiya kwama na u njimbo?
MAT 25:39 Na va thembaŋa wo thuweŋge u ghambwera o inan e thiyo na wo ghaona wo thuweŋge?’”
MAT 25:40 “Kiŋ ne i gonjogha weŋgi iŋa, ‘Ya dage emunjoru e ghemi, thembaŋa thoŋgo hu vakatha bigi regha weya oghaghaŋguŋgike regha iya idae ma i laghɨye, ŋgoreiya hu vakatha weŋgo.’”
MAT 25:41 “Amba ne i dage weŋgiya thiye inanji e moiyeko iŋa, ‘Hu rakaiteteŋgo, ghemi iya valɨkaiwae hu vaidiya lithɨ weya Loi. Hu rakawa e ndɨgheko une iya memeghabananiyeko, iyava Loi i vivatharaweko Seitan na le nyao kaiwanji.
MAT 25:42 Kaiwae bada i gharɨŋgo na ma hu giya ghanɨŋga weŋgo, mbwa i gharɨŋgo na ma hu giya mbwa weŋgo,
MAT 25:43 bobwariya ghino na ma hu kulavoreŋaŋgo e lemi ŋgolo, ya bukabuka na ma hu giya kwama weŋgo, ya ghambwera na inaŋgu e thiyo na ma hu mena hu njimbukikiŋgo.’”
MAT 25:44 “Thiye tembe thɨ thombeweva thɨŋa, ‘Amalana, va thembaŋa wo thuweŋge bada o mbwa i gharɨŋge, o u mebobwari o u bukabuka o inan e thiyo, na ma wo thalavuŋge?’”
MAT 25:45 “Ne i thombe weŋgi na iŋa, ‘Ya dage emunjoru e ghemi, thembaŋa hu botewo hu thalavugha oghaghaŋguŋgike iya nanasiyeke thiyake iya hu yaŋgiwanaŋgike regha ŋgoreiya hu botewo hu thalavuŋgo.’”
MAT 25:46 “Thiyake ne vethɨ vaidiya vuyowoko iya ma mbaŋa regha ne i koko na gharɨgharɨ thovuthovuye ne vethɨ vaidiya yawalɨ moli.”
MAT 26:1 Mbaŋa Jisas i utuvao utuutuko wolaghɨye, i dage weŋgiya gharaghambu, iŋa,
MAT 26:2 “Kaero hu ghareghare, mbaŋa ma theghewo eŋge kaero Thaga Valaŋani ghambaŋa, na ne e mbaŋako iyako tɨne thɨ vaŋgugiya Lolo Nariye na thɨ ŋge e kros.”
MAT 26:3 E mbaŋako iyako ravowovowo laghɨlaghɨye na Jiu lenji randevivaŋgi thɨ mevathavatha ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva idae Kaiyapas ele ŋgolo
MAT 26:4 na thɨ vona Jisas ghae ŋgoroŋga ne thɨŋa na thɨ yalawe thuwele na thɨ tagavamare.
MAT 26:5 Thɨŋa, “Thava ra vakatha e thagake iyake tɨne, ne iwaeŋge gharɨgharɨ gharenji i muru na thɨ gaithɨ.”
MAT 26:6 Jisas vamba i yaku Betani Saimon ele ŋgolo, iye va i ghataŋa lepelo.
MAT 26:7 Wevo eunda i menawe, i thɨna bodɨla alabasita vwarara, bunama butiye thovuye na modae laghɨye inawe. Mbaŋa Jisas vamba i ghanɨŋga, i liŋgiya bunamama e umbaliye.
MAT 26:8 Ko mbaŋa gharaghambuko thɨ thuweya iyako gharenji i gaithɨ. Thɨŋa, “Buda kaiwae i vakowana bunamako?
MAT 26:9 Thoŋgo ra vakuneŋa bunamako iyako ne ra vaidiya mani laghɨye na ra giya weŋgiya mbinyembinyeŋgu.”
MAT 26:10 Jisas i ghareghareya lenji renuwaŋako, amba i dage weŋgi, “Buda kaiwae hu liya wevoke ghautu? Vakatha thovuye moli iya me vakathake weŋgo.
MAT 26:11 Mbaŋake wolaghɨye ne weimiyaŋgiya mbinyembinyeŋgu ko ghino mane weiŋguyaŋgiya ghemi mbaŋake wolaghɨye.
MAT 26:12 Me ruvuya bunamake iyake e riwaŋgu. Iyako ŋgoreiye kaero me vivatha riwaŋgu beku kaiwae.
MAT 26:13 Ya dage emunjoru e ghemi, nevole thembaŋa thɨ vavaghareŋa Totoke Thovuye iyake e yambaneke laghɨye, budakaiya wevoke iyake me vakatha gharɨgharɨ ne thɨ utuŋa na thɨ renuwaŋakikiya elaghɨniye.”
MAT 26:14 Amba gharaghambuko theyaworo na theghewoko regha, idae Judas Isakariyot, i wa weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye
MAT 26:15 na iŋa, “Ne hu wogiya budakai weŋgo thoŋgo ya vatomweya Jisas weŋga na hu yalawe?” Thɨ vaona silva gethɨyeto (30) na mbala thɨ giya modae.
MAT 26:16 E mbaŋako iyako na i voro Judas i tamwetamweya kamwathɨ, ŋgoroŋga ne iŋa na i vatomwe weŋgi na thɨ yalawe.
MAT 26:17 Mbaŋa iviva moli Bred ma weiye isɨt ghathaga ghambaŋa, gharaghambu thɨ menawe na thɨ vaito thɨŋa, “Nuwaniya wo wa e the valɨvaŋga na vo vivatharaweya Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwan?”
MAT 26:18 I gonjogha weŋgi iŋa, “Hu wa vohu ru Jerusalem e tɨne, weya amala regha, na hu dagewe huŋa, ‘Ravavaghare iŋa: Wombaŋa maiyavara. Weiŋguyaŋgiya woraghambuke wo vakatha Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye e len ŋgolona.’”
MAT 26:19 Gharaghambuma thɨ vakatha ŋgoreiya me dagema weŋgi na thɨ vivatharaweya Thaga Valaŋani ghanɨŋganiyewe.
MAT 26:20 Vama gougou amba Jisas weiyaŋgiya gharaghambuma theyaworo na theghewoma thiya yaku na thiya ghanɨŋga.
MAT 26:21 Ghanɨŋga e tɨne Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, regha ina e tɨnemike ne i vatomweŋgo.”
MAT 26:22 Gharenji i vɨrɨ laghɨye na thɨ dagewe, regha na regha iya i vaito iŋa, “Amalana, ma ghino ŋgoreiye, ae?”
MAT 26:23 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghemina regha iya me wouta ghabredɨna weiŋgu e gaeba regha, iye ne i vatomweŋgo.
MAT 26:24 Lolo Nariye ne i mare ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, ko loloko iya ne i vatomweya Lolo Nariye ne i vaidiya vuyowae. I thovuye moliwa loloko iyako thoŋgo tɨnae ma va i ghambɨ eŋge.”
MAT 26:25 Amba Judas, iya ne i vatomweya Jisas, iŋa, “Ravavaghare, ma ghino ŋgoreiye, ae?” Jisas i dagewe, iŋa, “Kaero mo utuŋa na len utuna emunjoru.”
MAT 26:26 Mbaŋa thiya ghanɨŋga, Jisas i wo bred mbumbura, i vata ago weya Loi, i njiviyaviya na i giya weŋgiya gharaghambuma, na iŋa, “Hu wo na hu ghan. Iyake riwaŋgu.”
MAT 26:27 Amba i thɨna kom na tembe i vata ago weva Loi, i thɨnɨgiya weŋgi, na iŋa, “Taulaghɨna ghemi hu mun,
MAT 26:28 waenɨke iyake madɨbaŋgu iye i vaemunjoruŋa dagerawe togha. I voruraŋgi na mbala Loi i numotena gharɨgharɨ lemoyo lenji tharɨ.
MAT 26:29 Ya dage e ghemi, ma tene ya munɨva waenɨke iyake gheghada ne ya munɨva waen togha weiŋguyaŋgiya ghemi Bwebwe ele ghamba mbaro tɨne.”
MAT 26:30 Mbaŋa thɨ wothuvao wothu yaŋgara, thɨ rakaraŋgi na thɨ raka Olivɨ e ghanji Ou.
MAT 26:31 Amba Jisas i dage weŋgi iŋa, “Gougouke noroke taulaghɨna ghemi ne hu vo iteteŋgo, kaiwae Buk Boboma iŋa, ‘Ne ya unɨgha sip ghanjiranjimbunjimbu na sip thɨ rakavo.’
MAT 26:32 Ko amba Loi ne i vakathaŋgo na ya thuweiru na e yawayawaliŋgu, ne ya viva e ghamwami Galili.”
MAT 26:33 Pita i gonjoghawe iŋa, “Othembe taulaghɨke ne thɨ rakavo, ghino mane ya voiteteŋge.”
MAT 26:34 Jisas i dagewe, iŋa, “Ya dage emunjoru e ghen, noroke gougou amba muyai kamkam i dage mbaŋaiwo, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.”
MAT 26:35 Pita i dagewe iŋa, “Mane yaŋa ma ya ghareghareŋge, othembe thoŋgo ne ya mare weiŋgu ghen.” Gharaghambuko wolaghɨye thɨ gorereya.
MAT 26:36 Jisas weiyaŋgiya gharaghambu thɨ wa e valɨvaŋga idae Getesemani, amba i dage weŋgi iŋa, “Huya yaku gheke, na ya wa na va naŋgo gheko.”
MAT 26:37 I vaŋguŋgiya Pita na Sebedi le ŋgaŋgama thenjighewoma. Ghare i vɨrɨ laghɨye moli.
MAT 26:38 Amba i dage weŋgi, iŋa, “Ghareŋgu i vɨrɨ laghɨye moli, mbalama i tagavamareŋgo. Hu yaku gheke na hu njaŋanjaŋa.”
MAT 26:39 I loŋga ghaova seiwo, i dipoumu e thelauko vwatae na i naŋgo iŋa, “Bwebwe, thoŋgo valɨkaiwae, u vakathaŋgo na vuyowoke ghandeghɨ iyake thava i mena weŋgo. Ko iyemaeŋge thava u vakatha ghino lo renuwaŋa, u vakatha eŋge ghen len renuwaŋa.”
MAT 26:40 Amba i njogha weŋgiya gharaghambuma thenjighetoma na i vaidiŋgi thiya ghena. I dage weya Pita, iŋa, “Ko ma valɨkaiwae hu njaŋanjaŋa lughawoghawo regha?
MAT 26:41 Hu njaŋanjaŋa na hu naŋgo, mbala ma hu ru tanathetha e tɨne. Ghare nuwaiya, ko ririwo i njavovo.”
MAT 26:42 Mbowo i wava mbaŋaiwoniye na ve naŋgo iŋa, “Bwebwe, thoŋgo len renuwaŋa ya muna vuyowoke ghakom iyake na ma valɨkaiwae i iteteŋgo, ko mbema u vakatha ŋgoreiye iya len renuwaŋana.”
MAT 26:43 Mbaŋa i njoghama, tembe i vaidiŋgiva thɨ ghenelaŋa, kaiwae mara ghenaghena i gaboŋgi.
MAT 26:44 I iteteŋgi na mbowo ve naŋgova mbaŋatoninji. I naŋgo na tembe ŋgoreiyeva me naŋgoma.
MAT 26:45 Mbowo i njogha weŋgiva gharaghambuma na i dage weŋgi iŋa, “Ko amba hu ghenaghena vara mbaŋake molao? Wo hu thuwe, mbaŋa kaero iko; e mbaŋake vara thɨ vaŋguraweya Lolo Nariye tharɨ gharavakatha e nɨmanji ghare.
MAT 26:46 Hu yondo na ra raka. Wo hu thuwe, loloma wolilivama maiyavara i menana!”
MAT 26:47 Jisas vamba i utuutu kaero Judas, gharaghambuma theyaworo na theghewoma regha, i vutha weiyaŋgiya wabwi laghɨye regha, thɨ mbanɨŋgiya gaithɨ ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu. Gharɨgharɨke thiyake, ravowovowo laghɨlaghɨye na Jiu lenji randeviva methɨ variyeŋgi.
MAT 26:48 Lilivama vama i giya nono weŋgi, iŋa, “The lolo ne ya vandamo, ee amalaghɨniye; hu yalawe.”
MAT 26:49 Judas i vamwandɨ weya Jisas na iŋa, “Ago laghɨye Ravavaghare!” Na i vandamo.
MAT 26:50 Jisas i dagewe, “Wou, budakai kaiwae mo menake u vakatha.” Gharɨgharɨma thɨ rakamena na thɨ yalawe.
MAT 26:51 Gharaghambuma regha i mwanagita le gaithɨ ghaghalithɨ e ghambae na i gothethe ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo regha yanawae.
MAT 26:52 Jisas i dagewe iŋa, “U woraweya len gaithɨna ghaghalithɨ e ghambae, kaiwae thela thoŋgo i gaithɨ e ghalithɨ ne thɨ unɨghɨ e ghalithɨ.
MAT 26:53 Ko ma hu ghareghare valɨkaiwaŋgu moli ya kula weya Bwebwe thalavu kaiwae na e mbaŋako iyako, i variyeŋgiya le nyao thovuthovuye ghanjiwabwi laghɨlaghɨye kaiwaŋgu?
MAT 26:54 Ko thoŋgo ya vakatha ŋgoreiyako mane i vaemunjoruŋa Buk Boboma le utu, iya i woraŋgiya budakaiya kaero i yomara e mbaŋake iyake.”
MAT 26:55 E mbaŋako iyako Jisas i dage weŋgiya wabwima iŋa, “Mouŋa eŋge rakaiva ghino iya mohu mbanɨŋgiya gaithɨ na ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu na hu mena hu yalaweŋgo? Mbaŋa regha na regha ya yaku e Ŋgolo Boboma tɨne na ya vavaghare, ma va hu yalaweŋgo.
MAT 26:56 Bigibigike wolaghɨye thiyake thɨ yomara na thɨ vaemunjoruŋa budakaiya Loi ghalɨŋae gharautu va thɨ rori Buk Boboma e tɨne.” E mbaŋako iyako gharaghambu thɨ voiteteŋa.
MAT 26:57 Thiyema methɨ yalawe Jisas thɨ yovaŋgu Kaiyapas ele ŋgolo, iye ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva. Mbaro gharavavaghare na Jiu lenji randeviva vama thɨ mevathavatha gheko.
MAT 26:58 Pita i rereghamba weya Jisas, vambe ina bwagabwaga, ghaghad thɨ vutha ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva e ghayayao. Pita i ru e yayaoko tɨne na i yaku weiyaŋgiya ragatɨgatɨ. Nuwaiya i thuwe ne thɨ vakatha budakai weya Jisas.
MAT 26:59 Ravowovowo laghɨlaghɨye weinjiyaŋgiya Jiu lenji rambarombaro Jiu e lenji kot laghɨye tɨne, thɨ tamweŋgiya utu kwanɨkwan Jisas ghawonjowe kaiwae, mbala lenji rɨghe na thɨ unɨgha Jisas.
MAT 26:60 Ko iyemaeŋge ma thɨ ndevaidi mun, othembe rautu kwanɨkwan vavana thɨ mena thɨ utuŋaŋgiya lenji kwanɨŋgi. Muyai amba thenjighewo thɨ mena,
MAT 26:61 na thɨŋa, “Amalake iyake iŋava valɨkaiwae ne i rakayathu Loi le Ŋgolo Boboma na mbaŋa thegheto e tɨne kaero i vatadɨva.”
MAT 26:62 Amba ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i yondovirɨ na i dage weya Jisas iŋa, “Ko mane u gonjogha lenji utuko ghathɨthɨ? Ŋgoroŋga lenji utuko gharumwaru e ghen?”
MAT 26:63 Ko iyemaeŋge Jisas ma i ndeutu mun. Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i dagewe iŋa, “Loi e yawayawaliye e idae ya naŋgo e ghen na u dage weime, thoŋgo emunjoru ghen Mesaiya, Loi Nariye.”
MAT 26:64 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ŋgoreiye iya moŋana. Ko ya dage e ghemi, mbaŋa i menamenako ne hu thuwe Lolo Nariye, ne i yaku Loi Vurɨgheghe e une na i njama e ŋgalɨlɨko e buruburu.”
MAT 26:65 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i mwanathethe ghakwama ghatemuru kaiwae na iŋa, “I utuvatharɨ Loi kaiwae. Ma te nuwandaiyava gharɨgharɨ vavana thɨ utu kaiwae. Kaero mohu loŋweya le utuko, me utuvatharɨ weya Loi.
MAT 26:66 Ŋgoroŋga lemi renuwaŋa?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Valɨkaiwae moliya i mare!”
MAT 26:67 Amba thɨ njoŋgovuna ghamwae na thɨ ŋge. Vavana thɨ tagaleva
MAT 26:68 na thɨŋa, “Mesaiya ghen? U dage weime thoŋgo Loi ghalɨŋae gharautu ghen, thela me ŋgeŋgeŋaŋgena.”
MAT 26:69 Pita vambe ina e yayaoko tɨne amba rakakaiwo eunda i menawe na i dagewe iŋa, “Ghen ŋgoreiye, vambe weinɨva Jisas rara Galili.”
MAT 26:70 Gharɨgharɨko taulaghɨ e maranji i roro iŋa, “Ma ya ghareghare budakaiya utuniye u utuutuna.”
MAT 26:71 Seiwo i loŋgaraŋgi ŋgoreiya yayaoko ghaghamba ru, rakakaiwo eunda i thuweya Pita i amba i dage weŋgiya gharɨgharɨko inanjiko gheko iŋa, “Amalake iyake va weiye Jisas rara Nasaret.”
MAT 26:72 Mbaŋaiwoniye Pita i roro iŋa ma i ghareghare Jisas. I tholo iŋa, “Ma ya ghareghare iya lolona iyana.”
MAT 26:73 Mbaŋa ma molao, gharɨgharɨma thiya ndeghathɨma gheko thɨ mena weya Pita na thɨŋa, “Mbema emunjoru Jisas ghauneko regha ghen, kaiwae ghalɨŋanɨna ghaŋgumi i woraŋgiya, ghen rara Galili.”
MAT 26:74 Pita i tholomundu iŋa, “Ya dage emunjoru. Loloko iyako ma ya ghareghare. Loi i lithɨ e ghino thoŋgo ma ya utuŋa emunjoru.” E mbaŋako iyako kamkam i kula,
MAT 26:75 amba Pita i renuwaŋakiki Jisas ghalɨŋaema: “Amba muyai kamkam i kula; mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.” Pita i raŋgi eto na ve randa laghɨye.
MAT 27:1 Vambe mbaŋambaŋa moli ravowovowo laghɨlaghɨye na Jiu ghanjigiyagiya thɨ vakatha lenji mbaro Jisas le mare kaiwae.
MAT 27:2 Thɨ ŋgarɨ na thɨ yovaŋgu weya Pailat, Rom ghagawana.
MAT 27:3 Mbaŋa Judas, Jisas ghaliliva, i loŋwevaidiya Jisas vama thɨŋa ne i mare, i nuwonjogha na i biginjogha mani gethiyeto weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na giyagiya vavana.
MAT 27:4 Judas i dage weŋgi, iŋa, “Ma vakatha tharɨ kaiwae ma vatomweya amala ma ele tharɨ na thɨ unɨghɨ.” Thɨ dagewe, thɨŋa, “Ma wo rerenuwaŋa kaiwae. Tembe ghen ghanɨmberegha.”
MAT 27:5 Judas i bigiyathu manima e Ŋgolo Boboma tɨne na i wa na ve gadesowo.
MAT 27:6 Amba ravowovowo laghɨlaghɨye thɨ mbana manima na thɨŋa, “Manike iyake madibe inawe na la mbaro i dageten ra bigirawe weiye Ŋgolo Boboma ghamani.”
MAT 27:7 Thɨ vakatha manima ghambaro, thɨ mban na thɨ vamodo thelauwe bobwari lenji ghabubu kaiwae. Thɨ vamodo weya uye gharamonjemonje.
MAT 27:8 Iya kaiwae thelauko iyako thɨ una idae Madibe Thelauniye gheghada noroke.
MAT 27:9 Mbaŋa va thɨ vakatha iyako, Loi ghalɨŋae gharautu, Jeremaiya, le utu i tabo na emunjoru, iŋa, “Thɨ mbana silva gethɨyeto (30), Isirel gharɨgharɨniye vavana va thɨ vatomwe na loloko iyako ghavanjo
MAT 27:10 na thɨ vamodo uyema gharamonjemonje le thelauwe, ŋgoreiya Loi le utu weŋgo.”
MAT 27:11 Jisas i ndeghathɨ Pailat e ghamwae, iye Rom ghagawana, amba i vaito iŋa, “Ghen Jiu lenji kiŋa ghen?” Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ŋgoreiya iya moŋana.”
MAT 27:12 Ko iyemaeŋge mbaŋa ravowovowo laghɨlaghɨye na Jiu ghanjigiyagiya methɨ wonjowe ma me ndegolambo mun.
MAT 27:13 Amba Pailat i dagewe iŋa, “Thare u loŋwe bigibigi lemoyo kaiwanji iya thɨ wonjoweŋgenawe?”
MAT 27:14 Ko Jisas mava i gonjogha lenji utuko mun, iya kaiwae Pailat ghare va i yo.
MAT 27:15 Theghathagha regha na regha Thaga Valaŋani e tɨne, rayakuyaku e thiyo regha iya gharɨgharɨ thɨ tuthigiya weya Pailat na i vaŋguraŋgiya kaiwanji.
MAT 27:16 E mbaŋako iyako amala regha va ina e thiyo, idae Barabas, amalaghɨniye ghathanavu raitharɨ moli.
MAT 27:17 Mbaŋa wabwi laghɨye thɨ mevathavatha amba Pailat i vaitoŋgi iŋa, “Thela nuwamiya ya rakayathu kaiwami? Barabas o Jisas iya thɨŋake Mesaiya?”
MAT 27:18 I dage ŋgoreiyako kaiwae va i ghareghare wagiyawe Jiu lenji randeviva thɨ yamwakabu Jisas kaiwae iyava thɨ vaŋgugiyakowe.
MAT 27:19 Pailat vamba ina e ghamba kot kaero levo i variya toto iŋa: “Lolona iyana ma ele tharɨ. Ne u ndevakatha bigi reghawe kaiwae me gougou ma ghenelola gheneloloniye na i vakathaŋgo ya mararu laghɨye.”
MAT 27:20 Ravowovowo laghɨlaghɨye na Jiu ghanjigiyagiya thɨ vokomukomuŋgi wabwiko laghɨye na thɨ naŋgo weya Pailat i rakayathu Barabas na iŋa na thɨ unɨgha Jisas.
MAT 27:21 Pailat i vaitoŋgi iŋa, “Iya thenjighewoke, thela nuwamiya ya rakayathu kaiwami?” Thɨŋa, “Barabas.”
MAT 27:22 Mbowo i vaitoŋgiva iŋa, “Ne ya vakatha budakai weya Jisas iya thɨŋake Mesaiya?” Taulaghɨko thɨŋa, “U rokros!”
MAT 27:23 Pailat i vaitoŋgi iŋa, “Ko loloke iyake va i vakatha vara thambo tharɨ?” Ma thɨ kula na ghalɨŋanji laghɨye eŋge thɨŋa, “U rokros!”
MAT 27:24 Pailat vama i ghareghare ma te valɨkaiwaeva i vakatha renuwaŋa regha na wabwiko laghɨye mbalavama thɨ vakatha gaithɨ, amba i thɨna mbwa na i thavwiya nɨmae wabwiko laghɨye e maranji na iŋa, “Loloke iyake le mare wonjoweniye thava ne i mena weŋgo. Tembe hu kwalavi.”
MAT 27:25 Taulaghɨko thɨŋa, “Le marena wonjoweniye i mena weime na lama ŋgaŋga weŋgi.”
MAT 27:26 Amba Pailat i rakayathu Barabas kaiwanji na iŋa na ragagaithɨ thɨ liya thiyo weiye bigibigi vurɨgheghe nanji e thiyoko na thɨ yabɨbɨwe amba i vaŋgugiya weŋgi na thɨ ŋge e kros.
MAT 27:27 Pailat le ragagaithɨ thɨ yovaŋguya Jisas e gawana ele ŋgolo ghayayao amba ragagaithɨko wolaghɨye thɨ mevathavatha na thɨ meghɨliŋa Jisas.
MAT 27:28 Thɨ bigiraŋgiya ghakwama na thɨ vanjimbo e kwama sosoro na molao, ŋgoreiya kiŋ ghakwama.
MAT 27:29 Thɨ vona umbwa ele kinkin yaŋgae na thɨ thɨnɨrawe e umbaliye na thɨ wo umbwa na thɨ worawe e nɨmaeko e uneko, ŋgoreiya kiŋ ghavakavakatha amba thɨ ronja e ghenji vuvuye na thɨ vatabweruŋa thɨŋa, “O Jiu lenji Kiŋ, len mbaro ne i meghabana!”
MAT 27:30 Thɨ njoŋgovunɨvun na thɨ wo umbwama na thɨ ŋgeŋgeŋa umbaliye.
MAT 27:31 Mbaŋa thɨ vatabweruŋako na e ghereiye, thɨ liraŋgiya kwamama sosoroma na thɨ vanjimbo amalaghɨniye e ghakwamaŋgima. Amba thɨ vaŋguraŋgiya na thɨ yovaŋgu vethɨ rokros.
MAT 27:32 Mbaŋa vama vethɨ vaŋguraŋgiya na ma vethɨ loŋgaloŋga amba thɨ lavolevola lolo regha, rara Sairin idae Saimon. Ragagaithɨma thɨ vavurɨghegheŋa na i wo Jisas ghakros.
MAT 27:33 Thɨ vutha e valɨvaŋga regha idae Golgota. Golgota gharumwaru ŋgoreiya “Boutouto Ghambae”.
MAT 27:34 Bigi regha iye i maŋge thɨ liŋgirawe weiye waen thɨ thɨnɨgiya weya Jisas na i mun. Mbaŋa i ghamɨno na i maŋge, i botewoyathu.
MAT 27:35 Mbaŋa thɨ ŋge e krosɨko vwatae, amba thɨ wobwiya ghakwamakwamama. Thɨ mbana varɨvarɨ na thɨ mwadiwo mwadiwo reghawe. Thela thoŋgo i wo varɨko iya e ghanonoko amba i tuthi iyaŋganiya i bigi.
MAT 27:36 Amba thiya yaku gheko na thɨ njimbukiki.
MAT 27:37 Thɨ liya ghawonjoweko, vama thɨ rori, na thɨ ŋge e umbaliye na yavoro, iŋa, Iyake Jisas, Jiu lenji Kiŋ.
MAT 27:38 Thɨ rokrosiŋgiya rakaivɨ thenjighewo weiyaŋgi, regha e une na regha e moiye.
MAT 27:39 Gharɨgharɨ thɨ rakarakareŋa evasiwae thɨ wovanukunukuya umbalinji na thɨ goviyaviya ghamwae,
MAT 27:40 thɨŋa, “Va uŋa ne u tagarakaraka Ŋgolo Boboma na mbaŋa thegheto e tɨne kaero u vatadɨva. Thoŋgo Loi Nariya ghen, tembe u vamora ghanɨmberegha. U roiteta krosɨna na u njama.”
MAT 27:41 Ravowovowo laghɨlaghɨye, mbaro gharavavaghareŋgi na Jiu ghanjigiyagiya vambe thɨ goviyaviyava ghamwae ŋgoreiyake.
MAT 27:42 Thɨŋa, “I vamoruŋgiya gharɨgharɨ mbe vavana, ko ma valɨkaiwae i vamoru ghamberegha! Iye Israel lenji Kiŋ, ae? Tembe ghamberegha i njama e krosɨko, ambane wo loŋweghathɨ.
MAT 27:43 I vareminja Loi. Wo ra thuweno, thare Loi ne i thalavu, kaiwae iŋa, ‘Loi Nariya Ghino!’”
MAT 27:44 Rakaivɨŋgiko iyava thɨ rokrosiŋgiko weiyaŋgi, thiye vambe thɨ yaŋgiwanava ŋgora iyako.
MAT 27:45 Ghararaghɨye mboro ghaghad tɨri klok, vanautumako laghɨye i mouwo.
MAT 27:46 Tɨri klok ele valɨvaŋga Jisas i kula na ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Eloi, Eloi, lama sabakɨtani?” gharumwaru “Lo Loi, Lo Loi, buda kaiwae u iteteŋaŋgo?”
MAT 27:47 Gharɨgharɨko iyava thiya ndeghathɨko gheko thɨ loŋweya iyako na vavana thɨŋa, “I kula weya Ilaija iyako.”
MAT 27:48 E mbaŋako iyako, regha i ruku na i liya vune i liutu e waen monyomonyo na i lira e umbwa mbothiye, amba i livoreŋa na Jisas i mun.
MAT 27:49 Ko iyemaeŋge vavana thɨŋa, “Wo ra roroghagha! Wo ra thuweno, mbwata ne Ilaija i mena na i vamoru.”
MAT 27:50 Jisas mbowo i kulava na ghalɨŋae laghɨye amba i vatomweya yawaliye na i mare.
MAT 27:51 Amba kwama va i ganatena woluwolu bobomako moli e Ŋgolo Boboma tɨne, i mathethe wa yavoro na ve wo bode, thelauko i mbarimbariri na varɨvarɨ thɨ raraviyaviya.
MAT 27:52 Ghabughabubu thɨ mavu na Loi le gharɨgharɨ vama thiya marekai thɨ rakathuweiru na e yawayawalinji.
MAT 27:53 Thɨ rakaiteteŋgiya ghabughabubu na Jisas le thuweiru mare e ghereiye, vethɨ rakaru Jerusalem na vethɨ rakaraŋgi weŋgiya gharɨgharɨ lemoyo.
MAT 27:54 Mbaŋa ragagaithɨko na lenji randeviva, va inanji gheko thɨ njimbukikiya Jisas, thɨ ghamɨnogha ghembako i ragheghe na thɨ thuweŋgiya bigibigiko wolaghɨye iyava thɨ yomarako, thɨ mararu laghɨye na thɨŋa, “Mbema emunjoru iye Loi Nariye.”
MAT 27:55 Wanakau i ghanagha vambe inanjiva gheko. Vambe thɨ ndeghathɨ bwagabwaga na thɨ ghewoŋa Jisas. Thiye va thɨ ghambugha Jisas Galili na thɨ njimbukiki.
MAT 27:56 E tɨnenji Meri tɨnan Magadala, Meri Jemes na Josep tɨnanji na Sebedi le ŋgaŋga tɨnanji.
MAT 27:57 Mbaŋa vama yeghɨyeghɨye amba amala ragogomwau regha i vutha, idae Josep. Amalake iyake i mena Arɨmathiya na iye vambe Jisas gharaghambuva.
MAT 27:58 I wa weya Pailat na ve naŋgo Jisas riwaekowe. Amba Pailat iŋa na thɨ wogiyawe.
MAT 27:59 Josep i wo na i liya kwama togha i ghavowe,
MAT 27:60 amba i worawe ele ghabubu togha tɨne, vamba i tɨghɨruwoeŋge e varɨ e bobokulu regha. I vabulaleya varɨ laghɨye regha na i rogana ghaekowe, amba i iteteŋa.
MAT 27:61 Meri tɨnan Magadala na le ghaida Meri eundava inanji gheko, thɨ yaku na ghamwanji i ghemba ghabubuko.
MAT 27:62 Mbaŋambaŋa Satade, Jiu lenji Sabat, ravowovowo laghɨlaghɨye na Parisi lenji wabwi thɨ rakawa Pailat.
MAT 27:63 Thɨ dagewe thɨŋa, “Amalana, wo renuwaŋakikiya rakwanɨko iyako, mbaŋa vamba e laghalagha va iŋa, ‘Mbaŋa thegheto e ghereiye kaero ya thuweiruva.’
MAT 27:64 U dage na ragagaithɨ vethɨ njimbukikiya ghabubuko ghaghad mbaŋa thegheto, mbala gharaghambuŋgiko ma valɨkaiwanji thɨ wa na vethɨ wokava riwaeko, na thɨ dage weŋgiya gharɨgharɨ, thɨŋa, ‘Kaero me thuweiruva e mare.’ Kwanɨke iyake ne i laghɨye kivwala kwanɨma i vivama.”
MAT 27:65 Pailat i dage weŋgi iŋa, “I thovuye, hu vaŋguŋgiya lo ragagaithɨna vavana na vou vaŋguraweŋgi na thɨ njimbukiki wagiyaweya ghabubuko.”
MAT 27:66 Thɨ wa na vethɨ liya thiyo yaŋgara na thɨ ŋgarɨghathɨgha varɨko weiye ghabubuko ghadidiye na lenji nono ambama thɨ vaŋguraweŋgiya ragagaithɨ na thɨ njimbukiki.
MAT 28:1 Jiu lenji Sabat kaero iko na Sande mbaŋambaŋa moli, Meri tɨnan Magadala na le ghaida Meri reghava thɨ wa vethɨ kela e ghabubuko.
MAT 28:2 Ragheragheghe laghɨye regha i yomara, na Loi le nyao thovuye regha i mena e buruburu, i vabulaleyathu varɨma na i yaku e vwatae.
MAT 28:3 Ghamwae va i ndalandala ŋgora i vilamema na ghakwama i kakaleva ŋgora ghinama ree.
MAT 28:4 Ghabubuko gharagatɨgatɨ thɨ mararu laghɨye na thɨ tage thɨ dobu e thelauko vwatae, ma e laghalaghanji ŋgoranjiya thɨ marema.
MAT 28:5 Ko nyaoma thovuye i dage weŋgiya wanakauma iŋa, “Tha hu mararu! Ya ghareghare hu tamweya Jisas, iya mendava thɨ rokros.
MAT 28:6 Ma ina gheke, kaero me thuweiru, ŋgoreiya va le dagerawema. Wo hu mena hu thuwe menda thɨ worawemawe.
MAT 28:7 Hu rukunjogha na vou dage weŋgiya gharaghambuma, vouŋa, ‘Jisas kaero me thuweiru e mare na i viva weŋga Galili. Ne vou vaidi gheko’. Hu renuwaŋakikiya ŋgoroŋga maŋama e ghemi!”
MAT 28:8 Wanakauma thɨ yoruku na thɨ iteta ghabubuma weinji lenji mararu, ko iyemaeŋge warari laghɨye i riyevanjaraŋgi. Thɨ ruku na vethɨ utugiya weŋgiya gharaghambuma.
MAT 28:9 E kamwathɨ mborowa Jisas i vwara weŋgiya wanakauma na i dage weŋgi iŋa, “Ago laghɨye weŋga.” Thɨ menawe, thɨ ronja e ghenji vuvuye, thɨ vɨghathɨgha gheghe na thɨ kururuwe.
MAT 28:10 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Tha hu mararu. Hu wa na vou dage weŋgiya oghaghaŋguna na thɨ raka Galili, tene vethɨ thuweŋgo gheko.”
MAT 28:11 Wanakauma vama inanji e kamwathɨ mborowa, amba ragagaithɨma iyava thɨ njimbukikiya ghabubukoma, vavana thɨ njogha Jerusalem na vethɨ utugiya weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye bigibigiko wolaghɨye iya methɨ yomarako.
MAT 28:12 Ravowovowo laghɨlaghɨye thɨ niva weinjiyaŋgiya Jiu lenji randeviva na thɨ vakatha lenji mbaro regha na thɨ giya mani laghɨye weŋgiya ragagaithɨ.
MAT 28:13 Na thɨŋa, “Hu dage weŋgiya gharɨgharɨ huŋa, ‘Mo ghenelaŋa gougou na gharaghambu thɨ mena thɨ wokaiva Jisas riwae.’
MAT 28:14 Thoŋgo Pailat i loŋweya totoke iyake, ghime tene wo varumwara nuwae na ghemi mane hu vaidiya vuyowae.”
MAT 28:15 Ragagaithɨma thɨ mbana manima na thɨ vakatha ŋgoreiya methɨ dagema weŋgi. Jiu gharɨgharɨniye thɨ ndethɨna utuke iya thɨŋake, Jisas, gharaghambu thɨ wokava riwae, ghaghada noroke.
MAT 28:16 Jisas gharaghambu theyaworo na regha vethɨ voro e ou regha Galili ŋgoreiya Jisas va i dagema weŋgi na thɨ wawe.
MAT 28:17 Mbaŋa thɨ thuwe thɨ kururuwe, vavana thɨ numoghegheiwo.
MAT 28:18 Jisas i mena na i dage weŋgi, iŋa, “Bwebwe vama i woveŋgo vurɨgheghe na ya mbaroŋaŋgiya bigibigike wolaghɨye e buruburu na e yambaneke.
MAT 28:19 Iyake kaiwae hu wa weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye e vanautumake wolaghɨye na hu vakathaŋgi na woraghambuŋgi, hu bapɨtaisoŋgi Ramanda e idae, Nariye na Nyao Boboma e idae.
MAT 28:20 U vavaghareŋgi na thɨ ghambugha bigibigike wolaghɨye ŋgoreiya va ya dagema weŋga. Na hu renuwaŋakiki iyake, ghino weiŋguyaŋgiya ghemi mbaŋake wolaghɨye gheghada yambaneke le ghambako.”
MAR 1:1 Utuutuke iyake Toto Thovuye Jisas Krais, Loi Nariye utuniye. I ri weya toto gharawo ŋgoreiya Aiseya, Loi ghalɨŋae gharautu va i rori Loi iŋa, “Ne ya variya toto gharawo e ghamwan na i vivatha kamwathɨ kaiwan.
MAR 1:3 Lolo regha i kulakula e njamnjam: ‘Hu vivatha kamwathɨ Giya kaiwae na hu varumwaru na mbala i reŋawe.’”
MAR 1:4 Totoke gharawo iye Jon Rabapɨtaiso. I yaku e njamnjam na i vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi, amba Loi i numotenɨŋgi. Amba thɨ bapɨtaiso.
MAR 1:5 Gharɨgharɨ lemoyo Judiya na Jerusalem e tɨne thɨ rakarakamena weya Jon. Thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na i bapɨtaisoŋgi e Walaghɨta Jorɨdan. Na lenji bapɨtaisoko i vatomwe kaero thɨ vakatha ŋgoreiye Jon le vavaghare.
MAR 1:6 Jon ghakwama thɨ vakatha kamel vulivuliye. Mborowae gheva thetheghan njimwae. I ghanɨŋgiya bibita na ŋguyo.
MAR 1:7 Le utu ŋgorake: “Loloko iya i rereghamba e ghereiŋguke iye i vurɨgheghe kivwalaŋgo. Ghino, ma elo thovuye na valɨkaiwaŋgu ya kururu na ya raka gheghe ghae.
MAR 1:8 Ya bapɨtaisoŋga e mbwa ko iye ne i bapɨtaisoŋga e Nyao Boboma.”
MAR 1:9 E mbaŋako iyako e tɨne Jisas i ri Nasaret Galili e tɨne na i wa weya Jon, na iye i bapɨtaiso Jorɨdan.
MAR 1:10 Mbaŋa Jisas i voro e mbwako ghadidiye i vaidiya buruburu i mavu na Nyao Boboma i njawe ŋgoreiya bunebune.
MAR 1:11 Amba ghalɨghalɨŋa regha i mena e buruburu iŋa, “Ghen naruŋgu moli gharegharethovuniye, i vakathaŋgo ya warari laghɨye moli.”
MAR 1:12 E mbaŋako iyako Nyao Boboma i vakatha na i wa e njamnjam vurɨvurɨ vwatavwata.
MAR 1:13 Na ve yaku gheko gheneyevarɨ. Seitan i vatanathethaŋa. Va weiyaŋgiya njamnjam thetheghanɨniye, ko Loi le nyao thovuthovuye thɨ mena na thɨ giya thalavuwe.
MAR 1:14 Mbaŋa vama thɨ woruwo Jon e thiyo na e ghereiye, Jisas i wa Galili na i vavaghare Toto Thovuye i mena weya Loi,
MAR 1:15 iŋa, “Mbaŋa kaero ina gheke, Loi le ghamba mbaro maiyavara; hu uturaŋgiya lemi tharɨna na hu roiteteŋgi na hu loŋweghathɨgha Toto Thovuye.”
MAR 1:16 Va mbaŋa regha Jisas i ŋgalai Galili Njighɨniye ghadidiye na i vaidiŋgiya raboroborogi theghewo, Saimon na ghaghae Endru, thɨ duda ghina kaiwae thiye raboroborogi.
MAR 1:17 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu mena hu ghambuŋgo na ya vavaghareŋga ghemi gharɨgharɨ ghanjirakosi.”
MAR 1:18 E mbaŋako iyako thɨ iteteŋgiya lenji ghina na thɨ ghambu.
MAR 1:19 I loŋga ghaova seiwo i vaidiya Jemes, Sebedi nariye, na ghaghae Jon. Thiye va inanji e lenji waŋga thɨ vavanamweŋgiya lenji ghina.
MAR 1:20 E mbaŋako iyako i kula weŋgi, thɨ iteta ramanji Sebedi e waŋga weiyaŋgiya lenji rakakaiwo, na thɨ ghambu.
MAR 1:21 Mbaŋa Jisas na gharaghambu thɨ vutha Kapenaom, Sabat e tɨne Jisas i ru Jiu e lenji ŋgolo kururu na i vavagharewe.
MAR 1:22 Gharɨgharɨko iyava thɨ vandeŋeko gharenji i yo laghɨye le vavaghare kaiwae, kaiwae mava ŋgoreiya mbaro gharavavaghare, ko i vavaghare weiye mbaro.
MAR 1:23 E mbaŋako iyako amala ina gheko nyao raitharɨ inawe, va ina Jiu e lenji ŋgolo kururuko tɨne i yaro iŋa,
MAR 1:24 “Ne u vakatha vara budakai weime, Jisas rara Nasaret? Mo mena gheke na nuwaniya u vakowanaime? Kaero ya ghareghareŋge, ghen Raboboma Loi va i variye.”
MAR 1:25 Jisas i ŋaelɨmbiya weya nyaoko raitharɨ iŋa, “Meiye, na u iteteŋa amalana!”
MAR 1:26 Nyaoko raitharɨ i vandindi laghɨye amalako, i yaro laghɨye moli na i raŋgiwe.
MAR 1:27 Taulaghɨko gharenji i yo laghɨye na thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Budakaiyake? Iyake vavaghare togha. Amalake i vavaghareŋa renuwaŋa emunjoru na totoghaŋgi, na i vakatha weiye le mbaro, i dage vurɨgheghe weŋgiya nyao raraitharɨ na thɨ loŋweghathɨ.”
MAR 1:28 Toto amalaghɨniye kaiwae i vaghɨliya Galili tɨneko laghɨye.
MAR 1:29 Mbaŋa Jisas na gharaghambu thɨ roiteta ŋgolo kururuko, weinjiyaŋgiya Jemes na Jon, amba vethɨ ru Saimon na Endru e lenji ŋgolo.
MAR 1:30 Saimon mboriyae i ghambwera, na mbe ina vara e ghambae riwae i dayagha na i ghena. Jisas vambe i vutha vara kaero thɨ utugiyawe.
MAR 1:31 I ruwe, i yalawe e nɨmae na i thalavu i thuweiru. Ghambwerama i iteteŋa na i vaŋamweŋgi.
MAR 1:32 Varae vama ve ronja na kaero i mouwo na Sabat kaero iko, gharɨgharɨ thɨ bigimena weya Jisas ghambweghambwera na thavala nyao raitharɨ ina weŋgi.
MAR 1:33 Gharɨgharɨko taulaghɨ e ghembako tɨne thɨ mevathavatha e ŋgoloko mbothiye.
MAR 1:34 Gharɨgharɨ i ghanagha thɨ ghambweraŋa ghambwera thaŋarɨ Jisas i thawarivaoŋgi. Vambe i variye raŋgiyaŋgiva nyao raraitharɨ weŋgiya gharɨgharɨ. Mava i vatomwe na thɨ dagewe kaiwae va thɨ ghareghare thela amalaghɨniye, na iye i mena weya Loi.
MAR 1:35 I liwiya ndayathɨ Jisas i thuweiru, i iteta ŋgolo na ghembako, i wa e valɨvaŋga ma gharɨgharɨ nanjiwe na ve naŋgowe.
MAR 1:36 Ko iyemaeŋge e ghereiye Saimon na ghaune thɨ rakaraŋgi na thɨ tamwe.
MAR 1:37 Mbaŋa thɨ vaidi, thɨ dagewe thɨŋa, “Gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ tamwetamwe e ghen.”
MAR 1:38 Ko Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ra raka e ghembaghemba vavanava e valɨvaŋgake iyake na tembe va vavaghareweva. Iyake iyava kaiwae na ya mena.”
MAR 1:39 Iya kaiwae i vaghɨliya Galili laghɨyeko, i vavaghareŋa Toto Thovuye e kururu ŋgoloŋgoloniyeko tɨnenji na i variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ.
MAR 1:40 Amala regha i ghataŋa lepelo, va i mena weya Jisas i ronja e gheghe vuvuye e ghamwae na i naŋgowe iŋa, “Thoŋgo nuwaniya, u vakathaŋgo na ya thovuye.”
MAR 1:41 Jisas ghare i vɨrɨ kaiwae, i livamomoya nɨmae na i vɨghathɨgha amalako. I dagewe iŋa, “Nuwaŋguke nuwaiya, riwana i thovuye!”
MAR 1:42 E mbaŋako iyako ghaghambwerama iko na riwae i thɨna.
MAR 1:43 Amba i dage vurɨgheghewe na i variyeyathu e mbaŋako iyako,
MAR 1:44 na iŋa, “Wo u vandeŋe, ne u ndeutuŋa weya lolo regha, u wawe vara ravowovowo na tembe ghanɨmberegha vo vatomweŋgewe na vo vowo riwana le thɨna kaiwae ŋgoreiya Mosese le mbaro, na i vaemunjoruŋa weŋgiya gharɨgharɨ riwan kaero i thɨna.”
MAR 1:45 Ko amalako i wa na ve utuutu weŋgiya gharɨgharɨ budakai me yomarawe. Iya kaiwae Jisas ma valɨkaiwae i ru e ghemba laghɨye gharɨgharɨ lemoyo inanjiwe. I yaku eto e ghemba ma gharɨgharɨniye, ko iyemaeŋge gharɨgharɨ thɨ menawe Galili laghɨyeko e tɨne.
MAR 2:1 Mbaŋa amba gheviye eŋge e ghereiye Jisas i njogha Kapenaom, gharɨgharɨ thɨ loŋweya toto kaero ina e ŋgolo tɨne.
MAR 2:2 Woye laghɨye moli thɨ mevathavatha. Thɨ riyevanjara ŋgolo tɨne na ghae, amba i utuŋa Toto Thovuye weŋgi.
MAR 2:3 Mbaŋaniye ghɨmoghɨmoru theghevarɨ thɨ wovutha amala i kuvokuvo ele ghamba ghena weya Jisas.
MAR 2:4 Kaiwae wabwi i laghɨye moli, ma valɨkaiwanji thɨ womena weya Jisas iya kaiwae thɨ vakatha doda e ŋgoloko vwatae i rukughɨdaghɨda Jisas. Mbaŋa vama thɨ vakatha doda, thɨ wonjaniya amalakowe, i ghena e da.
MAR 2:5 Jisas i thuwe lenji loŋweghathɨko le laghɨlaghɨye, i dage weya kuvokuvoko iŋa, “Amalana, ya numotena len tharɨna wolaghɨye.”
MAR 2:6 E mbaŋako iyako mbaro gharavavaghare vavana thiya yaku gheko thɨ rerenuwaŋa e gharenji thɨŋa,
MAR 2:7 “Buda kaiwae amalake i utu ŋgoreiyako? Amalake i kivwala Loi na i utuvatharɨwe! Ma te lolo reghava ne i numotena tharɨ, Loi ghamberegha moli.”
MAR 2:8 E mbaŋako iyako Jisas i ghareghare ŋgoroŋga lenji renuwaŋa thuweleko, kaero i dage weŋgi iŋa, “Buda kaiwae hu rerenuwaŋa ŋgoreiyake?
MAR 2:9 Iyaŋganiya ghautuutu i maya, ‘Len tharɨna kaero ya numoten,’ o yaŋa, ‘U yondovirɨ, u bigiya ghambana ghavwarara na u loŋga’?
MAR 2:10 Ya vaemunjoruŋa e ghemi, Lolo Nariye ele mbaro e yambaneke na valɨkaiwae i numotena tharɨ.” Amba i dage weya amalako kuvokuvoko iŋa,
MAR 2:11 “Ya dage e ghen, u yondo, u bigiya ghambana ghavwarara na u wa e len ŋgolo!”
MAR 2:12 Taulaghɨko e maranji i yondovirɨ, i mbana ghambae ghavwarara na i loŋgaraŋgi. Gharenji i yo laghɨye moli na thɨ taraweŋa Loi thɨŋa, “Ma mbaŋa regha wo thuwathuwa ŋgoraiyako va i vivako.”
MAR 2:13 Jisas vambowo i njoghava Galili Njighɨniye ghadidiye amba wabwi laghɨye thɨ menawe na i vavaghare weŋgi.
MAR 2:14 I loŋgaghao na i vaidiya Livai, Alipiyos nariye, i yaku e takis ghaopis, na i dagewe iŋa, “U ghambuŋgo.” Livai i yondovirɨ na i ghambu.
MAR 2:15 Mbaŋa gheviye Jisas i ghanɨŋga Livai ele ŋgolo. Takis gharambanɨmba na gharɨgharɨ raraitharɨ thɨ mbela Jisas, thɨ ghanagha thɨ rakaru weŋgi weiyaŋgiya gharaghambu e ghanɨŋgako.
MAR 2:16 Mbaro gharavavaghare vavana, thiye Parisi, thɨ thuwe Jisas i ghanɨŋga weiyaŋgiya gharɨgharɨ raraitharɨ na takis gharamban, thɨ dage weŋgiya gharaghambu thɨŋa, “Buda kaiwae i ghanɨŋga weiyaŋgiya gharɨgharɨ raraitharɨ na takis gharamban?”
MAR 2:17 Mbaŋa Jisas i loŋwevaidi amba iŋa, “Thavala riwanji i thovuye ma nuwanjiya rathawathawari, ko mbe ghambweghambweraeŋge nuwanjiya. Ma ya mena ya kula weŋgiya thavala thɨ rumwaru, ko ya mena tharɨ gharavakatha kaiwanji.”
MAR 2:18 Va mbaŋa regha Jon Rabapɨtaiso gharaghambu na Parisi thɨ mbeya ghanɨŋga ŋgoreiye lenji kururu ghakamwathɨ. Gharɨgharɨ vavana thɨ mena weya Jisas na thɨ vaito thɨŋa, “Buda kaiwae Jon gharaghambu na Parisi ghanjiraghambu thɨ mbemba, ko ghen ghanɨraghambu nandere?”
MAR 2:19 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Thare valɨkaiwae ghe gharaghaghayawo thɨ mbeya ghanɨŋga mbaŋa ragheghe ghɨmoru mbe inawe vara weiyaŋgi? Ma valɨkaiwae! Mbaŋa ragheghe ghɨmoru mbe ina vara weiyaŋgi mane thɨ vakatha iyako.
MAR 2:20 Ko mbaŋa ne i mena, nevole thɨ vaŋgu weŋgiya ragheghe ghɨmoru, mbaŋako iyako amba thɨ mbemba.”
MAR 2:21 Mbowo i gotubweva iŋa, “Ma lolo regha ne i liya kwama nasiye togha na i ŋgiyagana kwama teuyewe i bowotu, kaiwae mbaŋa ne i thavwi na i livamo toghako ne i mwanavatha na i vakatha teuyeko na i mathethe na i bowoutu laghɨye.
MAR 2:22 Na tembe ŋgoreiyeva, ma lolo regha i liŋgiya waen togha e variye teuye thɨ vakatha thetheghan njimwae, waenɨko ne le vurɨgheghe kaiwae na i topo, waen i maliŋgi na variyeko i tharɨ. Iyemaeŋge waen togha i liŋgi e variye togha.” I dage ŋgoreiye ma valɨkaiwae ra wovatabo vavaghare teuye weiye vavaghare togha.
MAR 2:23 Va Sabat regha Jisas i ghathara wit e ghauma. Gharaghambu e lenji loŋga tɨne thɨ lavugha wit uneune.
MAR 2:24 Parisi thɨ dage weya Jisas thɨŋa, “Wo u thuwe, buda kaiwae ghanɨraghambu mbaro i dageten e Sabat na thɨ vakatha?”
MAR 2:25 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Thare mbaŋa regha hu vaona Deivid va i vakatha budakai mbaŋa bada i gharɨŋgi weiyaŋgiya ghaune?
MAR 2:26 Va i ru Loi ele ŋgolo na i ghana bred boboma. Iyake va i yomara mbaŋa Abiyata iye va ravowovowo laghɨye. Mbaro vambe i vatomweŋge ravowovowo weŋgi thɨ ghana bredɨko iyako, ko Deivid va i ghan na tevambe i giya weŋgiya ghaune.”
MAR 2:27 Jisas iŋa, “Buda kaiwae Loi i vakatha Sabat? Va i vakatha na i mbaroŋaŋgiya gharɨgharɨ? Nandere moli! Ko iyemaeŋge va i vakatha Sabat mbala valɨkaiwae thɨ towowe e lenji kaiwo tɨne.
MAR 2:28 Iya kaiwae ghino Lolo Nariye — Ghino Sabat ghagiya. Elo mbaro na valɨkaiwae yaŋa gharɨgharɨ thɨ vakatha budakai Sabat e tɨne.”
MAR 3:1 Amba Jisas tembe ve ruva Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne, na amala regha inawe nɨmae i kuvokuvo.
MAR 3:2 Gharɨgharɨ vavana va inanji gheko thɨ njimbukiki na thɨ thuwe thare ne i thawariya amalako e Sabat na mbala thɨ wonjowe.
MAR 3:3 Jisas i dage weya amalako iŋa, “U yondo na u mena u ndeghathɨ gheke.”
MAR 3:4 Jisas i vaitoŋgi iŋa, “Budakaiya la mbaro i vatomwe weinda na ra vakatha e Sabat? Ra vakatha thovuye o ra vakatha tharɨ? Ra vamoru lolo yawaliye o ra vakowana?” Gharɨgharɨko thiya rokubaro.
MAR 3:5 Jisas i ghɨmaratako weŋgi weiye le gaithɨ, ko vambe ghare i vɨrɨva kaiwanji kaiwae gharenjiko i vurɨgheghe laghɨye, amba i dage weya amalako iŋa, “U livamomoya nɨmanɨna.” I livamomoya nɨmaeko na kaero i thovuyeva.
MAR 3:6 Parisi thɨ raka iteta Jiu lenji ŋgolo kururu na e mbaŋako iyako thɨ niva weinjiyaŋgiya gharɨgharɨ thɨ ghambugha Herod le mbaro, thɨ tamwe kamwathɨ na thɨ unɨgha Jisas.
MAR 3:7 Jisas na gharaghambu thɨ raka e Galili Njighɨniye ghadidiye na wabwi laghɨye thɨ rakamena Galili thɨ rakambele, vavana vambe thɨ rakamenava Judiya,
MAR 3:8 Jerusalem, Idumeya ele valɨvaŋga na Jorɨdan valɨvaŋga i vorovoro na Taiya na Saidon mbe e lenji valɨvaŋgava. Gharɨgharɨ e ghembaghembake thiyake thɨ raka menawe kaiwae va thɨ loŋweya le vakathako utuniye.
MAR 3:9 Wabwiko va laghɨye moli iya kaiwae Jisas i dage weŋgiya gharaghambuko thɨ yambi ruwovamuna waŋgako na i rovalawe mbala gharɨgharɨ ma thɨ romenawe moli.
MAR 3:10 Vama i thawariŋgiya gharɨgharɨ lemoyo iya kaiwae thiye e ghanjighambwera nuwanjiya thɨ rovurɨgheghe na thɨ ghathara e wabwiko tɨne thɨ mena thɨ vɨghathɨ.
MAR 3:11 Na thembaŋa gharɨgharɨ nyao raitharɨ ina weŋgi thɨ thuwe, thɨ dobu e ghamwae na thɨ dage ghalɨŋanji laghɨye thɨŋa, “Oo! Ghen Loi Nariye.”
MAR 3:12 Ko iyemaeŋge Jisas i dage vurɨgheghe weŋgi na ne thɨ ndeutugiya weya lolo regha thela amalaghɨniye.
MAR 3:13 Mbaŋa Jisas i voro e ou nasiye i kula vathavathaŋgiya ghɨmoghɨmoru va nuwaiyaŋgi. Thɨ raka menawe,
MAR 3:14 na i tuthiŋgiya theyaworo na theghewo, na i uno idanji ghalɨŋae gharaghambɨ. Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ma tuthiŋga na hu ghambuŋgo. Ne ya variyeŋga na vohu utuŋa ghalɨŋaŋgu,
MAR 3:15 na ne elo mbaro ghavurɨgheghe tɨne na hu variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ.”
MAR 3:16 Theyaworo na theghewoke thiyake iya va i tuthiŋgike: Saimon (Jisas va i rena Pita),
MAR 3:17 Jemes Sebedi nariye na ghaghae Jon (va i uno idanji, Bowanje, gharumwaru ŋgoreiye gharetaitai),
MAR 3:18 Endru, Pilip, Batolomiu, Matiu, Tomas, Jemes Alipiyos nariye, Tadiyas, Saimon iye i mena e wabwi regha idanji Jilot,
MAR 3:19 na Judas Isakariyot, iye Jisas ghaliliva.
MAR 3:20 Jisas i njogha na i ru e ŋgolo tɨne na wabwi laghɨye mbowo thɨ mevathavathava, Jisas na gharaghambu mava e ghanjimbaŋa na valɨkaiwae thɨ ghanɨŋga.
MAR 3:21 Mbaŋa le bodaboda thɨ loŋwe iyake, thɨ wa na vethɨ yalaweghathɨ kaiwae gharɨgharɨ thɨŋa, “Umbaliye i ghawe.”
MAR 3:22 Mbaro gharavavaghare vavana thɨ mena Jerusalem thɨ utuŋa thɨŋa, “Nyao raraitharɨ ghanjigiya Bilɨsabul inawe! Nyao raraitharɨ lenji randeviva iya i giya vurɨgheghekowe na i variye raŋgiyaŋgiya nyaoko raraitharɨ.”
MAR 3:23 Lenji utuko kaiwae, Jisas i kula vathaŋgi na thɨ raka menawe amba i goghaimba na i veŋgi iŋa: “Ŋgoroŋga ne Seitan iŋa na i variyeraŋgiya ghamberegha?
MAR 3:24 Thoŋgo ghamba mbaro regha tembe ghamberegha i yondo na i giya wabwi na thɨ vegaithɨ weŋgi, ghamba mbaroko iyako ne i dobu.
MAR 3:25 Na thoŋgo ŋgolo regha gharɨgharɨniye thɨ rakayondo na thɨ vegaithɨ weŋgi, ŋgolo iyako gharɨgharɨniye ne nandereŋgi.
MAR 3:26 Na thoŋgo Seitan i vakatha wabwi ele ghamba mbaro tɨne na thɨ vegaithɨ weŋgi, mane te i vurɨghegheva, ne i dobu na kaero iko.”
MAR 3:27 “Ma lolo regha valɨkaiwae i ru amala vurɨgheghe ele ŋgolo na i kaiva le bigibigi e ŋgoloko tɨne. Thoŋgo nuwaiya wo i yalawekai, i ŋgarɨghathɨ e thiyo, ko amba i kaiva le bigibigi e ŋgoloko tɨne.”
MAR 3:28 “Ya dage emunjoru e ghemi, gharɨgharɨ lenji tharɨ na lenji utuvatharɨ weya Loi, Loi i numotenɨŋgi.
MAR 3:29 Ko thela i utuvatharɨ weya Nyao Boboma, Loi ma tene i numotenɨva loloko iyako; kaiwae i vakatha tharɨ iya Loi ma mbaŋa regha tene i numotenɨva.”
MAR 3:30 Jisas iŋa ŋgoreiyako kaiwae gharɨgharɨ va thɨŋa, “Nyao raitharɨ inawe.”
MAR 3:31 Amba Jisas tɨnae na oghaghae thɨ vutha. Thɨ ndeghathɨ eto na thɨ variya utu kaiwae nuwanjiya i raŋgi na thɨ utu weinji.
MAR 3:32 Wabwi laghɨye va thɨ roghɨliŋa, thɨ dagewe thɨŋa, “Tɨna na oghagha thiye etoke thɨ vavaito kaiwan.”
MAR 3:33 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Nava thela na oghaghaŋguŋgiya thavala?”
MAR 3:34 I thuweŋgiya gharɨgharɨko iya va thɨ roghɨliŋako, na iŋa, “Wo hu thuwe! Thiyake nava na oghaghaŋgu!
MAR 3:35 Thela thoŋgo i vakatha Loi le renuwaŋa iye ghaghaŋgu, louŋgu na tɨnaŋgu.”
MAR 4:1 Jisas vambowo i vavaghareva e Galili Njighɨniye ghadidiye. Wabwiko iyava thɨ meghɨliŋako i laghɨye moli iya kaiwae va i tha e waŋga na i rovalawe. I ghagharaŋgi seiwo na wabwiko laghɨye thiya yaku e malavwata.
MAR 4:2 Va i vavaghareŋgiya bigibigi i ghanagha. Vambe i goghaimba eŋge. I dage weŋgi iŋa,
MAR 4:3 “Hu vandeŋe! Amala regha i wa na ve yathu le weiwo.
MAR 4:4 Mbaŋa i yathu le weiwoko e umako vavana thɨ dobu e kamwathɨ mara na ma thɨ mena thɨ ghanɨŋgi.
MAR 4:5 Vavana thɨ unja e thelau ele varɨvarɨ na mava thelauko i poku, na ŋgorava thɨŋama kaero thɨ yovoro kaiwae thelauko mava i poku.
MAR 4:6 Mbaŋa varae i ŋge thelauko na i dayagha kaero thɨ mare kaiwae wathelilinji ma vamba ina bwagabwaga.
MAR 4:7 Weiwo vavana i yathu ŋgora nana raraitharɨ inanjiwe. Nanako raraitharɨ lenji mbuthu i maya na thɨ vwariŋgi na ma thɨ rau.
MAR 4:8 Ko weiwo vavana va thɨ unja e thelau thovuye, thɨ mbuthu wagiyawe na thɨ rau na uneunenji lenji ghanaghanagha i tomethi, vavana voghɨyeto (30), vavana voghɨyewona (60) na vavana voghɨthaŋarɨ (100).”
MAR 4:9 Jisas iŋa, “Thoŋgo e yanayanawami hu vandeŋe wagiyaweya ghalɨŋaŋguke.”
MAR 4:10 Mbaŋa Jisas vambe ghamberegha eŋge, gharɨgharɨko iyava thɨ vandeŋeko vavana thɨ menawe weinjiyaŋgiya gharaghambuko theyaworo na theghewoko. Thɨ dagewe na i vamanjamanjalaŋa goghaimbako weŋgi. Jisas i dage weŋgi iŋa,
MAR 4:11 “E ghemi Loi le ghamba mbaro gharenuwaŋa thuwele kaero i woraŋgiya weŋga. Ko thavala ma inanji Loi ele wabwi Loi le ghamba mbaro emunjoru utuutuniye thɨ loŋwe e goghaimba.
MAR 4:12 Kaiwae Buk Teuye iŋa, ‘Othembe ne thɨ njimbukiki mane thɨ thuwe; ne thɨ vandeŋe mane thɨ ghareghare. Kaiwae thoŋgo thɨ thuwe na thɨ ghareghare thɨ roiteteŋgiya lenji tharɨ, thɨ goru weya Loi, na ne i numotenɨŋgiya lenji tharɨ.’”
MAR 4:13 Amba Jisas i vaitoŋgi iŋa, “Ma hu ghareghare goghaimbake iyake? Ŋgoroŋga ne huŋa eŋge na hu ghareghareŋgiya goghaimbako wolaghɨye?”
MAR 4:14 Jisas iŋa, “Wo ya vamanjamanjalaŋa weŋga, rakabu weiwo ŋgora i kabu Loi ghalɨŋae.
MAR 4:15 Gharɨgharɨ vavana ŋgoranjiya weiwo thɨ dobu e kamwathɨ mara; e mbaŋako iyako thɨ loŋweya Loi ghalɨŋae, Seitan i mena na i woraŋgiya weŋgi.
MAR 4:16 Vavana ŋgoranjiya weiwo thɨ dobu e thelau ele varɨvarɨ. E mbaŋako iyako thɨ loŋweya Toto Thovuye, thɨ wovatha weinji lenji warari.
MAR 4:17 Ko ma i ru moli e gharenji ŋgora nana ma e wathewatheliliye thovuye na ma thɨ yaku mbaŋa molao. Mbaŋa vuyowo ne i vutha weŋgi o gharɨgharɨ thɨ botewoŋgi Toto Thovuye kaiwae, e mbaŋako iyako thɨ dobu.
MAR 4:18 Vavana ŋgoranjiŋgiya weiwo thɨ dobu ŋgora nana raraitharɨ inanjiwe. Gharɨgharɨke thiyake thɨ loŋweya Loi ghalɨŋae,
MAR 4:19 ko yambaneke renuwaŋaniye i vagaghala nuwanji na nuwanjiko i ghaŋgo weya gogomwau na nuwanjiya lemoyo, iyake kaiwae ma te thɨ goruweva Loi ghalɨŋae. Thiye ŋgoranjiŋgiya weiwo ma e uneune.
MAR 4:20 Ko gharɨgharɨ vavana ŋgoranjiya weiwo thɨ dobu e thelau thovuye. Thɨ loŋweya Loi ghalɨŋae, thɨ loŋweghathɨ na thɨ worawe e gharenji na i rau; vavana voghɨyeto (30), vavana voghɨyewona (60) na vavana voghɨthaŋarɨ (100).”
MAR 4:21 Jisas i vaitoŋgi iŋa, “Thare mbaŋa regha lolo regha i thɨnɨruwo kadɨŋeŋe na i thɨnɨrawe e uye tɨne o e tebol ghamba ghena raberabe? Ma i thɨnɨvakwate?
MAR 4:22 Budakaiya i rothuwele tene Loi i woraŋgiya e manjamanjala, na budakaiya e ghayaboyabo tene i tatethewo.
MAR 4:23 Thoŋgo e yanayanawami, hu vandeŋe wagiyawe ghalɨŋaŋguke na hu ghareghare!”
MAR 4:24 “Hu vakaiwoŋa yanayanawamina na hu vandeŋe wagiyawe; kaiwae thoŋgo hu vandeŋe na hu ghambu, amba ne valɨkaiwami hu ghareghare wagiyawe. Thela i ghareghare othembe mbema seiwo eŋge, weya amalaghɨniye Loi ne i woraŋgiyawe laghɨye. Ko the lolo ma ele ghareghare othembe the utu i loŋwe ne i ghawewe.
MAR 4:25 Iyake ŋgoreiye, thoŋgo u wo ne i giya e ghen ma e vwataeva, ko thoŋgo ma u wo mun, ne u thɨvaivao iyana othembe budakai ina e ghen.”
MAR 4:26 Jisas vambowo i dageva weŋgi iŋa, “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya amala regha i raŋgi na ve yathu weiwo ele uma tɨne.
MAR 4:27 I njogha gougou na i ghena ghararaghɨye i kaiwo mbaŋa regha na regha, weiwoko i yovoro na i mbuthu, ko ma i ghareghare eŋge ŋgoroŋga le mbuthumbuthu.
MAR 4:28 Weiwoko tembe ghamberegha i mbuthu e thelauko na i rau: i viva mborowae, vunyenyeuye amba muyai uneune thɨ rakaraŋgi.
MAR 4:29 Mbaŋa uneune thɨ mweghe i wo le kaina na ve tenɨwe kaiwae kaero ghambaŋa.”
MAR 4:30 Jisas mbowo i dage weŋgiva iŋa, “Mbowo ya utugiyava utuutu regha e ghemi, na i manjamanjala e ghemi ŋgoroŋga Loi le ghamba mbaro ghayamoyamo.
MAR 4:31 Ŋgoreiya masɨted mbouye le mbuthumbuthu. Weiwoke wolaghɨye thɨ kabukabu e uma nasiyeninji moli.
MAR 4:32 Mbaŋa thɨ wokabu na i mbuthu, i mbuthu kivwalaŋgiya ghanɨŋgako wolaghɨye e umako tɨne. Yaŋgayaŋgae laghɨlaghɨye na ma thɨ yoyo valɨkaiwae thɨ vakatha unyinji e riburibuwae.”
MAR 4:33 Jisas va i vavaghareŋaŋgiya goghaimba i ghanagha ŋgoranjiya iyake weŋgiya gharɨgharɨ, na valɨkaiwae nuwanjiko i manjamanjalawe.
MAR 4:34 Vambe i goghaimba eŋge iyava i utu weŋgiya gharɨgharɨko, ko mbaŋa vambe thiye eŋge weiyaŋgiya gharaghambuko i vamanjamanjalaŋa bigibigiko wolaghɨye weŋgi.
MAR 4:35 Va yeghɨyeghɨye e mbaŋako iyako i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Ra lawaoko valɨmbwako.”
MAR 4:36 Thɨ iteteŋgi wabwi laghɨye, thɨ tha e waŋgako Jisas vama inakowe na weinji. Waŋga vavana vambe weinjiyaŋgiva.
MAR 4:37 Amba ndewendewe laghɨye i rowo, bagodu i vana e waŋga na i nja e waŋgate na mbalavama thɨ dama.
MAR 4:38 Jisas ina e waŋgako tɨne i ghena e waŋgako gharɨghe na i wara umbaliye e bubuthe. Gharaghambu thɨ yavairɨ na thɨ dagewe thɨŋa, “Ravavaghare, thare u rerenuwaŋa kaiwanda, mbaŋa nasiye raya mare!”
MAR 4:39 Jisas i thuweiru na i dage weŋgiya ndewendewe na bagoduko iŋa, “Hu towo! Hu ndeghathɨ!” Mbaŋara ndewendewe na bagodu thɨ towo na tad laghɨye i ghagha.
MAR 4:40 Amba Jisas i dage weŋgi iŋa, “Buda kaiwae hu mararu? Ma e lemi loŋweghathɨ?”
MAR 4:41 Thɨ mararu laghɨye moli na thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Thelake? Othembe ndewendewe na bagodu thɨ loŋweghathɨ ghalɨŋae.”
MAR 5:1 Jisas na gharaghambu va vethɨ vuthava Galili Njighɨniye ele valɨvaŋga regha iya Gerasa gharɨgharɨniye va thɨ yakukowe.
MAR 5:2 Mbaŋa i iteta waŋga amala regha i rukuraŋgimawe e ghabughabubuko. Amalake nyao raitharɨ inawe
MAR 5:3 na i yaku e ghabubuko. I vurɨgheghe laghɨye moli na ma valɨkaiwae lolo regha i ŋgarɨghathɨ othembe thɨ ŋgarɨ e sen.
MAR 5:4 Mbaŋa i ghanagha gharɨgharɨ thɨ ŋgara nɨmanɨma na gheghe e sen, ko mbaŋa regha na regha thɨ vakatha i bebeŋgiya senɨŋgiko e nɨmanɨmako na i bebevowowona senɨŋgiko e ghegheko. Ma lolo regha valɨkaiwae i laweghathɨ na i mbaroŋa.
MAR 5:5 Ghararaghɨye na gougou i loŋgatakweŋgiya ghabughabubu na e bobokulu vwatavwatanji, i yaroyaro na i tena riwariwae e varɨvarɨ.
MAR 5:6 Vamba ina bwagabwaga kaero i vaidiya Jisas; i ruku na i mena i kururu e ghamwae.
MAR 5:7 Mbaŋako iyako Jisas i dagewe iŋa, “Nyao raitharɨ, u raŋgi weya amalana!” Nyaoko raitharɨ i yaro ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Jisas, Loi Ramevoro Moli Nariye! Nuwaniya budakai ina e ghino? Loi e idae ya naŋgo e ghen ne u ndevakatha vɨrɨ laghɨye e ghino.”
MAR 5:9 Jisas i vaito iŋa, “Idan thela?” Amalako i gonjoghawe iŋa, “Idaŋgu woye laghɨye moli — kaiwae lamamoyo moli.”
MAR 5:10 I naŋgo vurɨgheghe weya Jisas na thava i variye raŋgiyaŋgi e valɨvaŋgako iyako tɨne.
MAR 5:11 Mbombo naura inanji thiya nuve e bobokulu regha ghadidiye.
MAR 5:12 Nyaoko raraitharɨ mbowo thɨ naŋgoweva thɨŋa, “U variyeime weŋgiya mbomboko na vo ru weŋgi.”
MAR 5:13 Iya kaiwae Jisas i vatomweŋgi i variyeŋgiya nyaoko raraitharɨ thɨ rakaraŋgi weya amalako na thɨ rakaru weŋgiya mbomboko. Mbomboko naura lenji ghanaghanagha mbalavama i wo tu tausan thɨ rakanjaniya bobokuluko ghadidiye na vethiya munja e njighɨ.
MAR 5:14 Mbaŋa mbomboko gharanjimbunjimbu thɨ thuwe iyako, thɨ rakavo na vethɨ ututako ghembako laghɨye na e umauma tɨnetɨnenji. Iya kaiwae gharɨgharɨ lemoyo thɨ raka na vethɨ thuwe budakai me yomara.
MAR 5:15 Mbaŋa thɨ rakamena weya Jisas, thɨ vaidiya amalako nyaoma raraitharɨ menanjiwe. I yaku gheko, i njimbo ri na umbaliye kaero i thovuye; na taulaghɨko thiya mararu laghɨye.
MAR 5:16 Thavala inanjiwe thɨ utugiya gharɨgharɨko weŋgi ŋgoroŋga nyaoko raraitharɨ methɨ rakaraŋgi weya amalako na budakai me gharɨŋgiya mbomboma.
MAR 5:17 Mbaŋa thɨ loŋwevaidi thɨ naŋgo vurɨgheghe weya Jisas na i iteteŋa lenji valɨvaŋgako.
MAR 5:18 Mbaŋa Jisas vama i tha vara e waŋgako amba amalako nyaoma raraitharɨ menanjiwe i naŋgo vurɨgheghewe na i wa weiye.
MAR 5:19 Ko Jisas mava i vatomwe. Iyemaeŋge i dagewe iŋa, “U njogha e ghamban weŋgiya len bodaboda na voutu weŋgi ŋgoroŋga Giya le vakatha na le gharevɨrɨ le laghɨlaghɨye e ghen.”
MAR 5:20 Amalako i iteteŋgi na i ruvao e ghembaghembama ghembayaworoma, i utuŋa bigibigiko laghɨlaghɨye budakai Jisas me vakathakowe. Taulaghɨko thɨ loŋwe na gharenji i yo laghɨye.
MAR 5:21 Jisas na gharaghambu thɨ njogha Galili Njighɨniye valɨvaŋga. Woye laghɨye thɨ meghɨliŋa.
MAR 5:22 Amala regha idae Jairas, iye ŋgolo kururu gharambarombaro regha, i vutha. Mbaŋa i thuwe Jisas i dobu e gheghe,
MAR 5:23 na i naŋgo weiye ghare le vatomwe weya Jisas iŋa, “Yawarumbuŋgu nasiye i ghambwera laghɨye moli. Nuwaŋguiya weiŋgu ghen vo bigiraweya nɨmanɨmanɨna e vwatae na riwae i thovuye, thava i mare.”
MAR 5:24 Amba Jisas i wa weiye. Gharɨgharɨ lemoyo moli weinji, vavana e njawanjawaeŋgi, vavana e ghamwae na vavana e ghereiye.
MAR 5:25 Ela eunda i ghataŋa voruvoru theghathegha hoyaworo na umboiwo e tɨne.
MAR 5:26 Rathawathawari i ghanagha va thɨ mando na thɨ thawari. I thɨvaivao le bigibigi weŋgi, ko iyemaeŋge ma riwae i thovuye, vama i vurɨgheghe eŋge.
MAR 5:27 Vama i loŋweya Jisas le vakatha utuutuniye, iya kaiwae i ghathara wabwiko e tɨnenji Jisas e ghereiye,
MAR 5:28 na tembe i dageweva ghamberegha iŋa, “Thoŋgo ma ya vɨghathɨ eŋge ghakwamako, wo ghambwerake ne iko.”
MAR 5:29 I vɨghathɨgha ghakwamako na e mbaŋako iyako voruvoruko iko na i ghamɨno riwaeko e tɨne ghaghambwerako kaero iko.
MAR 5:30 E mbaŋako iyako Jisas i ghamɨno vurɨgheghe vama i raŋgiwe, iya kaiwae i matavɨ weŋgiya wabwiko na i vaito iŋa, “Thela me vɨghathɨgha wo kwamake?”
MAR 5:31 Gharaghambuko thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Wo u thuwe wabwi laghɨye moli thɨ ndeghɨliŋaŋge, na buda kaiwae uŋa, ‘Thela me vɨghathɨŋgo?’”
MAR 5:32 Ko Jisas i ghɨmaratakwa ghadidiye, nuwaiya i vaidiya thela me vɨghathɨ.
MAR 5:33 Elako vama i ghareghare budakai me yomarawe, i mena weya Jisas weiye le mararu na le gharelaghɨlaghɨ, i ronja e gheghe vuvuye Jisas e gheghe na i utugiyawe utuutuniyeko wolaghɨye.
MAR 5:34 Jisas i dagewe iŋa, “Yawarumbuŋgu, len loŋweghathɨ kaero i vamoruŋge. U wa wein len gharemalɨlɨ. Ghanɨvɨrɨ kaero iko.”
MAR 5:35 Jisas vamba i utuutu weya elako gharɨgharɨ vavana kaero thɨ vutha, thɨ mena Jairas ele ŋgolo na thɨ dagewe thɨŋa, “Yawarumbuma kaero me mare. Buda kaiwae u rombelembela Ravavagharena?”
MAR 5:36 Mbaŋa i loŋwevaidi lenji utuko, mava i goruwe, ko i dagewe iŋa, “Tha u mararu, ma u loŋweghathɨ eŋge.”
MAR 5:37 Mbaŋa thɨ wareri, ma tembe i vatomweva lolo regha na weiye, vambe Pita eŋge Jemes na ghaghae Jon.
MAR 5:38 Mbaŋa thɨ vutha Jairas ele ŋgolo Jisas i vaidiya numounouno na i loŋweya thiya randa na thɨ raŋivetho laghɨye moli.
MAR 5:39 I ru na i dage weŋgi iŋa, “Buda ghanumounounoke? Buda kaiwae huya randa? Ŋgamake ma i mare, mbema i ghena eŋge!”
MAR 5:40 Taulaghɨko thɨ vavɨra Jisas. I dage vurɨgheghe weŋgi na thɨ rakaraŋgi e ŋgoloko, amba i vaŋguŋgiya ŋgamako ramae na tɨnae na gharaghambu theghetoko, na thɨ ru ŋgorava ŋgamako inawe.
MAR 5:41 I vɨghathɨ e nɨmae na i dagewe iŋa, “Talitha kum,” gharumwaru, “Wevo nasiye, ya dage e ghen, u thuweiru!”
MAR 5:42 E mbaŋako iyako wevoko i thuweiru na i loŋga (ghatheghathegha va hoyaworo na umboiwo), na e mbaŋaniye gharenji i yo laghɨye moli.
MAR 5:43 Ko Jisas i dage vurɨgheghe weŋgi thava thɨ utugiya weya lolo regha budakaiya me vakathawe. Amba iŋa, “Hu giya ghanɨŋgawe!”
MAR 6:1 Jisas va i iteta ghembako iyako na i njogha weiyaŋgiya gharaghambu e ghambae moli.
MAR 6:2 Sabat e tɨne i vavaghare Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne. Gharɨgharɨ lemoyo va inanji gheko na mbaŋa thɨ loŋweya le vavaghareko gharenji i yo laghɨye na thɨŋa, “Amalake iyake, aŋga mendava ve wo ghareghareke thiyake? Thambo thimbake na aŋga mendava ve wo na i vakathaŋgiya vakathake ghamba rotaele thiyake?
MAR 6:3 Mbema kapentama iyana, Meri nariye na oghaghae Jemes, Josep, Judas na Saimon. Oloulouye mbe inanji gheke.” Gharenji i gaithɨwana na thɨ botewoyathu.
MAR 6:4 Iya kaiwae Jisas i dage weŋgi iŋa, “Gharɨgharɨ e valɨvaŋgake wolaghɨye thɨ yavwatatawana Loi ghalɨŋae gharautu, ko ghambae gharɨgharɨniye, gheuu gharɨgharɨniye na le bodaboda mava thɨ yavwatatawana.”
MAR 6:5 Kaiwae ma thɨ loŋweghathɨ, ma valɨkaiwae i vakatha mun vakatha ghamba rotaele regha gheko ko vambe i lirawe eŋge nɨmae ghambweghambwera vavana e riwanji na riwanji i thovuye.
MAR 6:6 Ghare i yo laghɨye kaiwae mava e lenji loŋweghathɨ. Amba Jisas i wa e ghembaghemba e valɨvaŋgako iyako na i vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ.
MAR 6:7 Jisas i kula vathavathaŋgiya gharaghambu theyaworo na theghewo na i variyeŋgi, theghewo iya. I giya mbaro weŋgi na valɨkaiwae thɨ variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ weŋgiya gharɨgharɨ.
MAR 6:8 I dage weŋgi iŋa, “E lemi loŋgana tɨne, ne hu ndewo bigi reghava, ghanɨŋga o raloŋgaloŋga lenji nambo o mani, mbe pwasike eŋge.
MAR 6:9 Hu njimbo gheghemi ghae, ko ne hu ndeliya kwama yaŋgarava.”
MAR 6:10 Tembe i dageva weŋgi iŋa, “Mbaŋa vohu vutha e ghemba na thɨ kula vathaŋga, hu yaku e ŋgoloko iyako ghaghad hu itete ghembako iyako.
MAR 6:11 Thoŋgo hu vutha e ghemba na gharɨgharɨ ma thɨ kula vathaŋga o ma thɨ loŋweya lemi utu, hu iteta ghembana iyana. Mbaŋa hu iteteŋa hu tagavughethu vughana e gheghemina. Iyake ne i vanuwovɨrɨŋgi Loi i botewoyathuŋgi kaiwae ma thɨ loŋweya lemi utuna.”
MAR 6:12 Thɨ rakaraŋgi na thɨ vavaghare mbala gharɨgharɨ thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi.
MAR 6:13 Thɨ variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ na thɨ liŋgiya bunama idae olivɨ ghambweghambwera e riwanji na riwanji i thovuye.
MAR 6:14 Kiŋ Herod i loŋweya Jisas le kaiwo utuutuniye, kaiwae utuniye vama i vaghɨliya Galili laghɨyeko. Ko iyemaeŋge Jisas utuniye gharɨgharɨ vavana thɨŋa, “Jon Rabapɨtaiso kaero mendava i thuweiru na ma e yawayawaliyeva. Iya kaiwae vurɨgheghe inawe na i vakathaŋgiya vakathake ghamba rotaele thiyake.”
MAR 6:15 Vavana thɨŋa, “Iye Ilaija.” Na vavana mbe thɨŋava, “Iye Loi ghalɨŋae gharautu, ŋgoreiya va Loi ghalɨŋae gharautu i vivako.”
MAR 6:16 Mbaŋa Herod i loŋweya Jisas utuniye kaero iŋa, “Jon Rabapɨtaiso iyako! Va yaŋa na thɨ kitena numwema, ko mendava i thuweiru na kaero e yawayawaliyeva.”
MAR 6:17 Herod i loŋweghathɨ iyake kaiwae va mbaŋa regha i variyeŋgiya ragagaithɨ na thɨ yalaweya Jon, thɨ ŋgarɨ na thɨ woruwo e thiyo. Herod va i vakatha ŋgoreiyako Herodiyas kaiwae, kaiwae vama i vaŋgu othembe elaghɨniye ghaghae Pilip levo.
MAR 6:18 Jon iye va i vathivalaŋa weya Herod iŋa, “Ma mbaro i vatomwe na u vaŋgwa ghaghanɨna levo!”
MAR 6:19 Iya kaiwae Herodiyas ghare i gaithɨwana Jon na nuwaiya i unɨghɨ, ko mava valɨkaiwae,
MAR 6:20 kaiwae Herod va i mararu Jon na i ghareghare iye lolo rumwarumwaruniye na i boboma; vambema i njimbukikiya eŋge. Mbaŋa regha na regha Herod mbe i loŋwa Jon othembe ghare mava i warariŋa na ma i ghareghare mbala ne i vakatha.
MAR 6:21 Mbaŋa regha amba Herodiyas ghambaŋa thovuye regha i mena na i unɨgha Jon. E mbaŋako iyako Herod i vakatha le ghambɨ gharenuwaŋakiki ghathaga, amalaghɨniye lenji rakakaiwo laghɨlaghɨye, ragagaithɨ lenji randevivaŋgi na Galili giyagiyaniye kaiwanji.
MAR 6:22 Herodiyas yawarumbuye i mena i ru na i thari. Herod na giyagiyako methɨ rakaruko e thagako thɨ warari laghɨye le thariko kaiwae. Amba Herod i dagewe iŋa, “The bigiya nuwaniya ne u naŋgo e ghino ya wogiya e ghen!”
MAR 6:23 Amba i tholo iŋa, “Ya dage e ghen, thebigiya ne u naŋgoŋa, othembe lo ghamba mbaroke mboro ne ya woveŋge.”
MAR 6:24 Amba wevoko i raŋgi na ve vaito tɨnae iŋa, “Ne ya naŋgo weya budakai kiŋɨkowe?” Tɨnae i gonjoghawe iŋa, “Jon Rabapɨtaiso umbaliye.”
MAR 6:25 E mbaŋako iyako wevoko i rukunjogha weya kiŋɨko na veŋa, “Nuwaŋguiya e mbaŋake iyake u kitena Jon Rabapɨtaiso numwe na u womena umbaliye e gaeba.”
MAR 6:26 Iyake i vakatha Kiŋ Herod nuwae i tharɨ laghɨye moli, ko mava valɨkaiwae i gotena le renuwaŋako kaiwae kaero me tholo giyagiyako inanji e thagako iyako e maranji.
MAR 6:27 E mbaŋako iyako i variya le ragagaithɨ regha na i dagewe ve wo Jon umbaliye na i woma. Ragagaithɨko i wa na ve kitena Jon numwe e thiyo tɨne,
MAR 6:28 amba i womban umbaliye e gaeba, i thɨnɨmena na i thɨnɨgiya weya wevoko na ve thɨnɨgiya weya tɨnae.
MAR 6:29 Mbaŋa Jon gharaghambu thɨ loŋweya iyake, thɨ mena thɨ wo riwae na thɨ beku.
MAR 6:30 Mbaŋa ghalɨŋaeko gharaghambɨ va i variyeŋgima thɨ rakanjogha, thɨ mevathavatha weinji Jisas, na thɨ utugiya lenji vakatha na vavaghareko utuniye.
MAR 6:31 Gharɨgharɨ thɨ ghanagha thɨ rakamena na thɨ raka. Jisas na gharaghambu ma e ghanjimbaŋa na valɨkaiwae thɨ ghanɨŋga. Iya kaiwae i dage weŋgi iŋa, “Wo ra raka e valɨvaŋga regha, mbe ghinda eŋge, na wo vara towowe.”
MAR 6:32 Amba thɨ rakatha e waŋga mbe thiye eŋge na thɨ raka e valɨvaŋga ma gharɨgharɨniye.
MAR 6:33 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ i ghanagha e valɨvaŋgake wolaghɨye thɨ thuweŋgi na thɨ ghareghare thavalaŋgiyako, iya kaiwae mbema ghenji na nɨmanji eŋge, thɨ raka ŋgalai e Galili Njighɨniye ghadidiye na vethɨ vuthakai, muyai amba Jisas na gharaghambu thɨ womaru.
MAR 6:34 Mbaŋa Jisas i nja e waŋga na i thuwe wabwi laghɨye, ghare i vɨrɨ laghɨye moli kaiwanji kaiwae ŋgoranjiya sip ma e ghanjiranjimbunjimbu. Iya kaiwae i vavaghareŋa bigibigi i ghanagha weŋgi.
MAR 6:35 Yeghɨyeghɨye e mbaŋako iyako, gharaghambu thɨ mena thɨ dagewe thɨŋa, “Kaero yeghɨyeghɨye moli na vanatherowo iyake.
MAR 6:36 U variyeŋgiya gharɨgharɨna, u dage weŋgi na thɨ raka e ghembaghemba nanasiye e valɨvaŋgake iyake na tembe thiye thɨ tamweya ghanji, thɨ vamodo na thɨ ghan.”
MAR 6:37 Ko iyemaeŋge Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghemi hu giya ghanɨŋga weŋgi na thɨ ghan!” Gharenji i yo laghɨye moli na thɨ vaito thɨŋa, “Thare nuwaniyaime vo giya mani gethɨseriyeiwo (200) na wo vamodo ghanɨŋgawe na wo vaŋamweŋgiwe?”
MAR 6:38 Jisas i vaitoŋgi iŋa, “Bred mbumbuviye na weŋga? Hu wa na vohu thuwe.” Mbaŋa vethɨ thuwe, thɨ dagewe thɨŋa, “Bred mbumbulima na borogi umboiwo.”
MAR 6:39 Amba Jisas i dage weŋgiya gharaghambuko iŋa, “Hu dage weŋgiya gharɨgharɨna thɨ mevathavatha e wabwi nanasiye na thiya yaku e nanana vwatavwata.”
MAR 6:40 Gharɨgharɨko thiya yaku wagiyawe e wabwi nanasiye. Wabwi vavana munɨthaŋarɨ (100) iya na wabwi vavana munɨyelima (50) iya.
MAR 6:41 Amba Jisas i mbanɨŋgiya bredɨko mbumbulimako na borogiko umboiwoko, i ghɨmara voro e buruburu na i vata ago weya Loi ghanɨŋgako kaiwae. I njiviyaviya bredɨko mbumbulimako na i giya weŋgiya gharaghambuko na thɨ giya weŋgiya gharɨgharɨko. Vambe i njiviyaviyava borogiko umboiwo na i giya weŋgi.
MAR 6:42 Taulaghɨko thiya ghanɨŋga na valɨkaiwanji.
MAR 6:43 Amba gharaghambu thɨ mbanɨvanjaraŋgiya nambonambo ŋgamwayaworo na ŋgamwaiwo bred na borogiko methɨ ghanɨvareŋgiko.
MAR 6:44 Ghɨmoghɨmoruko va thiya ghanɨŋgako lenji ghanaghanagha paeb tausan.
MAR 6:45 Va e mbaŋako iyako i variyeŋgiya gharaghambu thɨ tha e waŋga na thɨ womaviva e ghamwae Betɨsaida, Galili Njighɨniye valɨvaŋga regha na amalaghɨniye wo i variyeŋgiya gharɨgharɨko na thɨ raka.
MAR 6:46 I ghawoloŋgiyana e ghereiye, i voro e ou ghadidiye na i naŋgowe.
MAR 6:47 Vama i limomouwo na waŋgama vama inanji e njighɨko ghalughawoghawo na Jisas amba ina vanatɨna ghamberegha.
MAR 6:48 I thuwe gharaghambuko thɨ rovurɨgheghe e wodo kaiwae va thɨ wodo na i ghemba ndewendeweko ghamwae. Vama ghanono ighɨviya rakaraka Jisas i loŋga e njighɨ vwatae na i mena weŋgi. Mbalavama i lareŋa weŋgi,
MAR 6:49 ko mbaŋa va thɨ vaidiya i loŋgaloŋga e njighɨko vwatae, thɨŋa eŋge kaka, iwaeŋge thɨ yaro,
MAR 6:50 kaiwae taulaghɨko va thɨ thuwe na thɨ mararu. Ko e mbaŋako iyako Jisas i dage weŋgi iŋa, “Tha ghanjigharelaghɨlaghɨ! Tha huya mararu! Ghino Jisas!”
MAR 6:51 Amba i tha e waŋgako weiyaŋgi na ndewendeweko i mare. Vama i wo vara gharaghambuko nuwanji,
MAR 6:52 kaiwae othembe va thɨ thuwe i mbana bred mbumbulima na i vaŋamweŋgiya wabwi laghɨyewe ma vamba nuwanjiko i rumwaruŋa thela Jisas, kaiwae gharenjiko vamba i vurɨgheghe.
MAR 6:53 Vama thɨ golawa valɨmbwa na vethɨ goru vanatɨna e ghemba regha idae Genesaret na thɨ sowo lenji waŋgakowe.
MAR 6:54 Mbaŋa thɨ rakanja e waŋgako gharɨgharɨ kaero thɨ ghareghare Jisas.
MAR 6:55 Amba gharɨgharɨ thɨ yoruku na thɨ raka e ghembaghemba e vanautumako iyako tɨne, thɨ bigiŋgiya ghambweghambwera weinjiyaŋgiya lenji ghamba ghena na vethɨ loŋwevaidiya Jisas utuniye aŋga inae na thɨ yobigiwe.
MAR 6:56 E the valɨvaŋga Jisas va ve vuthawe, e ghembaghemba nanasiye na laghɨlaghɨye na the valɨvaŋga gharɨgharɨ inanjiwe, gharɨgharɨ thɨ bigimenaŋgiya ghanjiune thiya ghambwera ŋgora ghamba me vathavatha na thɨ naŋgo vurɨgheghewe thɨŋa, “Thare u vatomwe na ghambweghambwerake thɨ vɨghathɨgha ghanɨkwamana mbothiye?” Thavala va thɨ vɨghathɨ, taulaghɨko riwanji i thovuye.
MAR 7:1 Mbaŋa regha Parisi na mbaro gharavavaghare vavana thɨ mena Jerusalem na thɨ meghɨliŋa Jisas.
MAR 7:2 Thɨ thuweŋgiya Jisas gharaghambu vavana thiya ghanɨŋga mava thɨ thavwiya nɨmanɨmanji ŋgoreiya ghanjithanavu.
MAR 7:3 Kaiwae thiye Parisi na Jiu taulaghɨko thɨ ghambugha ŋgoroŋga orumburumbunji va thɨ valawe weŋgi. Amba mane thɨ ghanɨŋga ghaghada ne thɨ thavwiya nɨmanji ŋgoreiya ghanjithanavu.
MAR 7:4 Mbaŋa thɨ njogha e ghamba maket, amba mane thɨ ghanɨŋga ghaghad ne thɨ thavwiya ghanjimberegha ŋgoreiye ghanjithanavuke iyake. Tembe ŋgoreiyeva thanavu i ghanagha thɨ ghambu thɨ mena weŋgiya orumburumbunji, ŋgoreiya ndeghɨ, uye na gaeba ghanjighethavwi.
MAR 7:5 Amba Parisi na mbaro gharavavaghare thɨ vaito Jisas thɨŋa, “Buda kaiwae ghanɨraghambuna ma thɨ ghambugha ŋgoroŋga orumburumbunda va thɨ valawe weinda, iyemaeŋge ma thɨ thavwiya nɨmanɨmanji kaero thiya ghanɨŋga?”
MAR 7:6 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Aiseya va i utuŋake mbema emunjoru. Mamimina ghavwalaiwo ŋgoreiya va i rori: “‘Loi iŋa “Gharɨgharɨke thiyake e ghaenjike njimwae thɨ yavwatata wanaŋgo, ko gharenjiko i bwagabwaga moli e ghino.
MAR 7:7 Ma thɨ kururu emunjoru e ghino, thɨ vavaghareŋa gharɨgharɨ lenji renuwaŋa na thɨŋava Loi le mbaro.” ’”
MAR 7:8 Amba Jisas iŋa, “Hu gheneviyathu Loi le mbaro, na hu vikiki eŋge mbaroŋgina iya gharɨgharɨna thɨ vakatha.”
MAR 7:9 Na Jisas i gotubwe iŋa, “Mbema hu thimba vara, iya hu botewo Loi le mbaroke na hu vikikighathɨ eŋge ghemi ghamivavaghare.
MAR 7:10 Wo hu thuwe! Mosese i giya Loi le mbaro weinda iŋa, ‘U yavwatata wanaŋgiya tɨna na rama,’ na reghava ‘Thela i utuvatharɨ weŋgiya tɨnae na ramae valɨkaiwae moliya i mare.’
MAR 7:11 Ko ghemi hu munjeva huŋa i thovuye eŋge thoŋgo lolo regha i dage weŋgiya tɨnae na ramae iŋa: ‘Ma munje ya giya bigibigi vavana weŋga na i thalavuŋga, ko mbaŋake kaero ma dagerawe weya Loi’.
MAR 7:12 Mane hu vatomwe na te i vakathava bigi regha tɨnae na ramae kaiwanji.
MAR 7:13 E kamwathɨke iyake hu vavagharena iya hu valawe weŋgiya ghamunena huŋava Loi le mbaro ma e ghathovuye. Na bigibigi thɨ ghanagha ŋgoranjiyake hu vakathaŋgi.”
MAR 7:14 Jisas i kula vathavathaŋgiya gharɨgharɨ lemoyo na mbowo thɨ rakamenaweva, na iŋa, “Taulaghɨna ghemi, hu vandeŋeŋgo na hu ghareghare budakaiya ne ya utuŋake weŋga.
MAR 7:15 Thebigiya ra ghan ma i vambɨghɨyainda, ko budakai i raŋgima e ghaendake, iyake i vambɨghɨyainda.”
MAR 7:16 Jisas iŋa, “Thoŋgo e yanayanawami hu vandeŋe wagiyawe ghalɨŋaŋguke na hu ghareghare.”
MAR 7:17 Mbaŋa i iteteŋaŋgiya wabwiko na i ru e ŋgolo tɨne amba gharaghambuko thɨ naŋgowe na i vamanjamanjalaŋa goghaimba iyako weŋgi.
MAR 7:18 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ko amba ma nuwamina i manjamanjalaŋa? Amba ma hu ghareghare, budakai lolo i ghan ma valɨkaiwae i vakatha i mbighɨ?
MAR 7:19 Kaiwae ma venja lolo e ghare, nandere, venja eŋge e ŋgamoiye na ve reŋa mbe ele kamwathɨ na ve raŋgi.” (Iya kaiwae mbema ra ghanɨŋgaeŋge.)
MAR 7:20 Na mbowo iŋava, “Budakai i raŋgima e gharendake, iyako i vambɨghɨyainda.
MAR 7:21 Kaiwae i mena maya e gharenda na i raŋgi, ŋgoranji: renuwaŋa raraitharɨ, vavaghena, kaivɨ, gabo, yathima,
MAR 7:22 votha, vakatha thanavu raitharɨ, utu kwanɨkwan, rokiwodowodo, yamwakabu, utu rere, wovorevoreŋa, na unouno.
MAR 7:23 Thanavuke raraitharɨ wolaghɨye thiyake thɨ raŋgima lolo e ghare, thiyake thɨ vambɨghɨyainda.”
MAR 7:24 Amba Jisas i iteteŋa ghembako iyako na i wa Taiya ele valɨvaŋga. I ru e ŋgolo regha tɨne na ma nuwaiya lolo regha i ghareghare ina gheko, ko ma valɨkaiwae i kubaro.
MAR 7:25 Ela eunda, ma Jiu, va i virɨ Poenisiya ele valɨvaŋga Siriya e tɨne. Elako yawarumbuye nyao raitharɨ inawe. I loŋweya Jisas utuniye na i menawe e mbaŋako iyako i ronja e gheghe vuvuye. I naŋgo vurɨgheghewe iŋa, “Thare valɨkaiwae, u variyeraŋgiya nyaoko raitharɨ yawarumbuŋgukowe!”
MAR 7:27 Ko Jisas i utuŋa Jiu utuninji iya iŋake, “Wo ra ŋamwekaiŋgiya gamagai. Ma valɨkaiwae ra wo gamagai ghanji na ra wokiyathu weŋgiya mbughambugha.”
MAR 7:28 I gonjoghawe iŋa, “Amalana, othembe mbughambugha thɨ ghana gamagai ghanji murimuriye e ghamba ghanɨŋga raberabe.”
MAR 7:29 Iya kaiwae Jisas i dagewe iŋa, “Kaiwae len gonjoghana len loŋweghathɨ i woraŋgiya, u njogha e ŋgolo. Nyaoma raitharɨ kaero me raŋgi weya yawarumbuma.”
MAR 7:30 I njogha e ŋgolo na i vaidiya yawarumbuye riwae kaero i thovuye na i ghena e ghamba, nyaoma raitharɨ kaero me raŋgiwe.
MAR 7:31 Amba Jisas i iteta Taiya le valɨvaŋga, i ghathara Saidon na Ghembaghemba Ghembayaworo e lenji valɨvaŋga na i wa venja Galili Njighɨniye.
MAR 7:32 Gharɨgharɨ vavana thɨ womenawe amala regha yanawae i kule na ma valɨkaiwae i utu. Thɨ naŋgo vurɨgheghe weya Jisas na i bigiraweya nɨmanɨmae e vwatae.
MAR 7:33 Amba Jisas i vaŋguiteteŋgiya wabwiko na ghamberegha moli, i bigiraweya nɨmae lɨkelɨkeke amalako e yanayanawae na i njoŋgo na i vɨghathɨ amalako e mamiye.
MAR 7:34 Amba Jisas i ghɨmara voro e buruburu, i momao laghɨye na i dage weya amalako iŋa, “Epɨpatha,” gharumwaru, “U mavu!”
MAR 7:35 E mbaŋako iyako amalako yanayanawae na ghalɨŋae thɨ mavu amba i utu na ghalɨŋae i manjamanjala.
MAR 7:36 Amba Jisas i dageten weŋgiya gharɨgharɨ na ne thɨ ndeutugiya weya lolo regha. I vurɨgheghe na i dageten weŋgi, ko mbaŋa regha na regha ma thɨ rena thɨ utuŋa eŋge budakaiya me vakatha.
MAR 7:37 Taulaghɨko iya va thɨ vandeŋeko gharenji i yo laghɨye moli, thɨŋa, “Bigibigike wolaghɨye amalake iyake i vakathaŋgi i thovuye. Mbe i thawariŋgiva gharɨgharɨ ma thɨ loŋwe na gharɨgharɨ ma e ghalɨghalɨŋanji.”
MAR 8:1 Ma va mbaŋa molao e ghereiye wabwi laghɨye thɨ mevathavatha. Kaiwae ghanji vama iko, Jisas i kula vathaŋgiya gharaghambu na i dage weŋgi iŋa,
MAR 8:2 “Ghareŋgu i vɨrɨ gharɨgharɨke thiyake kaiwanji, kaiwae mbaŋa mbaŋato weiŋguyaŋgi na ghanji kaero iko.
MAR 8:3 Thoŋgo ya variyeŋgi na thɨ njogha e ghemba na ma ya vaŋamweŋgi, ne ghare thavwathavwavo i nja weŋgi e kamwathɨ mborowa kaiwae vavana ghambanji bwagabwaga.”
MAR 8:4 Gharaghambu thɨ vaito thɨŋa, “Aŋga ne ra vaidiya ghanɨŋga laghɨye na valɨkaiwae ra vaŋamweŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye thiyake? Vanatherowoke iyake.”
MAR 8:5 Amba Jisas i vaitoŋgi iŋa, “Bred mbumbuviye na weŋga?” Thɨŋa, “Mbumbupirɨ.”
MAR 8:6 I dage weŋgiya wabwima na thiya yaku bode. Amba i mbana bredɨko mbumbupirɨko na i vata ago weya Loi, i njiviyaviya na i giya weŋgiya gharaghambuko na thɨ giya weŋgiya wabwima, na gharaghambuko thɨ vakatha ŋgoreiye.
MAR 8:7 Vambe e ghanjiborogi nanasiye seiwova. Jisas i vata ago kaiwae na i dage weŋgiya gharaghambuko tembe thɨ giyava.
MAR 8:8 Taulaghɨko thiya ghanɨŋga na valɨkaiwanji. Amba gharaghambuko thɨ mbanɨŋgiya methɨ ghanɨvareŋgima na thɨ mban vanjaraŋgiya nambonambo ŋgamwapirɨ.
MAR 8:9 Iyava thiya ghanɨŋgako ghɨmoghɨmoru lenji ghanaghanagha po tausan. Amba i variyeŋgi na thɨ raka,
MAR 8:10 na e mbaŋako iyako weiyaŋgiya gharaghambu thɨ tha e waŋga na thɨ golawa thɨ wa Dalamanuta ele valɨvaŋga.
MAR 8:11 Mbaŋa Parisi vavana thɨ loŋwevaidiya Jisas ina gheko thɨ mena thɨ wogaithɨ weinji. Va nuwanjiya thɨ mando iyava thɨ dagewe na thɨŋa, “U vakatha vakatha ghamba rotaele regha na wo thuwe, na wo ghareghare emunjoru len vurɨgheghena i mena weya Loi o nandere.”
MAR 8:12 Jisas le renuwaŋa i vuyowo, i thɨnɨnjoŋa ghatenuwanuwa, na iŋa, “Buda kaiwae ghemi thake iyake ghemi nuwami ya vakatha vakatha ghamba rotaele regha kaiwami na hu thuwe? Ya dage emunjoru e ghemi, mane ya vakatha vakatha regha kaiwami!”
MAR 8:13 Amba i iteteŋgi, na ve tha e waŋgako na ma thɨ gonjoghava e valɨvaŋga regha.
MAR 8:14 Ko iyemaeŋge gharaghambu thɨ renuwaŋa vaghalawe na ma thɨ mbana bred i ghanagha, vambe mbumbura eŋge ina e waŋgako.
MAR 8:15 Jisas i dage vavurɨgheghe weŋgi iŋa, “Hu njimbukiki wagiyawe! Hu njimbukiki wagiyaweŋga Parisi lenji isɨt na Herod le isɨt kaiwae!”
MAR 8:16 Gharaghambu thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Me utu ŋgoreiyako kaiwae ma mara ndewo mun bred.”
MAR 8:17 Jisas va i ghareghare gharaghambuko lenji vethoko rɨghe iwaeŋge i vaitoŋgi iŋa, “Buda kaiwae hu veutu weŋga bred kaiwae? Ko nuwamina mamba i rumwaru? Mbema emunjoru gharemi thɨ vuyowo!
MAR 8:18 ‘Mbe e maramarami — ma hu thuwe? Na mbe e yanayanawami — ma hu loŋwe?’ Ko ma hu renuwaŋakiki
MAR 8:19 mbaŋa va ya njiviyaviya bredɨma mbumbulimama gharɨgharɨma paeb tausan kaiwanji? Nambonambo ŋgamwaviye va hu mbanɨvanjaraŋgi e ghanjima vaŋgovaŋgothiye?” Thɨŋa, “Ŋgamwayaworo na ŋgamwaiwo.”
MAR 8:20 Na i gotubwe iŋa, “Na mbaŋa va ya njiviyaviya bredɨma mbumbupirɨma gharɨgharɨma po tausanɨma kaiwanji, nambonambo ŋgamwaviye va hu mbanɨvanjaraŋgi e ghanɨŋgama vaŋgovaŋgothiye?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ŋgamwapirɨ.”
MAR 8:21 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ko amba ma nuwamina i rumwaru? Iya vakathaŋgiko ghamba rotaele va ya vakathaŋgiko thɨ woraŋgiya ya mena weya Loi.”
MAR 8:22 Amba va thɨ womaru eŋge Betɨsaida kaero gharɨgharɨ vavana thɨ womena amala marae i kwaghe weya Jisas thɨ naŋgo vurɨgheghewe i vɨghathɨ na marae kaero i thovuye.
MAR 8:23 Jisas i vaŋgwa amalako maraeko i kwaghe e nɨmae na i vaŋguiteta ghembako. I njoŋgovuna marae amba i yabo e nɨmanɨmaeko na mbaŋa i ban kaero i vaito iŋa, “Thare u thuwe bigi regha?”
MAR 8:24 Amalako kaero i thuwe na iŋa, “Ŋgoreiye, ya thuweŋgiya gharɨgharɨ ko ghanjithuwathuwa ŋgoreiya umbwaumbwama, thɨ rakaraka loloŋga eŋge.”
MAR 8:25 Jisas mbowo i bigiraweva nɨmanɨmae amalako e maramarae. Mbaŋaniye i ghɨmaratako i thuwe wagiyaweŋgiya bigibigiko wolaghɨye, maramaraeko kaero thɨ thovuyeva.
MAR 8:26 Jisas i variye i wa ele ŋgolo na i dagewe iŋa, “Ne u ndewa e ghembana tɨne.”
MAR 8:27 Amba Jisas na gharaghambu thɨ raka e ghembaghemba nanasiye Sisariya Pilipai ghadidiye. I vaitoŋgi e kamwathɨ mborowa iŋa, “Ko gharɨgharɨ thɨŋa thela ghino?”
MAR 8:28 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Vavana thɨŋa Jon Rabapɨtaiso, vavana thɨŋa Ilaija na vavana thɨŋa Loi ghalɨŋae gharautu regha i njoghama.”
MAR 8:29 Amba i vaitoŋgi iŋa, “Na ghemi huŋa thela ghino?” Pita i gonjoghawe iŋa, “Ghen Krais ghen.”
MAR 8:30 Jisas i dage vurɨgheghe weŋgiya gharaghambuko na ne thɨ ndeutugiya weya lolo regha, thela amalaghɨniye.
MAR 8:31 Jisas i utuŋa le mare utuutuniye weŋgiya gharaghambu iŋa, “Lolo Nariye ghino ne ya vaidiŋgiya vuyowo i ghanagha na Jiu lenji randeviva, ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare ne thɨ botewoŋgo, na ne thɨ tagavamareŋgo, na mbaŋa theghetoninji e tɨne kaero ya thuweiruva.”
MAR 8:32 Va i vamanjamanjalaŋa wagiyawe weŋgiya iya utuke iyake. Amba Pita i vaŋguiteteŋgiya ghauneko na i dagetenɨwe thava i utuŋaŋgiya utuutu ŋgoranjiŋgiyako.
MAR 8:33 Amba Jisas i ndevɨ na i thuweŋgiya gharaghambuko, na i ŋaelɨmbiya weya Pita iŋa, “U mena e ghereiŋguke, Seitan! Len renuwaŋana ma i reŋa Loi ele renuwaŋa, i reŋa gharɨgharɨ e lenji renuwaŋa.”
MAR 8:34 Amba Jisas i kula vathavathaŋgiya wabwiko laghɨye weiyaŋgiya gharaghambu na i dage weŋgi iŋa, “Thoŋgo thela nuwaiya i ghambuŋgo, tembe ghamberegha i botewo iya nuwaeko nuwaiya i vakatha na i wovaira ghakros na i wo, amba i ghambuŋgo othembe vuyowo o mare.
MAR 8:35 Kaiwae thela thoŋgo nuwaiya i vamora yawaliye, ne i thɨvaghawa yawaliye, ko thela thoŋgo i vatomweya yawaliye ghino kaiwaŋgu na Toto Thovuye kaiwae ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
MAR 8:36 Ŋgoroŋga ghathovuye thoŋgo lolo regha i wo yambaneke laghɨye na i mbaroŋa, ko iyemaeŋge i thɨvaiya yawalɨ memeghabananiye?
MAR 8:37 Ne i wo budakai na i vamodanjogha yawaliyekowe? Nandere moli!
MAR 8:38 Kaiwae thoŋgo lolo regha i monjina wanaŋgo na i monjina wanaŋgiya ghalɨŋaŋguke e thake iya ragoriwoyathu na unounoke thiyake e tɨnenji, Ghino Lolo Nariye tembene ya monjinawanava mbaŋa ne ya njoghama weiŋgu Bwebwe le vwenyevwenye na weiŋguyaŋgiya nyao boboma.”
MAR 9:1 Amba Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, gharɨgharɨ vavana inanji gheke amba muyai thɨ mare wone thɨ thuweya Loi le mbaroko ghavurɨgheghe i woraweya rɨghe.”
MAR 9:2 Mbaŋa theghewona e ghereiye Jisas i vaŋguŋgiya Pita, Jemes na Jon, i viva weŋgi, na thɨ voro e ou molao regha mbe thiye eŋge. E maranji, Jisas ghayamoyamo i ghenevaghɨle,
MAR 9:3 ghakwama i kaleva moli na i ndalandala. Le kakaleva i kivwala thela e yambaneke ne i thavwiya kwama na le kakaleva.
MAR 9:4 Amba gharaghambuko theghetoko thɨ thuweŋgiya Ilaija na Mosese thɨ yomara, thɨ utu weinji Jisas.
MAR 9:5 Pita i dage weya Jisas iŋa, “Ravavaghare, i thovuye eŋge vara inanda gheke. Ne wo vakathaŋgiya yoŋathowathowa ŋgoloto, ŋgolora ghen, ŋgolora Mosese na ŋgolora Ilaija.”
MAR 9:6 I utu ŋgoreiyako kaiwae va thɨ mararu laghɨye, Pita mava i ghareghare ŋgoroŋga me utu na iŋa.
MAR 9:7 Amba ŋgalɨlɨ ghambaghambaluwae i ganaŋgi na ghalɨghalɨŋa regha i mena e ŋgalɨlɨko e tɨne iŋa, “Iyake Naruŋgu, valɨghareghareŋgu moli. Hu vandeŋe wagiyawe.”
MAR 9:8 E mbaŋako iyako thɨ ghɨmaratako, ko mava te thɨ thuweva lolo regha, Jisas ghamberegha.
MAR 9:9 Mbaŋa va thɨ njamanjama e ouko, Jisas i dage vurɨgheghe weŋgi iŋa, “Ne hu ndeutugiya weya lolo regha iya bigiko mohu thuweko, ghaghada Lolo Nariye ne i thuweiru e mare tɨne.”
MAR 9:10 Thɨ ghambugha ghalɨŋama na vambe thiye eŋge thɨ vevaitoŋgi ŋgoroŋga “thuweiru e mare” gharumwaru.
MAR 9:11 Amba thɨ vaito Jisas thɨŋa, “Buda kaiwae mbaro gharavavaghare thɨŋa Ilaija ne i menakai amba muyai Mesaiya i mena?”
MAR 9:12 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Emunjoru Ilaija ne i menakai na i vanamwe bigibigike wolaghɨye. Ko iyemaeŋge, buda kaiwae buk iŋa Lolo Nariye ne i vaidiya vuyowo laghɨye na thɨ botewoyathu?
MAR 9:13 Ko ya dage e ghemi, Ilaija kaerova i mena na gharɨgharɨ thɨ vakatha thambo renuwaŋa nuwanjiya thɨ vakathawe, ŋgoreiya Buk Boboma Teuye le govambwara amalaghɨniye kaiwae.”
MAR 9:14 Mbaŋa Jisas na gharaghambuko theghetoko thɨ vutha weŋgiya gharaghambuma vavana, thɨ thuwe wabwi laghɨye thɨ roghɨliŋaŋgi na mbaro gharavavaghare vavana. Va thɨ wogaithɨ weinjiyaŋgi.
MAR 9:15 Mbaŋa gharɨgharɨko thɨ thuwe Jisas, gharenji i yo laghɨye moli, thɨ rukuwe na thɨ dage mwaewowe.
MAR 9:16 Amba Jisas i vaitoŋgiya gharaghambuko iŋa, “Hu wogaithɨŋa budakai weimiyaŋgiya mbaro gharavavaghare?”
MAR 9:17 Amala regha e wabwiko tɨne i gonjoghawe iŋa, “Ravavaghare, ma vaŋgumena naruŋguke e ghen kaiwae nyao raitharɨ inawe na ma e ghalɨghalɨŋae.
MAR 9:18 Thembaŋa nyaoko raitharɨ i mbaroŋa, i wokiyathu e thelau vwatae, njoŋgonjoŋgo i raŋgi e ghae, i rɨghɨmbiya ŋiŋiye na riwaeko laghɨye thɨ gheroro. Ma naŋgo weŋgiya ghanɨraghambuke na thɨ dage weya nyaoke raitharɨ i raŋgi, ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji methɨ vakatha.”
MAR 9:19 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ghemi ma e lemi loŋweghathɨ! Ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao wo ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi? Ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao ya ghataŋaghathɨŋga? Hu vaŋgumena weŋgo.”
MAR 9:20 Thɨ vaŋgumena theghako weya Jisas. Mbaŋa nyaoko raitharɨ i thuwe Jisas, i vakatha theghako na riwae i mwanavatha na i dobu e thelauko vwatae na i bulabulale loloŋga na njoŋgonjoŋgo i raŋgi e ghae.
MAR 9:21 Jisas i vaito ramae iŋa, “Ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao nyaoko raitharɨ le yaku weya theghako?” I gonjoghawe iŋa, “Vambe ŋgama vara.
MAR 9:22 Mbaŋa i ghanagha nyaoma raitharɨ i mando na i unɨghɨ, i wokiyathu e ndɨghe une o e mbwa tɨne. U gharevɨrɨŋaime na u thalavuime, thoŋgo valɨkaiwan.”
MAR 9:23 Jisas iŋa, “Ŋgoroŋga len utuna gharumwaru, moŋana, ‘Thoŋgo valɨkaiwan’? Kaiwae bigibigike wolaghɨye valɨkaiwae weya thelolo i loŋweghathɨgha Loi.”
MAR 9:24 Ŋgamako ramae e mbaŋako iyako i utu na ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Ya loŋweghathɨ, ko ma i laghɨye. U thalavuŋgo na lo loŋweghathɨke i laghɨye.”
MAR 9:25 Mbaŋa Jisas vama i thuweŋgiya wabwiko ma i laghɨye eŋge, i dage weya nyaoko raitharɨ iŋa, “Ghen kule na kwaghe nyaoniye, ya dage e ghen na u raŋgima weya theghana na ma tene u ruweva mbaŋa regha.”
MAR 9:26 Nyaoko raitharɨ i yaro i vandindiya theghako riwae na i raŋgi. Ghayamoyamo ŋgoreiya i mare, iya kaiwae thɨ ghanagha thɨŋa, “I mare.”
MAR 9:27 Ko Jisas i vɨghathɨgha theghako nɨmae, i thalavu na i thuweiru, na i yondovirɨ.
MAR 9:28 Iyake e ghereiye Jisas i ru e ŋgolo tɨne. Gharaghambuko thɨ vaito thuwele thɨŋa, “Buda kaiwae ma valɨkaiwae mo variyeraŋgiya nyaoko raitharɨ?”
MAR 9:29 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghakamwathɨ mbereghaeŋge, thoŋgo nuwamiya hu variyeraŋgiya nyao raitharɨ ŋgoreiyako, wo hu naŋgo weya Loi.”
MAR 9:30 Jisas na gharaghambu thɨ iteta valɨvaŋgako iyako na thɨ ghathara Galili. Jisas ma nuwaiya lolo regha i ghareghare aŋga inae,
MAR 9:31 kaiwae i vavaghare weŋgiya gharaghambuko iŋa: “Lolo Nariye ne thɨ yalawe na thɨ unɨghɨ. Ko iyemaeŋge mbaŋa mbaŋatoniye e tɨne kaero i thuweiruva.”
MAR 9:32 Ko iyemaeŋge ma nuwanji i manjamanjala ŋgoroŋga le vavaghareko gharumwaru, na thɨ mararu thɨ vaito amalaghɨniye.
MAR 9:33 Amba Jisas na gharaghambu thɨ raka mena Kapenaom, na mbaŋa vama thɨ ru e ŋgolo tɨne amba i vaitoŋgiya gharaghambuko iŋa, “Mohu wogaithɨŋa buda kaiwae e kamwathɨko mborowa?”
MAR 9:34 E lenji loŋga mborowae methɨ wogaithɨŋa thela ina e tɨnenjiko iye laghɨye, iya kaiwae thɨ monjina na thɨ rokubaro.
MAR 9:35 Jisas i yaku na i kula vathavathaŋgiya gharaghambuko theyaworo na theghewoko na i dage weŋgi iŋa, “Thoŋgo thela nuwaiya i tabona laghɨye Loi e marae tembe i wonjoŋa ghamberegha na i muyai moli, na i tabo na rakakaiwo weŋgiya ghauneko.”
MAR 9:36 Jisas i vaŋgwa ŋgama nasiye regha na i vaŋgurawe i ndeghathɨ e tɨnenji. I tagavagaghala nɨmae ŋgamako e mborowae amba i dage weŋgi iŋa,
MAR 9:37 “Thela thoŋgo i kulavatha ŋgama regha ŋgora iyake e idaŋgu, iye i kulavathaŋgo; na thela thoŋgo i kulavathaŋgo, mambe i kulavatha eŋge ghino, tembe i kulavathava thela i variyeŋgo.”
MAR 9:38 Jon i dagewe iŋa, “Ravavaghare, wo vaidiya amala regha i variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ e idan. Na wo mando na wo dagetenɨwe kaiwae iye ma weinda.”
MAR 9:39 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Thava hu dagetenɨwe, kaiwae ma valɨkaiwae lolo regha i vakatha vakatha ghamba rotaele regha e idaŋgu na e mbaŋako iyako kaero i utuŋava utu raraitharɨ kaiwaŋgu.
MAR 9:40 Kaiwae thela ma iye ghandathɨghɨya iye ghandau.
MAR 9:41 Ya dage emunjoru e ghemi, thela thoŋgo i thɨnɨgiya mbwa e ghemi na hu mun kaiwae ghemi woraghambu, emunjoru ne e modamodae.”
MAR 9:42 I gotubwe na iŋa, “Thoŋgo ra wo varɨ laghɨye na ra ŋgara loloko iyako e numwe na ra wokiyathu e ŋambuwoko tɨne, lithɨko iyako i laghɨye. Ko iyemaeŋge Loi ne i giya lolo regha ghalithɨ i laghɨye moli thoŋgo i vakatha ŋgama ŋgoreiyake regha i vakatha tharɨ na ma i loŋweghathɨŋgo.
MAR 9:43 Na thoŋgo nɨmanɨna i vakathaŋge na u vakatha tharɨ, u kitenɨyathu! I thovuye moli thoŋgo nɨman regha nandere na u vaidiya yawalɨ memeghabananiye, na thava nɨmanɨmanɨna theghewona na u wa vo ru Gehena, e ndɨgheko iya i meghabanako e tɨne.
MAR 9:44 E ghembako iyako uleulema iya thɨ uleŋgiya gharɨgharɨma mane thɨ mare, na ndɨghema iya thɨ ndamawe mane mbaŋa regha i mare.”
MAR 9:45 “Na thoŋgo gheghenɨna regha i vakathaŋge na u vakatha tharɨ, u kitenɨyathu! I thovuye moli thoŋgo gheghen regha nandere na u vaidiya yawalɨ memeghabananiye, na thava gheghenɨna theghewo na vethɨ wokiyathu ruwoŋge Gehena e tɨne.
MAR 9:46 E ghembako iyako uleulema iya thɨ uleŋgiya gharɨgharɨma mane thɨ mare, na ndɨghema iya thɨ ndamawe mane mbaŋa regha i mare.
MAR 9:47 Na thoŋgo maranɨna regha i vakathaŋge na u vakatha tharɨ, u vovavuthuyathu! I thovuye eŋge thoŋgo vo ru Loi ele ghamba mbaro wein maranɨna voghɨra eŋge, na thava maramaranɨna voghɨwo na vethɨ wokiyathuruwoŋge Gehena.
MAR 9:48 E ghembako iyako uleulema iya thɨ uleŋgiya gharɨgharɨma mane thɨ mare, na ndɨghema iya thɨ ndamawe mane mbaŋa regha i mare.”
MAR 9:49 Jisas mbowo i utuŋava ghanjithanavu kaiwae iŋa, “Gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ ghamɨno tomethi vuyowo laghɨye ŋgoreiya ndɨghe, na thiyake thɨ woraŋgiya ghanjithanavu, i thovuye o i tharɨ. Ŋgoreiya vowo thɨ woraweya njighɨ na i vanamwe na i thɨna.
MAR 9:50 Njighɨ iye i thovuye, ko thoŋgo njighɨko ghamɨnae ma ŋgoreiya njighɨ, ma te kamwathɨ reghava na valɨkaiwae ra vakatha na ghamɨnae i njogha. Iya kaiwae ghamithanavu ne ŋgoreiye njighɨ mbe e ghamɨghamɨnae na ghemi regha na regha hu yaku na ghamwami vanaora weimiyaŋgiya ghamunena.”
MAR 10:1 Amba Jisas i iteteŋa ghembako iyako na i wa Judiya ele valɨvaŋga amba ve lawa e Walaghɨta Jorɨdan na i wa valɨvaŋga i vorovoro. Wabwi laghɨye mbowo thɨ raka menaweva na i vavaghare weŋgi ŋgora mbaŋake wolaghɨye i vakavakathama.
MAR 10:2 Parisi vavana thɨ menawe na thɨ munje thɨ mando. Thɨ vaito thɨŋa, “Thare la mbaro i vatomweya amala regha na i yawo weiye levo?”
MAR 10:3 Jisas i gonjogha weŋgi e vaito iŋa, “The mbaro Mosese va i giya weŋga?”
MAR 10:4 Thɨ dagewe thɨŋa, “Mosese i vatomweya amala i liya yawo ghapeipa i vakatha na i ligiya weya levo na i variyeyathu.”
MAR 10:5 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Mosese va i roriya mbaroke iyake kaiwami kaiwae gharemina i vurɨgheghe.
MAR 10:6 Ko hu renuwaŋakiki e rɨghendako, mbaŋa Loi va i vakatha yambaneke na buruburu, i vakatha ghɨmoru na wevo.
MAR 10:7 Na ‘Iyake kaiwae ghɨmoru i iteteŋaŋgiya ramae na tɨnae, i tubwe weiye levo,
MAR 10:8 na theghewoko thɨ tabo na ririwo regha.’ Ma te thɨ tabo na theghewova, nandere, thɨ tabo na regha moli.
MAR 10:9 Iya kaiwae budakaiya Loi vama i tubwe, thava te lolo reghava i rakayathu.”
MAR 10:10 Mbaŋa thɨ njogha thɨ ru e ŋgoloko tɨne gharaghambu thɨ vaito bigike iyake kaiwae.
MAR 10:11 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Thoŋgo lolo regha i yawo weiye levo na kaero i vaŋguva wevo eunda iye kaero i yathima.
MAR 10:12 Tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo wevo eunda i yawo weiye le ghɨmoru na kaero i vaŋguva ghɨmoru regha iye kaero i yathima.”
MAR 10:13 Gharɨgharɨ vavana va thɨ bigimenaŋgiya gamagai weya Jisas na i vɨghathɨŋgi e nɨmanɨmae na i naŋgo kaiwanji, ko iyemaeŋge gharaghambuko thɨ ŋaevwaŋaŋgiya gharɨgharɨko iya thɨ bigimenaŋgiko.
MAR 10:14 Mbaŋa Jisas i loŋweya iyake ghare i gaithɨ wanaŋgi na i dage weŋgiya gharaghambuko iŋa, “Hu vatomweŋgi na thɨ rakamena weŋgo, thava hu dagetenɨŋgi, kaiwae Loi le ghamba mbaro ina weŋgiya gharɨgharɨ ŋgoranjiya thiyena.
MAR 10:15 Ya dage emunjoru e ghemi, thela ma i wo Loi le mbaro ŋgoreiya ŋgama, mane i ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
MAR 10:16 Amba i mbanɨŋgi i bigiraweya nɨmanɨmae e riwanji na i naŋgo weya Ramae ghare weŋgi.
MAR 10:17 Mbaŋa Jisas vama ve loŋgaloŋga amba amala regha i rukuŋa, i ronja e gheghe vuvuye e ghamwae na i dagewe iŋa, “Ravavaghare thovuye, ne ya vakatha budakai na ya vaidiya yawalɨ memeghabananiye?”
MAR 10:18 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Buda kaiwae uŋa ghino ya thovuye? Ma lolo regha i thovuye, Loi ghamberegha moli.
MAR 10:19 Len vaitona kaiwae, u ghareghare Mosese le mbaro ŋgoroŋga iŋa: ‘Tha u gabo, tha u yathima, tha u kaivɨ, tha u wonjowe bwagabwaga, tha u valogha lolo nuwae mbala u mban le bigibigi, u yavwatata wanaŋgiya rama na tɨna.’”
MAR 10:20 Amalako i dagewe iŋa, “Ravavaghare, mbaŋa vamba thegha vara ghino kaero ya ghambuŋgiya mbarona thiyena.”
MAR 10:21 Jisas i vonjimbughathɨ na gharewe, amba iŋa, “Ma bigi regha eŋge ne u vakatha. U wa na vo vakuneŋaŋgiya len bigibigina wolaghɨye na u giya manina weŋgiya mbinyembinyeŋgu. Amba ne u vwenyevwenye e buruburu, amba u njoghama na u ghambuŋgo.”
MAR 10:22 Mbaŋa amalako i loŋweya iyake, ghamwae i raraŋgɨlaŋgɨla weiye le nuwatharɨ, kaiwae le gogomwau i laghɨye moli.
MAR 10:23 Amba Jisas i ghɨmara ghɨliŋaŋgiya gharaghambuko kaero i dage weŋgi iŋa, “I vuyowo moli weŋgiya gharɨgharɨ thɨ vwenyevwenye lenji ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
MAR 10:24 Gharaghambuko gharenji i yo utuutuko thiyako kaiwanji, ko iyemaeŋge Jisas mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Lo ŋgaŋga, i vuyowo moli weŋgiya gharɨgharɨ lenji ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.
MAR 10:25 I vuyowo moli weya kamel na i komughathara e nyilɨ yathiye, ko i vuyowo laghɨye moli weya lolo ravwenyevwenye le ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
MAR 10:26 Amba gharaghambuko gharenji i yo laghɨye moli na thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Thela eŋge ne i vaidiya vamoru!”
MAR 10:27 Jisas marae i ghembeŋgi na i gonjogha iŋa, “Lolo ma valɨkaiwae ne i vamora ghamberegha; ko Loi valɨkaiwae i vakatha, kaiwae Loi valɨkaiwae i vakathaŋgiya bigibigike wolaghɨye.”
MAR 10:28 Amba Pita i dagewe iŋa, “Wo u thuwe, wo iteteŋgiya bigibigike wolaghɨye na wo ghambuŋge.”
MAR 10:29 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ŋgoreiye, na ya dage emunjoru e ghemi, thelolo i iteteŋa ghambae, oghaghae, olouye, tɨnae, ramae, le ŋgaŋga o le thelau idaŋgu kaiwae na Toto Thovuye kaiwae,
MAR 10:30 ne i vaidiya laghɨye moli e mbaŋake thiyake. Ne i vaidiya le ŋgoloŋgolo, oghaghae, oloulouye, otɨnatɨnae, le ŋgaŋga na le thelau thɨ ghanagha na i laghɨye moli — na weiye bigibigike thiyake tembene gharɨgharɨ thɨ botewova na thɨ vakatha vatharɨwe, amba mbaŋa ne i menamenako i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
MAR 10:31 Ko thavala noroke thɨ laghɨye na thɨ viva ne thɨ muyai na thavala noroke thɨ nasiye na thɨ muyai ne thɨ viva.”
MAR 10:32 Amba Jisas na gharaghambu inanji e kamwathɨ i voro Jerusalem; i viva gharaghambuko e ghamwanji. Gharenji i yo laghɨye; na gharɨgharɨko va thɨ raka reghambako thɨ mararu. E mbaŋako iyako i vaŋguŋgiya gharaghambuko theyaworo na theghewoko na i utu thuwele weŋgi budakai ne i yomarawe.
MAR 10:33 I dage weŋgi iŋa, “Hu vandeŋe, ra rakavoro Jerusalem na gheko lolo regha ne i vatomwe Lolo Nariye weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare, ne thɨ vakatha ghambaro le mare kaiwae, amba thɨ vaŋgugiya weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye,
MAR 10:34 na thɨ vatabweyaruŋa, thɨ njoŋgo vun, thɨ ŋge na thɨ tagavamare; ko mbaŋa theghetoniye e tɨne kaero i thuweiru na e yawayawaliyeva.”
MAR 10:35 Amba Jemes na Jon, Sebedi le ŋgaŋga, thɨ mena weya Jisas na thɨ dagewe thɨŋa, “Ravavaghare, nuwameiya u vakatha bigi regha kaiwame.”
MAR 10:36 Jisas i vaitoŋgi iŋa, “Nuwamiya ya vakatha budakai kaiwami?”
MAR 10:37 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Mbaŋa ne ghanɨmbaŋa u mbaro weŋgiya gharɨgharɨ, ne u vatomwe weime, thamaghewoke, na wo yaku weime ghen, regha e unena na regha e moina na wo mbaro weime ghen.”
MAR 10:38 Ko iyemaeŋge Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ma hu ghareghare budakaiya hu naŋgona. Valɨkaiwamiya hu muna vɨrɨke ghakom iya ghino ne ya munɨkewe? Na valɨkaiwamiya ne hu bapɨtaiso ŋgora ne ghino ya bapɨtaisoke, e vɨrɨ laghɨye moli na mare?”
MAR 10:39 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ŋgoreiye. Valɨkaiwame eŋge.” Iya kaiwae Jisas i dage weŋgi iŋa, “Emunjoru ne hu muna vɨrɨke ghakom ŋgoreiya ghino ya mun na hu bapɨtaiso e vɨrɨ laghɨye na mare ŋgoreiye ghino.
MAR 10:40 Ko iyemaeŋge ghino ma valɨkaiwae ya tuthiya thela ne i yaku e uneŋguke na thela i yaku e moiŋguke mbaŋa ne ya mbaro. Ghamba yakuŋgike thiyake Loi ne i wogiya weŋgiya thavala va i vivathanawe kaiwanji.”
MAR 10:41 Mbaŋa gharaghambuko theyaworo thɨ loŋweya iyake gharenji i gaithɨwanaŋgiya Jemes na Jon.
MAR 10:42 Amba Jisas i kula vathaŋgiya gharaghambuko wolaghɨye na iŋa, “Hu ghareghare, thiye ma Jiu gharɨgharɨniye lenji rambarombaro thɨ mbaroŋaŋgi na lenji randeviva lenji vurɨgheghe i vikikiŋgi.
MAR 10:43 Ko ghemi thava ŋgoramiya iyako. Thela thoŋgo nuwaiya iye lolo laghɨye e tɨnemina, iye wo i tabo na lemi rakakaiwo.
MAR 10:44 Na thela thoŋgo nuwaiya i ndeviva weŋga wo i tabo na lemi rakakaiwobwaga.
MAR 10:45 Mbe ŋgoreiyeva Lolo Nariye, mava i mena na mbala thɨ kaiwo kaiwae, ko i mena na i kaiwo gharɨgharɨ kaiwanji, i vatomweya yawaliye, i vamodonjoghaŋgi e lenji tharɨ tɨne.”
MAR 10:46 Jisas na gharaghambu kaero thɨ vutha Jeriko na mbaŋa vama thɨ warewareri vara weinjiyaŋgiya wabwi laghɨye, kaero amala maramarae thɨ kwaghe na vata le naŋgo, idae Batimiyos, Timiyos nariye, vambe i yaku e kamwathɨko ghadidiye.
MAR 10:47 Mbaŋa i loŋweya Jisas rara Nasaret iya i reŋa e ghadidiye, ko amba i kula iŋa, “Jisas! Deivid rumbuye! Gharen i njaoweŋgo!”
MAR 10:48 Gharɨgharɨ lemoyo thɨ marakawana na thɨ dagewe i towo. Ko iyemaeŋge i kula na ghalɨŋae ma laghɨye eŋge iŋa, “Deivid rumbuye, gharen i njaoweŋgo!”
MAR 10:49 Jisas i ndeghathɨ kaero iŋa, “Hu kulamawe na i mena.” Kaero gharɨgharɨko thɨ kula weya amalako maramarako thɨ kwaghe thɨŋa, “Nuwan i loghe! U yondo virɨ! I kula e ghen.”
MAR 10:50 I liyathu ghakwama ghayaboyabo, i yondopito na i mena weya Jisas.
MAR 10:51 Amba Jisas i vaito iŋa, “Nuwaniya ya vakatha budakai kaiwan?” I gonjoghawe iŋa, “Ravavaghare, nuwaŋguiya maramaraŋguke thɨ thovuye na ma ya thuweva.”
MAR 10:52 Jisas i dagewe iŋa, “U wa, maramaranɨna kaero thɨ thovuye kaiwae u loŋweghathɨ.” E mbaŋako iyako, Batimiyos kaero i thuweva na i rereghamba weya Jisas e kamwathɨko.
MAR 11:1 Mbaŋa vama thɨ vurɨthaiya Jerusalem, Betepage na Betani ghadidinji, Olivɨ e ghanji Ou, Jisas i variyeŋgiya gharaghambu theghewo e ghamwanji,
MAR 11:2 na i dage weŋgi iŋa, “Hu wa e ghembana e ghamwamina. Mbaŋaniye vara vohu ru gheko, ne hu vaidiya doŋɨki nariye thɨ ŋgarɨrawe na ma mbaŋa regha lolo i thawe. Hu raka na hu vaŋgumena gheke.
MAR 11:3 Thoŋgo lolo regha i vaitoŋga na iŋa, ‘Buda kaiwae hu vakathake?’ hu dagewe huŋa, ‘Giya nuwaiya na tene i variye njoghamava gheke mbaŋa ubotu.’”
MAR 11:4 Kaero thɨ wa na vethɨ vaidiya doŋkima nariye e kamwathɨ ghadidiye, thɨ ŋgarɨ e ŋgolo ghathɨnɨmba. Thɨ rakaraka ghathiyoko,
MAR 11:5 na gharɨgharɨ vavana inanji gheko thɨ vaitoŋgi thɨŋa, “Hu vakatha budakai hu raka doŋkina nariye?”
MAR 11:6 Thɨ gonjogha weŋgi ŋgoreiya ŋgoroŋga Jisas me utugiyama weŋgi, na gharɨgharɨko thɨ viyathuŋgi na thɨ wa.
MAR 11:7 Thɨ vaŋgumena doŋkiko weya Jisas, thɨ bigiyathu ghanjikwama ghayaboyabo e thetheghanɨko vwatae na Jisas i thawe.
MAR 11:8 Gharɨgharɨ lemoyo thɨ bigiraweŋgiya ghanjikwama ghayaboyabo e kamwathɨko marae na vavana thɨ bigiraweya umbwaumbwa yaŋgayaŋga e ndamwandamwanji methɨ tenɨŋgi e umauma tɨnenji.
MAR 11:9 Gharɨgharɨ vavana thɨ raka viva na vavana thɨ raka reghamba thɨ yaro na thɨŋa, “Hosana! Loi ghare weya amalaghɨniye iya i mena Giya e idaeke.
MAR 11:10 Loi ghare weya Deivid rumbuye iya i menake na i mbaro weinda! Hosana Ramevoro Moliwe.”
MAR 11:11 Mbaŋa vama i vutha Jerusalem, i wa ve ru e Ŋgolo Boboma na i thuweŋgiya bigibigiko wolaghɨye. Ko iyemaeŋge vama yeghɨyeghɨye moli weiyaŋgiya gharaghambuko theyaworo na theghewo thɨ raka Betani.
MAR 11:12 Va i ghɨviya, thɨ ri Betani na thɨ njogha Jerusalem, bada i ghara Jisas.
MAR 11:13 I thuwe umbwa regha idae fig. Vamba ina bwagabwaga na i thuwe ndamwandamwaeko i poku moli. I wa na ve kelaŋa thoŋgo e uneune. Mbaŋa i mena e rɨghe na i thuwe mbe ndamwandamwa eŋge, kaiwae ma vamba ghambaŋa rau.
MAR 11:14 Jisas i dage weya umbwako iŋa, “Ma tene lolo regha i ghanɨva unen mbaŋa regha!” Gharaghambuko va thɨ loŋweya iya utuutuko iyako.
MAR 11:15 Mbaŋa thɨ vutha Jerusalem, Jisas ve ru e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne na i vagege raŋgiyaŋgiya thavala thɨ vavamodo na thɨ vavakune e Ŋgolo Boboma tɨne. I mwana vevewoŋgiya yao gharaten lenji tebol na bunebune gharakune lenji ghamba yaku.
MAR 11:16 I dageten weŋgiya gharɨgharɨ na thava te thɨ bigighatharava bigi regha kune kaiwae e Ŋgolo Boboma ghayayaoko tɨne.
MAR 11:17 Amba Jisas i vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ iŋa, “Va thɨ rori Buk Boboma e tɨne, Loi iŋa, ‘Lo ŋgolo ne thɨ uno idae ŋgolo ghamba naŋgo, gharɨgharɨ e vanautumake wolaghɨye kaiwanji.’ Ko ghemi hu vakatha ŋgoreiye rakaivɨ lenji ghamba kubaro!”
MAR 11:18 Mbaŋa ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ loŋweya iyake, thɨ tamweya kamwathɨ ne ŋgoroŋga na thɨ unɨgha Jisas. Ko kaiwae le vavaghareko va i wo wabwiko nuwanji i vakatha ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ mararu Jisas.
MAR 11:19 Vama yeghɨyeghɨye, Jisas na gharaghambu thɨ iteta Jerusalem.
MAR 11:20 Mbaŋambaŋa vena thɨ loŋgaloŋga e kamwathɨko Jerusalem kaiwae amba thɨ thuweya figɨko i mare, i ri e ndamwae na ve nja e wathewatheliliye.
MAR 11:21 Pita i renuwaŋakikiya menda Jisas le utuutuma kaero i dagewe iŋa, “Ravavaghare, wo u thuwe, umbwako menda u gurako kaero i mareyawowo!”
MAR 11:22 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Hu loŋweghathɨgha Loi.
MAR 11:23 Ya dage emunjoru e ghemi, thela ne i dage weya ouke iyake na i wa ve dobu e njighɨko tɨne na ma i numoghegheiwo e ghare, ko iyemaeŋge i loŋweghathɨgha ŋgoroŋga meŋa ne i yomara, ne ŋgoreiye.
MAR 11:24 Iya kaiwae ya dage e ghemi: Mbaŋa ne hu naŋgo weya Loi na hu naŋgowe bigi regha kaiwae, hu loŋweghathɨ emunjoru ne hu vaidi. Thoŋgo hu vakatha ŋgoreiye, Loi ne i wogiya weŋga.
MAR 11:25 Ko iyemaeŋge mbaŋa hu naŋgo, hu numoyathu lolo regha le tharɨ e ghemi, ambane Ramami e buruburu i numotena lemi tharɨ.
MAR 11:26 Ko iyemaeŋge thoŋgo ma hu numoyathuŋgiya gharɨgharɨ vavana lenji tharɨ, mane Ramami e buruburu i numotena lemi tharɨŋgina.”
MAR 11:27 Jisas na gharaghambu vambowo vethɨ vuthava Jerusalem. Mbaŋa i loŋgaloŋga e Ŋgolo Bobomako ghayayao tɨne, ravowovowo laghɨlaghɨye, mbaro gharavavaghare na giyagiya vavanava thɨ rakamenawe,
MAR 11:28 na thɨ vaito thɨŋa, “U vata thela ele mbaro vwatae iya u vakathaŋgiya bigibigike thiyake? Thela i dage e ghen na u vakathaŋgi?”
MAR 11:29 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Wo ya vaitoŋga vaito regha na thoŋgo hu wogiya ghathombe e ghino, amba ya utuŋa weŋga ya vata thela e vwatae na ya vakathaŋgiya bigibigike thiyake.
MAR 11:30 Jon le rɨghe i bapɨtaiso, i mena weya Loi o i mena weŋgiya gharɨgharɨ?”
MAR 11:31 Mbe thiye eŋge thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Thoŋgo raŋa, ‘I mena weya Loi’, ne iŋa, ‘Buda kaiwae mava hu loŋweghathɨgha Jon?’
MAR 11:32 Ko thoŋgo raŋa, ‘I mena weŋgiya gharɨgharɨ—’” (Va thɨ mararuŋgiya gharɨgharɨ, kaiwae gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ loŋweghathɨ emunjoru Jon iye Loi ghalɨŋae gharautu.)
MAR 11:33 Iya kaiwae thɨ gonjogha weya Jisas thɨŋa, “Ma wo ghareghare.” Iya kaiwae Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ghino tembe ŋgoreiyeva, ma ne ya utuveŋga, ya vata thela e vwatae na ya vakathaŋgiya bigibigike thiyake.”
MAR 12:1 Amba Jisas i utu weŋgi e goghaimba iŋa, “Lolo regha va i kabu waen ghauma, i gana vaghɨliya, i vakatha doda waen ghamba i imbɨimbɨ, na i vatada ŋgolo regha, umako gharanjimbunjimbu lenji ghamba yaku. I vakatha ŋgoreiyako, amba i vatomwe weŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ vakaiwoŋa amalaghɨniye kaiwae. Amba amalaghɨniye i wa ve ghɨnagha e vanautuma regha.
MAR 12:2 Mbaŋa kaero ghambaŋa thɨ vu, umako tanuwagae i variya le rakakaiwo regha weŋgiya gharanjimbunjimbuko na ve bigiya uneune vavana weŋgi amalaghɨniye kaiwae.
MAR 12:3 Ranjimbunjimbuko thɨ yalaweya rakakaiwoko, thɨ tagavotagamenawe na thɨ variye njogha nɨmanɨma.
MAR 12:4 Mbowo i variyeva le rakakaiwo regha, ranjimbunjimbuko thɨ ŋge e umbaliye na thɨ vakatha ghamba monjina moliwe.
MAR 12:5 Umako tanuwagae mbowo i variyeva le rakakaiwo regha ko iyemaeŋge thɨ tagavamare. Va thɨ vakatha weŋgiya vavana tembe ŋgorava iyako, vavana thɨ ŋgeŋgeŋaŋgi na vavana thɨ tagavavamareŋgi.
MAR 12:6 Vama reghaeŋge vara moli mbe inawe, nariye na valɨghareghare moli. Muyai moli amba i variye weŋgiya umako gharanjimbunjimbu na iŋa, ‘Ya ghareghare ne thɨ yavwatatawana naruŋguke.’”
MAR 12:7 “Ko iyemaeŋge umako gharanjimbunjimbu thɨ vedage weŋgi thɨŋa, ‘Umake tanuwagae nariye maiya i menake. Iye ne i rombaroŋa umake ramae e ghereiye. Hu rakamena ra tagavamare na mbalama ra mbaroŋava iya le umake!’
MAR 12:8 Amba thɨ yalawe na thɨ tagavamare, na thɨ wokiyathuraŋgiya e gana ghereiye.”
MAR 12:9 Jisas i govaito iŋa, “Umako tanuwagae ne i vakatha budakai? Ne i mena i gaboŋgi na ma i vatomweva umako weŋgiya gharɨgharɨ vavana.
MAR 12:10 Vambe hu vaona Buk Boboma le utu Mesaiya kaiwae, iya iŋake, ‘Varɨke iya ŋgoloke gharavatavatad thɨ botewo, kaero i tabo na ghambaghɨmbaghɨ.
MAR 12:11 Iyake Giya nɨmae muiye na ghayamoyamo i thovuye moli e maranda.’” Jisas i utu ŋgoreiyake na utuke thiyake i vatomwe thavala thɨ botewo Loi nariye.
MAR 12:12 Amba Jiu lenji randeviva nuwanjiya thɨ yalawe kaiwae va thɨ ghareghare goghaimbako iyako thiye ghanjigoghaimba. Ko iyemaeŋge thɨ mararuŋgiya wabwiko laghɨye, iya kaiwae thɨ roitete na thɨ rakawa.
MAR 12:13 Amba thɨ variyeŋgiya Parisi vavana na Herod le wabwi gharɨgharɨniye vavana weya Jisas thɨ munje thɨ vaito na thɨ vakatha ghawonjowe ele utuutuko.
MAR 12:14 Mbaŋa thɨ menawe kaero thɨ dagewe thɨŋa, “Ravavaghare, wo ghareghare u utuŋa emunjoru na ma u goru weya ŋgoroŋga gharɨgharɨ lenji renuwaŋa. Ma u goruwe ŋgoroŋga lolo le thimba o le laghɨlaghɨye, ko emunjoru u vavaghareŋa Loi le renuwaŋa gharɨgharɨ kaiwanji. U utugiya weime, ŋgoroŋga, la mbaro i vatomwe weime na wo vamodo takis weya Sisa, o nandere?
MAR 12:15 Wo vamodo o thava wo vamodo?” Ko Jisas kaero i thuwe lenji kwanɨko na i gonjogha weŋgi iŋa, “Buda kaiwae hu munje hu mandoŋgo? Wo hu woma manina gethɨra na ya thuwe.”
MAR 12:16 Thɨ womena gethɨrawe na i vatomwe weŋgi, i vaitoŋgi iŋa, “Thela ŋgaliŋgaliya na idayake?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Sisa.”
MAR 12:17 Amba Jisas i dage weŋgi iŋa, “Sisa le bigibigi hu wogiya weya Sisa na Loi le bigibigi hu wogiya weya Loi.” Na Jisas le utuko i wo nuwanji.
MAR 12:18 Amba Sadusi, thiye ma thɨ loŋweghathɨ ramaremare tembene thɨ thuweiruva, vavana thɨ rakawa weya Jisas na thɨ vaito thɨŋa,
MAR 12:19 “Ravavaghare, Mosese va i roriya mbaroke iyake kaiwanda, iya iŋake, ‘Thoŋgo amala i mare iteta levo ko ma i ghambɨ weiye, ghaghae ma i rovaŋguva ghɨmbwiyeko. Thoŋgo i ghambɨ weiye, gamagaiko thiyako ghaghaeko va i mareko le ŋgaŋga.’
MAR 12:20 Mbaŋa regha amala regha na oghaghae; va theghepirɨ vara, tɨnanji na ramanji regha. Laghɨyeninji va i ghe na amba ma thɨ ghambɨ weiye kaero i mare itetava levo.
MAR 12:21 Ghaghae theghewoniye i rovaŋgu na tembe ma i ghambɨva weiye kaero i mare. Theghetoninji vambe ŋgoreiyeva, kamwathɨko iyako te vambe i yomaraweva.
MAR 12:22 Vambe ŋgoreiye varako taulaghɨko weŋgi. Theghepirɨko va thɨ vaŋgwa elako na thiya marevao ma thɨ ghambɨ weinji. Va ele ghambako elaghɨniye i mare.
MAR 12:23 Ko mbaŋa ne ramaremare thɨ thuweiru na e yawayawalinjiva, thela ne i ghe weiye, kaiwae vambe theghepirɨko vara thɨ vaŋgu?”
MAR 12:24 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Kaero hu vurɨthavwiya kamwathɨ, kaiwae ma hu ghareghare Buk Boboma le woraŋgiya ŋgoroŋga gharumwaru na budakaiya Loi valɨkaiwae i vakatha.
MAR 12:25 Kaiwae mbaŋa ramaremare ne thɨ thuweiru na tembe e yawayawalinjiva, ma tembene thɨ gheva, thiye ne ŋgoranjiya nyao thovuthovuye e buruburu.
MAR 12:26 Iya ramaremare tembene thɨ thuweiruva kaiwanji: mbe hu ndevaona mun Mosese le rorori, utuutuma iyava ndɨghema i ra e umbwaumbwama ndamwandamwa utuniye? Eibraham, Aisake, na Jeikob vama thɨ mare na mbaŋa molao e ghereiye amba Loi i dage weya Mosese, iŋa ‘Ghino Eibraham le Loi, Aisake le Loi, na Jeikob le Loi.’
MAR 12:27 Iye ma ramaremare lenji Loi, nandere. Iye gharɨgharɨ e yawayawalinji lenji Loi. Ghemi hu kwan, hu vurɨthavwi moli.”
MAR 12:28 Mbaro gharavavaghare reghava ina gheko, i vandeŋe e lenji utuko. I thuweya Jisas le thombe weŋgiya Sadusiko i thovuye, i mena i vaito iŋa, “The mbaro i laghɨye vara moli?”
MAR 12:29 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Mbaro laghɨye moli iyake: ‘Hu vandeŋe, ghemi wabwi Isirel! Giya la Loi, ghamberegha moli iye Giya.
MAR 12:30 Hu gharethovu Giya lemi Loi, e gharemina laghɨye, e unemina laghɨye, e lemi renuwaŋana laghɨye, na e lemi vurɨgheghena laghɨye.’
MAR 12:31 Mbaro laghɨye moli theghewoniye iyake: U gharethovu weya ghanu ŋgoreiya u gharethovu e ghen. Ma te mbaro reghava i laghɨye kivwala iya theghewoke thiyake.”
MAR 12:32 Mbaroko gharavavaghare i dage weya Jisas iŋa, “I thovuye moli, Ravavaghare! Emunjoru ŋgoreiya moŋana Giya iye Loi mbe ghamberegha eŋge na ma te Loi reghava, ghamberegha moli.
MAR 12:33 Na ra gharethovu Loi e gharendake laghɨye na e la renuwaŋake laghɨye na e la vurɨghegheke laghɨye. Thiyake thɨ laghɨye kivwala ra wogiya thetheghan mbwanambwana moli e ghamba vowo na vowo vavanava weva Loi.”
MAR 12:34 Jisas i thuweya le thombeko thɨ thovuye moli na i dagewe iŋa, “Ma inan bwagabwaga Loi ele ghamba mbaro tɨne.” Iyake e ghereiye taulaghɨko ma te thɨ vaitova Jisas kaiwae thɨ ghareghare ma valɨkaiwae thɨ kwanɨyaro.
MAR 12:35 Mbaŋa Jisas i vavaghare e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne amba i vaitoŋgiya gharɨgharɨ iŋa, “Ŋgoroŋga na iya mbaroko gharavavaghare thɨŋa Mesaiya iye Deivid rumbuye?
MAR 12:36 Mbaŋa me vivako Nyao Boboma i vakatha Deivid iyava iŋake, ‘Giya Loi i dage weya wo Giya iŋa: “U yaku valɨvaŋga e uneŋguke ghaghad ya biginjoŋaŋgiya ghanɨthɨghɨya e gheghen raberabe.” ’”
MAR 12:37 “Deivid ghamberegha i una Mesaiya ‘Giya’. Ŋgoroŋga eŋge na iye Deivid rumbuye?” Na wabwiko laghɨye thɨ vandeŋe weinji lenji warari.
MAR 12:38 Na Jisas ele vavaghare tɨne iŋa, “Hu njimbukikiŋga weŋgiya mbaro gharavavaghare. Thiye nuwanjiya thɨ njimbo ghanjikwama molamolao na thɨ ndeloŋga na thoŋgo thɨ lavolevoleŋgiya gharɨgharɨ nuwanjiya weiye lenji yavwatata thɨ dage mwaewo weŋgi.
MAR 12:39 Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne, thiye nuwanjiya thɨ roviva gharɨgharɨ e ghamwanji, na thaga e tɨne nuwanjiya vethɨ yaku ŋgora gharɨgharɨ laghɨlaghɨye lenji ghamba yaku.
MAR 12:40 Thɨ yabo wambwiwambwi maranji na thɨ mbaroŋaŋgiya lenji ŋgoloŋgolo na lenji bigibigi, na kaiwae nuwanjiya thɨ yabo lenji vakathaŋgiko thɨ vakatha naŋgo molamolao gharɨgharɨ e maranji. Ko iyemaeŋge lenji vakathako kaiwae ne thɨ vaidiya vuyowo laghɨye moli.” E utuutuke thiyake Jisas i vanuwovɨrɨŋgi mbaro gharavavaghare kaiwanji.
MAR 12:41 E Ŋgolo Boboma tɨne Jisas i yaku e mani ghamba bigirawe ghadidiye na i njimbukikiya gharɨgharɨ thɨ bigibigirawa mani. Gharɨgharɨ lenji bigibigi i ghanagha thɨ bigiraweya mani i ghanagha.
MAR 12:42 Amba wambwi eunda, mbinyembinyeŋgu, i mena na i bigiraweya toeya gethiwo rere.
MAR 12:43 I kula vathaŋgiya gharaghambu na i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, wambwiko iya mbinyembinyeŋguko me bigiraweko i laghɨye kivwala vara iya taulaghɨko methɨ bigirawe.
MAR 12:44 Kaiwae vavana methɨ bigiraweya mani vavana na laghɨyeniye mbe inawe, ko elaghɨniye, kaiwae iye mbinyembinyeŋgu, le manima wolaghɨye ghae modae maiyavara me bigirawe vunuko.”
MAR 13:1 Mbaŋa Jisas i raŋgima e Ŋgolo Bobomako ghayayao tɨne gharaghambu regha i dagewe iŋa, “Ravavaghare, wo u thuweŋgiya ŋgoloŋgoloke laghɨlaghɨye na varɨvarɨke laghɨlaghɨye va thɨ vatadakowe! Mbema ghanjiyamoyamo i thovuye vara moli.”
MAR 13:2 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Iya u thuweŋgiya ŋgoloŋgoloko laghɨlaghɨye thiyako, mavole varɨ regha i ndeghathɨ ele ghamba ndeghathɨ. Wolaghɨyeko nevole thɨ bigiyathuvao na iko.”
MAR 13:3 Mbaŋa Jisas ve yaku Olivɨ e ghanji Ou, e Ŋgolo Boboma na valɨmbwa amba Pita, Jemes, Jon na Endru, mbe thiye eŋge, thɨ vaito thuwele thɨŋa,
MAR 13:4 “U utugiya weime, thembaŋa vara na bigibigiko mo utuŋaŋgiko ne thɨ yomara? Na ghanjinono ne ŋgoroŋga i ghaŋgo?”
MAR 13:5 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu njimbukiki wagiyaweŋga, tha lolo regha i yaroŋga.
MAR 13:6 Kaiwae gharɨgharɨ i ghanagha ne thɨ mena e idaŋgu na thɨŋa, ‘Ghino Mesaiya!’ na ne thɨ yaroŋgiya gharɨgharɨ lemoyo.
MAR 13:7 Nono reghava iyake. Ne hu loŋweŋgiya vanautuma lenji gaithɨ utuniye na toto gaithɨ kaiwae, ko hu ndemararu. Bigibigike ŋgoranjiyake ne thɨ yomara, ko iyemaeŋge mbaŋa le ghambako amba mane i mena.
MAR 13:8 Vanautuma ne thɨ vegaithɨ weŋgi; rambarombaro ne thɨ vegaithɨ weŋgi. Nevole vunuvu na ragheragheghe lemoyo e yambaneke laghɨye. Vuyowoke thiyake ne thɨ yomara ŋgoreiya ŋgama i vwara ghatambwa na vɨrɨniye.”
MAR 13:9 “Ghemi tembe ghamimberegha hu njimbukiki. Ne thɨ yalaweŋga na thɨ vaŋguŋga na vohu kot. Ne vethɨ gaboŋga e lenji ŋgolo kururu tɨne; ne thɨ vakatha na hu ndeghathɨ rambarombaro na kiŋ e ghamwanji idaŋgu kaiwae na hu utuŋa weŋgiya Toto Thovuye.
MAR 13:10 Ko amba muyai yambaneke le ghambako wone lo gharɨgharɨ thɨ utuŋa Toto Thovuye e yambaneke laghɨye.
MAR 13:11 Na mbaŋa ne thɨ yalaweŋga na thɨ yovaŋguŋga kot kaiwae, gharemi ne i ndegaithɨ lemi utu kaiwae amba muyai kot ghambaŋa. Mbaŋa ne ghamimbaŋa utu, hu utuŋaŋgiya thedage iya ne i yomara e nuwamina. Kaiwae dageŋgina ne hu utuŋaŋgina ma ghanɨmbereghana ghalɨŋami; ne thɨ mena weya Nyao Boboma.
MAR 13:12 Amaamala vavana ne thɨ vatomweŋgiya oghaghanji na thɨ gaboŋgi, na gamagai oramanjiŋgi ne thɨ vakatha weŋgiya lenji ŋgaŋga ŋgoreiye. Gamagai vavana ne thɨ ndeghereiye wanaŋgiya otatanji na oramanji na thɨ vakathaŋgi na thɨ gaboŋgi.
MAR 13:13 Ghino kaiwaŋgu taulaghɨ ne thɨ botewoyathuŋga. Ko the lolo i ghataŋaghathɨ ghaghada ne le ghambako Loi i vamora yawaliye.”
MAR 13:14 “Mbaŋa ne hu thuweya bigiko i vambɨghɨya Ŋgolo Boboma na i vakatha gharɨgharɨ thɨ roitetako, na i ndeghathɨ ŋgoreiye ma valɨkaiwae i ndeghathɨwe.” (Ghemi buk iyake gharavavaona wo hu rerenuwaŋa ghaghadɨ nuwamina i rumwaruŋa utuke iyake!) “Mbaŋaniye thavala inanji Judiya thɨ vo weya e ououko rɨghenji.
MAR 13:15 Thoŋgo lolo regha ina ele ŋgolo vwatae ne i nderu ele ŋgolo tɨne, i wo le bigi regha na i yowo weiye.
MAR 13:16 Lolo regha ina e uma tɨne ne i ndenjogha ele ŋgolo na i liya ghakwama ghayaboyabo.
MAR 13:17 Ne e mbaŋaŋgiko thiyako ne i vuyowo laghɨye moli weŋgiya wanakau thiya marabo na wanakau weinjiyaŋgiya gamagai amba thɨ thuthu.
MAR 13:18 Hu naŋgo weya Loi na bigibigike thiyake ne thɨ ndeyomara mbaŋa njighɨnjighɨ ghambaŋa.
MAR 13:19 Vuyowo ne e mbaŋako iyako ne i laghɨye, i laghɨye moli. Na vuyowoko ŋgoranjiyako ma mbaŋa regha i yomara e yambaneke va i rikowe gheghada noroke, na ma tene ŋgoreiyeva mbaŋa muyai.
MAR 13:20 Thoŋgo ma Loi i wonjaniya mbaŋa le molamolao, mbala ma lolo regha i moru. Ko le tututhi gharɨgharɨniye kaiwae, Loi kaero i wonjoŋa vuyowo ghambaŋa le molamolao.”
MAR 13:21 “Thoŋgo lolo regha i dage e ghen, ‘Wo u thuwe, Mesaiya maiya!’ o ‘Wo u thuwe, maiyako!’, ne u ndeloŋweghathɨ.
MAR 13:22 Kaiwae Mesaiya kwanɨkwan na Loi ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan ne thɨ rakaraŋgi. Ne thɨ vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele, na thɨ wo gharɨgharɨ nuwanji na thɨ munje tembe thɨ wova Loi le tututhi gharɨgharɨniye nuwanji.
MAR 13:23 Hu njimbukikiŋga! Kaero ma utuveŋga bigibigike wolaghɨye amba muyai thɨ yomara.”
MAR 13:24 “Ko iyemaeŋge ne e mbaŋako thiyako, vuyowoko e ghereiye varae mara ne i momouwo, manjala mane i mbɨle,
MAR 13:25 ghɨtara ne thɨ dobu na buruburu matemate ne thɨ nyivɨvao.
MAR 13:26 Amba Lolo Nariye i yomara na thɨ thuwe. Ne i njama e ŋgalɨlɨko weiye vurɨgheghe laghɨye na vwenyevwenye.
MAR 13:27 Ne i variyeŋgiya le nyao thovuthovuye e yambaneke ghadidiye gethɨvarɨ na thɨ vaŋguvathavathaŋgiya le tututhi gharɨgharɨniye e yambaneke mbothiye regha gheghada valɨmbothiye.”
MAR 13:28 “Umbwa fig i woveŋga goghaimba thovuye. Mbaŋa yaŋgayaŋga amba ma thɨ vurɨgheghe na ndamwandamwa togha thɨ thalavwara u ghareghareya thuwai ghambaŋa kaero ma bwagabwaga.
MAR 13:29 Tembe ŋgoreiyeva, mbaŋa ne hu thuweŋgiya bigibigike thiyake thɨ yoyomara ne hu ghareghare le njoghama ghambaŋa kaero ma bwagabwaga, maiyavara.
MAR 13:30 Ya dage emunjoru e ghemi, thake iyake mamba ne thiya marevao ghaghad bigibigike wolaghɨye thiyake thɨ yomara.
MAR 13:31 Buruburu na yambane ne thɨko, ko ghalɨŋaŋguke mane iko.”
MAR 13:32 “Ko iyemaeŋge ma lolo regha i ghareghare thembaŋa o the lughawoghawo vara Lolo Nariye ne i menawe. Buruburu nyaoniye thovuthovuye ma thɨ ghareghare na mbe ŋgoreiyeva Loi Nariye; ko mbe Ramae ghamberegha eŋge i ghareghare ne thembaŋa.
MAR 13:33 Hu njimbukikiŋga na hu njaŋanjaŋa, kaiwae ma hu ghareghare thembaŋa ne i menawe.
MAR 13:34 Ne ŋgoreiya lolo regha i iteta le ŋgolo na i wa ve ghɨnagha. I bigiraweŋgiya le rakakaiwo na thɨ njimbukiki. Regha na regha mbe ghakaiwo amba i dage weya thɨnɨmba gharanjimbunjimbu na i njaŋanjaŋa le njoghama kaiwae.
MAR 13:35 Iya kaiwae hu njaŋanja, kaiwae ma hu ghareghare thembaŋa ŋgolo tanuwaga, ne i vutha — ne yeghɨyeghɨyenja, o gougou mborowa, o kamkam i dagedage, o varae i maremuyaghɨ.
MAR 13:36 Thoŋgo i vutha vararaŋga, ne i ndevaidiŋga hu ghenelaŋa.
MAR 13:37 Budakaiya ya utuveŋga tembe ŋgoreiyeva ya utuveŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye: Hu njaŋanjaŋa!”
MAR 14:1 Vama mbaŋa theghewo eŋge kaero Thaga Valaŋani na Bred ma weiye isɨt ghanjithaga. Ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ vona Jisas ghae na nuwanjiya thɨ yalawe thuwele na thɨ unɨghɨ.
MAR 14:2 Thɨŋa, “Ma valɨkaiwae ra vakatha e thagake tɨne ne iwaeŋge gharɨgharɨ gharenji i muru na thɨ gaithɨ.”
MAR 14:3 Jisas ina Betani Saimon ele ŋgolo. Amalake iyake va i ghataŋa lepelo. Mbaŋa Jisas i ghanɨŋga weiyaŋgi wevo eunda i menawe, i thɨna bodɨla alabasita vwarara bunama inawe. Bunamake iyake idae nad na modae laghɨye moli. I mwanabeba bodɨlako numwe kaero i liŋgiya bunamako Jisas e umbaliye.
MAR 14:4 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ va inanji gheko, vavana weinji lenji ghatemuru thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Ŋgoroŋga ghathovuye bunama modae laghɨye i kaiwo ŋgorako?
MAR 14:5 Bunamake mbalava i vakuneŋa na valɨkaiwae modae i lareŋawe theghathegha umbwara modae na i giya weŋgiya mbinyembinyeŋgu.” Mbema thɨ vethowana vara laghɨye moli.
MAR 14:6 Ko iyemaeŋge Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu viyathu! Tembe ghamberegha! Buda kaiwae hu liya ghautu? Me vakatha bigi thovuye e ghino.
MAR 14:7 Kaiwae mbaŋake wolaghɨye ne weimiyaŋgiya mbinyembinyeŋgu, na thembaŋa nuwamina nuwaiya valɨkaiwae hu thalavuŋgi. Ko iyemaeŋge mane weiŋguyaŋgiya ghemi gheke mbaŋake wolaghɨye.
MAR 14:8 Kaiwae me vakatha budakaiya me valɨkaiwae, kaero me varuvuŋgo amba muyai ne mbaŋa i mena beku kaiwae.
MAR 14:9 Ya dage emunjoru e ghemi, aŋgavole thɨ vavaghareŋa Toto Thovuye e yambaneke laghɨye, budakaiya wevoke iyake me vakatha gharɨgharɨ ne thɨ utuŋa na thɨ renuwaŋakikiya elaghɨniye.”
MAR 14:10 Amba Judas Isakariyot, gharaghambuko theyaworo na theghewoko regha, i wa weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye kaiwae nuwaiya i vatomweya Jisas weŋgi.
MAR 14:11 Na mbaŋa thɨ loŋweya iyako nuwanji i loghe na thɨ dagerawa modae. Amba i tamweya kamwathɨ thovuye na i vatomwe weŋgi.
MAR 14:12 Mbaŋa iviva moli Bred ma weiye isɨt ghathaga ghambaŋa, mbaŋaniye thɨ gaboŋgiya sip nariye Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwae, gharaghambu thɨ dagewe thɨŋa, “Nuwaniya aŋga wo wa na vo vivatha Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwan?”
MAR 14:13 Jisas i variyeŋgiya gharaghambu theghewo iŋa, “Hu wa vohu ru e ghembana tɨne, na amala i thɨna mbwa e mbwa variye ne i lavolevoleŋga. Hu mbele,
MAR 14:14 na the ŋgolo ve ruwe, hu dage weya ŋgolona tanuwagae huŋa, ‘Ravavaghare i vaito: Iyaŋganiya woluwolu bobwari kaiwaŋgu na ne ya ghana Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye weiŋguyaŋgiya woraghambuke?’
MAR 14:15 Na ne i vatomwe weŋga woluwolu laghɨye ina yavoro na ghanɨŋga bigibiginiye kaero inanjiwe; ghena hu vakatharawa ghanɨŋganawe.”
MAR 14:16 Gharaghambuko thɨ wa na vethɨ ru e ghembako tɨne, na vethɨ vaidi ŋgoreiya me dagema weŋgi; na thɨ vivatharaweya Thaga Valaŋani ghanɨŋganiyewe.
MAR 14:17 Vama gougou e mbaŋako iyako Jisas i mena weiyaŋgiya gharaghambuko theyaworo na theghewo.
MAR 14:18 Ghanɨŋga e tɨne Jisas iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, regha ghemi iya ya ghanɨŋgake weiŋguyaŋgiya ghemi, ne i vatomweŋgo.”
MAR 14:19 Gharenji i vɨrɨ laghɨye na thɨ dagewe, regha na regha iya i vaito iŋa, “Amalana, ma ghino ŋgoreiye, ae?”
MAR 14:20 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ghemina iya themiyaworo na themighewona regha, iya i wouta ghabredɨna weiŋgu e gaeba regha.
MAR 14:21 Lolo Nariye ne i mare ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, ko iyemaeŋge loloko iya ne i vatomweya Lolo Nariye ne i vaidiya vuyowae. I thovuye moliwa loloko iyako thoŋgo tɨnae ma va i ghambɨ eŋge.”
MAR 14:22 Mbaŋa thiya ghanɨŋga, Jisas i wo bred mbumbura, i vata ago weya Loi, i mwanaviya na i giya weŋgiya gharaghambuko, na iŋa, “Hu wo na hu ghan. Iyake riwaŋgu.”
MAR 14:23 Na i thɨna kom na tembe i vata ago weva Loi, i thɨnɨgiya weŋgi na thiya mun.
MAR 14:24 Amba i dage weŋgi iŋa, “Waenɨke iyake madɨbaŋgu, iye i vaemunjoruŋa dagerawe togha. I voruraŋgi gharɨgharɨ lemoyo kaiwanji.
MAR 14:25 Ya dage emunjoru e ghemi, ma tene ya munɨva waenɨke iyake ghaghada ne ya munɨva waen togha Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
MAR 14:26 Mbaŋa thɨ wothuvao wothu yaŋgara thɨ rakaraŋgi na thɨ raka Olivɨ e ghanji Ou.
MAR 14:27 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Taulaghɨna ghemi ne hu iteteŋgo, kaiwae Buk Boboma iŋa, ‘Ne ya unɨgha sip ghanjiranjimbunjimbu na sip thɨ rakavo.’
MAR 14:28 Ko amba Loi ne i vakathaŋgo na ya thuweiru, na ya viva e ghamwami Galili.”
MAR 14:29 Pita i gonjoghawe iŋa, “Othembe taulaghɨke ne thɨ rakavo, ghino ma ŋgoreiye.”
MAR 14:30 Jisas i dagewe iŋa, “Ya dage emunjoru e ghen, amba muyai kamkam i dage mbaŋaiwo noroke gougou, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.”
MAR 14:31 Pita i gonjoghawe weiye ghalɨŋae vurɨgheghe iŋa, “Mane yaŋa ma ya ghareghareŋge, othembe thoŋgo ya mare weiŋgu ghen.” Na taulaghɨko thɨ utuŋa ŋgoreiye.
MAR 14:32 Mbaŋa Jisas na gharaghambu thɨ mena e Olivɨ ghauma idae Getesemani, i dage weŋgi iŋa, “Huya yaku gheke, na wo va naŋgo.”
MAR 14:33 I vaŋguŋgiya Pita, Jemes na Jon weiyaŋgi. Jisas ghare i vɨrɨ laghɨye moli.
MAR 14:34 Amba i dage weŋgi iŋa, “Ghareŋguke i vɨrɨ laghɨye moli, mbalama i tagavamareŋgo. Hu yaku gheke na hu njaŋanjaŋa.”
MAR 14:35 I loŋga ghaova seiwo, i dipoumu e thelauko vwatae na i naŋgo thoŋgo valɨkaiwae thava i ru vuyowoko iyako e tɨne.
MAR 14:36 Iŋa, “Bwebwe, Bwebwe! Bigibigike wolaghɨye valɨkaiwan. Thoŋgo nuwaniya, u thɨna vuyowoke ghandeghɨ e ghino. Ko iyemaeŋge thava u vakatha ghino lo renuwaŋa, u vakathaeŋge ghen len renuwaŋa.”
MAR 14:37 I njoghama na i vaidiŋgi thiya ghena, na i dage weya Pita iŋa, “Saimon, ko hu ghenelaŋava? Ma valɨkaiwae hu yaku na hu njaŋanjaŋa lughawoghawo regha?”
MAR 14:38 Amba i dage weŋgi iŋa, “Hu njaŋanjaŋa na hu naŋgo, mbala ma hu ru tanathetha e tɨne. Ghare nuwaiya, ko ririwo i njavovo.”
MAR 14:39 Jisas i wa na mbowo ve naŋgova na i naŋgo na tembe ŋgoreiyeva me naŋgokaima.
MAR 14:40 Na mbowo i njoghama weŋgiva gharaghambuma i vaidi tembe thɨ ghenelaŋava kaiwae mara ghenaghena i gaboŋgi. Na ma thɨ ghareghare ŋgoroŋga thɨŋawe.
MAR 14:41 Mbaŋa i njoghamava mbaŋatoninji, i dage weŋgi iŋa, “Ko amba hu ghenaghena vara mbaŋake molao? Thama ghanjighena! Mbaŋa kaero iko; e mbaŋake vara thɨ vaŋguraweya Lolo Nariye tharɨ gharavakatha e nɨmanji ghare.
MAR 14:42 Hu yondo na ra raka. Wo hu thuwe, loloma wolilivama maiyavara i menana!”
MAR 14:43 Jisas vamba i utuutu kaero Judas, gharaghambuma theyaworo na theghewoma regha, i vutha weiyaŋgiya wabwi laghɨye regha. Thɨ mbanɨŋgiya gaithɨ ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu. Ravowovowo laghɨlaghɨye, mbaro gharavavaghare na giyagiya vavanava methɨ variyeŋgi.
MAR 14:44 Lilivama vama i giya nono weŋgi iŋa, “The lolo ne ya vandamo, ee amalaghɨniye. Hu yalawe na mbe weimi vara hu yovaŋgu.”
MAR 14:45 Mbaŋa Judas i vutha, i mwandɨwe Jisas na iŋa, “Ravavaghare!” Na i vandamo.
MAR 14:46 Iya kaiwae thɨ yalawe e nɨmanji na thɨ vikiki.
MAR 14:47 Ko gharɨgharɨko va thɨ ndeghathɨko regha i mwanagita le gaithɨ ghaghalithɨ e ghambae na i gothethe ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo yanawae.
MAR 14:48 Jisas i dage weŋgiya wabwima iŋa, “Mohuŋa eŋge rakaiva ghino iya mohu mbanɨŋgiya gaithɨna ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu na hu mena hu yalaweŋgo?
MAR 14:49 Mbaŋa regha na regha weiŋguyaŋgiya ghemi ya vavaghare e Ŋgolo Boboma na mava hu yalaweŋgo. Ko iyemaeŋge iyake i vaemunjoruŋa Buk Boboma.”
MAR 14:50 Amba gharaghambuko thɨ voiteteŋa.
MAR 14:51 Amala regha, amba tabwagha, vambe i njimbo eŋge kwama yaŋgara. I rereghamba weya Jisas. Wabwiko thɨ munje thɨ yalawe,
MAR 14:52 ko i vo bukabuka, na i iteta ghakwama e ghereiye.
MAR 14:53 Thɨ yovaŋguya Jisas ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva ele ŋgolo ŋgora vama ravowovowo, giyagiya na mbaro gharavavaghare inanjiwe.
MAR 14:54 Na Pita i rereghamba, vambe ina bwagabwaga na ve ru ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le ŋgolo e ghayayao. I ru na i yaku weiyaŋgiya rakakaiwo na i mwa ndɨghe.
MAR 14:55 Ravowovowo laghɨlaghɨye na rambarombaro Jiu e lenji kot laghɨye tɨne thɨ mando na thɨ tamweya gharɨgharɨ valɨkaiwanji thɨ utu kaiwae na i mare, ko ma thɨ ndevaidi mun.
MAR 14:56 Thɨ ghanagha thɨ utu kwanɨkwan kaiwae, ko lenji utuko ma mboromboro.
MAR 14:57 Amba vavana thɨ yondo na thɨ utuŋa kwanɨke iyake kaiwae thɨŋa,
MAR 14:58 “Va wo loŋweya iŋa, ‘Ne ya raka Ŋgolo Bobomake iyava gharɨgharɨke thɨ vatad na mbaŋa thegheto e tɨne kaero ya vatadɨva regha ma gharɨgharɨ thɨ vatad e nɨmanji!’”
MAR 14:59 Ko iyemaeŋge lenji utuko ma mboromboro.
MAR 14:60 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i yondo e maranji na i dage weya Jisas iŋa, “Ko mane u gonjogha lenji utuko ghathɨthɨ? Ŋgoroŋga lenji utuko gharumwaru e ghen?”
MAR 14:61 Ko Jisas mava i ndegolambo mun. Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva mbowo i vaitova iŋa, “Ghen Mesaiya, iya taulaghɨke ra yavwatatawanake Nariye?”
MAR 14:62 Jisas iŋa, “Ŋgoreiye, na ne hu thuwe Lolo Nariye i yaku Loi Vurɨgheghe e uneko na i njama e ŋgalɨlɨŋgiko e buruburu.”
MAR 14:63 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i mwanathethe ghakwama ghatemuru kaiwae na iŋa, “Ma te nuwandaiyava gharɨgharɨ vavana thɨ utu kaiwae. Kaero mohu loŋweya le utuko, me utuvatharɨ weya Loi.
MAR 14:64 Ŋgoroŋga lemi renuwaŋa?” Taulaghɨko thɨŋa: “Valɨkaiwae moliya i mare!”
MAR 14:65 Amba vavana thɨ njoŋgovun na thɨ ŋgarɨgana marae na thɨ ŋge e nɨmanji na thɨ vatabweyaruŋa thɨŋa, “Thoŋgo ghalɨŋae gharautu ghen, u dage weime thela me ŋgeŋgena.” Ragagaithɨ thɨ vaŋgu na thɨ levalevaŋa.
MAR 14:66 Pita vambe ina bode e ŋgoloko ghayayao amba ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo eunda i mena ŋgora Pita inamawe.
MAR 14:67 Mbaŋa i thuwe Pita i mwamwa ndɨgheko, mbe i vonjimbughathɨ vara na i dagewe iŋa, “Ghen ŋgoreiye, vambe weinɨva Jisas rara Nasaret.”
MAR 14:68 Ko iyemaeŋge Pita i roro iŋa, “Ma ya ghareghare na ma nuwaŋgu i rumwaruŋa budakai utuniya u utuutuna.” Amba i wa iyena ve raŋgi e ghamba raŋgiko. E mbaŋaniye amba kamkam i kula.
MAR 14:69 Mbaŋa wevoma vambowo i vaidiva ŋgora ghamba raŋgima na i dage weŋgiya gharɨgharɨko thɨ ndeghathɨ gheko iŋa, “Amalake iyake Jisas gharaghambu regha.”
MAR 14:70 Ko iyemaeŋge Pita vambowo i rorova iŋa ma i ghareghare. Mbaŋa ubotu e ghereiye gharɨgharɨma va thɨ ndeghathɨma mbowo thɨ dageweva, “Emunjoru ghen ghanjiu regha ghen, kaiwae rara Galiliya ghen.”
MAR 14:71 Pita i tholomundu na iŋa, “Ya dage emunjoru Loi e marae ma ya ghareghare iya lolona hu utuuta utuniyena. Thoŋgo ma ya utuŋa emunjoru Loi i lithɨ e ghino.”
MAR 14:72 E mbaŋako iyako kamkam i kula mbaŋaiwoniye, na Pita i renuwaŋakiki ŋgoroŋga Jisas meŋamawe, “Amba muyai kamkam i kula mbaŋaiwoniye, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.” Amba Pita ghamɨnae i ghenenja moli na i randa laghɨye.
MAR 15:1 Vambe mbaŋambaŋa ravowovowo laghɨlaghɨye weinjiyaŋgiya Jiu ghanjigiyagiya, mbaro gharavavaghare na ghanjiune vavanava Jiu e lenji kot laghɨye thɨ woraweya lenji mbaro. Thɨ ŋgara Jisas thɨ yovaŋgu weya Pailat.
MAR 15:2 Pailat i vaito iŋa, “Ghen Jiu lenji kiŋ?” Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ŋgoreiya iya moŋana.”
MAR 15:3 Ravowovowo laghɨlaghɨye thɨ wonjoweya Jisas va i vakathaŋgiya bigibigi raraitharɨ i ghanagha.
MAR 15:4 Pailat vambowo i vaitova iŋa, “Mane u thombe? Wo u thuwe, thɨ wonjoweŋge e vakatha raraitharɨ i ghanagha.”
MAR 15:5 Ko iyemaeŋge Jisas ma i ndegonjogha mun i vakatha Pailat ghare i yo.
MAR 15:6 Theghathagha regha na regha Thaga Valaŋani e tɨne Pailat i vaŋguvaŋguraŋgiya rayakuyaku e thiyo regha iya Jiu thɨ tuthigiyawe.
MAR 15:7 E mbaŋako iyako amala regha idae Barabas ina e thiyo tɨne weiyaŋgiya gharɨgharɨ vavanava. Va thɨ gaithɨ weinjiyaŋgiya Rom gharambarombaro na thɨ unɨgha lolo regha.
MAR 15:8 Mbaŋa wabwi laghɨye thɨ mevathavatha, kaero thɨ naŋgo weya Pailat i vakatha weŋgi ŋgoreiya i vakavakatha theghathegha regha na regha e mbaŋako iyako.
MAR 15:9 Pailat i vaitoŋgi iŋa, “Nuwamiya ya rakayathu Jiu lenji kiŋ kaiwami?”
MAR 15:10 Pailat i ghareghare wagiyawe ravowovowo laghɨlaghɨye thɨ yamwakabu na gharenji i gaithɨwana Jisas kaiwae gharɨgharɨko taulaghɨ nuwanjiya iya kaiwae thɨ vaŋgugiyawe.
MAR 15:11 Ko ravowovowo laghɨlaghɨye thɨ vokumukumuŋgiya wabwiko laghɨye na thɨ dage weya Pailat na i rakayathu eŋge Barabas.
MAR 15:12 Pailat mbowo i vaitoŋgiva wabwiko iŋa, “Ne ya vakatha budakai weya reghake iya huŋake Jiu lenji kiŋ?”
MAR 15:13 Thɨ kula njoghawe thɨŋa, “U rokros!”
MAR 15:14 Ko Pailat i vaitoŋgi iŋa, “Buda kaiwae vara na ne ya vakatha iyako? Va i vakatha the tharɨ?” Thɨ kula na ghalɨŋanji ma i laghɨye eŋge, “U rokros!”
MAR 15:15 Kaiwae Pailat nuwaiya i vakathaŋgi na thɨ warari, i vakatha Barabas na i raŋgi e thiyo kaiwanji, amba i vakatha Jisas na thɨ yabɨbɨ na i vaŋgugiya weŋgiya ragagaithɨ na thɨ ŋge e kros.
MAR 15:16 Ragagaithɨ thɨ yovaŋguya Jisas gawana ele ŋgolo ghayayao na thɨ kula vathavathaŋgiya ghanjiuneko wolaghɨye thɨ meghɨliŋa Jisas.
MAR 15:17 Thɨ liya kwama molao sosoro na thɨ vanjimbowe, na thɨ vona umbwa ele kinkin yaŋgae na thɨ thɨnɨrawe e umbaliye.
MAR 15:18 Amba thɨ vakatha ŋgoreiya yavwatata ghavakavakathawe na thɨŋa, “O Jiu lenji Kiŋ, len mbaro ne i meghabana!”
MAR 15:19 Thɨ wo umbwa na thɨ ŋgeŋgeŋa umbaliye, thɨ njoŋgovunɨvun na thɨ ronja e ghenji vuvuye thɨ kururu.
MAR 15:20 Mbaŋa thɨ vatabweruŋako na e ghereiye, thɨ liraŋgiya kwamako sosoro na thɨ vanjimbo mbe amalaghɨniye ghakwamako. Amba thɨ vaŋguraŋgiya na thɨ yovaŋgu vethɨ rokros.
MAR 15:21 E kamwathɨ mborowa thɨ lavolevola amala regha idae Saimon, rara Sairin, va i mena eto na ma i ruma e ghembako tɨne. Ragagaithɨko thɨ vavurɨghegheŋa na i wo Jisas ghakros. Amalaghɨniye le ŋgaŋgaŋgiya Aleksanda na Rupas.
MAR 15:22 Thɨ yovaŋguya Jisas e bobokulu idae Golgota (gharumwaru Boutouto Ghambae).
MAR 15:23 Thɨ thɨnɨgiya weya waen va thɨ liŋgirawe weiye mbwa regha idae mer, ko mava i mun.
MAR 15:24 Mbaŋa thɨ ŋge e krosɨko vwatae, amba thɨ wobwiya ghakwamakwama. Thɨ mbana varɨvarɨ na thɨ mwadiwoŋa mwadiwo reghawe. Thela thoŋgo i wo varɨko iya e ghanonoko amba i tuthi iyaŋganiya i bigi.
MAR 15:25 Mbaŋambaŋa, varae vama naen klok thɨ ŋge Jisas e kros vwatae.
MAR 15:26 Ghawonjowe rɨghethoru va thɨ rori na thɨ ŋge umbaliye ina yavoro iŋa, Jiu Lenji Kiŋ.
MAR 15:27 Vambe thɨ rokrosiŋgiva rakaivɨ theghewo. Regha e une na regha e moiye.
MAR 15:29 Gharɨgharɨ thɨ rakarakareŋa evasiwae thɨ wovanukunukuya umbalinji na thɨ goviyaviya ghamwae, thɨŋa, “Ae, va uŋa ne u tagarakaraka Ŋgolo Boboma na mbaŋa thegheto e tɨne kaero u vatadɨva.
MAR 15:30 Tembe u vamora ghanɨmberegha. U roiteta krosɨna u njama!”
MAR 15:31 Ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare tembe thɨ goviyaviyava ghamwae thɨŋa, “Va i vamoruŋgiya gharɨgharɨ vavana, ko ma valɨkaiwae i vamoru ghamberegha!
MAR 15:32 Wo ra thuweno Mesaiya, Isirel lenji kiŋ, i njama e krosɨko ko ambane ra thuwe na wo loŋweghathɨ.”
MAR 15:33 Ghararaghɨye mboro vanautumako laghɨye i mouwo. Na i wo ghaghad tɨri klok.
MAR 15:34 Vama tɨri klok amba Jisas i kula na ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Eloi, Eloi, lama sabakɨtani,” gharumwaru ŋgoreiye, “Lo Loi, lo Loi, buda kaiwae u iteteŋaŋgo?”
MAR 15:35 Gharɨgharɨ vavana va thiya ndeghathɨ gheko thɨ loŋwethavwiya ghalɨŋae na thɨŋa, “Wo hu vandeŋe, i kula weya Ilaija iyako.”
MAR 15:36 Regha i yoruku weiye vune, i liutu e waen monyomonyo, i lirawe e umbwa mbothiye na i livoreŋa Jisas e ghae, na iŋa, “Wo ra roroghagha na ra thuwe thare Ilaija ne i mena na i wonjoŋa e krosɨko!”
MAR 15:37 Amba Jisas i randa na ghalɨŋae laghɨye moli, na i liya yawaliye.
MAR 15:38 Mbaŋako iyako kwama va i ganatena woluwolu bobomako moli e Ŋgolo Boboma tɨne i mathethe wa yavoro na ve wo bode.
MAR 15:39 Ragagaithɨ lenji randeviva i ndeghathɨ e ghamwae, i thuweya Jisas le mareko na iŋa, “Mbema emunjoru iye Loi Nariye!”
MAR 15:40 Elaela vavana va inanji gheko. Vambe thɨ ndeghathɨ bwagabwaga na thɨ njimbukikiya Jisas. Inanji e tɨnenji Meri tɨnan Magadala, le ghaida Meri Jemes vamba iyovole eŋge na Joses tɨnanji na Salome.
MAR 15:41 Wanakauke thiyake va thɨ ghambugha Jisas mbaŋa ina Galili na thɨ thalavu e ghanɨŋga na bigibigi vavanava. Wanakau vavanava va thɨ rakawe weinji Jerusalem vambe inanjiva gheko.
MAR 15:42 Vama yeghɨyeghɨye na kaiwae mbaŋa ghamba vivatha Sabat kaiwae,
MAR 15:43 Josep rara Arɨmathiya, iye Jiu lenji kot laghɨye loloniye regha. Ghayavwatata i laghɨye na vambe i roroghaghava Loi ghambaŋa mbaro kaiwae. Ghare i matuwo i wa weya Pailat na ve naŋgo weya Jisas riwaekowe.
MAR 15:44 Pailat ghare i yo mbaŋa i loŋweya iyako. I kula weya ragagaithɨ lenji randeviva na i vaito thoŋgo Jisas mbe kaero me mare.
MAR 15:45 Mbaŋa i loŋweya ragagaithɨko lenji randevivako le utu iŋa Jisas kaero me mare, Pailat i vatomweya riwaeko weya Josep.
MAR 15:46 Josep i vamoda kwama kakaleva yaŋgara modae laghɨye, i wonjoŋa Jisas riwaeko na i ghavowe. I wo na ve worawe ele ghabubu va thɨ tɨghɨ e varɨ regha ŋgora maŋgavarɨma. Amba i vabulale varɨ laghɨye regha na i wogana ghaekowe.
MAR 15:47 Meri tɨnan Magadala na Meri Joses tɨnae thɨ njimbukiki na thɨ thuwe wagiyawe aŋga methɨ woraweya Jisas riwae.
MAR 16:1 Jiu lenji Sabat iko na e ghereiye Meri tɨnan Magadala, Meri Jemes tɨnae na Salome va thɨ vamoda bunama butiye laghɨye na i thovuye. Nuwanjiya thɨ wa na vethɨ varuvo Jisas riwaemawe.
MAR 16:2 Vambe mbaŋambaŋa e Sande, varae vama i yovoro amba thɨ wa e ghabubuko.
MAR 16:3 E kamwathɨ mborowa thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Thela ne i vabulale varɨma e ghabubuko ghae kaiwanda?”
MAR 16:4 Ko iyemaeŋge mbaŋa thɨ vutha thɨ tagathɨna maranji na thɨ thuwe varɨko kaiwae laghɨye moli, kaero methɨ vabulale vakatha.
MAR 16:5 Mbaŋa thɨ rakaru e ghabubuko tɨne, vethɨ vaidiya amala regha tabwagha, i yaku e valɨvaŋga une na i njimbo kwama molao kakaleva. Gharenji i tagathɨn laghɨye moli.
MAR 16:6 I dage weŋgi, “Gharemi tha i tage. Ya ghareghare hu tamwe Jisas rara Nasaret, iye amba mendake thɨ rokros. Kaero me thuweiru na ma ina gheke. Wo hu thuwe ghambaeke mendava thɨ worakewe!
MAR 16:7 Ko hu njogha na vohu dage weŋgiya gharaghambuma na Pita mbe ŋgoreiyeva. Huŋa ‘Kaero i viva e ghamwami Galili. Ne vohu vaidi gheko, ŋgorava le utuutuma weŋga.’”
MAR 16:8 Thɨ rakaraŋgi na thɨ voiteta ghabubuko weinji lenji mararu na lenji gharelaghɨlaghɨ laghɨye. Ma vethɨ ndeutu mun weŋgiya gharɨgharɨ kaiwae thiya mararu.
MAR 16:9 Sande mbaŋambaŋa moli, Jisas le thuweiru e mare e ghereiye, i yomarakai weya Meri tɨnan Magadala, iyava i variye raŋgiyaŋgiya nyaoma raraitharɨ theghepirɨmawe.
MAR 16:10 I wa weŋgiya Jisas gharaghambuko iyava weiyaŋgiko na ve utugiya weŋgi. Vambe inanjiwe nuwanji i tharɨ na thiya randa.
MAR 16:11 Ko mbaŋa thɨ loŋwe Meri iŋa, “Jisas kaero me thuweiru na ma thuwe e maraŋgu,” ma thɨ loŋweghathɨ.
MAR 16:12 Iyake e ghereiye, Jisas i yomara weŋgiya gharaghambu theghewo na ghayamoyamo vambe regha, mbaŋa va mbema vethɨ loŋga eŋge eto.
MAR 16:13 Mbaŋa thɨ ghareghare amalaghɨniye amba thɨ njogha na vethɨ utugiya weŋgiya gharaghambuko, ko iyemaeŋge mava thɨ loŋweghathɨ.
MAR 16:14 Mbaŋa reghava i yomara weŋgiya gharaghambu theyaworo na regha, mbaŋaniye vara thiya ghanɨŋga. Jisas i ŋaebaruru wanaŋgi kaiwae mava thɨ loŋweghathɨ na mbe ŋgoreiyeva gharenji le vurɨgheghe kaiwae, kaiwae mava thɨ loŋweghathɨŋgiya thavala va thɨ thuwe le thuweiru e ghereiye.
MAR 16:15 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu rakaraŋgi e yambaneke laghɨye na vohu vavaghareŋa Toto Thovuye weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.
MAR 16:16 Thela ne i loŋweghathɨ na i bapɨtaiso Loi ne i vamora yawaliye, ko thela ma i loŋweghathɨ Loi ne i giya vuyowo weya loloko iyako.
MAR 16:17 Thavala ne thɨ loŋweghathɨ, Loi ne i giya vurɨgheghe weŋgi na thɨ vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele i ghanagha. E idaŋgu ne thɨ variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ weŋgiya gharɨgharɨ, ne thɨ utu e ghalɨghalɨŋa totogha vavanava.
MAR 16:18 Thoŋgo ne thɨ yalaweŋgiya mwatamwata raraitharɨ o thɨ muna mamate, mane i thɨvatharɨŋgi. Ne thɨ bigiraweya nɨmanɨmanji ghambweghambwera e riwanji na riwanji i thovuye.”
MAR 16:19 Mbaŋa Giya Jisas i utuvao weŋgi amba Loi i vakatha na i voro e buruburu na i yaku Loi e une e ghamba yavwatata.
MAR 16:20 Gharaghambu thɨ rakaraŋgi na vethɨ vavaghareŋa Toto Thovuye weŋgiya gharɨgharɨ e valɨvaŋgake wolaghɨye. Giya Jisas i thalavuŋgi na i vakatha lenji vavaghare emunjoru weŋgiya gharɨgharɨ kaiwae va thɨ thuwe vakathaŋgiko ghamba rotaele thɨ vakathako e maranji.
LUK 1:1 Kaiwae gharɨgharɨ lemoyo vama thɨ rorinjoŋa bigibigike wolaghɨye iyava thɨ yomara e tɨnemike kaiwanji.
LUK 1:2 Vambe thɨ ghambu vara thavala va thɨ thuwe e maranjiko lenji utuutuko. Na kaiwae va thɨ thuwe e maranji mbaŋaniye va i woraweya le kaiwo rɨghewe, na thiye ŋgoranjiya Loi le utuutu gharakakaiwo, iyava thɨ utugiya utuutuke thiyake weime.
LUK 1:3 Iya kaiwae mbe ghino womberegha vara ya ghatha vakatha bigibigike wolaghɨye thiyake va i woraweya rɨghekowe. Nuwaŋguiya ya ghatha na ya bigirawe na vakatha na ya rorinjoŋa ghen giya laghɨye Tiyopilos kaiwan.
LUK 1:4 Ya vakatha iyake na mbala u ghareghare bigibigina va thɨ vaghareŋgena i emunjoru.
LUK 1:5 Mbaŋa Herod va ghambaŋa kiŋ Judiya, amala regha va ravowovowo idae Sakaraiya na iye i mena Abaija ele wabwi tɨne. Levo idae Elisabet na elaghɨniye Eron rumbuye.
LUK 1:6 Vambe theghewo vara ghanjithanavu i rumwaru Loi e marae na va thɨ ghambugha Loi le mbaro na ghathanavu.
LUK 1:7 Mava e lenji ŋgaŋga kaiwae Elisabet va i kwama na vama thɨ thanja moli.
LUK 1:8 Mbaŋa Sakaraiya le wabwi ghanjimbaŋa kaiwo, amalaghɨniye vambe inawe i vakavakatha ravowovowo ghanjikaiwo Loi e marae.
LUK 1:9 Kaiwae ravowovowo mbe ghanjithanavu ŋgoreiye, thɨ mwadiwo e varɨ na i nja weya Sakaraiya, ve ru e Ŋgolo Boboma tɨne na i ŋambu inisenɨs na i vowo weya Loi.
LUK 1:10 Mbaŋa inisenɨs ghambaŋa ŋambu wabwi laghɨye mbe inanji eto thiya naŋgo.
LUK 1:11 Loi le nyao thovuye regha i yomara weya Sakaraiya e mbaŋako iyako na i ndeghathɨ inisenɨs ghaghamba ŋambuŋambuko valɨvaŋga e uneko.
LUK 1:12 Mbaŋa Sakaraiya i thuwe nyaoko thovuye ghare i yo weiye le gharelaghɨlaghɨ.
LUK 1:13 Ko iyemaeŋge nyaoko thovuye i dagewe iŋa, “Sakaraiya, tha u mararu, kaiwae Loi kaero i wovatha len naŋgona. Len wevo Elisabet ne i vaidiya ŋgama ghɨmoru na ne u rena idae Jon.
LUK 1:14 Ne hu warari laghɨye moli weiye lemi nuwathovuye na le ghambɨ ne i vakathaŋgiya gharɨgharɨ lemoyo thɨ warari.
LUK 1:15 Na idae ne i laghɨye Loi e marae, na Nyao Boboma ne i riyevanjara mbaŋa amba mane i virɨ, na mane i muna waen o the mbwa i vurɨgheghe.
LUK 1:16 Na Isirel gharɨgharɨniye thɨ ghanagha, ne i vaŋgunjoghaŋgi weya Giya lenji Loi.
LUK 1:17 Ne i viva Giya e ghamwae, ghathanavu na le vurɨgheghe ne ŋgoreiya Ilaija. Ne i vakathaŋgiya gamagai oramanji gharenji weŋgiya lenji ŋgaŋga na i vabe thavala ma thɨ ghambu Loi le renuwaŋa na thɨ ghambugha gharɨgharɨ rumwarumwaruniye lenji renuwaŋa na i vivathara weŋgiya gharɨgharɨ Giya le mena kaiwae.”
LUK 1:18 Amba Sakaraiya i dage weya nyaoko thovuye iŋa, “Ŋgoroŋga ne yaŋa na ya ghareghare iyake emunjoru? Kaiwae kaero ya thanja moli na lo wevoko tembe ŋgoreiyeva.”
LUK 1:19 Nyaoko thovuye i gonjoghawe iŋa, “Ghino Gaberiyel na ya ndeghathɨ Loi e ghamwae. Me variyeŋgo na ya mena ya utu e ghen na ya utuveŋga totoke thovuye iyake.
LUK 1:20 Wo u thuwe kaiwae ma mo loŋweghathɨgha lo utuke, amba mane e ghalɨghalɨŋan na mane valɨkaiwan u utu ghaghada mbaŋaniye bigibigike thiyake ne thɨ yomara ŋgoreiya ma utugiyama e ghen ne e ghanjimbaŋa moli.”
LUK 1:21 E mbaŋako iyako gharɨgharɨma thɨ roroghagha weya Sakaraiya na thɨ rerenuwaŋa thɨŋa, “Buda kaiwae i wo mbaŋa molao e Ŋgolo Bobomako tɨne?”
LUK 1:22 Mbaŋa i raŋgi, ma valɨkaiwae i utu weŋgi na kaero thɨ ghareghare me vaidiya vatomwe regha e Ŋgolo Bobomako tɨne. Ma vama i utu, vama i vakatha eŋge nono weŋgi e nɨmanɨmae.
LUK 1:23 Mbaŋa ghambaŋa kaiwo iko e Ŋgolo Bobomako tɨne, kaero i njogha ele ŋgolo.
LUK 1:24 Mava mbaŋa bwagabwaga levo Elisabet i marabo na manjala umbolima e tɨne vambe i rokubaro vara e lenji ŋgoloko tɨne.
LUK 1:25 Elisabet iŋa, “E mbaŋake iyake Loi kaero i thalavuŋgo e kamwathɨke iyake. Giya kaero i thalavuŋgo na i wokiyathu lo monjina gharɨgharɨ e maranji.”
LUK 1:26 Ghamanjala umbowonaninji e tɨne, Loi i variya nyao thovuye Gaberiyel Nasaret, Galili ele valɨvaŋga tɨne,
LUK 1:27 weya thɨnabwethubwethuru eunda vama ghadagerawe weiye amala regha idae Josep iye Deivid rumbuye. Thɨnabwethubwethuruke idae Meri.
LUK 1:28 Nyaoko thovuye i wa na ve dagewe iŋa, “Ago Meri, Giya ghare laghɨye e ghen na iye wein.”
LUK 1:29 Meri i gharelaghɨlaghɨ laghɨye nyaoko thovuye ghalɨŋaewe na i rerenuwaŋa laghɨye dagemwaewoko iyako kaiwae.
LUK 1:30 Ko iyemaeŋge nyaoko thovuye i dagewe iŋa, “Tha u mararu, Meri, Loi i woraweŋge e ghamwae.
LUK 1:31 Ne u marabo na u ghamba ŋgama ghɨmoru na ne u rena idae Jisas.
LUK 1:32 Ne i laghɨye moli na ne thɨ uno, Ramevoro Moli Nariye. Giya Loi ne i wogiya weya rumbuye Deivid le ghamba yaku,
LUK 1:33 na ne i mbaro Jeikob orumburumbuye weŋgi na le ghamba mbaro mane ele ghambako.”
LUK 1:34 Meri i vaito nyaoko thovuye iŋa, “Ne ŋgoroŋga na ya vaidiya ŋgama amba thɨnabwethubwethuruya ghino?”
LUK 1:35 Nyaoko thovuye i gonjoghawe iŋa, “Nyao Boboma ne i nja e ghen na Ramevoro Moli le vurɨgheghe i yaboŋge. Iya kaiwae ne u ghamba narunɨna boboma, ne idae Loi Nariye.
LUK 1:36 Wo u thuwe, u renuwaŋakikiya len bodama Elisabet, kaero i thanja na va thɨŋa i kwama, kaero i marabo na mbaŋake ghamanjala umbowona.
LUK 1:37 Kaiwae ma bigi regha i vuyowo weya Loi valɨkaiwae Loi i vakatha.”
LUK 1:38 Meri i gonjoghawe iŋa, “Giya le rakakaiwo ghino. Ma i vakathaeŋge ŋgoreiya mo utuŋana e ghino.” Amba nyaoko thovuye i iteteŋa.
LUK 1:39 E mbaŋako iyako Meri i vivatha, na i yoruku i wa e ghemba regha e ououniye Judiya e tɨne.
LUK 1:40 I vutha na i ru Sakaraiya ele ŋgolo na i dage mwaewo weya Elisabet.
LUK 1:41 Mbaŋa Elisabet i loŋweya Meri le dagemwaewo ŋgamako i ghenenyivɨ e ŋgamoiye na Nyao Boboma i riyevanjara Elisabet.
LUK 1:42 I dage na ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Wanakauke wolaghɨye e tɨnenji Loi ghare e ghen na ghandagemwaewona i kivwala wanakauke wolaghɨye ghanjidagemwaewo, na tembe ghare weva ŋgamana ne u ghambɨna.
LUK 1:43 Ko me ŋgoroŋgaeŋge na ghen wo Giya tɨnae mo vakatha wo yavwatata laghɨye na mo mena u thuweŋgo?
LUK 1:44 Mbaŋa len dagemwaewona me dimban e yanawaŋgu, ŋgamake e ŋgamoiŋguke i ghenenyivɨ weiye le warari.
LUK 1:45 Ŋgoreiye, u warari kaiwae u loŋweghathɨgha ŋgoroŋga Giya le dagerawe e ghen kaero ne i tabo na emunjoru.”
LUK 1:46 Meri iŋa, Ghareŋguke i taraweŋa Giya,
LUK 1:47 na uneŋguke i warari laghɨye weya Loi wo Ravamoru,
LUK 1:48 kaiwae i renuwaŋakikiya le rakakaiwo ma e idaidae. Noroke na mbaŋa thɨ menamenako tha na tha ne thɨ uno idaŋgu, “Wevo warawarariniye”,
LUK 1:49 kaiwae Loi Vurɨgheghe i vakatha bigibigi laghɨlaghɨye kaiwaŋgu. Iye ghamberegha i boboma.
LUK 1:50 Le ghare vɨrɨ i laghɨye weŋgiya tha na tha thavala thɨ yavwatatawana.
LUK 1:51 E nɨmae i vakatha vakatha laghɨlaghɨye moli na i vagegeyathuŋgiya thavala thɨ wovorevoreŋa ghanjimberegha e gharenji.
LUK 1:52 Kaerova i wonjoŋaŋgiya giyagiya laghɨlaghɨye e ghambanji na i wovoreŋaŋgiya thavala ma e idaidanji.
LUK 1:53 I giya bigibigi thovuthovuye weŋgiya thavala bada i gharɨŋgi na i vathaŋgiya ravwenyevwenye nɨmanɨmanji.
LUK 1:54 Kaerova i mena i thalavugha le rakakaiwo wabwi Isirel, na ma i renuwaŋa valawe i gharevɨrɨŋaŋgi,
LUK 1:55 ŋgoreiya va le dagerawe weŋgiya orumburumbunda, ŋgoreiya va le dagerawe, iya i gharevɨrɨ weŋgiya Eibraham na orumburumbuye tha na tha.
LUK 1:56 Meri va i yaku weiye Elisabet mbaŋa le molamolao ŋgoreiya manjala umboto amba i njogha e ghambae.
LUK 1:57 Mbaŋa Elisabet ŋgamoiye i njivun, i ghamba ŋgama ghɨmoru,
LUK 1:58 na mbaŋa ghaune na le bodaboda thɨ loŋweya ŋgoroŋga Giya i woraŋgiya le gharevɨrɨ laghɨye weya Elisabet, thɨ warari laghɨye weinji.
LUK 1:59 Mbaŋa theghewaninji e tɨne thɨ mena na thɨ kitena ŋgamako riwae njimwae mbothiye na thɨ munje thɨ rena idae Sakaraiya, ramaya idae.
LUK 1:60 Ko iyemaeŋge tɨnae ghalɨŋae i maya na iŋa, “Nandere! Idae Jon.”
LUK 1:61 Thɨ dagewe thɨŋa, “Ma lolo regha len bodabodake e tɨnenji idae ŋgora iyana.”
LUK 1:62 Thɨ vakatha nono weya ramae na nuwanjiya the ida ne i worawe na ŋgamako idae.
LUK 1:63 Sakaraiya i naŋgo weya bigi ghamba rorori na i roriya iyake, “Idae Jon.” Na taulaghɨko gharenji i yo.
LUK 1:64 E mbaŋako vara iyako Sakaraiya ghalɨŋae i mavu na mamiye i nyivɨnyivɨ amba i utu na i taraweŋa Loi.
LUK 1:65 Ghanjiuneko wolaghɨye thɨ thuwe iyako na i vakatha thɨ gharelaghɨlaghɨ laghɨye moli. Amba bigibigike wolaghɨye thiyake utuninji i lalo ghembaghembako wolaghɨye e ououninji Judiya e tɨne.
LUK 1:66 Gharɨgharɨko wolaghɨye va thɨ loŋweya totoko iyako thɨ rerenuwaŋa kaiwae na thɨŋa, “Ŋgoroŋga nevole ŋgamako iyako gharerenuwaŋa? Kaiwae vambe weiya vara Giya le vurɨgheghe.”
LUK 1:67 Nyao Boboma va i riyevanjara ramae Sakaraiya amba i utuŋa Loi ghalɨŋae iŋa:
LUK 1:68 “Ra taraweŋa Giya iye Isirel lenji Loi, kaiwae kaero menda i mena ghinda le gharɨgharɨ kaiwanda, i thalavuinda na i rakayathuinda,
LUK 1:69 na i wogiya vamoru ghakin mara mbouye kaiwanda le rakakaiwo Deivid orumburumbuye e tɨnenji.
LUK 1:70 Mbaŋa va i vivako ghalɨŋae gharautu boboma thɨ vathiya utuutuke iyake,
LUK 1:71 va i dagerawe ghandaravamoru na ne i vamoruinda weŋgiya ghandathɨghɨya, na thavala thɨ botewoinda e nɨmanji ghare.
LUK 1:72 Va iŋa ne i gharevɨrɨŋaŋgiya orumburumbunda na i renuwaŋakikiya le dagerawe boboma.
LUK 1:73 Va i tholo na i dagerawe weya rumbunda Eibraham
LUK 1:74 na iŋa ne i vamoruinda weŋgiya ghandathɨghɨya na i vakathainda rakaiwowe ma weinda la mararu
LUK 1:75 e yawalɨ boboma na e thanavu rumwaru e marae e mbaŋake wolaghɨye.
LUK 1:76 Ghen, naruŋgu, ne idan Ramevoro Moli ghalɨŋae gharautu, kaiwae ne u viva Giya e ghamwae na u vivatha kamwathɨ kaiwae.
LUK 1:77 Na kaiwae ne u vakathaŋgi thɨ ghareghareya Giya le vamoru, na i numotenɨŋgi lenji tharɨ e tɨne,
LUK 1:78 kaiwae Loi i gharevɨrɨ laghɨye moli na ghathanavu i udauda kaiwanda, na i vakatha manjamanjala ŋgoreiya varaema i yovoro na manjamanjalawae i njama weinda e buruburuko
LUK 1:79 na i giya manjamanjala weŋgiya thavala thɨ yayaku e momouwo na yawalinji i mare, na i vatomwe weinda yawalɨ na vanevane ghanjikamwathɨ.”
LUK 1:80 Ŋgamama i tabotabo na une i vurɨvurɨgheghe na ve yaku e njamnjam ghaghada mbaŋa i woraweya le kaiwo rɨghe weŋgiya wabwi Isirel.
LUK 2:1 Va e mbaŋaŋgiko thiyako Sisa Ogastas i worawe le mbaro na thɨ wo vavaona Rom ele ghamba mbaro tɨne.
LUK 2:2 Vavaonako iyako ambama thɨ wokai vara mbaŋa Koniliyos ghambaŋa gawana Siriya e tɨne.
LUK 2:3 Taulaghɨko va thɨ raka, regha na regha vambe i wa e vanarɨghe moli na ve roriya idaewe.
LUK 2:4 Josep i ri Nasaret Galili e tɨne na i wa Betɨlehem Judiya e tɨne. Ghembako iyako Deivid vanarɨghe na Josep va i wawe kaiwae iye Deivid rumbuye.
LUK 2:5 Josep va ve rorinjoŋa idae weiye Meri, iye vama ghadagerawe weiye Meri vama ghanono ghambɨ.
LUK 2:6 Na mbaŋa va inanji gheko, Meri ghambaŋa i ghamba nariyeko.
LUK 2:7 I ghambɨkai vara nariye ŋgama ghɨmoru, i ghavo riwae e kwama na i worawe kau e lenji ghamba ghanɨŋga, kaiwae ma vama ŋgolo bobwari regha kokowae ina gheko kaiwanji.
LUK 2:8 E valɨvaŋgako iyako sip gharanjimbunjimbu vavana va inanjiwe e ghembako valɨvaŋga regha, thɨ njimbukikiŋgiya lenji sip gougou.
LUK 2:9 Giya le nyao thovuye regha i yomara weŋgi, amba Giya le vwenyevwenye manjamanjalawae i vakeke vaghɨliyaŋgi na thɨ mararu laghɨye moli.
LUK 2:10 Ko iyemaeŋge nyaoko thovuye i dage weŋgi iŋa, “Thava hu mararu! Wo hu thuwe, ya womena warari laghɨye na wararike iyake ne i womena warari laghɨye weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.
LUK 2:11 E gougouke noroke, Deivid e ghambae ghami Ravamoru i virɨ, iye Mesaiya na Giya.
LUK 2:12 Ghanono ŋgoreiyake weŋga: Ne hu thuwe ŋgama gunagunagha regha thɨ ghavo riwae e kwama na i ghena kau e lenji ghamba ghanɨŋga.”
LUK 2:13 E mbaŋako iyako rameburuburu lemoyo moli thɨ yomara na thɨ tataraweŋa Loi weinji nyaoma thovuye thɨŋa,
LUK 2:14 “Wovavwenyevwenye i voro weya Loi, iye i mevoro moli e buruburu, na e yambaneke Loi le gharemalɨlɨ weŋgiya gharɨgharɨ amalaghɨniye i warariŋaŋgi.”
LUK 2:15 Mbaŋa vama nyaoma thovuthovuye thɨ rakaiteteŋgi na thɨ rakanjogha e buruburu, sipɨma gharanjimbunjimbu thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Ra raka Betɨlehem na wo vara thuwe bigike iya me yomarake, iya Giya me utugiya utuniyeke weinda.”
LUK 2:16 Vambema ghenji na nɨmanji eŋge vethɨ tamwe vaidiya Meri na Josep na ŋgamama nasiye i ghena kau e lenji ghamba ghanɨŋga.
LUK 2:17 Mbaŋa thɨ thuwe ŋgamama tembe thɨ vathigiyava weŋgi budakaiya nyaoma thovuthovuye lenji woraŋgiya weŋgi ŋgamako utuniye.
LUK 2:18 Thavala va thɨ loŋwe sipɨko gharanjimbunjimbu lenji utu gharenji i yo laghɨye,
LUK 2:19 ko iyemaeŋge Meri ghare i thalavwayaŋa bigibigike thiyake kaiwanji na i worawe e ghare.
LUK 2:20 Sip gharanjimbunjimbu thɨ rakanjogha, thɨ wovavwenyevwenyeŋa na thɨ taraweŋa Loi, lenji loŋwe na lenji thuweko kaiwae, ŋgoreiya nyao thovuye le woraŋgiya weŋgi.
LUK 2:21 Mbaŋa theghewaniye e tɨne, kaero valɨkaiwae na thɨ kitena ŋgamako riwae njimwae, thɨ rena idae Jisas, ŋgoreiya nyao thovuye va le woraŋgiya weya Meri mbaŋa ma vamba i marabo.
LUK 2:22 Mbaŋa vama Josep na Meri ghanjimbaŋa thɨ vakatha riwanji i thɨna ŋgoreiya Mosese le Mbaro i woraŋgiya, thɨ wo ŋgamama na weinji thɨ voro Jerusalem na thɨ vatomwe weya Giya,
LUK 2:23 ŋgoreiya Giya le mbaro thɨ rori Buk Boboma e tɨne iŋa, “Gamau ghɨmoghɨmoruna wolaghɨye hu vabobomaŋgi weya Giya.”
LUK 2:24 Tembe ŋgoreiyeva thɨ mbana bunebune manyiwo o mbo manyiwo na thɨ vowowe ŋgoreiya Giya le mbaro i woraŋgiya.
LUK 2:25 Amala regha va ina Jerusalem idae Simiyon. Iye va i rumwaru na i ghambugha Loi. Nyao Boboma va inawe. Vambe i roroghagha vara thembaŋa Isirel gharɨgharɨniye thɨ vaidiya vamoru.
LUK 2:26 Nyaoko Boboma le woraŋgiyawe, mamba ne i vaidiya ghakula ghaghada i thuwe Ravamoru iye Loi va i dagerawe.
LUK 2:27 Ŋgoreiya Nyao Boboma le woraŋgiyawe, Simiyon ve ru e Ŋgolo Boboma tɨne, na mbaŋa Josep na Meri thɨ woruwo ŋgamako Jisas na thɨ vakathawe ŋgoreiya ghanjithanavu na lenji mbaro le woraŋgiya weŋgi,
LUK 2:28 Simiyon i wo ŋgamako na i worawe e nɨmanɨmae amba i tarawe Loi iŋa,
LUK 2:29 “O Giya Laghɨye, kaero ŋgoreiya len dagerawema, e mbaŋake iyake u vatomweya len rakakaiwo na i garalawa weiye gharemalɨlɨ,
LUK 2:30 kaiwae e maraŋguke kaero ya thuwe len vamoru,
LUK 2:31 va u vivatharawe gharɨgharɨke wolaghɨye e maranji.
LUK 2:32 Iye manjamanjala na ne i woya weŋgiya thiye ma Jiu, na ne i vavwenyevwenyaŋgiya len gharɨgharɨ Isirel.”
LUK 2:33 Ŋgamako ramae na tɨnae thɨ ndetaele budakaiya Simiyon va i utuŋa ŋgamako kaiwae.
LUK 2:34 Amba Simiyon i naŋgo weya Loi na ghare weŋgi na i dage weya Meri iŋa, “Ŋgamake iyake gharerenuwaŋa ŋgoreiya ne i vakathaŋgiya gharɨgharɨ lemoyo thɨ dobu na gharɨgharɨ lemoyo thɨ yondovirɨ Isirel e tɨne. Iye ne nono i mena weya Loi na gharɨgharɨ lemoyo ne thɨ utuvatharɨwe,
LUK 2:35 na amalaghɨniye kaiwae gharɨgharɨ lemoyo lenji renuwaŋa thuwele ne thɨ rakaraŋgi e manjamanjala. Ne vɨrɨ ghamɨnae ŋgoreiya gaithɨ ghaghalithɨ ne i vweya gharena.”
LUK 2:36 Yalaghɨsarɨ eunda idae Ana, Penuwel yawarumbuye na i mena Asa e gheuu tɨne. Iye Loi ghalɨŋae gharautu. Le ghe e ghereiye, theghathegha vambe umbopirɨ eŋge i yaku weiye le ghɨmoru
LUK 2:37 kaero i wambwiva ghaghada mbaŋako iyako ghatheghathegha kaero i wo ghwewa na umbovarɨ. Ma mbaŋa regha i iteta Ŋgolo Boboma, ghararaghɨye na gougou i kururu weya Loi, i mbeya ghanɨŋga na i naŋgonaŋgo.
LUK 2:38 Va e mbaŋako iyako i vuthawe, i vata ago weya Loi na i utuŋa ŋgamako utuutuniye weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye thiye va thɨ roroghagha thembaŋa Loi ne i unuyathu Jerusalem e vuyowo tɨne.
LUK 2:39 Mbaŋa Josep na Meri thɨ vakathavao bigibigiko wolaghɨye ŋgoreiya Giya le Mbaro gharerenuwaŋa, kaero thɨ njoghava e ghambanji, Nasaret, Galili e tɨne.
LUK 2:40 Ŋgamako i tabo na laghɨye na i vurɨgheghe, thimba i riyevanjara na Loi le gharemwaewo inawe.
LUK 2:41 Theghathagha regha na regha e tɨne tɨnae na ramae thɨ wawa Jerusalem Thaga Valaŋani kaiwae.
LUK 2:42 Mbaŋa vama ghatheghathegha hoyaworo na umboiwo, tembe thɨ wava ŋgoreiye thɨ vakavakathama.
LUK 2:43 Thaga e ghereiye, tɨnae na ramae thɨ wareriŋa ghambanji, ko iyemaeŋge Jisas vambe ina Jerusalem. Tɨnae na ramae mava thɨ ghareghare iyako.
LUK 2:44 Lenji renuwaŋa thɨŋa eŋge vama weinji. Mbaŋako iyako yeghɨyeghɨyeniye amba thɨ tamwe. Thɨ tamwe weŋgiya lenji bodaboda na ghanjiune vavana.
LUK 2:45 Ko iyemaeŋge ma thɨ vaidi, iya kaiwae tembe thɨ njoghava Jerusalem na vethɨ tamwewe.
LUK 2:46 Mbaŋa thegheto e ghereiye amba thɨ vaidi e Ŋgolo Boboma tɨne weiyaŋgiya mbaro gharavavaghare vavana i vandeŋeŋgi na i giyagiya vaito weŋgi.
LUK 2:47 Taulaghɨko gharenji i yo le ghareghare na le gonjoghako kaiwae.
LUK 2:48 Tɨnae na ramae gharenji i yo mbaŋa thɨ vaidi. Tɨnae i dagewe iŋa, “Naruŋgu, buda kaiwae u vakatha weime ŋgorako? Ghino na rama wo rerenuwaŋa laghɨye kaiwan, wo tamwetamwe e ghen.”
LUK 2:49 I dage weŋgi iŋa, “Buda kaiwae hu tamwetamwe weŋgo? Ma hu ghareghare valɨkaiwae inaŋgu bwebwe ele ŋgolo?”
LUK 2:50 Ko iyemaeŋge ma nuwanji i manjamanjala ŋgoroŋga meŋako weŋgi.
LUK 2:51 Amba i wa weiyaŋgi, thɨ njogha Nasaret na i ghambugha ghalɨŋanji. Ko tɨnae vambe i renuwaŋakiki vara bigibigiko thiyako na i worawe e ghare.
LUK 2:52 Jisas i tabo na laghɨye, i thimba na i vakatha Loi i warari kaiwae na tembe ŋgoreiye thavala thɨ ghareghare.
LUK 3:1 Taibiriyas Sisa ghambaŋa mbaro, theghathegha hoyaworo na umbolimaninji e tɨne, Pontiyas Pailat iye Judiya ghagawana, Herod iye Galili gharambarombaro na ghaghae Pilip i mbaro Itureya na Tɨrokonitis e lenji valɨvaŋga na Lisaniyas iye i mbaro Abilini,
LUK 3:2 na e mbaŋako iyako Anas na Kaiyapas thiye ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randevivaŋgi. E mbaŋako iyako Loi ghalɨŋae i mena weya Jon, Sakaraiya nariye, ina e njamnjam.
LUK 3:3 Va i vaghɨliya Jorɨdan ele valɨvaŋgako tɨne na i vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi na Loi i numotena lenji tharɨ. Amba thɨ bapɨtaiso,
LUK 3:4 ŋgoreiya Aiseya, Loi ghalɨŋae gharautu va i rori ele utu iŋa, “Lolo regha i kulakula e njamnjam, ‘Hu vivatha kamwathɨ Giya kaiwae, na hu varumwaru na mbala i reŋawe!
LUK 3:5 Tholowo regha na regha hu tɨghɨyomuŋgi, na ouou na bobokulu hu mbunɨyathuŋgi na i rumwaru. Kamwathɨ thɨ godugodu hu vanamweŋgi na gotɨthaŋarɨ hu laloŋgi,
LUK 3:6 na gharɨgharɨke wolaghɨye mbala thɨ vaidiya Loi le vamoru.’”
LUK 3:7 I dage weŋgiya wabwiko laghɨye va thɨ rakamenakowe bapɨtaiso kaiwae iŋa, “Ghemi mwata raraitharɨ ghemi! Thela i dage e ghemi na hu munjeva ne hu voiteta Loi le ghatemuruko vuyowae iya i menamenako?
LUK 3:8 Hu vaemunjoruŋa e lemi vakathana kaero hu uturaŋgiya lemi tharɨ na hu roiteteŋgi na thava huŋa, ‘Loi mane i giya vuyowo weime. Ghime Eibraham orumburumbuya ghime.’ Ya dage e ghemi, Loi valɨkaiwae i mbanɨŋgiya varɨvarɨke thiyake na i vakathaŋgiya Eibraham orumburumbuye.
LUK 3:9 E mbaŋake iyake kelumo kaero ina vara e umbwaumbwa rɨgherɨghenji. Umbwa regha na regha ma i rau na thovuye ne i ikuyathu na i bigiyathu e ndɨghe une.”
LUK 3:10 Wabwiko thɨ vaito, thɨŋa, “Ko ne wo vakathaeŋge budakai?”
LUK 3:11 Jon i gonjogha weŋgi iŋa, “Thela ghakwama ghayaboyabo yaŋgaiwo, valɨkaiwae i ligiya yaŋgara weya thela ma e ghakwama ghayaboyabo, na thela e ghae tembe i vakatha ŋgoreiyeva.”
LUK 3:12 Takis gharamban vavana thɨ rakamena bapɨtaiso kaiwae, thɨ govaito thɨŋa, “Ravavaghare, ne wo vakatha budakai?”
LUK 3:13 I dage weŋgi iŋa, “Thava hu mban na hu kivwala ŋgoreiya ghamighadɨna.”
LUK 3:14 Ragagaithɨ vavana tembe thɨ vaitova thɨŋa, “Naka ghime? Ne wo vakatha budakai?” I gonjogha weŋgi iŋa, “Tha hu rovurɨgheghe na hu vakaivɨŋa lolo regha na hu wonjowebwagaŋgi tharɨ e ghavakatha mbala hu kaivɨŋgi. Nuwamina i loghe eŋge modamina kaiwae.”
LUK 3:15 Gharɨgharɨ kaero thɨ rerenuwaŋa na lenji renuwaŋa e gharenjiko kaero i ruku, thɨŋava Jon iye mbwata Mesaiya.
LUK 3:16 Jon i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghino ya bapɨtaisoŋga e mbwa, ko iyemaeŋge loloko iya i menamenako iye i vurɨgheghe kivwalaŋgo. Ghino ma elo thovuye na valɨkaiwaŋgu ne ya rakayathu gheghe ghae. Iye ne i bapɨtaisoŋga e Nyao Boboma na e ndɨghe une.
LUK 3:17 Le savɨrɨ wit kaiwae kaero ina e nɨmae, ne i ghatha mbombouyeko weiye wokiwokiniyeko. Ne i mbana mbombouyeko na i vathe e ghaŋgolo na wokiwokiniyeko i ŋambu e ndɨgheko iya ma mbaŋa regha ne i mareko.”
LUK 3:18 E utuutu ŋgoranjiyako i ghanagha Jon i vakaiwoŋaŋgi na i vavurɨghegheŋgiya gharɨgharɨ na i vavaghare weŋgiya Toto Thovuye.
LUK 3:19 Ko iyemaeŋge Jon i goviya Herod ghamwae, kaiwae i vaŋgwa Herodiyas ghaghae levo, na kaiwae vambe i vakathaŋgiva tharɨ lemoyo.
LUK 3:20 Tharɨŋgiko thiyako e vwatanji, Herod tembe i vakathava tharɨ laghɨye regha, i woruwo Jon e thiyo.
LUK 3:21 Mbaŋa gharɨgharɨko wolaghɨyeko va thɨ bapɨtaiso na Jisas tevambe i bapɨtaisova. Mbaŋa va i naŋgonaŋgo, buruburu i mavu,
LUK 3:22 na Nyao Boboma i njawe ŋgoreiya bunebune. Amba ghalɨghalɨŋa regha i njama e buruburu iŋa, “Ghen naruŋgu gharegharethovuniye, u vakatha ya warari laghɨye moli.”
LUK 3:23 Mbaŋa Jisas ghatheghathegha vama ŋgoreiye ghweto amba i woraweya le kaiwo rɨghe. Gharɨgharɨ thɨ renuwaŋa amalaghɨniye ramaya Josep, Josep ramaya Heli,
LUK 3:24 Heli ramaya Matat, Matat ramaya Livai, Livai ramaya Melɨki, Melɨki ramaya Janai, Janai ramaya Josep,
LUK 3:25 Josep ramaya Matataiyas, Matataiyas ramaya Emos, Emos ramaya Neiham, Neiham ramaya Esli, Esli ramaya Nagai,
LUK 3:26 Nagai ramaya Maathɨ, Maathɨ ramaya Matataiyas, Matataiyas ramaya Semein, Semein ramaya Josek, Josek ramaya Joda,
LUK 3:27 Joda ramaya Joanan, Joanan ramaya Risa, Risa ramaya Serubabol, Serubabol ramaya Salatiyel, Salatiyel ramaya Niri,
LUK 3:28 Niri ramaya Melɨki, Melɨki ramaya Adi, Adi ramaya Kosam, Kosam ramaya Elmadam, Elmadam ramaya Erɨ,
LUK 3:29 Erɨ ramaya Josuwa, Josuwa ramaya Eliyesa, Eliyesa ramaya Jorim, Jorim ramaya Matat, Matat ramaya Livai,
LUK 3:30 Livai ramaya Simiyon, Simiyon ramaya Juda, Juda ramaya Josep, Josep ramaya Jonam, Jonam ramaya Ilaiyakim,
LUK 3:31 Ilaiyakim ramaya Meliya, Meliya ramaya Mena, Mena ramaya Matatha, Matatha ramaya Neitan, Neitan ramaya Deivid,
LUK 3:32 Deivid ramaya Jese, Jese ramaya Obedi, Obedi ramaya Bowasa, Bowasa ramaya Salmon, Salmon ramaya Nason,
LUK 3:33 Nason ramaya Aminadab, Aminadab ramaya Adɨmin, Adɨmin ramaya Anai, Anai ramaya Hesɨron, Hesɨron ramaya Peres, Peres ramaya Juda,
LUK 3:34 Juda ramaya Jeikob, Jeikob ramaya Aisake, Aisake ramaya Eibraham, Eibraham ramaya Tira, Tira ramaya Neiho,
LUK 3:35 Neiho ramaya Serug, Serug ramaya Riu, Riu ramaya Peleg, Peleg ramaya Eberɨ, Eberɨ ramaya Sila,
LUK 3:36 Sila ramaya Keinan, Keinan ramaya Apaksad, Apaksad ramaya Sem, Sem ramaya Nowa, Nowa ramaya Lemek,
LUK 3:37 Lemek ramaya Metuisela, Metuisela ramaya Inok, Inok ramaya Jered, Jered ramaya Malaliyel, Malaliyel ramaya Keinan,
LUK 3:38 Keinan ramaya Inos, Inos ramaya Set, Set ramaya Adam, Adam ramaya Loi.
LUK 4:1 Jisas, Nyao Boboma i riyevanjara, i njoghama e Walaghɨta Jorɨdan na Nyao Boboma i yovaŋgu e njamnjam vurɨvurɨ vwatavwata,
LUK 4:2 amba Seitan ve vatanathethaŋawe gheneyevarɨ e tɨne. E mbaŋako thiyako mava i ndeghanɨŋga mun, na gheneyevarɨko e ghereinji amba bada i gharɨ.
LUK 4:3 Seitan i dagewe iŋa, “Thoŋgo Loi Nariya ghen, u ŋaerambeya varɨke i gharavɨ na bred.”
LUK 4:4 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Buk Boboma iŋa, ‘Lolo ma mbene bred eŋge i ndewo lolo yawaliye.’”
LUK 4:5 Mbaŋa ubotu Seitan i vaŋguvoreŋa ghemba yavoro moli, na i vatomwe weya ghamba mbaroko wolaghɨye e yambaneke,
LUK 4:6 na i dagewe iŋa, “Ne ya vatomwe e ghen ghamba mbaroko wolaghɨye thiyako na u mbaroŋaŋgi weiye lenji vwenyevwenyeko wolaghɨye. Kaerova i vatomwe weŋgo, na ne ya vatomwe weya the lolothan nuwaŋguiya ya vatomwewe.
LUK 4:7 Iya kaiwae thoŋgo u kururu e ghino, wolaghɨyeko ne ya vatomwe e ghen.”
LUK 4:8 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Gharorori ŋgoreiyake, ‘U kururu weya Giya len Loi ghamberegha na ghamberegha moli u ghambu.’”
LUK 4:9 Amba Seitan i yovaŋgu Jerusalem na i vaŋgurawe vara e Ŋgolo Boboma vwatae yavoro moli, na i dagewe iŋa, “Thoŋgo Loi Nariya ghen, u pito ghena.
LUK 4:10 Kaiwae Buk Boboma iŋa: ‘Loi ne i variyeŋgiya le nyao thovuthovuye kaiwan na thɨ njimbukiki wagiyaweŋge,
LUK 4:11 ne thɨ mwanavairɨŋge e nɨmanji mbala ma vo ŋge gheghen e varɨ.’”
LUK 4:12 Ko iyemaeŋge Jisas i dagewe iŋa, “Buk Boboma iŋa, ‘Tha lolo regha i mando na i woraweya Giya le Loi mando e tɨne.’”
LUK 4:13 Mbaŋa Seitan vama le tanathethako iko weya Jisas, amba i iteteŋa ghaghad ghambaŋa thovuye reghava.
LUK 4:14 Amba Jisas i ghambu Nyao Boboma ghalɨŋae na i njogha Galili ele valɨvaŋga Nyao Boboma i riyevanjara, na toto amalaghɨniye kaiwae i lalo valɨvaŋgako laghɨye.
LUK 4:15 Va i vavaghare Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨnenji na gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ taraweŋa.
LUK 4:16 I mena Nasaret, va i tabowe, na Sabat ghambaŋa i ru Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne ŋgoreiya vambe i vakavakatha. I yondovirɨ na i vaona buk,
LUK 4:17 thɨ thɨnɨgiya weya Loi ghalɨŋae gharautu, Aiseya le buk. I tate na i vaidiya utuutuke thiyake:
LUK 4:18 “Giya Une ina e ghino, kaiwae kaerova i tuthiŋgo na ya womena Toto Thovuye weŋgiya mbinyembinyeŋgu. Va i variyeŋgo na ya uturaŋgiya unuyathu utuniye weŋgiya thavala thɨ vanɨŋgi, na thavala maranji thɨ tharɨ kaero thɨ thuweva na ya unuyathuŋgiya thavala thɨ njimbu njoŋanjoŋaŋgi,
LUK 4:19 na ya uturaŋgiya mbaŋake Giya ne i vamoruŋgiya le gharɨgharɨ.”
LUK 4:20 Jisas i vaonavao, i vona bukuko na i thɨnɨgiya njogha weya ŋgolo kururu gharanjimbunjimbu amba i ronja. Gharɨgharɨko wolaghɨye e ŋgoloko tɨne mbe thɨ vonjimbughathɨ vara.
LUK 4:21 I dage weŋgi iŋa, “Utuutuke iya e bukuke iyake kaero i tabona emunjoru e mbaŋake noroke ŋgoreiya me lemi loŋwena.”
LUK 4:22 Taulaghɨko thɨ wovathovuthovuyeŋa na gharenji i yo laghɨye utuutuko thovuthovuye thɨ raŋgiraŋgi e ghaeko. Thɨŋa, “Ma Josep nariyeko, ae?”
LUK 4:23 I dage weŋgi iŋa, “Ya ghareghare ne hu guveŋgwa goghaimbake iyake, ne huŋa, ‘Rathawathawari, tembe u thawariya ghanɨmbereghana.’ Vakavakatha ghamba rotaele wo loŋwe va u vakatha Kapenaom, tembe u vakathava gheke, e ghambanɨke moli.”
LUK 4:24 Jisas i gotubwe iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, gharɨgharɨ thɨ botewo Loi ghalɨŋae gharautu thoŋgo iye ghambanji loloniye.
LUK 4:25 Ya vaemunjoruŋa e ghemi, Ilaija va e ghambaŋa tɨne, theghathegha umboto na vaŋgothiye mava i ndeuye mun Isirel e tɨne. Iyake va i vakatha vunuvu laghɨye e valɨvaŋgako iyako. Othembe raŋama wambwiwambwi lemoyo va inanji Isirel e mbaŋako iyako,
LUK 4:26 ko iyemaeŋge Loi mava i variya Ilaija weya eunda Isirel e tɨne, ko vambe i variye eŋge weya wambwi eunda, va ina Jerepat, Saidon ele valɨvaŋga, iye ma Isirel wevoniye.
LUK 4:27 Na gharɨgharɨ lemoyo va inanji Isirel, thɨ ghataŋa lepelo, Loi ghalɨŋae gharautu, Ilaisa ghambaŋa e tɨne, ko iyemaeŋge Ilaisa mava i thawari mun regha, vambe i thawari eŋge Naaman rara Siriya.”
LUK 4:28 Mbaŋa gharɨgharɨko e ŋgolo kururuko tɨne thɨ loŋwe iyako, gharenji i gaithɨ laghɨye moli.
LUK 4:29 Thɨ rakayondo, thɨ lawe Jisas e nɨmanji na thɨ vaŋguiteta ghembako. Thɨ yovaŋgu e ou vwatae, iyava thɨ vatada ghembakowe. Lenji renuwaŋa va thɨŋa eŋge ne thɨ du na i yonjoŋa ouko ghadidiye.
LUK 4:30 Ko iyemaeŋge va i ghathara wabwiko e tɨnenji na kaero i waova.
LUK 4:31 Amba Jisas i wa Kapenaom, Galili ghembaniye regha na e Sabat i vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ.
LUK 4:32 Gharenji va i yo le vavaghareko kaiwae, kaiwae i utu weiye mbaro.
LUK 4:33 E ŋgolo kururuko tɨne amala regha nawe, nyao raitharɨ va inawe. I kula na ghalɨŋae laghɨye,
LUK 4:34 iŋa, “Aee! Jisas rara Nasaret, nuwaniya budakai weime? Mo mena gheke na u vakowanaime? Ya ghareghare thela ghen, ghen Raboboma Loi va i variye.”
LUK 4:35 Jisas i ŋaevwaŋa iŋa, “Tha ghadage! U raŋgi weya amalana!” Nyaoma raitharɨ i vakatha amalama i dobu e ghamwanji na i raŋgi ko mava i vakowana mun riwae regha.
LUK 4:36 Gharɨgharɨko wolaghɨye gharenji i yo laghɨye na thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Wo hu thuwe! Loloke iyake weiye le mbaro na le vurɨgheghe na i utu weŋgiya nyao raraitharɨ na kaero thɨ rakaraŋgi.”
LUK 4:37 Jisas utuutuniye i lalo valɨvaŋgako iyako.
LUK 4:38 Jisas i iteta ŋgolo kururu na i wa Saimon ele ŋgolo. Saimon mboriyae va i ghambwera na riwae i dayagha. Thɨ naŋgo weya Jisas na i thalavu.
LUK 4:39 I wa ve ndeghathɨ e ghadidiye na i ŋaevwaŋa ghambwerako na i iteta elako. E mbaŋako iyako i thuweiru na i vaŋamweŋgi.
LUK 4:40 Varae vama ve ronja amba gharɨgharɨ thɨ bigimenaŋgiya thavala tomethi ghambwera va ina weŋgi na Jisas i bigiraweya nɨmanɨmae regha na regha e vwatanji na riwanji kaero i thovuyeva.
LUK 4:41 Nyao raraitharɨ vambe thɨ rakaraŋgi weŋgiva gharɨgharɨ na thiya kula, thɨŋa, “Ghen Loi Nariya ghen!” Ko iyemaeŋge i ŋaebaruru wanaŋgi na i vakathaŋgi ma thɨ ndeutu mun, kaiwae va thɨ ghareghare iye Mesaiya.
LUK 4:42 Mbaŋambaŋa vena Jisas i iteta ghembako na i wa e valɨvaŋga ma gharɨgharɨ nanjiwe. Gharɨgharɨ thɨ tamwe mbele na mbaŋa thɨ vaidi, thɨ mando na thɨ laweghathɨ na thava i iteteŋgi.
LUK 4:43 Ko iyemaeŋge i dage weŋgi iŋa, “Nuwaŋguiya mbe va utuŋava Toto Thovuye Loi le ghamba mbaro utuutuniye e ghembaghemba vavanava, kaiwae iyake iyava Loi i variyeŋgoko na ya vakatha.”
LUK 4:44 Iya kaiwae va i vavaghare e ŋgolo kururu tɨnenji Judiya laghɨyeko.
LUK 5:1 Mbaŋa regha Jisas va i ndeghathɨ e Njighɨ Genesaret ghadidiye amba gharɨgharɨ thɨ rakavathavatha e ghadidiye na thɨ vandeŋe i utuŋa Loi le utu.
LUK 5:2 I thuweŋgiya waŋgawaŋga waŋgaiwo thɨ mwanavoreŋaŋgi. Raboroborogi methɨ mwanavoreŋaŋgi na vethɨ thavwiŋgiya lenji ghina.
LUK 5:3 Jisas i tha e waŋgara, Saimon le waŋga, na i dagewe na i yambiraŋgiya seiwo eto. I yakuwe na i vavaghare weŋgiya gharɨgharɨko.
LUK 5:4 Mbaŋa i utuvao, i dage weya Saimon iŋa, “U voraŋgi e waŋgake ŋgora dumwagako ghadidiye, na ghen na ghanunena hu da lemi ghinana na borogi thɨ wona.”
LUK 5:5 Saimon i gonjoghawe iŋa, “Amalana, me gougou mo rovurɨgheghe moli ko iyemaeŋge ma mo ndekosi mun. Ko kaiwae u dagena e ghino ne ya vakatha ŋgoreiya ghalɨŋana.”
LUK 5:6 Mbaŋa thɨ vakatha ŋgoreiyako, borogi lemoyo moli thɨ wona na mbalama thɨ tenɨŋgiya ghinako.
LUK 5:7 Thɨ yawalo weŋgiya ghanjiuneko e waŋgako waŋgarako na thɨ mena thɨ thalavuŋgi. Thɨ mban vanjaraŋgiya waŋgaiwoko e borogiko na mbalama thɨ dama.
LUK 5:8 Mbaŋa Saimon Pita i thuwe iyako i mena i ronja e gheghe vuvuye Jisas e ghamwae na iŋa, “U roiteteŋgo, Giyana, kaiwae lolo raithara ghino.”
LUK 5:9 Weiyaŋgiya ghauneko gharenji i yo borogiko lenji ghanaghanagha kaiwae
LUK 5:10 na tembe ŋgoreiyeva Jemes na Jon, Sebedi le ŋgaŋgama, thiye Saimon le vɨghathɨŋgi. Jisas i dage weya Saimon iŋa, “Tha u mararu, e mbaŋake noroke na i ghaoko ghen gharɨgharɨ ghanjirakosi.”
LUK 5:11 Thɨ livoreŋa lenji waŋgawaŋgako, thɨ iteta bigibigiko wolaghɨye na thɨ ghambugha Jisas.
LUK 5:12 Mbaŋa Jisas vamba ina e ghemba regha, amala regha i menawe i ghataŋa lepelo. Mbaŋa i thuwe Jisas, i dobu e ghamwae na ghamwae i nja e thelauko vwatae amba i naŋgowe iŋa, “Giyana, thoŋgo nuwaniya u vakathaŋgo na ya thovuye.”
LUK 5:13 Jisas i livamomoya nɨmae na i vɨghathɨgha amalako na iŋa, “Nuwaŋguke nuwaiya, riwana i thovuye!” E mbaŋako iyako lepeloko i kowe.
LUK 5:14 Jisas i dage vavurɨgheghewe iŋa, “Tha u utugiya weya lolo regha. Wo u wakai vara weya ravowovowo, vo vatomweŋge ghanɨmberegha na vo vowo ŋgoreiya Mosese le mbaro, na iyake i vaemunjoruŋa weŋgiya gharɨgharɨ riwana kaero i thovuye.”
LUK 5:15 Ko iyemaeŋge Jisas utuutuniye ma i laghɨye eŋge na wabwi lemoyo thɨ mena thɨ vandeŋe na i thawariŋgiya thavala e ghanjighambwera.
LUK 5:16 Ko mbaŋa vavana i wa e valɨvaŋga ma gharɨgharɨniye na ve naŋgowe.
LUK 5:17 Mbaŋa regha Jisas i vavaghare, Parisi na Mbaro gharavavaghare vavana va inanji gheko thiya yaku, thɨ rakamena e ghembaghemba regha na regha Galili e tɨne na Judiya na Jerusalem. Giya le vurɨgheghe va inawe na valɨkaiwae i thawariŋgiya ghambweghambwera.
LUK 5:18 Amaamala vavana thɨ womena amala regha na e ghambae ghavwarara, i kuvokuvo. Thɨ munje thɨ woruwo e ŋgolo tɨne na thɨ worawe Jisas e ghamwae,
LUK 5:19 ko kaiwae wabwi laghɨye va inanji e ŋgoloko tɨne mava valɨkaiwanji thɨ woruwo, ma thɨ wovoro eŋge e ŋgoloko vwatae, thɨ vakatha doda na thɨ vakwatenjoŋawe e ghambaeko wabwiko e ghanjilughawoghawo Jisas e ghamwae.
LUK 5:20 Mbaŋa Jisas i thuwe lenji loŋweghathɨko, i dage weya amalako iŋa, “Wou, len tharɨna kaero ya numoten.”
LUK 5:21 Parisi na mbaro gharavavaghare thɨ rerenuwaŋa mbe thiye eŋge, thɨŋa, “The lolo idayake iya i utuvatharɨke weya Loi? Loi mbe ghambereghaeŋge valɨkaiwae i numotena tharɨ!”
LUK 5:22 Jisas vama i ghareghare lenji renuwaŋako iya kaiwae i dage weŋgi iŋa, “Buda kaiwae hu rerenuwaŋa bigibigike thiyake e gharemina?
LUK 5:23 Iyaŋganiya ghautuutu i maya, ‘Len tharɨna kaero ya numoten,’ o yaŋa, ‘U yondovirɨ na u loŋga’?
LUK 5:24 Ya vaemunjoruŋa e ghemi, Lolo Nariye ele mbaro e yambaneke na valɨkaiwae i numotena tharɨ.” I dage weya kuvokuvoko iŋa, “Ya dage e ghen, u bigiya ghambana ghavwarara na u wa e len ŋgolo!”
LUK 5:25 E mbaŋako iyako i yondovirɨ taulaghɨko e ghamwanji, i mbana vwararako me ghenakowe, i wa ele ŋgolo na i taraweŋa Loi.
LUK 5:26 Taulaghɨko gharenji i yo na thɨ taraweŋa Loi thɨŋa, “Ma ra thuweŋgiya bigibigi vavana na ghamba numowo noroke!”
LUK 5:27 Iyake e ghereiye Jisas i raŋgi e ŋgoloko na i vaidiya takis gharamban regha idae Livai, i yaku ele ghamba kaiwo tɨne. Jisas i dagewe iŋa, “U ghambuŋgo.”
LUK 5:28 Livai i yondovirɨ, i iteta bigibigiko wolaghɨye na i ghambu.
LUK 5:29 Amba Livai i vakatha ghanɨŋga laghɨye ele ŋgoloko tɨne Jisas kaiwae. E tɨnenji wabwi laghɨye takis gharamban na gharɨgharɨ vavanava thiya ghanɨŋga weinjiyaŋgi.
LUK 5:30 Ko iyemaeŋge e tɨnenji Parisi vavana na mbaro gharavavaghare vavana, thiye Parisi, thɨ liya Jisas gharaghambu ghanjiutu thɨŋa, “Buda kaiwae huya ghanɨŋga weimiyaŋgiya takis gharamban na gharɨgharɨke raraitharɨ?”
LUK 5:31 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Thavala riwanji i thovuye ma nuwanjiya rathawathawari, mbe ghambweghambwera eŋge nuwanjiya.
LUK 5:32 Ma ya mena na ya kula weŋgiya gharɨgharɨ thɨ rumwaru ko mbe ya kula weŋgi eŋge tharɨ gharavakatha na thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi.”
LUK 5:33 Amba Parisi na lenji mbaro gharavavaghare thɨ dage weya Jisas thɨŋa, “Jon gharaghambu mbaŋa vavana thɨ mbeya ghanɨŋga na thiya naŋgo, na Parisi ghanjiraghambu mbe ŋgoreiyeva, ko iyemaeŋge ghen ghanɨraghambu thɨ ghanɨŋga na thɨ munumu.”
LUK 5:34 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Thare valɨkaiwae u vakathaŋgiya ghe gharaghaghayawo thɨ mbeya ghanɨŋga mbaŋa ragheghe ghɨmoru mbe inawe vara weiyaŋgi? Nandere!
LUK 5:35 Ko iyemaeŋge mbaŋa tene i mena na ne e mbaŋako iyako thɨ vaŋgu weŋgiya ragheghe ghɨmoru, ko amba thɨ mbeya ghanɨŋga.”
LUK 5:36 Jisas tembe i utuŋava goghaimbake iyake weŋgi iŋa, “Ma lolo regha ne i mwanathethe ghakwama ghayaboyabo togha na i li na i ŋgiya kwama ghayaboyabo teuyewe. Thoŋgo i vakatha ŋgoreiyako, mbaŋa i thavwi na i livamo toghako ne i mathethe na toghako mane mboromboro weiye teuyeko.
LUK 5:37 Na mane lolo regha i liŋgiya waen togha e variye teuye thɨ vakatha e thetheghan njimwae. Thoŋgo i vakatha ŋgoreiyako, waenɨko togha ne i vakatha na i topo na waenɨko i maliŋgi na i vakowana variyeko.
LUK 5:38 Iya kaiwae waen togha tembe i liŋgiva e variye togha.
LUK 5:39 Na ma lolo regha nuwaiya waen togha thoŋgo kaero me muna waen teuye, kaiwae ne iŋa, ‘Waenɨko teuye ghamɨnae thovuye’.”
LUK 6:1 Va Sabat regha Jisas na gharaghambu thɨ ghathara wit e ghanjiuma. Gharaghambuko thɨ vugha witɨko uneune, thɨ ŋwi vwaravwara e nɨmanɨmanji na thɨ ghana mbombouyeko.
LUK 6:2 Parisi vavana thɨ vaito thɨŋa, “Buda kaiwae hu vakatha budakaiya la Mbaro ma i vatomwe weinda na ra vakatha e Sabat?”
LUK 6:3 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Mbe hu ndevaona mun budakaiya Deivid va i vakatha mbaŋa weŋgiya ghaune na bada i gharɨŋgi?
LUK 6:4 Va i ru Loi ele ŋgolo tɨne na i wo bred boboma na i ghan, na tembe i wogiya weŋgiva ghauneko na thɨ ghan. Iyake la Mbaro ma i vatomwe na lolo regha ve wo na i ghan, mbe ravowovowo eŋge vara thɨ ghan.”
LUK 6:5 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Lolo Nariye iye Sabat ghagiya.”
LUK 6:6 Sabat reghava Jisas i ru e ŋgolo kururu tɨne na i vavaghare. Amala regha va ina gheko, nɨmaeko iya uneko va i kuvokuvo.
LUK 6:7 Mbaro gharavavaghare vavana na Parisi vambe thɨ vonjimbughathɨ vara kaiwae va nuwanjiya thɨ thuwe Sabat e tɨne thoŋgo i thawariya amalako mbala lenji rɨghe na thɨ wonjowe.
LUK 6:8 Ko iyemaeŋge Jisas vama i ghareghare lenji renuwaŋako, amba i dage weya amalako nɨmaeko i mare iŋa, “U yondovirɨ na u mena u ndeghathɨ e ghamwameke.” Amalako i yondo na ve ndeghathɨ gheko.
LUK 6:9 Amba Jisas i dage weŋgi iŋa, “Wo ya vaitoŋga, iyaŋganiya la Mbaro i vatomwe weinda na ra vakatha e sabat, ra vakatha thovuye o ra vakatha tharɨ, ra vamora lolo yawaliye o ra vakowana?”
LUK 6:10 I thuwevaoŋgi regha na regha amba i dage weya amalako iŋa, “U livamomoya nɨmanɨna.” I vakatha ŋgoreiye na nɨmaeko kaero i thovuyeva.
LUK 6:11 Ko iyemaeŋge gharenji i muru laghɨye moli na mbe thiye eŋge thɨ veutu weŋgi, ne thɨ vakatha budakai weya Jisas.
LUK 6:12 Mbaŋa regha e mbaŋaŋgiko thiyako e tɨne Jisas i voro e ou regha na ve naŋgowe. Va gougouko iyako i naŋgonaŋgo weya Loi.
LUK 6:13 Mbaŋa ighɨviya rakaraka i kula vathaŋgiya gharaghambu na i tuthiŋgiya theyaworo na theghewo. I rena idanji ghalɨŋae gharaghambɨ:
LUK 6:14 Saimon, vambe i unova Pita, na ghaghae Endru, Jemes, Jon, Pilip, Batolomiu,
LUK 6:15 Matiu, Tomas, Jemes Alipiyos nariye, Saimon va thɨ uno iye Jilot,
LUK 6:16 Judas Jemes nariye, na Judas Isakariyot, iye Jisas ghaliliva.
LUK 6:17 Mbaŋa Jisas i njama weiyaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ, na i ndeghathɨ e malamo regha na gharaghambu wabwi laghɨye va inanji gheko. Gharɨgharɨ lemoyo moli inanji gheko thɨ rakamena Judiya laghɨyeko na Jerusalem na ghembaghemba e njighɨ ghadidiye Taiya na Saidon e lenji valɨvaŋga.
LUK 6:18 Va thɨ rakamena na thɨ vandeŋe na thavala e ghanjighambwera thɨ naŋgowe na i thawariŋgi. Thavala nyao raraitharɨ va thɨ vakatha vuyowo weŋgi vambe thɨ menaweva na i thawariŋgi.
LUK 6:19 Gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ mando na thɨ vɨghathɨ, kaiwae vurɨgheghe va i raŋgiraŋgiwe na i thawarivaoŋgi.
LUK 6:20 Jisas marae i ghembeŋgiya gharaghambu amba iŋa, “Hu warari, thavala ghemi mbinyembinyeŋgu, kaiwae Loi le ghamba mbaro kaero ina weŋga.
LUK 6:21 Hu warari, thavala ghemi bada i gharɨŋga e mbaŋake iyake, kaiwae ne i mban vanjaraŋga. Hu warari, thavala ghemi hu numotharɨ e mbaŋake iyake, kaiwae ne i vawarariŋaŋga.
LUK 6:22 Hu warari, thavala ghemi, mbaŋa gharɨgharɨ thɨ botewoyathuŋga, na thɨ kitenɨyathuŋga e lenji wabwi tɨne, na thɨ utuvatharɨ e ghemi na thɨŋa idamina i tharɨ, kaiwae hu ghambugha Lolo Nariye.
LUK 6:23 Hu warari laghɨye e mbaŋako iyako hu thari weiye lemi warari, kaiwae modami laghɨye mbe ina e buruburu. Hu renuwaŋakiki gharɨgharɨke iya thɨ vakatha vuyowoke e ghemi, orumburumbunji vambe thɨ vakathava ŋgoreiye weŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu.
LUK 6:24 “Ko iyemaeŋge ghemi ravwenyevwenye mbaŋake, nevole hu thovuyaona, kaiwae lemi yakuyakuna thovuye kaero hu vaidivao.
LUK 6:25 Thavala ghemi hu ghan talabwayaŋa e mbaŋake iyake, nevole hu thovuyaona, kaiwae nevole hu bada. Thavala ghemi mbaŋake hu vavɨrɨ, nevole hu thovuyaona, kaiwae nevole hu raŋinumoumu laghɨye moli.
LUK 6:26 Thoŋgo gharɨgharɨ thɨ wovathovuthovuyeŋaŋga, nevole hu thovuyaona. Orumburumbunji vambe thɨ vakathava thanavuko iyako weŋgiya ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan.”
LUK 6:27 “Ko iyemaeŋge ya dage e ghemi thavala hu vandeŋeŋgo. Hu gharethovu weŋgiya ghamithɨghɨya, ghamithanavu i thovuye weŋgiya thavala thɨ botewoyathuŋga,
LUK 6:28 gharemi weŋgiya thavala thɨ guraŋga na thavala thɨ vakatha vatharɨ e ghemi hu naŋgo kaiwanji.
LUK 6:29 Thoŋgo lolo regha i tagaleva galagalan, u vatomweya valɨgalagalanɨna tembe i tagalevava. Thoŋgo lolo regha i liya ghanɨkwama ghayaboyabo tembe u vatomwe weva iya yaŋgarana e tɨnena na i li.
LUK 6:30 Thela i naŋgo weya bigi regha e ghen u wogiyawe, na thoŋgo lolo regha i wo bigi regha e ghen, thava tembe u vavurɨghegheŋa na i wonjoghava e ghen.
LUK 6:31 Budakaiya nuwamiya gharɨgharɨ thɨ vakatha e ghemi, hu vakathava weŋgi.”
LUK 6:32 “Thoŋgo mbe hu gharethovu weŋgi eŋge thavala thɨ gharethovu e ghemi, ŋgoroŋga na hu renuwaŋa na hu munjeva Loi ne i vamodaŋga? Nandere, kaiwae othembe thavala ma thɨ ghambugha Loi le mbaro, thɨ gharethovu njogha weŋgiya thavala thɨ gharethovu weŋgi.
LUK 6:33 Na thoŋgo mbe hu vakatha eŋge vakatha thovuye weŋgiya thavala thɨ vakatha vakatha thovuye e ghemi, ŋgoroŋga na hu renuwaŋa na hu munjeva Loi ne i vamodaŋga? Nandere, kaiwae othembe thavala ma thɨ ghambugha Loi le mbaro thɨ vakatha tembe ŋgoreiye iyako.
LUK 6:34 Na thoŋgo mbe hu giya eŋge bigibigi weŋgiya thavala hu ghareghare ne thɨ giya njogha modae e ghemi, ŋgoroŋga na hu renuwaŋa na hu munjeva Loi ne i vamodaŋga? Othembe thavala ma thɨ ghambugha Loi le mbaro thɨ giya bigibigi weŋgiya thavala ma thɨ ghambugha Loi le mbaro, na thɨ mban njogha tembe ŋgoreiyeva lenji giyako le ghanaghanagha.
LUK 6:35 Ko iyemaeŋge hu gharethovu weŋgiya ghamithɨghɨya na ghamithanavu i thovuye weŋgi. Hu giya bigibigi weŋgi na tha hu rerenuwaŋa modae i njogha weŋga. Amba modami ne i laghɨye moli, na ghemi ne hu tabona Loi Ramevoro Moli le ŋgaŋga, kaiwae iye ghare weŋgiya gharɨgharɨ ma thɨ vata agowe na gharɨgharɨ ghanjithanavu raitharɨ.
LUK 6:36 Gharemi mbe i nja weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye, ŋgoreiya Loi Ramami, ghare i nja weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.”
LUK 6:37 “Tha hu wovatharɨtharɨŋaŋgiya ghamune mbala Loi ma i wovatharɨtharɨŋaŋga. Thava huŋa thiye gharɨgharɨ raraitharɨ, mbala Loi tembe i utuva ŋgoreiyako kaiwami. Hu numoyathuŋgiya ghamune lenji tharɨ, na Loi mbala i numotena lemi tharɨ.
LUK 6:38 U giya weŋgiya ghanune na Loi mbala i giya e ghen. U mban wagiyawe na tha i njimbenjimbe, i riyevanjara na ve yarayarethu, Loi ne i liŋgi e ghen. Ŋgoroŋga lemi giyana le laghɨlaghɨye Loi tembene i vakathava e ghen ŋgoreiye.”
LUK 6:39 Jisas vambe i utuŋava goghaimbake iyake weŋgi iŋa, “Thare valɨkaiwae amala marae i kwaghe i viva weya amala tembe marae i kwagheva? Ma valɨkaiwae mbene theghewoko vara vethɨ dobu e goga.
LUK 6:40 Ma ravavaona regha ne i kivwala le ravavaghare, ko iyemaeŋge ravavaona regha na regha, mbaŋa ne i vavaonaŋa kaiwoko iyako iye i tabo na ŋgoreiye le ravavaghareko.”
LUK 6:41 “Buda kaiwae u thuwe ŋuthuŋuthu ghanuna e marae ko iyemaeŋge ma u thuwe umbwana laghɨye iya ghen e maranɨna?
LUK 6:42 Ŋgoroŋgaeŋge na u dage weya ghanuna, ‘Ae wou, wo ya woraŋgiya ŋuthuŋuthuna e maranɨna,’ ko ghen ghanɨmbereghana ma u thuwe umbwana laghɨye e maranɨna? Taukwana ghen! I viva wo u woraŋgiya umbwana ghen e maranɨna na maranɨna i manjamanjala amba valɨkaiwae ne u woraŋgiya ŋuthuŋuthuna ghanuna e marae.”
LUK 6:43 “Umbwa thovuye mane i rau na une raitharɨ. Tembe ŋgoreiyeva, umbwa raitharɨ mane i rau na une thovuye.
LUK 6:44 Umbwa regha na regha ghayamoyamo ve raŋgi e uneko. Kaiwae kopi uneune mane vo vugha e kavwala tɨnetɨne o vo vugha mbathɨ e tatata tɨnetɨne.
LUK 6:45 Lolo thovuye uneya thanavu thovuye, ŋgoreiya thovuyeko i mbanɨvathavatha e ghareko. Lolo raitharɨ uneya thanavu raitharɨ, ŋgoreiya tharɨko i mbanɨvathavatha e ghareko. Kaiwae budakaiya i riyevanjara gharendake, iya thɨ rakaraŋgi e ghaendake.
LUK 6:46 “Buda kaiwae hu dage e ghino na huŋa, ‘Giya, Giya,’ na ma hu vakatha budakaiya ya utuŋa?
LUK 6:47 Thela thoŋgo i mena e ghino na i vandeŋe lo utuke na i vakatha ŋgoreiye, loloko iyako ŋgoreiye iyake.
LUK 6:48 Iye ŋgoreiya amala regha i vatada ŋgolo. I tɨgha doda molao i wa bode na ghatuŋgiko vethɨ ndeghathɨ e varɨ vurɨghegheniye vwatae. Mbaŋa vorughala i raŋgi na i vatad e ŋgoloko ghetu, ma i vandindiya ŋgoloko, kaiwae ghatuŋgiko nanji e varɨ vwatae.
LUK 6:49 Ko iyemaeŋge thela i loŋwe lo utuke na ma i vakatha ŋgoreiye, amalaghɨniye ŋgoreiya amala i vatada ŋgolo na ghatu thɨ ndeghathɨ e thelau na ma e ghambaghɨmbaghɨ. Mbaŋa vorughala i voro na i vatad e ŋgoloko, i mbun na mbaŋara i dobu na i raka vawowona.”
LUK 7:1 Mbaŋa Jisas i vavagharevao weŋgiya gharɨgharɨ amba i wa Kapenaom.
LUK 7:2 Rom lenji ragagaithɨ gharandeviva va ina gheko, le rakakaiwo na va gharewe moli, i ghambwera na ma thɨ tagayobonjoŋa eŋge.
LUK 7:3 Ragagaithɨko lenji randeviva i loŋwe Jisas utuniye ina Kapenaom, i variyeŋgiya Jiu lenji randeviva vavana na vethɨ naŋgowe na i mena i thawariya le rakakaiwoko.
LUK 7:4 Mbaŋa thɨ menawe thɨ naŋgo vurɨgheghewe, thɨŋa, “Amalake iyake valɨkaiwae moli u thalavu.
LUK 7:5 I gharethovu weŋgiya la bodaboda na va i vatada ŋgolo kururu kaiwame.”
LUK 7:6 Iya kaiwae Jisas i wa weiyaŋgi. Mbaŋa vama i vurɨthaiya ŋgoloko ghadidiye, ragagaithɨma lenji randeviva i variyeŋgiya ghaune vavana na vethɨ dagewe thɨŋa, “Amalana, len ghavalɨgiya ghalɨŋae ŋgora iyake iŋa, ‘Tha u rovurɨghegheŋa lo ŋgoloke. Ma lolo thovuya ghino na valɨkaiwae u ru elo ŋgoloke.
LUK 7:7 Iya kaiwae ma renuwaŋa ghino ma elo thovuye na wombereghake ma ghaona e ghen. Mbema uŋaeŋge na lo rakakaiwoke kaero riwae i thovuye.
LUK 7:8 Ghino ŋgoreiye, ya ghambugha rambarombaro e vwataŋgu lenji renuwaŋa, na lo ragagaithɨ tembe thɨ ghambuva ghino lo renuwaŋa. Ya dage weya regha yaŋa, “U wa,” na i wa; na ya dage weya regha yaŋa, “U mena,” na i mena; na ya dage weya lo rakakaiwoke yaŋa, “U vakatha iyake,” na i vakatha ŋgoreiye.’”
LUK 7:9 Jisas ghare i yo mbaŋa i loŋwe iyake. I ndevaghɨle na i dage weŋgiya wabwiko thɨ rakambeleko iŋa, “Ma mbaŋa regha ya vaidi mun lolo regha le loŋweghathɨ ŋgoreiyake, othembe Isirel e tɨne!”
LUK 7:10 Utu gharawo thɨ njogha ragagaithɨma lenji randeviva ele ŋgolo na thɨ thuwe le rakakaiwoma kaero riwae i thovuye.
LUK 7:11 Iyako e ghereiye Jisas i wa e ghemba regha idae Nein. Gharaghambu na wabwi laghɨye regha vambe weinjiva.
LUK 7:12 Vama i vurɨthai vara ghembako ghakamwathɨ ruru, kaero thɨ woworaŋgima amala regha kaero i mare. Amalake iyake wambwi eunda nariye, vambe iyaeŋge vara ghambereghako na wabwi laghɨye e ghembako tɨne va thɨ ghambugha elako.
LUK 7:13 Mbaŋa Giya Jisas i thuwe wambwiko, ghare i njawe na i dagewe iŋa, “Tha u randa.”
LUK 7:14 Amba i loŋga ghembe, i vɨghathɨgha gheneromboromboko na rawowoko thɨ ndeghathɨ. Jisas iŋa, “Amalana! Ya dage e ghen, u thuweiru.”
LUK 7:15 Amalako i thuweiru na kaero i utuutuva. I vaŋgu na i vaŋgunjogha weya tɨnae.
LUK 7:16 Taulaghɨko weinji lenji mararu laghɨye na thɨ taraweŋa Loi thɨŋa, “Loi ghalɨŋae gharautu laghɨye regha kaero menda i yomara e tɨnendake. Loi kaero i mena i thalavuŋgiya le gharɨgharɨ.”
LUK 7:17 Gharɨgharɨ thɨ ndethɨna Jisas utuutuniye na i lalo Judiya laghɨyeko na vanautuma e ghadighadidiyeva.
LUK 7:18 Jon gharaghambu thɨ utugiyavaowe bigibigike thiyake utuninji,
LUK 7:19 amba i kula weŋgiya gharaghambu theghewo na thɨ menawe. I variyeŋgi na thɨ wa weya Giya weinji govaitoke iyake, “Ghen mbema iyava thɨŋake tene i mena, o wo roroghaghaweva lolo regha?”
LUK 7:20 Mbaŋa thɨ mena weya Jisas thɨŋa, “Jon Rabapɨtaiso me variyeime na wo mena wo vaitoŋge, ‘Ghen mbema iyava thɨŋake tene i mena, o wo roroghaghaweva lolo regha?’”
LUK 7:21 E mbaŋako vara iyako Jisas i vamoruŋgiya gharɨgharɨ lemoyo e ghanjigida, ghambwera na nyao raraitharɨ ina weŋgi, na i tateŋgiya thavala maranji thiya kwaghe.
LUK 7:22 I gonjogha weŋgi iŋa, “Hu njogha na vohu utugiya weya Jon, budakaiya mohu thuwe na mohu loŋwe: maramaranji i kwaghe kaero thɨ thuwe, kuvokuvo kaero thɨ loŋga, thavala thɨ ghataŋa lepelo kaero riwanji i thovuye, yanawanji i kule kaero thɨ loŋwe, ramaremare thɨ thuweiru na mbinyembinyeŋgu kaero thɨ loŋweya Toto Thovuye iya thɨ vavaghare weŋgi.
LUK 7:23 Na tembe hu utugiyaweva iyake: Loi ghare weya loloko iya ma i roiteta amalaghɨniye ghino kaiwaŋgu.”
LUK 7:24 Jon gharaghambuko ma methɨ wa na e ghereinji amba Jisas i utu weŋgiya wabwiko Jon kaiwae. Iŋa, “Mbaŋa va hu wa weya Jon e njamnjam, va nuwamiya hu thuwe budakai? Wuŋgiwuŋgi ndewendeweko i uvathowo?
LUK 7:25 Thoŋgo nandere, va hu wa eŋge na vohu thuwe budakai? Amala regha i njimbo kwama ghayamoyamo i thovuye? Nandere, thavala thɨ njimbo kwama thovuye na thɨ yaku e ghamba yaku thovuye inanji kiŋ e lenji ŋgolo.
LUK 7:26 Ko va vohu thuwe eŋge budakai? Loi ghalɨŋae gharautu? Ŋgoreiye, na ya dage e ghemi, iye Loi ghalɨŋae gharautu na ma e vwatanjiwova.
LUK 7:27 Amalaghɨniye iya utuniye bukuma i woraŋgiya iya iŋake, ‘Ya variya ghalɨŋaŋgu gharawo e ghamwan na amalaghɨniye ne i vivatharaweya kamwathɨ kaiwan.’”
LUK 7:28 “Ya dage e ghemi, Jon iye i kivwalaŋgi vara gharɨgharɨke wolaghɨye va thɨ yomara e mbunɨma na madibe, ko iyemaeŋge thela iye i nasiye moli, Loi ele ghamba mbaro tɨne, iye i kivwala Jon.”
LUK 7:29 Gharɨgharɨko wolaghɨye na takis gharamban iyava thɨ loŋwe Jisas le vavaghareko, thɨ wovathovuthovuyeŋa Loi le kamwathɨ kaiwae thiye va thɨ bapɨtaiso weya Jon.
LUK 7:30 Ko iyemaeŋge Parisi na mbaro gharavavaghare thɨ botewo Loi le renuwaŋa, kaiwae thɨ botewo thɨ bapɨtaiso weya Jon.
LUK 7:31 Jisas i gotubwe iŋa, “Ne ya vamboromboroŋaŋgiya thake iyake weiye budakai? Ŋgoranjiya budakai?
LUK 7:32 Ghemi ŋgoramiya gamagai thiya yaku e ghamba maket na thɨ vekula weŋgi: “‘Mo wiya igo kaiwami, ko ma mohuya thari, mo wothuŋa nuwatharɨ ghawothu ko ma huya randa.’”
LUK 7:33 Ghemi ŋgoramiya gamagaiko thiyako mbaŋa Jon i mena va i mbeya ghanɨŋga na mava i muna waen, na huŋa, “Nyao raitharɨ inawe.”
LUK 7:34 Lolo Nariye i mena, nuwanuwaiya ghanɨŋga na waen ghamun, na huŋa, “I butu e ghanɨŋga na i butu e munumu, na ghauneŋgiya takis gharamban na thiye gharɨgharɨ raraitharɨ.”
LUK 7:35 “Ko iyemaeŋge Loi le thimba i woraŋgi thavala thɨ goruwe thɨ vaemunjoruŋa iye thimba emunjoru.”
LUK 7:36 Wabwi Parisi regha i naŋgo weya Jisas na i mena i ghanɨŋga weiye. Jisas i ru ele ŋgoloko na i yaku e ghamba yaku.
LUK 7:37 E ghembako iyako wevo eunda, elaghɨniye va rayathiyathima, mbaŋa kaero i ghareghare Jisas ina i ghanɨŋga Parisi ele ŋgoloko, i thɨnɨmena bodɨla vwarara bunama butiye thovuye inawe.
LUK 7:38 I ndeghathɨ Jisas e ghereiye ŋgora ghegheko, i randa na i vaŋguthiya ghegheŋgiko e maralumuye. Amba i ivamo e umbaliye ndamwandamwa, i vandamoŋgi na i liŋgiya bunamako e ghegheko.
LUK 7:39 Mbaŋa Parisiko, iya me naŋgomawe na i ru ele ŋgoloko, i thuwe iyako, i dage weya mbe ghamberegha iŋa, “Thoŋgo amalake iyake iye Loi ghalɨŋae gharautu, mbala i ghareghare the wevo iya i vɨvɨghathɨkowe na the wevo elaghɨniye, kaiwae elaghɨniye rayathiyathima.”
LUK 7:40 Jisas i dagewe iŋa, “Saimon, nuwaŋguiya ya utuŋa bigi regha e ghen.” I gonjoghawe iŋa, “Ŋgoreiye Ravavaghare, u utugiyama.”
LUK 7:41 “Amaamala theghewo va e ghanjighaga weya mani gharagiya regha. Regha ghaghaga gethɨseriyelima (500) na regha gethɨyelima (50).
LUK 7:42 Ma regha valɨkaiwae i vamodo njogha, iya kaiwae amalama i kiten weŋgi na thava thɨ vamodo njogha. Theghewoko, iyaŋganiya ne i gharethovu laghɨye?”
LUK 7:43 Saimon i gonjoghawe iŋa, “Ya renuwaŋa iya amalama ghaghagama i laghɨye.” Jisas iŋa, “Len renuwaŋana i emunjoru moli.”
LUK 7:44 Jisas i rovɨ na ghamwae i ghemba elama amba i dage weya Saimon iŋa, “Thare u thuwe wevoke iyake? Ma mena e len ŋgoloke tɨne ma mo thɨnɨgiya mbwa e ghino na ya thavwiya ghegheŋguke. Ko iyemaeŋge me vaŋguthiya ghegheŋgu e maralumuye na i ivamo e umbaliye ndamwandamwa.
LUK 7:45 Ma mo vandamoŋgo, ko iyemaeŋge wevoke iyake mbaŋa ma ruma na ghaghada mbaŋake ma i viyathu ghegheŋguke ghanjivandamo.
LUK 7:46 Ma mo liŋgiya bunama e umbalɨŋgu, ko iyemaeŋge elaghɨniye eŋge me liŋgiya bunama e ghegheŋguke.
LUK 7:47 Iya kaiwae ya dage e ghen, le gharethovuko laghɨye i woraŋgiya, le tharɨko wolaghɨye kaero Loi i numoten. Ko thela thoŋgo Loi i numotena le tharɨ seiwo, iyake i woraŋgiya le gharethovu seiwo.”
LUK 7:48 Amba Jisas i dage weya elako iŋa, “Len tharɨna kaero i numotenɨŋgi.”
LUK 7:49 Amba thavala va inanji e ghanɨŋgako rɨghe thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Thelake, iya valɨkaiwae i numotenɨŋgiya tharɨke?”
LUK 7:50 Ko iyemaeŋge Jisas i dage weya elako iŋa, “Len loŋweghathɨna kaero i vamoruŋge, u wa wein len gharemalɨlɨ.”
LUK 8:1 Iyake e ghereiye Jisas i ru na i raŋgi e ghembaghemba nanasiye na laghɨlaghɨye, i vavaghareŋa Toto Thovuye Loi le ghamba mbaro utuutuniye. Gharaghambu theyaworo na theghewo vambe weiyaŋgi,
LUK 8:2 na tembe ŋgoreiyeva wanakau vavana, va i variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ weŋgiya vavana na i thawariŋgiya vavana e ghanjighambwera. Wanakauke thiyake: Meri, va thɨ uno tɨnan Magadala, elaghɨniye nyao raraitharɨ theghepirɨ va thɨ rakaraŋgiwe,
LUK 8:3 Jowana, le ghɨmoru Kusa, iye Herod le ŋgolo gharakakaiwo lenji randeviva, Susana vavana na e vwataeva. Wanakauke thiyake va thɨ thalavuŋgiya Jisas na ghalɨŋae gharaghambɨ na thalavuko iyako vambe i raŋgi vara thiye e nɨmanji ghare.
LUK 8:4 Gharɨgharɨ lemoyo vambe thɨ rakarakamena e ghembaghemba regha na regha, na mbaŋa wabwi laghɨye thɨ mevathavatha amba Jisas i utuŋa goghaimbake iyake weŋgi iŋa,
LUK 8:5 “Mbaŋa regha amala regha i wa na ve yathu weiwo. Mbaŋa i yathu vavana thɨ unja e kamwathɨ mara, gharɨgharɨ thɨ vurɨvala e vwatanji na ma thɨ mena thɨ ghanɨŋgi.
LUK 8:6 Vavana thɨ unja e thelau ele varɨvarɨ, na mbaŋa thɨ yovoro kaero thɨ mareva kaiwae thelauko mava e thɨthiye.
LUK 8:7 Weiwo vavana thɨ unja e tatata tɨnetɨne, thɨ mbuthuvoro weinjiyaŋgi na thɨ vwariŋgi.
LUK 8:8 Na weiwo vavana thɨ unja e thelau thovuye. Thɨ mbuthu na thɨ rau wagiyawe. Weiwo voghɨra uneune voghɨthaŋarɨ (100).” Jisas i govuna le utuko iŋa, “Thoŋgo e yanayanawami hu vandeŋe wagiyaweya ghalɨŋaŋguke.”
LUK 8:9 Gharaghambu thɨ govaito ŋgoroŋga goghaimbako iyako gharumwaru.
LUK 8:10 I dage weŋgi iŋa, “Loi le ghamba mbaro ghaghareghare emunjoru i rothuwele, Loi kaero i vakathaŋa na hu ghareghare. Ko gharɨgharɨke taulaghɨ weŋgi thɨ loŋwe e goghaimba, mbala othembe thɨ thuwe ko iyemaeŋge ma thɨ vaidi na othembe thɨ vandeŋe ko iyemaeŋge ma thɨ loŋwe na thɨ ghareghare.”
LUK 8:11 “Goghaimbake iyake gharumwaru ŋgoreiyake: Weiwo iye Loi ghalɨŋae.
LUK 8:12 Weiwoko iya thɨ unja e kamwathɨko mara ŋgoreiya thavala thɨ loŋweya Loi ghalɨŋae, ko Seitan i mena i vakathaŋgi na thɨ renuwaŋa vaghalawe, ma thɨ worawe e gharenji na ma thɨ loŋweghathɨ na thɨ vamora yawalinji.
LUK 8:13 Weiwoma iyava thɨ unja e thelauma ele varɨvarɨma ŋgoreiya thavala thɨ loŋweya utuko thovuye na weinji lenji warari thɨ wovatha, ko ma e rɨgherɨghenji. Mbaŋa ubotu thɨ loŋweghathɨ na mbaŋa mando i mena weŋgi kaero thɨ dobu.
LUK 8:14 Weiwoma iya vethɨ unja ŋgora nana raraitharɨ inanjiwe, thiyake ŋgoranjiya thavala thɨ loŋweya utu thovuye, ko lenji loŋweghathɨko bigibigike iyake thɨ vakowana: vuyowo ghanjirerenuwaŋa, bigibigi ghanjiwarari na yawalɨ ghawarari i vagaghala nuwanji na unenjiko ma thɨ mweghe.
LUK 8:15 Ko iyemaeŋge weiwoma va vethɨ unja e thelauma thovuye ŋgoreiya thavala thɨ loŋwe utu thovuye na kaiwae gharenji i ghenenja na ghanjithanavu i thovuye moli, thɨ worawe e gharenji na thɨ renuwaŋakiki na thɨ rau na thovuye kaiwae thɨ ghataŋaghathɨ.”
LUK 8:16 “Ma lolo regha i rɨmba kadɨŋeŋe na i thɨnɨrawe e gaeba raberabe o i thɨnɨrawe e ghambae raberabe. Ko iyemaeŋge i thɨnɨvakwate yavoro mbala thavala thɨ ru e ŋgoloko na i woya lenji kamwathɨ.
LUK 8:17 Kaiwae the bigiya i rothuwele tene i raŋgi e manjamanjala na the bigiya i yabonjoŋa tene i vaidi na i woraŋgiya eto na e ghaghareghare.
LUK 8:18 Iya kaiwae hu njimbukiki wagiyawe na e lemi vandevandeŋana hu vandeŋe na vakatha utuutuke, kaiwae thela ghaghareghare inawe ne i vatabowe, na thela ghaghareghare ma inawe, othembe i renuwaŋa nasiye inawe ne i mbanɨvaowe.”
LUK 8:19 Jisas tɨnae na oghaghae thɨ mena na nuwanjiya thɨ thuwe, ko iyemaeŋge mava valɨkaiwanji thɨ mena weya amalaghɨniye kaiwae wabwi va laghɨye moli.
LUK 8:20 Lolo regha i dagewe iŋa, “Tɨna na oghagha iya thiya ndeghathɨ etoke, nuwanjiya thɨ thuweŋge.”
LUK 8:21 Ko iyemaeŋge Jisas i dage weŋgi iŋa, “Nava na oghaghaŋguŋgiya thavala thɨ loŋwe Loi le utu na thɨ vakatha ŋgoreiye.”
LUK 8:22 Mbaŋa regha Jisas i tha e waŋga weiyaŋgiya gharaghambu na i dage weŋgi iŋa, “Wo ra womalawa valɨmbwa gheko.” Kaero thɨ voraŋgi.
LUK 8:23 Mbaŋa mainanji e ghɨnagha mborowa, Jisas kaero i ghenelaŋa. Amba ndewendewe vurɨvurɨghegheniye regha i nja e njighɨko tɨne na i vakatha bagodu i nja e waŋga tɨne na ma inanji vara e tharɨ tɨne.
LUK 8:24 Gharaghambu thɨ yavairɨ thɨŋa, “Amalana, Amalana! Kaero iya vara ra munjake!” Jisas i thuweiru, i ŋaebaruru wanaŋgiya ndewendeweko na bagoduko thɨ towo na tad laghɨye i ghagha.
LUK 8:25 Amba weiye le nuwatharɨ i dage weŋgiya gharaghambuko iŋa, “Iyaŋganiya lemi loŋweghathɨke?” Gharenji i yo weiye lenji mararu na thɨ vevaitoŋgi thɨŋa, “Thelake? Othembe ndewendewe na bagodu i dage weŋgi na thɨ goruwe.”
LUK 8:26 Amba Jisas na gharaghambu vethɨ womaru e valɨvaŋga iya Gerasa gharɨgharɨniye va thɨ yakukowe, Galili na valɨvaŋga i vorovoro.
LUK 8:27 Mbaŋa Jisas i ghaeru vanatɨna, amala regha i mena e ghembako i lavolevole, amalaghɨniye nyao raraitharɨ va inanjiwe. Mbaŋa molao ma i njimbo kwama na ma i yaku e ghemba, mbema rara eŋge e ghabughabubuko.
LUK 8:28 Mbaŋa i thuweya Jisas, i kula laghɨye, i dobu e ghamwae na i kula na ghalɨŋae laghɨye moli iŋa, “Jisas, Loi Ramevoro Moli Nariye, nuwaniya budakai e ghino? Ya naŋgo e ghen ne u ndevakatha vɨrɨ laghɨye e ghino.”
LUK 8:29 Iŋa ŋgoreiyako kaiwae Jisas kaero me dage weya nyaoma raitharɨ na i raŋgiwe. Mbaŋa i ghanagha nyaoko raitharɨ i laweghathɨ na othembe va thɨ ŋgara gheghe na nɨmanɨmae e sen na thɨ njimbukiki, i bebeŋgiya senɨko na nyaoko i yovaŋgu e njamnjam.
LUK 8:30 Jisas i vaito iŋa, “Idan thela?” I gonjoghawe iŋa, “Idaŋgu woye laghɨye moli,” kaiwae nyao raraitharɨ lemoyo thɨ raka ruwe.
LUK 8:31 Nyaoko raraitharɨ thɨ naŋgo vurɨgheghe weya Jisas na thava i variyeŋgi na thɨ rakanjoŋa goga i ghenenja moli e tɨne.
LUK 8:32 Mbombo naura va inanji gheko, thiya nuve e bobokulu regha ghadidiye. Nyaoko raraitharɨ thɨ naŋgo weya Jisas, i variyeŋgi na vethɨ rakaru weŋgiya mbomboko, i dage na thɨ vakatha ŋgoreiye.
LUK 8:33 Nyaoko raraitharɨ thɨ rakaraŋgi weya amalako na vethɨ rakaru weŋgiya mbomboko. Mbomboko naura thɨ rakanjaniya bobokuluko ghadidiye, vethɨ rakanja e njighɨ na thiya munja.
LUK 8:34 Mbaŋa mbomboko gharanjimbunjimbu thɨ thuwe iyako, thɨ yoruku e ghembaghembako nanasiye na e umauma tɨnetɨnenji na vethɨ utugiya budakai me yomara weŋgi.
LUK 8:35 Gharɨgharɨ thɨ raka na vethɨ thuwe budakai me yomara, na mbaŋa thɨ mena weya Jisas, thɨ vaidiya amalako nyaoma raraitharɨ methɨ rakaraŋgimawe, i yaku Jisas e gheghe ghadidiye. Kaero i njimbo kwama na umbaliye kaero i thovuye, na taulaghɨko thiya mararu.
LUK 8:36 Thavala methɨ thuwe e maranji thɨ utugiya weŋgiya gharɨgharɨko, me ŋgoroŋga na amalako nyaoko raraitharɨ inanjiwe riwae kaero i thovuye.
LUK 8:37 Amba gharɨgharɨko wolaghɨye Garasa ele valɨvaŋgako tɨne thɨ naŋgowe na i iteteŋgi kaiwae thɨ mararu laghɨye moli. I tha e waŋga na i iteteŋgi.
LUK 8:38 Amalako nyaoma raraitharɨ methɨ rakaraŋgiwe, i naŋgo weya Jisas na i munjeva weiye, ko iyemaeŋge Jisas i variyeyathu iŋa,
LUK 8:39 “U njogha e ghamban na vo utugiya budakaiya Loi me vakatha e ghen.” Amalako i njogha na i ututako e ghembako tɨne budakai Jisas me vakathawe.
LUK 8:40 Mbaŋa Jisas vama i njogha e Galili Njighɨniye valɨvaŋga i njanja, gharɨgharɨ nuwanji i loghe kaiwae vama thɨ roroghaghawe.
LUK 8:41 Amba amala regha idae Jairas i vutha, iye ŋgolo kururu gharambarombaro. I mena i dobu Jisas e ghamwae na i naŋgo vurɨgheghe, nuwaiya i wa weiye ele ŋgolo,
LUK 8:42 kaiwae yawarumbuye, mbe eunda eŋge vara, ghatheghathegha hoyaworo na umboiwo na ghanono mare. Jisas vambema i ghatharaeŋge vara gharɨgharɨko e ghanjilughawoghawo na kaero i wa Jairas ele ŋgolo kaiwae wabwi va laghɨye moli.
LUK 8:43 Ela eunda va ina gheko, theghathegha hoyaworo na umboiwo i ghataŋavoreŋa voruvoru, na rathawathawari thɨ rovuruwe.
LUK 8:44 Va i mena wabwiko e tɨnenji Jisas e ghereiye na i vɨghathɨgha ghakwama ghayaboyabo mbothiye. E mbaŋako iyako voruvoruma iko.
LUK 8:45 Jisas i vaito iŋa, “Thela me vɨghathɨŋgo?” Taulaghɨko thɨ roro, amba Pita iŋa, “Amalana, gharɨgharɨ lemoyo thɨ meghɨliŋaŋge na ma e ghanɨlughawoghawo weŋgi.”
LUK 8:46 Ko iyemaeŋge Jisas iŋa, “Lolo regha me vɨghathɨŋgo, kaiwae ya ghamɨnogha vurɨgheghe me raŋgi e ghino.”
LUK 8:47 Amba elama, i ghareghare kaero Jisas i vaidi, i mena weiye riwae le tage, na i ronja e gheghe vuvuye Jisas e ghamwae. Gharɨgharɨko taulaghɨ e maranji i utugiyawe buda kaiwae me vɨghathɨ na e mbaŋako iyako ghambwerama i kowe.
LUK 8:48 Jisas i dagewe iŋa, “Yawarumbuŋgu, len loŋweghathɨna kaero me vamoruŋge, u wa wein len gharemalɨlɨ.”
LUK 8:49 Mbaŋa Jisas amba i utuutu lolo regha kaero i mena, i ri Jairas ele ŋgolo. I dage weya Jairas iŋa, “Yawarumbuma kaero me mare. Tha u vavothaŋa Ravavagharena na wein hu mena.”
LUK 8:50 Ko iyemaeŋge Jisas i loŋwe totoko iyako na i dage weya Jairas iŋa, “Tha u gharelaghɨlaghɨ, mbema u loŋweghathɨ eŋge, na riwae ne i thovuye.”
LUK 8:51 Mbaŋa ve vutha Jairas ele ŋgolo, ma tembe i vatomweva lolo regha na i ru, mbe i ru eŋge weiyaŋgiya Pita, Jon na Jemes na ŋgamako ramae na tɨnae.
LUK 8:52 Taulaghɨko e ŋgoloko tɨne thiya randa na gharenji i vɨrɨ ŋgamako kaiwae. Jisas iŋa, “Tha ghanjiya randa; ŋgamana ma i mare, mbema i ghena eŋge.”
LUK 8:53 Taulaghɨko thɨ vavɨrɨ kaiwae thɨ ghareghare ŋgamako kaero i mare.
LUK 8:54 Ko iyemaeŋge Jisas i vɨghathɨgha nɨmae na i dagewe iŋa, “Wevona, u thuweiru!”
LUK 8:55 Unema i njoghawe na e mbaŋako iyako i thuweiru. Jisas i dage weŋgi na thɨ giya ghanɨŋgawe na i ghan.
LUK 8:56 Ramae na tɨnae gharenji i yo, ko Jisas i dage weŋgi na thava thɨ utugiya weya lolo regha budakai me yomara.
LUK 9:1 Mbaŋa regha Jisas i kula vathaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ theyaworo na theghewo, i giya vurɨgheghe na mbaro weŋgi, na valɨkaiwanji i variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ na thɨ thawariŋgiya ghambwera.
LUK 9:2 Amba i variyeŋgi na thɨ rakaraŋgi na thɨ vavaghareŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye na thɨ thawariŋgiya ghambweghambwera.
LUK 9:3 I dage weŋgi iŋa, “E lemi loŋgana tɨne ne hu ndewo bigi regha: tha hu wo pwasike, tha hu thɨna nambo, tha hu bigiya ghanɨŋga, tha hu bigiya mani na thava te hu liva kwama yaŋgara.
LUK 9:4 The ŋgolo vohu ruwe, hu yaku ghena ghaghada hu iteta ghembana iyena.
LUK 9:5 Thoŋgo gharɨgharɨ ma thɨ kula vathaŋga, hu tagavughethu vugha e gheghemina mbaŋa ne hu iteta ghambanjina, iyana ne i vanuwovɨrɨŋgi Loi i botewoyathuŋgi kaiwae ma thɨ loŋweya lemi utuna.”
LUK 9:6 Amba thɨ rakaraŋgi e ghemba na ghemba, thɨ utuŋa Toto Thovuye na thɨ thawariŋgiya gharɨgharɨ thiya ghambwera.
LUK 9:7 Mbaŋa Herod, iye Galili gharambarombaro i loŋwe bigibigiko wolaghɨye thɨ rakarakaraŋgi Jisas le vakathako ghamba rotaele, kaiwae gharɨgharɨ vavana va thɨŋava Jon Rabapɨtaiso kaero i thuweiru na tembe e yawayawaliyeva.
LUK 9:8 Vavana thɨŋava Ilaija i yomara na vavana tembe thɨŋava Loi ghalɨŋae gharautu regha mbaŋa va i vivako i njoghama na tembe e yawayawaliyeva.
LUK 9:9 Herod iŋa, “Kaero va yaŋa na thɨ kitena Jon numwe. Ko thela eŋge iya loloke ya loŋwe utuutuniyeke?” I mando na nuwaiya i thuwe.
LUK 9:10 Mbaŋa ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ rakanjogha thɨ utugiyavao lenji vakathako utuutuniye wolaghɨye weya Jisas. I vaŋguŋgi na weiyaŋgi mbe thiye eŋge, thɨ raka e ghemba regha idae Betɨsaida.
LUK 9:11 Mbaŋa wabwi thɨ loŋwe utuninji inanji gheko, thɨ rakareghambawe. I kula vathaŋgi na i utuŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye weŋgi, na thavala thɨ ghambwera na nuwanjiya riwanji i thovuye i vamoruŋgi.
LUK 9:12 Vama yeghɨyeghɨyenja, amba ghalɨŋae gharaghambɨko theyaworo na theghewoko thɨ mena thɨ dagewe thɨŋa, “U variyeŋgiya gharɨgharɨna na thɨ raka e ghembaghemba laghɨlaghɨye na nanasiye e valɨvaŋgake iyake na thɨ tamwe ghanji na ghamba ghena, kaiwae vanatherowoke iya inandakewe.”
LUK 9:13 Ko iyemaeŋge Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghemi hu giya ghanɨŋga weŋgi na thɨ ghan.” Thɨ dagewe thɨŋa, “Bred mbe mbumbulima eŋge na borogi umboiwo iyake. Ŋgoroŋga, nuwaniya wo wa na vo vamodo ghanɨŋga wabwike laghɨye iyake kaiwanji?”
LUK 9:14 (Ghɨmoghɨmoru lenji ghanaghanagha paeb tausan.) I dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Hu dage weŋgi na thiya yaku e wabwi, iyelima iya na wabwi regha.”
LUK 9:15 Gharaghambuko thɨ vakatha ŋgoreiye na taulaghɨko thiya yakuvao.
LUK 9:16 Jisas i mbanɨŋgiya bredɨko mbumbulimako na borogiko umboiwoko, i ghɨmara voro e buruburu, i vata ago weya Loi ghanɨŋgako kaiwae, i njiviyaviya na i giya weŋgiya gharaghambuko na thɨ giya weŋgiya gharɨgharɨko.
LUK 9:17 Taulaghɨŋgiko thiya ghanɨŋga na valɨkaiwanji, na gharaghambuko thɨ mbanɨvathavathaŋgiya methɨ ghanɨvareko. Thɨ mbanɨvanjara nambonambo ŋgamwayaworo na ŋgamwaiwo.
LUK 9:18 Mbaŋa regha Jisas vambe ghamberegha eŋge i naŋgonaŋgo na gharaghambuko vambe weiyaŋgi, amba i vaitoŋgi iŋa, “Ko gharɨgharɨ thɨŋa thela ghino?”
LUK 9:19 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Vavana thɨŋa Jon Rabapɨtaiso, na vavana thɨŋa Ilaija, na vavana tembe thɨŋava Loi ghalɨŋae gharautu regha mbaŋa va i vivako, i njogha na tembe e yawayawaliyeva.”
LUK 9:20 I vaitoŋgi iŋa, “Ko naka ghemi? Huŋa thela ghino?” Pita i gonjoghawe iŋa, “Ghen Krais ghen, iya Loi va i dagerawe.”
LUK 9:21 Jisas i dage vavurɨgheghe weŋgi na thava thɨ utugiya weya lolo regha.
LUK 9:22 Na i gotubwe iŋa, “Lolo Nariye ghino ne ya vaidiŋgiya vuyowo laghɨye, na Jiu lenji randeviva, ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare ne thɨ botewoŋgo, ne thɨ tagavamareŋgo na mbaŋa theghetoninji e tɨne kaero ya thuweiruva.”
LUK 9:23 Amba i dage weŋgiya taulaghɨko iŋa, “Thoŋgo thela nuwaiya i ghambuŋgo, tembe ghamberegha i botewo iya nuwaeko nuwaiya i vakatha na i wovaira ghakros na i wo mbaŋa regha na regha na i ghambuŋgo.
LUK 9:24 Kaiwae thela thoŋgo nuwaiya i vamora yawaliye, ne i thɨvaghawa yawaliye, ko thela thoŋgo i vatomweya yawaliye ghino kaiwaŋgu, ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
LUK 9:25 Ŋgoroŋga ghathovuye weya lolo thoŋgo i wo yambaneke laghɨye na i thɨvaiya yawalɨ memeghabananiye?
LUK 9:26 Iya kaiwae thoŋgo thela i monjinawanaŋgo na i monjinawanaŋa ghalɨŋaŋguke, Lolo Nariye tembe ne i monjinawanava na iŋa ma gharaghambu mbaŋa ne i mena ele vwenyevwenye na weiye ramae le vwenyevwenye na weiye nyao thovuthovuye boboma lenji vwenyevwenye.
LUK 9:27 Ya dage emunjoru e ghemi, gharɨgharɨ vavana inanji gheke thiye wone thɨ thuwe Loi le mbaro amba muyai thɨ mare.”
LUK 9:28 Mbaŋa va i utuŋaŋgiya thiyake na e ghereiye mbaŋa mbaŋawa vama i ko, amba Jisas i vaŋguŋgiya Pita, Jon na Jemes, weiyaŋgi thɨ voro e ou regha na thɨ naŋgowe.
LUK 9:29 Mbaŋa ve naŋgonaŋgo ghamwae i ghenevaghɨle na ghakwamako mara i kaleva na mbwelambwelawae.
LUK 9:30 Amba ghɨmoghɨmoru theghewo, Mosese na Ilaija,
LUK 9:31 thɨ yomara weinji buruburu manjamanjalawae na thɨ utu weinji. Thɨ utuŋa amalaghɨniye le mare utuutuniye, ne i yomara Jerusalem e tɨne na i vaemunjoruŋa Loi le renuwaŋa.
LUK 9:32 Pita na ghauneko theghewoko mara ghenaghena va i gaboŋgi, ko mbaŋa thɨ thuweiru, thɨ thuwe Jisas manjamanjalawae na ghɨmoghɨmoruko theghewoko thɨ ndeghathɨ weinji.
LUK 9:33 Mbaŋa gharɨgharɨko theghewoko thɨ warewareri, amba Pita i dage weya Jisas iŋa, “Amalana, i thovuye moli kaiwae iname gheke. Wo wo vatada yoŋathowathowa ŋgoloto gheke, ŋgolora ghen, ŋgolora Mosese na ŋgolora Ilaija.” Va i utu ŋgoreiyako weiye le numounouno na mava i ghareghare budakai utuniya i utuutuko.
LUK 9:34 Mbaŋa vamba i utuutu kaero ŋgalɨlɨ regha i yomara na i ghavo yomuŋgi, na gharaghambu thɨ mararu laghɨye mbaŋa thɨ ru e tɨne.
LUK 9:35 Ghalɨghalɨŋa regha i mena e ŋgalɨlɨko tɨne iŋa, “Iyake Naruŋgu, kaerova ya tuthi. Hu vandeŋe wagiyawe!”
LUK 9:36 Mbaŋa ghalɨghalɨŋako i ko, thɨ thuwe Jisas ghamberegha moli. E mbaŋako iyako gharaghambuko ma thɨ ndeutuŋa mun utuniye, budakaiya methɨ thuwe.
LUK 9:37 Mbaŋambaŋa vena, mbaŋa thɨ njama e ouko vwatae, wabwi laghɨye regha thɨ lavolevole.
LUK 9:38 Amala regha i kula e wabwiko tɨne iŋa, “Ravavaghare, ya naŋgo e ghen na wo u thuwe naruŋguke, mbe iyaeŋge vara ghambereghake.
LUK 9:39 Mbaŋa wolaghɨye nyao raitharɨ i ruwe i yaro laghɨye na i vakatha i mbunɨna ŋgela weiye njoŋgonjoŋgo i raŋgi e ghae. I vakatha vuyowo laghɨyewe na mane i roitete.
LUK 9:40 Ma naŋgo weŋgiya ghanɨraghambuna thɨ variyeraŋgiya, ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji methɨ vakatha.”
LUK 9:41 Jisas i gonjogha iŋa, “Ghemi thake iyake ma e lemi loŋweghathɨ na ghamithanavu raraitharɨ! Ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao ne ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi, na ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao ne ya ghataŋaghathɨŋga? U vaŋgumena narunɨna gheke.”
LUK 9:42 Mbaŋa theghako amba i menamenako, nyaoma raitharɨ i vakatha i dobu na i mbunɨna ŋgela ko iyemaeŋge Jisas i ŋaebaruruwana nyaoko raitharɨ na i raŋgi theghako riwae kaero i thovuyeva na i vaŋgunjogha weya ramae.
LUK 9:43 Gharɨgharɨko wolaghɨye gharenji i yo Loi le vurɨghegheko laghɨye kaiwae. Mbaŋa gharɨgharɨ vamba thɨ rerenuwaŋa vara Jisas le vakathaŋgiko ghamba rotaele kaiwae, i dage weŋgiya gharaghambu iŋa,
LUK 9:44 “Hu vandeŋe wagiyawe budakaiya ne ya utuŋa weŋga. Ne vethɨ vaŋgugiya Lolo Nariye weŋgiya ghathɨghɨya.”
LUK 9:45 Ko iyemaeŋge gharaghambu mava thɨ ghareghare iyako gharumwaru. I rothuwele weŋgi mbala ma valɨkaiwae thɨ thuwe na thɨ ghareghare uneko, na iyake kaiwae thɨ mararu na ma thɨ vaito.
LUK 9:46 Gharaghambu mbe thiye eŋge thɨ wogaithɨ e tɨnenjiko thɨŋa, “Thela vara i laghɨye moli e tɨnendake?”
LUK 9:47 Jisas kaero i ghareghare lenji renuwaŋako, i vaŋgwa ŋgama regha na i vaŋgurawe e ghadidiye.
LUK 9:48 Amba i dage weŋgi iŋa, “Thela thoŋgo i kulavatha ŋgama ŋgora iyake e idaŋgu, ŋgoreiya i kulavathaŋgo, na thela i kulavathaŋgo ŋgora i kulavatha Bwebwe, iye va i variyeŋgo. Kaiwae thela ina e tɨnemina i renuwaŋa iye ma e idaidae, iye i laghɨye moli.”
LUK 9:49 Jon iŋa, “Amalana, va wo thuwe amala regha i variyeraŋgiya nyao raraitharɨ weŋgiya gharɨgharɨ e idan. Va wo mando na wo dagetenɨwe, kaiwae iye ma la wabwike loloniye regha.”
LUK 9:50 Jisas i dagewe iŋa, “Thava u dage tenɨwe, kaiwae thela ma i thɨghɨya wanaŋga iye ghamu.”
LUK 9:51 Jisas ghambaŋa vama i gheneghenetha na kaero ne i njogha e buruburu, i vatad wagiyaweya le renuwaŋa na i wa Jerusalem.
LUK 9:52 I variyeŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ viva e ghamwae. Thɨ wa vethɨ ru Sameriya gharɨgharɨniye e ghambanji regha na thɨ vivatharawe amalaghɨniye kaiwae.
LUK 9:53 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ inanji gheko mava thɨ wovatha le renuwaŋako kaiwae va thɨ ghareghare i loŋgaloŋga Jerusalem kaiwae.
LUK 9:54 Mbaŋa gharaghambu theghewo Jemes na Jon thɨ loŋwe iyako, thɨ dagewe thɨŋa, “Giyana, thare nuwaniya wo naŋgo weya Loi na i variya ndɨghe i njama e buruburu na i ŋambuyathuŋgi?”
LUK 9:55 Ko iyemaeŋge Jisas i ndevɨ na i ŋaebaruru wanaŋgi,
LUK 9:56 na kaero thɨ wava e ghemba regha.
LUK 9:57 Mbaŋa thɨ loŋgaloŋga e kamwathɨ mborowa amala regha i dagewe iŋa, “Aŋga ne u reŋa mbene ya ghambuŋge vara.”
LUK 9:58 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Mbugha lavalavarɨ mbe e lenji goga na ma mbe e unyiunyinji, ko Lolo Nariye ma e ghambaghambae na ne i vatowaŋa riwaewe.”
LUK 9:59 I dagewe mbowo reghava iŋa, “U ghambuŋgo.” Ko iyemaeŋge amalako i gonjoghawe iŋa, “Giyana, iviva wo u vatomweŋgo na va beku bwebwe.”
LUK 9:60 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ramaremare tembe thɨ bekuŋgiya lenji ramaremare. Ko ghen u wa na vo utuŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye.”
LUK 9:61 Mbowo reghava i dagewe iŋa, “Ya ghambuŋge, amalana, ko iviva wo u vatomweŋgo na va mwaewo weŋgiya lo bodaboda.”
LUK 9:62 Jisas i dagewe iŋa, “Thela kaero i liraweya nɨmae e ghighɨ na i ghɨmara njogha e ghereiye iye ma valɨkaiwae i kaiwo Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
LUK 10:1 Iyake e ghereiye Giya i tuthiŋgiya gharaghambu iyepirɨ na theghewo. I wabwiŋgi na theghewo iya, i variyeŋgi e ghamwae na thɨ raka e ghembaghemba laghɨlaghɨye na nanasiye, iya amalaghɨniye le renuwaŋa ne i ruko weŋgi.
LUK 10:2 I dage weŋgi iŋa, “Ghanɨŋgake weiwae e umake tɨne i ghanagha moli ko iyemaeŋge rauloulo ma thɨ ghanagha. Hu naŋgo weya Giya iye weiwo tanuwagae na iye i variyeŋgiya rakakaiwo na thɨ uloulo amalaghɨniye kaiwae.
LUK 10:3 Hu rakao! Ko hu renuwaŋakiki, ya variyeŋga ghemi ŋgoramiya sip nariye ina mbugha lavalavarɨ e tɨnenji.
LUK 10:4 Tha hu bigiya mani ghanambo o raghɨnaghɨnagha lenji nambo ko thava gheghemi ghae vavanava. Thoŋgo hu layo vaidiya lolo e kamwathɨ mborowae thava hu ndeghathɨ na hu utu weimi.”
LUK 10:5 “Mbaŋa ne hu ru e ŋgolo regha, iviva huŋa, ‘Loi le gharemalɨlɨ weŋgiya ŋgoloke iyake gharayakuyaku.’
LUK 10:6 Thoŋgo gharemalɨlɨ loloniye ina e ŋgolona iyana, lemi gharemalɨlɨ i roghabanawe, thoŋgo nandere tembe ne i njoghava e ghemi.
LUK 10:7 Kaiwae valɨkaiwae rakakaiwo iye i mbana le kaiwoko modae, mbaŋa hu yaku e ŋgoloko iyako, hu ghan na hu muna budakai thɨ giya e ghemi. The ŋgolo vohu ruwe, hu yaku ghena ghaghada hu iteta ghembana iyana.”
LUK 10:8 “Thoŋgo hu ru e ghemba regha na gharɨgharɨ e ghembana iyana thɨ kula vathaŋga, budakaiya thɨ bigirawe e marami hu ghan.
LUK 10:9 Hu thawariŋgiya ghambweghambwera inanji ghena na hu dage weŋgi huŋa, ‘Loi le ghamba mbaro maiyavara e vasiwamina.’
LUK 10:10 Ko thoŋgo hu ru e ghemba regha na ma thɨ kula vathaŋga, hu raŋgi e kamwathɨna na huŋa,
LUK 10:11 ‘Othembe ghambamike vughavughauye iya i papɨ ghegheme ne wo tagavughethu na i woraŋgiya lemi vakathana i tharɨ. Ko iyemaeŋge hu renuwaŋakiki Loi le ghamba mbaro maiyavara.’
LUK 10:12 Ya dage e ghemi, Loi ne ghambaŋa i ghatha, ne i wogiya vuyowo laghɨye weŋgiya ghembako iyako na i kivwala va i giya weŋgiya Sodoma.”
LUK 10:13 “Aleu, Korasin! Nevole hu thovuyaona. Aleu, Betɨsaida! nevole hu thovuyaona! Mava ya vakatha vakathaŋgiko ghamba rotaele thiyako Taiya na Saidon e tɨnenji iyava ya vakathana e ghemi, thoŋgova ŋgoreiye, mbala kaerova thɨ njimbo kwama thɨ vakatha thetheghan vulivuliye na thɨ vavughe riwanji e vugha na i woraŋgiya kaero thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ, thɨ roiteteŋgi na Loi i numotenɨŋgi.
LUK 10:14 Taiya na Saidon ne thɨ vaidiya vuyowo seiwo mbaŋa Loi ne ghambaŋa ghatha ko ghemi ne hu vaidiya laghɨye moli.
LUK 10:15 Na ghen Kapenaom, thava hu renuwaŋa Loi ne i yavwatatawanaŋga e buruburu. Loi ne i wokiyathuŋga vohu nja Hedesi.”
LUK 10:16 I dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Thela thoŋgo i vandeŋeŋga, ŋgoreiya i vandeŋeŋgo; thela thoŋgo i botewoŋga ŋgoreiya i botewoŋgo na thela thoŋgo i botewoŋgo ŋgoreiya i botewo thela va i variyeŋgo.”
LUK 10:17 Iyepirɨ na theghewoko thɨ rakanjogha weinji lenji warari laghɨye moli. Thɨŋa, “Giyana, othembe nyao raraitharɨ thɨ ghambugha ghalɨŋame mbaŋa wo dage weŋgi e idan!”
LUK 10:18 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Mendava ya thuwe Seitan i dobu e buruburu ŋgoreiya va i vilemama.
LUK 10:19 Wo hu thuwe, kaero mendava ya wogiya lemi vurɨgheghe rɨghe. Valɨkaiwamiya ne hu vurɨvala mwata na thetheghɨya e vwatanji na hu kivwala ghamithɨghɨya Seitan le vurɨgheghe na ma bigi regha ne i vakowanaŋga.
LUK 10:20 Ko thava hu warari kaiwae eŋge nyao raraitharɨ methɨ ghambugha ghalɨŋami, ko iyemaeŋge hu warari kaiwae idaidami ina thɨ rori e buruburu.”
LUK 10:21 E mbaŋako iyako Nyao Boboma i vakatha Jisas na i warari na iŋa, “Ya taraweŋaŋge, Bwebwe, Giya ghen e buruburu na e yambaneke, kaiwae u wothuwela bigibigike thiyake weŋgiya rathimbathimba na thavala lenji ghareghare i laghɨye na kaero u woraŋgiya weŋgiya thavala amba lenji renuwaŋa ŋgoreiya gamagai. Ŋgoreiye Bwebwe, kaiwae len renuwaŋana va ŋgoreiyako iya u vakathako.”
LUK 10:22 “Bwebwe vama i giyavao weŋgo ghareghareke wolaghɨye. Ma lolo regha i ghareghare Nariye, mbe Bwebwe eŋge, na ma lolo regha i ghareghareya Bwebwe, mbe Nariyeke eŋge ghino, na thavala ya tuthiŋgi na ya woraŋgiya weŋgi.”
LUK 10:23 Amba Jisas i ndevɨ na ghamwae i ghembeŋgiya gharaghambu na i dage weŋgi mbe thiye eŋge iŋa, “Gharɨgharɨko iya kaero thɨ thuwe budakaiya ghemi hu thuwe nuwanji i loghe.
LUK 10:24 Ya dage e ghemi, lemoyo Loi ghalɨŋae gharautu na kiŋ va nuwanjiya thɨ thuwe budakaiya kaero hu thuwe, ko mava valɨkaiwanji thɨ thuwe, na va nuwanjiya thɨ loŋwe budakaiya kaero hu loŋwe, ko iyemaeŋge mava valɨkaiwanji thɨ loŋwe.”
LUK 10:25 Va mbaŋa regha amala regha, iye Mbaro gharaghareghare, i yondovirɨ na i nuwaiya i mando Jisas, i vaito iŋa, “Ravavaghare, ne ya vakatha budakai na ya vaidiya yawalɨ memeghabananiye?”
LUK 10:26 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ŋgoroŋga Buk Boboma iŋa? Ŋgoroŋga u vaona na uŋa?”
LUK 10:27 Amalako i gonjoghawe iŋa, “‘U gharethovu weya Giya len Loi e gharena laghɨye, e unena laghɨye, e len vurɨgheghena laghɨye na e len renuwaŋana laghɨye, na u gharethovu weya ghanu ŋgoreiya u gharethovu e ghen.’”
LUK 10:28 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Len thombena i thovuye. U vakatha ŋgoreiye ambane u vaidiya yawalɨ memeghabananiye.”
LUK 10:29 Ko iyemaeŋge mbaroko gharaghareghare va nuwaiya i vakatha ŋgoreiya le varɨvoruma, iya kaiwae i govaito iŋa, “Thela wou?”
LUK 10:30 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Amala regha va i ri Jerusalem na i loŋgaloŋga Jeriko kaiwae. E mbaŋako iyako i loŋga ghɨdaghɨdaŋgiya rakaivɨ. Thɨ bigiwe le bigibigiko wolaghɨye, thɨ tagavotagamenawe na mbalavama i mare amba thɨ itete.
LUK 10:31 Ma mbaŋa molao ravowovowo, i reŋa e kamwathɨko iyako, kaero i vuthava, ko mbaŋa i thuwe amalako, ma i reŋava e ghadidiye regha.
LUK 10:32 Tembe ŋgoreiyeva Livait regha i reŋa e kamwathɨniye. Mbaŋa i vaidiya amalako ma i reŋava e valɨvaŋga regha.
LUK 10:33 Ko iyemaeŋge rara Sameriya vambe i reŋava e kamwathɨko iyako, i mena ŋgoreiya amalako i ghenawe, i vaidi na ghare i vɨrɨ kaiwae.
LUK 10:34 I wa ve liŋgiya bunama na waen e thighathighaŋgiko, i ghavo na i worawe ele thetheghanɨko vwatae. I mena e ŋgolo bobwari regha na i njimbukikiwe.
LUK 10:35 Mbaŋambaŋa i bigiraŋgiya mani gethiwo na i giya weya ŋgoloko gharanjimbunjimbu. Iŋa, ‘U njimbukikiya amalake, na mbaŋa ne ya njoghama e valɨvaŋgake iyake, amba ya vamoda njogha e ghen the bigiya ne u thɨvaiwe.’”
LUK 10:36 Jisas i goghaimbavao na i vaito iŋa, “Iya vara gharɨgharɨko theghetoko, thela u renuwaŋa iye ghanu iya loloko me loŋga ghɨdaghɨda rakaivɨŋgiko?”
LUK 10:37 Mbaroko gharaghareghare i gonjoghavawe iŋa, “Iya amalako ghareko me njawe.” Jisas i dagewe iŋa, “U wa na vo vakatha ŋgoreiye.”
LUK 10:38 Mbaŋa thɨ loŋgaloŋga e kamwathɨ mborowae weiyaŋgiya gharaghambu, i mena e ghemba regha ela eunda inawe idae Mata i kula ruwo ele ŋgolo.
LUK 10:39 Ghaghae idae Meri, i yaku Giya e gheghe ghadidiye na i vandeŋe le vavaghareko.
LUK 10:40 Ko iyemaeŋge Mata va ghare i gaithɨ kaiwoko wolaghɨye i vakathako kaiwanji, iya kaiwae i mena i dagewe iŋa, “Giyana, thare u rerenuwaŋa kaiwae, wouna me iteta kaiwoke wolaghɨye na wombereghake ya vakatha? U dagewe na i mena i thalavuŋgo!”
LUK 10:41 Giya i dagewe iŋa, “Mata, Mata! U rerenuwaŋa laghɨye na gharen i gaithɨ bigibigi i ghanagha kaiwanji,
LUK 10:42 ko iyemaeŋge mbe bigi reghaeŋge vara nuwaniya, iya Meri me tuthiko bigi thovuye, mane lolo regha tembe i woweva.”
LUK 11:1 Va mbaŋa regha Jisas i wa ve naŋgonaŋgo e valɨvaŋga regha. Mbaŋa i naŋgovao, gharaghambu regha i dagewe iŋa, “Giya, u vavaghareime, ŋgoroŋga ne wo naŋgo na woŋa, ŋgoreiya Jon va i vavaghareŋgiya gharaghambu.”
LUK 11:2 I dage weŋgi iŋa, “Mbaŋa ne hu naŋgo huŋa: Ramame, Wo yavwatatawana idan boboma, len ghamba mbarona i mena weime.
LUK 11:3 U giya weime mbaŋa regha na regha ghanɨŋganiye.
LUK 11:4 U numotenɨŋgiya lama tharɨ, ŋgoreiya ghime tembe wo numoyathuŋgiva gharɨgharɨke wolaghɨye lenji tharɨ weime. Tha u vakathaime na wo ru tanathetha e tɨne.”
LUK 11:5 Amba i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Thoŋgo ghemina regha i wa gheu regha ele ŋgolo gougou mborowa na ve dagewe na iŋa, ‘Wou, ya naŋgo e ghen bred mbumbuto,
LUK 11:6 kaiwae wou regha, raghɨnaghɨnagha amba iya vara me vuthake e ghino elo ŋgoloko na ma bigi regha ina e ghino na ya worawe e marae.’”
LUK 11:7 “Na reghako e ŋgoloko tɨne i gonjoghawe na iŋa ‘Tha u vavothaŋaŋgo. Kaero ma kiya lama thɨnɨmba, na kaero woya ghena weiŋguyaŋgiya lo ŋgaŋgake. Ma valɨkaiwaŋgu ne ya thuweiru na ya wogiya bigi regha e ghen.’
LUK 11:8 Ya dage e ghemi othembe mane i thuweiru na i giya bredɨwe kaiwae iye gheu, ko kaiwae le naŋgo vurɨghegheko ma ele monjina kaiwae ne i thuweiru na i giyawe bigibigiko ŋgoreiya le renuwaŋako.”
LUK 11:9 “Iya kaiwae ya dage e ghemi: Hu naŋgo na Loi i giya weŋga; hu tamwe na hu vaidi; hu dɨghɨdɨghɨ na thɨnɨmba i vu weŋga.
LUK 11:10 Kaiwae thela thoŋgo i naŋgowe ne i wo, thela thoŋgo i tamwe ne i vaidi, na thela thoŋgo i dɨghɨdɨghɨ thɨnɨmba ne i mavuwe.”
LUK 11:11 “Ma ŋgama ramae regha ina e tɨnemina, ne i ligiya mwata weya nariye thoŋgo i naŋgo weya borogiwe?
LUK 11:12 O thoŋgo i naŋgo weya kamkam mbouye ne i wogiya thetheghɨyawe?
LUK 11:13 Thoŋgo ghemi, othembe gharɨgharɨ raraithara ghemi, mbaŋake wolaghɨye hu giyagiya bigibigi thovuthovuye weŋgiya lemi ŋgaŋga. Iya kaiwae ra ghareghare wagiyawe Ramanda e buruburu i giya Nyao Boboma weŋgiya thavala thɨ naŋgowe!”
LUK 11:14 Jisas va i variyeraŋgiya nyao raitharɨ na mava e ghalɨghalɨŋae weya lolo regha. Mbaŋa nyaoko raitharɨ i iteta amalako mava e ghalɨghalɨŋaeko, kaero i utuutuva, na wabwiko gharenji i yo.
LUK 11:15 Ko iyemaeŋge vavana thɨŋa, “Bilɨsabul, iye nyao raraitharɨ ghanjigiya le vurɨgheghe kaiwae iya i variye raŋgiyaŋgiya nyaoko raraitharɨ.”
LUK 11:16 Vavana nuwanjiya thɨ mando iya kaiwae thɨ naŋgowe na i vakatha vakatha ghamba rotaele regha i mena e buruburu na i vaemunjoruŋa le vurɨgheghe i mena weya Loi.
LUK 11:17 Jisas vama i ghareghare lenji renuwaŋako amba i dage weŋgi iŋa, “The ghamba mbaro thoŋgo i vakatha wabwi na thɨ vegaithɨ weŋgi, ghamba mbaroko iyako mane i yaku mbaŋa molao ne i dobu moli, na ŋgolo regha thoŋgo thɨ vakatha wabwi na thɨ vegaithɨ weŋgi tembene thɨ dobuva.
LUK 11:18 Thoŋgo Seitan i vakatha wabwi ele ghamba mbaroko tɨne na thɨ vegaithɨ weŋgi ŋgoroŋga ne iŋa na i ndeghathɨ vurɨgheghe? Ya utu na ŋgoreiyake kaiwae huŋava ya variyeraŋgiya nyao raitharɨ kaiwae Bilɨsabul i giya vurɨgheghe e ghino.
LUK 11:19 Thoŋgo ghino ya variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ Bilɨsabul ele vurɨgheghe tɨne, thela ele vurɨgheghe tɨne na ghemi ghamiraghambu thɨ variye raŋgiyaŋgi? Ghamiraghambu tembene thɨ woraŋgiyava lemi kwanɨna.
LUK 11:20 Ko thoŋgo Loi ele vurɨgheghe tɨne na ya variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ, iyake i vaemunjoruŋa Loi le ghamba mbaro kaero i mena weŋga.”
LUK 11:21 “Mbaŋa amala vurɨvurɨghegheniye, weiye gaithɨ bigibiginiye i njimbukikiya le ŋgolo, le bigibigiko wolaghɨye ne thɨ thovuye.
LUK 11:22 Ko iyemaeŋge thoŋgo lolo vurɨvurɨghegheniye moli regha weiye i gaithɨ na i kivwala, ne i mbana gheuko le gaithɨ bigibiginiye iya i minje tavwako na le bigibigiko ne i giya weŋgiya gharɨgharɨ vavana.
LUK 11:23 Thela ma weiŋgu, iye wothɨghɨya, na thela ma weiŋgu wo mbanvathavatha iye i vagevagegeyathu.”
LUK 11:24 Jisas i gotubwe iŋa, “Mbaŋa nyao raitharɨ i raŋgi weya lolo regha i wa ve loŋgatakwa valɨvaŋga ma mbwaniye, i tamweya le ghamba yaku na i towowe, ko iyemaeŋge mbema i vaidiya eŋge regha. Amba i dagewe ghamberegha iŋa, ‘Ya njogha elo ŋgoloma va ya itetema.’
LUK 11:25 Mbaŋa i njogha i vaidiya ŋgoloko thɨ wanji wagiyawe na bigibigiko wolaghɨye e tɨneko thɨ vakatha wagiyawe.
LUK 11:26 Amba i wa na mbowo ve vaŋguŋgiva nyao theghepirɨ, thɨ tharɨ moli, thɨ kivwala amalaghɨniye. Thɨ rakaru na thiya yaku gheko. Na amalako iyako le yakuyaku va i viva i tharɨ, ko iyemaeŋge e mbaŋako iyako i tharɨ laghɨye moli.”
LUK 11:27 Mbaŋa Jisas vamba i utuuta bigibigike thiyake utuninji, kaero ela eunda i kula e wabwiko tɨne iŋa, “Elako iyava i ghambɨŋgena na i muna ghanɨmbwa i warari laghɨye!”
LUK 11:28 I gonjoghawe iŋa, “Ŋgoreiye, ko iyemaeŋge thavala thɨ loŋwe Loi le utu na thɨ ghambu thiye thɨ warari laghɨye moli.”
LUK 11:29 Mbaŋa wabwiko vama i laghɨye, Jisas iŋa, “Ghemi thake iyake raraitharɨ ghemi. Hu naŋgo weya vakatha ghamba rotaele regha na hu thuwe, ko iyemaeŋge mane ya vakatha vakatha regha kaiwami. Vakatha ghamba rotaele mbe reghaeŋge Loi ne i giya weŋga, iyava i vakatha Jona kaiwae.
LUK 11:30 Ŋgoreiya Jona iye va nono weŋgiya Ninive gharɨgharɨniye, tembe ŋgoreiyeva Lolo Nariye weŋgiya thake iyake.
LUK 11:31 Mbaŋa ne ghambaŋa ghatha, kwin i mena e yaghalako ne i yondo na i wovatharɨtharɨŋaŋgiya thake iyake, kaiwae i ri e ghemba bwagabwaga moli na i mena i vandeŋe Solomon le thimbako. Na noroke, ya dage e ghemi, lolo regha kaero ina gheke iye i kivwala Solomon na thake iyake ma thɨ goruwe.
LUK 11:32 Mbaŋa ne ghambaŋa ghatha Ninive gharɨgharɨniye ne thɨ rakayondo na thɨ wovatharɨtharɨŋaŋgiya thake iyake, kaiwae va thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roitete mbaŋa va thɨ loŋwe Jona le vavaghare. Na noroke, ya dage e ghemi, lolo regha kaero ina gheke iye i laghɨye kivwala Jona.”
LUK 11:33 “Ma lolo regha i rɨmba kadɨŋeŋe na i thɨnɨthuwele, o i thɨnɨruwo e gaeba raberabe. Iyemaeŋge i thɨnɨrawe e ghambae yavoro, mbala gharɨgharɨ thɨ thuweya manjamanjalawae mbaŋa thɨ rakaru e ŋgoloko tɨne.
LUK 11:34 Maramaramina ŋgoreiya manjamanjala riwamina kaiwae. Mbaŋa maramaramina thɨ thovuye, riwamina laghɨye tembe ŋgoreiyeva, manjamanjala i riyevanjara. Ko mbaŋa thɨ tharɨ, riwamina tembe ŋgoreiyeva, momouwo i riyevanjara.
LUK 11:35 Hu njimbukiki, manjamanjalana iya e gharemina thava i momouwo.
LUK 11:36 Iya kaiwae thoŋgo riwamina laghɨye manjamanjala i riyevanjara, na ma regha i momouwo, riwamina laghɨye ne i manjamanjala moli ŋgoreiya kadɨŋeŋe manjamanjalawae i woya e ghemi.”
LUK 11:37 Mbaŋa Jisas i utuvao, Parisi regha i kulavatha na i ghanɨŋga weiye. I ru na i yaku e ghamba ghanɨŋga.
LUK 11:38 Ko iyemaeŋge Parisiko i njimbuvaidiya Jisas ma me thavwiya nɨmae amba muyai i ghanɨŋga, i vakatha na ghare i yo.
LUK 11:39 Amba Giya i dagewe iŋa, “Ghemi Parisi mbe hu ghareghare eŋge hu thavwiya kom na gaeba vwatanji, ko iyemaeŋge e gharemina votha na thanavu raraitharɨ i riyevanjara.
LUK 11:40 Gharɨgharɨ unounona ghemi! Thare Loi va i vakatha etoko te vambe i vakathava iya mayako?
LUK 11:41 Ko iyemaeŋge hu giya budakaiya ina e ghamikom na gaebana tɨnenji weŋgiya mbinyembinyeŋgu na ghemi hu thɨna moli.”
LUK 11:42 “Aleu, ghemi Parisi, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye, kaiwae othembe ghanɨŋgako butinji thovuye na ghanɨŋgako wolaghɨye hu vakatha wabwi na wabwiyaworo na hu giya wabwira weya Loi le mwaewo, ko iyemaeŋge ma lemi vakatha i rumwaru gharɨgharɨ kaiwanji na ma hu gharethovu weya Loi. Mbala lemi vakatha i rumwaru gharɨgharɨ weŋgi na hu gharethovu weya Loi mbaŋa hu giya Loi ghabebe.”
LUK 11:43 “Aleu, ghemi Parisi, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye, kaiwae nuwamiya ghamba yaku thovuthovuye e ŋgolo kururu tɨnenji na nuwamiya gharɨgharɨ weiye lenji yavwatata thɨ dage mwaewo weŋga e ghamba maket.”
LUK 11:44 “Aleu, ghemi Parisi, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye. Ghemi ŋgoramiya ghabubu ma e ghanjinono na gharɨgharɨ thɨ loŋgawe kaiwae ma thɨ ghareghare.”
LUK 11:45 Mbaro gharaghareghare regha i dagewe iŋa, “Ravavaghare mbaŋa mo utuŋa iyako weŋgiya Parisi, len utuna tembe i roronjava weime.”
LUK 11:46 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ghemi mbaro gharaghareghare, aleu, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye, kaiwae hu giya vuyowo laghɨye weŋgiya gharɨgharɨ na ma valɨkaiwanji ne thɨ wo, ko iyemaeŋge ghemi mane hu liraŋgiya mun nɨmamina gɨgɨra na i thalavuŋgi thɨ wo vuyowoko iyako.”
LUK 11:47 “Aleu, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye. Hu vakathaŋgiya ghabughabubu ghanjinono thovuye Loi ghalɨŋae gharautu kaiwanji. Thiye orumburumbumi va thɨ gaboŋgi.
LUK 11:48 Lemi vakathana i woraŋgiya, ghemi hu wovathovuthovuyeŋa orumburumbumi lenji vakatha. Va thɨ gaboŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu na ghemi hu vatada ghabubunji ghanjinono thovuye.
LUK 11:49 Iyake kaiwae Loi le thimbako tɨne iŋa, ‘Ne ya variya ghalɨŋaŋgu gharautu na ghalɨŋaŋgu gharaghambɨ. Ne thɨ gaboŋgiya vavana na thɨ giya vuyowo weŋgiya vavana.’
LUK 11:50 Iya kaiwae, ghemi thake iyake ne hu vaidiya Loi ghalɨŋae gharautuŋgiko wolaghɨye lenji mare vuyowae, iyava thɨ gaboŋgiko mbaŋa va i rikowe.
LUK 11:51 I ri weya Eibol i mena ghaghada Sakaraiya, iye va thɨ unɨghɨ e ghamba vowo na woluwolu boboma e ghanjilughawoghawo. Ŋgoreiye, ya dage e ghemi, thake iyake ne thɨ vaidiya vakathako wolaghɨye iyako vuyowanji.”
LUK 11:52 “Aleu, mbaro gharaghareghare! Ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye. Vama hu wokiyathu Loi ghaghareghare gheki. Ghemi ma vohu rakaru na hu kitenɨŋgiya thavala nuwanjiya vethɨ rakaru.”
LUK 11:53 Mbaŋa Jisas i iteta ŋgoloko iyako, mbaro gharavavaghare na Parisi thɨ liya ghautu na mbema thɨ botewo vara moli weiye lenji ghatemuru laghɨye. Thɨ giya vaito i ghanagha bigibigi lemoyo kaiwanji,
LUK 11:54 kaiwae nuwanjiya thɨ yaro na i gothavwi ele utuko amba thɨ vakatha ghawonjowewe.
LUK 12:1 Va e mbaŋako iyako, wabwi laghɨye thɨ mevathavatha, mbwatava munserithaŋarɨ (1,000) na mbowo e vwataova. Vama thɨ veghalaveoŋgi eŋge. Jisas i utukai weŋgiya gharaghambu iŋa, “Hu njimbukikiŋga weŋgiya Parisi! Thiye maminji ghavwalaiwo. Ne iwaeŋge lenji vakathana i woghatharaŋga ŋgoreiya isɨt.
LUK 12:2 Budakaiya gharɨgharɨ thɨ yabonjoŋa ne i tatethewo na simosimoko rɨghe ne thɨ ghareghare.
LUK 12:3 The bigiya hu utu thuwele e momouwo tene vethɨ loŋwe e manjamanjala, na the bigiya hu vaŋaewiŋa ghamune e yanawanji e woluwolu tɨne, tene gharɨgharɨ vethɨ kularaŋgiya e ŋgoloŋgolo vwatanji.”
LUK 12:4 “Ya dage e ghemi, wouna, tha hu mararuŋgiya thavala ne thɨ unɨgha riwamina, na ne e ghereiye mane te thɨ vakathava bigi regha.
LUK 12:5 Ko iyemaeŋge ya woraŋgiya e ghemi thela hu mararu; hu mararu eŋge Loi, kaiwae iye ele vurɨgheghe. Mbaŋa ne i unɨgha lolo na e ghereiye, ne iŋa na thɨ wokiyathu ruwo Gehena. Hu loŋweghathɨgha lo utuke, iye ghamberegha vara hu mararu.
LUK 12:6 Ko ma nanasiye manlima modanji toeya gethiwo, ae? Ko iyemaeŋge Loi ma i renuwaŋa vaghalawa maŋgike thiyake regha.
LUK 12:7 Loi i gharegharevao umbalimina vulivuliye le ghanaghanagha. Iya kaiwae tha hu mararu. Loi e marae ghemi hu laghɨye kivwalaŋgiya make nanasiye wolaghɨye.”
LUK 12:8 “Ya dage e ghemi, thela thoŋgo i woraŋgiya iye woraghambu gharɨgharɨke wolaghɨye e maranji, Lolo Nariye ne i vakatha ŋgoreiye amalaghɨniye kaiwae Loi le nyao thovuthovuye e maranji.
LUK 12:9 Ko thela iŋa ma i ghareghareŋgo gharɨgharɨke e maranji, Lolo Nariye Ghino tembe ne yaŋava ma ya ghareghare Loi le nyao thovuthovuye e maranji.
LUK 12:10 Na thela thoŋgo i utuvatharɨ weya Lolo Nariye, Loi ne i numoten, ko thela thoŋgo i utuvatharɨ weya Nyao Boboma, Loi mane i numoten.”
LUK 12:11 “Mbaŋa ne thɨ vaŋguŋga na vohu kot Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne na randeviva na rambarombaro e maranji, tha hu gharelaghɨlaghɨ ŋgoroŋga ne huŋa na hu ndana ghamivorɨghe o ŋgoroŋga ne hu utu na huŋa.
LUK 12:12 Kaiwae Nyao Boboma tene i vavaghareŋga e mbaŋako iyako ne hu utuŋa budakai.”
LUK 12:13 Amala regha e wabwiko tɨne i dage weya Jisas iŋa, “Ravavaghare, u dage weya ghaghaŋguko na i giya bigibigiko ramame va i mare iteteŋako weime na i giya valɨvagaga weŋgo.”
LUK 12:14 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Amalana, thela i vatomwe mbaroko iyako e ghino na lo rɨghe na ya tena lemi bigibigina kaiwami?”
LUK 12:15 Amba i dage weŋgi iŋa, “Hu njimbukikiŋga! Tha lemi bigibigi wolaghɨye i vakathaŋga na hu yavwavo, kaiwae lolo yawaliye moli mane i vamboromboro weiye le bigibigi, othembe ŋgoroŋga le bigibigi le ghanaghanagha.”
LUK 12:16 Amba i utuŋa goghaimbake iyake weŋgi iŋa, “Amala regha ravwenyevwenye. E le thelauko iyako tɨne le uma i rau laghɨye moli na lemoyo.
LUK 12:17 Iya kaiwae tembe ghamberegha i dagewe iŋa, ‘Ko ne ya vakatha budakai? Kaiwae ma te valɨvaŋga reghava ina gheke na ne ya vatha ghanɨŋgakewe?’”
LUK 12:18 “Amba tembe ghamberegha i dagewe iŋa, ‘Ne ya vakatha ŋgoreiyake. Ya rakaŋgiya ghanɨŋgako ghaŋgoloŋgolo na ya ŋginauŋgiya laghɨlaghɨye; na ya vatha ghanɨŋgakewe na lo bigibigi vavanava.
LUK 12:19 Ko ambane ya dage e ghino wombereghake yaŋa, “Yawaliŋgu, ko ne u tamweya budakai! Len bigibigi thovuthovuye lemoyo moli mbaŋa molao kaiwae. Ma u yakuyaku eŋge, u ghanɨŋga, u munumu na u warawarariya len.” ’”
LUK 12:20 “Ko iyemaeŋge Loi i dagewe iŋa, ‘Unouna ghen! Noroke gougou yaŋa na yawalina iko, thela le bigibigiŋgiya iya u vatheraweraweko?’”
LUK 12:21 Jisas i govun iŋa, “Iyake ŋgoreiya thela i bigivathavatha bigibigi lemoyo ghamberegha kaiwae, ko iyemaeŋge ma i vwenyevwenye Loi e marae.”
LUK 12:22 Amba Jisas i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Iya kaiwae ya dage e ghemi, tha hu rerenuwaŋa ghanɨŋga ne hu ghan na i ndewoŋga o kwama riwamina kaiwae.
LUK 12:23 Yawalɨ iye i laghɨye kivwala ghanɨŋga na riwamina i laghɨye kivwala kwama.
LUK 12:24 Wo hu thuweŋgiya waluwo: ma thɨ kabu ghanɨŋga o ma thɨ uloulo: ma thɨ vatha ghanɨŋga, ko iyemaeŋge Loi i ŋamweŋgi. Ghemi hu laghɨye moli weya Loi, hu kivwalaŋgiya ma.
LUK 12:25 Thare ghemina regha, thoŋgo i rerenuwaŋa yawaliye kaiwae na valɨkaiwae ele rerenuwaŋa tɨne na seiwo i vamolaoŋa yawaliye le molamolao?
LUK 12:26 Iya kaiwae thoŋgo ma valɨkaiwami hu vakatha bigi nasiye regha ŋgoreiyako, buda kaiwae na hu rerenuwaŋa bigibigike wolaghɨye kaiwanji?”
LUK 12:27 “Wo hu rerenuwaŋa jin e njamnjamɨko lenji mbuthu: ma thɨ kaiwo o thɨ vakatha ghanjikwama. Ko ya dage e ghemi, othembe Solomon weiye le vwenyevwenyeko wolaghɨye, mava ghakwamakwamako thovuthovuye moli, ghanjiyamoyamoko ma ŋgoreiya njike iyake regha.
LUK 12:28 Loi iye i vanjimboŋgiya bigibigi thiya mbuthu e njamnjamɨko, ŋgoreiya nana ra thuweŋgi noroke thɨ mbuthumbuthu na evole kaero thɨ mareva na thɨ bigiyathu e ndɨghe une. Thare valɨkaiwae i rerenuwaŋa laghɨye moli kaiwami na i vanjimboŋga? Lemi loŋweghathɨna i nasiye moli.
LUK 12:29 Tha hu gharelaghɨlaghɨ hu renuwaŋa kaiwae budakaiya ne hu ghan o hu mun ne valɨkaiwae.
LUK 12:30 Kaiwae thavala ma thɨ loŋweghathɨ nanji e yambaneke laghɨye, thiye mbaŋake wolaghɨye thɨ tamweya bigibigike thiyake, ko iyemaeŋge Ramami e buruburu i ghareghare thiyake riwamina kaiwae.
LUK 12:31 I viva wo hu tamwekaiya le ghamba mbaro, amba ne e ghereiye i vamboromboroŋa bigibigike thiyake e ghemi.”
LUK 12:32 “Sip wabwi nasiye, tha hu gharelaghɨlaghɨ, kaiwae Ramami ele renuwaŋa thovuye kaero i woveŋga le ghamba mbaro.
LUK 12:33 Hu vakuneŋa lemi bigibigina wolaghɨye na hu giya manina weŋgiya mbinyembinyeŋgu. Hu mbanɨŋgiya vethe nasiye iya ma valɨkaiwae ne i vwatha, na hu bigivathavatha buruburu vwenyevwenyeniye iya ma mbaŋa regha ne ikoko, kaiwae rakaivɨ mane i vɨghathɨ na yamboyambo mane thɨ ten.
LUK 12:34 Kaiwae the bigithan i laghɨye e ghen, gharena tembe inaweva.”
LUK 12:35 “Hu vivathaŋga kaiwoke kaiwae hu mwanavathaŋgiya mborowami gheva na lemi kadɨŋeŋe mbe i rara vara;
LUK 12:36 ŋgoreiya rakakaiwo thɨ rorogha ghanjigiya le njoghama ghe e ghathaga tɨne. Mbaŋa ne i njoghama na i dɨghɨdɨghɨ mbema thɨ vughɨ eŋge thɨnɨmbawe.
LUK 12:37 I thovuye moli weŋgiya rakakaiwoko thiyako mbaŋa thoŋgo ghanjigiyako i vutha na i vaidiŋgi thɨ njaŋanjaŋa na mbema thɨ roroghaghawe vara. Ya dage emunjoru e ghemi, ghanjigiyako ne i njimbo kaiwo kwamaniye, i ŋgara gheva, i vakathaŋgi thiya yaku e ghamba ghanɨŋgako na i giya ghanɨŋga weŋgi.
LUK 12:38 I thovuye moli weŋgi thoŋgo i vaidiŋgi thɨ njaŋanjaŋa na thɨ roroghaghawe, othembe thoŋgo i mena mbaŋa ŋgoreiya gougou mborowa o i ghɨviyaru.
LUK 12:39 Ko valɨkaiwami hu ghareghare iyake: Thoŋgo ŋgolo tanuwagae va i ghareghare vara thembaŋa ghalughawoghawo rakaivɨ ne i vuthawe, ne i njaŋanjaŋa ele ŋgoloko na rakaivɨko tha i ruwe.
LUK 12:40 Ghemi tembe ŋgoreiyeva, hu vivatha na mbema hu roroghagha eŋge vara, kaiwae Lolo Nariye ne i mena e thembaŋa ghalughawoghawo, ma hu ghareghare ne i menawe.”
LUK 12:41 Pita iŋa, “Giyana, goghaimbake iya mo utuŋake ghime kaiwame o tembe gharɨgharɨke wolaghɨye kaiwanjiva?”
LUK 12:42 Giya i gonjoghawe iŋa, “Ko thela eŋge iye rakakaiwo thovuye na i thimba? Iye iya ne ghagiyako i worawe na i mbaro e ŋgoloko na i giyagiya ghanɨŋga weŋgiya le valɨrakakaiwoko e thembaŋa valɨkaiwae.
LUK 12:43 I thovuye moli weya rakakaiwoko iyako thoŋgo ghagiyako i vutha vaidi i vakavakatha kaiwoko iyako.
LUK 12:44 Ya dage emunjoru e ghemi, ghagiyako ne i worawe na i mbaroŋa vara le bigibigiko wolaghɨye.
LUK 12:45 Ko thoŋgo rakakaiwoko tembe i dagewe ghamberegha na iŋa, ‘Wo giyama le ghena kaero ve lawa na i vuyowo ele njoghama,’ na i wa ve yabɨbɨŋgi le valɨrakakaiwoko ghɨmoghɨmoru na wanakau, na i ghanɨŋga na i munumu na i mun kabaleya,
LUK 12:46 mbaŋa ghagiyama ne i vutha, mbaŋaniye e ghalughawoghawo ma i ghareghare ne i vuthawe, ne i giya vuyowo laghɨye moliwe na i vaŋgurawe ŋgora thiye ma thɨ loŋweghathɨ e lenji ghamba yaku.”
LUK 12:47 “Rakakaiwo iya i ghareghare budakaiya ghagiyako nuwaiya amalaghɨniyeko i vakatha, ko iyemaeŋge ma i vivathaŋa ghamberegha na i vakatha ŋgoreiye le renuwaŋako, ne i vaŋge mwatawe.
LUK 12:48 Ko iyemaeŋge rakakaiwoko iya ma i ghareghare budakaiya ghagiyako le renuwaŋa iyemaeŋge i vakatha budakaiya iya valɨkaiwae ne i vaidiya ghaŋgaŋgakowe, ne ghaŋgaŋga seiwo. Loi nuwaiya laghɨye moli weya the lolothan i giyawe laghɨye moli, na tembe nuwaiyava laghɨye moli na e vwatae weya thela i giyawe laghɨye moliwe na e vwatae.”
LUK 12:49 “Ghino ya mena na ya eŋgemena ndɨghe e yambaneke. Na elo renuwaŋake nuwaŋguiya moli kaero i rara!
LUK 12:50 Ne ya wo bapɨtaiso regha. Ghareŋguke i vɨrɨ laghɨye ghaghada ne ya vakathavao bapɨtaisoko iyako.
LUK 12:51 Ko lemi renuwaŋa huŋaeŋge va ya mena e yambaneke na ya womena vanevane? Nandere. Va ya mena na mbala meghaghathɨ thɨ yomara.
LUK 12:52 E mbaŋake iyake na i ghaoko ŋgolo regha gharɨgharɨniye thoŋgo theghelima ne thɨ mevatharɨ na thɨ vakatha wabwi. Thegheto thɨ roghereiye wanaŋgiya theghewo, na theghewoko thɨ roghereiye wanaŋgiya theghetoko.
LUK 12:53 Ŋgama ramae ne i ndeghereiyewana nariye na nariye i ndeghereiyewana ramae; tɨnae ne i ndeghereiyewana yawarumbuye na yawarumbuye i ndeghereiyewana tɨnae; na yawanyiye ne i ndeghereiyewana nariye levo na nariye levo ne i ndeghereiyewana yawanyiye.”
LUK 12:54 Jisas i dage weŋgiya wabwiko laghɨye iŋa, “Mbaŋa ne hu thuwe ŋgalɨlɨ i monje bodeoko, e mbaŋako iyako huŋa, ‘Noroke i uye’ na ŋgoreiye.
LUK 12:55 Na mbaŋa ne hu thuwe yaghala i rowo kaero huŋa, ‘Varae ne i ndeghathɨ’ na ŋgoreiye.
LUK 12:56 Taukwana ghemi! Mbaŋa hu thuwe yambaneke na buruburu ghanjiyamoyamo kaero hu ghareghare budakai ne i yomara; ko buda kaiwae ma valɨkaiwami hu ghareghare ŋgoroŋga mbaŋake thiyake thɨ yoyomara gharumwaru?”
LUK 12:57 “Buda kaiwae ma mbe ghamimberegha hu woraweya lemi renuwaŋa, iyaŋganiya i thovuye na hu vakatha?
LUK 12:58 Thoŋgo ghanu regha i wonjoweŋge na i vaŋguŋge u wa kot kaiwae, wo u mando na u vanamwe wonjoweko iyako wein amba muyai vou vutha e ghamba kot. Thoŋgo nandere, ne i yovaŋguŋge na ve vaŋguraweŋge kot gharavakatha e marae, na iye i vaŋgugiyaŋge weya thiyo gharanjimbunjimbu na ve vaŋguruwoŋge e thiyo tɨne.
LUK 12:59 Ya dage e ghen, mane u raŋgi ghaghada ne u vamodovao ghanɨghagako iyako.”
LUK 13:1 E mbaŋaniye gharɨgharɨ vavana va inanji gheko, thiye va thɨ utugiya weya Jisas Galili gharɨgharɨniye vavana utuutuninji. Pailat va iŋa na thɨ gaboŋgi, mbaŋa thɨ vakatha vowo Ŋgolo Boboma e tɨne Jerusalem.
LUK 13:2 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu renuwaŋa Galili gharɨgharɨniyeke thiyake tharɨ gharavakatha laghɨyeŋgi na lenji tharɨko i kivwalaŋgiya Galili gharɨgharɨniye vavanako iyava thɨ vaidiya vuyowo ŋgoreiyako?
LUK 13:3 Ya dage e ghemi, nandere moli! Ko thoŋgo ma hu uturaŋgiya lemi tharɨ na hu roiteteŋgi, tembe ne hu mareva.
LUK 13:4 Naka iya gharɨgharɨma theyaworo na theghewama ŋgoloma va i dobu na i gaboŋgi Sailowam e tɨne? Hu renuwaŋa thiye va tharɨ gharavakathaŋgi laghɨye na thɨ kivwalaŋgiya Jerusalem gharayakuyakuko wolaghɨye?
LUK 13:5 Ya dage e ghemi, nandere moli! Ko thoŋgo ma hu uturaŋgiya lemi tharɨ na hu roiteteŋgi, ghemi tembe ne huya mareva.”
LUK 13:6 Amba Jisas i utuŋa goghaimba regha weŋgi: “Amala regha fig umbwara va i mbuthu ele uma tɨne. Mbaŋa regha na regha i wa ve kela ghathaghatharaŋa ko iyemaeŋge ma i ndevaidi mun une.
LUK 13:7 I dage weya umako gharanjimbunjimbu iŋa, ‘Wo u thuwe, theghathegha umboto e tɨne ya mena mbe ya royanyiyanyi eŋge figɨke iyake na ma ya ndevaidi mun une regha. U ikuyathu! Buda kaiwae i ndethithiwa umbwa orau na ghambae?’”
LUK 13:8 “Umako gharanjimbunjimbu i gonjoghawe iŋa, ‘Wo u viyathu, amalana, na mbowo i wova theghathegha umbwara, na wo ya bigiraweya thelauna ghae e rɨghena!
LUK 13:9 Thoŋgo i rau theghatheghake i menamenake, i thovuye moli! Ko thoŋgo nandere ambama u ikuyathu.’”
LUK 13:10 Va e Sabat regha Jisas i vavaghare e ŋgolo kururu regha tɨne.
LUK 13:11 Ela eunda va ina gheko, nyao raitharɨ inawe na i vakatha na i ghambweravoreŋa theghathegha hoyaworo na umbowa. Va i mwanavathawo wokiye na mava valɨkaiwae i rovanavana.
LUK 13:12 Mbaŋa Jisas i thuwe i kulawe i mena, i bigiraweya nɨmanɨmae e vwatae na i dagewe iŋa, “Elana, ghanɨghambwerana kaero i roiteteŋge!” E mbaŋako iyako kaero i ndevanavana na i taraweŋa Loi.
LUK 13:14 Ko iyemaeŋge ŋgolo kururuko gharambarombaro weiye le gaithɨ, kaiwae Jisas i thawathawari e Sabat. I dage weŋgiya gharɨgharɨko iŋa, “Mbaŋa theghewona kaiwo ghaghamba vakatha. Hu mena e mbaŋaŋgiko thiyako na thɨ thawariŋga, ko thava hu rakamena Sabat e tɨne!”
LUK 13:15 Ko iyemaeŋge Giya i gonjoghawe iŋa, “Taukwana ghemi! Ma regha na regha ghemi hu vaŋguraŋgiya lemi okɨs o asi e ghambanji Sabat e tɨne na ve giya mbwawe na i mun?
LUK 13:16 Ko wevoke iyake, Eibraham rumbuye, va i yaku Seitan ele gana tɨne theghathegha hoyaworo na umbowa; ma valɨkaiwae na ne i raŋgi e ganako iyako tɨne Sabat e tɨne?”
LUK 13:17 Le thombeko i vakathaŋgiya ghathɨghɨyako thɨ monjina, ko iyemaeŋge gharɨgharɨko wolaghɨye va thɨ warari laghɨye le vakathaŋgiko thovuthovuye wolaghɨye kaiwanji.
LUK 13:18 Amba Jisas i vaito iŋa, “Ŋgoroŋga Loi le ghamba mbaro ghayamoyamo? Ne ya vavano weiye budakai?
LUK 13:19 Ŋgoreiya umbwa masɨted mbouye iye i nasiye moli, amala regha i wo na ve wobeku ele uma tɨne. I yovoro na i mbuthu na i tabo na umbwa. Ma thɨ vakatha unyinji e yaŋgayaŋgae.”
LUK 13:20 Jisas mbowo i vaitova iŋa, “Ne ya vamboromboroŋa Loi le ghamba mbaro weiye budakai?
LUK 13:21 Ŋgoreiya isɨt mbe nasiye eŋge wevo eunda i basi weiye pwalawa vwarato, isɨtɨko i kaiwo ghaghad i ruvao e pwalawako laghɨye tɨne.”
LUK 13:22 Jisas kaero i loŋgaloŋga Jerusalem kaiwae, i ru e ghembaghemba laghɨlaghɨye na nanasiye tɨnenji, i vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ.
LUK 13:23 Lolo regha i vaito iŋa, “Amalana, gharɨgharɨko iya ne thɨ vaidiya vamoruko mbene thegheviye eŋge?” Jisas i gonjogha weŋgi iŋa,
LUK 13:24 “Hu rovurɨgheghe na hu ru e ghamba runa iya i mbɨmbɨthana. Ya dage e ghemi, gharɨgharɨ lemoyo ne thɨ rovurɨgheghe na thɨ ruwe, ko iyemaeŋge mane valɨkaiwanji.
LUK 13:25 Mbaŋa ŋgoloko tanuwagae i yondovirɨ na i thɨnɨtɨmo mbaŋaŋaŋgilako, ne u ndeghathɨ eto na u dɨghɨdɨghɨ na uŋa, ‘Amalana, u tateya thɨnɨmbake weime.’ Ne i gonjogha weŋga na iŋa, ‘Ma ya ghareghareŋga na aŋga hu mena?’”
LUK 13:26 “Amba ghemi ne hu gonjoghawe na huŋa, ‘Va wo ghanɨŋga na wo munumu weime ghen na u vavaghare e ghambaghambame ghanjikamwathɨ!’
LUK 13:27 Ko iyemaeŋge ne i gonjogha e ghemi na iŋa, ‘Ma ya ghareghare aŋga hu rakamena. Hu rakaiteteŋgo, taulaghɨna ghemi tharɨ gharavakathaŋgi.’”
LUK 13:28 “Ne hu randa na hu rɨghɨmbiya ŋiŋimi, mbaŋa ne hu thuwe Eibraham, Aisake, Jeikob na Loi ghalɨŋae gharautuko wolaghɨye inanji Loi ele ghamba mbaro tɨne, ko iyemaeŋge ghemi, ne thɨ bigiyathu raŋgiyaŋga eto.
LUK 13:29 Gharɨgharɨ ne thɨ rakamena yavorowoko na bodeoko, e ghaiwabuko na e yaghalako na thiya yaku e lenji ghamba yaku Loi ele thaga, ele ghamba mbaro tɨne.
LUK 13:30 Ŋgoreiye, thavala thiye inanji muyai ne thɨ roviva, na thavala thiye thɨ roviva ne thɨ roreghamba.”
LUK 13:31 E mbaŋako iyako Parisi vavana thɨ mena weya Jisas na thɨ dagewe thɨŋa, “U iteta valɨvaŋgake iyake kaiwae Herod nuwaiya i unɨghɨŋge.”
LUK 13:32 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Hu wa na vohu dage weya mbwanjamɨna: ‘Amba ya variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ na ya thawariŋgiya gharɨgharɨ noroke na evole, na gheya amba ya kaiwo vun.’
LUK 13:33 Iyemaeŋge noroke, evole na gheya mbe inaŋgu e loŋga mborowa. Ma gharumwaru ŋgoreiye na Loi ghalɨŋae gharautu i mare e valɨvaŋga regha mbe Jerusalem eŋge vara e tɨne.”
LUK 13:34 “O Jerusalem, Jerusalem! Ghemi va hu gaboŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu na hu gaboŋgiya thavala Loi va i variyeŋgi e ghemi e varɨ! Mbaŋa i ghanagha nuwaŋguiya ya mbanɨvathavathaŋgiya ghanɨrayakuyaku e nɨmanɨmaŋgu ŋgoreiya kamkam manɨwevo i thogaramuruŋgiya le ŋgaŋga e vineiye, ko iyemaeŋge ma lemi renuwaŋa ŋgoreiye!
LUK 13:35 Wo u thuwe, Loi ne i roiteta ghambamina na kokowae. Ya dage e ghemi, mane tembe hu thuweŋgova ghaghada mbaŋa ne huŋa, ‘Ghare weya loloke iya i mena Giya e idaeke.’”
LUK 14:1 Sabat regha Jisas i wa ve ghanɨŋga Parisi ghanjigiya regha ele ŋgolo, na gharɨgharɨ mbe thɨ njimbukiki vara.
LUK 14:2 Amala regha va ina e ghamwae, gheghe na nɨmanɨmae thɨ roro.
LUK 14:3 Jisas i dage weŋgiya mbaro gharavavaghare na Parisi iŋa, “La mbaro i vatomwe na ra thawathawari Sabat e tɨne, o nandere?”
LUK 14:4 Ko iyemaeŋge thiya rokubarovao. Jisas i vaŋgwa amalako, i thawari na i variyeyathu.
LUK 14:5 Amba i vaitoŋgi iŋa, “Thoŋgo ghemi regha nariye o le okɨs i dobu e mborowou ina e doda tɨne Sabat e tɨne, mane valɨkaiwae i momodɨvoreŋa e mbaŋako iyako?”
LUK 14:6 Ko iyemaeŋge mava thɨ ndegonjogha mun le utuko ghathɨthɨ.
LUK 14:7 Mbaŋa Jisas i njimbuvaidiŋgiya thavala thɨ mena ghanɨŋgako iyako kaiwae, vambe thɨ tuthi eŋge ghamba yaku thovuye e ghamba ghanɨŋgako, amba i utuŋa goghaimbake iyake weŋgi iŋa,
LUK 14:8 “Mbaŋa lolo regha ne i kulavathaŋge ghe e thaganiye tɨne, tha u yaku e ghamba yaku thovuye, kaiwae mbwata me kulavatha amala regha na iye idae i laghɨye kivwalaŋge,
LUK 14:9 na amalana iya me kula vathaŋgana themighewona, ne i mena na i dage e ghen, ‘U roiteta ghamba yakuna iyana amalake iyake i yakuwe.’ Iyake kaiwae ne wein len monjina vo yaku e ghamba yaku, muyaiko moli.
LUK 14:10 Ko mbaŋa thoŋgo e ghanɨkula, u wa na vo yaku, e ghamba yakuko iya muyaiko moli, kaiwae mbala giyana me kulana e ghen i mena na i dage e ghen iŋa, ‘Wou, u yondovirɨ na vo yaku i vivako.’ Iyake ne i vakatha e ghanɨyavwatata gharɨgharɨna wolaghɨye weŋgi.
LUK 14:11 Kaiwae thela thoŋgo i wovoreŋa ghamberegha ne i wonjoŋa, na thela i wonjoŋa ghamberegha ne i wovoreŋa.”
LUK 14:12 Amba Jisas i dagewe amalako iya me kulavathako iŋa, “Mbaŋa ne u vakatharawe ghanɨŋga laghɨye ghararaghɨye mboro o yeghɨyeghɨye, ne u ndekula vathaŋgiya ghanune o oghagha o len bodaboda o thavala thiya yaku e ghambana vwenyevwenyeniye; kaiwae thiye ne thɨ vakathanjogha na kaero u mbanɨvao modan.
LUK 14:13 Ko iyemaeŋge mbaŋa ne u vakatha ghanɨŋga laghɨye regha, u kula vathaŋgiya mbinyembinyeŋgu, thavala lenji loŋga i tharɨ, kuvokuvo na thavala maranji i kwaghe;
LUK 14:14 na ne u vaidiya ghandagemwaewo laghɨye, kaiwae ma valɨkaiwanji ne thɨ vakathanjogha e ghen. Loi tene i giya njogha modae e ghen e mbaŋaniye gharɨgharɨ rumwarumwaruniye ne thɨ rakathuweiru na tembe e yawayawalinjiva.”
LUK 14:15 Mbaŋa amala regha, iya thiya yaku e ghanɨŋgako iyako tɨne i loŋwe iyako, amba i dage weya Jisas iŋa, “Thela ne i yaku e thagako iyako tɨne Loi ele ghamba mbaro tɨne ne i warari laghɨye moli!”
LUK 14:16 Jisas i dagewe iŋa, “Amala regha va i vivatharaweya ghanɨŋga laghɨye regha amba i kula vathaŋgiya gharɨgharɨ lemoyo.
LUK 14:17 Mbaŋa ghanɨŋga ghambaŋa, i variya le rakakaiwo regha na ve butu weŋgiya thavala e ghanjikula, iŋa, ‘Hu rakamena, vivatha kaero iko.’”
LUK 14:18 “Ko iyemaeŋge taulaghɨko lenji renuwaŋa regha, thɨ utuŋa lenji rɨghe buda kaiwae mane vethɨ rakavutha ŋgoreiya lenji dagerawema. I vivako i dage weya rakakaiwoko iŋa, ‘Ma vamodo thelau regha na nuwaŋguiya va thuwe. Ago laghɨye e ghen, mane ya ghaona, vo dage weya amalana.’”
LUK 14:19 “Na regha iŋa, ‘Ma vamodoŋgiya thetheghan okɨs hoyaworo na nuwaŋguiya ya wa na va mando ya vakaiwoŋaŋgi. Ago laghɨye e ghen, mane ya ghaona, vo dage weya amalana.’”
LUK 14:20 “Na regha iŋa, ‘Amba mendake ya ghe togha, iya kaiwae mane ya ghaona.’”
LUK 14:21 “Rakakaiwoko i njogha na ve utugiya iyako weya ghagiyako. Amalako weiye le ghatemuru i dage weya le rakakaiwoko iŋa, ‘U yoruku na u wa e kamwathɨ laghɨlaghɨye na nanasiye e ghembake laghɨye tɨne na vo vaŋguŋgima mbinyembinyeŋgu, thavala gheghenji thiya tharɨ, maramaranji thiya kwaghe na kuvokuvoŋgi.’”
LUK 14:22 “Rakakaiwoko i vakatha ŋgoreiye na i dage weya amalako iŋa, ‘Len renuwaŋana kaero ŋgoreiye, amalana, ko iyemaeŋge ghamba yaku amba inawe.’”
LUK 14:23 “Amba amalako i dagewe iŋa, ‘U wa e kamwakamwathɨ laghɨlaghɨye na nanasiye e vanautumake tɨne na u naŋgo vurɨgheghe weŋgiya gharɨgharɨ na thɨ rakamena na lo ŋgoloke i riyevanjara.
LUK 14:24 Ya dage e ghemi, thavala va ya kula vathaŋgi, mane regha mun i mando ghanɨŋgake ma vivatharaweke.’”
LUK 14:25 Wabwi laghɨye va thɨ rakambele ele loŋga tɨne, amba i matavɨ na i dage weŋgi iŋa,
LUK 14:26 “Thela thoŋgo i mena e ghino iye ma woraghambu ŋgoreiye thoŋgo ma i gharethovuŋgo, na le gharethovuko iyako i kivwala i gharethovu weŋgiya ramae na tɨnae, levo na le ŋgaŋga, oghaghae na oloulouye na tembe ŋgoreiyeva i gharethovu weya ghamberegha.
LUK 14:27 Thoŋgo thela ma i wo ghamberegha ghakros na i ghambuŋgo, iye ma valɨkaiwae i tabo na woraghambu.”
LUK 14:28 “Thoŋgo ghemi regha nuwaiya i vatada ŋgolo laghɨye molao regha, iviva moli wo i yaku na i rerenuwaŋa modae le laghɨlaghɨye, na thoŋgo maniko valɨkaiwae na ne i vatadɨvao ŋgoloko iyako.
LUK 14:29 Kaiwae thoŋgo kaero i vakathavao ŋgoloko tɨne na i bigiraweya mbaghɨmbaghɨ, na ma valɨkaiwae i vatadɨvao, gharɨgharɨke wolaghɨye ne lenji ghamba vavɨrɨ,
LUK 14:30 ne thɨŋa, ‘Amalake iyake kaero i woraweya le vatadɨko rɨghe ko iyemaeŋge ma valɨkaiwae i vatadɨvao.’”
LUK 14:31 “O thoŋgo kiŋ regha i wa na ve gaithɨ weiye kiŋ reghava. Ŋgoroŋga, mane i yaku na iviva wo i rerenuwaŋa, thoŋgo valɨkaiwae weiyaŋgiya le ragagaithɨ, lenji ghanaghanagha ten tausan, na ne i gaithɨ weiye le ghavalɨgiya, iye le ragagaithɨ lenji ghanaghanagha tuwanti tausan?
LUK 14:32 Thoŋgo ma valɨkaiwae, ne i variyeŋgiya le ghevarivariye weya kiŋɨko regha mbaŋa amba ne ina bwagabwaga. Ne vethɨ goyawaruwe na thoŋgo valɨkaiwae i vakatha bigi reghawe na kaero ghamwanji vanaorava.
LUK 14:33 Iya kaiwae thela e ghemi ma i roiteta le bigibigiko wolaghɨye inawe, iye ma valɨkaiwae woraghambu.”
LUK 14:34 “Njighɨ iye i thovuye, ko thoŋgo njighɨko ghamɨnae ma ŋgoreiya njighɨ, ma te kamwathɨ reghava na valɨkaiwae ra vakatha na ghamɨnae i njogha.
LUK 14:35 Kaero ma e ghathovuye. Ma valɨkaiwae ra worawe e uma na i vakatha ghanɨŋga i mbuthu. Mbema ra yathu eŋge. Thoŋgo e yanayanawami wo hu vandeŋe wagiyawe.”
LUK 15:1 Va mbaŋa regha takis gharamban na thiye tharɨ gharavakatha vavana thɨ rakamena weya Jisas na thɨ vandeŋe le utuko.
LUK 15:2 Ko iyemaeŋge Parisi na mbaro gharavavaghareŋgi thɨ liya ghautu, thɨŋa, “Amalako iya i kula vathavathaŋgiya thiye tharɨ gharavakatha na i ghanɨŋga weiyaŋgi.”
LUK 15:3 Amba Jisas i utuŋa goghaimbake iyake weŋgi iŋa,
LUK 15:4 “Thoŋgo ghemi regha ele sip hothaŋarɨ na i thɨvaghaweya regha, ne i vakatha budakai? Ne iteteŋgiya iyesiwo na umbosiwo e ghamba ghanɨthovuye na i wa ve tamweya reghako iya i ghaweko ghaghada ne ve vaidi?
LUK 15:5 Na mbaŋa ne ve vaidi, weiye le warari laghɨye moli, i worawe e ŋgɨleŋgɨle na i njogha,
LUK 15:6 na mbaŋa ne i njogha e ghemba, i kula vathaŋgiya le bodaboda na ghaune na i dage weŋgi iŋa, ‘Weiŋguyaŋgiya ghemi ra warari, lo sipɨma me ghawema kaero ma vaidi.’
LUK 15:7 Ya dage e ghemi, e buruburu tembe ŋgoreiyeva, thɨ warari laghɨye moli thoŋgo tharɨ gharavakatha regha i woraŋgiya le tharɨ na i roitete. Warariko iyako i kivwala iyesiwo na umbosiwo thiye kaero thɨ rumwaru Loi e marae na ma valɨkaiwanji tembe thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi.”
LUK 15:8 “O thoŋgo wevo eunda le mani gethɨyaworo na i thɨvaghaweya gethɨra, mane valɨkaiwae i rɨmba theŋgi, i wanjiya ŋgoloko tɨne na i rovurɨgheghe i tamwe ghaghad i vaidi?
LUK 15:9 Na mbaŋa ne i vaidi i kula vathavathaŋgiya le bodaboda na ghaune na iŋa, ‘Weiŋguyaŋgiya ghemi ra warari, kaiwae kaero ma vaidiya manima me ghawema.’
LUK 15:10 Ya dage e ghemi, e buruburu tembe ŋgoreiyeva, Loi le nyao thovuthovuye thiya warari thoŋgo tharɨ gharavakatha regha i numonjogha weya Loi.”
LUK 15:11 Jisas i gotubwe iŋa, “Amala regha le ŋgaŋga theghewo.
LUK 15:12 Nasiyeniye i dage weya ramae iŋa, ‘Bwebwe u tena bigibigike na u giyama lo bigibigi e mbaŋake iyake.’ Amalako i vakatha ŋgoreiye, i tena le bigibigiko na i giya weŋgiya le ŋgaŋgako.”
LUK 15:13 “Mbaŋa gheviye e ghereiye nasiyeniye i mbana vathavatha le bigibigiko wolaghɨye kaero i mban na i wareri. I wa e vanautuma regha i bwagabwaga moli. Na gheko e kamwathɨ raitharɨ na vakatha raraitharɨ tɨnenji i vakowana le bigibigikowe.
LUK 15:14 Na mbaŋa vama le maniko iko amba vunuvu i yomara e valɨvaŋgako iyako, ko amba bada i gharɨ.
LUK 15:15 Iwaeŋge ve kaiwo weya vanautumako iyako giyaniye regha. Amalako i variye na ve njimbukikiya le mbombo.
LUK 15:16 Badako kaiwae, nuwaeko nuwaiya moli i ghana ghanɨŋgako njimwanjimwa iya mbomboko ghanji, na ŋgamoiye i thigha, ko iyemaeŋge mava lolo regha i giya ghanɨŋgawe.
LUK 15:17 “Ko amba i renuwaŋa wagiyawe na iŋa, ‘Ou! Bwebwe ee mau, weiyaŋgiya le rakakaiwo ghanji lemoyo moli, thɨ ghanɨŋga na vaŋgothiye mbe inawe, na ghino mbe iyake badake ne i gharɨ vamareŋgo!
LUK 15:18 Mbema valɨkaiwa eŋge vara ya yondovirɨ na ya njogha weya bwebwe na ne va dagewe na yaŋa, “Bwebwe, kaero ya vakatha tharɨ Loi e marae na ghen e maran.
LUK 15:19 Ma elo thovuye na valɨkaiwae ne uŋa narunɨna ghino, mbema u vakathaŋgo eŋge ŋgoreiya len rakakaiwona regha ghino.” ’
LUK 15:20 I yondovirɨ na i njogha weya ramae. “Ko iyemaeŋge vamba ina bwagabwaga seiwo kaero ramae i tuthi; gharewe laghɨye na i ruku, mbaŋa i vuthawe i thovuvu na i vandamo.
LUK 15:21 “Nariyeko i dagewe iŋa, ‘Bwebwe, kaero ya vakatha tharɨ Loi e marae na e maran. Ma elo thovuye na valɨkaiwae uŋa narunɨna ghino.’
LUK 15:22 “Ko iyemaeŋge ramae i kula weŋgiya le rakakaiwo iŋa, ‘Hu yoruku na hu lima kwama thovuye na hu vanjimbo. Hu worawe nɨmae kɨkiye ghae na hu bigiraweya gheghe ghae.
LUK 15:23 Vohu vaŋguma kau nariya ghatabo vondɨvondɨ na hu unɨghɨ, na ra vakatha ghanɨŋga thovuye na raya ghanɨwarari.
LUK 15:24 Kaiwae naruŋguke iyake va ya munje eŋge kaero i mare, ko iyemaeŋge mbaŋake mbe e yawayawaliye; vama i ghawe, ko kaero ya vaidiva.’ Kaero thɨ woraweya lenji vawarariko rɨghe.
LUK 15:25 “Mbaŋa thɨ vakavakatha iyako ghaghae laghɨyeniye vamba ina e kaiwo rɨghe; na mbaŋa vama i njoghanjogha na kaero i vurɨthaiya ŋgoloko ghadidiye, amba i loŋwevaidiya wothu na thari.
LUK 15:26 I kula weya rakakaiwo regha na i vaito iŋa, ‘Ŋgoroŋgako?’
LUK 15:27 Amba i dagewe iŋa, ‘Ghaghama kaero me njogha, na ramami meŋa na thɨ unɨgha kau nariye ghatabo vondɨvondɨ, kaiwae me njogha weiye le vurɨgheghe na mbe e yawayawaliye.’
LUK 15:28 “Ghaghae laghɨyeniye ghare i gaithɨ laghɨye na i botewo i ru e ŋgoloko tɨne. Ramae i raŋgi na i naŋgo vurɨgheghewe na thoŋgo valɨkaiwae i ru.
LUK 15:29 Ko iyemaeŋge i gonjogha weya ramae iŋa, ‘Wo u thuwe, theghatheghake wolaghɨye va i menako ya kaiwo e ghen ŋgoreiya len rakakaiwo bwaga na ma mbaŋa regha ya goriwoyathu len mbaro. Iyemaeŋge ma mbaŋa regha u woveŋgo bigi regha, othembe gout na wo vakatha vawarari weiŋguyaŋgiya wouneke!
LUK 15:30 Ko iyemaeŋge mbaŋa narunɨke iya mendava i vakowana len bigibigike weŋgiya wanakau rayathiyathima, i njogha e ghen, u unɨgha kau nariye ghatabo vondɨvondɨ kaiwae.’
LUK 15:31 “Ramae i gonjoghawe iŋa, ‘Naruŋgu, mbaŋake wolaghɨye ya yaku weiŋgu ghen, na bigibigike wolaghɨye ina e ghino ghen len bigibigi.
LUK 15:32 Ko iyemaeŋge valɨkaiwae ra warari na ra vakatha vawarari, kaiwae ghaghake raŋaeŋge vama i mare, ko mbaŋake mbe e yawayawaliye, vama i ghawe, ko mbaŋake kaero ra vaidiva.’”
LUK 16:1 Amba Jisas i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Amala ravwenyevwenye regha va i woraweya le rakakaiwo na i njimbukikiya le bigibigi. Gharɨgharɨ vavana thɨ mena weya ravwenyevwenyeko na thɨ utugiyawe thɨŋa, ‘Ranjimbunjimbuna kaero i vakowana len bigibigina!’
LUK 16:2 Iya kaiwae i kulavatha na i dagewe iŋa, ‘Ŋgoroŋgana iya ya loŋwe utuninɨke? Mbaŋake u rorinjoŋa len njimbukikike utuutuniye kaiwaŋgu kaiwae mbaŋa nasiye mane lo bigibigike ghanjiranjimbunjimbu.’”
LUK 16:3 “Rakakaiwoko i renuwaŋa mbe ghamberegha na iŋa, ‘Wo giyako ne i variyeyathuŋgo e wokaiwoke. Na tene ya vakathava budakai? Ma ya vurɨgheghe e kaiwo tɨghɨtɨghɨ na ya monjina e naŋgo.
LUK 16:4 Mbaŋake kaero ya ghareghare ne ya vakatha budakai! Mbaŋa ne ya thɨvaiya wokaiwoke iyake wouneko valɨkaiwanji ne thɨ kulavathaŋgo e lenji ŋgoloŋgoloko.’
LUK 16:5 Amba i kula vathavathaŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye iya ghanjighagama ina weya ghagiyako. Regha va i viva i vaito iŋa, ‘Gheviye ghanɨghaga weya amalako?’
LUK 16:6 I gonjoghawe iŋa, ‘Olivɨ bunamawa ina e bodɨla vwarathaŋarɨ.’ I dagewe iŋa, ‘U liya peipake iyake na u yaku e mbaŋa iyake na u rorinjoŋa vwaraelima.’”
LUK 16:7 “Amba i vaito reghava iŋa, ‘Ghen, ghanɨghaga gheviye?’ I gonjoghawe iŋa, ‘Wit ŋgamwaserithaŋarɨ (1,000).’ I dagewe iŋa, ‘U liya len peipake na u rorinjogha ŋgamwaseriyewa (800).’”
LUK 16:8 “Giyako i wovathovuthovuyeŋa le ranjimbunjimbuko othembe va i vakatha vatharɨ kaiwae i rerenuwaŋa wagiyawe amba i vakatha. Yambaneke gharɨgharɨniye thɨ renuwaŋa wagiyawe e lenji vakatha regha na regha ko amba muyai thɨ vakatha, thɨ kivwalaŋgiya Loi le gharɨgharɨ.”
LUK 16:9 Jisas mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Hu vakaiwoŋa lemi yambaneke bigibiginiye weŋgiya gharɨgharɨ na i vawarariŋaŋgi thɨ tabo ghamune thovuthovuye. Mbala bigibigina ghanjimbaŋa iko, Loi ne i kula vathaŋga e meghabana ghembaniye e buruburu.”
LUK 16:10 “Thela thoŋgo i njimbukiki wagiyawe bigibigi nanasiye, tembene valɨkaiwaeva i njimbukikina thovuya bigibigi laghɨlaghɨye. Ko thela thoŋgo ma i njimbukikina thovuya bigibigi nanasiye, tembene ma valɨkaiwaeva i njimbukikina thovuya bigibigi laghɨlaghɨye.
LUK 16:11 Na thoŋgo ma e ghamivareminje yambaneke vwenyevwenyeniye ghanjinjimbunjimbu kaiwae, Loi mane i giya vwenyevwenye emunjoru e ghemi na hu njimbukiki.
LUK 16:12 Na thoŋgo ma e ghamivareminje lolo regha le bigibigi ghanjinjimbukiki kaiwae, Loi mane i giya e ghen bigibigi ghen kaiwan.”
LUK 16:13 “Ma valɨkaiwae rakakaiwo regha i kaiwo weŋgiya giyagiya theghewo. Thoŋgo valɨkaiwae ne i botewoyathu regha na i gharethovu weya reghava, o i gharethovu regha na i botewoyathu reghava. Tembe ŋgoreiyeva, ma mbaŋara vara u kaiwo weya Loi na mani.”
LUK 16:14 Mbaŋa Parisi thɨ loŋwe utuutuko iyako i vakathaŋgi na thɨ vavɨra Jisas, kaiwae nuwanjiko nuwaiya mani.
LUK 16:15 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ghemina vara iya hu mando na hu vakatha ghamimberegha ŋgoreiya gharɨgharɨ thovuthovuya ghemi e maranji, ko iyemaeŋge Loi i ghareghare gharemina. Kaiwae the bigibigiya gharɨgharɨ thɨ renuwaŋa bigibigi laghɨlaghɨye, iyemaeŋge Loi i renuwaŋa thiye bigibigi raraitharɨ.”
LUK 16:16 “Mosese le Mbaro na ghalɨŋae gharautu lenji buk gharorori thɨ mbaroŋa gharɨgharɨ lenji yakuyaku ghaghad Jon Rabapɨtaiso ghambaŋa. Ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake thɨ vavaghareŋa Toto Thovuye Loi le ghamba mbaro utuutuniye na i vakatha gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ rovurɨgheghe thɨ rakarakaru.
LUK 16:17 Buruburu na yambane valɨkaiwanji ne thɨko, ko iyemaeŋge Loi le mbaro, othembe utu nasiye moli regha mane i ghawe.”
LUK 16:18 “The lolo thoŋgo i yawo weiye levo na kaero i vaŋguva wevo togha iye kaero i yathima, na the lolo thoŋgo i vaŋgwa wevoko i yawoko weiye le ghɨmoru iye kaero i yathima.”
LUK 16:19 Jisas iŋa, “Amala regha iye va ravwenyevwenye. Mbaŋake wolaghɨye i njimbonjimbo kwama thovuye moli na modae laghɨye, mbaŋa regha na regha thɨ vakavakatha ghanɨŋga thovuye na i ghan.
LUK 16:20 E ghayayaoko ghaghamba ru amala mbinyembinyeŋgu regha i yakuwe, idae Lasarus. Va i ghataŋa raivoku.
LUK 16:21 Le renuwaŋa va nuwaiya moli i ghana ghanɨŋgako murimuriye thɨ dobudobu ravwenyevwenyeko ele ghamba ghanɨŋga. Mbe i yakuyaku mbughambugha kaero thɨ mena thɨ njaŋgiya thighathighaŋgiko e riwaeko laghɨye.”
LUK 16:22 “Mbaŋa thɨ yakuyaku mbinyembinyeŋguko i mare. Loi le nyao thovuthovuye thɨ wo une na thɨ worawe Eibraham e vasiwae e buruburu. Ravwenyevwenyema te vambe i mareva na thɨ beku.
LUK 16:23 Hedesi e tɨne i ghataŋa vɨrɨ laghɨye, amba i ghɨmara voro na i thuweya Eibraham ina yavoro moli na Lasarus ina e vasiwae.
LUK 16:24 Amba i kula vorowe iŋa, ‘Bwebwe Eibraham, gharen i nja weŋgo. Ya ghataŋa vɨrɨ laghɨye moli e ndɨgheke tɨne. U variya Lasarus na i liuta nɨmae kɨkiye e mbwa na i vanjighɨnjighɨya mamiŋguke.’”
LUK 16:25 “Ko iyemaeŋge Eibraham i gonjoghawe iŋa, ‘Naruŋgu, u renuwaŋakikiya mbaŋa va e yawayawalin yambane, va u vaidiya bigibigi thovuthovuye lemoyo na Lasarus i vaidiya bigibigi raraitharɨ. Ko mbaŋake i vaidiya le warari laghɨye na ghen u ghataŋa vɨrɨ laghɨye.
LUK 16:26 Bigi reghava ghemi na ghime ghandalughawoghawoke i laghɨye moli kaerova i vakatha. Iya kaiwae thavala thɨ ri weime na thɨ ghaona e ghemi ma valɨkaiwanji thɨ lawawe, na tembe ŋgoreiyeva thavala thɨ ri e ghemi na thɨ mena e weime tembe ma valɨkaiwanji thɨ lawawe.’”
LUK 16:27 “Ravwenyevwenyeko i dagewe iŋa, ‘Ya naŋgo e ghen Bwebwe Eibraham, u variya Lasarus weŋgiya lo bodaboda inanji bwebwe ele ŋgolo,
LUK 16:28 kaiwae oghaghaŋgu theghelima inanjiwe, mbala ve vanuwovɨrɨŋgi na thiye mbala thava tembe thɨ menava e valɨvaŋgake iyake, vɨrɨ laghɨye inakewe.’”
LUK 16:29 “Eibraham i gonjoghawe iŋa, ‘Oghaghana kaiwanji, Mosese na Loi ghalɨŋae gharautu lenji buk mbe inanjiwe. Valɨkaiwanji thɨ vandeŋe na thɨ ghambu.’”
LUK 16:30 “Ravwenyevwenyeko i gonjoghawe iŋa, ‘Bwebwe Eibraham, iya u utuŋana ma valɨkaiwae ŋgoreiye! Ko iyemaeŋge thoŋgo mbe lolo regha vara i thuweiru e mare na i njogha weŋgi, amba ne valɨkaiwanji thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roitete.’”
LUK 16:31 “Eibraham i dagewe iŋa, ‘Thoŋgo ma thɨ goru weya Mosese na Loi ghalɨŋae gharautu lenji utu, mane valɨkaiwanji tembe thɨ goruweva thoŋgo lolo regha tembe i thuweiruva e mare na ve utu weŋgi.’”
LUK 17:1 Jisas i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Bigibigi thɨ vatanathethaŋaŋgiya gharɨgharɨ emunjoru ne thɨ mena, ko iyemaeŋge vuyowo laghɨye ne i mena weya thela iye ratanathetha.
LUK 17:2 Ne i thovuyewe thoŋgo ra wo varɨ laghɨye moli na ra ŋgarɨ loloko iyako e numwe na ra wokiyathu e njighɨko tɨne amba muyai i vakatha ŋgama ŋgoreiyake regha i vakatha tharɨ na ma i loŋweghathɨŋgo.
LUK 17:3 Iya kaiwae hu njimbukikiŋga ghamimberegha!” “Thoŋgo len valɨraloŋweloŋweghathɨ regha i vakatha tharɨ, u ligheghe na thoŋgo i uturaŋgiya le tharɨ na i roiteta, u numoyathu.
LUK 17:4 Thoŋgo i vakatha tharɨ e ghen mbaŋapirɨ mbaŋa regha e tɨne na mbaŋapirɨ i mena e ghen na iŋa ‘Kaero ya uturaŋgiya lo tharɨma e ghen na ya roiteta,’ u numoyathu.”
LUK 17:5 Ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ dagewe, thɨŋa, “Giya Jisas, u vakatha lama loŋweghathɨke na i vurɨgheghe!”
LUK 17:6 Giya i gonjogha weŋgi iŋa, “Thoŋgo lemi loŋweghathɨ le laghɨlaghɨye ŋgoreiya masɨted mbouye, valɨkaiwami hu dage weya umbwa laghɨye regha, ‘U magita e ghambana na vo divwandan e njighɨko,’ ne i ghambugha ghalɨŋamina.”
LUK 17:7 “Thoŋgo ghemina regha ele rakakaiwo ina i kakaiwo e uma o i njimbukikiya sip, mbaŋa ne i njoghama e umako tɨne, thare ne u dagewe uŋa, ‘U mena u ronja na u ghanɨŋga.’?
LUK 17:8 Nandere moli! Iyemaeŋge ne u dagewe na uŋa, ‘U njimbo kwama thovuye, na u vakatha ghaŋgu na u thɨnɨmena ya ghanɨŋga na ya munumu na e ghereiye amba ghen u ghanɨŋga na u munumu.’
LUK 17:9 Thare valɨkaiwae ne u vata ago weya rakakaiwoko kaiwae me vakatha ŋgoreiya me dagekowe? Nandere moli!
LUK 17:10 Ghemi ŋgoreiya iyako, mbaŋa ne hu vakatha ŋgoreiya ghamimbaro iŋa, huŋa, ‘Ghime idameya rakakaiwo na ma wo rerenuwaŋa dage mwaewo kaiwae. Ma wo vakatha eŋge budakaiya valɨkaiwae wo vakatha.’”
LUK 17:11 Jisas vama i loŋgaloŋga Jerusalem kaiwae na i mena Sameriya na Galili e ghanjighad.
LUK 17:12 Mbaŋa i ruru e ghemba regha, ghɨmoghɨmoru theyaworo thɨ lavolevole. Ghambwera raitharɨ va ina e riwanji na vambe thiya ndeghathɨ bwagabwaga.
LUK 17:13 Thɨ kula na ghalɨŋanji laghɨye, thɨŋa, “Jisas! Amalana! Gharen i nja weime!”
LUK 17:14 Mbaŋa i thuweŋgi i dage weŋgi iŋa, “Hu wa na vohu vatomweŋga ghamimberegha weŋgiya ravowovowo.” Na lenji loŋgaloŋga e tɨne riwanjiko kaero i thovuye.
LUK 17:15 Regha e tɨnenji, mbaŋa i thuwe riwaeko kaero i thovuye, i njogha na e ghalɨŋae laghɨye i taratarawa weya Loi.
LUK 17:16 I ronja e gheghe vuvuye Jisas e ghamwae na i vata agowe. Iye rara Sameriya.
LUK 17:17 Amba Jisas iŋa, “Thare mbe theyaworoma vara riwanji me thovuye? Theghesiwo aŋga inanji?
LUK 17:18 Buda kaiwae mbe rara ghaworake eŋge ghamberegha me njoghama na i vata ago weya Loi?”
LUK 17:19 I dagewe iŋa, “U yondo virɨ na u wa, len loŋweghathɨna kaero me vakathaŋge na riwana i thovuye.”
LUK 17:20 Parisi vavana thɨ vaito Jisas ne thembaŋa vara Loi le ghamba mbaro i mena. Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Loi le ghamba mbaro mane i mena na ŋgoreiya ne e ghanono na ne ra thuwe e maranda.
LUK 17:21 Mane lolo regha i thuwe na iŋa, ‘Wo hu thuwe maiyavara!’ o ‘Maiyavarako!’ Kaiwae Loi le ghamba mbaro ina e tɨnemina.”
LUK 17:22 Amba i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Mbaŋa tene i mena, nuwamina nuwaiya moli ya yaku weiŋguyaŋgi ghemi, othembe mbaŋa regha, ko iyemaeŋge ma valɨkaiwami.
LUK 17:23 Gharɨgharɨ ne thɨ dage e ghemi na thɨŋa, ‘Wo hu thuwe, iyako!’ o ‘Wo hu thuwe, iyake!’ Ko iyemaeŋge ne hu nderukuŋaŋgi.
LUK 17:24 Kaiwae Lolo Nariye, ghambaŋa le njoghama, ne ŋgoreiya i vilemama na i vamanjamanjalaŋa buruburuko variye, i ri e valɨvaŋga regha na ghaghada valɨvaŋga regha.
LUK 17:25 Ko iyemaeŋge iviva ne i vaidiya vuyowo laghɨye na thake iyake gharɨgharɨniye ne thɨ botewethu.”
LUK 17:26 “Ghaghad thembaŋa Lolo Nariye ne i mena, gharɨgharɨ ne lenji vakatha ŋgoreiya thɨ vakatha Nowa va ghambaŋa.
LUK 17:27 Gharɨgharɨ vambe lenji ghanɨŋga eŋge na lenji munumu eŋge, ghɨmoghɨmoru na wanakau lenji ghe eŋge, ghaghad vara Nowa i tha e waŋgama na yambaneke i thotho na i gabovaoŋgi.”
LUK 17:28 “Te vambe ŋgoreiyeva Lote va e ghambaŋa tɨne. Gharɨgharɨ vambe lenji ghanɨŋga na lenji munumu eŋge, lenji vamodo na lenji kune eŋge, lenji kabu weiwo na lenji vatad ŋgoloŋgolo eŋge.
LUK 17:29 Ko iyemaeŋge mbaŋaniye vara Lote i iteta Sodom, ndɨghe na varɨvarɨ thɨ ndaŋaŋanje thɨ njama e buruburu na thɨ gabovaoŋgi.”
LUK 17:30 “Iyake mboromboro weiye nevole Lolo Nariye ghambaŋa le njoghama.
LUK 17:31 Nevole e mbaŋako iyako the lolo ina ele ŋgolo vwatae, ne i ndenja ele ŋgolo tɨne na i bigiya le bigibigi, na tembe ŋgoreiyeva lolo ina e uma tɨne, ne i ndenjogha ele ŋgolo le bigi regha kaiwae.
LUK 17:32 Hu renuwaŋakikiya Lote levo.
LUK 17:33 “Thela thoŋgo i mando na i vamora yawaliye, ne i thɨvai, na thela thoŋgo i vatomweya yawaliye ghino kaiwaŋgu, ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
LUK 17:34 Ya dage e ghemi nevole gougouko iyako gharɨgharɨ theghewo ne thɨ ghena na regha e ghamba ghena regha, ne thɨ yovaŋgu regha na thɨ roiteta regha.
LUK 17:35 Wanakau theunyiwo ne thɨ vwaŋgoŋgo wit na regha, ne thɨ yovaŋgu eunda na thɨ roiteta eunda.”
LUK 17:37 Gharaghambu thɨ vaito, thɨŋa, “Aŋgavole i yomara, Giyana?” I gonjogha weŋgi iŋa, “Bigi maremare aŋga inae ma rawowoidi thɨ rakavathavathawe.”
LUK 18:1 Amba Jisas i utuŋa goghaimbake iyake weŋgiya gharaghambu na i vaghareŋgi mbala thɨ naŋgo valaŋa na tha thɨ viyathu.
LUK 18:2 Iŋa, “E ghemba regha kot gharavakatha regha va inawe. Mava i yavwatatawana Loi na ma i goruweŋgiya gharɨgharɨ.
LUK 18:3 Na e ghembako iyako tɨne wambwi eunda inawe. Iye va i mena valaŋawe na i dagewe iŋa, ‘U thalavuŋgo na u vakatha mbaro thovuye weiŋgu wothɨghɨyako.’”
LUK 18:4 “Mbaŋa molao kotɨko gharavakatha i botewo i vakatha le renuwaŋako. Ko iyemaeŋge mbaŋa regha tembe ghamberegha iŋa, ‘Othembe ma ya yavwatatawana Loi na ma ya goruweŋgiya gharɨgharɨ,
LUK 18:5 iyemaeŋge kaiwae wambwike i vakaravoya riwaŋgu, ya thuwe na ya vakatha mbaro elaghɨniye kaiwae. Thoŋgo ma ya vakatha ne i mena valaŋa na i vakatha riwobanebane e ghino.’”
LUK 18:6 Giya iŋa, “Wo hu vandeŋe ŋgoroŋga kotɨko gharavakatha raitharɨ le utuko.
LUK 18:7 Na Loi mane i vakatha ŋgoreiya le gharɨgharɨ lenji renuwaŋa thɨ gogoyawaruwe ghararaghɨye na gougou regha na regha? Thare ne i vavuyowoŋa le thombe weŋgi lenji goyawaruko kaiwae?
LUK 18:8 Ya dage e ghemi, ele thalavu weŋgi ne i maya moli na i vanamwe mbaro kaiwanji. Ko iyemaeŋge mbaŋa Lolo Nariye ne i mena ne i vaidiŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye e lenji loŋweghathɨ o nandere?”
LUK 18:9 Jisas vambe i utuŋava goghaimbake iyake weŋgiya gharɨgharɨ thɨŋava thiye thɨ rumwaru na thɨ ghambugha Mosese le Mbaro ko iyemaeŋge thɨ wonjoŋaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.
LUK 18:10 Iŋa, “Va mbaŋa regha ghɨmoghɨmoru theghewo vethɨ voro e Ŋgolo Boboma tɨne naŋgo kaiwae. Regha Parisi na regha takis gharamban.
LUK 18:11 Parisi mbe le ndeghathɨ na i naŋgo amalaghɨniye mbe kaiwae iŋa, ‘Loi ya vata ago e ghen ghino ma ŋgoraŋgwa gharɨgharɨ vavana, thɨ kaivɨ, tharɨ gharavakatha, rayathiyathima na othembe ŋgoreiya takisike gharamban.
LUK 18:12 Wik umbwara e tɨne mbaŋa theghewo ya mbeya ghanɨŋga na ya vakatha lo bigibigi wabwiyaworo na ya giya wabwi regha ghen kaiwan.’
LUK 18:13 Ko iyemaeŋge takisiko gharamban, i ndeghathɨ mbe bwagabwaga, ma valɨkaiwae i ghɨmara voro e buruburu amba i ghamba ghare vwatae na iŋa, ‘Loi, gharen i nja weŋgo, lolo raithara ghino!’”
LUK 18:14 “Ya dage e ghemi, amalake iyake Loi i wovarumwarumwaruŋa na i njogha ele ŋgolo. Ko iyemaeŋge Parisiko Loi ma i wovathovuthovuyeŋa. Kaiwae thavala thɨ wovorevoreŋa ghanjimberegha Loi ne i wonjoŋaŋgi na thavala thɨ wonjoŋa ghanjimberegha ne i wovoreŋaŋgi.”
LUK 18:15 Gharɨgharɨ vavana thɨ bigimena gamagai nanasiye weya Jisas, na mbala i bigiraweya nɨmanɨmae weŋgi na i naŋgo kaiwanji. Ko iyemaeŋge mbaŋa gharaghambu thɨ thuweŋgi amba thɨ ŋaelɨmbiya weŋgi gharɨgharɨko.
LUK 18:16 Ko iyemaeŋge Jisas i kula vathaŋgiya gamagaiko na thɨ rakamenawe, na iŋa, “Hu vatomweŋgi na thɨ rakamena weŋgo, thava hu dagetenɨŋgi, kaiwae Loi le ghamba mbaro ina weŋgiya gharɨgharɨ ŋgoranjiya thiyena.
LUK 18:17 Ya dage emunjoru e ghemi, thela ma i wo Loi le mbaro ŋgoreiya ŋgama, mane i ru Loi le ghamba mbaro e tɨne.”
LUK 18:18 Jiu lenji rambarombaro regha i vaito Jisas iŋa, “Ravavaghare thovuye, ne ya vakatha budakai na ya vaidiya yawalɨ memeghabananiye?”
LUK 18:19 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Buda kaiwae uŋa ghino ya thovuye? Ma lolo regha i thovuye, Loi ghamberegha moli.
LUK 18:20 U ghareghare ŋgoroŋga Mosese le Mbaro iŋa: ‘Tha u yathima, tha u gabo, tha u kaivɨ, tha u wonjowe bwagabwaga; u yavwatata wanaŋgiya rama na tɨna.’”
LUK 18:21 I dagewe iŋa, “Mbaroŋgike wolaghɨye thiyake vamba thegha vara ghino kaero ya ghambuŋgi ghaghad noroke.”
LUK 18:22 Mbaŋa Jisas i loŋwe iyako, amba i dagewe iŋa, “Ma bigi regha eŋge vara vo vakatha. Vo vakuneŋa len bigibigina wolaghɨye na u giya manina weŋgiya mbinyembinyeŋgu, amba ne u wo buruburu vwenyevwenyeniye, ko amba u mena u ghambuŋgo.”
LUK 18:23 Mbaŋa i loŋwe iyako, nuwae i tharɨ laghɨye, kaiwae le gogomwau i laghɨye moli.
LUK 18:24 Jisas marae i ghembe na i dage iŋa, “I vuyowo moli weŋgiya gharɨgharɨ thɨ vwenyevwenye, ne lenji ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.
LUK 18:25 Ŋgoreiye, i vuyowo moli weya kamel na i komughathara e nyilɨ yathiye, ko i vuyowo laghɨye moli weya lolo ravwenyevwenye le ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
LUK 18:26 Gharɨgharɨko iyava thɨ vandeŋe le utuko thɨ vaito, thɨŋa, “Thela eŋge ne i vaidiya vamoru?”
LUK 18:27 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Budakaiya lolo ma valɨkaiwae, Loi iye valɨkaiwae.”
LUK 18:28 Pita i dagewe iŋa, “Wo u thuwe! Wo iteteŋgiya lama bigibigike wolaghɨye na wo ghambuŋge!”
LUK 18:29 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, thela iteta ghambae, levo, oghaghae, tɨnae na ramae, na le ŋgaŋga Loi le ghamba mbaro kaiwae,
LUK 18:30 Loi ne i giyawe laghɨye moli e mbaŋake iyake na yawalɨ memeghabananiye mbaŋa ne i menamenako.”
LUK 18:31 Jisas i vaŋguŋgiya gharaghambu theyaworo na theghewo na mbe thiye eŋge amba i dage weŋgi iŋa, “Wo hu vandeŋeŋgo! Mbaŋake ra rakavoro Jerusalem na bigibigike wolaghɨye iyava Loi ghalɨŋae gharautu thɨ roriya Lolo Nariye utuutuniye ne i tabo na emunjoru.
LUK 18:32 Ne thɨ vaŋgugiya weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, na ne thɨ vakatha goron ghautuutuwe, thɨ utuvatharɨwe na thɨ vakatha monjina ghavakavakathawe na thɨ njoŋgo vun.
LUK 18:33 Ne thɨ yabɨbɨ na thɨ tagavamare, ko iyemaeŋge mbaŋa theghetoniye e tɨne kaero i thuweiru na e yawayawaliyeva.”
LUK 18:34 Gharaghambu mava nuwanji i rumwaru utuutuko thiyako kaiwanji, gharumwaru va i rothuwele weŋgi na mava thɨ ghareghare budakai utuniya Jisas i utuutuko weŋgi.
LUK 18:35 Mbaŋa Jisas kaero i vurɨthaiya Jeriko, amala regha maramarae thɨ kwaghe, i yaku e kamwathɨko ghadidiye na i naŋgonaŋgo thalavu kaiwae.
LUK 18:36 Mbaŋa i loŋweya wabwi laghɨye thɨ rakarakareŋa e ghadidiye, kaero i vaitoŋgiya gharɨgharɨ e ghadidiyeko iŋa, “Ŋgoroŋgake?”
LUK 18:37 Thɨ dagewe, thɨŋa, “Jisas rara Nasaret maiya i ghaoke.”
LUK 18:38 Amba i kulambele iŋa, “Jisas, Deivid rumbuye, gharen i nja weŋgo!”
LUK 18:39 Gharɨgharɨko thɨ vivako thɨ marakawana na i rokubaro, ko iyemaeŋge ma i kula na ghalɨŋae laghɨye eŋge iŋa, “Deivid rumbuye, gharen i nja weŋgo!”
LUK 18:40 Jisas i ndeghathɨ na i dage weŋgi thɨ vaŋgumenawe. Mbaŋa i mena e ghadidiye amba i vaito iŋa,
LUK 18:41 “Nuwaniya ya vakatha budakai kaiwan?” I gonjoghawe iŋa, “Giyana, nuwaŋguiya kaero ya thuweva.”
LUK 18:42 Jisas i dagewe iŋa, “Kaero u thuweva! Len loŋweghathɨna kaero me vakathaŋge na maranɨna i thovuye.”
LUK 18:43 E mbaŋako iyako kaero valɨkaiwae i thuweva, na i ghambugha Jisas weiye le tarawa weya Loi. Wabwiko laghɨye thɨ thuwe na thɨ taraweŋa Loi.
LUK 19:1 Jisas i ru Jeriko na i ŋgalauwa e tɨne, mava i ndeghathɨ.
LUK 19:2 E ghembako tɨne amala regha idae Sakiyas. Iye ravwenyevwenye na takis gharamban lenji randeviva.
LUK 19:3 Va nuwaiya i thuwe Jisas, ko kaiwae amalaghɨniye va lolo ubotu, na wabwi laghɨye weinji Jisas mava valɨkaiwae i thuwe.
LUK 19:4 Iya kaiwae i rukuviva e ghamwanji na i vana umbwa umbwara idae sikamo na i thuwe Jisas kaiwae va i reŋa vara e kamwathɨko iyako.
LUK 19:5 Mbaŋa Jisas i vutha e valɨvaŋgako iyako, i ghɨmara voro na i dagewe iŋa, “Sakiyas, u yoruku u nja, kaiwae nuwaŋguiya noroke ya yaku e len ŋgolo.”
LUK 19:6 Sakiyas i yoruku i nja, i kulavatha ele ŋgolo weiye le warari laghɨye.
LUK 19:7 Gharɨgharɨko wolaghɨye inanji gheko thɨ thuwe Jisas i vakatha iyako kaero thɨ liya ghautu thɨŋa, “Amalake iyake iye bobwari na i ru amalake iya tharɨke gharavakatha ele ŋgolo.”
LUK 19:8 Sakiyas i yondovirɨ na i dage weya Giya, iŋa, “Amalana! Wo u thuwe, lo bigibigike valɨvaŋga ne ya giya weŋgiya mbinyembinyeŋgu na thoŋgo ya mban na e vwataeva weya lolo regha, ne ya vamodo njoghawe vara mbaŋavarɨ na e vwatae.”
LUK 19:9 Jisas i dagewe iŋa, “Vamoru kaero i mena e ŋgoloke iyake noroke, kaiwae amalake iyake i loŋweghathɨ ŋgoreiya Eibraham.
LUK 19:10 Ghino, Lolo Nariye ya mena na ya tamweŋgi na ya vamoruŋgiya raghaweghawe.”
LUK 19:11 Mbaŋa gharɨgharɨ thɨ vandevandeŋa iyako, Jisas i gotubwe e goghaimbake iyake, kaiwae vama ina Jerusalem ghadidiye, na gharɨgharɨ va lenji renuwaŋa ne e mbaŋako vara iyako Loi le ghamba mbaro i yomara.
LUK 19:12 Iya kaiwae i dage weŋgi iŋa, “Amala regha, iye giyanduŋenduŋe. Va i wareriŋa vanautuma regha, bwagabwaga moli, na thɨ vakatha na iye kiŋ, ko amba i njoghava.
LUK 19:13 Amba muyai i wa, i kula vathaŋgiya le rakakaiwo theyaworo na i giya gol gethɨra iya weŋgi na i dage weŋgi iŋa, ‘Hu vakaiwoŋa manike iyake na i mbuthu ghaghad ya njoghama.’”
LUK 19:14 “Ko iyemaeŋge ghambae gharɨgharɨniye vavana thɨ botewoyathu na thɨ variyeŋgiya toto gharawo vavana na thɨ rereghambawe, thɨŋa, ‘Ma nuwameiya amalake iyake i tabo na lama kiŋ.’”
LUK 19:15 “Amalama kaerova thɨ vakatha na kiŋ na kaero i njoghama. Iŋa na le rakakaiwoko theyaworoko thɨ rakamenawe, kaiwae nuwaiya i ghareghare gheviya thɨ rovaidi lenji kune e tɨne.”
LUK 19:16 “I vivako i mena i dagewe iŋa, ‘Amalana, len golɨma gethɨrama mendava i rokaiwo na ya vaidiya gethɨyaworova na e vwataeva.’”
LUK 19:17 “Ghagiyako i gonjoghawe iŋa, ‘I thovuye moli, ghen rakakaiwo thovuye ghen! Kaiwae emunjoru ghamba vareminje ghen e bigibigi nanasiye, ya woraweŋge na u mbaroŋaŋgiya ghembaghemba ghembayaworo!’”
LUK 19:18 “Rakakaiwoko theghewoniye i mena na iŋa, ‘Amalana, len golɨma mendava u woveŋgoma mendava i rovakathava gethɨlima na e vwataeva.’”
LUK 19:19 “Ghagiyako i gonjoghawe iŋa, ‘Ghen ne u mbaroŋaŋgiya ghembaghemba ghembalima.’”
LUK 19:20 “Rakakaiwoko reghava i mena na iŋa, ‘Amalana, u wonjoghao len golɨke. Va ya wothuwele e kwama tɨne.
LUK 19:21 Va ya mararuŋge kaiwae ghanɨthanavu i vurɨgheghe. U woraŋgiya budakaiya mava u worawe na u tɨgha budakaiya mava u kabu.’”
LUK 19:22 “Ghagiyako i gonjoghawe iŋa, ‘Rakakaiwo raithara ghen! Ghalɨŋana tembe i njogha na i wonjoŋaŋgeva. Kaero u ghareghare ghino wothanavu i vurɨgheghe, ya mbana budakaiya ghino mava ya bigirawe na ya tɨgha mava ghino ya kabu.
LUK 19:23 Buda kaiwae mava u bigiraweya lo manina e beŋɨk na mbala menda ya njoghama na ya mban njogha weiye vavanava na e vwataeva?’”
LUK 19:24 “Amba i dage weŋgiya iyava thiya ndeghathɨko gheko iŋa, ‘Hu mbana maninawe na hu giyawa rakakaiwona iya gethɨyaworona inawe.’”
LUK 19:25 “Ko iyemaeŋge thɨ dagewe, thɨŋa, ‘Amalana, gethɨyaworo kaero inawe!’”
LUK 19:26 “I gonjogha weŋgi iŋa, ‘Ya dage e ghemi, thela i vakaiwoŋa wagiyaweya ghabebeko, ghino ya vatabowe, ko thela ma e ghavareminje, othembe nasiye moli inawe, ya bigivaowe.
LUK 19:27 Ko iyemaeŋge, iya thiyema wothɨghɨyaŋgima, iya thɨ botewo ya tabo na lenji kiŋɨma, hu vaŋgumenaŋgi gheke na hu gaboŋgi e maraŋgu.’”
LUK 19:28 Jisas i utuŋa iyake na e ghereiye, i viva weŋgi thɨ voro Jerusalem.
LUK 19:29 Mbaŋa i vurɨthaiŋgiya Betepage na Betani, Olivɨ e ghanji Ou, amba i variyeŋgiya gharaghambu theghewo e ghamwanji,
LUK 19:30 i dage weŋgi iŋa, “Hu wa e ghembana e ghamwamina. Mbaŋa ne vohu ru, ne hu vaidiya doŋɨki nariye, thɨ ŋgarɨrawe na ma mbaŋa regha lolo i thawe. Hu raka ghathiyona na hu vaŋgumena gheke.
LUK 19:31 Thoŋgo lolo regha i vaitoŋga, ‘Buda kaiwae hu raka doŋɨkina nariye?’ hu dagewe, huŋa, ‘Giya nuwaiya.’”
LUK 19:32 Me variyeŋgima thɨ wa na vethɨ vaidi ŋgoreiya me dagema weŋgi.
LUK 19:33 Mbaŋa thɨ rakaraka ghathiyoma, tatanuwaganji thɨ vaito thɨŋa, “Buda kaiwae hu raka doŋɨkina nariye?”
LUK 19:34 Thɨ gonjogha weŋgi, thɨŋa, “Giya nuwaiya.”
LUK 19:35 Thɨ yovaŋguya doŋɨkiko nariye weya Jisas, thɨ bigiraweya ghanjikwama ghayaboyabo e vwatae, na thɨ vaŋguvoreŋa Jisas i yakuwe.
LUK 19:36 E le loŋga tɨne, gharɨgharɨ thɨ yevɨŋgiya ghanjikwamakwama e kamwathɨko.
LUK 19:37 Mbaŋa kaero inanji Jerusalem ghadidiye, ŋgora kamwathɨ i nja Olivɨ e ghanji Ou, gharaghambu ko ghanjiwabwi laghɨye thɨ vata ago weya Loi na thɨ tarawe e ghalɨŋanji laghɨye, le vakatha ghamba rotaele laghɨlaghɨye iyava thɨ thuwe e maranjiko kaiwae:
LUK 19:38 thɨŋa, “Loi ghare weya kiŋɨke iya i mena Giya e idaeke. Ra wovavwenyevwenyeŋa Loi e buruburu na le gharemalɨlɨ i mena weinda.”
LUK 19:39 Parisi vavana e wabwiko tɨne thɨ dage weya Jisas thɨŋa, “Ravavaghare, u dage tenɨŋgiya ghanɨraghambu na thɨ loŋga kubaro.”
LUK 19:40 I gonjogha weŋgi iŋa, “Ya dage e ghemi, thoŋgo thiyeke thɨ loŋga kubaro, varɨvarɨke ne thɨ yaro.”
LUK 19:41 Mbaŋa vama i mena Jerusalem ghadidiye na i thuwe ghembako, i randa kaiwae,
LUK 19:42 na iŋa, “Thoŋgo mbema u ghareghare vara noroke budakai ne i womena gharemalɨlɨ, ko iyemaeŋge mane u thuwe kaiwae i rothuwele e ghen.
LUK 19:43 Mbaŋa tene i mena mbaŋaniye ne ghanɨthɨghɨya thɨ meghɨliŋaŋge, ne thɨ gana tenɨŋge, thɨ ndetenɨtenɨŋge na thɨ ndembiyeŋge e valɨvaŋga regha na regha.
LUK 19:44 Mbema ne thɨ mukuwaŋge vara na thɨ gabovaoŋgiya gharɨgharɨ nanji e tɨnena. Mane te varɨ reghava i ndendeghathɨ e ghambae, kaiwae ma menda u ghareghare mbaŋa Loi le mena e ghen.”
LUK 19:45 Amba Jisas ve ru e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne na i vagege raŋgiyaŋgiya rakunekune,
LUK 19:46 na i dage weŋgi iŋa, “Gharorori ŋgoreiye, ‘Lo ŋgoloke iye ŋgolo ghamba naŋgo,’ ko iyemaeŋge hu vakatha ŋgoreiya rakaivɨ lenji ghamba kubaro.”
LUK 19:47 Mbaŋa regha na regha Jisas i vavaghare e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne. Ko iyemaeŋge ravowovowo laghɨlaghɨye, mbaro gharavavaghare na gharɨgharɨ lenji randeviva nuwanjiya thɨ unɨghɨ;
LUK 19:48 iyemaeŋge mava thɨ vaidiya lenji kamwathɨ thovuye regha na valɨkaiwanji thɨ vakathawe, kaiwae gharɨgharɨko wolaghɨye nuwanjiya moli thɨ vandeŋe le utuko.
LUK 20:1 Mbaŋa regha Jisas ina e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne i vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ na i utuŋa Toto Thovuye. Ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare, weinjiyaŋgiya randeviva, thɨ rakamena
LUK 20:2 na thɨ dagewe thɨŋa, “U utugiya weime, u vata thela ele mbaro vwatae na iya u vakathaŋgiya bigibigike thiyake? Thela i giya vurɨgheghe e ghen?”
LUK 20:3 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Wo ya vaitoŋga vaito regha; Wo hu utugiyama e ghino,
LUK 20:4 Jon le rɨghe na i bapɨtaiso, i mena weya Loi o i mena weŋgiya gharɨgharɨ?”
LUK 20:5 Mbe thiye eŋge thɨ veutu weŋgi, thɨŋa, “Thoŋgo raŋa, ‘I mena weya Loi,’ ne iŋa, ‘Buda kaiwae na mava hu loŋweghathɨgha Jon?’
LUK 20:6 Ko thoŋgo raŋa, ‘I mena weŋgiya gharɨgharɨ,’ wabwike laghɨye thiyake ne thɨ gaboinda e varɨvarɨ, kaiwae thɨ loŋweghathɨ Jon iye Loi ghalɨŋae gharautu.”
LUK 20:7 Iya kaiwae thɨ gonjoghawe, thɨŋa, “Ma wo ghareghare aŋga i mena.”
LUK 20:8 Amba Jisas i dage weŋgi iŋa, “Iya kaiwae, mane ya utugiya e ghemi, ya vata thela e vwatae na ya vakathaŋgiya bigibigike thiyake.”
LUK 20:9 Amba Jisas i utugiya goghaimbake iyake weŋgi iŋa, “Amala regha va i kabu waen ghauma regha, i mwanavathaŋgiya ghɨmoghɨmoru vavana na thɨ njimbukiki, amba i iteta ghemba na i wa ve ghɨnagha mbaŋa molao.
LUK 20:10 Mbaŋa kaero ghambaŋa thɨ vu, i variya le rakakaiwo regha kaiwae nuwaiya thɨ giyawe umako uneune vavanawe. Ko iyemaeŋge ranjimbunjimbuko thɨ tagavotagamenawe na thɨ variye njogha nɨmanɨmae.
LUK 20:11 Mbowo i variyeva rakakaiwo regha, ko iyemaeŋge ranjimbunjimbuma tembe thɨ tagavotagamenaweva, thɨ vakatha monjina laghɨyewe na thɨ variye njogha nɨmanɨmae.
LUK 20:12 Na mbowo i variyeva rakakaiwo theghetoninji. Thɨ tagathethe riwariwae na thɨ wokiyathuraŋgiya eto.
LUK 20:13 Amba umako tanuwagae iŋa, ‘Ne ya vakatha budakai? Wo ya variyeno naruŋguke iya ghareŋgukewe. Mbwata ne thɨ yavwatatawana.’
LUK 20:14 Ko iyemaeŋge, mbaŋa ranjimbunjimbuma thɨ thuwe, thɨ vedage weŋgi thɨŋa, ‘Iyako umake tanuwagae nariye. Ra tagavamare na le umake mbala ghinda la uma.’
LUK 20:15 Thɨ yalawe na thɨ wokiyathuraŋgiya eto na thɨ tagavamare.” “Umako tanuwagae ne i vakatha budakai weŋgi?
LUK 20:16 Ne i mena na i gaboŋgiya ranjimbunjimbuko na i vatomwe weŋgiya ranjimbunjimbu totogha.” Mbaŋa gharɨgharɨ thɨ loŋwe utuutuko iyako thɨŋa, “Thava ŋgoreiye! Thava Loi i vatomwe iyako!”
LUK 20:17 Jisas i vonjimbughathɨŋgi na i vaitoŋgi iŋa, “Ŋgoroŋga iya bukuke le utuke iyake gharumwaru? ‘Varɨke iya ŋgoloke gharavatavatad va thɨ botewo kaero i tabo ghambaghɨmbaghɨ.’
LUK 20:18 Thela thoŋgo i dobu na i unja e vwatae ne i tagamunumunuwo, na thoŋgo varɨko iyako i dobu thela e vwatae ne i tagavwathavwatha.”
LUK 20:19 Mbaro gharavavaghare na ravowovowo laghɨlaghɨye thɨ mando na thɨ yalaweya Jisas e mbaŋako iyako, kaiwae thɨ ghareghare me goghaimba thiye ghanjigoghaimba. Ko iyemaeŋge thɨ mararuŋgiya gharɨgharɨ.
LUK 20:20 Iya kaiwae mbe maranjiwe vara na thɨ tamwetamweya ghakamwathɨ thovuye regha. Thɨ liŋgiya ghɨmoghɨmoru vavana na thɨ vakatha ŋgoreiya gharɨgharɨ thovuthovuye lenji vakatha. Thɨ variyeŋgi na thɨ mando na thɨ vaito yaro Jisas na mbala i gothavwi. Na mbala iyako kaiwae thɨ vaŋgugiya weya Rom lenji rambarombaro, iye gawana i mbaroŋa.
LUK 20:21 Gharɨgharɨko thɨ vaito thɨŋa, “Ravavaghare, wo ghareghare budakaiya u utuŋa na u vavaghareŋa, iyena emunjoru. Ma mbe u rerenuwaŋa eŋge ŋgoroŋga lolo le thimba o le laghɨlaghɨye kaiwae, ko iyemaeŋge u vavaghareŋa budakaiya emunjoru Loi le renuwaŋa gharɨgharɨ kaiwanji.
LUK 20:22 Ŋgoroŋga, mbaro i dage ŋgoreiye na wo vamodo takis weya Sisa o nandere?”
LUK 20:23 Ko iyemaeŋge Jisas kaero i thuwe lenji kwanɨko iya kaiwae i dage vurɨgheghe weŋgi iŋa,
LUK 20:24 “Hu wo vatomwe mani gethɨra e ghino. Thela ŋgaliŋgaliya na idaya e vwataeke?” Thɨ gonjoghawe, thɨŋa “Sisa.”
LUK 20:25 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Sisa le bigibigi hu wogiya weya Sisa, Loi le bigi hu wogiya weya Loi.”
LUK 20:26 Gharɨgharɨ e maranji ma valɨkaiwanji thɨ yalawe le utuko kaiwae, ko iyemaeŋge gharenji i yo le thombeko kaiwae na thiya rokubaro.
LUK 20:27 Amba Sadusi vavana, thiye thɨŋa ramaremare ma tene thɨ thuweiruva, thɨ mena weya Jisas,
LUK 20:28 na thɨ vaito, thɨŋa, “Ravavaghare, Mosese va i roriya mbaroke iyake kaiwanda, iya iŋake, ‘Thoŋgo amala regha i mare iteta levo, ko ma i ghambɨ weiye, ghaghae ma i rovaŋguva ghɨmbwiyeko. Thoŋgo i ghambɨ weiye, gamagaiko thiyako ghaghaeko va i mareko le ŋgaŋga.’
LUK 20:29 Mbaŋa regha ghɨmoghɨmoru theghepirɨ, tɨnanji na ramanji regha. Ghaghanji laghɨyeninji va i ghe, ko iyemaeŋge ma thɨ ghambɨ weiye levo kaero i mare.
LUK 20:30 Ghaghae theghewoniye kaero i rovaŋguva ghembwiyeko,
LUK 20:31 na theghetoninji tembe ŋgoreiyeva. Mbema ŋgoreiye eŋge vara theghepirɨko, va thɨ ghe weinji na ma thɨ ghambɨ weinji kaero thiya mare.
LUK 20:32 E le ghambako elaghɨniye i mare.
LUK 20:33 Ko mbaŋa ne ramaremare thɨ thuweiru na kaero e yawayawalinjiva, thela ne i ghe weiye, kaiwae mbe theghepirɨko vara va thɨ vaŋgu.”
LUK 20:34 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Yambaneke gharɨgharɨniye thiya ghe,
LUK 20:35 ko iyemaeŋge thavala Loi ne i tuthiŋgi na thɨ thuweiru na tembe e yawayawalinjiva e yawalɨko i menamenako, ma tene thiya gheva.
LUK 20:36 Ŋgoreiye, mane te thiya mareva kaiwae thiye ŋgoranjiŋgiya nyao thovuthovuye. Thiye ne Loi le ŋgamaŋgamaŋgi, kaiwae kaero thɨ thuweiru na tembe e yawayawalinjiva.
LUK 20:37 Mosese emunjoru i vatomwe ramaremare tembe ne thɨ thuweiru na e yawayawalinjiva. Ina e utuutuma iyava ndɨghema i ra e umbwaumbwama ndamwandamwa, va i una Giya idae na iŋa, ‘Eibraham le Loi, Aisake le Loi na Jeikob le Loi.’
LUK 20:38 Iye gharɨgharɨ e yawayawalinji lenji Loi, ma ramaremare lenji Loi, kaiwae amalaghɨniye le renuwaŋa e tɨne, thiye mbe e yawayawalinji.”
LUK 20:39 Mbaro gharavavaghare vavana thɨ dagewe thɨŋa, “Ravavaghare, len thombena i thovuye!”
LUK 20:40 Kaiwae thɨ ghareghare ma valɨkaiwae thɨ kwanɨyaro, weinji lenji mararu ma te lolo regha i vaitova vaito reghawe.
LUK 20:41 Jisas i vaitoŋgi iŋa, “Ŋgoroŋga na iya thɨŋake Mesaiya iye Deivid nariye?
LUK 20:42 Kaiwae Deivid ghamberegha i woraŋgiya, Buk Sam e tɨne iŋa, ‘Giya Loi i dage weya wo Giya: U yaku valɨvaŋga e uneŋguke
LUK 20:43 ghaghad ne ya biginjoŋaŋgiya ghanɨthɨghɨya e gheghen raberabe.’
LUK 20:44 Deivid i una Mesaiya ‘wo Giya,’ ko ne ŋgoroŋga eŋge na Mesaiya iye Deivid rumbuye?”
LUK 20:45 Mbaŋa gharɨgharɨko wolaghɨye mbe thɨ vandevandeŋawe, kaero i dage weŋgiya gharaghambu iŋa,
LUK 20:46 “Hu njimbukiki wagiyaweŋga weŋgiya mbaro gharavavaghare. Thiye nuwanjiya thɨ njimbo ghanjikwama molamolao na thiya ndeloŋga, na nuwanjiya gharɨgharɨ weiye lenji yavwatata thɨ dage mwaewo weŋgi e ghamba maket. E ŋgolo kururu tɨne thɨ tuthiya ghamba yaku thovuthothuye moli na e thaga tɨne ghamba yakuko iya gharɨgharɨ laghɨlaghɨye e lenji ghamba yaku.
LUK 20:47 Thɨ mbaro lawalawa wambwiwambwi lenji bigibigi e lenji ŋgoloŋgolo tɨne na ghanjiyamoyamo kaiwae thɨ vakatha naŋgo molamolao. Loi ne i giya vuyowo laghɨye moli weŋgi.”
LUK 21:1 Jisas va ina e Ŋgolo Boboma tɨne i ghewaŋgiya ravwenyevwenye thɨ bigibigirawe lenji mwaewo e Ŋgolo Boboma ghamani ghamba bigirawe.
LUK 21:2 Vambe i thuweva wambwi eunda, iye mbinyembinyeŋgu, i bigiraweya le mwaewo, toeya gethiwo.
LUK 21:3 Iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, wambwike iyake mbinyembinyeŋgu, ko iyemaeŋge me bigiraweko i kivwalaŋgiya taulaghɨko,
LUK 21:4 kaiwae thiye methɨ bigirawe ŋgoreiya lenji vwenyevwenyeko le woveŋgi, ko iyemaeŋge elaghɨniye, mbinyembinyeŋgu moli, me giyavao budakaiya mbema elaghɨniyeko vara le yakuyaku kaiwae.”
LUK 21:5 Gharaghambu vavana va thɨ utuutu Ŋgolo Bobomako kaiwae, varɨvarɨko ghanjiyamoyamo thovuye na tembe ŋgoreiyeva mwaewoko iyava thɨ giya Loi kaiwaeko. Jisas i dage iŋa,
LUK 21:6 “Iya vara bigibigiko wolaghɨye iya hu thuweŋgiko, mbaŋa nevole i mena mane regha i yakuyaku e ghambaeko, nevole thɨ bigiyathuvao bode.”
LUK 21:7 Thɨ vaito thɨŋa, “Ravavaghare, ne thembaŋa vara bigibigike thiyake thɨ yomara, na ne ghanjinono budakai amba muyai thɨ yomara?”
LUK 21:8 Jisas iŋa, “Hu njimbukiki wagiyaweŋga, tha lolo regha i yaroŋga. Kaiwae gharɨgharɨ lemoyo ne thɨ mena e idaŋgu na thɨŋa, ‘Ghino Mesaiya,’ na ‘Mbaŋa maiyavara!’ Ne hu nderakambeleŋgi.
LUK 21:9 Mbaŋa ne hu loŋweŋgiya vanautuma lenji gaithɨ na vanautuma regha thɨ vegaithɨweŋgi utuutuninji, ne hu ndemararu, kaiwae thiyake ne thɨ yomarakai, ko iyemaeŋge ma ghanjirerenuwaŋa ŋgoreiye mbaŋa le ghambako maiyavara.”
LUK 21:10 Na mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Vanautuma ne thɨ vegaithɨ weŋgi; rambarombaro ne thɨ vegaithɨ weŋgi.
LUK 21:11 Ragheragheghe laghɨlaghɨye na vunuvu na ghambwera raitharɨ lemoyo ne thɨ yomara e yambaneke. Bigibigi e maramararuwanji na nonoŋgi ghamba rotaele ne thɨ rakamena e buruburu.”
LUK 21:12 “Amba muyai bigibigike thiyake thɨ yomara, ne thɨ yalaweŋga na thɨ vakatha vuyowo weŋga; ne thɨ vaŋgugiyaŋga weŋgiya rambarombaro e ŋgolo kururu tɨne na thɨ vakatha ghamimbaro na hu ru e thiyo. Ne vohu ndeghathɨ kiŋ na rambarombaro e maranji idaŋgu kaiwae.
LUK 21:13 Iyake ne i woveŋga ghamimbaŋa thovuye moli na hu utuŋa Toto Thovuye weŋgi.
LUK 21:14 Mbaŋake hu vatada lemi renuwaŋa na tha hu rerenuwaŋa ŋgoroŋga ne vohu utu na huŋa weŋgiya ghamirawonjowe,
LUK 21:15 kaiwae ghino ne ya giya utuutu na thimba e ghemi, na mbala ghamithɨghɨyaŋgina ma valɨkaiwanji thɨ wovakwanɨkwanɨŋga e lemi utuna.
LUK 21:16 Otɨnatɨnami na oramami, oghaghami, lemi bodaboda na ghamune ne thɨ vaŋgugiyaŋga, na ne thɨŋa na vavana ghemi huya mare.
LUK 21:17 Idaŋgu kaiwae gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ botewoyathuŋga.
LUK 21:18 Ko iyemaeŋge mane umbalimina vulivuliye yaŋgara i ghawe.
LUK 21:19 Hu ghataŋaghathɨ na mbala hu vaidiya yawalɨ memeghabananiye.”
LUK 21:20 “Mbaŋa ne hu thuweya ghamithɨghɨya thɨ meghɨliŋa Jerusalem, ne hu ghareghare mbaŋa nasiye thɨ rakavawowona.
LUK 21:21 Iya kaiwae thavala inanji Judiya tɨne thɨ rakavo na i wa e ououko rɨgherɨghenji. Thavala inanji Jerusalem tɨne thɨ rakavo, na thavala inanji eto ne thɨ nderakanjogha e ghembako tɨne.
LUK 21:22 Kaiwae thiyako nevole Loi le lithɨ ghambaŋa na i vaemunjoruŋa ŋgoroŋga Buk Boboma le woraŋgiya.
LUK 21:23 Nevole i vuyowo laghɨye moli weŋgiya maramarabo na wanakau weinjiyaŋgiya gamagai amba thɨ thuthu. Vuyowo laghɨye ne i mena e vanautumake iyake kaiwae Loi le gaithɨ laghɨye ne i mena weŋgiya gharɨgharɨke thiyake.
LUK 21:24 Vavana ne thɨ gaboŋgi e gaithɨ ghaghalithɨ, na vavana ne thɨ yovaŋguŋgi e vanautuma vavana vethɨ yaku e thiyo na thɨ vakaiwoŋaŋgi, na gharɨgharɨ thiye ma Jiu gharɨgharɨniye thɨ vurɨnjoŋanjoŋa Jerusalem ghaghada lenji mbaro ghambaŋa iko.”
LUK 21:25 “Nevole nono vavana thɨ yomara e varaeko, e manjalako na e ghɨtaraŋgiko. E yambaneke bagodu ne i vairɨ vavatha na thɨ bebe na lainji laghɨye, ne i vakatha gharɨgharɨ thɨ numounouno na thɨ mararu laghɨye.
LUK 21:26 Gharɨgharɨ maranji ne i ndeghathɨ na thɨ dobu mararu kaiwae, kaiwae thɨ ghareghare bigibigi raraitharɨ ghanjimbaŋa thɨ yomara e yambaneke, na kaiwae buruburu matemate ne thiya nyivɨvao na iko.
LUK 21:27 Ko amba muyai Lolo Nariye i yomara na i njama e ŋgalɨlɨko weiye le vurɨgheghe na le vwenyevwenye laghɨye.
LUK 21:28 Mbaŋa bigibigike thiyake ne thɨ yoyomara hu rakayondo na hu ghɨmara voro, kaiwae ghamivamoru ghambaŋa kaero i ghenetha.”
LUK 21:29 Amba Jisas i utuveŋgiya goghaimbake iyake. Iŋa, “Hu ghewoŋa umbwa fig na umbwaumbwake wolaghɨye.
LUK 21:30 Mbaŋa ne hu thuwe kaero thɨ thalavwara, hu ghareghare thuwai ghambaŋa maiyavara.
LUK 21:31 Tembe ŋgoreiyeva, mbaŋa ne hu thuwe bigibigike thiyake thɨ yoyomara, ne hu ghareghare Loi le ghamba mbaro mbaŋa nasiye i mena.”
LUK 21:32 “Ya dage emunjoru e ghemi, thake iyake mamba ne thiya marevao ghaghad bigibigike wolaghɨye thiyake thɨ yomara.”
LUK 21:33 “Buruburu na yambane ne thɨko, ko ghalɨŋaŋguke mane iko.”
LUK 21:34 “Hu njimbukikiŋga ghamimberegha na tha hu vatomweŋga moli e thagathaga, e munumu na yawalɨke iyake gharerenuwaŋa kaiwae, ne iwaeŋge mbaŋako iyako i vathɨna gharemi na hu dimbanɨwe. Ŋgoreiya i ghathɨ,
LUK 21:35 kaiwae ne i mena weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke laghɨye.
LUK 21:36 Iya kaiwae mbaŋake wolaghɨye hu njaŋanjaŋa na hu naŋgonaŋgo, mbala hu vurɨgheghe na hu ghataŋaghathɨŋgiya vuyowoko thiyako, vohu raŋgi na vohu ndeghathɨ Lolo Nariye e marae mbaŋa i mena i ghatha.”
LUK 21:37 E mbaŋaŋgiko thiyako Jisas i vavaghare e Ŋgolo Boboma tɨne, ko iyemaeŋge yeghɨyeghɨye iya i raŋgi na i wa ve ghenaghena Olivɨ e ghanji Ou.
LUK 21:38 Mbaŋambaŋa moli mbaŋa regha na regha gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ rakaraka e Ŋgolo Boboma na vethɨ vandeŋe le vavaghareko.
LUK 22:1 Mbaŋa vama i ghenetha, kaero Bred ma weiye isɨt ghathaga, idae regha Thaga Valaŋani.
LUK 22:2 Ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ mararuŋgiya gharɨgharɨ iya kaiwae thɨ vakatha thuwele kamwathɨ na thɨ vakatha Jisas na i mare.
LUK 22:3 Amba Seitan i ru weya Judas, thɨ uno Isakariyot, iye ghalɨŋae gharaghambuko theyaworo na theghewoko regha.
LUK 22:4 Judas i wa na ve utu weiyaŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na Ŋgolo Boboma gharagatɨgatɨ lenji randevivaŋgi na i utuŋa ŋgoroŋga ne iŋa na i vatomwe Jisas weŋgi.
LUK 22:5 Thɨ warariŋa le renuwaŋako na thɨ dagerawe modae kaiwae.
LUK 22:6 Judas i varae na i tamweya kamwathɨ thovuye moli na i vaŋgugiya weŋgi mbala thava gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ ghareghare.
LUK 22:7 Mbaŋa iviva moli Bred ma weiye Isɨt ghambaŋa, mbaŋaniye thɨ gaboŋgiya sip nariye Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwae.
LUK 22:8 Jisas i variyeŋgiya Pita na Jon na i dage weŋgi, iŋa, “Hu wa na vohu vivatharaweya Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwanda na mbala ra ghan.”
LUK 22:9 Thɨ vaito thɨŋa, “Nuwaniya aŋga wo wa na vo vivatharawe ghanɨŋgakowe?”
LUK 22:10 I gonjogha weŋgi, iŋa, “Mbaŋa ne hu ru e ghembana tɨne, amala regha i thɨna mbwa variye, ne i lavolevoleŋga. Hu mbele na vohu ru e ŋgolona iya ve runawe
LUK 22:11 na hu dage weya ŋgolona tanuwagae huŋa, ‘Ravavaghare i vaito: Iyaŋganiya woluwolu bobwari kaiwaŋgu na ne ya ghana Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye weiŋguyaŋgiya woraghambuke?’
LUK 22:12 Ne i vatomwe woluwolu laghɨye regha ina e toutou. Ghanɨŋga bigibiginiye kaero inanjiwe, na gheko vo hu vakatharawa bigibigina wolaghɨyewe.”
LUK 22:13 Thɨ wa na vethɨ vaidi ŋgoreiya me dagema weŋgi, na thɨ vivatharaweya Thaga Valaŋanima ghanɨŋganiyewe.
LUK 22:14 Mbaŋa ghanɨŋga ghambaŋa i yaku weiyaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ na thiya ghanɨŋga.
LUK 22:15 I dage weŋgi, iŋa, “Nuwaŋguke nuwaiya moli ya ghana Thaga Valaŋani ghanɨŋganiyeke iyake weiŋguyaŋgiya ghemi amba muyai ya vaidiya vuyowo.
LUK 22:16 Kaiwae ya dage e ghemi, ma tene mbaŋa reghava ya ghan Thaga Valaŋa ghanɨŋganiye ghaghada ne ghambaŋa emunjoru moli i yomara mbaŋa Loi le ghamba mbaro ne i mena.”
LUK 22:17 Amba Jisas i thɨna kom, i vata ago weya Loi, na iŋa, “Hu thɨna iyake na hu mun taulaghɨna ghemi.
LUK 22:18 Ya dage e ghemi, ma tene ya munɨva waenɨke iyake, ghaghada Loi le ghamba mbaro ne i mena.”
LUK 22:19 Amba i wo bred mbumbura, i vata ago weya Loi, i mwanaviya na i giya weŋgi gharaghambuma iŋa, “Iyake riwaŋgu, ya vatomwe ghemi kaiwami. Hu vakatha valaŋa iyake wo renuwaŋakiki kaiwae.”
LUK 22:20 Na tembe ŋgoreiyeva, ghanɨŋga e ghereiye i thɨna komuma na i thɨnɨgiya weŋgi, na iŋa, “Waenɨke iyake madɨbaŋgu iya i vaemunjoruŋa dagerawe togha. I voruraŋgi ghemi kaiwami.
LUK 22:21 Ko iyemaeŋge wo hu thuwe, thela iya wo lilivako, iye ina e ghanɨŋgake iyake tɨne.
LUK 22:22 Kaiwae Lolo Nariye ne i mare ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, ko iyemaeŋge vuyowo laghɨye moli ne i wa weya loloko iya ne i vatomweko!”
LUK 22:23 Gharaghambu thɨ vevaitoŋgi thɨŋa, “Thela ina e tɨnendake ne i vakatha kamwathɨko iyako?”
LUK 22:24 Gharaghambu mbe thiye eŋge thɨ wogaithɨ thela i laghɨye moli e tɨnenjiko.
LUK 22:25 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Thiye ma Jiu gharɨgharɨniye lenji kiŋ thɨ mbaroŋaŋgi e vurɨgheghe laghɨye na ghanjimberegha thɨ wovoreŋaŋgi na thɨ uno idanji ‘Gharɨgharɨ ghanjirathalavu’.
LUK 22:26 Ko e ghemi ma ŋgoreiyako, iyemaeŋge thela iye i laghɨye moli e tɨnemina, valɨkaiwae iye ŋgoreiya lolo tabwagha moli i gharenja, na randeviva iye ŋgoreiya rakakaiwo.
LUK 22:27 Thela i laghɨye moli, loloko iya i yaku e ghamba ghanɨŋga na i ghanɨŋgako o loloko iya i kaiwo kaiwaeko?” “Ŋgoreiye, e yambaneke lenji renuwaŋa tɨne loloko iya i yakuko. Ko iyemaeŋge ghino e tɨnemina lemi rakakaiwo.”
LUK 22:28 “Ghemi vambe weiŋguyaŋgi vara ghemi e wovuyowoke wolaghɨye tɨnenji;
LUK 22:29 na ŋgoreiye Bwebwe va i vatomwe e ghino na ya mbaro ŋgoreiye kiŋ, ghino tembe ŋgoreiyeva ya vatomwe e ghemi na hu mbaro.
LUK 22:30 Iya kaiwae ne hu yaku elo ghamba ghanɨŋga na hu ghanɨŋga na hu munumu elo ghamba mbaro tɨne, na ne hu yaku e ghamba yaku thovuthovuye na hu mbaroŋaŋgiya uu theyaworo na theghewo Isirel e tɨne.”
LUK 22:31 Jisas iŋa, “Saimon, Saimon! Wo u vandeŋe! Loi kaero va i vatomwe weya Seitan na ne i mandoŋga i ghathaŋga ŋgoreiya uma gharakakaiwo i ghatha wit mbombouye weiye varivariye.
LUK 22:32 Ko iyemaeŋge kaero ya naŋgo Saimon ghen kaiwan mbala len loŋweghathɨna ma i dobu, na mbaŋa u numonjogha e ghino, amba u vavurɨghegheŋaŋgiya oghaghana.”
LUK 22:33 Pita i gonjoghawe iŋa, “Giyana, ya vatomweŋgo na weiŋgu ghen e thiyo na ya mare weiŋgu ghen.”
LUK 22:34 Jisas i gonjoghawe, iŋa, “Ya dage e ghen, Pita, kamkam mane amba i kula gougouke noroke, ghaghad ne mbaŋato uŋa ma u ghareghareŋgo.”
LUK 22:35 Amba Jisas i vaitoŋgiya gharaghambu, iŋa, “Mbaŋa va ya variyeŋga na hu rakaraŋgi, va e mbaŋako iyako mava e lemi vethe nasiye, ma e lemi nambo na ma e gheghemi ghae, thare va bigi reghava i kwara e ghemi?” Thɨ gonjoghawe, thɨŋa, “Nandere moli.”
LUK 22:36 I dage weŋgi iŋa, “Ko, e mbaŋake iyake, thela vethe nasiye inawe o nambo, i thɨn, na thela ma gaithɨ ghaghalithɨ inawe i vakuneŋa ghakwama ghayaboyabo na i vamodo regha.
LUK 22:37 Kaiwae ya dage e ghemi, Buk Boboma i woraŋgiya iya iŋake, ‘Vambe thɨ govatabova weiyaŋgiya tharɨ gharavakatha,’ iyake ghino utuniŋgu, na bigibigike wolaghɨye Buk Boboma i woraŋgiya ghino kaiwaŋgu emunjoru kaero thɨ yoyomara.”
LUK 22:38 Gharaghambu thɨ dagewe, thɨŋa, “Giyana, wo u thuwe, gaithɨ ghaghalithɨ munyiwo mathiyake!” I gonjogha weŋgi iŋa, “Hu viyathu utuutuna iyena!”
LUK 22:39 Jisas i raŋgi na i wa Olivɨ e ghanji Ou, ŋgoreiya mbe i vakavakathama na gharaghambuko thɨ ghambu.
LUK 22:40 Mbaŋa i vutha gheko, i dage weŋgi iŋa, “Hu naŋgo, mbala ma hu ru tanathetha e tɨne.”
LUK 22:41 I iteteŋgi na le bwagabwaga ŋgoreiya ra du varɨ na ve unjawe, i ronja e gheghe vuvuye na i naŋgo.
LUK 22:42 Iŋa, “Bwebwe, thoŋgo nuwaniya, u thɨna vuyowoke ghandeghɨ e ghino. Ko iyemaeŋge thava u vakatha ghino lo renuwaŋa, u vakathaeŋge ghen len renuwaŋa.”
LUK 22:43 Nyao thovuye i mena e buruburu i yomarawe na i vavurɨghegheŋa.
LUK 22:44 Weiye gharevɨrɨ laghɨye i naŋgo vurɨgheghe na ghaghairo i thɨ dobudobu ŋgoreiya madibe e thelauko vwatae.
LUK 22:45 Mbaŋa i yondovirɨ naŋgo e ghereiye, i njogha weŋgiya gharaghambu, va thiya ghene sawowori gharevɨrɨ kaiwae.
LUK 22:46 I dage weŋgi iŋa, “Buda kaiwae huya ghenelaŋa? Hu raka thuweiru na hu naŋgo mbala ma hu ru tanathetha e tɨne.”
LUK 22:47 Mbaŋa vamba Jisas i utuutu wabwi regha kaero thɨ rakavutha, Judas i viva weŋgi, iye gharaghambu theyaworo na theghewoma regha. I mena na i vandamo Jisas;
LUK 22:48 ko amba Jisas i dagewe iŋa, “Ko ana u vatomweya Lolo Nariye iya u vandamoke?”
LUK 22:49 Mbaŋa gharaghambuko va weiyaŋgiko, thɨ thuwe budakaiya ne thɨ vakatha, thɨ vaito thɨŋa, “Giyana, thare valɨkaiwame ne wo vakaiwoŋa lama gaithɨke ghaghalithɨ?”
LUK 22:50 Regha i mwanavairɨ le gaithɨ ghaghalithɨ kaero i gothethe ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo yanawae e uneke.
LUK 22:51 Ko iyemaeŋge Jisas i dagewe iŋa, “Meiyevarana!” I vɨghathɨgha amalako yanawae na kaero i thawariva.
LUK 22:52 Amba Jisas i dage weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye, Ŋgolo Boboma gharagatɨgatɨ lenji randevivaŋgi na giyagiya iŋa, “Ko ana mo hu menava weiye lemi gaithɨ ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu, hu munjeva rakaivɨ ghino?
LUK 22:53 Mbaŋako wolaghɨye va weiŋguyaŋgiya ghemi e Ŋgolo Boboma tɨne ma hu yalaweŋgo. Ko iyake ghamimbaŋa moli, mbaŋa momouwo le vurɨgheghe i mbaroŋaŋga.”
LUK 22:54 Amba thɨ yalaweya Jisas na thɨ yovaŋgu ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva ele ŋgolo tɨne, na Pita mbe i rereghamba bwagabwaga.
LUK 22:55 E ŋgoloko ghayayao tɨne, yamoe moli ragatɨgatɨ thɨ rumbwa ndɨghewe na thiya mwa. Pita i ru na i yaku weiyaŋgi.
LUK 22:56 Amba rakakaiwoko eunda i thuwe Pita i mwamwa ndɨgheko na i njimbughathɨ, amba iŋa, “Mbe ŋgoreiyeva, va weiye Jisas!”
LUK 22:57 Ko iyemaeŋge Pita i roro iŋa, “Elana, mbema ma ya ghareghare vara iya lolona iyena!”
LUK 22:58 Mbaŋa ubotu e ghereiye, amala regha i thuwe na iŋa, “Ghen tembe ŋgoreiyeva, ghanjiu regha.” Pita i gonjoghawe iŋa, “Amalana, ma ghino!”
LUK 22:59 Ŋgoreiya lughawoghawo regha e ghereiye, amala regha i rovurɨgheghe na i utumbele iŋa, “Ma te ghamba numoghegheiwova, amalake iyake va weiye Jisas kaiwae iye rara Galili ŋgoreiya amalaghɨniye.”
LUK 22:60 Ko iyemaeŋge Pita i gonjoghawe, iŋa, “Amalana, ma ya ghareghare budakai utuniya u utuutuna!” E mbaŋako iyako, vamba i utuutu, kamkam kaero i kula.
LUK 22:61 Giya i ndevɨ na i njimbughathɨgha Pita. Pita i renuwaŋakikiya Giya ghalɨŋamawe, va iŋama, “Amba muyai kamkam ne i dage, noroke gougou, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.”
LUK 22:62 Pita i raŋgi eto na i randa laghɨye moli.
LUK 22:63 Ghɨmoghɨmoruko va thɨ njimbukikiya Jisas, thɨ vatabweruŋa na thɨ ŋgeŋgeŋa.
LUK 22:64 Thɨ ŋgarɨgana marae na thɨŋa, “Thoŋgo ghalɨŋae gharauta ghen, u dage weime thela i ŋgeŋgena.”
LUK 22:65 Na tembe thɨ utuvatharɨweva i ghanagha moli.
LUK 22:66 Mbaŋa ighɨviya rakaraka, Jiu e lenji kot laghɨye thɨ mevathavatha weinjiyaŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare, amba thɨ vaŋgumena Jisas weŋgi,
LUK 22:67 thɨ dagewe thɨŋa, “Thoŋgo Mesaiya ghen, u utugiyama weime.” Ko iyemaeŋge Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Thoŋgo ya utugiya weŋga mane hu loŋweghathɨŋgo;
LUK 22:68 na thoŋgo ya giya vaito weŋga mane hu thombe.
LUK 22:69 Ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake na i ghaoko Lolo Nariye ne i yaku Loi Vurɨgheghe e nɨmaeke uneke.”
LUK 22:70 Thɨ vaito thɨŋa, “Loi Nariya ghen, ae?” I gonjogha weŋgi iŋa, “Maiya huŋanani.”
LUK 22:71 Amba thɨŋa, “Ma te nuwandaiyava gharɨgharɨ vavana thɨ utu kaiwae. Mbe ghinda vara mara loŋwe ghalɨŋae e yanawandake.”
LUK 23:1 Taulaghɨko e wabwiko iyako tɨne thɨ rakayondo na thɨ yovaŋguya Jisas weya Pailat,
LUK 23:2 amba thɨ wonjowe thɨŋa, “Wo vaidiya amalake iyake i vavaghare weŋgiya la gharɨgharɨ na thɨ thɨghɨyawana ghamba mbaroke iyake. I dage weŋgi na thava thɨ vamodo takis weya Sisa, na iŋava iye ghamberegha Mesaiya na kiŋ.”
LUK 23:3 Pailat i vaito, iŋa, “Emunjoru ghen Jiu lenji kiŋ?” Jisas i gonjoghawe, iŋa “Ŋgoreiya iya moŋana.”
LUK 23:4 Amba Pailat i dage weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na wabwiko iŋa, “Ma ya vaidi mun tharɨ weya amalake iyake.”
LUK 23:5 Ma thɨ kula mbelembele eŋge na ghalɨŋanji laghɨye thɨŋa, “Le vavaghare e tɨne i vakatha ghatemuru gharɨgharɨ e tɨnenji Judiya laghɨyeke e tɨne. Vambe i vakatha weya Galili na mbaŋake kaero menda i menava gheke.”
LUK 23:6 Mbaŋa Pailat i loŋwe iyake i vaito, iŋa, “Amalake iyake rara Galili?”
LUK 23:7 Mbaŋa i ghareghare Jisas i mena e valɨvaŋgako iyako, na Herod iye le ghamba mbaro, i variye na i wawe. Amalaghɨniye vambe inava Jerusalem tɨne e mbaŋako iyako.
LUK 23:8 Herod va i warari laghɨye moli mbaŋa i thuwe Jisas, kaiwae vama i loŋwe utuutuniye na mbaŋa molao i roroghaghawe na nuwaiya i thuwe. Va nuwaiya i thuwe Jisas i vakatha vakatha ghamba rotaele regha.
LUK 23:9 Iya kaiwae Herod i giya vaito i ghanagha, ko iyemaeŋge Jisas ma i thombeŋgi.
LUK 23:10 Ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ ndeghembeŋgi na thɨ rovurɨgheghe thɨ wonjowekika Jisas.
LUK 23:11 Herod weiyaŋgiya le ragagaithɨ thɨ vatabweruŋa Jisas na thɨ vakatha monjinawe. Thɨ liya kwama thovuye ŋgoreiye kiŋ thɨ njimbo na thɨ vanjimbo, na thɨ variye njogha weya Pailat.
LUK 23:12 E mbaŋako vara iyako Herod na Pailat thɨ yaku na ghamwanji vanaora, ko va i viva thɨ vethɨghɨya wanaŋgi.
LUK 23:13 Pailat i kula vathavathaŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye, randeviva na gharɨgharɨ,
LUK 23:14 na i dage weŋgi iŋa, “Mo hu vaŋgumena amalake iyake e ghino, na huŋava iye i vakatha gharɨgharɨ thɨ thɨghɨyawana ghamba mbaroke iyake. Kaero ma tamwe wagiyawe e marami, na ma ma ndevaidi mun emunjoru i vakathaŋgiya tharɨna iya hu wonjowenawe.
LUK 23:15 Herod tembe ŋgoreiyeva iya kaiwae me variye njoghama weinda. Amalake iyake ma i ndevakatha mun tharɨ na mbala kaiwae i mare.
LUK 23:16 Iya kaiwae mbema ne yaŋa eŋge na thɨ yabɨbɨ na thɨ rakayathu.”
LUK 23:17 Thaga Valaŋani ghambaŋa regha na regha Pailat iŋa na thɨ vaŋguraŋgiya raruru e thiyo regha kaiwanji.
LUK 23:18 Taulaghɨko e ghalɨŋanji laghɨye thɨ kula thɨŋa, “U tagavamare, na u vaŋguraŋgiya Barabas kaiwame!”
LUK 23:19 Va thɨ vaŋguruwo Barabas e thiyo kaiwae iye va wabwiko regha thɨ thɨghɨyawana ghamba mbaroke iyake Jerusalem e tɨne na i unɨgha lolo regha.
LUK 23:20 Kaiwae Pailat va nuwaiya i rakayathu Jisas, iya kaiwae mbowo i dage weŋgiva wabwiko,
LUK 23:21 ko iyemaeŋge thɨ kula njoghawe thɨŋa, “U rokros! U rokros!”
LUK 23:22 Pailat mbowo i dage weŋgiva mbaŋatoninji, iŋa, “Ko va i vakatha vara the tharɨ? Ma ya vaidi mun tharɨ regha va i vakatha na valɨkaiwae i mare. Iya kaiwae ne yaŋa na thɨ yabɨbɨ na thɨ rakayathu.”
LUK 23:23 Ko iyemaeŋge thɨ kula mbelembele e ghalɨŋanji laghɨye na Jisas eŋge i mare e kros vwatae, ghaghada i vamboromboroŋa lenji renuwaŋako.
LUK 23:24 Pailat iŋa na thɨ rokros Jisas na i vamboromboroŋa lenji renuwaŋako.
LUK 23:25 Iŋa na thɨ vaŋguraŋgiya amalama va nuwanjiyama, iya va thɨ thɨghɨyawana ghamba mbaroko iyako na i unɨghɨ lolo regha thɨ vaŋguruwo e thiyo, na i vaŋgugiya Jisas weŋgi na thɨ vamboromboro ŋgoreiya lenji renuwaŋako.
LUK 23:26 Mbaŋa ragagaithɨ thɨ yovaŋguya Jisas thɨ lavolevola amala regha i mena Sairin idae Saimon. Iye va i mena eto na ma i ruruma. Thɨ yalawe, thɨ wogiya krosɨkowe na thɨ vavurɨghegheŋa na i woreghamba Jisas e ghereiye.
LUK 23:27 Wabwi laghɨye thɨ rakambele, na e tɨnenjiko wanakau vavana, thɨ ghare vɨrɨwe na thɨ randa kaiwae.
LUK 23:28 Jisas i matavɨ na i dage weŋgi iŋa, “Jerusalem wanakauniye, thava hu randa ghino kaiwaŋgu, hu randa eŋge ghemi na lemi ŋgaŋga kaiwami.
LUK 23:29 Kaiwae vuyowo ghambaŋa i menamenake, mbaŋaniye gharɨgharɨ ne thɨŋa, ‘Wanakau thɨ kwama, ma thɨ ghamba gamagai na wanakau ma e lenji ŋgaŋga nanasiye, thɨ warari kaiwae ma mbaŋa regha e lenji ŋgaŋga na ma mbaŋa regha thɨ vavathu ŋgama.’
LUK 23:30 E mbaŋako iyako gharɨgharɨ ne thɨ dage weŋgiya ououko, ne thɨŋa, ‘Hu dobuma e vwatame’ na ‘Bobokulu hu roganaime.’
LUK 23:31 Ya dage ŋgoreiyake kaiwae thoŋgo gharɨgharɨ thɨ vakathaŋgo na ya vaidiya vuyowoke iyake, othembe ghino lolo rumwaru, amba Loi ne i vakatha vuyowo laghɨye moli weŋgiya tharɨko gharavakavakatha.”
LUK 23:32 Amaamala theghewo, thiye tharɨ gharavakathaŋgi, vambe thɨ vaŋguŋgi na vethɨ rokrosɨŋgi weinji Jisas.
LUK 23:33 Mbaŋa thɨ vutha e valɨvaŋgako iyako, thɨ uno idae “Boutouto,” thɨ rokros Jisas gheko na tharɨma gharavakathaŋgi theghewoma; regha e une na regha e moiye.
LUK 23:34 Jisas iŋa, “Bwebwe, u numotenɨŋgi, kaiwae budakaiya thɨ vakavakatha ma thɨ ghareghare.” Amba thɨ wobwiya ghakwamakwamama. Thɨ mbana varɨvarɨ na thɨ mwadiwo mwadiwo reghawe. Thela thoŋgo i wo varɨko iya e ghanonoko amba i tuthi iyaŋganiya i bigi.
LUK 23:35 Gharɨgharɨ thiya ndeghathɨ na thɨ njimbukiki, na Jiu lenji randeviva thɨ goviyaviya ghamwae thɨŋa, “Va i vamoruŋgi eŋge gharɨgharɨ vavana, ko mbaŋake wo i vamora tembe ghamberegha, thoŋgo iye Mesaiya, Loi le tututhi loloniye!”
LUK 23:36 Ragagaithɨ te vambe ŋgoreiyeva, va thɨ vatabweruŋa, thɨ mena thɨ ndevorowe na thɨ thɨnɨgiya waen monyomonyowe,
LUK 23:37 na thɨŋa, “U vamora ghanɨmberegha thoŋgo Jiu lenji kiŋ ghen!”
LUK 23:38 E umbaliye na yavoro va thɨ roriya utuutuke iyakewe: Iyake Jiu lenji Kiŋ.
LUK 23:39 Tharɨko gharavakathaŋgi regha iya thɨ kwateko e njawanjawaŋgiko, i utuvatharɨ na ive iŋa, “Ghen Mesaiya ghen, ae? U vamoruŋge na u vamoruime!”
LUK 23:40 Ko iyemaeŋge reghako i ŋaevwaŋa iŋa, “Ko ma u mararu Loi? Mbe thaghetoke vara ra vaidiya vuyowoke iyake,
LUK 23:41 ko iyemaeŋge thaghewoke i thovuye moli, kaiwae ghinda ra vaidiya budakaiya la vakatha vuyowae, ko iye mava i ndevakatha mun tharɨ regha.”
LUK 23:42 Amba i dage weya Jisas iŋa, “Jisas, u renuwaŋakikiŋgo mbaŋa ne u tabona kiŋ!”
LUK 23:43 Jisas i gonjoghawe, iŋa, “Ya dage emunjoru e ghen, noroke weiŋgu ghen e ghemba thovuye Paradais.”
LUK 23:44 Mbaŋa va ŋgoreiya raŋgila thiyo, mbaŋaniye varae ma i mbɨle na vanautumako iyako i momouwo ghaghad tɨri klok, na kwama molao thɨ livakwate na i vakatha woluwolu theghewo e Ŋgolo Boboma tɨne, i mathethe na yaŋgaiwo.
LUK 23:46 Amba Jisas i kula na ghalɨŋae laghɨye, iŋa, “Bwebwe, e nɨmanɨna ghare ya woraweya uneŋguke.” I utuvao iyako amba i liya yawaliye.
LUK 23:47 Mbaŋa ragagaithɨ lenji randeviva i thuwe budakaiya me yomara, i taraweŋa Loi iŋa, “Emunjoru iye va lolo rumwarumwaruniye! Ma i ndevakathamun tharɨ!”
LUK 23:48 Mbaŋa gharɨgharɨko wolaghɨye iyava thɨ mevathavathako thɨ ghewo budakaiya i yomara, thɨ rakanjogha e ghambaghambanji na thɨ ghambɨghamba gharenji nuwatharɨ kaiwae.
LUK 23:49 Taulaghɨŋgiko iyava thɨ ghareghare Jisas e gharenji, weinjiyaŋgiya wanakau, thiye va thɨ ghambu Galili e tɨne, vambe thiya ndeghathɨ eto na thɨ ghewo.
LUK 23:50 Amala regha idae Josep rara Arɨmathiya, ghemba regha Judiya e tɨne. Iye lolo rumwarumwaruniye na i roroghagha Loi le ghamba mbaro thembaŋa ne i mena. I ghambugha mbaro na Jiu lenji kot laghɨye loloniye regha, ko iyemaeŋge mava i wovatha lenji mbaro na lenji vakathako Jisas kaiwae.
LUK 23:52 I wa weya Pailat na i naŋgo weya Jisas riwaekowe.
LUK 23:53 Amba i wonjoŋa Jisas riwae, i ghavo e kwama na i worawe e ghabubu va thɨ tɨghɨ e varɨ na ma mbaŋa regha lolo riwa i ghenawe.
LUK 23:54 Iyako va Pɨraide na vama mbaŋa ubotu eŋge kaero Sabat.
LUK 23:55 Wanakauma iyava thɨ ghambuma Jisas Galili e tɨne, thɨ wa weinji Josep na vethɨ thuwe ghabubuko na ŋgoroŋga Jisas riwae ghawoworawe.
LUK 23:56 Amba thɨ njogha e ghemba na vethɨ vivathaŋgiya merisin bunama butinji thovuye Jisas riwaeko kaiwae. Sabat e tɨne thɨ towowe ŋgoreiya lenji mbaro le woraŋgiya.
LUK 24:1 Sande vambe mbaŋambaŋa moli, wanakauma thɨ wa e ghabubuko, thɨ bigiya bunamama menda thɨ vivatharawema.
LUK 24:2 Thɨ thuwe varɨko menda thɨ tagagana ghabubuko ghaekowe, kaero me thɨ vabulale vakatha
LUK 24:3 na thɨ mwandɨ e ghabubuko tɨne, ko iyemaeŋge ma thɨ vaidiya Giya Jisas riwae.
LUK 24:4 Thɨ ndeghathɨ gheko na ma e ghalɨghalɨŋanji. E mbaŋako vara iyako ghɨmoghɨmoru theghewo ghanjikwama i ndalandala thɨ ndeghathɨ e vasiwanji.
LUK 24:5 Weinji lenji gharelaghɨlaghɨ, wanakauko thɨ ndekururu na ghamwanji i nja e thelauko vwatae. Ghɨmoghɨmoruko thɨ dage weŋgi thɨŋa, “Buda kaiwae hu tamweya lolo e yawayawaliye ŋgora ramaremare e lenji ghamba yaku?
LUK 24:6 Ma ina gheke! Kaero me thuweiru. Hu renuwaŋakikiya va le utuma weŋga mbaŋa va ina Galili e tɨne.
LUK 24:7 Va iŋa, ‘Ne thɨ vaŋgugiya Lolo Nariye weŋgiya gharɨgharɨ raraitharɨ, ne thɨ tagavamare e kros vwatae na mbaŋa theghetoniye e tɨne kaero i thuweiru na e yawayawaliyeva.’”
LUK 24:8 Amba wanakauko thɨ renuwaŋakikiya le utuma,
LUK 24:9 thɨ iteta ghabubuko na tembe thɨ loŋgaloŋgaŋava ghereinji na vethɨ utugiya weŋgiya gharaghambuma theyaworo na reghama na tembe taulaghɨkova weŋgi.
LUK 24:10 Wanakauko, va Meri tɨnan Magadala, Jowana, Meri Jemes tɨnae na wanakau vavanava va weinjiyaŋgi iyava thɨ utugiya utuutuke iyake weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ.
LUK 24:11 Ko iyemaeŋge ghalɨŋae gharaghambɨ lenji renuwaŋa thɨŋaeŋge wanakauko lenji utuko utu kwanɨkwan iya kaiwae mava thɨ loŋweghathɨ.
LUK 24:12 Ko iyemaeŋge Pita i yondovirɨ na i rukuŋa ghabubuko, i ndekururu na i thuwe ghabubuko tɨne, kwama kokowa. I njogha e ŋgolo na i rerenuwaŋa laghɨye weiye le numoghegheiwo bigibigiko thɨ yomarako kaiwanji.
LUK 24:13 E mbaŋako regha iyako tɨne, Jisas gharaghambu theghewo, thɨ ri Jerusalem na thɨ wa e ghemba regha idae Emaus. Ghanji lughawoghawo ŋgoreiya kilomita theyaworo na regha.
LUK 24:14 Lenji loŋga e tɨne thɨ veutu weŋgi bigibigiko wolaghɨye menda thɨ yomarako kaiwanji.
LUK 24:15 Mbaŋa lenji utuutu e tɨne Jisas ghamberegha i vurɨten reghamba weŋgi na mbe i loŋga vara weiyaŋgi.
LUK 24:16 Thɨ thuwe, ko iyemaeŋge Loi i vakatha mava thɨ ghareghare thela amalaghɨniye.
LUK 24:17 Jisas i dage weŋgi, iŋa, “Ko budakai utuniya hu veutuna weŋga e lemi loŋgana tɨne?” Thɨ ndekubaro weinji lenji nuwatharɨ.
LUK 24:18 Regha idae Kleopas, i gonjoghawe iŋa, “Ko mbe ghen eŋge vara ghanɨmbereghana menda inan Jerusalem na ma menda u ghareghare iya bigibigike menda thɨ yoyomarake mbaŋake mendamba thɨkoke e tɨnenji?”
LUK 24:19 I vaitoŋgi, iŋa, “Ko the bigibigi?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Bigibigike iya menda thɨ yomara weya Jisas rara Nasaret. Amalake iyake iye va Loi ghalɨŋae gharautu. Iye va i vurɨgheghe ele vakatha na ele utu Loi na gharɨgharɨko wolaghɨye e maranji.
LUK 24:20 Ravowovowo laghɨlaghɨye na la rambarombaro mendava thɨ vaŋgugiya weya Rom lenji Gawana amba i vakatha ghambaro le mare kaiwae na thɨ tagavamare e kros vwatae.
LUK 24:21 Va lama renuwaŋa woŋa iye ne i rakayathuŋgiya Isirel gharɨgharɨniye. Gharerenuwaŋa ŋgoreiyako, na noroke kaero mbaŋa theghetoninji mbaŋa menda bigibigiko thiyako thɨ yomara.
LUK 24:22 Wanakau vavana e lama wabwiko tɨne thɨ vathɨna ghareme; methɨ wa e ghabubu mbaŋambaŋa moli,
LUK 24:23 ko iyemaeŋge ma methɨ vaidiya riwae e ghabubuko tɨne. Methɨ njoghama na thɨŋa methɨ vaidiŋgiya nyao thovuthovuye, methɨ dage weŋgi thɨŋa, ‘Kaero me thuweiru na ma e yawayawaliyeva.’
LUK 24:24 Ghamaune vavana methɨ wa e ghabubuko na vethɨ vaidi ŋgoreiya wanakauko methɨ utuŋa, ko iyemaeŋge ma methɨ thuwe.”
LUK 24:25 Amba Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ma e umbaumbalɨmi! Mbema hu vuyowo vara moli e loŋweghathɨgha ŋgoroŋga Loi ghalɨŋae gharautu lenji utu.
LUK 24:26 Thare va valɨkaiwae na Mesaiya i vaidiya vuyowoŋgike thiyake ko amba muyai i vaidiya Ramae le vwenyevwenye?”
LUK 24:27 Jisas i vamanjamanjalaŋa weŋgi budakaiya Buk Boboma va i woraŋgiya amalaghɨniye kaiwae. I ri Mosese ele buk na i wa Loi ghalɨŋae gharautuko wolaghɨye lenji rorori e tɨnenji.
LUK 24:28 Mbaŋa thɨ vurɨthaiya ghembako thɨ ghembeko, Jisas le vakatha ŋgoreiya ne i vamwandɨ,
LUK 24:29 iyemaeŋge thɨ naŋgo vurɨgheghewe thɨŋa, “Wo ra laghena weime ghen gheke, kaiwae mbaŋa nasiye i gou.” I ru na i laghena weiyaŋgi.
LUK 24:30 Mbaŋa ina e ghamba ghanɨŋga, i wo bred mbumbura, i vata ago weya Loi, i njiviya na i giya weŋgi.
LUK 24:31 E mbaŋako iyako ambama Loi i vakatha na thɨ ghareghare, ko mbema i ghawe eŋge vara e maranji.
LUK 24:32 Thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Thare me utuko weinda na ŋgoreiya ndɨghema me rara e gharenda mbaŋa mara loŋgama weinda e kamwathɨko na me vamanjamanjalaŋa Bukuma Boboma le utuutu weinda?”
LUK 24:33 Thɨ yondovirɨ e mbaŋako iyako na thɨ njogha Jerusalem, na gheko thɨ vaidiŋgiya gharaghambu theyaworo na regha, thɨ mevathavatha weinjiyaŋgiya wanakau vavanava,
LUK 24:34 na gharaghambu thɨŋa, “Giya emunjoru kaero me thuweiru! Me yomara weya Saimon!”
LUK 24:35 Theghewoko thɨ vamanjamanjalaŋa weŋgi budakai menda i yomara weŋgi e loŋga mborowa, na me ŋgoroŋga na thɨ ghareghare iye Giya mbaŋa me njiviya bredɨma.
LUK 24:36 Mbaŋa theghewoko amba thɨ utuutu weŋgi Jisas ghamberegha i ndeghathɨ e ghanjilughawoghawo na i dage weŋgi, iŋa, “Weimi lemi gharemalɨlɨ.”
LUK 24:37 Gharenji i yo na thiya mararu kaiwae lenji renuwaŋa thɨŋaeŋge kaka.
LUK 24:38 Ko iyemaeŋge i dage weŋgi, iŋa, “Buda kaiwae huya gharelaghɨlaghɨ, na buda kaiwae hu numoghegheiwo?
LUK 24:39 Wo hu thuweŋgiya nɨmanɨmaŋguke na ghegheŋguke na hu ghareghare ghino. Hu vinogha riwaŋguke na mbala hu ghareghare, kaiwae kaka ma e mbunɨmbunɨmaniye na e wokiwokiniye, ŋgoreiya hu thuwe ghino riwaŋguke.”
LUK 24:40 I utuvao iyako amba i vatomwe weŋgiya nɨmanɨmae na gheghe.
LUK 24:41 Gharenji i warari na gharenji i yo ko iyemaeŋge mava thɨ loŋweghathɨ, amba i vaitoŋgi iŋa, “Thare bigi regha ina gheke na ne hu ghan?”
LUK 24:42 Thɨ wogiyawe borogi ŋambuŋambu vuvura,
LUK 24:43 i wo na i ghan e maranji.
LUK 24:44 Amba i dage weŋgi iŋa, “Bigibigike vara thiyake iyava ya utuutuma weŋga mbaŋa vamba weiŋguyaŋgiya ghemi. Bigibigiko wolaghɨye va thɨ rori kaiwaŋgu, Mosese ele mbaro tɨne, Loi ghalɨŋae gharautu lenji buk e tɨne na Sam e tɨne wone thɨ vamboromboro.”
LUK 24:45 Amba i vakatha na nuwanji i raravwara na thɨ ghareghare Buk Boboma le utuutu,
LUK 24:46 na i dage weŋgi iŋa, “Gharorori ŋgoreiyake: Mesaiya ne i vaidiya vuyowo na i mare na mbaŋa theghetoniye e tɨne kaero i thuweiru na e yawayawaliyeva.
LUK 24:47 Amalaghɨniye e idae gharaghambu thɨ vavaghareŋa e vanautumake wolaghɨye gharɨgharɨ thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi mbala Loi ne i numotenɨŋgi. Thɨ woraweya rɨghe Jerusalem.
LUK 24:48 Budakaiya va hu thuweŋgi e marami gharauta ghemi.
LUK 24:49 Ghino ne va variye weŋga iye Bwebwe va le dagerawe. Iya kaiwae mbe huya yaku vara Jerusalem e tɨne na hu roroghagha ghaghada vurɨghegheko iya ne i menako e buruburu i nja na i ru e ghemi.”
LUK 24:50 Amba i vaŋgu raŋgiyaŋgi Jerusalem e tɨne na weiyaŋgi ghaghad Betani. I bigivaira nɨmanɨmae na i giya ghanjidage mwaewo weŋgi.
LUK 24:51 Mbaŋa i vakavakatha iyako, i iteteŋgi na Loi i vaŋguvoro e buruburu.
LUK 24:52 Thɨ kururuwe na kaero thɨ rakanjoghava Jerusalem weinji lenji warari laghɨye,
LUK 24:53 na e mbaŋake wolaghɨye thɨ rakarakaru e Ŋgolo Boboma tɨne thɨ tarataraweŋa Loi.
JOH 1:1 Va i rikowe Utu kaerova inawe, na Utuko iyako va weiye Loi, na Utuko iye Loi.
JOH 1:2 Ma vamba i vakatha yambaneke Utuko iyako vama inawe, weiye Loi.
JOH 1:3 Loi va i vakaiwoŋa Utu na i vakatha bigibigike wolaghɨye. Mava i vakatha bigi regha na ma weiye Utu.
JOH 1:4 Yawalɨ rɨghethora amalaghɨniye, na yawalɨke iyake gharɨgharɨ lenji manjamanjala.
JOH 1:5 Manjamanjalake iyake i woya e momouwo, ko momouwo ma valɨkaiwae i vun.
JOH 1:6 Loi va i variya amala regha idae Jon.
JOH 1:7 Va i mena na i utuŋa manjamanjalako iyako utuniye, mbala gharɨgharɨ thɨ loŋwe utuko iyako na thɨ loŋweghathɨ.
JOH 1:8 Iye ma i womena manjamanjala weŋgiya gharɨgharɨ, nandere, mbema i mena i utuŋa eŋge manjamanjalako utuniye weŋgi.
JOH 1:9 Iyake manjamanjala emunjoru, manjamanjalaniye i mena e yambaneke na i giya manjamanjala weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.
JOH 1:10 Va ina e yambaneke, na othembe va i vakatha yambaneke, yambaneke mava i ghareghare.
JOH 1:11 Va i mena i yaku e ghambae, ko iyemaeŋge ghambae gharɨgharɨniye mava thɨ kulavatha.
JOH 1:12 Ko iyemaeŋge taulaghɨko iya thavala thɨ vaŋguvatha na thɨ loŋweghathɨ, i vakathaŋgi na valɨkaiwanji thɨ tabo Loi le ŋgaŋga.
JOH 1:13 Mava thɨ tabo na Loi le ŋgamaŋgama ŋgoreiya gharɨgharɨ ghinda ra vwara e mbunɨma na madibe, ŋgoreiya raŋa thɨ virɨ e yambaneke gamagaiŋgi na e ramaramanji. Ko iyake Loi ghamberegha i vakathaŋgi na le ŋgaŋga.
JOH 1:14 Utu kaero i tabo na lolo, gharethovu na Loi ghaghareghare emunjoru i riyevanjara na i mena i yaku weinda. Wo thuwe le vwenyevwenye na Ramae va i vakatha na ghamba rerenuwaŋa kaiwae nariye mbe ghamberegha eŋge ŋgama ghedighedi.
JOH 1:15 Jon va i utuŋa amalaghɨniye utuniye. I kula na iŋa, “Loloke iyake iya utuniya va yaŋama, ‘Loloko iya i rereghamba e ghereiŋguko iye i laghɨye kivwalaŋgo kaiwae amalaghɨniye vama inawe amba muyai ghino.’”
JOH 1:16 Kaiwae ghare weinda, mbema i thovuye moli vara weinda, iya kaiwae le giya bwagabwaga ma i motomoto.
JOH 1:17 Loi va i giya Mbaro weya Mosese amba Mosese i giya weŋgiya gharɨgharɨ, ko iyemaeŋge Loi le gharethovu na ghaghareghare emunjoru i mena we Jisas Krais.
JOH 1:18 Ma lolo regha i thuwathuwa weya Loi. Nariye mbe ghamberegha eŋge ŋgama ghedighedi, kaiwae iye mboromboro weiye Loi na iye ina Ramae ele valɨvaŋga, ee, iye i woraŋgiya weŋgiya gharɨgharɨ ŋgoroŋga Loi ghaghareghare.
JOH 1:19 Iyake Jon ghalɨŋae mbaŋa Jiu lenji randeviva thɨ variyeŋgiya ravowovowo vavana weinjiyaŋgiya na ghanjirathalavu vavana na vethɨ vaito Jon thɨŋa, “Thela ghen?”
JOH 1:20 Mava i wothuwele bigi regha weŋgi, i uturaŋgiya bigibigike wolaghɨye weŋgi iŋa, “Emunjoru, ma Mesaiya ghino.”
JOH 1:21 Thɨ vaito thɨŋa, “Ko thela eŋge ghen? Ilaija ghen?” Jon i gonjogha weŋgi iŋa, “Nandere, ma Ilaija ghino.” “Loi ghalɨŋaema gharauta ghen?” I gonjogha weŋgi iŋa, “Nandere.”
JOH 1:22 Thɨ dagewe thɨŋa, “Ko thela eŋge ghen? Nuwameiya wo wonjogha na wo giya thombe thovuye weŋgiya thavala methɨ variyeime. Ŋgoroŋga uŋa ghen kaiwan?”
JOH 1:23 Jon i gonjogha weŋgi, i vathiya Loi ghalɨŋae gharautu, Aiseya le utu, iya iŋake, “Ghino ghalɨŋaŋgu ŋgoreiya lolo regha ghalɨŋae i kulakula e njamnjam: ‘U varumwara kamwathɨ Giya kaiwae.’”
JOH 1:24 Ravandavandaŋama Parisima va thɨ variyeŋgi,
JOH 1:25 thɨ vaito Jon thɨŋa, “Thoŋgo ma Mesaiya ghen, o Ilaija, o Loi ghalɨŋaema gharautu, buda kaiwae eŋge u bapɨtaiso?”
JOH 1:26 Jon i gonjogha weŋgi iŋa, “Ya bapɨtaisoŋgiya gharɨgharɨ e mbwa, ko lolo regha ina e tɨnemina i ndeghathɨ, iye ma hu ghareghare,
JOH 1:27 iye i rereghamba e ghino. Ko iyemaeŋge ghino ma elo thovuye na valɨkaiwaŋgu ne ya raka gheghe ghae.”
JOH 1:28 Bigibigike wolaghɨye thiyake va thɨ yomara Betani e Walaghɨta Jorɨdan valɨghadidiye i vorovoro, iya Jon va i bapɨbapɨtaisoŋgiya gharɨgharɨkowe.
JOH 1:29 Mbaŋambaŋa vena Jon i thuwe Jisas i loŋga menawe, amba iŋa, “Wo hu thuwe, iyako Loi le Sip Nariye na iye i thavwiyatha yambaneke lenji tharɨ.
JOH 1:30 Iyake iyava ya utuuta utuniyema, iyava yaŋama, ‘Lolo regha iya i menamenako, i rereghamba e ghino, ko iyemaeŋge iye i laghɨye kivwalaŋgo kaiwae vama inawe amba ghino ya virɨ.’
JOH 1:31 Ghino womberegha mava ya ghareghare, ko ghino ya mena ya bapɨtaisoŋga e mbwa. Ya vakatha iyake na mbala Isirel gharɨgharɨniye thɨ ghareghare thela amalaghɨniye.”
JOH 1:32 Jon i uturaŋgiya wagiyawe iŋa, “Ya thuwe Une i njama e buruburu ŋgoreiya bunebune na i yaku Jisas e vwatae.
JOH 1:33 Ma mbalava ya ghareghare, ko Loi, iya va i variyeŋgo na ya bapɨtaiso e mbwa, amalaghɨniye i dage weŋgo iŋa, ‘The lolo ne u thuweya Nyao i nja na i yakuwe, iyena iya ne i bapɨtaisoŋgiya gharɨgharɨ e Nyao Boboma.’
JOH 1:34 Kaerova ya thuwe na ya dage weŋga na yaŋa iye Loi Nariye.”
JOH 1:35 Mbaŋambaŋa vena Jon va mbowo inava gheko i ndeghathɨ weiyaŋgiya gharaghambu theghewo.
JOH 1:36 Mbaŋa i thuwe Jisas i loŋga valawe ghamwanji, mbe i njimbukiki vara, amba iŋa, “Wo hu thuwe, iyako Loi le Sip Nariye.”
JOH 1:37 Mbaŋa gharaghambu theghewoma thɨ loŋwe iyake, kaero thɨ ghambugha Jisas.
JOH 1:38 Jisas i ndevɨ na i thuweŋgi thɨ rereghambawe, i dage weŋgi iŋa, “Nuwamiya budakai?” Thɨŋa, “Rabai (gharumwaru Ravavaghare), aŋga u yaku?”
JOH 1:39 I gonjogha weŋgi iŋa, “Hu mena hu thuwe.” Amba thɨ wa weinji na vethɨ thuwe aŋga i yaku, na vethɨ yaku weinji e mbaŋako iyako tɨne, kaiwae mbaŋa vamba ŋgoreiye po klok.
JOH 1:40 Gharɨgharɨke iya thenjighewoke iyava thɨ loŋwe Jon ghalɨŋae, regha idae Endru, Saimon Pita ghaghae na thɨ rereghambawe Jisas.
JOH 1:41 I viva moli, Endru i vaidikaiya ghaghae Saimon na i dagewe iŋa, “Kaero mo vaidiya Mesaiya” (gharumwaru Krais).
JOH 1:42 Amba i vaŋgumenawe Jisas. Jisas i thuwe na i dagewe iŋa, “Ghen Saimon, rama idae Jon. Ghen ne idan Sipas.” (Idake iyake ŋgoreiya Pita, gharumwaru “varɨ.”)
JOH 1:43 Mbaŋambaŋa vena Jisas nuwaiya i wa Galili ele valɨvaŋga. Ko amba muyai i wa gheko i lavolevoleya Pilip na i dagewe iŋa, “U ghambuŋgo.”
JOH 1:44 Pilip iye ŋgoreiya Endru na Pita ghambanji regha, Betɨsaida.
JOH 1:45 Pilip i vaidiya Nataniyel na i dagewe iŋa, “Kaero wo vaidiya loloma iya Mosese va i roriya utuniyema Mbaro e gha Buk tɨne na Loi ghalɨŋae gharautu vambe thɨ rororiva kaiwae. Iye Jisas, Josep nariye, i mena Nasaret.”
JOH 1:46 Nataniyel i vaito iŋa, “Nasaret! Mbene bigi thovuye regha i mena gheko?” Pilip iŋa, “U mena u thuwe.”
JOH 1:47 Mbaŋa Jisas i thuwe Nataniyel amba i menamenako kaero i utuŋa utuniye iŋa, “Loloke iyake Isirel ŋgamaniye moli. Ma mbaŋa regha i utu kwan.”
JOH 1:48 Nataniyel i vaito iŋa, “Ŋgoroŋga uŋa na u ghareghareŋgo?” Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ma thuweŋge menan e umbwa idae ‘fig’ raberabe amba muyai Pilip i kula e ghen.”
JOH 1:49 Nataniyel i dagewe iŋa, “Rabai, ghen Loi Nariye ghen na ghen Isirel lenji Kiŋ!”
JOH 1:50 Jisas i dagewe iŋa, “U loŋweghathɨ kaiwae ma dage e ghen maŋa ma thuweŋge e umbwa ida fig raberabe. Tene u thuweŋgi bigibigi laghɨlaghɨye na thɨ kivwala iyake!”
JOH 1:51 Mbowo i dageweva iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, ne hu thuwe buruburu i mavu na Loi le nyao thovuthovuye thɨ rakavoro na thɨ rakanjawe Lolo Nariye.”
JOH 2:1 Mbaŋa mbaŋaiwo e ghereiye, thɨ vakatha ghe ghathaga regha, e ghemba regha idae Kena Galili e tɨne. Jisas tɨnae va ina gheko,
JOH 2:2 na Jisas na gharaghambu vambe ghanjikula nava e thagako iyako rɨghe.
JOH 2:3 Mbaŋa waen vama i ko, Jisas tɨnae i dagewe amalaghɨniye iŋa, “Waen kaero i ko weŋgi.”
JOH 2:4 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Nava, buda kaiwae len renuwaŋa ina e ghino? Wo mbaŋa ya vakatha bigi ŋgora iyako mamba i mena.”
JOH 2:5 Tɨnae i dage weŋgiya rakakaiwo iŋa, “Ŋgoroŋga iŋa weŋga hu vakatha ŋgoreiye.”
JOH 2:6 Mbwa varivariye, thɨ vakathaŋgi e varɨ, vwarawona, va thɨ bigiraweŋgi. Thiyako thɨ vakaiwoŋaŋgi kaiwae thɨ ghambugha Jiu lenji kururu ghakamwathɨ. Vwarara mbwako e tɨneko le ghanaghanagha mbwata i wo vwaramonyi vwaraiwo o vwarato.
JOH 2:7 Jisas i dage weŋgiya rakakaiwoma iŋa, “Hu gudumbana mbwa e mbwake varivariye.” Thɨ gudu vanjaraŋgi moli.
JOH 2:8 Amba i dage weŋgi iŋa, “Mbaŋake iyake hu guda vavana e mbwana variye na hu giyawe amalako iya i ndeviva e thagako.” Thɨ vakatha ŋgoreiye,
JOH 2:9 na amalako iyako i mando mbwako iyama me vɨvɨna waenɨko. Ma i ghareghare waenɨke iyake aŋga me mena, ko iyemaeŋge rakakaiwoma iya methɨ guduma thɨ ghareghare. Iyake kaiwae i kulawe ragheghe ghɨmoruma
JOH 2:10 na iŋa, “Thaga tanuwagae me giyakaiya waen thovuye, na mbaŋa ma methɨ muna i laghɨye moli, kaero i giyava waenɨma ma modae laghɨye. Ko iyemaeŋge mo vikikighathɨgha waen thovuye moli ghaghada mbaŋake iyake.”
JOH 2:11 Jisas va i vakathakai vara vakathake ghamba rotaele iyake Kena Galili e tɨne. Le vakathako ghamba rotaele iyako i woraŋgiya le vwenyevwenye na gharaghambu thɨ loŋweghathɨ.
JOH 2:12 Thaga e ghereiye, kaero Jisas weiyaŋgiya tɨnae, oghaghae na gharaghambu thɨ raka e ghemba Kapenaom, na mbowo vethɨ yaku gheko mbaŋa vavana.
JOH 2:13 Thaga Valaŋani ghambaŋa ma vama bwagabwaga, Jisas i voro Jerusalem.
JOH 2:14 E Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne i vaidiŋgiya gharɨgharɨ vavana thɨ vakuneŋaŋgiya lenji burumwaka, sip na bunebune na vavana thiya yaku e lenji tebol na thɨ tenɨto yao.
JOH 2:15 Jisas i tarailaila yao gharaten lenji mani na i mwanavevewoŋgiya lenji tebol. I mbana thiyothiyo vavana na i vakatha gheyabɨyabɨbɨwe, na i vagege raŋgiyaŋgiwe, weinjiyaŋgiya lenji sip na burumwaka.
JOH 2:16 I dage weŋgiya va thɨ vakuneŋaŋgiya bunebuneko iŋa, “Hu bigiraŋgiya bigibigike thiyake eto. Tha hu vakatha Bwebwe le ŋgolo na ŋgoreiya ghamba maket.”
JOH 2:17 Gharaghambuko thɨ renuwaŋakikiya buk le utu iŋa, “Len ŋgolo ghagharethovu i ra e ghareŋguke ŋgoreiya ndɨghe.”
JOH 2:18 Jiu lenji randeviva thɨ dagewe thɨŋa, “Thambovakatha ghamba rotaele ne u vakatha na i vaghareime e len rɨghe na u vakatha iyake?”
JOH 2:19 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Hu rakayathu Ŋgolo Bobomake iyake na mbaŋa thegheto eŋge e tɨne kaero ya vatadɨvaova.”
JOH 2:20 Jiu lenji randeviva thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ŋgolo Bobomake iyake va i wo theghathegha ghwevarɨ na umbowona amba thɨ vatadɨvao, na mbene mbaŋa thegheto eŋge kaero u vatadɨvaova?”
JOH 2:21 Ko ŋgolo bobomako va i utuutu kaiwaeko amalaghɨniye riwae mbe utuniye.
JOH 2:22 Mbaŋa vama ve thuweiruva na e ghereiye ambama gharaghambu thɨ renuwaŋakikiya ghalɨŋaeke iyake na thɨ loŋweghathɨgha buk le utu na utuutu Jisas va i utuŋaŋgi.
JOH 2:23 Mbaŋa vamba ina Jerusalem Thaga Valaŋani kaiwae, gharɨgharɨ lemoyo va thɨ thuwe le vakathaŋgiko ghamba rotaele na thɨ loŋweghathɨgha amalaghɨniye.
JOH 2:24 Ko iyemaeŋge Jisas mava le renuwaŋako i wa weŋgi na i vareminjeŋgi, kaiwae va i ghareghare gharɨgharɨko wolaghɨye lenji renuwaŋa.
JOH 2:25 Le ghareghareko ma i tubo na valɨkaiwae lolo regha i utugiyawe gharɨgharɨ lenji renuwaŋa kaiwae, ko kaiwae vama i ghareghare budakai ina gharɨgharɨ e gharenji.
JOH 3:1 Jiu lenji randeviva regha idae Nikodimos, iye i mena Parisi e lenji wabwi.
JOH 3:2 Gougou regha i menawe Jisas na i dagewe iŋa, “Ravavaghare, wo ghareghare ravavaghara ghen u menawe Loi. Kaiwae i vakathana u vakathaŋgina ma lolo regha valɨkaiwae thoŋgo ma weiye Loi.”
JOH 3:3 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ya dage emunjoru e ghen, ma lolo regha valɨkaiwae na ne i thuwe Loi le ghamba mbaro thoŋgo ma i ghambɨ togha.”
JOH 3:4 Nikodimos i vaito iŋa, “Thoŋgo lolo kaero i thamatowo, ne ŋgoroŋga iŋa na i virɨ togha? I thovuyewe loloko iyako na tembe i njoghava tɨnae e ŋgamoiye mbowo i ghambɨva mbaŋaiwoniye?”
JOH 3:5 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ya dage emunjoru e ghen, ma lolo regha ne i ru Loi ele ghamba mbaro tɨne thoŋgo ma i virɨ e mbwa na Nyao Boboma.
JOH 3:6 Lolo tɨnae na ramae thɨ ghambɨ e yawayawaliye, ko iyemaeŋge thoŋgo Nyao Boboma i vakatha lolo na i ghambɨ togha loloko iyako une ne e yawayawaliye.
JOH 3:7 Thava gharen i yo kaiwae ya dage e ghen yaŋa, ‘Hu ghambɨ togha,’
JOH 3:8 ndewendewe i rowo na i uu na i reŋa the valɨvaŋga nuwaiya i reŋawe. U loŋwe laiye, ko iyemaeŋge ma u ghareghare aŋga i uu na i mena o aŋga i uu na i reŋa. Iyako ŋgoreiya gharɨgharɨ thɨ virɨ e Nyao Boboma.”
JOH 3:9 Nikodimos i vaito iŋa, “Ne ŋgoroŋga na kamwathɨke iyake i yomara?”
JOH 3:10 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ghen Isirel lenji ravavaghare laghɨye regha ghen, na nuwana ma mba i manjamanjalaŋa bigibigike thiyake?
JOH 3:11 Ya dage emunjoru e ghen, wo utuŋa budakaiya wo ghareghare na wo woraŋgiya weŋga budakaiya wo thuwe e marame, ko iyemaeŋge ma hu wovatha lama utu.
JOH 3:12 Thoŋgo ma hu loŋweghathɨŋgo mbaŋa ya utuŋa yambaneke bigibiginiye utuninji, ŋgoroŋga ne huŋa na hu loŋweghathɨŋgo mbaŋa ne ya utuŋa weŋga buruburu bigibiginiye utuninji?
JOH 3:13 Ma lolo regha mun va i wa e buruburu; mbe ghamberegha eŋge Lolo Nariye, iye i njama e buruburu.
JOH 3:14 Kaiwae Mosese va i livaira mwata e njamnjam, Lolo Nariye tembene ŋgoreiyeva ne thɨ mwanavairɨ
JOH 3:15 mbala thavala thɨ loŋweghathɨ ne thɨ vaidiya yawalinji memeghabananiye.”
JOH 3:16 “Kaiwae Loi emunjoru i gharethovu yambaneke, i vatomwe Nariye ŋgama ghedighedi, thela thoŋgo i loŋweghathɨ mane i mare, ne i vaidiya yawaliye memeghabananiye.
JOH 3:17 Kaiwae Loi mava i variye Nariye e yambaneke na i wovatharɨtharɨŋaŋgiya gharɨgharɨ na thɨ ghataŋa vɨrɨ, nandere, ko i vamoruŋgi eŋge gharɨgharɨ.
JOH 3:18 Thela thoŋgo i loŋweghathɨ mane i vaidiya wovatharɨtharɨko iyako, ko thela ma i loŋweghathɨ, wovatharɨtharɨko iyako kaiwae kaero i vaidiya vɨrɨniye, kaiwae ma i loŋweghathɨ Loi Nariye, mbe ghambereghaeŋge, ŋgama ghedighedi.
JOH 3:19 Thiyake iya kaiwae ne thɨ vaidiya vɨrɨniye: Manjamanjala kaerova i mena e yambaneke, ko iyemaeŋge gharɨgharɨ nuwanjiko i ghaŋgowa momouwo na ma thɨ goruwe manjamanjala kaiwae lenji vakathako mbe tharɨ eŋge.
JOH 3:20 Thavala thɨ vakatha tharɨ thɨ botewo manjamanjala na mane thɨ mena e manjamanjala, kaiwae thɨ mararu lenji vakathako raraitharɨ i raŋgi e manjamanjala.
JOH 3:21 Ko thela i vakatha budakaiya emunjoru i mena e manjamanjala, mbala thɨ thuwe wagiyawe le vakathako i vakatha ŋgoreiye Loi le renuwaŋa.”
JOH 3:22 Iyake e ghereiye Jisas na gharaghambu thɨ rakaraŋgi na thɨ raka Judiya ele valɨvaŋga regha na vethɨ yaku weiyaŋgi gheko na i bapɨtaisoŋgiya gharɨgharɨ.
JOH 3:23 Jon vambe i bapɨtaisoŋgiva gharɨgharɨ e ghemba regha idae Anon, Salim ghadidiye, kaiwae mbwa va i ghanagha gheko na gharɨgharɨ lemoyo va thɨ rakarakamenawe na i bapɨtaisoŋgi.
JOH 3:24 Va e mbaŋako iyako Jon mamba i ru e thiyo.
JOH 3:25 Jon gharaghambu vavana thɨ wogaithɨ weinji Jiu regha thavwithavwi kaiwae, kaiwae iyake thiye Jiu lenji kururu thanavuniye.
JOH 3:26 Thɨ mena eŋge thɨ utuutu weya Jon thɨŋa, “Ravavaghare, amalama iya mendava weinɨma Jorɨdan valɨvaŋga i vorovoro, iya mendava u utuŋa iye Mesaiya; ee amalaghɨniye i bapɨtaisoŋgiya gharɨgharɨ na gharɨgharɨ lemoyo moli thɨ rakarakawe.”
JOH 3:27 Jon i gonjogha weŋgi iŋa, “Ma lolo regha ne i wo bigi regha thoŋgo ma Loi i wogiyawe.
JOH 3:28 Ghemi kaero hu ghareghare iyava yaŋake, ‘Ghino ma Krais ŋgoreiye,’ ko iyemaeŋge Loi va i variyeŋgo na ya viva e ghamwae.
JOH 3:29 Ragheghe ghɨmoru iye i vaŋgwa ragheghe wevo, ko iyemaeŋge ragheghe ghɨmoru gheu i roroghagha weya ragheghe ghɨmoru weiye ragheghe wevo thɨ vutha, na iye mbe inawe i vandevandeŋa. Mbaŋa i loŋwe ragheghe ghɨmoru ghalɨŋae, i warari laghɨye moli. Ghino lo warari ŋgoreiyako, na lo warariko kaero i mboromboro.
JOH 3:30 Amalaghɨniye idae mbe i laghɨlaghɨye vara na ghino idaŋgu mbe i didinja vara.”
JOH 3:31 Iye i mena e buruburu ee i laghɨye kivwalaŋgi gharɨgharɨke wolaghɨye. Thela i mena e yambaneke iye ŋgoreiya yambaneke gharɨgharɨniye, na i utu ŋgoreiya rameyambane. Thela i mena e buruburu i laghɨye na i mevoro moli.
JOH 3:32 I utuŋaŋgiya budakaiya va i thuwe na i loŋwe, ko iyemaeŋge ma lolo regha i wovatha le utuko.
JOH 3:33 Ko thela thoŋgo i wovatha le utuko, i wovaemuemunjoruŋa na iŋa Loi mbema emunjoru moli.
JOH 3:34 Kaiwae thela Loi va i variye, i utuŋa Loi ghalɨŋae, kaiwae Loi i giya valawewe Nyao Boboma na ma ele moto.
JOH 3:35 Ramanda Loi i gharethovu weya Nariye na i bigirawe bigibigike wolaghɨye e nɨmae ghare.
JOH 3:36 Thela thoŋgo i loŋweghathɨgha Nariye i vaidiya yawaliye memeghabananiye, ko thela thoŋgo i botewo Nariye mane i vaidi yawalɨko iyako, ko iyemaeŋge Loi le ghatemuru laghɨye moli inawe.
JOH 4:1 Parisi thɨ loŋwevaidiya Jisas i vaŋguŋgi na i bapɨtaisoŋgiya gharaghambu lemoyo, i kivwala Jon,
JOH 4:2 othembe raŋa Jisas, iye mava i vakatha bapɨtaiso, vambe gharaghambuŋgiko eŋge,
JOH 4:3 mbaŋa va i ghareghare iyake iteta Judiya na mbowo i njoghava Galili.
JOH 4:4 Le njoghako iyako va i ghathara Sameriya ele valɨvaŋga.
JOH 4:5 Iwaeŋge i mena i vutha e ghembaniye regha idae Saika, e thelau regha ghadidiye. Thelauko iyako Jeikob va i vamodo na i wogiyawe nariye Josep.
JOH 4:6 E valɨvaŋgako iyako Jeikob ghe mbwa, mborowou va thɨ do, mbe inaweva. Jisas, loŋgako kaiwae na riwae va i bane, i ronja e ghadidiye. Mbaŋa va ŋgoreiya ghararaghɨye mboro.
JOH 4:7 Mbaŋa tɨnan Sameriya eunda i mena i guda mbwa, Jisas i dagewe iŋa, “U gudugiyama mbwana ya mun.”
JOH 4:8 Gharaghambu vama thɨ wao e ghemba na vethɨ vamoda ghanɨŋga.
JOH 4:9 Elama i gonjoghawe iŋa, “Kaiwae mbe Jiuwa ghen na mbe Sameriya ghino, ŋgoroŋga na u naŋgo mbwa e ghino?” Kaiwae Jiu na Sameriya thɨ veroghereiye wanaŋgi.
JOH 4:10 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Thoŋgo u ghareghare Loi le giya e ghen na thela iya i naŋgo mbwana e ghen, mbala mo naŋgowe na i giya mbwa e yawayawaliye e ghen.”
JOH 4:11 Elama i dagewe iŋa, “Amalana, ma bigi regha ina e ghen na mbala u guduwe kaiwae mbwake na bode moli. Aŋga ne vo wo iya mbwake e yawayawaliyeke?
JOH 4:12 Ghen u laghɨye kivwala rumbume Jeikob, iyava i vatomwe mbwake iyake weime? Amalaghɨniye weiyaŋgiya le ŋgaŋga na le thetheghan va thɨ muna iyake.”
JOH 4:13 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Thela i muna mbwake iyake tene mbwa i gharɨva,
JOH 4:14 ko thela thoŋgo i muna mbwake ghino ya giyakewe, ma tene mbwa i gharɨva. Ŋgoreiye, mbwake iya ne ghino ya giyakewe ne i tabona mborowou, i voru valaŋa na i giya yawaliye memeghabananiye.”
JOH 4:15 Elama i dagewe iŋa, “Amalana, u giyama mbwana iyana weŋgo, mbala ma tene mbwa i gharɨŋgo na ya mena ya guduguduva mbwa gheke.”
JOH 4:16 Jisas i dagewe iŋa, “U wa, vo vaŋgwa len ghɨmoru na u njoghama gheke.”
JOH 4:17 I gonjoghawe iŋa, “Ma elo ghɨmoru.” Jisas i dagewe iŋa, “U utuŋa emunjoru iya uŋana ma e len ghɨmoru.
JOH 4:18 Ko emunjoru iyake: va u vaŋguŋgiya ghɨmoghɨmoru theghelimana, ghɨmoru na iya weina e mbaŋake iyake ma len ghɨmoru. Emunjoru iya moŋana.”
JOH 4:19 Elama iŋa, “Amalana, kaero ya thuweŋge, Loi ghalɨŋae gharautu ghen.
JOH 4:20 Orumburumbume va thɨ kururu weya Loi e ouke iyake, ko ghemi Jiu huŋa ghamba kururu mbe regha eŋge Jerusalem.”
JOH 4:21 Jisas i dagewe iŋa, “U wo lo renuwaŋake elana, mbaŋa i menamenake mane hu kururuwe Bwebwe e ouke iyake o Jerusalem.
JOH 4:22 Ghemi Sameriya gharɨgharɨniye ma hu ghareghare hu kururuwe thela; ko ghime Jiu wo ghareghare Loike wo kururukewe, na ne i vakaiwoŋaime na i vamoru yambaneke.
JOH 4:23 Ko iyemaeŋge mbaŋa maya i menamenake na kaero ina gheke. Mbaŋa thavala thɨ kururu emunjoru ne thɨ kururuwe Bwebwe weiye lenji gharevatomwe emunjoru kaiwae thiye Bwebwe i tamwetamwe weŋgi na thɨ kururuwe.
JOH 4:24 Loi iye Nyao na thavala thɨ kururuwe, thɨ kururuwe e unenji weiye lenji gharevatomwe emunjoru ŋgoreiya Loi ghaghareghare emunjoru.”
JOH 4:25 Elama iŋa, “Ya ghareghare Mesaiya iye thɨ uno Krais tene i mena. Mbaŋa ne i mena amba i vamanjamanjalaŋa bigibigike wolaghɨye weime.”
JOH 4:26 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Lolona iya u utuutu kaiwaena mbema iya ghinokeni, iya vara ya utuutuke e ghen mbaŋake iyake.”
JOH 4:27 E mbaŋako iyako gharaghambuma thɨ rakanjoghawe, na gharenji i yo laghɨye moli kaiwae thɨ thuwe i utuutu weiye wevo eunda. Ko ma regha mun i vaito iŋa, “Nuwaniya budakai?” o “Buda kaiwae u utu wein elake?”
JOH 4:28 Elama i iteta mbwama variye, i njogha thotho na i dage weŋgiya ghembako gharɨgharɨniye iŋa,
JOH 4:29 “Wo hu rakamena na vohu thuwe amala regha, me utugiyavao weŋgo bigibigima wolaghɨye va ya vakathaŋgi na i rereya. Mbwata mbema Mesaiya amalaghɨniye?”
JOH 4:30 Thɨ rakaraŋgi na thɨ rakarakamenawe Jisas.
JOH 4:31 E mbaŋaniye gharaghambu thɨ dagewe thɨŋa, “Ravavaghare, wo u ghanɨŋga.”
JOH 4:32 Ko iyemaeŋge i dage weŋgi iŋa, “Ghaŋgu kaero ma ghan, ko ghemi ma hu ghareghare mun.”
JOH 4:33 Gharaghambuma thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Mbwata lolo regha me bigimena ghanɨŋgawe?”
JOH 4:34 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ghaŋgu mbe regha eŋge, ya ghambugha thela va i variyeŋgo le renuwaŋa na ya vakathavao kaiwoke iyava i woveŋgoke na ya kaiwoŋa.
JOH 4:35 Thare hu ghareghare utuke iya huŋake, ‘Manjala ma umbovarɨ eŋge kaero uloulo ghambaŋa.’ Ko ya dage e ghemi hu tateya maramina na hu thuwe umako tɨne. Ghanɨŋgako kaero thɨ mweghe na kaero nuwaiya tɨtɨvoreŋa.
JOH 4:36 Ratɨtɨko i mbana modae na i vatha yawalɨ memeghabananiye ghanɨŋganiye, iya kaiwae rakabukabu na ratɨtɨ ne thɨ warari na regha.
JOH 4:37 Iyake kaiwae utuutuke iyake emunjoru, iya iŋake, ‘Regha i kabughathɨ na regha i tɨghathɨ.’
JOH 4:38 Ma variyeŋga na vohu tɨghɨ e uma mava hu kabu. Gharɨgharɨ vavana lenji ghairo une na ghemi hu vaidiya ghathovuye.”
JOH 4:39 Sameriya gharɨgharɨniye lemoyo e ghembako iyako tɨne thɨ loŋweghathɨgha Jisas kaiwae wevoko meŋa, “Me utugiyavao e ghino bigibigike wolaghɨye va ya vakatha na i rereya.”
JOH 4:40 Iya kaiwae mbaŋa thɨ rakamenawe, mbe thɨ naŋgowe na wo thɨ yaku weinji. Mbaŋa theghewo i yaku,
JOH 4:41 na le vavaghareko kaiwae gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋweghathɨ.
JOH 4:42 Thɨ dagewe elama thɨŋa, “Kaero wo loŋweghathɨ mbaŋake, ma lama rɨghe kaiwae budakaiya mo utugiya weime, nandere, ko kaiwae mbe ghime vara ghamamberegha mo loŋwe e yanawameke, na wo ghareghare mbema emunjoru amalaghɨniye yambaneke gha Ravamoru.”
JOH 4:43 Le yaku mbaŋa theghewoko e ghereiye, kaero i wareriva, i wa Galili.
JOH 4:44 Jisas ghamberegha ghalɨŋae, va iŋa, “Loi ghalɨŋae gharautu, iye le vanautuma gharɨgharɨniye mane thɨ yavwatatawana.”
JOH 4:45 Mbaŋa i vutha Galili, gharɨgharɨ e valɨvaŋgako iyako thɨ vaŋguvatha, kaiwae va thɨ thuwe le vakathaŋgiko ghamba rotaele wolaghɨye Thaga Valaŋani va ghambaŋa Jerusalem e tɨne, kaiwae thiye vambe inanjiva gheko.
JOH 4:46 E le loŋgako tɨne i wa Kena Galili e tɨne. E ghembake iyake iyava i vɨva mbwama na i tabo na waen. Giyanduŋenduŋe regha va ina gheko, nariye i ghambwera, ina Kapenaom.
JOH 4:47 Mbaŋa amalake iyake i loŋwe Jisas kaero i iteta Judiya na ma ina Galili, i wa na ve naŋgowe na weiye thɨ wa Kapenaom na ve thawariya nariye, yawaliye ma vama molao.
JOH 4:48 Jisas i dagewe iŋa, “Ghemi thoŋgo ma hu thuwe vakatha ghamba rotaele regha e maramina na i wo nuwami, mane hu loŋweghathɨ.”
JOH 4:49 Amalama i gonjoghawe iŋa, “O amalana, u mena ra wa, ne iwaeŋge naruŋguko i mare.”
JOH 4:50 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ma u wa eŋge, narunɨna kaero riwae i thovuyeva.” Amalama i loŋweghathɨgha Jisas ghalɨŋaeko kaero i njoghava.
JOH 4:51 Vamba i loŋgaloŋga e kamwathɨ mborowa, le rakakaiwo kaero thɨ lavolevole, thɨ womena totowe thɨŋa, “Naruma kaero riwae i thovuye.”
JOH 4:52 I govaitoŋgi thembaŋa vara riwae kaero me thovuye, thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Menda wan klok yeghɨyeghɨye ghambwera kaero i kowe.”
JOH 4:53 Amalama kaero i renuwaŋakiki menda e mbaŋako vara iyako i dagewe iŋa, “Naruna mane i mare.” Iya kaiwae amalaghɨniye na le ŋgoloko gharayakuyakuko wolaghɨye thɨ loŋweghathɨ.
JOH 4:54 Jisas le vakathake vakatha ghamba rotaele theghewoniye le njoghama Judiya e ghereiye na i mena Galili.
JOH 5:1 Iyake e ghereiye Jisas i voro Jerusalem Jiu lenji thaga regha kaiwae.
JOH 5:2 Ghambaru regha ina Jerusalem idae Sip le ghamba ru. E ghamba ruke iyake ghadidiye mbwa regha, weiye yaŋavaŋgavaŋga ŋgolo lima inanji mbwako ghadidiye. Vaŋa Hibru thɨ uno Betɨsaida.
JOH 5:3 Gharɨgharɨ lemoyo va e ghanjighambwera lenji ghamba yaku. Ghambwera ŋgoranjiŋgiya mara kwaghe, kuvokuvo na riwanji i gheroro. Va thɨ roghagha mbwako na the valɨvaŋga i bobovirɨ,
JOH 5:4 kaiwae mbe ghambaŋa, ŋgoreiya mbaŋa theghewo iya e ghereiye amba Giya le nyao thovuye i nja e mbwako tɨne na i vakatha mbwako i bobovirɨ. The ghambweghambwera regha i vivakai i nja e mbwako tɨne iyako e ghereiye na the ghambwera inawe kaero i kowe na riwae i thovuye.
JOH 5:5 Amala regha va ina gheko, iye va i ghambweravoreŋa theghathegha ghweto na umbowa.
JOH 5:6 Mbaŋa Jisas i vaidi gheko, na i ghareghare vambe tamwarau i vaidiya ghambwerako iyako, i dagewe iŋa, “Thare nuwaniya riwana i thovuye?”
JOH 5:7 Ghambweghambwerama i gonjoghawe iŋa, “Amalana, ma lolo regha ina gheke na i thalavuŋgo ya nja e mbwake tɨne mbaŋa i bobovirɨ. Mbaŋa amba ya rorovurɨgheghe kaiwae lolo regha kaero i njakai e ghamwaŋgu.”
JOH 5:8 Amba Jisas i dagewe iŋa, “U yondovirɨ! U bigivaira ghambana ghavwarara na u loŋga.”
JOH 5:9 E mbaŋako iyako amalama riwae kaero i thovuye, i bigivaira ghambaema ghavwarara na i loŋga. Mbaŋako iyava bigiko iyako i yomarawe Jiu ghanjimbaŋa kururu Sabat.
JOH 5:10 Jiu lenji randeviva thɨ dagewe amalama iya riwaema kaero i thovuye thɨŋa, “Noroke mbaŋa kururu na ma mbaro i vatomwe e ghen na u mbana ghambana ghavwarara.”
JOH 5:11 Ko iyemaeŋge i gonjogha weŋgi iŋa, “Amalake iya me vakathaŋgo na ya thovuye me dage e ghino meŋa, ‘U mbana ghambana ghavwarara na u loŋga.’”
JOH 5:12 Thɨ vaito thɨŋa, “Thela iya loloke me dageke e ghen na u mbana ghambana ghavwarara na u loŋga?”
JOH 5:13 Amalama mava i ghareghare thela iya me dagekowe, kaiwae wabwiko va i laghɨye na Jisas vama i ruwo tɨnenji.
JOH 5:14 E ghereiye vena Jisas ve vaidi e Ŋgolo Boboma tɨne na iŋa, “Wo u thuwe, riwana kaero i thovuyeva. Thama te u vakavakathava tharɨ ne iwaeŋge u vaidiya vuyowo laghɨye moli.”
JOH 5:15 Amalama i wa na ve utuutu weŋgiya Jiu lenji randeviva, iŋa Jisas iya mendava i vakathaŋgo na riwaŋguke i thovuye.
JOH 5:16 Kaiwae Jisas va i vakathaŋgiya bigibigike thiyake e ghanjimbaŋa kururu, Jiu lenji randeviva va thɨ vakatha na i vaidiya vɨrɨniye.
JOH 5:17 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Bwebwe iye i kaiwo valaŋa na ghino tembe ŋgoreiyeva, ya vakatha kaiwoke iyake.”
JOH 5:18 Le utuko ŋgoreiyako kaiwae Jiu lenji randeviva thɨ rovurɨgheghe, nuwanjiya thɨ unɨghɨ. Ma mbe e ghanjimbaŋa kururu eŋge kaiwae ko kaiwae vambe iŋava amalaghɨniye ramaya Loi na i munjeva mboromboro weiye Loi.
JOH 5:19 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, Loi Nariya ghino ma valɨkaiwaŋgu na ne ya vakatha bigi regha mbe ghino eŋge elo renuwaŋa; mbe ya vakatha eŋge budakaiya ya thuwe Bwebwe i vakavakatha, kaiwae the bigiya Bwebwe i vakatha ghino tembe ya vakathava.
JOH 5:20 Kaiwae Bwebwe i gharethovuŋgo na i vatomwe e ghino bigibigike wolaghɨye amalaghɨniye i vakavakatha. Ŋgoreiye, gharemi ne i yo kaiwae ne i vatomwe weya Nariye ghino vakatha laghɨlaghɨye na ya vakathaŋgi na ne i kivwalaŋgiya thiyake.
JOH 5:21 Bwebwe iŋa na ramaremare thɨ rakathuweiru na i giya yawalinji; iyake tembe ŋgoreiyeva Nariyeke ghino ya giya yawalɨwa thela lo renuwaŋake nuwaiya ya giyawe.
JOH 5:22 Bwebwe ma i ghatha lolo regha, ko vama i wogiya ghathako ghambaroko wolaghɨye e ghino,
JOH 5:23 mbala gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ yavwatata wanaŋgo ŋgoreiya thɨ yavwatatawana Bwebwe. Thela thoŋgo ma i yavwatata wanaŋgo, ma i yavwatatawana Bwebwe, iye va i variyeŋgo.”
JOH 5:24 “Ya dage emunjoru e ghemi, thela thoŋgo i loŋwe lo utuŋgike na i loŋweghathɨgha thela iyava i variyeŋgoke, kaero i vaidiya yawaliye memeghabananiye. Loi mane i ghatha, ko kaero i iteta mare le valɨvaŋga na kaero ina yawalɨ ele valɨvaŋga.
JOH 5:25 Ya dage emunjoru e ghemi, mbaŋa maiya i menamenake, ko kaero ina gheke, mbaŋa thavala yawalinji i mare ne thɨ loŋwe Loi Nariye ghalɨŋae, na thavala ne thɨ loŋwe na thɨ vakatha ŋgoreiye, ne e yawayawalinji.
JOH 5:26 Kaiwae Bwebwe iye yawalɨ rɨghethoru, tembe ŋgoreiyeva va i vakathaŋgo Nariyeke ghino na yawalɨ rɨghethoru.
JOH 5:27 Na kaiwae Lolo Nariya ghino, kaerova i vatomwe e ghino ghatha ghambaro.”
JOH 5:28 “Gharemi thava i yo utuutuke iyake kaiwae: kaiwae mbaŋa maiya i menamenake, mbaŋa thavala kaerova thiya mare ne thɨ loŋwe ghalɨŋae
JOH 5:29 na thɨ rakathuweiru e ghabubunji. Thavala lenji vakatha va i thovuye ne thɨ thuweiru na e yawayawalinji, na thavala lenji vakatha va i tharɨ ne thɨ thuweiru na thɨ wovatharɨtharɨŋaŋgi.
JOH 5:30 Mbe wombereghake eŋge ma valɨkaiwaŋgu na ne ya vakatha bigi regha. Ya ghatha lolo ŋgoreiya Bwebwe le woveŋgo, iya kaiwae thoŋgo ya ghatha lolo mbe ya dageŋa vara emunjoru kaiwae ma nuwaŋguiya ya vakatha ŋgoreiya ghino lo renuwaŋa nandere, ko ya vakatha eŋge ŋgoreiya thela i variyeŋgo le renuwaŋa.”
JOH 5:31 “Thoŋgo mbe ya utuŋa vara wombereghake utuniŋgu tha hu wovatha lo renuwaŋake na huŋa emunjoru,
JOH 5:32 ko lolo regha mbe inawe, iye i utuutu ghino kaiwaŋgu, ya ghareghare budakaiya i utuŋa ghino kaiwaŋgu, iyake utu emunjoru.
JOH 5:33 Hu variyeŋgiya lemi ravandevandeŋa weya Jon na budakaiya i utuŋa ghino kaiwaŋgu iyake utu emunjoru.
JOH 5:34 Ma ya ndeghathɨ gharɨgharɨ lenji utu ghino kaiwaŋgu, ko ya ravairɨ eŋge na mbala hu vaidiya vamoru weya Loi.
JOH 5:35 Jon iye va ŋgoreiya theŋgi i ra na i woya. Iya kaiwae va hu yavovoŋa le utuko mbaŋa ubotu.”
JOH 5:36 “Lo vakatha i woraŋgiya mbema emunjoru thela ghino, na iyake i laghɨye kivwala budakaiya Jon va i woraŋgiya mbaŋa i utuutu ghino kaiwaŋgu. Kaiwae iya vara kaiwoke Bwebwe va i wogiyake e ghino na ya vakatha vun, i woraŋgiya mbema emunjoru Bwebwe va i variyeŋgo.
JOH 5:37 Na Bwebwe, iye va i variyeŋgo, tembe ghambereghava i utuŋava emunjoru ghino kaiwaŋgu. Mava hu ndeloŋwe mun ghalɨŋae na mava hu ndethuwe mun ghayamoyamo,
JOH 5:38 na le utuko ma i yaku e gharemina, kaiwae ma hu loŋweghathɨ thela va i variye.
JOH 5:39 Hu thuweghatharaŋa Buk Boboma, kaiwae hu renuwaŋa na huŋa ne hu vaidiya yawalɨ memeghabananiye. Ŋgoreiye, utuutuŋgiko thiyako thɨ utuutu ghino kaiwaŋgu.
JOH 5:40 Ko hu botewo hu loŋweghathɨŋgo na hu vaidiya yawalimi memeghabananiye.”
JOH 5:41 “Ma yaŋa gharɨgharɨ mbala thɨ taraweŋaŋgo,
JOH 5:42 ko iyemaeŋge ya ghareghare wagiyaweŋga. Ya ghareghare, Loi ghagharethovu ma ina e gharemina.
JOH 5:43 Va ya mena Bwebwe e idae, na ma hu wovathaŋgo, ko thoŋgo lolo regha i mena mbe ghamberegha e idae, ne hu vaŋguvatha.
JOH 5:44 Ŋgoroŋga ne huŋa eŋge na hu loŋweghathɨ, thoŋgo hu warariŋa mbe ghemi eŋge hu vetarataraweŋga, ko ma hu rovurɨghegheŋa hu vaidiya tarawa i mena weya Loi mbe ghamberegha eŋge?”
JOH 5:45 “Thava lemi renuwaŋa huŋava ghino ne ya utuŋa lemi tharɨŋgina Bwebwe e marae. Lemi rawonjowe iye Mosese kaiwae iye hu woraweya ghamidi.
JOH 5:46 Ko iyemaeŋge thoŋgo hu loŋweghathɨgha Mosese ne hu loŋweghathɨŋgo kaiwae iye va i rorori ghino kaiwaŋgu.
JOH 5:47 Ko kaiwae ma hu loŋweghathɨ budakaiya va i rorinjoŋa, ŋgoroŋga ne huŋa na hu loŋweghathɨgha budakaiya ghino ya utuŋa?”
JOH 6:1 Mbaŋa vavana e ghereiye, Jisas i womalawa Galili Njighɨniye valɨvaŋga. Idae mbe reghava Njighɨ Taibiriyas.
JOH 6:2 Wabwi laghɨye regha thɨ rakareghambawe kaiwae va thɨ thuwe le vakathako ghamba rotaele weŋgiya ghambweghambwera.
JOH 6:3 Amba Jisas i voro e ou nasiye regha na i yaku weiyaŋgiya gharaghambu.
JOH 6:4 (Thaga Valaŋani ghambaŋa ma vama bwagabwaga.)
JOH 6:5 Iya kaiwae mbaŋa Jisas i tagathɨna marae na i thuwe wabwi laghɨye thɨ rakarakamena, i dagewe Pilip iŋa, “Aŋga ne vara vamoda bred gharɨgharɨke wolaghɨye thiyake kaiwanji?”
JOH 6:6 I utu ŋgoreiyako na i mando Pilip, kaiwae amalaghɨniye vama i ghareghare ne i vakatha budakai.
JOH 6:7 Pilip i gonjoghawe iŋa, “Othembe silva gethɨseriyeiwo (200) ne ra mban na ra vamodo bred, na ra viya na nanasiye iya thɨ ghan ne laghɨyeninjiya bada.”
JOH 6:8 Gharaghambuko regha, Endru, Saimon Pita ghaghae, iŋa,
JOH 6:9 “Ŋgama ghɨmoru regha ina gheke, ghabred mbumbulima i mena e ghanɨŋga regha idae bali, na borogi nanasiye umboiwo. Ko ŋgoroŋgako gharerenuwaŋa weŋgi vara gharɨgharɨke wolaghɨye?”
JOH 6:10 Jisas iŋa, “Hu dage weŋgi na thiya yaku.” E valɨvaŋgako iyako nana va i pokuwe. Gharɨgharɨko wolaghɨye thiya yaku; ghɨmoghɨmoru lenji ghanaghanagha va ŋgoreiya paeb tausan.
JOH 6:11 Jisas i mbana bredɨma, i vata ago weya Loi ghanɨŋgako kaiwae, na i giya weŋgiya gharɨgharɨko va thiya yakuko. I vakatha borogima tembe ŋgoreiyeva. Thiya ghanɨŋga ŋgoreiya ghanjighad.
JOH 6:12 Mbaŋa vama thiya ghanɨthigha, Jisas i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Hu mbanɨvathavathaŋgiya methɨ ghanɨvareŋgina na thava ra vakowana.”
JOH 6:13 Thɨ mbanɨvanjaraŋgiya nambonambo ŋgamwayaworo na ŋgamwaiwo, iya bredɨma mbumbulima vaŋgovaŋgothiye gharɨgharɨma methɨ ghanɨvareŋgi.
JOH 6:14 Mbaŋa thɨ thuwe le vakathako ghamba rotaele iyako thɨŋa, “Mbema emunjoru, amalaghɨniye Loi ghalɨŋaema gharautu, iya bukuma i woraŋgiya, ne i njama e yambaneke.”
JOH 6:15 Jisas kaero i ghareghare thɨ munjeva thɨ mena thɨ vaŋgu na thɨ vavurɨghegheŋa na thɨ vakatha na kiŋ, i iteteŋgi na mbowo i njoghava e ouko ghamberegha moli.
JOH 6:16 Mbaŋa vama ilimomouwo gharaghambu vethɨ rakanja e njighɨko ghadidiye na thɨ roroghagha Jisas.
JOH 6:17 Ko iyemaeŋge mbaŋa i gou na Jisas mamba i mena weŋgi, vethɨ rakatha e waŋga, thɨ womalawa na thɨ wa Kapenaom.
JOH 6:18 Ndewendewe i rowo vurɨgheghe na njighɨko tɨne i robagodu.
JOH 6:19 Vama vethɨ wodowodo na lenji bwagabwaga kaero ŋgoreiya kilomita theghelima o kilomita theghewa, amba thɨ thuwe Jisas i loŋga ghembeŋgi e njighɨko vwatae. I vakathaŋgi na thɨ mararu laghɨye.
JOH 6:20 Ko amba i dage weŋgi iŋa, “Tha huya mararu; ghino Jisas.”
JOH 6:21 Thɨ warari na weinji e waŋgako na e mbaŋako vara iyako vethɨ govutha vanatɨna, e ghembako iya methɨ ghembeko.
JOH 6:22 Mbaŋambaŋa vena wabwima vambe thiya yakuma e valɨvaŋgako iyako, kaero thɨ renuwaŋa waŋga mbe waŋgara eŋge menda ina gheko, na Jisas ma menda i thawe weiyaŋgiya gharaghambu, ko menda mbe thiye eŋge vara thɨ raka.
JOH 6:23 Amba waŋgawaŋga vavana thɨ rakaru, thɨ rakamena e ghemba idae Taibiriyas. Thiya goru valɨghadidiye regha ŋgora menda gharɨgharɨma thɨ ghana bredɨma mbaŋa menda Giya i vata agowe kaiwae.
JOH 6:24 Mbaŋa wabwiko kaero thɨ ghareghare Jisas na tembe ŋgoreiye gharaghambu ma ma inanji gheko, thɨ rakatha e waŋgawaŋgako thiyako na thɨ raka Kapenaom, thɨ tamwembela amalaghɨniye.
JOH 6:25 Mbaŋa gharɨgharɨma thɨ vaidiya Jisas e njighɨko valɨvaŋga, thɨ dagewe thɨŋa, “Ravavaghare, thembaŋa mo menake gheke?”
JOH 6:26 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, lemi tamwe mbeleŋgo ma rɨghethoru kaiwae hu ghareghare vakathaŋgiko ghamba rotaele ya vakathaŋgi, nandere, ko rɨghethoru kaiwae menda hu ghanɨŋgiya bredɨma na kaero valɨkaiwami moli.
JOH 6:27 Tha hu rovurɨgheghe ghanɨŋgake iya le yakuke ma molao kaiwae, ko iyemaeŋge hu rovurɨgheghe ghanɨŋga e yawayawaliye na ne i meghabana kaiwae. Ghanɨŋgako iyako Lolo Nariye ghino ne ya giya weŋga, kaiwae Loi Ramanda kaerova i giya mbarowe na i vakatha.”
JOH 6:28 Amba thɨ vaito thɨŋa, “Ne wo vakatha budakai na wo kaiwoŋa the kaiwo Loi nuwaiya wo vakatha?”
JOH 6:29 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Loi le kaiwo iyake: hu loŋweghathɨgha iye amalaghɨniye va i variye.”
JOH 6:30 Thɨ dagewe thɨŋa, “The vakatha ghamba rotaele ne u vakatha na wo thuwe e marameke ambane valɨkaiwae wo loŋweghathɨŋge? Ne u vakatha budakai?
JOH 6:31 Orumburumbume me vivako moli methɨ ghana ghanɨŋga regha idae ‘manna’ e njamnjam, ŋgoreiya buk le utu iŋa, ‘I giya bred weŋgi i mena e buruburu na thɨ ghan.’”
JOH 6:32 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, ma Mosese ŋgoreiye iyava i giya bredɨna weŋga i mena e buruburu, ko iyemaeŋge Bwebwe, iye iya i giya bredɨna emunjoru weŋga i mena e buruburu.
JOH 6:33 Kaiwae bred i mena weya Loi iya amalaghɨniye va i variye na i njama e buruburu. Iye i giya yambaneke yawaliye.”
JOH 6:34 Thɨ dagewe thɨŋa, “Amalana, u giya bredɨke iyake weime mbaŋake wolaghɨye.”
JOH 6:35 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ghino ghanɨŋga e yawayawaliye. Thela thoŋgo i mena e ghino mane bada i gharɨ, na thela thoŋgo i loŋweghathɨŋgo mane mbwa i gharɨ.
JOH 6:36 Kaero ya dage weŋga, othembe va hu thuweŋgo mamba hu loŋweghathɨŋgo.
JOH 6:37 Taulaghɨko iya Bwebwe i giyako e ghino ne thɨ mena e ghino, na thela thoŋgo i mena e ghino mane ya botewoyathu.
JOH 6:38 Kaiwae va ya njama e buruburu ma ya mena ya vakatha ghino lo renuwaŋa, nandere, ya mena ya vakatha thela i variyeŋgo le renuwaŋa.
JOH 6:39 Iyava i variyeŋgoke le renuwaŋa iyake, mbala thava ya thɨvaiya regha iyava i giyake e ghino, ko ya vaŋguthuweiruvaoŋgi na e yawayawalinji mbaŋa ne ele ghambako.
JOH 6:40 Kaiwae Bwebwe le renuwaŋa ŋgoreiye, thela thoŋgo i thuwe Nariye na i loŋweghathɨ, ne i vaidiya yawaliye memeghabananiye, na ne ya vaŋguvairɨŋgi na e yawayawalinji mbaŋa ne ele ghambako.”
JOH 6:41 Jiu lenji randeviva mbe thiye eŋge thɨ liya ghautu kaiwae va iŋa, “Ghino bred ya mena e buruburu.”
JOH 6:42 Thɨŋa, “Emunjoru iye Jisas, Josep nariye. Ra ghareghareŋgiya ramae na tɨnae. Ŋgoroŋga eŋge na iya meŋake, ‘Ya mena e buruburu?’”
JOH 6:43 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Tha ghanjiliutu mbe ghemi eŋge.
JOH 6:44 Ma lolo regha valɨkaiwae i mena e ghino, thoŋgo Bwebwe iyava i variyeŋgoke ma i vaŋgumena e ghino; na ne ya vaŋguthuweiru na e yawayawaliye mbaŋa ne ele ghambako.
JOH 6:45 Loi ghalɨŋae gharautu regha va i roriya iyake: ‘Loi tene i vavaghareŋgiya taulaghɨko.’ Thela i vandeŋe Bwebwe na i thuwe valawe, iye i mena e ghino.
JOH 6:46 Ma gharerenuwaŋa ŋgoreiye lolo regha i thuwathuwa weya Bwebwe; ko mbe loloko eŋge iya i mena weya Loi, mbe amalaghɨniye eŋge va i thuwathuwa weya Bwebwe.
JOH 6:47 Ya dage emunjoru e ghemi, thela i loŋweghathɨ ne i vaidiya yawaliye memeghabananiye.
JOH 6:48 Ghino ghanɨŋga e yawayawaliye.
JOH 6:49 Orumburumbumi va thɨ ghana manna e njamnjam, ko iyemaeŋge tevambe thɨ mareva.
JOH 6:50 Ko ghanɨŋgake iya i menake e buruburu mbe regha, thoŋgo thela i ghan ne yawaliye i meghabana.
JOH 6:51 Ghino ghanɨŋga e yawayawaliye na va ya mena e buruburu. Thoŋgo thela i ghana ghanɨŋgake iyake ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye. Ghanɨŋgake iyake mbunɨmaniŋguke, ne ya vatomwe yambaneke yawaliye memeghabananiye kaiwae.”
JOH 6:52 Jiu mbe thiye eŋge weinji lenji ghatemuru thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Ne ŋgoroŋga na amalake i giya mbunɨmaniye weinda na ra ghan?”
JOH 6:53 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, thoŋgo ma hu ghan Lolo Nariye mbunɨmaniye na ma hu mun madɨbae, ghemi mane e yawayawalimi.
JOH 6:54 Thela thoŋgo i ghana mbunɨmaniŋgu na i muna madɨbaŋgu i wo yawaliye memeghabananiye, na ne ya vaŋguthuweiru mbaŋa ele ghambako.
JOH 6:55 Kaiwae mbunɨmaniŋguke iye ghanɨŋga moli na madɨbaŋgu iye mbwa moli.
JOH 6:56 Thela thoŋgo i ghana mbunɨmaniŋgu na i muna madɨbaŋgu, iye i yaku e ghino na ghino ya yakuwe.
JOH 6:57 Bwebwe e yawayawaliye va i variyeŋgo, iya kaiwae ghino tembe e yawayawaliŋguva. Tembe ŋgoreiyeva thela i vaŋamwe ghamberegha e ghino ne ya wogiya yawalɨ memeghabananiyewe.
JOH 6:58 Ghanɨŋgake iyake iyava i menama e buruburu. Orumburumbunda va thɨ ghana manna, ko iyemaeŋge va thɨ mare, ko thela thoŋgo i ghana ghanɨŋgake iyake mane i mare ne yawaliye i meghabana mbaŋake wolaghɨye.”
JOH 6:59 Va i utuŋa iyake mbaŋa va i vavaghare Kapenaom e ŋgolo kururu tɨne.
JOH 6:60 Mbaŋa gharaghambuko vavana thɨ loŋwe iyake thɨŋa, “Vavaghareke iyake i vurɨgheghe. Thela ne valɨkaiwae i wovathako?”
JOH 6:61 Va i ghareghare gharaghambu thɨ liliya utu renuwaŋake iyake utuniye, amba i dage weŋgi iŋa, “Ŋgoroŋga, mbwata lo utuutuke i varerenuwaŋaŋga na i vakatha na hu ndenjogha.
JOH 6:62 Ne ŋgoroŋga gharerenuwaŋa thoŋgo hu thuwe Lolo Nariye i njogha na tembe ve yakuva e buruburu?
JOH 6:63 Loi Une i giya yawalɨ; vurɨgheghe i mena lolo mane i giya bigi regha. Utuutuŋgiko iyava ya utuŋako weŋga i vakathaŋga na hu wo Loi Une na iye i giya yawalɨ.
JOH 6:64 Ko iyemaeŋge vavana ghemi ma hu loŋweghathɨ.” Kaiwae Jisas va i ghareghare ŋgora vambe i rikowe, thavala mava thɨ loŋweghathɨ na thela ghaliliva.
JOH 6:65 I gotubwe iŋa, “Iyake iyava kaiwae ya dage e ghemi, ma valɨkaiwae lolo regha i mena e ghino thoŋgo ma Bwebwe iŋa valɨkaiwae i vakatha ŋgoreiye.”
JOH 6:66 Iyako e ghereiye gharaghambuko lemoyo thiya ronjogha na ma thɨ ghambu.
JOH 6:67 I vaitoŋgiya theyaworo na theghewoma iŋa, “Ŋgoroŋga ghemi, nuwamiya tembe hu iteteŋgova?”
JOH 6:68 Saimon Pita i gonjoghawe iŋa, “Giyana, ne wo wa weya thela? Utuutu e yawayawaliye na ne i meghabana inanji e ghen.
JOH 6:69 Kaero wo loŋweghathɨ na wo ghareghare ghen Raboboma na u mena weya Loi.”
JOH 6:70 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Va ya tuthiŋga themiyaworo na themighewona iyemaeŋge ghemina regha iye seitan.”
JOH 6:71 Iyako Judas, iye Saimon Isakariyot nariye utuniye. Othembe amalaghɨniye gharaghambuko theyaworo na theghewoko regha, muyai tembe i vatomweva.
JOH 7:1 Iyake e ghereiye, Jisas i vaghɨliya e ghemba na ghemba Galili e tɨne. Mava nuwaiya i vaghɨliya Judiya kaiwae Jiu lenji randeviva va nuwanjiya thɨ unɨghɨ.
JOH 7:2 Yoŋathowathowa gha Thaga vama i ghenethai.
JOH 7:3 Iya kaiwae Jisas oghaghae thɨ dagewe thɨŋa, “U iteta valɨvaŋgake iyake na u wa Judiya na mbala ghanɨraghambuko thɨ thuweya len vakathaŋgina ghamba rotaele.
JOH 7:4 Ma lolo regha i wothuwela le vakatha thoŋgo nuwaiya idae i laghɨye. Ko iyake, kaiwae u vakathaŋgiya bigibigike thiyake, tembe u woraŋgiyaŋge ghanɨmberegha gharɨgharɨke wolaghɨye weŋgi e yambaneke laghɨye na thɨ thuwe.”
JOH 7:5 Othembe oghaghaeko ma lenji loŋweghathɨ va inawe.
JOH 7:6 Iya kaiwae Jisas i dage weŋgi iŋa, “Wo mbaŋa moli mamba i mena. Ko ghemi mbema ghamimbaŋa eŋge mbaŋake wolaghɨye.
JOH 7:7 Ghemi rameyambane mane thɨ botewoŋga, ko ghino eŋge thɨ botewoŋgo, kaiwae ya utuŋa lenji tharɨ utuninji.
JOH 7:8 Ghemi eŋge hu wa e thagako iyako. Ghino amba mane ya wa kaiwae ghino wo mbaŋa moli mamba i mena.”
JOH 7:9 I utuvao iyake weŋgi, ko iyemaeŋge amalaghɨniye mbowo i reyakuva Galili.
JOH 7:10 Mbaŋa oghaghae vama thɨ wa e thagako rɨghe, amalaghɨniye tembe i rereghambava weŋgi, ko iyemaeŋge mava lolo regha i ghareghare, va i loŋga thuwethuwele.
JOH 7:11 E mbaŋako iyako Jiu lenji randeviva thɨ tamwetamwewe e thagako iyako tɨne na thɨ vavaito thɨŋa, “Amalake iyake aŋga inae?”
JOH 7:12 E wabwiko tɨne gharɨgharɨ thɨ vevaŋaewi weŋgi Jisas kaiwae, vavana thɨŋa, “Amalaghɨniye lolo thovuye,” na vavana thɨŋa, “Nandere, i yaroŋgiya gharɨgharɨ.”
JOH 7:13 Ko iyemaeŋge ma lolo regha i uturaŋgiya utuniye kaiwae va thɨ mararuŋgiya Jiu lenji randeviva.
JOH 7:14 Thagako iyako vama e mborowa amba Jisas i wa e Ŋgolo Boboma ghayayayao tɨne na ve vavagharewe.
JOH 7:15 Jiu lenji randeviva gharenji i yo laghɨye na thɨŋa, “Ŋgoroŋga na amalake iyake le ghareghare i laghɨye? Ra munje va i ru e ghamba vavaona regha e tɨne.”
JOH 7:16 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Lo vavaghareke ma i mena weŋgo wombereghake, ko i menawe thela iye va i variyeŋgo.
JOH 7:17 Thoŋgo thela i vatomwe ghare na i vakatha Loi le renuwaŋa, ne i vaidiya lo vavaghareke aŋga i mena, i menawe Loi o i mena wombereghake elo renuwaŋa tɨne.
JOH 7:18 Thela thoŋgo i utuŋa ghamberegha le renuwaŋa, i vakatha ŋgoreiyako na mbala gharɨgharɨ thɨ wovorevoreŋa idae. Ko thela thoŋgo nuwaiya gharɨgharɨ thɨ wovorevoreŋa thela va i variye idae iye lolo emunjoru na ma kwan regha inawe.
JOH 7:19 Mava Mosese i giya mbaro weŋga? Ko iyemaeŋge ma regha i vikikiya mbaroko iyako. Budakai kaiwae na nuwamiya hu unɨghɨŋgo?”
JOH 7:20 Wabwiko thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Nyao raitharɨ ina e ghen. Thela i mando na i unɨghɨŋge?”
JOH 7:21 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Mendava ya vakatha vakatha ghamba rotaele regha na gharemi i yo laghɨye.
JOH 7:22 Mosese va iŋa na hu tenɨŋgiya lemi ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru riwanji mbothiye (emunjoru iyake mava i ri weya Mosese, va i ri weŋgiya olemi elaghɨ). Iyake hu vakatha Sabat e tɨne.
JOH 7:23 Thoŋgo thɨ kitena ŋgama ghɨmoru regha riwae mbothiye Sabat e tɨne, mbala ma thɨ raka Mosese le mbaro, na buda kaiwae eŋge na hu gaithɨ wanaŋgo kaiwae ya thawariya amala na riwae i thovuye e Sabat?”
JOH 7:24 “Tha hu thuweŋgiya ghamune ghanjiyamoyamo na hu ghathaŋgiwe, mbe hu ghathaŋgi iyaŋganiye i thovuye Loi e marae.”
JOH 7:25 E mbaŋako iyako gharɨgharɨ vavana Jerusalem e tɨne thɨŋa, “Amalake iya nuwanjiya thɨ unɨghɨ iya amalaghɨniyeko?
JOH 7:26 Wo hu thuwe, i utu gharɨgharɨko wolaghɨye e maranji na la randevivake thiya rotaele na ma e ghalɨghalɨŋanji. Mbwata kaero thɨŋa mbema emunjoru amalaghɨniye Mesaiya, ae?
JOH 7:27 Ko iyemaeŋge taulaghɨke ghinda ra ghareghare amalake iyake aŋga i mena. Mbaŋa Mesaiya ne i mena, ma lolo regha ne i ghareghare aŋga i mena.”
JOH 7:28 Iya kaiwae mbaŋa Jisas amba i vavaghare e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne, i dage na ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Emunjoru, hu ghareghareŋgo na hu ghareghare aŋga ya mena. Ma vambe wombereghake eŋge elo renuwaŋa na ya mena gheke, ko thela va i variyeŋgo iye valɨkaiwae lemi vareminje laghɨye inawe. Ghemi ma hu ghareghare thela amalaghɨniye,
JOH 7:29 ko iyemaeŋge ghino ya ghareghare wagiyawe kaiwae ghino ya menawe na amalaghɨniye va i variyeŋgo.”
JOH 7:30 E mbaŋako iyako thɨ mando na thɨ munje thɨ yalawe, ko ma lolo regha i lirawe nɨmaewe kaiwae ma vamba ghambaŋa moli.
JOH 7:31 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ lemoyo e wabwiko tɨne vamba ma thɨ loŋweghathɨ. Va thɨŋa, “Mbaŋa Mesaiya ne i mena, mbene le vakathaŋgiko ghamba rotaele i kivwala amalake iyake?”
JOH 7:32 Parisi vavana thɨ loŋwevaidiya gharɨgharɨ mbema thɨ vaŋaewiŋa eŋge bigibigike thiyake Jisas kaiwae, iwaeŋge ravowovowo laghɨlaghɨye na Parisi thɨ variyeŋgiya Ŋgolo Boboma gharagatɨgat na vethɨ yalawe.
JOH 7:33 Ko iyemaeŋge Jisas dage weŋgi iŋa, “Ma mbaŋa ubotu eŋge weiŋguyaŋgiya ghemi kaero ya wa weya thela va i variyeŋgo.
JOH 7:34 Ne hu tamweŋgo ko iyemaeŋge mane hu vaidiŋgo. The valɨvaŋga ghino ne va yakuwe ma valɨkaiwami ne hu wawe.”
JOH 7:35 Jiu lenji randeviva thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Ko ne i wa e thevalɨvaŋga iya iŋake mane ra vaidi? Ne i wa weŋgiya Jiu thiye thɨ mebobwari Grik e tɨnenji na i vavaghare weŋgiya thiye ma Jiu?
JOH 7:36 Ŋgoroŋga gharerenuwaŋa iya meŋake, ‘Ne hu tamweŋgo, ko iyemaeŋge mane hu vaidiŋgo’ na iŋa, ‘The valɨvaŋga ghino ne va yakuwe ghemi mane valɨkaiwami hu wawe’?”
JOH 7:37 Mbaŋa kaero le ghambako na thagako ghambaŋa laghɨye moli, Jisas i ndeghathɨ na i dage e ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Thela thoŋgo mbwa i gharɨ, valɨkaiwae i mena e ghino na i mun.
JOH 7:38 Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya iya iŋake, ‘Thela thoŋgo i loŋweghathɨŋgo mbwa e yawayawaliye ne i voru raŋgima e yawaliye.’”
JOH 7:39 Jisas va iŋa ŋgoreiyako, va i utuuta Nyao Boboma kaiwae. Thavala ne thɨ loŋweghathɨgha Jisas Nyao Boboma ne i ru weŋgi. E mbaŋako iyako ma vamba i nja weŋgi kaiwae Jisas mamba i voro ele ghamba vwenyevwenye tɨne.
JOH 7:40 Gharɨgharɨ vavana e wabwiko tɨne, mbaŋa thɨ loŋwe Jisas i utuŋa ŋgoreiyako thɨŋa, “Mbema emunjoru amalake iyake Loi ghalɨŋaema gharautu.”
JOH 7:41 Vavana thɨŋa, “Iye Mesaiya.” Ko vavana thɨŋa, “Emunjoru Mesaiya ne i mena Galili? Nandere moli.
JOH 7:42 Buk Boboma kaero i woraŋgiya, Mesaiya iye Deivid rumbuye na ne i virɨ Betɨlehem, Deivid ghambae moli.”
JOH 7:43 Amalaghɨniye kaiwae wabwi i yomara.
JOH 7:44 Vavana nuwanjiya thɨ yalawe, ko iyemaeŋge ma lolo regha i vɨghathɨgha riwae.
JOH 7:45 Mbaŋa Ŋgolo Boboma gharagatɨgat thɨ rakanjogha, ravowovowo laghɨlaghɨye na Parisi thɨ vaitoŋgi thɨŋa, “Buda kaiwae ma mohu vaŋgumena?”
JOH 7:46 Thɨ gonjogha weŋgi thɨŋa, “Amalake iyake le utu ma ŋgora vara gharɨgharɨke wolaghɨye lenji utu.”
JOH 7:47 Parisi mbowo thɨ vaitoŋgiva thɨŋa, “Le utuko me wo nuwami, ae?
JOH 7:48 Thare randeviva ghime Parisi regha i loŋweghathɨgha lolona iyana? Nandere moli!
JOH 7:49 Ko wabwike laghɨye iyake ma thɨ ghareghare bigi regha Mosese le mbaro e tɨne. Loi tene i lithɨ ghatharɨ weŋgi.”
JOH 7:50 Parisi lenji wabwi loloniye regha idae Nikodimos, iye va gougou regha i wa weya Jisas, i dage weŋgiya ghauneko
JOH 7:51 iŋa, “La mbaro i woraŋgiya weinda ma valɨkaiwae iviva ra wovatharɨtharɨŋa lolo ko amba muyai i utu na ra vandeŋe na ra tamweya budakaiya me vakatha vatharɨ.”
JOH 7:52 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ghen tembe u menava Galili, ae? U vaona Buk Boboma na u thuwe; mane Loi ghalɨŋae gharautu regha tene i menava Galili.”
JOH 7:53 Regha na regha thɨ rakanjogha e ghambaghambanji.
JOH 8:1 Ko Jisas va i wa Olivɨ e ghanji Ou.
JOH 8:2 Ighɨviya vena, vambe mbaŋambaŋa moli, Jisas i njogha e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne. Gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ meghɨliŋa, amba i yaku na i vavaghare weŋgi.
JOH 8:3 Mbaro gharavavaghare na Parisi thɨ vaŋguruwo wevo eunda. Thɨ vaidi i yathima. Thɨ vandeghathɨŋa e ghamwanji
JOH 8:4 na thɨ dagewe Jisas thɨŋa, “Ravavaghare, wevoke iyake kaero wo vaidi i yathima weiye amala regha.
JOH 8:5 Ghinda la mbaro i menawe Mosese iŋa thoŋgo ra vaidiya wevo ŋgorake ra tagavamare e varɨ. Ghen ŋgoroŋga len renuwaŋa?”
JOH 8:6 Va thɨ utu na ŋgoreiyako kaiwae va nuwanjiya thɨ vaidiya le kwan amba ghawonjowe i menawe. Ko iyemaeŋge Jisas va i kururu na i rorori e thelauko vwatae e nɨmae kɨkiye,
JOH 8:7 na thiye mbe lenji vaito eŋge. Jisas i yondovirɨ amba i dage weŋgi iŋa, “Thoŋgo ghemina regha ma ele tharɨ, amalaghɨniye i dukai vara varɨwe.”
JOH 8:8 Mbowo i kururuva na i rorori e thelauko vwatae.
JOH 8:9 Mbaŋa thɨ loŋwe utuutu iyako, regha iya i raŋgi; matuwoŋgiko thɨ rakaraŋgikai. Jisas ghamberegha moli thɨ itete weiye wevoma mbe i ndendeghathɨ.
JOH 8:10 I wovaira ghamwae na i dagewe iŋa, “Elana, aŋgama inanji? Ma regha me ronjogha na i wovatharɨtharɨŋaŋge, ae?”
JOH 8:11 Iŋa, “Amalana, ma regha.” Jisas iŋa, “Ghino tembe ŋgoreiyeva, ma ya wovatharɨtharɨŋaŋge. U wa, thava tene mbaŋa reghava u vakatha tharɨ.”
JOH 8:12 Jisas mbowo i utuva weŋgiya gharɨgharɨ iŋa, “Ghino rameyambaneke lenji manjamanjala. Thela thoŋgo i ghambuŋgo, ne i vaidiya yawaliye ghamanjamanjala, ko mane mbaŋa regha i loŋga e momouwo.”
JOH 8:13 Parisi thɨ dagewe thɨŋa, “Tembe ghanɨmbereghava u utuŋa utunin. Iya kaiwae len utuna ma i emunjoru.”
JOH 8:14 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Othembe ya utuŋa wombereghake utuniŋgu, ko iyemaeŋge budakaiya ya utuŋa iye utu emunjoru, kaiwae ya ghareghare aŋgava ya mena na aŋgane ya reŋa. Ko ghemi ma hu ghareghare aŋgava ya mena o aŋgane ya reŋa.
JOH 8:15 Ghemi hu ghathaŋgo ŋgoreiya gharɨgharɨ lenji renuwaŋa, ko ghino ma ya ghatha lolo regha.
JOH 8:16 Ko iyemaeŋge thoŋgo ghino ya ghatha lolo na yaŋa i tharɨ lo ghathako iyako emunjoru kaiwae ma ghino womberegha ya ghatha, Bwebwe iye va i variyeŋgo, amalaghɨniye weiŋgu.
JOH 8:17 E lemi Mbarona tɨne va thɨ rori ŋgoreiye, thoŋgo gharɨgharɨ theghewo thɨŋa ŋgoreiye, lenji utuko utu emunjoru.
JOH 8:18 Regha maiyavara ghinoke, ya utu wombereghake kaiwaŋgu, na Bwebwe, iye va i variyeŋgo tembe i utuva ghino kaiwaŋgu.”
JOH 8:19 Thɨ vaito thɨŋa, “Rama aŋga inae?” Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ma hu ghareghareŋgo na tembe ma hu ghareghareva Bwebwe. Thoŋgo hu ghareghareŋgo mbala tembe hu ghareghareva Bwebwe.”
JOH 8:20 Va i utuŋa utuutuŋgike thiyake mbaŋa va i vavaghare e Ŋgolo Boboma tɨne, e valɨvaŋga ŋgora gharɨgharɨ lenji mwaewo mani ghaghamba bigirawe. Ko iyemaeŋge ma lolo regha i mando na i yalawe kaiwae ma vamba ghambaŋa.
JOH 8:21 Jisas mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Nevole ya wareri, na nevole hu tamweŋgo, ko nevole huya mare lemi tharɨna kaiwanji. Ma valɨkaiwami hu wa ŋgora ghino ya wakewe.”
JOH 8:22 Jiu lenji randeviva thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Mbwatane i unɨgha ghamberegha iya kaiwae iŋake, ‘Ma valɨkaiwami hu wa ŋgora ghino ya wakewe’?”
JOH 8:23 I gotubwe iŋa, “Ghemi hu mena e ghembake iyake, ko ghino ya mena e ghembake yavoroke e buruburu. Ghemi hu mena e yambaneke, ko ghino ma ya mena e yambaneke.
JOH 8:24 Iya kaiwae ma dage weŋga na maŋa ne hu mare lemi tharɨ kaiwanji, thoŋgo ma hu loŋweghathɨ ghino, mbema iya ya utuŋaŋgoke, ne hu mare lemi tharɨ kaiwanji.”
JOH 8:25 Thɨ vaito thɨŋa, “Thela ghen?” Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghino mbema iyava ya utuuta utuniŋguma weŋga mbaŋa va ra rikowe na ra menake.
JOH 8:26 Renuwaŋa i ghanagha moli ina weŋgo na ya utuŋa kaiwami na ya wovatharɨtharɨŋaŋga. Ko thela iye va i variyeŋgo, iye vareminje inawe. Budakaiya va ya loŋwewe ya utuŋa weŋgiya rameyambane.”
JOH 8:27 Mava nuwanjiko i manjamanjala Jisas va i utuuta Ramae utuniye.
JOH 8:28 Iya kaiwae va iŋa, “Mbaŋa ne hu mwanavaira Lolo Nariye, amba ne hu ghareghare Ghino mbema iya ya utuŋaŋgoke. Ma ya vakatha bigi regha wombereghake, ko ya utuŋa budakaiya Bwebwe i vaghareŋgo na ya utuŋa.
JOH 8:29 Thela va i variyeŋgo iye weiŋgu; ma i roiteteŋgo na womberegha moli, kaiwae lo vakatha mbaŋake wolaghɨye i vakatha na i warari.”
JOH 8:30 Mbaŋa va i utuŋa utuutuŋgike thiyake, gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋweghathɨ.
JOH 8:31 Jisas i dage weŋgiya Jiu, iya thavala va thɨ loŋweghathɨ iŋa, “Thoŋgo hu vikikiya lo vavaghareke, emunjoru woraghambugha ghemi.
JOH 8:32 Ambane hu ghareghare emunjoru Loi kaiwae na i rakayathuŋga.”
JOH 8:33 Thiye thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ghime Eibraham orumburumbuya ghime, na ma mbaŋa regha lolo regha le mbaro i variime. Ŋgoroŋga gharumwaru iya uŋake, ‘Ne i rakayathuŋga’?”
JOH 8:34 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, thavala thɨ vakatha tharɨ, thɨ tabo tharɨko le rakakaiwobwaga.
JOH 8:35 Rakakaiwobwaga mane i roghabana giyako i kaiwokowe ele ŋgolo tɨne, ko iyemaeŋge nariye ne i roghabana moli e tɨne.
JOH 8:36 Iya kaiwae thoŋgo Loi Nariye i rakayathuŋga, ghemi rakarakayathuŋga moli.
JOH 8:37 Ya ghareghare Eibraham orumburumbuya ghemi, ko iyemaeŋge hu munjeva hu unɨghɨŋgo kaiwae lo utuke ma e ghambaghambae e gharemina.
JOH 8:38 Ghino ya utuŋa weŋga budakaiya va ya thuwe weya Bwebwe na ghemi hu vakatha budakaiya va hu loŋwe weya ramami.”
JOH 8:39 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ghime ramameya Eibraham.” Jisas i dage weŋgi iŋa, “Thoŋgo emunjoru Eibraham le ŋgaŋga ghemi, mbala hu vakatha ŋgoreiya amalaghɨniye va i vakatha.
JOH 8:40 Wo hu thuwe, va ya utuŋa emunjoru budakaiya ya loŋwe weya Loi, ko iyemaeŋge hu munjeva hu unɨghɨŋgo. Eibraham mava i vakatha bigi regha ŋgoreiya iyake.
JOH 8:41 Budakaiya hu vakavakatha ŋgoreiya ramami le vakatha.” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ma ŋgamawobuna ghime! Ghime ramame mbe regha eŋge, Loi.”
JOH 8:42 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Thoŋgo mbema emunjoru ramamiya Loi, valɨkaiwami hu gharethovu e ghino, kaiwae ghino Loi va i variyeŋgo na ya mena gheke. Mava ya mena mbe wombereghake eŋge elo renuwaŋa, nandere, va i variyeŋgo.
JOH 8:43 Buda kaiwae nuwamina ma i manjamanjalaŋa budakaiya ya utuŋa weŋga? Rɨghethoru kaiwae hu botewo hu vandeŋe lo utuke weŋga.
JOH 8:44 Ghemi ŋgoramiya ramami Seitan na nuwamiya hu vakatha ŋgoreiya ramami le vakatha. Va i menakowe na ghaghada noroke, iye ghakaiwo i gaboŋgiya gharɨgharɨ, na ma mbaŋa regha ina emunjoru ele valɨvaŋga, kaiwae ma mbaŋa regha i utuŋa emunjoru. Iye i butu e utu kwan, mbe ghathanavu vara iyako mbaŋake wolaghɨye kaiwae iye taukwan na kwanɨŋgike wolaghɨye ramanji.
JOH 8:45 Ko ghino kaiwae ya utuŋa utu emunjoru, iya kaiwae ma hu loŋweghathɨŋgo.
JOH 8:46 Thela regha e tɨnemina valɨkaiwae i woraŋgiya wothanavu raitharɨ? Thoŋgo ghino ya utuŋa utu emunjoru, buda kaiwae ma hu loŋweghathɨŋgo?
JOH 8:47 Thela Ramaya Loi, i loŋweya Loi ghalɨŋae. Ko iyemaeŋge kaiwae ma hu loŋwe Loi, iyake i vaemunjoruŋa ghemi ma Loi le ŋgaŋga.”
JOH 8:48 Jiu lenji randeviva thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Mbema emunjoru va wo utuŋama mbaŋa va woŋa, ‘Ghen rara Sameriya ghen na nyao raitharɨ ina e ghen.’”
JOH 8:49 Jisas iŋa, “Ma nyao raitharɨ ina e ghino. Ghino ya yavwatatawana Bwebwe, ko iyemaeŋge ghemi ma hu yavwatata wanaŋgo.
JOH 8:50 Ghino ma nuwaŋguiya ya wovorevoreŋa wombereghake idaŋgu. Ko iyemaeŋge lolo regha mbe inawe, iye nuwaiya thɨ wovorevoreŋa idaŋgu na iye raghatha thovuye moli.
JOH 8:51 Ya dage emunjoru e ghemi, thela thoŋgo i ghambugha lo utuke mane i mare.”
JOH 8:52 Jiu thɨ dagewe thɨŋa, “Mbaŋake wo ghareghare mbema emunjoru nyao raitharɨ ina e ghen! Eibraham va i mare na tembe ŋgoreiyeva Loi ghalɨŋae gharautuŋgi, ko iyemaeŋge uŋa, ‘Thela thoŋgo i ghambugha lo utuke mane i mare.’
JOH 8:53 Ghen u munjeva u laghɨye kivwala ramame Eibraham, ae? Kaerova i mare na tembe ŋgoreiyeva Loi ghalɨŋae gharautuŋgi. Ko thela ida ghen?”
JOH 8:54 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Thoŋgo ghino wombereghake ya taraweŋaŋgo, wo tarawako iyako ma e ghathovuye. Ko wo ratarawa mbe ghamberegha eŋge Bwebwe — amalaghɨniye iya huŋana lemi Loi.
JOH 8:55 Ghemi ma hu ghareghare Loi, ghino eŋge ya ghareghare. Thoŋgo yaŋa ma ya ghareghare Loi ne taukwana ghino ŋgoreiya ghemi; ko iyemaeŋge ya ghareghare amalaghɨniye na ya ghambugha ghalɨŋae.
JOH 8:56 Ramami Eibraham va i warari, le renuwaŋa va nuwaiya i thuwe wo mbaŋa; kaerova i thuwe na i warari laghɨye.”
JOH 8:57 Jiu thɨ dagewe thɨŋa, “Ghanɨtheghathegha mamba i wo ghwelima na uŋava va u thuwathuwa weya amalaghɨniye.”
JOH 8:58 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, amba muyai Eibraham va i virɨ ghino vama inaŋguwe.”
JOH 8:59 Iyake kaiwae thɨ bigiya varɨvarɨ na thɨ munjeva thɨ unɨghɨwe, ko iyemaeŋge va i kubaroŋgi na i iteta Ŋgolo Boboma.
JOH 9:1 Mbaŋa Jisas i loŋgaloŋga e kamwathɨko, i vaidiya amala regha, maramarae vambe thɨ kwaghe vara tɨnae e ŋgamoiye.
JOH 9:2 Gharaghambu thɨ vaito thɨŋa, “Ravavaghare, thela le tharɨ i vakatha na maramaraeke vambe thɨ kwaghe vara tɨnae e ŋgamoiye? Amalaghɨniye o ramae na tɨnae lenji tharɨ?”
JOH 9:3 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ma amalaghɨniye le tharɨ o ramae na tɨnae. Ko va ŋgoreiyako na mbala gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ thuwe Loi le vurɨgheghewa amalaghɨniye.
JOH 9:4 Thela va i variyeŋgo ra vakatha le kaiwo varae i mbɨlembɨle, kaiwae gougou ne i mena ma te lolo reghava ne valɨkaiwae i kaiwo.
JOH 9:5 Mbaŋa amba inaŋgu e yambaneke, yambaneke ghamanjamanjala ghino.”
JOH 9:6 I utuvao iyake, i njoŋgo e thelauko vwatae na i vakatha thɨkathɨka weiye njoŋgonjoŋgoko. I vaghana thɨkathɨkako amalako e maramarae
JOH 9:7 na i dagewe iŋa, “U wa na vo thavwiyathu e mbwa regha idae Sailowam.” (Sailowam gharumwaru “variye”.) Amalako i wa na ve thavwiyathu na kaero i tateya maramarae na i thuwe amba i njoghama.
JOH 9:8 Ghaune na gharɨgharɨ vavana, va thɨ thuwathuwawe i naŋgonaŋgo thɨ vaito thɨŋa, “Amalama iya mbaŋake wolaghɨye i yaku na i naŋgonaŋgoma iya amalaghɨniyeko, ae?”
JOH 9:9 Vavana thɨŋa, “Mbema amalaghɨniye,” ko vavana thɨŋa, “Nandere, ko mbema ghayamoyamoko eŋge ŋgoreiya amalaghɨniye.” Amalaghɨniye iŋa, “Mbema ghinokeni.”
JOH 9:10 Thɨ dagewe thɨŋa, “Me ŋgoroŋga na kaero u tateva maramaranɨna?”
JOH 9:11 I gonjogha weŋgi iŋa, “Amala regha idae Jisas, me vakatha thɨkathɨka na i vaghan e maramaraŋguke, amba i dage weŋgo na ya wa Sailowam na va thavwiyathu. Mbaŋa ma wa na va thavwiyathu, kaero ya tateva maramaraŋguke na ya thuwe.”
JOH 9:12 Thɨ vaito thɨŋa, “Aŋga inae amalaghɨniye?” Iŋa, “Ma ya ghareghare.”
JOH 9:13 Thɨ yovaŋguya amalama maramaraema va i kwaghe weŋgiya Parisi,
JOH 9:14 kaiwae va Sabat e tɨne iyava i vakatha thɨkathɨka na i vaghan e maramaraeko na kaero i tate.
JOH 9:15 Iya kaiwae Parisi vambe thɨ vaitova, va ŋgoroŋga na kaero i thuweva. Amalama i dage weŋgi iŋa, “Jisas me vaghana thɨkathɨka e maramaraŋgu, va thavwiyathu e mbwa na ya tate, na mbaŋake kaero ya thuwe.”
JOH 9:16 Parisi vavana thɨŋa, “Lolona iya me vakatha iyana weŋge iye ma i menawe Loi, kaiwae ma i ghambugha Sabat ghambaro.” Vavana thɨŋa, “Ne ŋgoroŋga na lolo, iye tharɨ gharavakatha, i vakatha vakatha ghamba rotaele ŋgoranjiya iyake?” E mbaŋako iyako thɨ vakatha wabwi.
JOH 9:17 Iya kaiwae Parisi mbowo thɨ vaitova amalama thɨŋa, “Ŋgoroŋga ghen len renuwaŋa iya loloko me vakatha maramaranɨna thɨ thovuye kaiwae?” I gonjogha weŋgi iŋa, “Iye Loi ghalɨŋae gharautu regha.”
JOH 9:18 Ko iyemaeŋge Jiu lenji randeviva mava thɨ loŋweghathɨ amalako iyako maramarae vambe thɨ kwaghe vara tɨnae e ŋgamoiye na mbaŋake kaero i thuwe. Iya kaiwae thɨ variya utu ramae na tɨnae kaiwanji na wo thɨ mena weŋgi
JOH 9:19 na thɨ vaitoŋgi thɨŋa, “Narumiya iya loloke iyake? Amalaghɨniyeke iyava huŋake vambe i virɨghambɨ vara maramaraeke thɨ kwaghe? Ŋgoroŋga eŋge na mbaŋake kaero i thuwe?”
JOH 9:20 Ramae na tɨnae thɨ gonjogha weŋgi thɨŋa, “Wo ghareghare amalaghɨniye narume na wo ghareghare va i virɨghamba maramarae thɨ kwaghe.
JOH 9:21 Ko iyemaeŋge ma wo ghareghare ŋgoroŋga na mbaŋake kaero i thuwe, na thela me tateŋgi tembe ma wo ghareghareva. Hu vaito, kaero ele ghareghare na valɨkaiwae tembe ghambereghana i utugiya weŋga.”
JOH 9:22 Ramae na tɨnae thɨ utu na ŋgoreiyako kaiwae thɨ mararuŋgiya lenji randeviva, thiye Jiu, kaiwae kaerova lenji renuwaŋa ŋgoreiye, thoŋgo thela i utuŋa weŋgiya gharɨgharɨ, Jisas iye Mesaiya, ma i ru e lenji ŋgolo kururu kaiwae thɨ dagetenɨwe.
JOH 9:23 Iyake kaiwae ramae na tɨnae thɨŋa, “Hu vaito, kaero ele ghareghare.”
JOH 9:24 Mbowo thɨ kula ruwova amalama maramaraema va thɨ kwaghe na thɨŋa, “U dagerawe Loi e marae na ne u utuŋa emunjoru weime, kaiwae wo ghareghare lolona iyana tharɨ gharavakatha.”
JOH 9:25 I gonjogha weŋgi iŋa, “Ma ya ghareghare iye tharɨ gharavakatha o nandere. Bigi reghaeŋge ya ghareghare, maramaraŋgu va thɨ kwaghe ko mbaŋake kaero ya thuwe.”
JOH 9:26 Thɨ vaito thɨŋa, “Me vakatha budakai e ghen na ŋgoroŋga meŋana kaero u thuwe?”
JOH 9:27 I gonjogha weŋgi iŋa, “Kaero ma utuŋa weŋga ko iyemaeŋge ma mohu loŋwe ghalɨŋaŋgu. Buda kaiwae nuwamiya mbowo hu loŋweva? Nuwamiya hu tabona tembe gharaghambuva?”
JOH 9:28 Ghalɨŋanji e larɨmbiya na thɨ dagewe thɨŋa, “Ghen lolona iyana gharaghambu, ko ghime Mosese gharaghambu,
JOH 9:29 kaiwae kaero wo ghareghare Loi va i utu weya Mosese, ko iyemaeŋge lolona iyana ma wo ghareghare aŋga i mena.”
JOH 9:30 Amalama i dage weŋgi iŋa, “Emunjoru lemi utuna i wo nuwaŋgu, kaiwae huŋa ma hu ghareghare aŋga i mena, ko iyemaeŋge me vakatha maramaraŋguke na kaero ya thuwe.
JOH 9:31 Kaero ra ghareghare Loi ma i goruwe tharɨ gharavakatha ghalɨŋanji, ko thela thoŋgo i yavwatatawana Loi na i vakatha le renuwaŋa, ne i goruwe le renuwaŋa.
JOH 9:32 Va i menakowe na ghaghada noroke ma lolo regha i ndeloŋwe mun amala regha maramarae va thɨ kwaghe tɨnae e ŋgamoiye na lolo regha i vakatha na kaero i thuwe.
JOH 9:33 Thoŋgo loloke iyake ma i menawe Loi, ma valɨkaiwae i vakatha bigi regha.”
JOH 9:34 Parisima thɨ dagewe thɨŋa, “Ghen mbema tharɨ loloniya ghen mbaŋa va u virɨ na ghaghada noroke na u munjeva u vavaghare weime, ae?” Amba thɨ variyeraŋgiya e ŋgolo kururu tɨne na thɨ dageten moli.
JOH 9:35 Mbaŋa Jisas i loŋwevaidiya amalama thɨ variyeraŋgiya e ŋgolo kururu tɨne na thɨ dageten moli, i wa ve tamwe na ve vaidi. I dagewe iŋa, “Thare u loŋweghathɨgha Lolo Nariye?”
JOH 9:36 Amalako iŋa, “Amalana, thela iya lolona iyana? U utugiyama e ghino na mbala ya loŋweghathɨ.”
JOH 9:37 Jisas iŋa, “Kaero mendava u thuwe, na amalaghɨniye mbema iya vara i utuutuna e ghen mbaŋake iyake.”
JOH 9:38 Amalako iŋa, “Giyana, kaero ya loŋweghathɨ.” Na i kururuwe.
JOH 9:39 Jisas iŋa, “Va ya mena e yambaneke na ya ghathaŋga, mbala thavala maranji thɨ kwaghe thɨ thuwe na thavala thɨ thuwe maranji thɨ kwaghe.”
JOH 9:40 Parisi vavana va inanji gheko thɨ loŋwe i utuŋa iyako thɨŋa, “Ŋgoroŋga, ghime tembe ŋgoreiye marame i kwaghe, ae?”
JOH 9:41 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Thoŋgo ghemi marami thiya kwaghe, ghamiwonjowe ma i monje e riwami, ko kaiwae mbaŋake huŋa marami thiya thovuye ghamiwonjowe i monje e riwami.”
JOH 10:1 “Ya dage emunjoru e ghemi, thela thoŋgo i ru sip e ghanjigana ko ma i reŋa ŋgora ghamba ruko, ko iyemaeŋge i valaŋaniya ma e kamwathɨ reghava iye rakaivɨ.
JOH 10:2 Thela thoŋgo i ru e mbwaŋaŋgila iye sip gharanjimbunjimbu.
JOH 10:3 Mbwaŋaŋgila gharanjimbunjimbu i vu kaiwae na sip gharanjimbunjimbu i ru; na sip thɨ loŋwe ghalɨŋae mbaŋa i una idaidanji. I viva e ghamwanji na i vaŋgu raŋgiyaŋgi eto.
JOH 10:4 Mbaŋa kaero thɨ rakaraŋgivao, i viva e ghamwanji na thɨ rakareghambawe kaiwae thɨ ghareghare wagiyawe ghalɨŋae.
JOH 10:5 Mane thɨ ghambugha bobwari, ne thɨ voitete kaiwae ma thɨ ghareghare ghalɨŋae.”
JOH 10:6 Jisas i utuŋa goghaimbake iyake weŋgi, ko iyemaeŋge mava i manjamanjala weŋgi budakaiya va nuwaiya i utuŋa weŋgi.
JOH 10:7 Jisas mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, ghino mbwaŋaŋgila sip kaiwanji.
JOH 10:8 Thavala va thɨ rakaviva e ghamwaŋgu, thiye rakaivɨ, ko iyemaeŋge sipɨko mava thɨ loŋweghathɨŋgi.
JOH 10:9 Ghino mbwaŋaŋgila. Thela thoŋgo i ru e ghino mane i vaidi tharɨ. Ne i ru na i raŋgi na i vaidiya nana thovuye.
JOH 10:10 Rakaivɨ i mena kaivɨ, unɨghɨ na vakowana kaiwanji. Ko ghino ya mena na mbala gharɨgharɨ thɨ vaidiya yawalinji thovuye na veimaima na ndendewo.”
JOH 10:11 “Ghino sip gharanjimbunjimbu thovuye. Sip gharanjimbunjimbu thovuye i vatomwe yawaliye sip kaiwanji.
JOH 10:12 Thela thɨ vamodo na i njimbukikiya sip iye ma sip tanuwagae. Kaiwae iye i kaiwo mani kaiwae, mbaŋa ne i thuwe mbugha lavalavarɨ i mena sipɨko e tɨnenji, i iteteŋgiya sipɨko na i vo; amba mbugha lavalavariko i unɨgha sipɨko regha na i vakathaŋgiya vavanako thiya maraka.
JOH 10:13 Loloko i vo kaiwae mbema i kaiwo eŋge mani kaiwae na ma i goru weŋgiya sipɨko.”
JOH 10:14 “Iyemaeŋge, ghino sip gharanjimbunjimbu thovuye. Ya ghareghareŋgiya lo sip na lo sip thɨ ghareghareŋgo,
JOH 10:15 ŋgoreiya Bwebwe i ghareghareŋgo na ghino ya ghareghareya Bwebwe — na ya vatomwe yawaliŋgu sip kaiwanji.
JOH 10:16 Lo sip vavana mbe inanjiweva, thiye ma inanji e wabwike iyake tɨne. Nuwaŋguiya moli tembe ya bigimenaŋgiva na thiya yaku na ghanjiranjimbunjimbu regha. Thɨ loŋwe ghalɨŋaŋgu na thɨ wabwi na regha.
JOH 10:17 Bwebwe ghare weŋgo kaiwae ya vatomweyathu yawaliŋgu mbala tembe ya vaidiva.
JOH 10:18 Mane lolo regha i li e ghino. Mbe ghino vara wombereghake ya vatomweyathu. Valɨkaiwaŋgu ya vatomwe yawaliŋgu mare kaiwae na valɨkaiwaŋgu ya njogha na tembe e yawayawaliŋguva. Mbaroke iyake Bwebwe le renuwaŋa na vama i vatomwe e ghino.”
JOH 10:19 Utuutuke iyake kaiwanji Jiu thɨ wogaithɨ kaiwae na thɨ vakatha wabwi.
JOH 10:20 Gharɨgharɨ lemoyo thɨŋa, “Nyao raitharɨ inawe na i unouno. Buda kaiwae hu vandeŋe?”
JOH 10:21 Ko vavana thɨŋa, “Lolo nyao raitharɨ inawe mane i utuŋa ŋgora iyake. Nyao raitharɨ valɨkaiwae i tate lolo maramarae thɨ kwaghe?”
JOH 10:22 E mbaŋa reghava njighɨnjighɨ ghambaŋa, thɨ vakatha thaga regha Jerusalem. Thɨ renuwaŋakikiya Ŋgolo Boboma va ghavaboboma.
JOH 10:23 Jisas va ina e Ŋgolo Boboma tɨne i ndendeloloŋga e valɨvaŋga regha ida thɨŋa Solomon le Nakanaka.
JOH 10:24 Jiu thɨ meghɨliŋa na thɨŋa, “Ghen mbaŋake wolaghɨye u vakatha numovuvura weime, ko tene thembaŋa amba u utugiya emunjoru weime, mbema emunjoru Mesaiya ghen?”
JOH 10:25 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Kaerova ya utugiya weŋga, ko iyemaeŋge ma hu loŋweghathɨ. Vakathaŋgike ghamba rotaele ya vakathaŋgi Bwebwe e idae thɨ vaemunjoruŋa thela ghino;
JOH 10:26 ko iyemaeŋge ma hu loŋweghathɨ kaiwae ma lo sip ŋgoreiya ghemi.
JOH 10:27 Ghino lo sip thɨ loŋwe ghalɨŋaŋgu. Ya ghareghareŋgi na thɨ rakambeleŋgo.
JOH 10:28 Ya giya yawalinji memeghabananiye na mane thɨ mare. Mane lolo regha i unɨghɨ kavɨ regha e ghino.
JOH 10:29 Bwebwe iye va i giya thiyake weŋgo na iye, kaiwae i laghɨye kivwalaŋgiya bigibigike wolaghɨye ma tene lolo regha i unɨghɨ kavɨva regha e nɨmae ghare.
JOH 10:30 Bwebwe na ghino mbe regha eŋge ghime.”
JOH 10:31 Amba Jiu mbowo thɨ bigiva varɨvarɨ na thɨ munjeva thɨ unɨghɨwe,
JOH 10:32 ko Jisas i dage weŋgi iŋa, “Vakatha ghamba rotaele i ghanagha thɨ menawe Bwebwe kaero ya vakathaŋgi e marami. Iyaŋganiye vara kaiwae na iya nuwamiya hu unɨghɨŋgoke e varɨvarɨŋgina?”
JOH 10:33 Jiu thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ma woŋa wo unɨghɨŋge len vakatha ghamba rotaele kaiwanji, ko kaiwae ghen mbema lolokeni ŋgorana ghimeke, u utuvatharɨ weya Loi na uŋava Loi ya ghen.”
JOH 10:34 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Gharorori ŋgoreiyake e lemi mbarona ghabuk tɨne Loi i dage weŋgiya lemi randeviva iŋa, ‘Ghemi loiŋgi.’
JOH 10:35 Loi va i utuŋa utuutuke iyake weŋgiya gharɨgharɨ iyava iŋake thiye loiŋgi, na Buk Boboma le utuutu i emunjoru mbaŋake wolaghɨye.
JOH 10:36 Iya kaiwae ŋgoroŋga gharerenuwaŋa loloke iya Loi va i tuthike na i vabobomaŋa amalaghɨniye kaiwae na i variye e yambaneke? Buda kaiwae hu dage e ghino na huŋava ya utuvatharɨ weya Loi kaiwae yaŋa, ‘Loi Nariye ghino’?
JOH 10:37 Tha hu loŋweghathɨŋgo thoŋgo hu renuwaŋa ma ya vakatha ŋgoreiya Bwebwe le vakatha.
JOH 10:38 Ko thoŋgo ya vakathaŋgi na ma hu loŋweghathɨŋgo, mbema hu loŋweghathɨ eŋge vakathaŋgiko ghamba rotaele, mbala hu ghareghare na nuwamina i manjamanjalaŋa Bwebwe ina e ghino na ghino inaŋgu weya Bwebwe.”
JOH 10:39 E mbaŋako iyako mbowo thɨ mandova thɨ munje thɨ yalawe, ko iyemaeŋge i iteteŋgi.
JOH 10:40 Jisas mbowo i njoghava na i lawa Jorɨdan ŋgora Jon va i bapɨtaiso mbaŋa va i vivako na ve yakuwe.
JOH 10:41 Gharɨgharɨ lemoyo thɨ rakamenawe na thɨŋa, “Jon mava i ndevakatha mun vakatha ghamba rotaele regha, ko bigibigike wolaghɨye va i utuŋa loloke iyake kaiwae mbema emunjoru.”
JOH 10:42 E valɨvaŋgako iyako gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋweghathɨgha Jisas.
JOH 11:1 Amala regha idae Lasarus, i ghambwera. Va i yaku Betani weiyaŋgiya olouye Meri na Mata.
JOH 11:2 (Merike iyake iya va i liŋgiya bunama Jisas e ghegheŋgima na i ivamoŋgi e umbaliye ndamwandamwae. Louye Lasarus iyava i ghambwerako.)
JOH 11:3 Oloulouye thɨ variya toto thɨŋa, “Amalana, amalama valɨgharegharenɨma i ghambwera.”
JOH 11:4 Mbaŋa Jisas i loŋwe iyake iŋa, “Ghambwerake iyake mane le ghambako Lasarus le mare. Nandere, iyake Loi ghatarawa kaiwae, na mbala thɨ taraweŋa Loi Nariye.”
JOH 11:5 Jisas i gharethovu weŋgiya Mata na ghaghae Meri na lounji Lasarus.
JOH 11:6 Ko iyemaeŋge mbaŋa i loŋwe totoma, Lasarus i ghambwera, Jisas mbowo i yakuva mbaŋa theghewo e ghembako inakowe.
JOH 11:7 Amba i dage weŋgiya gharaghambuma iŋa, “Wo ra rakanjogha Judiya.”
JOH 11:8 Gharaghambuma thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ravavaghare, mendamba gharɨgharɨ gheko nuwanjiya thɨ unɨghɨŋge e varɨ, na buda kaiwae nuwaniya u njogha gheko?”
JOH 11:9 Jisas iŋa, “Mbaŋa ghalughawoghawo theyaworo na theghewo, ŋgoreiye? Thela ne i loŋga varae i mbɨlembɨle mane i lirawe vatharɨ gheghe kaiwae i thuwe yambaneke ghamanjamanjala.
JOH 11:10 Ko thoŋgo ne i loŋga gougou ne i tɨvatɨva, kaiwae ma ele manjamanjala.”
JOH 11:11 Jisas i utuŋaŋgiya thiyake na e ghereiye mbowo i dageva weŋgi iŋa, “Ghandauma Lasarus i ghenelaŋa, ko ne ya wa na va yavairɨ.”
JOH 11:12 Gharaghambuma thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Amalana, thoŋgo i ghenelaŋa, tembene riwae i thovuye.”
JOH 11:13 Jisas emunjoru moli i utuŋa Lasarus le mare kaiwae, ko gharaghambuma thɨŋaeŋge i utuŋa ghena utuniye.
JOH 11:14 Jisas i uturaŋgiya moli weŋgi iŋa, “Lasarus iye i mare,
JOH 11:15 na ghemi kaiwami ya warari kaiwae ma inaŋgu gheko, iyake kaiwae ne hu ghareghare na hu vareminjeŋgo. Mbaŋake ra rakawawe.”
JOH 11:16 Tomas, vambe thɨ unova ghaida unouno Gamwaruwo, i dage weŋgiya ghauneko iya Jisas gharaghambuko weiyaŋgi iŋa, “Taulaghɨke ghinda ra raka weinda Ravavaghareko, mbala vara mare weinda.”
JOH 11:17 Mbaŋa Jisas i vutha, i loŋwevaidiya Lasarus thɨ beku na ghenevarɨ vama ve ghena e ghabubu.
JOH 11:18 Betani na Jerusalem ghanjilughawoghawo mbalama i wo kilomita thegheto.
JOH 11:19 Iya kaiwae gharɨgharɨ lemoyo thɨ ri Jerusalem na thɨ vawarariŋaŋgiya Mata na Meri lounjiko le mare na nuwatharɨniye kaiwae.
JOH 11:20 Mbaŋa Mata i loŋwe toto Jisas maiya i menamenake, i raŋgi na ve lavolevole, ko Meri vambe i reyaku e ŋgolo tɨne.
JOH 11:21 Mata i dagewe Jisas iŋa, “Thoŋgo mendava inan gheke, Amalana, louŋguma mbala ma menda i mare!
JOH 11:22 Ko ya ghareghare othembe mbaŋake, budakaiya u naŋgo weya Loi na i vakatha, ne i vakatha kaiwan.”
JOH 11:23 Jisas i dagewe iŋa, “Lounɨna ne i thuweiru na tembe e yawayawaliyeva.”
JOH 11:24 Mata i gonjoghawe iŋa, “Ya ghareghare, ne i thuweiru na e yawayawaliye mbaŋa nevole ele ghambako.”
JOH 11:25 Jisas i dagewe iŋa, “Ghino thuweiru na yawalɨ. Thela ne i loŋweghathɨŋgo ne e yawayawaliye, othembe ne i mare;
JOH 11:26 na thela e yawayawaliye na i loŋweghathɨŋgo ma vole i mare. Thare u loŋweghathɨgha iyake?”
JOH 11:27 Mata i gonjoghawe iŋa, “Ŋgoreiye Amalana! Ya loŋweghathɨgha ghen Mesaiya, Loi Nariye, iye Loi va i dagerawe ne i mena e yambaneke.”
JOH 11:28 Mata i utuvao na e ghereiye, i njogha na i kulavatha ghaghae Meri na i vaŋaewiwe iŋa, “La Ravavaghare maina gheke na nuwaiyaŋge.”
JOH 11:29 Mbaŋa Meri i loŋwe iyake, i yondo na i yorukuwe.
JOH 11:30 Jisas ma vamba i vutha e ghemba, ko vamba ina ŋgora Mata me vaidimawe.
JOH 11:31 Gharɨgharɨma va inanjima e ŋgoloko tɨne weinjima Meri, thɨ vawarariŋama nuwatharɨma kaiwae, thɨ rakambele mbaŋa thɨ thuwe i yondo vɨrɨ na i rukuraŋgi. Lenji renuwaŋa thɨŋaeŋge i wa e ghabubuko na ve randawe.
JOH 11:32 Meri ve vutha ŋgora Jisas inamawe na mbaŋa i thuwe, i dobu e gheghe na i dagewe iŋa, “Amalana, thoŋgo mendambe inan gheke, louŋguma mbala ma mendava i mare!”
JOH 11:33 Jisas i thuwe Meri i randa na gharɨgharɨma weiyaŋgima mbe ŋgoreiyeva, ghare i tage laghɨye moli,
JOH 11:34 na i vaitoŋgi iŋa, “Aŋga ina menda hu worawe?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Amalana, u mena vara thuwe.”
JOH 11:35 Jisas i randa.
JOH 11:36 Gharɨgharɨma thɨ ve dage weŋgi thɨŋa, “Wo u thuwe, ŋgoroŋga ghare weya Lasarus!”
JOH 11:37 Ko vavana thɨŋa, “Va i vakatha amala marae i kwaghe na kaero i thuwe, na buda kaiwae ma i vikiki Lasarus na thava i mare?”
JOH 11:38 Ghare i vɨrɨ laghɨye, Jisas i wa e ghabubuma, va maŋgavarɨ, na va thɨ wogana ghae e varɨ.
JOH 11:39 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu wovakatha varɨna!” Amalama mendamba i marema louye Mata i gonjoghawe iŋa, “Amalana, kaero e butibutiye na ghenevarɨ kaero ve ghena.”
JOH 11:40 Jisas i dagewe iŋa, “Mendambe ya dage e ghen ne u thuwe ŋgoroŋga Loi le vurɨvurɨgheghe thoŋgo u loŋweghathɨ?”
JOH 11:41 Thɨ mwanavakatha varɨma. Jisas i ghɨmara voro e buruburu na iŋa, “Ya vata ago e ghen, Bwebwe, kaiwae u vandeŋeŋgo.
JOH 11:42 Ya ghareghare mbaŋake wolaghɨye u vandeŋeŋgo, ko ya utuŋa iyake gharɨgharɨke thiyake kaiwanji na mbala thɨ loŋweghathɨgha iya ghen va u variyeŋgo.”
JOH 11:43 I naŋgo na ŋgoreiyako e ghereiye amba i kula na ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Lasarus, u raŋgima!”
JOH 11:44 I raŋgi, ghegheŋgi na nɨmanɨmae mbe weiye vara ghavoghavo na ghamwae vambe ŋgoreiyeva. Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu rakayathuŋgiya riwaena ghaghavoghavo na hu viyathu i wa.”
JOH 11:45 Jiu iyava thɨ mena thɨ thuwe Meri, thɨ ghanagha va thɨ loŋweghathɨgha Jisas mbaŋaniye thɨ thuwe budakai va i vakatha e maranji.
JOH 11:46 Ko vavana thɨ rakanjogha na vethɨ utugiya weŋgiya Parisi budakaiya Jisas va i vakatha.
JOH 11:47 Amba ravowovowo laghɨlaghɨye na Parisi thɨ kula vathavathaŋgiya Jiu lenji kot laghɨye giyagiyaniye na thɨ niva. Thɨŋa, “Ne ra vakatha budakai? Wo hu thuwe vakathaŋgike ghamba rotaele wolaghɨye amalake iyake i vakathaŋgi!
JOH 11:48 Thoŋgo ra gheneviyathu na i rombeleya kamwathɨke iyake, gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ loŋweghathɨ iyake, amba Rom gharambarombaro thɨ mena thɨ vakowana la Ŋgolo Bobomake na la ghamba mbaroke.”
JOH 11:49 Amba regha, idae Kaiyapas, iye va ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva e theghatheghako iyako e tɨne i dage weŋgi iŋa, “Ma hu ghareghare bigi regha.
JOH 11:50 Thare hu thuwe ghakamwathɨ? Ne i thovuye moli e ghemi thoŋgo lolo regha moli i mare gharɨgharɨ kaiwanji na thava vanautumako laghɨye thɨ vaidiya vuyowo.”
JOH 11:51 Iyake mava i utuŋa ghamberegha ele renuwaŋa, ko kaiwae amalaghɨniye va Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva e theghatheghako iyako, iyava i utuŋakai amba muyai i yomara, iyava iŋake Jisas ne i mare Jiu kaiwanji.
JOH 11:52 Ma mbe Jiu eŋge kaiwanji, ko tembe ŋgoreiyeva Loi le ŋgaŋga e yambaneke laghɨye, i mbanɨvathavathaŋgi na regha.
JOH 11:53 Va e mbaŋako iyako na i ghaoko Jiu lenji randeviva thɨ worawe lenji renuwaŋa rɨghewe na nuwanjiya thɨ vona Jisas ghae le mare kaiwae.
JOH 11:54 Iya kaiwae Jisas ma vama i reŋa ŋgora gharɨgharɨ lemoyo inanjiwe Judiya e tɨne. Ko iyemaeŋge i iteta valɨvaŋgako iyako na i wa e ghemba regha idae Ipɨreim, e njamnjam ghadidiye, na ve yakuwe weiyaŋgiya gharaghambu.
JOH 11:55 Mbaŋa vama Thaga Valaŋani i ghenetha, na gharɨgharɨ lemoyo vama thiya wareri e ghembaghemba na thɨ raka Jerusalem na vethɨ vanamwe riwanji ŋgoreiye ghanjimbaroko, amba muyai Thaga Valaŋaniko ghambaŋa.
JOH 11:56 Va thɨ tamwetamweya Jisas, na mbaŋa thɨ mevathavatha e Ŋgolo Boboma le valɨvaŋga, thɨ ve vaitoŋgi thɨŋa, “Ŋgoroŋga lemi renuwaŋa? Ne i mena e thagako o nandere?”
JOH 11:57 Ravowovowo laghɨlaghɨye na Parisi thɨ dage weŋgiya gharɨgharɨ na thoŋgo thela i ghareghare Jisas aŋga inae, i wa ve utugiya weŋgi na mbala thɨ yalawe.
JOH 12:1 Mbaŋa ma ghenewona eŋge kaero Thaga Valaŋani, Jisas i wa Betani, Lasarus ghambae. Amalake iyake Jisas va iŋa na tembe i thuweiru na e yawayawaliyeva.
JOH 12:2 Yeghɨyeghɨyeko iyako thɨ vakatha ghanɨŋga Jisas kaiwae. Mata i vaŋamweŋgi na Lasarus weiyaŋgiya gharɨgharɨko thiya ghanɨŋga weinji Jisas.
JOH 12:3 Amba Meri i thɨna bunama vwarara e bodɨla. Modae laghɨye moli na le vuyovuyowo lita vaŋgothiye. Va thɨ bunamaŋa umbwa regha idae nad. Meri i liŋgi Jisas e gheghe na i ivamo e umbaliye ndamwandamwa. Butiyeko thovuye i riyevanjara ŋgoloko tɨne.
JOH 12:4 Ko Judas Isakariyot, Jisas gharaghambu regha ne ghaliliva iŋa,
JOH 12:5 “Buda kaiwae ma thɨ vakuneŋa na thɨ mbana modae gethɨseriyeto (300) na thɨ giya weŋgiya mbinyembinyeŋgu?”
JOH 12:6 I utu ŋgoreiyako kaiwae iye rakaivɨ, ko mava i utuŋa ŋgoreiyako kaiwae i rerenuwaŋa mbinyembinyeŋgu kaiwanji, nandere. Kaiwae iye va i njimbukikiya mani ghambae, mbaŋa vavana va i thalavugha ghambereghawe iya thalavuko iyako.
JOH 12:7 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Tha u vautuŋa! U viyathu na i vikikighathɨ mbala i vakatha le renuwaŋana na i vanamwe nonowo riwaŋgu beku kaiwae.
JOH 12:8 Mbaŋake wolaghɨye ne weimiyaŋgiya mbinyembinyeŋgu, ko ghino mane weiŋguyaŋgiya ghemi mbaŋake wolaghɨye.”
JOH 12:9 Wabwi laghɨye regha, thiye Jiu, thɨ vandeŋe vaidi Jisas ina Betani, amba thɨ rakawe. Ma vambe thɨ raka eŋge gheko Jisas kaiwae ko vambe nuwanjiyava thɨ thuwe Lasarus, iye Jisas va iŋa na i thuweiru na tembe e yawayawaliyeva.
JOH 12:10 Ravowovowo laghɨlaghɨye vambe thɨ tamwetamweva kamwathɨ na nuwanjiya thɨ unɨghɨva Lasarus,
JOH 12:11 kaiwae amalaghɨniye kaiwae Jiu lemoyo thɨ botewoŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na thɨ loŋweghathɨgha Jisas.
JOH 12:12 Ighɨviyava, wabwi laghɨye, iyava thɨ rakamena Thaga Valaŋaniko kaiwae, thɨ loŋwevaidiya Jisas maiya i menamenana Jerusalem kaiwae.
JOH 12:13 Thɨ tenɨŋgiya manjemanje ŋgora bwadɨbwadɨ ndamwandamwanji na thɨ raka na vethɨ lavolevole; thɨ yaro thɨŋa, “Hosana!” “Loi ghare weya loloke iye i mena Giya e idaeke!” “Loi ghare weya Isirel lenji Kiŋ!”
JOH 12:14 Jisas i vaŋgwa doŋɨki na i thawe, ŋgoreiya va thɨ rori thɨŋa,
JOH 12:15 “Tha huya mararu ghemi Jerusalem gharɨgharɨniye, wo hu thuwe lemi kiŋ maiya i menamenake, i tha doŋɨki e nariye.”
JOH 12:16 E mbaŋako iyako gharaghambu mava nuwanji i manjamanjalaŋa bigibigike thiyake lenji yomara kaiwae na ŋgoroŋga ghanjirumwaru. Ko iyemaeŋge mbaŋa Loi ne i vaŋguthuweiru Jisas na i vavwenyevwenye na e ghereiye, ko amba the renuwaŋa Buk Boboma le woraŋgiya ŋgoreiyako Jisas kaiwae amba thɨ renuwaŋakikiya bigibigiko iya thɨ vakathakowe.
JOH 12:17 Wabwiko iyava weinji Jisas mbaŋa va i kularaŋgiya Lasarus e ghabubu na i thuweiru na kaero e yawayawaliyeva, thiye vethɨ ndethɨna utuutuko iyako.
JOH 12:18 Iyake kaiwae iyava wabwi laghɨye thɨ raka na vethɨ lavolevole, kaiwae va thɨ loŋwe le vakathako ghamba rotaele iyako utuniye.
JOH 12:19 Parisi thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Wo hu thuwe! Ma valɨkaiwandava na ra vakatha bigi regha. Gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ rakarakawe.”
JOH 12:20 E mbaŋako iyako Grik vavana va inanji e wabwiko tɨnenji, iyava thɨ rakavoroko Jerusalem, kururu kaiwae Thaga Valaŋani e tɨne.
JOH 12:21 Thɨ wa weya Pilip, iye rara Betɨsaida, Galili e tɨne, na thɨ dagewe thɨŋa, “Amalana, nuwameiya wo thuwe Jisas.”
JOH 12:22 Pilip i wa na ve dagewe Endru na theghewoko vara thɨ wa na vethɨ dagewe Jisas.
JOH 12:23 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Mbaŋa kaero ina gheke na Loi i vavwenyevwenye Lolo Nariye.
JOH 12:24 Ya dage emunjoru e ghemi, thoŋgo wit mbouye voghɨra ma i dobu e thelauko vwatae na i mare mbemane iyaeŋge vara voghɨrana rere. Ko thoŋgo i mare ambane i mbuthu na i rau na uneune lemoyo moli.
JOH 12:25 Thela thoŋgo i gharethovu weya yawaliye ne i thɨvaghawe. Ko thela thoŋgo i botewoyathu yawaliye e yambaneke, ne i vikikighathɨ yawaliye na i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
JOH 12:26 Thela thoŋgo nuwaiya i kaiwo kaiwaŋgu, mbe i ghambuŋgo vara, na the valɨvaŋga ghino inaŋguwe amalaghɨniye tembe inaweva. Na loloko iya i kaiwo kaiwaŋguko Bwebwe ne i wovoreŋa idae.”
JOH 12:27 “E mbaŋake iyake ghareŋguke i vɨrɨ na ŋgoroŋga ne yaŋa? Ne yaŋa, ‘Bwebwe, u thalavuŋgo na thava ya ru vuyowoke iyake e tɨne?’ Nandere, iyake kaiwae vara iyava ya menake.
JOH 12:28 Bwebwe, u wovoreŋa idan na u vwenyevwenye.” Amba ghalɨghalɨŋa regha i mena e buruburu iŋa, “Vama ya vwenyevwenye idaŋgu, na mbowone ya vwenyevwenyeva.”
JOH 12:29 Wabwima va inanjima gheko thɨ loŋwe na thɨŋava mbɨlerɨ, na vavana thɨŋa, “Nyao thovuye me utuwe.”
JOH 12:30 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ma ghino kaiwaŋgu iya ghalɨghalɨŋako iyako me mena, ghemi kaiwami.
JOH 12:31 Mbaŋake Loi ghambaŋa i ghathaŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye ghanjithanavu na i vanamwe ghanjimbaro, na ne e mbaŋake iyake Loi ne i kivwala yambaneke ghagiya Seitan na i tagaraŋgiya.
JOH 12:32 Ko ghino, mbaŋa ne thɨ mwanavairɨŋgo e yambaneke ne ya vakathaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ rakamena e ghino.”
JOH 12:33 I utuŋa ŋgoreiyako na i woraŋgiya ŋgoroŋga ne iŋa na i mare.
JOH 12:34 Iya kaiwae wabwiko thɨ gonjoghawe thɨŋa, “La Mbaro i woraŋgiya weime, Krais ne i meghabana. Ŋgoroŋga na iyava uŋake, ‘Ne thɨ mwanavaira Lolo Nariye’? Thela iya Loloke Nariye?”
JOH 12:35 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Manjamanjala ne ina weŋga mbaŋa seiwo molao. Hu loŋga mbaŋa amba e lemi manjamanjalake, ne iwaeŋge momouwo i garubuŋga; kaiwae thela i loŋga e momouwo ma i ghareghare aŋga i reŋa.
JOH 12:36 Hu loŋweghathɨgha manjamanjalana mbaŋa amba ina weŋga, ghemi mbala hu tabona manjamanjala gharɨgharɨniye.” Mbaŋa i utuvao iyake i iteteŋgi na i rothuwele weŋgi.
JOH 12:37 Othembe Jisas vama i vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele i ghanagha e maranji, ma vamba thɨ loŋweghathɨ.
JOH 12:38 Iyake i vaemunjoruŋa Loi ghalɨŋae gharautu, Aiseya le utu iŋa, “Giyana, thela i loŋweghathɨgha totoke iya wo utuŋake? Giya va i woraŋgiya le vurɨgheghe weŋgiya thavala?”
JOH 12:39 Iya kaiwae mava thɨ loŋweghathɨ, kaiwae Aiseya va mbowo iŋava,
JOH 12:40 “Loi i vakatha na maranji i kwaghe na gharenji i vurɨgheghe, mbala ma thɨ thuwe e maranji, na thɨ ghareghare e gharenji, na thɨ numonjogha e ghino na ya thawariŋgi.”
JOH 12:41 Aiseya va i utuŋa iyake kaiwae va i thuwekai amba muyai i yomara ŋgoroŋga Jisas le vwenyevwenye.
JOH 12:42 Othembe iyako gharɨgharɨ lemoyo na Jiu lenji randeviva vavana thɨ loŋweghathɨgha Jisas. Ko kaiwae va thɨ mararuŋgiya Parisi, mava thɨ utuŋa gharɨgharɨ e maranji na ne iwaeŋge thɨ kitenɨyathuŋgi moli e wabwiko iya thɨ rakarakaru e ŋgolo kururu tɨne,
JOH 12:43 kaiwae nuwanjiya thiye ghanjitarawa i mena weŋgiya gharɨgharɨ na i laghɨye kivwala ghanjitarawa i mena weya Loi.
JOH 12:44 Jisas i dage na ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Thela thoŋgo i loŋweghathɨŋgo, ma mbe i loŋweghathɨŋgo eŋge, ko tembe ŋgoreiyeva i loŋweghathɨgha thela va i variyeŋgo.
JOH 12:45 Thela thoŋgo i thuweŋgo tembe ŋgoreiyeva i thuwe thela va i variyeŋgo.
JOH 12:46 Va ya mena e yambaneke ŋgoreiya manjamanjala, iya kaiwae thela thoŋgo i loŋweghathɨŋgo mane i yaku e momouwo.”
JOH 12:47 “Thela thoŋgo i loŋwe lo utuke na ma i worawe e ghare, mane ya wovatharɨtharɨŋa. Kaiwae va ya mena ma ya wovatharɨtharɨŋa yambaneke, ko iyemaeŋge ya vamoru.
JOH 12:48 Thela thoŋgo i botewoŋgo na ma i wovatha lo utu, mbaŋa ne ele ghambako i wovatharɨtharɨŋa. Wovatharɨtharɨko iyako mane i mena e ghino, ko kaiwae i botewo lo utu.
JOH 12:49 Iyake emunjoru kaiwae budakaiya ya utuŋaŋgi ma i mena wombereghake elo renuwaŋa tɨne, ko iyemaeŋge Bwebwe, iye va i variyeŋgo, i dage e ghino budakaiya ya utuŋa na ŋgoroŋga ya utuŋa na yaŋa.
JOH 12:50 Ya ghareghare le utuutuke iyake i womena yawalɨ memeghabananiye. Iya kaiwae budakaiya ya utuŋa Bwebwe i dage e ghino na ya utuŋa.”
JOH 13:1 Vama mbaŋa regha eŋge kaero Thaga Valaŋani ghambaŋa Jisas vama i ghareghare kaero ghambaŋa i iteta yambaneke na i njoghawe Ramae. Vambe ghare weŋgi vara gharaghambu inanji e yambaneke, na vambe i gharethovuŋgi vara ghaghada ve mare.
JOH 13:2 Vama yeghɨyeghɨye Jisas na gharaghambu vama inanji e ghanɨŋga mborowa, na Seitan le renuwaŋa raitharɨ vama ina Judas Isakariyot e ghare, iye Saimon nariye, na ne i vatomwe Jisas.
JOH 13:3 Jisas va i ghareghare Ramae vama i giya vurɨgheghewe na i vakatha bigibigike wolaghɨye, na va i mena weya Loi na tembe ne i njoghaweva Loi.
JOH 13:4 Ghanɨŋga e tɨne Jisas i yondovirɨ e ghamba ghanɨŋgama, i liraŋgiya ghakwama ghayaboyabo na i ŋgara tauli e mborowae.
JOH 13:5 Amba i liŋgiya mbwa e gaeba na i thavwiya gharaghambuko gheghenji. I liya taulima e mborowaema na i vamowe.
JOH 13:6 Mbaŋa i mena weya Saimon Pita amba i dagewe iŋa, “Amalana, buda kaiwae u thavwiya ghegheŋguke?”
JOH 13:7 Jisas i gonjoghawe iŋa, “E mbaŋake iyake mamba u ghareghare budakaiya ya vakavakatha, ko mbaŋa i menamenako amba u ghareghare wagiyawe.”
JOH 13:8 Pita iŋa, “Ma valɨkaiwae, ma tene mbaŋa reghava u thavwiya ghegheŋguke.” Jisas i gonjoghawe iŋa, “Thoŋgo ma ya thavwiŋge, len ghamba yakuyaku ma ina e ghino.”
JOH 13:9 Amba Pita iŋa, “Amalana, thambe ghegheŋguke eŋge, ko nɨmanɨmaŋguke na umbalɨŋguke tembe ŋgoreiyeva.”
JOH 13:10 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Thela kaero me thithu mbema i thavwi eŋge gheghe kaiwae riwaeko laghɨye i thɨna. Ghemi kaero hu thɨna, ko iyemaeŋge ma taulaghɨna ghemi.”
JOH 13:11 Vama i ghareghare ghaliliva thela iya kaiwae va iŋa taulaghɨna ghemi ma hu thɨna.
JOH 13:12 Mbaŋa vama i thavwivao gheghenji, i njimbo ghakwamama ghayaboyabo na i njogha ve yaku ele ghamba yaku. I vaitoŋgi iŋa, “Thare nuwamina i manjamanjala budakaiya ma vakatha weŋga?”
JOH 13:13 “Mbaŋa hu utu e ghino hu una idaŋgu Ravavaghare na Giya, emunjoru ŋgoreiye, kaiwae ghino iyana.
JOH 13:14 Ghino, ghami Giya na lemi Ravavaghare, kaero ma thavwiya gheghemi, iya kaiwae ghemi tembe ŋgoreiyeva regha na regha tembe hu vethavwiva gheghemi.
JOH 13:15 Kaero ma vakatha ghamba thuwathuwa weŋga. Tembe hu vevakavakathava weŋga ŋgoreiya ma vakatha weŋga.
JOH 13:16 Ya dage emunjoru e ghemi, ma rakakaiwo regha i laghɨye kivwala ghagiya, na ghevarivariye ma i laghɨye kivwala giyako iya me variyeko.
JOH 13:17 Mbaŋake iyake kaero hu ghareghareŋgiya bigibigike thiyake. Thoŋgo hu vakaiwoŋa ne hu vaidiya ghawarari.”
JOH 13:18 “Ma ya utuutu taulaghɨna ghemi kaiwami. Ya ghareghareŋga regha na regha iyava ya tuthiŋgana. Ko iyake i vaemunjoruŋa buk le utu, iya iŋake, ‘Thela i ghanɨvuŋgo ghaŋgu iye i ndeghereiye wanaŋgo!’”
JOH 13:19 “Ya utuŋa iyake weŋga e mbaŋake iyake amba muyai i yomara, mbala mbaŋa ne i yomara, ne hu loŋweghathɨ ghino mbema iya varana.
JOH 13:20 Ya dage emunjoru e ghemi, thela thoŋgo i kulavatha the lolo ya variye, ŋgoreiye i kulavathaŋgo; na thela thoŋgo i kulavathaŋgo ŋgoreiya i kulavatha thela va i variyeŋgo.”
JOH 13:21 Mbaŋa Jisas i utuvao iyake, i vakatha ghare i vɨrɨ, iya kaiwae i uturaŋgiya iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, ghemina regha ne i vatomweŋgo.”
JOH 13:22 Gharaghambu thɨ venjimbunjimbuŋgi, nuwanji i unouno thela utuniya i utuutuko.
JOH 13:23 Regha e tɨnenjiko, gharaghambuma iyava i gharethovuma va i yaku evasiwae.
JOH 13:24 Saimon Pita i tagayavunyiya marae na i ve na iŋa, “U vaito, thela utuniya i utuutuna.”
JOH 13:25 Gharaghambuko iyako i roghemba Jisas na i vaito iŋa, “Thela, Amalana?”
JOH 13:26 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Amalaghɨniye iya ne ya wogiya bredɨkewe mbaŋa ne ya woutu e gaebake.” Jisas i wouta bredɨma gethɨra e gaebama na i wogiyawa Judas Isakariyot, iye Saimon nariye.
JOH 13:27 Mbaŋa vara Judas i vilambo bredɨma Seitan i ru e ghare. Jisas i dagewe iŋa, “The renuwaŋa nuwaniya u vakatha, u yoruku na u vakatha.”
JOH 13:28 Ghauneko va inanji e ghanɨŋgako iyako rɨghe mava nuwanji i manjamanjala buda kaiwae Jisas va i dagewe ŋgoreiyako.
JOH 13:29 Kaiwae Judas va i njimbukikiya mani ghambae, vavana va lenji renuwaŋa thɨŋava Jisas i dagewe na ve bayama budakaiya nuwanjiya thagako iyako kaiwae, o i giya bigi regha weŋgiya mbinyembinyeŋgu.
JOH 13:30 Mbaŋa Judas i vilambo bredɨma, i raŋgi eto. Vama i gou.
JOH 13:31 Mbaŋa Judas vama i wa na e ghereiye, amba Jisas iŋa, “E mbaŋake iyake Loi i vatomwe weŋgiya gharɨgharɨ na thɨ thuwe Lolo Nariye le vwenyevwenye, na weya amalaghɨniye tembene thɨ thuweva Loi le vwenyevwenye.
JOH 13:32 Kaiwae Loi Nariye ne i vatomwe gharɨgharɨ na thɨ thuwe Loi le vwenyevwenye, Loi tembene ghamberegha i vavwenyevwenye Lolo Nariye, na ne i vamayaŋa iya le vakathako iyako.”
JOH 13:33 “Lo ŋgaŋga, ma mbaŋa ubotu eŋge weiŋguyaŋgiya ghemi. Ne hu tamweŋgo; ko iyemaeŋge, ya dage e ghemi e mbaŋake iyake ŋgoreiya va ya dage weŋgiya Jiu lenji randeviva. Iya ghino ya wakewe ma valɨkaiwami hu menawe.”
JOH 13:34 “Iya kaiwae ya giya ghamimbaro togha e mbaŋake iyake: Hu vegharethovu e ghemi regha na regha. Ŋgoreiye ghino ya gharethovu e ghemi, ghemi hu vegharethovuva weŋga.
JOH 13:35 Thoŋgo hu vegharethovu weŋga regha na regha, gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ ghareghare ghemi woraghambu.”
JOH 13:36 Saimon Pita i vaito iŋa, “Amalana, aŋga u wa?” Jisas i gonjoghawe iŋa, “Mbaŋake ma valɨkaiwan ne u mbeleŋgo na u mena e valɨvaŋgako iya ne ya wakowe, ko iyemaeŋge mbaŋa muyai tene u mbeleŋgo.”
JOH 13:37 Pita i vaito iŋa, “Amalana, buda kaiwae ma valɨkaiwaŋgu ya mbeleŋge mbaŋake? Ne ya vatomweya yawaliŋgu kaiwan.”
JOH 13:38 Amba Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ŋgoroŋga na uŋa ne u vatomweya yawalina kaiwaŋgu? Ya dage emunjoru e ghen, amba muyai kamkam i dage, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.”
JOH 14:1 Jisas i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Tha hu gharelaghɨlaghɨ hu vareminja Loi na hu vareminjeŋgo.
JOH 14:2 Bwebwe ele ŋgolo tɨne woluwolu i ghanagha. Thoŋgo ma ŋgoreiye mbala ma ya utuŋa weŋga. Iya kaiwae ya wa gheko na va vivatharaweya lemi ghamba yaku.
JOH 14:3 Na kaiwae ya wa na va vivatharaweya lemi ghamba yaku, ne ya njoghama ya vaŋguŋga na weiŋguyaŋgiya ghemi, the valɨvaŋga ne va yakuwe ghemi tembene vo hu yakuweva.
JOH 14:4 Hu ghareghare iya ghembako ya wareriŋako ghakamwathɨ.”
JOH 14:5 Tomas i dagewe iŋa, “Giyana, ma wo ghareghare aŋga u wa, na ŋgoroŋga ne woŋa na wo ghareghare kamwathɨna iya u reŋanawe?”
JOH 14:6 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ghino kamwathɨ, dage emunjoru na yawalɨ. Mane regha i mena weya Bwebwe thoŋgo ma i mena e ghino.
JOH 14:7 Thoŋgo mbema emunjoru hu ghareghareŋgo, ambane hu ghareghare Bwebwe. E mbaŋake iyake na i ghaoko kaero hu ghareghare na kaero hu thuwe.”
JOH 14:8 Pilip iŋa, “Giyana, u vatomwe Rama weime na mbala valɨkaiwame.”
JOH 14:9 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Mbaŋa molao ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi, ko iyemaeŋge ambama u ghareghareŋgo, Pilip? Thela kaero i thuweŋgo kaero i thuwe Bwebwe. Buda kaiwae uŋa, ‘U vatomwe Rama weime’?
JOH 14:10 Ko mamba u loŋweghathɨ ghino inaŋgu weya Bwebwe na Bwebwe ina e ghino? Utuutuŋgike iya ya utuŋake e ghemi ma ghino ghalɨŋaŋgu, Bwebwe, iye ina i yaku e ghino, iya i vakatha kaiwoŋgike thiyake ghamberegha.
JOH 14:11 Hu loŋweghathɨgha iya yaŋake ghino inaŋgu weya Bwebwe na Bwebwe ina e ghino. Thoŋgo nandere, vakathaŋgiko ghamba rotaele ya vakathaŋgiko kaiwanji ma hu loŋweghathɨ eŋge.
JOH 14:12 Ya dage emunjoru e ghemi, thela thoŋgo i loŋweghathɨŋgo, ne i vakatha budakaiya ghino ya vakathaŋgi. Ŋgoreiye, na ne i vakathaŋgiya vakatha laghɨlaghɨye, ne i kivwalaŋgiya thiyake, kaiwae kaero ya wa na va yaku weya Bwebwe.
JOH 14:13 Na budakaiya ne hu naŋgo e idaŋgu ne ya vakatha mbala lo vakathako e tɨne i vakatha gharɨgharɨ thɨ thuwe Bwebwe iye ravwenyevwenye.
JOH 14:14 The bigithan ne hu naŋgo e idaŋgu ne ya vakatha ŋgoreiye.
JOH 14:15 “Thoŋgo hu gharethovu e ghino, hu ghambuŋgiya lo mbaro.
JOH 14:16 Na ne ya naŋgo weya Bwebwe na i wogiya ghami Rathalavu reghava na ne i yaku weŋga mbaŋathɨ mbaŋalaoke.
JOH 14:17 Iye Nyao na ne i woraŋgiya emunjoru moli weŋga Loi kaiwae. Gharɨgharɨ mane thɨ vaŋguvatha e yawalinjiko na ghanjirathalavu kaiwae ma thɨ thuwathuwawe na ma thɨ ghareghare. Ko ghemi hu ghareghare kaiwae i yaku weŋga na ina weŋga.
JOH 14:18 Mane ya iteteŋaŋga na ghemi ŋgoramiya ŋgama theghetheghe; tene ya njoghamava weŋga.
JOH 14:19 Mbaŋa ubotu yambaneke mane i thuweŋgo, ko ghemi tembene hu thuweŋgova, na kaiwae e yawayawaliŋgu ghemi tembe ŋgoreiye e yawayawalimi.
JOH 14:20 Ne e mbaŋako iyako hu ghareghare ghino inaŋgu weya Bwebwe na ghemi inami e ghino na ghino inaŋgu weŋga.
JOH 14:21 Thela thoŋgo i wovatha lo mbaro na i ghambuŋgi iye i gharethovuŋgo. Thela i gharethovuŋgo, Bwebwe ne i gharethovu, na ghino tembe ŋgoreiyeva ne ya gharethovu na womberegha ne ya vatomweŋgowe.”
JOH 14:22 Amba Judas (ma Judas Isakariyot ŋgoreiye) i dagewe iŋa, “Ko, Giyana, buda kaiwae mbene u vatomweŋge eŋge e ghime na yambaneke nandere?”
JOH 14:23 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Thoŋgo thela i gharethovuŋgo ne i ghambugha lo vavaghare. Bwebwe ne i gharethovu na ne wo menawe na wo yaku weime.
JOH 14:24 Thela ma i gharethovuŋgo mane i ghambu lo vavaghare. Utuutuŋgike iya hu loŋweŋgike ma ghalɨŋaŋgu, Bwebwe ghalɨŋae kaiwae amalaghɨniye i variyeŋgo.”
JOH 14:25 “Ya utuŋaŋgiya thiyake mbaŋa amba ghino weiŋguyaŋgiya ghemi.
JOH 14:26 Ko ghami Rathalavu, Nyao Boboma, iye Bwebwe ne i variye ghino e idaŋgu, ne i vavaghareŋga bigibigike wolaghɨye na ne i vanuwovɨrɨŋga bigibigike wolaghɨye va ya utugiya weŋga.
JOH 14:27 Ya iteta gharemalɨlɨ weŋga, ghino wombereghake lo gharemalɨlɨ ya giya weŋga. Ma ya giya weŋga gharemalɨlɨ ŋgoreiya yambaneke le gharemalɨlɨ. Tha gharemi i laghɨlaghɨye na tha hu mararu.”
JOH 14:28 “Hu loŋwe yaŋa, ‘Kaero ya iteteŋga, ko tene ya njoghamava’. Thoŋgo hu gharethovuŋgo, valɨkaiwami hu warari kaiwae ya wa weya Bwebwe iye i laghɨye kivwalaŋgo.
JOH 14:29 Kaero ya dage weŋga e mbaŋake iyake amba muyai i yomara, mbala mbaŋa i yomara, ma hu loŋweghathɨ eŋge.
JOH 14:30 Mane ya utu weiŋguyaŋgiya ghemi mbaŋa molao, kaiwae yambaneke gharambarombaro maiya i menamenake; ma valɨkaiwae ne i mbaroŋaŋgo.
JOH 14:31 Ko ya vakatha budakai Bwebwe i dage e ghino ya vakatha mbala yambaneke i ghareghare ya gharethovu weya Bwebwe.” “Hu rakayondo e mbaŋake iyake na ra rakawe.”
JOH 15:1 “Ghino umbwa waen emunjoru, na Bwebwe iye uma gharanjimbunjimbu.
JOH 15:2 I tenɨyathu yaŋgayaŋgae inanji e ghino thoŋgo ma thɨ rau, ko iyemaeŋge i tenɨvathavathaŋgiya yaŋgayaŋgaeko thiya rauko na i manjamanjala, mbala thɨ rau wagiyawe.
JOH 15:3 Ghemi kaero hu manjamanjala kaiwae lo utuko weŋga i vakathaŋga na hu thɨna.
JOH 15:4 Hu yaku e ghino na ghino ya yaku e ghemi. Umbwa Waen yaŋgae mane i rau mbe ghamberegha eŋge thoŋgo ma ina e umbwaniyeko. Ghemi tembe ŋgoreiyeva, mane hu rau na e uneunemi thoŋgo ma hu yaku e ghino.”
JOH 15:5 “Ghino vaen na ghemi yaŋgayaŋga. Thoŋgo thela i yaku e ghino na ghino ya yakuwe ne i rau laghɨye, kaiwae mane hu vakatha bigi regha thoŋgo ghino nandere.
JOH 15:6 Thela thoŋgo ma i yaku e ghino, iye ŋgoreiya yaŋgae, thɨ liyathu na i mareyawowo amba thɨ liyathu e ndɨghe une na i nda.
JOH 15:7 Thoŋgo hu yaku e ghino na lo utuke i yaku e ghemi, ambane hu naŋgo weya thebigiya nuwamiya ne hu vaidi.
JOH 15:8 Mbaŋa hu rau i laghɨye na hu woraŋgiyaŋga emunjoru ghemi woraghambu, ne thɨ tarawe Bwebwe e buruburu.”
JOH 15:9 “Ya gharethovuŋga ŋgoreiya Bwebwe i gharethovuŋgo. Mbaŋake wo hu yaku elo gharethovu tɨne.
JOH 15:10 Thoŋgo hu ghambu ghalɨŋaŋgu ne hu yaku elo gharethovu tɨne ŋgoreiya ghino ya ghambu Bwebwe ghalɨŋae na ya yaku ele gharethovu tɨne.
JOH 15:11 Kaero ya utuŋa bigibigike thiyake weŋga na mbala lo wararike i yaku e ghemi na lemi wararina i laghɨye moli.
JOH 15:12 Lo mbaro laghɨye iyake: Hu vegharethovu weŋga ŋgoreiya ghino ya gharethovuŋga.
JOH 15:13 Ma lolo regha le gharethovu le laghɨlaghɨye ŋgoreiye thoŋgo i vatomwe yawaliye ghaune kaiwanji.
JOH 15:14 Ghemi wouneŋgiya ghemi thoŋgo hu vakatha ŋgoreiya lo renuwaŋa.
JOH 15:15 Ma yaŋa lo rakakaiwo ghemi, kaiwae rakakaiwo ma i ghareghare ghagiyako le vakatha rɨghe. Ko iyemaeŋge yaŋa wouneŋgiya ghemi, kaiwae bigibigike wolaghɨye ya loŋwe weya Bwebwe, ya utugiyavao weŋga.
JOH 15:16 Ghemi mava hu tuthiŋgo, ko ghino eŋge va ya tuthiŋga, ghamikaiwo hu raka vohu rau, na unemiko i meghabana. Amba ne budakaiya hu naŋgo weya Bwebwe e idaŋgu ne Bwebwe i giya weŋga.
JOH 15:17 Lo mbaro e ghemi iyake: hu vegharethovu weŋga.”
JOH 15:18 “Mbaŋa yambaneke i botewoŋga, hu renuwaŋakiki, ghino va i botewokaiŋgo.
JOH 15:19 Thoŋgo emunjoru ghemi yambaneke gharɨgharɨniye, ne thɨ gharethovuŋga ŋgoreiya ghemi ghanjiune. Ko iyemaeŋge va ya ghatha raŋgiyaŋga e tɨnenji na kaero ma inami e tɨnenji, iya kaiwae yambaneke gharɨgharɨniye thɨ botewoyathuŋga.
JOH 15:20 Hu renuwaŋakikiya utuutuma va ya utugiyama e ghemi: ‘Ma rakakaiwo regha i kivwala giyako.’ Thoŋgo thɨ vakatha vuyowo e ghino, ghemi tembene ŋgoreiyeva ne thɨ vakatha vuyowo e ghemi. Thoŋgo va thɨ ghambu ghalɨŋaŋguke, tembene thɨ ghambuva ghalɨŋamina.
JOH 15:21 Ne thɨ vakatha ŋgoreiyako weŋga kaiwae hu ghambuŋgo na ma thɨ ghareghare loloko iyava i variyeŋgoko.
JOH 15:22 Thoŋgo mava ya mena na ya utu weŋgi mbala ma tharɨ ghawonjowe i monja riwanji, ko mbaŋake ma e lenji varɨvoru lenji tharɨ kaiwae.
JOH 15:23 Thela i botewoŋgo tembe ŋgoreiyeva i botewo Bwebwe.
JOH 15:24 Mbala ma tharɨ ghawonjowe i monja riwanji thoŋgo mava ya vakatha bigi regha e tɨnenjiko, iya mava mbaŋa regha lolo i vakatha weŋgi. Ko iyake othembe kaerova thɨ thuwe budakaiya va ya vakatha, ko iyemaeŋge thɨ botewoime weiŋgu Bwebwe.
JOH 15:25 Ko iyake i vaemunjoruŋa budakaiya va thɨ rori e lenji Mbaro tɨne iŋa, ‘Ma e lenji rɨghe na thɨ botewoŋgo.’”
JOH 15:26 “Ko mbaŋa ghami Rathalavu, iye Nyao Boboma, ne i njama weya Bwebwe, na i woraŋgiya emunjoruko moli Loi kaiwae, ghino ne ya variye e ghemi. Ne i njama weya Bwebwe na i utuŋa utuniŋgu.
JOH 15:27 Na ghemi tembe ŋgoreiyeva ne hu utuŋa utuutuniŋgu kaiwae vambe weŋguyaŋgi vara ghemi va i rikowe.”
JOH 16:1 “Ya utuŋa utuutuke thiyake weŋga mbala ma hu vathavwiya loŋweghathɨ ghakamwathɨ.
JOH 16:2 Ne thɨ vaŋgu raŋgiyaŋga e ŋgolo kururu tɨne, na mbaŋa maiya i menamenake, mbaŋa thoŋgo lolo regha ne i gaboŋga na le renuwaŋa iŋava i vakatha iyako na i thalavugha Loi.
JOH 16:3 Ne thɨ vakatha bigi ŋgoreiyako kaiwae amba ma thɨ ghareghare Bwebwe na tembe ŋgoreiyeva ghino.
JOH 16:4 Kaero ya utuŋa iyake weŋga mbala mbaŋa i mena ne hu renuwaŋakiki kaerova ya giya vanuwovɨrɨ weŋga. Mava ya utugiya weŋga ŋgorava ra menakowe kaiwae vamba weiŋguyaŋgiya ghemi.”
JOH 16:5 “Mbaŋake kaero ya wa weya thela va i variyeŋgo, ko iyemaeŋge ma regha e tɨnemina i vaitoŋgo na iŋa, ‘Aŋga u wa?’
JOH 16:6 Ko kaiwae kaero ya utuŋa thiyake weŋga nuwatharɨ kaero i riyevanjaraŋga.
JOH 16:7 Ko iyemaeŋge ya dage emunjoru e ghemi, ghemi lemi thovuye kaiwae iya ya wake, kaiwae thoŋgo ma ya wa, Rathalavu mane i mena weŋga. Ko thoŋgo ya wa ambane ya variye weŋga.
JOH 16:8 Mbaŋa ne i mena ne i vaemunjoruŋa weŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye, thiye lenji renuwaŋa tharɨ kaiwae ma i rumwaru, Loi le thovuye ŋgoreiye na ghambaŋa ne i ghatha weŋgi tembe ŋgoreiyeva.
JOH 16:9 Lenji renuwaŋa ma i rumwaru tharɨ kaiwae, kaiwae thɨ botewo thɨ woraweya lenji vareminje e ghino.
JOH 16:10 Lenji renuwaŋako ma i rumwaru budakaiya thovuye kaiwae mane tembe hu thuwathuwava e ghino.
JOH 16:11 Lenji renuwaŋa ma i rumwaru ghatha kaiwae, kaiwae Loi kaerova i wovatharɨtharɨŋa yambaneke gharambarombaro.”
JOH 16:12 “Lo renuwaŋa i ghanagha moli mbe iyake kaiwami, ko kaero i ghanagha moli na ma valɨkaiwami e mbaŋake iyake.
JOH 16:13 Ko mbaŋa Nyao emunjoruniye ne i mena, iye iya ne i woraŋgiya emunjoruko Loi kaiwae, ne i vakathaŋga na hu ghareghare emunjoruke wolaghɨye. Mane i utu mbe ghamberegha eŋge le renuwaŋa, ko ne i utuŋa eŋge budakaiya i loŋwe e ghino na budakaiya amba i menamenako.
JOH 16:14 Amalaghɨniye ne i woraŋgiya wo tarawa kaiwae ne i wo budakaiya ghino ya utuŋa na i utugiya weŋga.
JOH 16:15 Bwebwe le bigibigiko wolaghɨye ghino lo bigibigi, iyake kaiwae yaŋa ne i wo budakaiya ghinowe na i utuŋa weŋga.”
JOH 16:16 “Mbaŋa ubotu mane hu thuweŋgo na mbaŋa seiwova kaero hu thuweŋgova.”
JOH 16:17 Gharaghambu vavana thɨ vevaitoŋgi thɨŋa, “Ŋgoroŋga gharumwaru iya meŋake, ‘Mbaŋa ubotu mane hu thuweŋgo na mbaŋa seiwova kaero hu thuweŋgova,’ na mbowo meŋava, ‘Kaiwae kaero ya wa weya Bwebwe’?
JOH 16:18 Ŋgoroŋga ‘mbaŋa ubotu’ gharumwaru? Ma ra ghareghare ŋgoroŋga gharumwaru iya i utu na ŋgora iyako.”
JOH 16:19 Jisas kaero i ghareghare lenji renuwaŋako nuwanjiya thɨ vaito, iya kaiwae i dage weŋgi iŋa, “Mbwata lo utuutuko kaiwae iya hu vevaitoŋgana iya maŋake, ‘Mbaŋa ubotu mane hu thuweŋgo na mbaŋa ubotu seiwova kaero hu thuweŋgova’. Nuwamiya hu ghareghare ŋgoroŋga gharumwaru?
JOH 16:20 Ya dage emunjoru e ghemi, ne hu randa na nuwami i tharɨ, ko yambaneke gharɨgharɨniye ne thɨ warari. Ne hu nuwatharɨ, ko lemi nuwatharɨna ne i vɨvɨna i woveŋga warari.
JOH 16:21 Mbaŋa ŋgama kaero i vwara ghatambwa, tɨnaeko nuwae i tharɨ kaiwae vɨrɨ ghambaŋa kaero i vuthawe; ko mbaŋa ŋgama i virɨ, i renuwaŋa valawe vɨrɨko iyako, na i warari kaiwae ŋgama kaero i virɨ e yambaneke.
JOH 16:22 Iyake ŋgoreiya ghemi, e mbaŋake iyake hu nuwatharɨ, ko tene ya thuweŋava na warari ne i riyevanjaraŋga. Warariko iyako ma tene lolo regha i woraŋgiyava weŋga.
JOH 16:23 Ne e mbaŋako iyako, ma tene hu naŋgova bigi regha e ghino. Ya dage emunjoru e ghemi, Bwebwe ne i woveŋga the bigiya ne hu naŋgowe e idaŋgu.
JOH 16:24 Ma vamba hu ndenaŋgo mun bigi regha e idaŋgu ghaghad vara mbaŋake iyake. Hu naŋgo na mbala hu vaidi, lemi wararina mbala ma i motomoto.”
JOH 16:25 Jisas mbowo iŋava, “Va ya utuŋaŋgiya bigibigike thiyake vambe ya goghaimba eŋge, ko mbaŋa i menamenako mane ya utu weŋga ŋgoreiyako, ko ne ya utu ŋgalauwa moli Bwebwe utuniye na hu loŋwe na hu ghareghare.
JOH 16:26 Ne e mbaŋako iyako hu naŋgo e idaŋgu. Ma yaŋa ghino ne ya naŋgo weya Bwebwe ghemi kaiwami,
JOH 16:27 nandere, Bwebwe ghamberegha i gharethovuŋga, kaiwae ghemi hu gharethovuŋgo na hu loŋweghathɨgha ghino ya mena weya Loi.
JOH 16:28 Va ya mena weya Bwebwe na ya njama e yambaneke; na e mbaŋake iyake ya iteta yambaneke na ya njogha weya Bwebwe.”
JOH 16:29 Amba Jisas gharaghambu thɨŋa, “E mbaŋake iyake len utuŋgina i manjamanjala weime kaiwae kaero ma u goghaimba.
JOH 16:30 Kaero wo thuwe u ghareghare bigibigike wolaghɨye, ma len renuwaŋa ŋgoreiye na lolo regha i giya vaito e ghen. Iyake i vakathaime na wo loŋweghathɨ mbema emunjoru u mena weya Loi.”
JOH 16:31 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ko ambama hu loŋweghathɨ vara mbaŋake?
JOH 16:32 Mbaŋa maiya i menamenake na kaero ina gheke. E mbaŋako iyako taulaghɨna ghemi ne hu rakavo, tomethi e ghambaghambami na ne hu iteteŋgo womberegha moli. Ko iyemaeŋge ma womberegha kaiwae Bwebwe mbe iya weiŋguke.”
JOH 16:33 “Kaerova ya utuvao weŋga bigibigike thiyake utuninji mbala e ghino hu vaidiya gharemalɨlɨ. E yambaneke ne hu vaidiya vuyowo, ko hu vurɨgheghe eŋge. Kaerova ya kivwala yambaneke.”
JOH 17:1 Jisas i utuvao utuutuke thiyake na e ghereiye, marae i voro e buruburu na i naŋgo iŋa, “Bwebwe, mbaŋa kaero ina gheke. U wovavwenyevwenyeŋa Naru, mbala Naru i wovavwenyevwenyeŋaŋge.
JOH 17:2 Kaiwae u vatomwewe na i mbaroŋaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye na mbala i giya yawalɨ memeghabananiye weŋgiya thavala kaerova u vatomwewe.
JOH 17:3 Na yawalɨ memeghabananiye gharumwaru, thɨ ghareghareŋge ghanɨmberegha moli Loi emunjoru na Jisas Krais ghen va u variye.
JOH 17:4 Kaero ya wovavwenyevwenyeŋaŋge e yambane na ya vakathavao kaiwoma va u woveŋgo na ya kaiwoŋa.
JOH 17:5 E mbaŋake iyake Bwebwe, weiŋgu ghen ra yaku na u wovavwenyevwenyeŋaŋgo, ŋgoreiya va weiŋgu ghen ra yaku e vwenyevwenyena tɨne amba muyai yambaneke i yomara.”
JOH 17:6 “Kaerova ya woraŋgiyaŋge weŋgiya thavala va u vaŋguŋgi e yambaneke tɨne na u giya e ghino. Ghen len gharɨgharɨ na u giya e ghino. Thɨ ghambugha ghalɨŋana,
JOH 17:7 na mbaŋake thɨ ghareghare bigibigike wolaghɨye u giya e ghino i mena e ghen.
JOH 17:8 Kaiwae kaerova ya utuŋa weŋgi iya utuutuma va u utugiyama weŋgo na thɨ wovatha. Thɨ ghareghare mbema emunjoru ya mena e ghen na thɨ loŋweghathɨ ghen va u variyeŋgo.
JOH 17:9 Ma ya naŋgo yambaneke gharɨgharɨniye kaiwanji, ko iyemaeŋge thavala va u giya e ghino kaiwanji, kaiwae thiye len gharɨgharɨ.
JOH 17:10 Thavala inanji e ghino ghenɨwe, na thavala inanji e ghen ghinowe, na thiye weŋgi gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ thuwe lo vwenyevwenye.
JOH 17:11 E mbaŋake iyake kaero ne ya ghaona e ghen. Mane tembe ya yakuva e yambaneke, ko thiye mbowo ne thɨ yaku e yambaneke. O Bwebwe Boboma, idana le vurɨgheghe e tɨne u njimbukikiŋgi — idako iyako kaerova u giya e ghino — mbala thɨ tabo wabwi regha ŋgoreiya ghen na ghino, regha ghinda.
JOH 17:12 Mbaŋa vamba weiŋguyaŋgi idana vurɨghegheniye e tɨne ya njimbukikiŋgi, idana iyava u woveŋgona. Va ya njimbukikiŋgi na ma regha mun i ghawe, mbema regha eŋge vara vambe len renuwaŋa e tɨne na i vaidiya vuyowo na i vaemunjoruŋa buk le utu.”
JOH 17:13 “Ya ghaona e ghen vara mbaŋake iyake. Ko mbaŋa amba inaŋgu e yambaneke ya naŋgo ŋgoreiyako, na lo warari mbala i riyevanjara gharenji.
JOH 17:14 Kaero ya giya len utuna weŋgi na yambaneke i botewoŋgi, kaiwae thiye ma lenji renuwaŋa ŋgoreiya gharɨgharɨ e yambaneke lenji renuwaŋa, na ghino tembe ŋgoreiyeva.
JOH 17:15 Iya elo naŋgoke ma yaŋa u mbanɨ raŋgiyaŋgi e yambaneke, ko ya naŋgo eŋge e ghen na u njimbukikiŋgi weya tharɨ loloniye.
JOH 17:16 Thiye ma yambaneke gharɨgharɨniye, tembe ŋgoreiyeva ghino.
JOH 17:17 Ghalɨŋan i emunjoru! U vavaghare weŋgi ghalɨŋan mbala thɨ boboma emunjoru e ghen.
JOH 17:18 Ŋgoreiya va u variyeŋgo na ya mena e yambaneke, ya variyeŋgi na thɨ raŋgi e yambaneke.
JOH 17:19 Thiye kaiwanji ya ghatha raŋgiyaŋgo e ghen kaiwae nuwaŋguiya thiye tembe thɨ ghatha raŋgiyaŋgiva emunjoru e ghen.”
JOH 17:20 “Lo naŋgoke ma mbe thiye eŋge kaiwanji, mbe ya naŋgova thavala ne thɨ loŋweghathɨŋgo thiyeko lenji utuutuko kaiwae,
JOH 17:21 mbala thiya wabwi na regha, ŋgoreiya Bwebwe ghen inan e ghino na ghino inaŋgu e ghen. Thiye mbala inanji weinda, iya kaiwae yambaneke mbala i loŋweghathɨ ghen va u variyeŋgo.
JOH 17:22 Vwenyevwenyeke va u giyake e ghino, kaero va ya giya weŋgi mbala thiye thɨ tubwe na regha ŋgoreiye ghen na ghino.
JOH 17:23 Ghino naŋgu weŋgi na ghen inan e ghino, mbala thɨ tabona regha moli, mbala yambaneke i ghareghare va u variyeŋgo na u gharethovuŋgi ŋgoreiya u gharethovuŋgo.”
JOH 17:24 “Bwebwe, nuwaŋguiya thavala va u giya e ghino, weiŋguyaŋgi na ghino aŋga inaŋgu thiye inanjiwe, mbala thɨ thuwe lo vwenyevwenye. Vwenyevwenyeko iyako va u giya e ghino kaiwae u gharethovuŋgo amba muyai yambaneke i yomara.”
JOH 17:25 “Bwebwe, thovuye gharavakatha, othembe yambaneke ma i ghareghareŋge, ko ghino eŋge ya ghareghareŋge na thiyeke thɨ ghareghare va u variyeŋgo.
JOH 17:26 Ya vakathaŋgi na thɨ ghareghareŋge, na ne ya vakathambele mbaŋake wolaghɨye, iya kaiwae mbala thɨ vegharethovu weŋgi ŋgoreiya ghen u gharethovuŋgo, na mbala ghino ya yaku weŋgi.”
JOH 18:1 Mbaŋa Jisas i naŋgovao, i wareri weiyaŋgiya gharaghambu na thɨ rakalawa e gunugu idae Kidɨron. Valɨmbwa, olivɨ ghauma regha inawe, Jisas na gharaghambu thɨ ruwe.
JOH 18:2 Judas, iye Jisas ghaliliva, i ghareghare iya valɨvaŋgako iyako, kaiwae mbaŋa i ghanagha Jisas na gharaghambu va thɨ mevathavatha gheko.
JOH 18:3 Amba Judas i lawa e umako tɨne weiyaŋgiya Rom lenji ragagaithɨ na Ŋgolo Boboma gharagatɨgatɨ vavana. Ravowovowo laghɨlaghɨye na Parisi va thɨ variyeŋgi. Va thɨ bigiya tosi, lemp na gaithɨ bigibiginiye.
JOH 18:4 Jisas vama i ghareghare budakai ne i yomarawe, i raŋgi na i vaitoŋgi iŋa, “Nuwamiya thela?”
JOH 18:5 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Jisas rara Nasaret.” Jisas i dage weŋgi iŋa, “Mbema iya ghinokeni.” Judas, amalaghɨniye ghalilivama va ina gheko i ndeghathɨ weiyaŋgi.
JOH 18:6 Mbaŋa Jisas i dage weŋgi iŋa, “Mbema iya ghinokeni,” thɨ ndendeŋa ghereinji na thɨ dobu.
JOH 18:7 Mbowo i vaitoŋgiva iŋa, “Nuwamiya thela?” Thɨŋa, “Jisas rara Nasaret.”
JOH 18:8 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Kaero ma dage weŋga maŋa mbema iya ghinokeni. Thoŋgo hu tamweŋgo, hu viyathuŋgiya thiyake thɨ rakawa.”
JOH 18:9 Iyake i yomara na i vaemunjoruŋa amalaghɨniye ghalɨŋae, va iŋa, “Ma ya ndethɨvai mun regha iyava u giyake e ghino.”
JOH 18:10 Amba Saimon Pita, va ele gaithɨ ghaghalithɨ, i wo na i gothethe ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo yanawae, valɨvaŋga e uneko. Rakakaiwoko iyako idae Malkus.
JOH 18:11 Jisas i dage weya Pita iŋa, “U worawe len gaithɨna ghaghalithɨ e ghambae. U renuwaŋa ma valɨkaiwaŋgu ya muna vuyowoke ghembwa iya Bwebwe i giyake e ghino?”
JOH 18:12 Amba ragagaithɨko weinji lenji randeviva na Jiu lenji ragatɨgatɨko thɨ yalawe Jisas. Thɨ ŋgara nɨmanɨma
JOH 18:13 na thɨ vaŋgu vuthakai weya Anas, Kaiyapas ghendiyae. Kaiyapas iye ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva e theghatheghako iyako.
JOH 18:14 Kaiyapas iye iyava mbaŋa regha i dage weŋgiya Jiu lenji randeviva iŋa, “I thovuye eŋge thoŋgo lolo regha ghamberegha moli i mare gharɨgharɨke wolaghɨye kaiwanji.”
JOH 18:15 Saimon Pita na gharaghambu reghava vambe thɨ rereghambawe vara Jisas. Kaiwae gharaghambuke iyake ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randevivako va i ghareghare, iya kaiwae va ve ru weiye Jisas e ghaghayayaoko tɨne,
JOH 18:16 ko iyemaeŋge Pita vambe i ndeghathɨ eto ŋgora ghamba ruko. Amba gharaghambuma iya me ruma i njogha, i dage weya wevoko i njimbukikiya ghamba ruko na i vaŋguruwo Pita.
JOH 18:17 Elaghɨniye iya i njimbukikiya ghamba ruko i vaito Pita iŋa, “Ma gharaghambu regha ghen, ae?” I gonjoghawe iŋa, “Nandere, ma ghino.”
JOH 18:18 Njighɨnjighɨ kaiwae rakakaiwoko na ragatɨgatɨko thɨ ndeghɨliŋa ndɨghe va thɨ rumbo na i raŋiŋila na thɨ mwa. Pita vambe i ndeghathɨva weiyaŋgi i mwamwa ndɨgheko.
JOH 18:19 Amba ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i vaito Jisas, gharaghambu na le vavaghare kaiwanji.
JOH 18:20 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Mbaŋake wolaghɨye ya utu na gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ loŋwevao. Ya vavaghare e ŋgolo kururu tɨnenji na e Ŋgolo Boboma ŋgora Jiu taulaghɨko lenji ghamba mevathavatha. Mava ya utu thuwele mun bigi regha.
JOH 18:21 Buda kaiwae u vaitoŋgo? U vaitoŋgi eŋge thiye va thɨ loŋwe lo utuke. Emunjoru thɨ ghareghare budakaiya va ya utuŋa.”
JOH 18:22 Mbaŋa Jisas i dage ŋgoreiyako, giyagiyako regha e ghadidiye i ŋge ghamwae e nɨmae. I dagewe iŋa, “Ravowovowo laghɨye ghalɨŋae ghaghethombe ŋgoreiyako?”
JOH 18:23 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Thoŋgo ya utuvatharɨ, u woraŋgiya taulaghɨke weŋgi budakai i tharɨ. Ko thoŋgo ma utuŋa emunjoru, buda kaiwae mo ŋgeŋgo?”
JOH 18:24 Amba Anas i variye weya Kaiyapas, ko iyemaeŋge ma vamba thɨ rakayathu nɨmanɨma ghathiyothiyo.
JOH 18:25 Mbaŋa Saimon Pita mbe i ndendeghathɨ na i mwamwa ndɨghe, kaero thɨ vaito thɨŋa, “Ma gharaghambu regha ghen, ae?” Ko Pita i ŋgiwethu, “Nandere, ma ghino.”
JOH 18:26 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwoko regha, iye le boda iya Pita me gothethe yanawaema, i dagewe iŋa, “Ma thuweŋge wein Jisas e umako tɨne, ŋgoreiye?”
JOH 18:27 Pita mbowo i rorova na iŋa ma i ghareghare, na e mbaŋako vara iyako kamkam i dage.
JOH 18:28 Amba Jiu lenji randeviva thɨ vaŋgwa Jisas Kaiyapas ele ŋgolo na thɨ yovaŋgu gawana ele ŋgolo, iye i mena Rom. E mbaŋako iyako vama ighɨviyavao, na kaiwae thiye Jiu va thɨ vaghaghaiŋa riwanji i mbighɨ ŋgoreiya lenji kururu ghambaro, mava thɨ ru e ŋgolo tɨne, kaiwae va nuwanjiya thɨ ghana Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye.
JOH 18:29 Iya kaiwae Pailat i raŋgi weŋgi na i vaitoŋgi iŋa, “Ne hu wonjowa amalake iyake e budakai?”
JOH 18:30 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Thoŋgo amalaghɨniye ma mbaro ghararaka, mbala ma mo vaŋgumena e ghen.”
JOH 18:31 Pailat iŋa, “Ko ghemi tembe ghamimberegha hu vakotɨŋa ŋgoreiya lemi mbarona le woraŋgiya.” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Ma mbaro i vatomwe weime na valɨkaiwame wo unɨgha lolo.”
JOH 18:32 Iyake i vaemunjoruŋa Jisas ghamberegha ghalɨŋae, va i woraŋgiya ŋgoroŋgavole i mare na iŋa.
JOH 18:33 Pailat i njogha e ŋgoloko tɨne amba iŋa na thɨ vaŋgumena Jisas na i dagewe iŋa, “Ghen Jiu lenji kiŋ?”
JOH 18:34 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Renuwaŋana iyena mbe ghanɨmberegha len renuwaŋa o gharɨgharɨ vavana methɨ utugiya utuutuniŋgu e ghen?”
JOH 18:35 Pailat i gonjoghawe iŋa, “Uŋa eŋge Jiu regha ghino? Mbe ghen ghamban gharɨgharɨniye na ravowovowo laghɨlaghɨye methɨ vaŋgugiyaŋge e ghino. Va u vakatha budakai?”
JOH 18:36 Jisas iŋa, “Ghino ma ŋgoraŋguŋgiya kiŋ thɨ mbarombaro e yambaneke. Thoŋgo ŋgoraŋguŋgiya kiŋɨko thiyako, mbala woraghambuko thɨ gaithɨ kaiwaŋgu na thava thɨ vaŋgugiyaŋgo weŋgiya Jiu lenji randeviva. Ko lo ghamba mbaro ma ŋgora kiŋɨko thiyako.”
JOH 18:37 Pailat iŋa, “Ko mbema emunjoru ghen kiŋ?” Jisas i gonjoghawe iŋa, “Uŋa kiŋ ghino. Iyake kaiwae va ya virɨ, na iyake kaiwae tembe ya menava e yambaneke na ya utuŋa emunjoru utuniye. Thela ina emunjoru ele valɨvaŋga, i vandeŋe ghalɨŋaŋguke.”
JOH 18:38 Pailat i vaito iŋa, “Budakai emunjoru?” Iyake e ghereiye mbowo i njoghava eto weŋgiya Jiu na iŋa, “Ma ya ndevaidi mun rɨghethoru valɨkaiwae ne yaŋa na i mare.
JOH 18:39 Ko ghamithanavu me menakowe, Thaga Valaŋani ghambaŋa regha na regha ya vaŋguraŋgiya rayakuyaku regha iya e thiyo kaiwami. Nuwamiya ya vaŋguraŋgiya Jiu lenji kiŋ kaiwami?”
JOH 18:40 Thɨ kula njoghawe thɨŋa, “Nandere, thava amalaghɨniye! Nuwameiya Barabas.” Barabas iye va lolo raitharɨ moli, iye rakaivɨ.
JOH 19:1 Amba Pailat i vaŋguruwo Jisas na iŋa na thɨ yabɨbɨ.
JOH 19:2 Ragagaithɨ thɨ vona umbwa ele kinkin yaŋgae na thɨ thɨnɨrawe e umbaliye, amba thɨ liya kwama sosoro, ko mara eŋge i bwedi, na thɨ vanjimbowe,
JOH 19:3 thɨ mena evasiwae thɨ dagewe thɨŋa, “O Jiu lenji Kiŋ, len mbaro ne i meghabana!” Na thɨ wa na vethɨ lavalavaŋa.
JOH 19:4 Pailat mbowo i raŋgiva mbaŋara na i dage weŋgiya Jiu iŋa, “Wo hu thuwe, ne yaŋa na thɨ vaŋguraŋgiya kaiwami na ya vaghareŋga, ma ya ndevaidi mun le tharɨ na valɨkaiwae yaŋa na i mare.”
JOH 19:5 Amba Jisas i raŋgi, weiye umbaliyema ghagumogumo na ghakwamama methɨ vanjimbomawe, na Pailat i dage weŋgi iŋa, “Wo hu thuwe! Loloma maiya!”
JOH 19:6 Mbaŋa ravowovowo laghɨlaghɨye na Ŋgolo Boboma gharagatɨgatɨ thɨ thuwe, thɨ kula thɨŋa, “U rokros! U rokros!” Ko Pailat i dage weŋgi iŋa, “Hu mena hu vaŋgu na hu rokros. Ma ya ndevaidi mun le tharɨ na valɨkaiwae yaŋa na i mare.”
JOH 19:7 Taulaghɨko thɨ kula njoghawe thɨŋa, “E lama mbaro na mbaroko iyako i dage ŋgoreiye — valɨkaiwae moliya i mare, kaiwae iŋava iye Loi Nariye.”
JOH 19:8 Mbaŋa Pailat i loŋwe iyake, i vakatha na ma i mararu eŋge laghɨye thoŋgo iŋa na Jisas i mare.
JOH 19:9 I njogha ele ŋgolo tɨne na i vaito Jisas iŋa, “Aŋga u mena?” Ko iyemaeŋge Jisas ma i gonjoghawe.
JOH 19:10 Pailat i dagewe iŋa “U botewo u thombeya ghalɨŋaŋguke? U ghareghare ghino ya mbaro. Valɨkaiwaŋgu yaŋa na ya rakayathuŋge na yaŋa na thɨ rokrosɨŋge.”
JOH 19:11 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ma mbala u mbaroŋaŋgo thoŋgo mava vatomwe i mena e ghen e buruburu; iya kaiwae thela i vaŋguŋgo na i vaŋgugiyaŋgo e ghen iye me vakatha tharɨ laghɨye moli.”
JOH 19:12 Mbaŋa Pailat i loŋwe iyako, i mando na i tamweya kamwathɨ na i rakayathu Jisas, ko Jiu lenji randeviva thɨ kula vurɨgheghewe thɨŋa, “Thoŋgo u rakayathu, ma Sisa gheu ghen! Thela iŋa iye kiŋ i ndeghereiyewana Sisa.”
JOH 19:13 Mbaŋa Pailat i loŋwe utuutuko iyako, i vaŋguraŋgiya Jisas eto amba Pailat i yaku e kot gharavakatha e lenji ghamba yaku. Va ina e valɨvaŋga idae Varɨ Vwata (vaŋa Hibru thɨŋa “Gabatha.”)
JOH 19:14 Mbala vama i wo ghararaghɨye mboro, mbaŋaniye vivatha ghambaŋa Thaga Valaŋani kaiwae. Pailat i dage weŋgiya gharɨgharɨko iŋa, “Wo hu thuwe! Lemi kiŋɨke!”
JOH 19:15 Thɨ kula njoghawe thɨŋa, “U tagavamare! U tagavamare! U rokros!” Pailat i vaitoŋgi iŋa, “Nuwamiya ya rokros lemi kiŋɨke?” Ravowovowo laghɨlaghɨye thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Lama kiŋ mbe reghaeŋge, Sisa.”
JOH 19:16 Amba Pailat i vaŋgugiya Jisas weŋgiya Rom lenji ragagaithɨ na thɨ rokros. Ragagaithɨko thɨ yovaŋguya Jisas.
JOH 19:17 Thɨ raŋgi weinji na tembe ghamberegha i wo ghakros na thɨ mena e valɨvaŋga idae “Boutouto Ghambae” (Vaŋa Hibru thɨŋa “Golgota”).
JOH 19:18 Thɨ rokros gheko weiyaŋgiya gharɨgharɨ theghewo, regha valɨvaŋga e uneko na regha valɨvaŋga e moiyeko na Jisas ina yamoe.
JOH 19:19 Pailat iŋa na thɨ roriya nono na thɨ lirawe e krosɨko, iŋa ŋgora iyake, Jisas rara Nasaret, Jiu lenji Kiŋ.
JOH 19:20 Gharɨgharɨ lemoyo va thɨ vaona, kaiwae ghembako iyava thɨ rokrosɨkowe ma i bwagabwagawe Jerusalem, na va thɨ roriŋgi e ghalɨghalɨŋa thegheto, Hibru, Laten na Grik.
JOH 19:21 Ravowovowo laghɨlaghɨye thɨ dage weya Pailat thɨŋa, “Thambala mo roriva ‘Jiu lenji Kiŋ’ ko mbala moŋa eŋge, ‘Amalake iyake iŋava amalaghɨniye Jiu lenji Kiŋ.’”
JOH 19:22 Pailat i gonjogha weŋgi iŋa, “Budakaiya ma rori, kaero ma rori.”
JOH 19:23 Mbaŋa ragagaithɨ vama thɨ rokros Jisas, thɨ mbana ghakwamako na thɨ bigirawe na wabwivarɨ. Regha iya i mbana le wabwi. Ghakwama maya, riwaeko vasiwae vambe thɨ liva, vambe thɨ naŋge eŋge e yaŋgara.
JOH 19:24 Iya kaiwae ragagaithɨko thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Thava ra mwanathethe; ra mwadiwo eŋge mwadiwo regha na thela i viva i li.” Iyake va i yomara na i vaemunjoruŋa Buk le utu iya iŋake, “Thɨve giya weŋgiya wokwama na thɨ mwadiwoŋa mwadiwo regha weya wokwama maya riwaŋgu ghayabo.” Ragagaithɨko va thɨ vakatha iyako.
JOH 19:25 Va thɨ ndeghathɨ Jisas e ghakros ghadidiye, tɨnae Meri na ghaghae, Meri Klopas levo na Meri tɨnan Magadala.
JOH 19:26 Mbaŋa Jisas i thuwe tɨnae na gharaghambuma va i gharethovuma laghɨye i ndeghathɨ e vasiwae, kaero i dage weya tɨnae iŋa, “Elana, narunɨna.”
JOH 19:27 Amba i dage weya gharaghambuko iŋa, “Tɨna iyana.” E mbaŋako iyako gharaghambuko i vaŋgu na ve yaku weiye ele ŋgolo.
JOH 19:28 Jisas i ghareghare e mbaŋako iyako, bigibigiko wolaghɨye vama i vakathavaoŋgi. Na i vaemunjoruŋa Buk Boboma le utuutu iwaeŋge iŋa, “Mbwa i gharɨŋgo.”
JOH 19:29 Variye ina gheko, waen monyomonyo i riyevanjara, na thɨ liuta vunewe, thɨ liraweya vuneko e umbwa idae hisop yaŋgae, thɨ livairɨ na thɨ lirawe e ghae.
JOH 19:30 Mbaŋa Jisas i linjena waenɨko iŋa, “Kaero i ko!” Amba i wovakururuya umbaliye na i vatomwe na i mare.
JOH 19:31 Amba Jiu lenji randeviva thɨ naŋgo weya Pailat thɨŋa, “U vatomwe weŋgi na thɨ bebeya amaamalako thɨ kwatekwate e krosɨko gheghenji na thɨ biginjaniya riwanjiko.” Iyako Pɨraide, mbaŋa ghamba vivatha Jiu ghanjimbaŋa laghɨye Sabat kaiwae, na ma nuwanjiya riwaŋgiko thɨ yaku e krosɨko e ghanjimbaŋa kururuko. Iyako ghanjimbaŋa laghɨye regha.
JOH 19:32 Iya kaiwae ragagaithɨko thɨ raka na thɨ bebeya amalama va i ghenevivama gheghe na reghamava iyava thɨ rokrosɨŋgima weinji Jisas.
JOH 19:33 Ko mbaŋa thɨ menawe Jisas thɨ thuwe vama yawaliye iko, iya kaiwae ma thɨ beba gheghe.
JOH 19:34 Ko iyemaeŋge ragagaithɨko regha i vwowota Jisas njawanjawae ele kin na mbaŋara madibe na mbwa thɨ voruraŋgi.
JOH 19:35 Loloko iyava i thuweko, kaerova i utuŋa na le utuko utu emunjoru. I ghareghare i utuŋa utu emunjoru na ghemi mbala hu loŋweghathɨ.
JOH 19:36 Thiyake va thɨ yomara na thɨ vaemunjoruŋa Buk le utu iŋa: “Mane thɨ ndetagabebe mun wokiniye.”
JOH 19:37 Na buk regha mbowo iŋava: “Gharɨgharɨ ne thɨ thuweya loloko iyava thɨ vwowota riwaeko.”
JOH 19:38 Iyake e ghereiye, Josep rara Arɨmathiya, i wa weya Pailat na ve naŋgo Jisas riwaekowe. Josep iye Jisas gharaghambu regha ko va i rothuwethuwele kaiwae va i mararuŋgiya Jiu lenji randeviva. Pailat i vatomwewe na i wo Jisas riwae.
JOH 19:39 Nikodimos, iye va gougou regha i mena weya Jisas, iye va weiye Josep. Va i thɨna bigibigi butinji thovuye vwarara le vuyovuyowo mbala vama i wo 30 kilo. Bigibigi butinji thovuye idanji mer na alous.
JOH 19:40 Theghewoko thɨ wo Jisas riwae na thɨ ghavo e kwama kakaleva weiye bigibigiko butiye thovuye va thɨ liŋgi e riwae na thɨ ghavo. Iyako Jiu lenji kamwathɨ thɨ vakatha weya lolo riwae amba muyai vethɨ wobeku.
JOH 19:41 Uma regha ina ŋgorava thɨ rokros Jisas, na e umaumako iyako tɨne ghabubu togha regha inawe ma vamba thɨ ndewobeku mun lolo riwae reghawe.
JOH 19:42 Kaiwae Jiu ghanjimbaŋa vivatha na ghabubuko va ina evasiwanji, thɨ woraweya Jisas riwae gheko.
JOH 20:1 Va Sande mbaŋambaŋa moli, ma vambe ighɨviya na thovuye, Meri tɨnan Magadala i wa e ghabubu na i vaidiya varɨma va thɨ tagagana ghabubuko ghaemawe vama thɨ wovakatha.
JOH 20:2 I rukunjogha weŋgiya Saimon Pita na Jisas gharaghambuma regha iyava i gharethovuma na i dage weŋgi iŋa, “Kaero methɨ wo Jisas riwaema e ghabubuko, na ma wo ghareghare aŋga ina methɨ worawe!”
JOH 20:3 Amba Pita na gharaghambuma regha thɨ wa e ghabubuko.
JOH 20:4 Vambe theghewo vara thɨ ruku, ko gharaghambuma regha ve ruku kivwala Pita na i rukuvuthakai e ghabubuko.
JOH 20:5 I ndekururu na i ghɨmara ru, na i vaidiya kwama kakaleva inanji gheko, ko ma i ru.
JOH 20:6 Saimon Pita i rukuvutha e ghereiye na i ru e ghabubuko tɨne. I thuweŋgiya kwama kakaleva inanji gheko,
JOH 20:7 na vambe i thuweva kwamama va thɨ ghavwa umbaliyemawe. Mava ina weiyaŋgiya kwamako kakalevako ko vambe ghamberegha i ghavo wagiyawe.
JOH 20:8 Amba gharaghambuma regha, iyava i rukuvuthakaima, mbe i ruva na i thuwe, na i loŋweghathɨ Jisas kaero i thuweiru.
JOH 20:9 Ko othembe e mbaŋako iyako ma vamba thɨ ghareghare wagiyawe ŋgoroŋga buk le utu gharumwaru iya iŋake, “Ne i thuweiru e mare.”
JOH 20:10 Amba gharaghambuko thɨ njogha e lenji ghamba yakuma.
JOH 20:11 Meri i ndendeghathɨ e ghabubuko ghadidiye na i randa. I raŋi kururu na i ghɨmara ru e ghabubuko tɨne
JOH 20:12 na i thuweŋgiya Loi le nyao thovuye theghewo gheko. Thɨ njimbo kwama kakaleva. Thɨ yaku ŋgoreiya va thɨ worawe Jisas riwaemawe. Regha i yaku ŋgora va umbaliyeko na regha ŋgora va ghegheko.
JOH 20:13 Thɨ vaito thɨŋa, “Elana, buda kaiwae u randana?” I gonjogha weŋgi iŋa, “Kaero methɨ wo wogiyama na ma ya ghareghare aŋga inae methɨ worawe!”
JOH 20:14 Le utuutuko e ghereiye i ndevɨ na i thuwe Jisas i ndeghathɨ gheko, ko iyemaeŋge mava i ghareghare amalaghɨniye Jisas.
JOH 20:15 Jisas i vaito iŋa, “Elana, buda kaiwae u randana? Thela iya u tamwetamwenawe?” Iŋa eŋge rakakaiwo e uma, iya i dagewe na iŋa, “Amalana, thoŋgo mendama u yowo, u vatomwe e ghino aŋga menda vo worawe na ne ya wa na va wo.”
JOH 20:16 Jisas i una idae iŋa, “Meri!” Meri i ndevɨ na ghamwae i ghembe na i vaŋa Hibruwe iŋa, “Raboni” (gharumwaru “Ravavaghare”).
JOH 20:17 Jisas i dagewe iŋa, “Thava u vɨghathɨŋgo kaiwae amba ma yavoro weya Bwebwe. Ko u wa weŋgi eŋge oghaghaŋguma na vo dage weŋgiya iyake, ‘Kaero ya njogha weya Bwebwe na Ramami, lo Loi na lemi Loi.’”
JOH 20:18 Meri tɨnan Magadala i njogha na ve dage weŋgiya gharaghambuma iŋa, “Ma vaidiya Giyama,” na i utugiya weŋgi ŋgoroŋga Jisas me utugiyamawe.
JOH 20:19 Sandeniye gougou Jisas gharaghambu thɨ mevathavatha e ŋgolo tɨne na thɨ kiya thɨnɨmbako wolaghɨye kaiwae va thɨ mararuŋgiya Jiu lenji randeviva. Jisas i yomara e ghanjilughawoghawo na i dage weŋgi iŋa, “Weimi lemi gharemalɨlɨ.”
JOH 20:20 I utuŋa iyake e ghereiye, amba i vatomwe weŋgiya nɨmanɨmae na njawanjawae. Kaiwae thɨ thuwe Giya thɨ warari laghɨye moli.
JOH 20:21 Jisas vambowo i dageva weŋgi iŋa, “Weimi lemi gharemalɨlɨ. Ŋgoreiya Bwebwe va i variyeŋgo na ya mena, ghino tembe ya variyeŋgava na hu rakawa.”
JOH 20:22 Amba i liraŋgiya ghandewendewe na i u na i ghembeŋgi na i dage weŋgi iŋa, “Hu wo Nyao Boboma.
JOH 20:23 Thoŋgo hu uturaŋgiya lolo regha le tharɨ, Loi i numoten; thoŋgo ma hu uturaŋgiya le tharɨ, Loi mane i numoten.”
JOH 20:24 Gharaghambu theyaworo na theghewoma regha iye Tomas (ghaida unouno Gamwaruwo), mava weinji mbaŋa Jisas va i yomara weŋgi.
JOH 20:25 Iya kaiwae gharaghambu vavana thɨ dagewe thɨŋa, “Mo thuweya Giya!” Tomas i dage weŋgi iŋa, “Thoŋgo mbe ya thuwe vara nyilɨ bola e nɨmanɨmae na ya vɨghathɨ ghabolako, na nɨmaŋguke ya lirawe e njawanjawae tɨne, mane ya loŋweghathɨ.”
JOH 20:26 Wik umbwara e ghereiye gharaghambu vambe thɨ mevathavatha e ŋgolo tɨne weinji Tomas. Thɨ kiŋgiya thɨnɨmba, ko iyemaeŋge Jisas i yomara e ghanjilughawoghawo, na iŋa, “Weimi lemi gharemalɨlɨ.”
JOH 20:27 Amba Jisas i dage weya Tomas iŋa, “U liraweya nɨmanɨna kɨkiye e nɨmaŋguke na u thuwe nɨmanɨmaŋguke, na u livamomoya nɨmanɨna u lirawe e njawanjawaŋguke tɨne. U viyathu len numoghegheiwona na u loŋweghathɨ.”
JOH 20:28 Tomas i gonjoghawe iŋa, “Wo Giya na lo Loi!”
JOH 20:29 Jisas i dagewe iŋa, “U thuweŋgoke amba u loŋweghathɨ? Thavala ma thɨ thuweŋgo na thɨ loŋweghathɨ thɨ warari laghɨye.”
JOH 20:30 Jisas va i vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele i ghanagha gharaghambu e maranji na ma thɨ rorinjoŋa e bukuke iyake tɨne.
JOH 20:31 Ko thiyake va thɨ roriŋgi mbala hu loŋweghathɨgha Jisas iye Mesaiya, Loi Nariye, na thoŋgo hu loŋweghathɨ ne hu vaidiya yawalimi memeghabananiye e idae.
JOH 21:1 Mbaŋa vamba gheviye eŋge e ghereiye, Jisas mbowo i yomara weŋgiva gharaghambu Njighɨ Taibiriyas e ghadidiye. Le yomarako weŋgi va ŋgora iyake:
JOH 21:2 Saimon Pita, Tomas (ghaida unouno Gamwaruwo), Nataniyel (rara Kena, Galili e tɨne), Sebedi le ŋgaŋga na gharaghambu theghewova va inanji gheko.
JOH 21:3 Saimon Pita i dage weŋgiya ghauneko iŋa, “Ghino ya wa va mwaritau.” Thɨŋa, “Weime ghen.” Thɨ rakatha e waŋga na thɨ goraŋgi eto, ko iyemaeŋge gougouko iyako ma thɨ ndewo mun borogi.
JOH 21:4 Ighɨviya rakaraka Jisas i ndeghathɨ e njighɨko ghadidiye, ko iyemaeŋge gharaghambuko mava thɨ ghareghare, Jisas iya amalaghɨniyeko.
JOH 21:5 I kula raŋgi weŋgi iŋa, “Wouna, mbe mo hu ndewo muna borogi?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Nandere.”
JOH 21:6 Iŋa, “Hu da lemi ghinana e waŋgana valɨvaŋga e unemina, ambane hu wo borogi seiwo.” Mbaŋa thɨ vakatha ŋgoreiyako, ma valɨkaiwanji thɨ momodɨruwo, kaiwae borogi va lemoyo moli thɨ wona.
JOH 21:7 Amba gharaghambuma iyava i gharethovuma laghɨye i dage weya Pita iŋa, “Giya iyako!” Mbaŋa Saimon Pita i loŋwe iŋa, “Giya iyako,” i njimbo ghakwama ghayaboyabo na i varuwo e ghavaako e mborowaeko (kaiwae va i mbanɨraŋgiya ghakwama) na i pito e njighɨko tɨne i gaeru.
JOH 21:8 Vavanako thɨ goreghambawe e waŋgako, thɨ momoda ghinama weiye borogi lemoyo moli. Mava inanji eto, mbwatava lenji didiraŋgi ŋgoreiya handred mitas.
JOH 21:9 Mbaŋa thɨ goru vanatɨna thɨ thuwe ndɨghe i raŋiŋila, borogi inawe na bred vavana.
JOH 21:10 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu bigima borogina vavana iya amba mohu wona.”
JOH 21:11 Iya kaiwae Saimon Pita i vana e waŋga na i momodɨ ruwo ghinako vanatɨna, borogi laghɨlaghɨye thɨ riyevanjara. Le ghanaghanagha marathaŋarɨ maraelima na mbunɨto (153). Othembe borogiko le ghanaghanagha ŋgoreiyako ghinako mava i ndemoto mun.
JOH 21:12 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Wo hu mena hu ghanɨyanyi.” Gharaghambuŋgiko mava regha ghare i matuwo na i vaito iŋa, “Thela ghen?” kaiwae va thɨ ghareghare Giya mbema amalaghɨniye iyako.
JOH 21:13 Jisas i mena, i wo bredɨma na i wogiya weŋgi. I vakatha borogima tembe ŋgoreiyeva.
JOH 21:14 Iyake Jisas va le yomara mbaŋatoniye weŋgiya gharaghambu mbaŋa va i mare na le thuweiru e ghereiye.
JOH 21:15 Mbaŋa thɨ ghanɨvao, Jisas i vaito Saimon Pita iŋa, “Saimon, Jon nariye, mbema emunjoru u gharethovuŋgo na i kivwalaŋgiya thiyake?” Pita i gonjoghawe iŋa, “Ŋgoreiye Giyana, kaero u ghareghare ya gharethovuŋge.” Jisas i dagewe iŋa, “U vaghanɨŋgiya lo lem.”
JOH 21:16 Jisas mbowo i vaitova iŋa, “Saimon, Jon nariye, mbema emunjoru u gharethovuŋgo?” I gonjoghawe iŋa, “Ŋgoreiye Giyana, kaero u ghareghare ya gharethovuŋge.” Jisas i dagewe iŋa, “U njimbukikiŋgiya lo sip.”
JOH 21:17 Jisas i vaito mbaŋatoniye iŋa, “Saimon, Jon nariye, mbe u gharethovuŋgo?” Pita ghare i vɨrɨ kaiwae Jisas mbowo i vaitova mbaŋatoninji, “Mbe u gharethovuŋgo?” I dagewe iŋa, “Giyana, u ghareghare bigibigike wolaghɨye, u ghareghare ya gharethovuŋge.” Jisas i dagewe iŋa, “U vaghanɨŋgiya lo sip.
JOH 21:18 Ya dage emunjoru e ghen, mbaŋa va tabwagha ghen u ŋgarɨmbiya ghanɨkwama e va, na u wa ŋgoreiya len renuwaŋa, ko mbaŋa ne u thanja, ne u vamomoya nɨmanɨman na lolo regha i ŋgarɨŋgi na ne i vaŋguŋge na u wa ŋgoreiya ma len renuwaŋana nuwaiya u wawe.”
JOH 21:19 Jisas va i utu ŋgoreiyako na i vamanjamanjalaŋa nevole Pita le mare na Loi ghatarawa i raŋgiwe. Amba i dagewe iŋa, “U ghambuŋgo.”
JOH 21:20 Pita i ndevɨ na i thuwe Jisas gharaghambuko regha iyava i gharethovuko i rereghamba weŋgi. (Amalaghɨniye iyava i rovadede Jisas mbaŋa va thiya ghanɨŋga na iŋama, “Giyana, thela ne i vatomweŋge?”)
JOH 21:21 Mbaŋa Pita i thuwe i dage weya Jisas iŋa, “Ŋgoreiye Giyana, ko naka amalake iyake?”
JOH 21:22 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Thoŋgo nuwaŋguiya mbe e yawayawaliye na ghaghada ne ya njoghama, ŋgoroŋgako e ghen? Mbema u ghambuŋgo eŋge.”
JOH 21:23 Iyake kaiwae utuutuke iyake ma i laloŋgi eŋge raloŋweloŋweghathɨko na thɨŋava iya gharaghambuko iyako mane i mare. Ko Jisas mava iŋa mane i mare, va iŋa, “Thoŋgo nuwaŋguiya mbe e yawayawaliye ghaghada ya njoghama, ŋgoroŋgako e ghen?”
JOH 21:24 Gharaghambuke iyake iyava i utuŋaŋgiya utuutuke thiyake na i rorinjoŋa. Wo ghareghare budakaiya va i utuŋaŋgi emunjoru.
JOH 21:25 Jisas vambe i vakathaŋgiva bigibigi lemoyo moli. Thoŋgova thɨ rorivaoŋgiya bigibigiko wolaghɨye, ya renuwaŋa e yambaneke laghɨye bukuŋgike iya thɨ roriŋgike mbala ma e ghambaghambanji.
ACT 1:1 Ago laghɨye e ghen, Tiyopilos. Bukuko iyava ya rorikaiko e tɨne, vama ya utuŋa bigibigiko wolaghɨye Jisas va i vakathakaiŋgi, le kaiwo na le vavaghare va i rikowe
ACT 1:2 na ghaghada mbaŋa Loi i vakatha na i voro e buruburu. Amba muyai i voro, i vavaghareŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ iyava i tuthiŋgiko ŋgoreiya Nyao Boboma i utugiyakowe.
ACT 1:3 Jisas le vɨrɨ na le mare e ghereiye, mbaŋa mbaŋayevarɨ e tɨne, i ghanagha i yomara weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ e kamwathɨ i ghanagha, i vaemunjoruŋa weŋgi kaero i thuweiru na e yawayawaliyeva. Mbaŋako thiyako e tɨne i utuŋa Loi le mbaro weŋgiya gharɨgharɨ utuniye.
ACT 1:4 Mbaŋa regha i ghanɨŋga weiyaŋgi, i dage vurɨgheghe weŋgi iŋa, “Ne hu ndeiteta Jerusalem, wo hu roghagha ghaghad Bwebwe i variye Nyao Boboma weŋga, ŋgoreiya va le dagerawe. Wo hu renuwaŋakiki, vama ya utugiya weŋga.
ACT 1:5 Jon va i bapɨtaiso e mbwa, ko ma mbaŋa gheviye eŋge Loi i bapɨtaisoŋga e Nyao Boboma.”
ACT 1:6 Mbaŋa ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ mevathavatha weinji amba thɨ vaito, thɨŋa, “Amalana, ne mbaŋake iyake u rakayathu weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye na u mbaroŋaŋgi ŋgoreiya va Kiŋ Deivid ghambaŋa?”
ACT 1:7 Jisas i gonjogha weŋgi, iŋa, “Ma bigi laghɨye na hu ghareghare. Bwebwe ghamberegha i tuthi thembaŋa bigibigike thiyake ne thɨ yomara. Ma e lemi rɨghe na valɨkaiwami hu ghareghare.
ACT 1:8 Ko Nyao Boboma mbaŋa ne i nja weŋga na i riyevanjaraŋga ne i vakathaŋga na hu vurɨgheghe. Amba hu utuŋa utuutuniŋgu weŋgiya gharɨgharɨ inanji Jerusalem, Judiya na Sameriya na e yambaneke laghɨye.”
ACT 1:9 I utuvao iyake amba Loi i vakatha na i njogha e buruburu. Thɨ njimbukiki ghaghad ŋgalɨlɨ i rogana e maranji.
ACT 1:10 Vama i iteteŋgi na gharaghambuko vambe thɨ njimbukiki vara buruburuko, mbaŋako vara iyako amaamala theghewo ghanjikwama kakaleva thɨ ndeghathɨ e vasiwanji.
ACT 1:11 Thɨ dage weŋgi, thɨŋa, “Galili amaamalaniye, buda kaiwae hu ndeghathɨ ghena na hu njimbukikiya buruburuko? Iya loloke Jisas, Loi me vakatha na i iteteŋga na i voro e buruburu, tembene i njoghama weva iya mohu thuwe me reŋakowe na i wa e buruburu.”
ACT 1:12 Ghalɨŋae gharaghambɨ, thɨ ri Olivɨ e ghanji Ou na thɨ rakanjoghama Jerusalem, le bwagabwaga ŋgoreiya kilomita regha.
ACT 1:13 Mbaŋa thɨ rakavutha Jerusalem, thɨ rakamwandɨ e ŋgoloko va thɨ yakukowe e woluwolu tɨne yavoro. Thavala va inanji gheko thiyake, Pita, Jon, Jemes na Endru, Pilip na Tomas, Batolomiu na Matiu, Jemes Alipiyos nariye na Saimon iye i mena Jilot e lenji wabwi, na Judas Jemes nariye.
ACT 1:14 Mbaŋa i ghanagha taulaghɨko thiya yaku na bubuyamo na thɨ naŋgonaŋgo weinjiyaŋgiya wanakau vavana, Meri Jisas tɨnae na Jisas oghaghae.
ACT 1:15 Va mbaŋa regha e mbaŋako thiyako e tɨnenji, Pita i yondovirɨ raloŋweloŋweghathɨko e tɨnenji, lenji ghanaghanagha ŋgoreiya munɨthaŋarɨ na theiwo (120),
ACT 1:16 na iŋa, “Lo bodaboda, Buk Boboma le utu kaero i tabo na emunjoru, iyava Nyao Boboma i woraŋgiyawa Deivid na i rori Judas kaiwae. Amalaghɨniye iyava i ramba weŋgiya gharɨgharɨma na vethɨ yalaweya Jisas.
ACT 1:17 Iye ghamau regha. Jisas va i tuthi na ghime weime wo kaiwo na regha.”
ACT 1:18 (Kaero hu ghareghare, le vakathako raitharɨ kaiwae thɨ giya modae na i mban eŋge maniko iyako i vamodo thelau regha; i dobuwe na i divamare, i diviya ŋgamoiye na une thɨ rakaraŋgi.
ACT 1:19 Jerusalem gharɨgharɨniye thɨ loŋwe utuniye, iya kaiwae thiye e ghalɨŋanji thɨ rena thelauko iyako idae Akeldama, gharumwaru Thelau Madibe.)
ACT 1:20 Pita i gotubwe iŋa, “Ŋgoreiyake kaiwae Deivid ele buk Sam tɨne iŋa, ‘Le ŋgoloko ne ŋgoreiya garaitete ŋgoloniye, thava lolo regha te i yakuweva.’” “Na tembe iŋava, ‘Valɨkaiwae lolo regha i rothɨ na i wo ghakaiwoko.’”
ACT 1:21 “Iya kaiwae valɨkaiwae ra tuthiya lolo regha ghɨmoghɨmoruke thiyake e tɨnenji na i rothɨgha Judas. Iye ne ghamau regha wo vaemunjoruŋa Jisas le thuweiru na wo utuŋa utuutuniye. Loloko iyako ra tuthi gharɨgharɨke iyava mbaŋake wolaghɨye weimaŋgi e tɨnenji, mbaŋa Giya Jisas va i loŋga reŋawe na weime; i ri mbaŋa Jon va i bapɨtaisoŋgiya gharɨgharɨ, i mena ghaghada mbaŋaniye Jisas i iteteinda na i njogha e buruburu.”
ACT 1:23 Amba thɨ tuthiŋgiya ghɨmoghɨmoru theghewo: Josep iya idaya thɨŋake Basabas (na tembe thɨŋava Jastas) na Mataiyas.
ACT 1:24 Amba thɨ naŋgo thɨŋa, “Giya, ghen u ghareghare gharɨgharɨke wolaghɨye lenji renuwaŋa. U vatomwe weime, gharɨgharɨke theghewoke iyake e tɨnenji thela kaero mo tuthi
ACT 1:25 na i rothɨgha Judas i tabo ghalɨŋae gharaghambɨ na i vakatha len kaiwo, kaiwae Judas kaerova i iteta kaiwoke iyake na i garalawa e ghambae iyava i rovurɨghegheŋako.”
ACT 1:26 Amba thɨ roriya idaidanji e varɨvarɨ nanasiye varɨiwo na thɨ tuthiwe. Thɨ woraŋgiya varɨ Mataiyas idae inawe na i vataboŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ theyaworo na regha.
ACT 2:1 Mbaŋa Pentikos gha Thaga ghambaŋa, raloŋweloŋweghathɨko wolaghɨye thɨ mevathavatha e ŋgolo regha.
ACT 2:2 E mbaŋako vara iyako, thɨ loŋwe bigi regha laiye ŋgoreiya ndewendewe vurɨvurɨghegheniye regha i njama e buruburuko na i riyevanjara ŋgoloko tɨne laghɨye, iyava thiya yakukowe.
ACT 2:3 Amba thɨ thuwe bigi regha ŋgoreiya ndɨghe mamiye, i vivitenɨyathu na i uvaro regha na regha e vwatanji.
ACT 2:4 Taulaghɨko, Nyao Boboma i riyevanjaraŋgi na i vakatha valɨkaiwae thɨ utu ma e ghalɨghalɨŋa vavanava.
ACT 2:5 E mbaŋako iyako, Jiu vavana thiye thɨ kururu weya Loi va inanji Jerusalem thɨ rakamena e vanautuma lemoyo e yambaneke laghɨye.
ACT 2:6 Mbaŋa va thɨ loŋwe laiye, wabwi laghɨye thɨ mevathavatha. Gharenji i yo na nuwanji i unouno kaiwae va thɨ loŋwe raloŋweloŋweghathɨ thɨ utu wabwiko regha na regha e ghalɨŋanji.
ACT 2:7 Gharenji i yo laghɨye moli iya kaiwae thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Gharɨgharɨke thiyake Galili gharɨgharɨniye, ae?
ACT 2:8 Ko ŋgoroŋgaeŋge na ghinda regha na regha ra loŋwe thɨ utu mbe tomethi e ghalɨŋanda?
ACT 2:9 Ghinda ra rakamena Patiya, Midiya na Elam; Mesopoteimiya, Judiya na Kapadosiya, Pontas na Eisiya,
ACT 2:10 Prigiya na Pampiliya, Ijipt na Libiya e lenji valɨvaŋga Sairin ghadidiye, na vavana ghinda ra rakamena Rom.
ACT 2:11 Vavana ghinda Jiu na vavana ma Jiu ko kaero ra rakaru Jiu lenji kururu e tɨne na vavana ghinda ra rakamena Krit na Areibiya; ko iyemaeŋge taulaghɨke ghinda ra loŋwe thɨ utuŋa Loi le vakatha laghɨlaghɨye regha na regha e ghalɨŋanda.”
ACT 2:12 Taulaghɨko gharenji i yo na thɨ numounouno thɨ vevaitoŋgi, thɨŋa, “Ŋgoroŋga gharumwaruko?”
ACT 2:13 Ko vavana ma thɨ vavɨrɨŋgi eŋge thɨŋa, “Me thiya muna waen i laghɨye moli.”
ACT 2:14 Amba Pita i yondovirɨ ghauneko theyaworo na reghako e tɨnenji, i utu na ghalɨŋae laghɨye weŋgiya wabwiko iŋa, “Lo bodaboda, ghemi Jiu na Jerusalem gharayakuyaku taulaghɨna ghemi wo hu vandeŋe lo utuke na ya vamanjamanjalaŋa weŋga ŋgoroŋga iyake gharumwaru.
ACT 2:15 Vavana lemi renuwaŋa huŋava gharɨgharɨke thiyake thiya mun kabaleya, ko iyemaeŋge nandere. Amba naen klok mbaŋambaŋa vara iyake!
ACT 2:16 Iyake gharumwaru moli iyava Loi ghalɨŋae gharautu Jowel i utuŋa, va iŋa,
ACT 2:17 Loi iŋa, ‘Mbaŋako thiyako e tɨnenji amba muyai yambaneke ne iko, ne ya liŋgiya Uneŋgu gharɨgharɨke wolaghɨye weŋgi. Lemi ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru na wanakau ne thɨ utuŋa wombereghake ghalɨŋaŋgu weŋgiya gharɨgharɨ, tembe ŋgoreiyeva ghamithegha ne thɨ thuwe vavaghare emunjoru i mena weya Loi, na amaamala ne thɨ ghareghare emunjoru i mena weya Loi ghenelolo e tɨnenji.
ACT 2:18 Ŋgoreiye, nevole mbaŋako iyako ya liŋgiya Uneŋgu weŋgiya lo rakakaiwo ghɨmoghɨmoru na wanakau, na ne thɨ utuŋa wombereghake ghalɨŋaŋgu weŋgiya gharɨgharɨ.
ACT 2:19 Ne ya vakathaŋgiya vakatha vavana e buruburu, varae ne i momouwo na manjala i soro ŋgoreiya madibe; na ya vakathaŋgiya nono e yambaneke, madibe, ndɨghe na mundu laghɨye moli ne thɨ yomara. Gaithɨ laghɨye moli kaiwae bigibigike thiyake thɨ yomara. Thɨ yomara amba muyai Giya ghambaŋa laghɨye moli i vutha.
ACT 2:21 Na thela ne i naŋgo weya Giya vamoru kaiwae ne i vamoru.’”
ACT 2:22 Pita i gotubwe, iŋa, “Isirel gharɨgharɨniye, hu vandeŋe na ya utu weŋga: Jisas rara Nasaret, iye Loi le tututhi loloniye i vaemunjoruŋa moli weŋga ele vakathaŋgi ghamba rotaele tɨne. Vakathake ghamba rotaele thiyake Loi va i vakaiwoŋa weya amalaghɨniye. Ghemi hu ghareghare thiyako kaiwae i yomara e tɨnemi.
ACT 2:23 Loi ghamberegha moli le renuwaŋa na Jisas i vaidiya kamwathɨko iyako. Va le renuwaŋa ŋgoreiye iya kaiwae ghemi weimiyaŋgiya gharɨgharɨ raraitharɨ lenji thalavu hu ŋge e kros vwatae.
ACT 2:24 Ko iyemaeŋge Loi va i vaŋguthuweiru mare e tɨne na i vamoru mare vuyowoniye e tɨne, kaiwae mare ma valɨkaiwae na ne i yalaweghathɨ.
ACT 2:25 Utuutuke thiyake kaiwae Deivid i utuŋa Loi ghalɨŋae iŋa, ‘Ya thuwe Giya na iye weiŋgu mbaŋake wolaghɨye, mane bigi regha i vandindiŋgo kaiwae amalaghɨniye ina e ghino.
ACT 2:26 Iya kaiwae ghareŋgu i warari laghɨye na mamiŋgu i tarawe. Othembe ne ya mare, ya renuwaŋakikiya Loi e ghareŋguke,
ACT 2:27 kaiwae mane u roiteta vara uneŋguke ramaremare e ghambanji tɨne; ma u vatomwe len lolo boboma na riwae i vwatha.
ACT 2:28 Kaerova u vatomwe yawalɨ ghakamwathɨ e ghino. Iyake lo mare e ghereiye u vakatha na ya thuweiru. Len wararina kaero i riyevaŋaraŋgo kaiwae ne weiŋgu ghen.’”
ACT 2:29 “Lo bodaboda, ya ghareghare wagiyawe budakai ya utuŋake! Rumbunda Kiŋ Deivid kaerova i mare na thɨ beku, ghabubuye ina gheke e mbaŋake noroke.
ACT 2:30 Iya kaiwae ra ghareghare Deivid ma i utuŋa amalaghɨniye utuniye. Ko iyemaeŋge, iye Loi ghalɨŋae gharautu. Loi va i tholo na iŋa Deivid orumburumbuye e tɨnenji regha ne i tabo na kiŋ ŋgoreiya amalaghɨniye. Iye Mesaiya.
ACT 2:31 Deivid va i ghareghare budakaiya Loi tene i vakatha iya kaiwae i utuŋa Mesaiya le thuweiruva utuutuniye, iyava iŋake, ‘Kaiwae mane i roitete vara une ramaremare e ghambanji tɨne; ma i vatomwe le lolo boboma na riwae i vwatha.’”
ACT 2:32 “Loloke iyake iye Jisas. Loi va i vaŋguthuweiru na tembe e yawayawaliyeva. Va wo thuwe e marame na ghime wo ndethɨna utuutuke iyake.
ACT 2:33 Kaerova i voro e buruburu na i yaku Loi e une e ghamba yavwatata amba i wo Nyao Boboma weya Ramae ŋgoreiya le dagerawe, ko amba i liŋgi weime, iya noroke budakaiya hu thuwe na hu loŋwe thɨ yomara.
ACT 2:34 Kaiwae Deivid mava i utu ghamberegha ko iyemaeŋge i utuŋa Mesaiya mbaŋa iŋa, ‘Giya Loi i dage weya wo Giya: “U yaku gheke e uneŋguke e ghamba yavwatata
ACT 2:35 ghaghada ne ya biginjoŋa ghanɨthɨghɨya e gheghen raberabe.” ’”
ACT 2:36 “Iya kaiwae Isirel gharɨgharɨniye taulaghɨna ghemi, hu ghareghare wagiyaweya iyake: Jisas, iye iyava hu unɨghɨ e kros vwata, Loi i vakatha na iye Giya na Mesaiya.”
ACT 2:37 Mbaŋa gharɨgharɨko thɨ loŋwe utuutuko iyako, i vweya gharenji iya kaiwae thɨ dage weŋgiya Pita na Jisas ghalɨŋae gharaghambɨko thɨŋa, “Lama bodaboda, ne wo vakatha budakai?”
ACT 2:38 Pita i gonjogha weŋgi iŋa, “Regha na regha hu uturaŋgiya lemi tharɨ na hu roitete na hu bapɨtaiso Jisas Krais e idae mbala gharɨgharɨ thɨ ghareghare hu vakathavao iyake, ambane Loi i numotena lemi tharɨna na hu wo Nyao Boboma iye Loi le mwaewo.
ACT 2:39 Nyao Bobomake iyake iye va i dagerawe, ghemi kaiwami, na lemi ŋgaŋga kaiwanji na gharɨgharɨke taulaghɨ thavala Loi Giya i kula weŋgi na thɨ menawe kaiwanji.”
ACT 2:40 Utuutu i ghanagha Pita i vanuwovɨrɨŋgiwe na i giya vavurɨgheghe weŋgi iŋa, “Hu vatomwe Loi i vamoruŋga, na thava hu vaidiya vuyowoke iya thake raraitharɨ ne thɨ vaidi.”
ACT 2:41 Thavala thɨ loŋweghathɨgha Pita le utuko, thɨ bapɨtaisoŋgi na e mbaŋako iyako gharɨgharɨ lenji ghanaghanagha i wo tɨri tausan thɨ vatabo lenji wabwiko.
ACT 2:42 Thiye va e mbaŋake wolaghɨye thɨ vatomweŋgi ghanjimberegha na thɨ vandeŋe ghalɨŋae gharaghambɨ lenji vavaghare na thɨ rabi na regha weinjiyaŋgiya lenji valɨraloŋweloŋweghathɨko, thiya ghanɨŋga na regha Jisas le mare gharenuwaŋakiki kaiwae na thɨ naŋgonaŋgo weya Loi.
ACT 2:43 Ghalɨŋae gharaghambɨ lenji vakatha ghamba rotaele kaiwae i vakatha gharɨgharɨ weinji lenji mararu na lenji yavwatata Loi kaiwae.
ACT 2:44 Raloŋweghathɨko wolaghɨye thiya yaku na bubuyamo na lenji bigibigi vwelawavwelawa.
ACT 2:45 Thɨ vakuneŋaŋgiya lenji bigibigi na lenji ghamba yakuyaku na thɨ mbana modae mani na thɨ giya weya thela thoŋgo i vuyowowe.
ACT 2:46 Mbaŋa regha na regha thɨ mevathavatha e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne. E lenji ŋgoloŋgolo thiya ghanɨŋga na thɨ renuwaŋakikiya Jisas le mare, thɨ vegiya weŋgi ghanɨŋga weinji lenji warari na lenji gharenja.
ACT 2:47 Thɨ tataraweŋa Loi na gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ yavwatata wanaŋgi. Mbaŋa regha na regha Giya i vatavatabo e lenji wabwiko thavala i vamoruŋgi.
ACT 3:1 Mbaŋa regha, vama tɨri klok na naŋgo kaero ghambaŋa, Pita na Jon thɨ wa e Ŋgolo Boboma naŋgo kaiwae.
ACT 3:2 E ghamba ru, idae thɨŋa “Ghamba Ru Thovuye,” gharɨgharɨ va thɨ woworaweya amala reghawe, gheghe vambe thɨ tharɨ vara tɨnae e ŋgamoiye. Mbaŋa regha na regha thɨ vakavakatha ŋgoreiyako na i naŋgonaŋgwa mani weŋgiya gharɨgharɨ thɨ rakarakaru e Ŋgolo Boboma tɨne.
ACT 3:3 Mbaŋa i thuwe Pita na Jon thɨ ruru amba i naŋgo weya mani weŋgi.
ACT 3:4 Pita na Jon mbe thɨ vonjimbughathɨ vara na Pita iŋa, “Maran i mena weime!”
ACT 3:5 Amalako i vonjimbuŋgi na le renuwaŋa i munjeva ne i vaidiya bigi regha weŋgi.
ACT 3:6 Ko iyemaeŋge Pita iŋa, “Silva o gol ma ina e ghino, ko budakai ina e ghino noroke ya woveŋge: Jisas Krais rara Nasaret e idae, u yondovirɨ na u loŋga.”
ACT 3:7 I yalawe e nɨmae e uneke, na i mwanavairɨ. E mbaŋako iyako gheghe daŋavwa vuvuye kaero thɨ vurɨgheghe.
ACT 3:8 I yopito na i ndeghathɨ e gheghe, na i loŋga. Amba i ru weiyaŋgiya Pita na Jon e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne, i loŋgaloŋga, i pitopito na i tataraweŋa Loi.
ACT 3:9 Mbaŋa gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ thuwe i loŋgaloŋga na i tataraweŋa Loi,
ACT 3:10 na kaero thɨ ghareghare amalaghɨniye iya mbema i yakuyaku e ghamba ruruma, idae “Ghamba Ru Thovuye,” na i naŋgonaŋgo mani, kaiwae, gharenji i yo na thiya rotaele, riwaeko le thovuye kaiwae.
ACT 3:11 Mbaŋa amalako vambe weiyaŋgi vara Pita na Jon na mbe i vɨghathɨŋgi vara e Ŋgolo Boboma valɨvaŋga regha idae thɨ uno, “Solomon le Nakanaka,” gharɨgharɨ thɨ rukumena weŋgi kaiwae riwaeko le thovuye va i wo nuwanji.
ACT 3:12 Mbaŋa Pita i thuweŋgi amba i dage weŋgi iŋa, “Isirel gharɨgharɨniye, buda kaiwae iyake i wo nuwami? Buda kaiwae hu ghewaŋaime? Ko huŋa eŋge ghime ghamamberegha e lama thovuye Loi e marae na lama vurɨgheghe kaiwae mo vakatha amalake iyake na kaero i loŋgaloŋga?
ACT 3:13 Nandere, iyake i yomara kaiwae Eibraham, Aisake na Jeikob lenji Loi, na iye orumburumbunda lenji Loi, kaerova i yavwatatawana laghɨye le rakakaiwo Jisas. Ghemi va hu vaŋgugiya weŋgiya rambarombaro, na Pailat e mara hu botewo lolo bobomake na ghathanavu i rumwaru na hu naŋgo weya Pailat i rakayathu ragabo kaiwami, othembe va nuwaiya i rakayathu Jisas.
ACT 3:15 Iya kaiwae hu unɨgha loloko iya i vakatha gharɨgharɨ valɨkaiwae thɨ wo yawalɨ memeghabananiye, ko iyemaeŋge Loi i vaŋguthuweiru na tembe e yawayawaliyeva. Ghime va wo thuwe e marame!
ACT 3:16 Loŋweghathɨ Jisas na idae le vurɨgheghe kaiwae i vakatha kuvokuvoke iyake riwae i thovuye. Amalaghɨniye hu ghareghare wagiyawe na mbaŋake hu thuwe i ndendeghathɨ. Mbe loŋweghathɨ eŋge weya Jisas iya kaero hu thuwe e marami na hu ghareghare riwae i thovuye.”
ACT 3:17 “Lo bodaboda, kaero ya ghareghare ghemi weimiyaŋgiya ghamigiyagiyako hu unɨgha Jisas kaiwae ma hu ghareghare iye thela.
ACT 3:18 Va hu vakatha iyake na i vaemunjoruŋa Loi va i utugiya weŋgiya ghalɨŋae gharautuko wolaghɨye. Va iŋa, ‘Lo Mesaiya tene i vaidiya vuyowo.’
ACT 3:19 Iya kaiwae hu uturaŋgiya lemi tharɨna na hu roiteteŋgi, amba Loi i numotena lemi tharɨ.
ACT 3:20 Mbala mbaŋa i ghanagha Giya Loi i vavurɨghegheŋa yawalimina na mbowo i variya Mesaiya va i tuthi kaiwami, iye Jisas.
ACT 3:21 Loloke iyake wo i yaku e buruburu ghaghada thembaŋa ne bigibigike wolaghɨye thɨ tabo na togha ŋgoreiya va i utuŋa weŋgiya ghalɨŋae gharautu mbaŋa i vivako.
ACT 3:22 I utuŋa Mesaiya utuniye Mosese iŋa, ‘Giya lemi Loi tene i variya ghalɨŋae gharautu regha ŋgoreiya ghino. Iye ne i mena e tɨnemina na budakaiya ne i utuŋa weŋga hu vandeŋe wagiyawe.
ACT 3:23 Thela thoŋgo ma i vandeŋe wagiyaweya Loi ghalɨŋae gharautuke iyake, Loi ne i kitenɨyathu weiŋgi na i vakowana moli le gharɨgharɨ.’”
ACT 3:24 “Na tembe ŋgoreiyeva, Loi ghalɨŋae gharautuko wolaghɨye, i ri weya Samuwel na i mena, va thɨ utuŋa budakaiya tene thɨ yomara e mbaŋake iyake.
ACT 3:25 Ghemi Loi ghalɨŋae gharautu orumburumbunji, na dageraweko iyava Loi i vakathako weiyaŋgiya orumburumbunda ghemi tembe kaiwamiva. Va i dage weya Eibraham, iŋa, ‘Weya rumbu, ne ghareŋgu weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.’
ACT 3:26 Mbaŋa Loi va i variya le rakakaiwo, iviva moli i variyekai weŋga na i dage mwaewo e ghemi na i vakatha valɨkaiwae hu roiteta ghamithanavu raraitharɨ.”
ACT 4:1 Pita na Jon vamba thɨ utuutu weŋgiya gharɨgharɨ, kaero ravowovowo, Ŋgolo Boboma gharagatɨgat lenji randeviva na Sadusi vavana thɨ rakamena weŋgi.
ACT 4:2 Gharenji i gaithɨ kaiwae Pita na Jon va thɨ vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ na thɨ vavaghareŋa Jisas iye thuweiru ghagamau. Jisas le thuweiru i vaemunjoruŋa ramaremare ne thɨ thuweiru.
ACT 4:3 Thɨ yalaweŋgi na thɨ vaŋguraweŋgi e thiyo tɨne ghaghad ne ighɨviyava, kaiwae vama yeghɨyeghɨye moli.
ACT 4:4 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ lemoyo va thɨ loŋwe utuutuko iyako thɨ loŋweghathɨ na raloŋweloŋweghathɨ ghɨmoghɨmoru lenji ghanaghanagha mbalama i wo paeb tausan.
ACT 4:5 Mbaŋambaŋa vena Jiu lenji randeviva, ghanjigiyagiya na mbaro gharavavaghare thɨ mevathavatha Jerusalem e tɨne Jiu lenji kot laghɨye kaiwae
ACT 4:6 weinji Anas, iye ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva na Kaiyapas, Jon, Aleksanda na ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva gheu vavanava.
ACT 4:7 Thɨ vakatha Pita na Jon thɨ ru gheko thɨ ndeghathɨ e maranji na thɨ vaitoŋgi, thɨŋa, “Thela le vurɨgheghe e tɨne na thela e idae hu vakatha bigiko iyako?”
ACT 4:8 Amba Pita, Nyao Boboma i riyevanjara, iya kaiwae i gonjogha weŋgi, iŋa, “Ghemi gharɨgharɨ lama randeviva na ghamagiyagiya!
ACT 4:9 Thoŋgo hu vaitoime noroke lama thalavu weya kuvokuvoko na huŋa, ‘Ŋgoroŋga na riwaeko kaero i thovuye?’
ACT 4:10 Iya kaiwae nuwaŋguiya hu ghareghare iyake, ghemi na Isirel gharɨgharɨniye! Jisas Krais iye rara Nasaret, iye va hu tagavamare e kros vwatae ko iyemaeŋge kaero Loi i vakatha na i thuweiruva mare e tɨne, amalaghɨniye e idae na le vurɨgheghe amalake iyake i ndeghathɨ e marami riwae kaero i thovuye.
ACT 4:11 Jisas utuniye iya Buk Boboma iŋake, ‘Varɨke iyava ŋgoloke gharavatavatad thɨ botewo, kaero i tabo na mbaghɨmbaghɨ.’
ACT 4:12 Vamoru mbe i menawe eŋge vara amalaghɨniye ghamberegha. Kaiwae ma lolo reghava Loi va i variye weinda na i vamoruinda.”
ACT 4:13 Jiu lenji kot laghɨye thɨ thuweya Pita na Jon lenji gharematuwa na thɨ ghareghare thiye mbema gharɨgharɨ eŋge na ma lenji ghareghare i laghɨye; iyako i wo nuwanji na thɨ ghareghare thiye va weinji Jisas.
ACT 4:14 Mbaŋa thɨ thuwe amalako riwae kaero i thovuye weiyaŋgiya Pita na Jon thɨ ndendeghathɨ, ma te thɨ golambova Pita le utuko.
ACT 4:15 Thɨ dage weŋgi thɨ raŋgi eto na mbe thiye eŋge thɨ routu,
ACT 4:16 thɨŋa, “Ne ra vakatha budakai weŋgiya ghɨmoghɨmoruke thiyake? Gharɨgharɨke wolaghɨye Jerusalem e tɨne thɨ ghareghare wagiyawe vakathake ghamba rotaele laghɨye iya menda thɨ vakathake ma valɨkaiwanda raŋa ma menda i yomara.
ACT 4:17 Ko thoŋgo nuwandaiya bigike iyake utuniye thava te i yalava weŋgiya gharɨgharɨ, mbema ra dageten weŋgi eŋge na thava tene mbaŋa reghava thɨ vavaghare e idake iyake.”
ACT 4:18 Amba thɨ kula ruwoŋgi na thɨ dage weŋgi, thɨŋa, “Thava te mbaŋa reghava ne hu utuŋa o hu vavaghareŋava Jisas idae.”
ACT 4:19 Ko iyemaeŋge Pita na Jon thɨ gonjogha weŋgi thɨŋa, “Wo hu renuwaŋa wagiyawe iyaŋganiya i rumwaru Loi e marae, wo ghambugha lemi renuwaŋana o wo ghambugha Loi le renuwaŋa?
ACT 4:20 Kaiwae budakaiya wo thuwe e marame na wo loŋwe e yanawame, kaiwanji ma valɨkaiwame ne wo viyathu utuniye.”
ACT 4:21 Amba Jiu lenji kot laghɨye thɨ vurɨgheghe na thɨ dageten, na thɨŋa, “Thoŋgo te hu vavaghareva Jisas, ne wo giya vuyowo weŋga.” Iya kaiwae thɨ rakayathuŋgi kaiwae mava te thɨ renuwaŋava kamwathɨ regha na ne thɨ giya vuyowo weŋgi. Thɨ ghareghare thoŋgo thɨ giya vuyowo weŋgi, gharɨgharɨko wolaghɨye ne thɨ gaithɨ laghɨye, kaiwae thɨ taraweŋa Loi Pita na Jon lenji vakathako ghamba rotaele kaiwae.
ACT 4:22 Amalako iya menda thɨ thawariko ghatheghathegha kaero i lareŋawe ghwevarɨ.
ACT 4:23 Mbaŋa thɨ rakayathuŋgiya Pita na Jon kaero thɨ njoghava weŋgiya ghanjiuneko na vethɨ utugiya weŋgiya budakai ravowovowo laghɨlaghɨye na Jiu ghanjigiyagiya methɨ utuŋa weŋgi.
ACT 4:24 Mbaŋa thɨ loŋwe iyako, taulaghɨko lenji renuwaŋa regha, thɨ naŋgo weya Loi, thɨŋa, “O Loi Giya laghɨye, buruburu, yambane na njighɨ, na bigibigiko wolaghɨye e tɨnenji ghanjiravakatha.
ACT 4:25 Weya Nyao Boboma u giya utuutu weya rumbume Deivid len rakakaiwo i utuŋa na iŋa: ‘Buda kaiwae gharɨgharɨ ma Jiu thɨ ghatemuru weya Loi? Lenji renuwaŋa thɨ munjeva thɨ worawe na regha na thɨ gaithɨ weya Loi ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji thɨ vakatha.
ACT 4:26 Yambaneke ghakiŋ thɨ vivatha gaithɨ kaiwae, na rambarombaro thɨ wabwi na regha na thɨ thɨghɨya wanaŋgi Giya Loi na Loi le Mesaiya.’”
ACT 4:27 “Deivid le utuutuko kaero i tabo na emunjoru, kaiwae e ghembake iyake tɨne Herod na Pontiyas Pailat, weinjiyaŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, na tembe weinjiyaŋgiva Isirel gharɨgharɨniye, thɨ wabwi na regha na thɨ thɨghɨya wanaŋgiya len rakakaiwo boboma na ghanɨmberegha len Mesaiya, iye Jisas.
ACT 4:28 Thɨ wabwi na regha na thɨ vakatha bigibigiko wolaghɨye ghanɨmberegha len renuwaŋa e tɨne va uŋa tene thɨ yomara, thiye kaero thɨ vakatha.
ACT 4:29 E mbaŋake iyake Giya Loi, wo u thuwe lenji vamararu na lenji dagetenɨke weime. U vatomwe weime len rakakaiwo ghime, na wo utuŋa len utu thovuye weime lama gharematuwa.
ACT 4:30 U livamomoya nɨmanɨna vurɨvurɨghegheniye na valɨkaiwame wo thawariŋgiya ghambweghambwera na wo vakathaŋgiya vakatha laghɨlaghɨye len rakakaiwo boboma, Jisas e idae.”
ACT 4:31 Mbaŋa thɨ naŋgovao, ŋgoloko iyava thɨ mevathavathakowe i mbarimbariri. Taulaghɨko Nyao Boboma i riyevanjaraŋgi, na i vakathaŋgi weinji lenji gharematuwa thɨ utuŋa Loi le utu.
ACT 4:32 Raloŋweloŋweghathɨko wolaghɨye lenji renuwaŋa regha na lenji bigibigi vwelawavwelawa na ma regha iŋa, “Ghino mbe lo bigibigi.”
ACT 4:33 Ghalɨŋae gharaghambɨ weinji Loi e lenji gharematuwa thɨ utuŋa Giya Jisas le thuweiruva utuutuniye na Loi i mwaewo laghɨye moli weŋgi.
ACT 4:34 E tɨnenjiko ma lolo regha iye mbinyembinyeŋgu. Thavala e lenji thelau na e lenji ŋgoloŋgolo, thɨ vakuneŋaŋgi na thɨ mbana mani
ACT 4:35 thɨ giya weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ, na thiye amba thɨ giya weŋgiya thavala i vuyowo weŋgi.
ACT 4:36 Ŋgoreiya amala regha idae Josep, ghauu Livai, i mena Saipras. Idae regha ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ uno Banabas, gharumwaru “Ravavurɨgheghe.”
ACT 4:37 Amalaghɨniye i vakuneŋa le thelau regha, i bigiya mani na i giya weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ.
ACT 5:1 Ko iyemaeŋge amala regha idae Ananaiyas weiye levo Sapaira thɨ vakuneŋa lenji thelau na thɨ mbana modae.
ACT 5:2 Weiye levo lenji renuwaŋa regha, Ananaiyas i mbana manima valɨvagagae thiye kaiwanji na valɨvagagae i mban na ve mbanɨgiya weŋgiya Jisas ghalɨŋae gharaghambɨ. Ma i utu weŋgi mbe valɨvagagae eŋge iyako.
ACT 5:3 Amba Pita i dagewe iŋa, “Ananaiyas, buda kaiwae mo vatomwe Seitan i ru e gharena i vakatha i vɨva len renuwaŋa na u yaroa Nyao Boboma? Wo u thuwe, len thelauna modae valɨvagagae kaero mo mban ghen kaiwan.
ACT 5:4 Mbaŋa thelauko iyako mbe ina vara e ghen, ghen len bigi, na mbaŋa mo vakuneŋa na modaeko mbe ghen len maniva. Buda kaiwae mo renuwaŋa e gharena na u munjeva u vakatha kwan? Ma u yaroime, u yaroa Loi.”
ACT 5:5 Mbaŋa Ananaiyas i loŋwe utuko iyako, i dobu na i mare. Gharɨgharɨko wolaghɨye va thɨ loŋwe utuko iyako thɨ mararu laghɨye.
ACT 5:6 Amba thegha thɨ rakamena thɨ ghavwa riwae na thɨ woraŋgiya vethɨ beku.
ACT 5:7 Mbaŋa ghalughawoghawo seiwo vama molao amba levo Sapaira ve ru, ko iyemaeŋge mava i ghareghare budakai me yomara weya le ghɨmoru.
ACT 5:8 Pita i vaito, iŋa, “Wo u utu e ghino, wein len ghɨmoru Ananaiyas lemi thelauko modae mbe iyaeŋgeke?” I gonjoghawe, iŋa, “Mbwana, mbema le ghanaghanagha vara iyana.”
ACT 5:9 Amba Pita i dagewe, iŋa, “Ŋgoroŋga eŋge lemi renuwaŋa na regha na hu mando Giya Une na ma hu vaidiya vuyowae? Wo u thuwe, ghɨmoghɨmoruma e vethɨ beku len ghɨmoruma ma inanji vara gheke. Noroke thɨ woraŋgiyaŋgeva.”
ACT 5:10 E mbaŋako vara iyako i dobu Pita e ghamwae na i mare. Mbaŋa theghako thɨ rakaruma na thɨ thuwe kaero i mare, thɨ wo na tembe vethɨ bekuva le ghɨmoru evasiwae.
ACT 5:11 Iyake kaiwae raloŋweloŋweghathɨko wolaghɨye na thavala va thɨ loŋwe utuutuniye thɨ mararu laghɨye.
ACT 5:12 Amba ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ vakatha vakatha ghamba rotaele i ghanagha, gharɨgharɨ e maranji. Mbaŋake wolaghɨye raloŋweloŋweghathɨ thɨ mevathavatha e Ŋgolo Boboma e valɨvaŋga regha idae “Solomon le Nakanaka.”
ACT 5:13 Thiye mava thɨ loŋweghathɨ ma regha te i mevathavatha weiyaŋgi raloŋweloŋweghathɨ, othembe iyako gharɨgharɨ thɨ yavwatata wanaŋgi.
ACT 5:14 Ko iyemaeŋge raloŋweloŋweghathɨ lenji wabwiko vama i didivoro eŋge, kaiwae ghɨmoghɨmoru na wanakau thɨ ghanagha thɨ loŋweghathɨgha Giya.
ACT 5:15 Lenji vakathako iyako kaiwae, gharɨgharɨ thɨ bigimenaŋgiya ghambweghambwera e kamwathɨko maramaranji na thɨ bigivaghenaŋgi e ghambanji, na Pita mbala i loŋga reŋa e vasiwanji na ŋgaliŋgaliya i mena weŋgi, riwanji i thovuye.
ACT 5:16 Na wabwi laghɨye thɨ rakamena e ghembaghemba nanasiye Jerusalem ghadidiye, thɨ bigimenaŋgiya ghambweghambwera na nyao raitharɨ na weŋgi thɨ vakatha vɨrɨ laghɨye, na ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ thawariŋgi.
ACT 5:17 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva, weiyaŋgiya ghereiye ghambiyembiye, Sadusi lenji wabwi, thɨ yamwanja laghɨye moli kaiwae gharɨgharɨ lemoyo thɨ rakarakamena weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ.
ACT 5:18 Iya kaiwae thɨ yalaweŋgi na thɨ bigiraweŋgi e thiyo.
ACT 5:19 Ko iyemaeŋge gougou Giya le nyao thovuye regha i vu ghathɨnɨmbako ghathiyo, i vaŋgu raŋgiyaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ na i dage weŋgi, iŋa,
ACT 5:20 “Hu wa na vou ndeghathɨ e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne na hu utuŋa weŋgiya gharɨgharɨ ŋgoroŋga ne thɨŋa na thɨ wo yawalɨ memeghabananiye.”
ACT 5:21 Ighɨviya rakaraka thɨ vakatha ŋgoreiya nyaoma thovuye le utu weŋgi. Vethɨ rakaru e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne na thɨ vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ. Mbaŋa ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva weiyaŋgiya ghereiye ghambiyembiye thɨ kula vathavathaŋgiya Jiu ghanjigiyagiya Jiu lenji kot laghɨye kaiwae, amba thɨ variyeŋgiya gharɨgharɨ vavana thɨ wa e thiyoko tɨne na thɨ vaŋguŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ.
ACT 5:22 Ko iyemaeŋge mbaŋa vethɨ vutha gheko, ma thɨ vaidiŋgi, kaero thɨ njoghava na thɨ utuŋa weŋgiya Jiu lenji kot laghɨye, thɨŋa,
ACT 5:23 “Mbaŋa e vo vutha e thiyoko, wo vaidiya thɨnɨmba thɨ ki wagiyawe na ragatɨgatɨ thɨ ndeghathɨ evasiwae; ko iyemaeŋge mbaŋa wo vughɨ na wo rakaru, ma wo vaidiya lolo regha.”
ACT 5:24 Mbaŋa ravowovowo laghɨlaghɨye na Ŋgolo Boboma gharagatɨgatɨ lenji randeviva thɨ loŋwe utuko iyako, nuwanji i unouno na thɨ rerenuwaŋa me ŋgoroŋgako ghalɨŋae gharaghambɨ kaiwanji.
ACT 5:25 Amba lolo regha i ruma na i dage weŋgi iŋa, “Wo hu vandeŋeŋgo! Gharɨgharɨma iya menda hu bigiraweŋgima e thiyo, e mbaŋake iyake inanji e Ŋgolo Boboma tɨne thɨ vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ.”
ACT 5:26 E mbaŋako iyako Ŋgolo Boboma gharagatɨgatɨ lenji randeviva weiyaŋgiya le gharɨgharɨ vethɨ yalaweŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ. Mava thɨ woraŋa mun weŋgi kaiwae va thɨ mararuŋgiya gharɨgharɨ, ne iwaeŋge thɨ biriŋgi e varɨvarɨ.
ACT 5:27 Mbaŋa thɨ vaŋgumena ghalɨŋae gharaghambɨ weŋgiya Jiu lenji kot laghɨye thɨ vakatha na thɨ ndeghathɨ e maranji amba ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i dage weŋgi, iŋa,
ACT 5:28 “Kaero mendava wo dageten vurɨgheghe weŋga na thava te hu vavaghareva amalake iyake e idae. Ko iyemaeŋge ghemi kaero hu ndethɨna lemi vavaghareke iyake na kaero i lalo Jerusalem laghɨyeke. Nuwamiya hu wonjoweime amalake iyake le mare kaiwae.”
ACT 5:29 Pita na ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ gonjoghawe, thɨŋa, “Wo wo ghambugha Loi le renuwaŋa amba muyai gharɨgharɨ lenji renuwaŋa.
ACT 5:30 Orumburumbunda lenji Loi va i vakatha Jisas na tembe i thuweiruva e mare, iyava hu tagavamare krosɨma e vwatae.
ACT 5:31 Amba Loi kaerova i wovoreŋa Jisas na i yaku valɨvaŋga e une e ghamba yavwatata, iye Randeviva na Ravamoru. Va i vakatha iyake mbala Isirel gharɨgharɨniye, thoŋgo thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi, Loi ne i numotenɨŋgi.
ACT 5:32 Ghime wo thuwe bigibigike thiyake na wo ndethɨna utuutuke iyake na Nyao Boboma tembe i vaemunjoruŋava bigibigike thiyake weŋgiya gharɨgharɨ. Iye Loi i giya weŋgiya thavala thɨ ghambu amalaghɨniye.”
ACT 5:33 Mbaŋa Jiu lenji kot laghɨye thɨ loŋwe utuutuko iyako, gharenji i muru laghɨye moli na nuwanjiya mbema thɨ mare vara.
ACT 5:34 Ko iyemaeŋge thiye regha idae Gameliyel, iya Parisi regha na mbaro gharavavaghare na iye gharɨgharɨke wolaghɨye vambe thɨ yavwatatawanava, i yondo e tɨnenji na i utu vurɨgheghe weŋgi thɨ vaŋgu raŋgiyaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ eto mbaŋa ubotu.
ACT 5:35 Amba i dage weŋgiya Jiu lenji kot laghɨye iŋa, “Isirel giyagiyaniye, wo hu renuwaŋa wagiyawe, amba muyai hu vakatha gharɨgharɨke thiyake ghanjimbaro.
ACT 5:36 Va mbaŋa regha Teudiyas i yomara i thɨghɨyawana Rom le ghamba mbaro na iŋava iye lolo laghɨye regha. I vakatha le wabwi regha lenji ghanaghanagha munɨseriyevarɨ (400), ko iyemaeŋge va Rom thɨ unɨghɨ na i mare, gharaghambuko thɨ rakavo rakamena na le wabwima iko moli.
ACT 5:37 E ghereiye amba Judas rara Galili i yomara, mbaŋa vavaona va ghambaŋa. Amalaghɨniye vambe i vakathaŋgiva gharɨgharɨ lemoyo thɨ rakamenawe na thɨ ghambu. Vambe thɨ unɨghɨva na i mare na gharaghambu thɨ rakavo rakamena.
ACT 5:38 Iya kaiwae ya dage e ghemi, mbaŋake ne hu ndevakatha bigi regha weŋgiya gharɨgharɨke thiyake! Mbema hu rakayathuŋgi eŋge na thɨ raka, kaiwae thoŋgo renuwaŋako iya thɨ vakavakathako i mena weya lolo regha tene iko.
ACT 5:39 Ko thoŋgo i mena weya Loi, ma valɨkaiwami na ne hu dageten, tembe ne ghemi hu vaidiŋgava hu thɨghɨyawana Loi.”
ACT 5:40 Jiu lenji kot laghɨye thɨ wovatha Gameliyel le renuwaŋako iya kaiwae thɨ kula ruwoŋgi na amba thɨŋa na thɨ yabɨbɨŋgi. Thɨ dageten weŋgi thava te thɨ utuutuva Jisas e idae, ko amba thɨ rakayathuŋgi.
ACT 5:41 Thɨ rakaiteteŋgiya Jiu lenji kot laghɨye weinji lenji warari laghɨye kaiwae Loi le renuwaŋa ŋgoreiye thiye valɨkaiwanji moli thɨ vaidiya vuyowo Jisas idae kaiwae.
ACT 5:42 Mbaŋa regha na regha, e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne na tembe ŋgoreiyeva gharɨgharɨ e lenji ŋgoloŋgolo, thɨ vavaghare na thɨ utuŋa Toto Thovuye, thɨŋa, “Jisas iye Mesaiya Loi va i dagerawe weinda.”
ACT 6:1 Raloŋweloŋweghathɨ lenji wabwi ma i vorovorowo eŋge e mbaŋako iyako, iwaeŋge thiye Jiu gharɨgharɨniye na thɨ vavaŋa Grik thɨ wogaithɨ weŋgiya thiye thɨ vavaŋa Hibru thɨŋa, “Mbaŋa regha na regha hu giyagiya ghanɨŋga weŋgiya wambwiwambwi, ghime lama wambwiwambwi hu renuwaŋa vaghalaweŋgi.”
ACT 6:2 Iya kaiwae ghalɨŋae gharaghambɨ theyaworo na theghewoko thɨ kulavathavatha gharaghambuko wolaghɨye na thɨŋa, “Ma i rumwaru weime na wo viyathu Loi ghalɨŋae ghavavaghare na wo kaiwo ghanɨŋga kaiwae.
ACT 6:3 Ghamauna, hu tuthiŋgiya ghɨmoghɨmoru theghepirɨ, thavala e ghanjiyavwatata na thavala Nyao Boboma na thimba i riyevanjaraŋgi, na wo wogiya kaiwoke iyake weŋgi thɨ njimbukiki.
ACT 6:4 Mbala ghime mbe wo wogiya vara ghamambaŋake wolaghɨye naŋgo na Loi ghalɨŋae ghavavaghare kaiwae.”
ACT 6:5 Taulaghɨko thɨ warariŋa renuwaŋako iyako. Thɨ tuthiya Sitiven, iye le loŋweghathɨ laghɨye na Nyao Boboma i riyevanjara, Pilip, Prokoras, Nikano, Timon, Pamenas na Nikolas, iye rara Antiyok, ko iyemaeŋge vama i lawa Jiu e lenji kururu na kaero iye Kristiyan.
ACT 6:6 Thɨ vandeghathɨŋgi ghalɨŋae gharaghambɨ e maranji na thiye thɨ naŋgo kaiwanji na mbe thɨ bigiraweva nɨmanɨmanji e umbaumbalinji na thɨ vabobomaŋgi kaiwo kaiwae.
ACT 6:7 Gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋwe Loi le utu na thɨ loŋweghathɨ. Raloŋweloŋweghathɨ lenji ghanaghanagha ma i laghɨye moli eŋge Jerusalem e tɨne, na ravowovowo lemoyo mbowo thɨ loŋwe Toto Thovuye na thɨ loŋweghathɨ.
ACT 6:8 Sitiven, iye Loi i vakatha valɨkaiwae i vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele laghɨlaghɨye vavana gharɨgharɨ e maranji.
ACT 6:9 Ko iyemaeŋge ghɨmoghɨmoru vavana va thɨ thɨghɨyawana. Va ŋgoreiyake: Thiye thɨ mena Jiu e lenji ŋgolo kururu regha ghaida unouna, “Ŋgolo Kururu Rakarakayathu.” Thiye Jiu thɨ rakamena Sairin na Aleksandariya na vavanava thɨ rakamena Silisiya na Eisiya. Mbaŋa regha thɨ wogaithɨ weinji Sitiven.
ACT 6:10 Ko mava valɨkaiwanji thɨ utu kivwala Sitiven kaiwae Nyao Boboma va i vakatha na i thimba e utuutu.
ACT 6:11 Iya kaiwae thɨ valoghe thuwele gharɨgharɨ vavana nuwanji, thɨŋa, “Vou utuŋa ŋgoreiyake weŋgiya gharɨgharɨ huŋa, ‘Ghime wo loŋwe i utuvatharɨ weŋgiya Mosese na Loi.’”
ACT 6:12 Utuutuke iyake kaiwae i vakatha ghatemuru weŋgiya gharɨgharɨ, na tembe ŋgoreiyeva ghanjigiyagiya na mbaro gharavavaghare. Thɨ yalaweya Sitiven na thɨ yovaŋgu weŋgiya Jiu lenji kot laghɨye.
ACT 6:13 Amba thɨ vaŋguruwoŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ vakatha utu kwanɨkwan vavana Sitiven kaiwae, thɨŋa, “Amalake iyake mbaŋake wolaghɨye i utuvatharɨ la Ŋgolo Bobomake na Mosese le mbaro kaiwanji.
ACT 6:14 Va wo loŋwe i utuŋa Jisas rara Nasaret utuniye. Va iŋava loloke iyake ne i tagarakaraka la Ŋgolo Boboma na i vɨva ghandathanavu Mosese va i valawe weŋgiya orumburumbunda.”
ACT 6:15 Taulaghɨko Jiu e lenji kot laghɨye thɨ vonjimbughathɨgha Sitiven na thɨ vaidiya ghamwaeko, ghayamoyamo ŋgoreiya nyao thovuye ghamwae.
ACT 7:1 Amba ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i vaito Sitiven iŋa, “Mbema emunjoru iya wonjoweke iyake i voreŋaŋge?”
ACT 7:2 Sitiven i gonjoghawe iŋa, “Oghaghaŋgu na oramaŋgu, wo hu vandeŋeŋgo. Loi Vwenyevwenye va i yomara weya rumbunda Eibraham, mbaŋa vamba ina Mesopoteimiya, amba muyai i wa na ve yaku Haran.
ACT 7:3 Loi va i dagewe iŋa, ‘U iteta ghambana na ghanuu gharɨgharɨniye u wa e valɨvaŋga regha ne ya vatomwe e ghen.’”
ACT 7:4 “Iya kaiwae Eibraham i iteta Saldiya le valɨvaŋga na i wa ve yaku e ghemba regha idae Haran. Ramae i mare na e ghereiye, amba Loi i variye na i mena e valɨvaŋgake iyake iya mbaŋake raya yakukewe.
ACT 7:5 Loi mava i vatomwe mun thelau regha amalaghɨniye ghamberegha kaiwae, othembe raŋama nasiye regha, ko iyemaeŋge Loi va i dagerawe, amalaghɨniye na orumburumbuye, tha muyaiko thiye ne lenji thelau, othembe va e mbaŋako iyako Eibraham ma vamba e nanariye.
ACT 7:6 Loi i dagewe iŋa, ‘Orumburumbu nevole vethɨ mebobwari e vanautuma regha na gharɨgharɨ e vanautumako iyako ne thɨ giya kaiwo vuyowo weŋgi na ma e modamodanji na thɨ vakatha vuyowo weŋgi theghathegha hoseriyevarɨ (400) e tɨne.
ACT 7:7 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨko iya ne thɨ vakathaŋgi rakakaiwobwaga, ne ya giya vuyowo weŋgi. Ko e ghereiye ne thɨ rakaraŋgi na thɨ rakanjoghamake thɨ kururu e ghino e ghembake iyava ya dageraweke.’
ACT 7:8 Mbaŋa Loi i vakatha dageraweko iyako weya Eibraham na tembe i dage weva thɨ kitena ghɨmoghɨmoru riwanji mbothiye njimwae na dageraweko iyako ghanono. Iyake kaiwae Eibraham nariya Aisake, mbaŋa va i virɨ na mbaŋa theghewa e ghereiye i kitena riwae njimwa mbothiye. Aisake nariya Jeikob na Jeikob le ŋgaŋgaya ghinda orumburumbunda theyaworo na theghewo.”
ACT 7:9 “Mbaŋa reghava e ghereiye theyaworo na theghewoko regha, idae Josep, ghaghanji moli, ko iyemaeŋge va thɨ yamwanja laghɨye kaiwae na thɨ vakuneŋa weŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ yovaŋgu Ijipt. Ko iyemaeŋge kaiwae Loi vambe weiye vara,
ACT 7:10 i vamoru e ghavuyowoko wolaghɨye tɨne. I giya thimba thovuyewe na i vakatha i wo Pero nuwae, iye Ijipt lenji kiŋ. Iya kaiwae Kiŋ Pero i vakatha na i mbaroŋa Ijipt laghɨyeko na tembe ŋgoreiyeva amalaghɨniye ghayayaoko.”
ACT 7:11 “Amba vunuvu laghɨye regha i wo Ijipt laghɨyeko na tembe ŋgoreiyeva Kenani, i vakatha me vatharɨ laghɨye na orumburumbunda e mbaŋako iyako mava e ghanji.
ACT 7:12 Jeikob i loŋwevaidiya ghanɨŋga utuniye, thɨŋa ina Ijipt, amba i variyeŋgiya le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru, ghinda orumburumbunda, i variyekaiŋgi na thɨ wa Ijipt.
ACT 7:13 Lenji njogha Ijipt mbaŋaiwoniye e tɨne, amba Josep tembe ghamberegha i woraŋgiya oghaghaeko weŋgi thela amalaghɨniye. E mbaŋako iyako i utugiya weya Pero thiye amalaghɨniye oghaghae.
ACT 7:14 Amba Josep i variya utu ramae Jeikob na le bodaboda kaiwanji thɨ rakamena Ijipt, lenji ghanaghanagha iyepirɨ na theghelima (75).
ACT 7:15 Iya kaiwae Jeikob i wa Ijipt na gheko amalaghɨniye na le ŋgaŋga ghinda orumburumbunda, vethɨ marewe.
ACT 7:16 Ko iyemaeŋge riwanji te vambe thɨ biginjoghava Sekem na vethɨ beku e maŋgavarɨ. Maŋgavarɨko iyako Eibraham va i vamodo Heimo le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru weŋgi.”
ACT 7:17 “Loi le dagerawe weya Eibraham ghambaŋa vama i gheneghenetha, orumburumbunda Isirel gharɨgharɨniye vama thɨ ghambɨ i ghanagha Ijipt e tɨne na kaero wabwi laghɨye moli.
ACT 7:18 Ko iyemaeŋge e mbaŋako iyako amba kiŋ reghava, iye ma i ghareghare Josep, ghambaŋa i mbaro Ijipt.
ACT 7:19 I yaroŋgiya orumburumbunda na i vakatha vuyowo laghɨye weŋgi. I vakatha na thɨ bigiraweŋgiya lenji ŋgaŋga nanasiye eto na mbala thiya mare.”
ACT 7:20 “E mbaŋako iyako Mosese i virɨ. Ghayamoyamo va i thovuye moli. Manjala umboto ramae na tɨnae thɨ njimbukiki e lenji ŋgolo tɨne.
ACT 7:21 Mbaŋa thɨ woraŋgiya eto, Pero yawarumbuye i vaidi i wo na i mun ŋgoreiya nariye.
ACT 7:22 Ijipt lenji thimbako wolaghɨye va thɨ vavagharevaowe, na i tabona lolo vurɨvurɨghegheniye regha e utuutu na e vakatha.”
ACT 7:23 “Mbaŋa Mosese ghatheghathegha vama i wo ghwevarɨ, le renuwaŋako nuwaiya i wa na ve thuweŋgiya ghambae Isirel gharɨgharɨniye.
ACT 7:24 Mosese i thuwe rara Ijipt regha i tagavotagamenawa ghambae loloniye regha, amba i wa na ve thalavu na i tagavamara rara Ijiptɨko.
ACT 7:25 Mosese le renuwaŋa iŋa eŋge ghambaeko gharɨgharɨniye mbe thɨ ghareghareŋge Loi i vakaiwoŋa amalaghɨniye na i thalavuŋgi, ko iyemaeŋge mava thɨ ghareghare.
ACT 7:26 Va ighɨviyava Mosese i mena na i vaidiŋgiya Isirel gharɨgharɨniye theghewo, thɨ vegabogaboŋgi. I munje i vanamweŋgi iŋa, ‘Ghewo, mbe wabwi reghaeŋge ghemi. Buda kaiwae hu vegabogaboŋga?’”
ACT 7:27 “Ko iyemaeŋge amalako iyava i vakatha tharɨko i mwanavewa Mosese na iŋa, ‘Ko ghen thela me tuthiŋge na u munjeva u mena u mbaroŋaime na u ghatha lama tharɨke?
ACT 7:28 Nuwaniya u tagavamareŋgo ŋgoreiya menda u tagavamara rara Ijiptɨma?’
ACT 7:29 Mbaŋa Mosese i loŋwe utuutuko iyako, i vo na i wa ve yaku Midiyan. Ve me bobwari na ve ghewe. Ve ghambɨŋgiya gamagai ghɨmoghɨmoru theghewo.”
ACT 7:30 “Theghathagha ghwevarɨ e ghereiye, amba nyao thovuye regha i yomara weya Mosese e njamnjam, e ou Sainai ghadidiye ŋgoreiya ndɨghe i rara e umbwaumbwako ndamwandamwanji.
ACT 7:31 Mbaŋa i thuwe iyako, ghare i yo laghɨye. I wa na nuwaiya ve thuwe wagiyawe, amba i loŋwe Loi ghalɨŋae i kulawe iŋa,
ACT 7:32 ‘Ghino orumburumbu lenji Loi, Eibraham, Aisake na Jeikob lenji Loi.’ Mararu laghɨye moli kaiwae Mosese riwae i tage na mava valɨkaiwae tembe marae i waweva.”
ACT 7:33 “Loi i dagewe iŋa, ‘U rakayathu gheghenɨna ghae, kaiwae thelauna iya u ndeghathɨnawe, thelau boboma.
ACT 7:34 Emunjoru kaero ya thuweŋgiya Ijipt thɨ vakatha lo gharɨgharɨ thɨ vaidiya vuyowo laghɨye moli na kaero ya loŋwe lenji randa. Iya kaiwae ya nja amba ya vamoruŋgi. U vivatha na ya variye njoghaŋge Ijipt.’”
ACT 7:35 “Mosese iyava Isirel gharɨgharɨniye thɨ botewona na thɨŋa, ‘Ko ghen thela me dage e ghen na u munjeva u mena u mbaroŋaime na u ghatha lama tharɨke?’ Ko iyemaeŋge Loi va i variya Mosese nyao thovuye e ghalɨŋaewe, iyava i yomaramawe e umbwaumbwama ndamwandamwa thɨ ra, na iye i tabo Isirel lenji rambarombaro na lenji ravamoru.
ACT 7:36 I viva weŋgiya gharɨgharɨ na thɨ rakaraŋgi Ijipt, na i vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele vavana Ijipt e tɨne, e Njighɨ Sosoro tɨne na tembe ŋgoreiyeva e njamnjam theghathegha ghwevarɨ (40) e tɨne.”
ACT 7:37 “Iye iyava i dage weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye, va iŋa, ‘Loi tene i variya ghalɨŋae gharautu regha ŋgoreiya ghino, ne i mena mbe ghemi vara e tɨnemina.’
ACT 7:38 Mosese iyava weiyaŋgiya orumburumbunda thɨ mevathavatha e njamnjam, na iye te vambe weiyeva nyao thovuye thɨ utu e ou Sainai vwatae, na iye va i wo Loi le utu e yawayawaliye na i valawe weinda.”
ACT 7:39 “Ko iyemaeŋge orumburumbunda mava thɨ loŋwe Mosese ghalɨŋae. Va thɨ botewoyathu na nuwanjiya e gharenjiko thɨ rakanjogha Ijipt.
ACT 7:40 Thɨ dage weya Eron thɨŋa, ‘U vakathaŋgiya la loi na thiye thɨ viva weinda, kaiwae leke Mosese, iyava i vivake weinda na ra rakaraŋgi Ijipt, ma ra ghareghare buda i gharɨ.’
ACT 7:41 Iya kaiwae e mbaŋako iyako thɨ vakatha loi kwanɨkwan regha. Ghayamoyamo ŋgoreiya burumwaka nariye. Thɨ bigimena lenji vowo na thɨ vowowe na thɨ vakatha thaga kaiwae thɨ yavwatatawana bigiko iyava thɨ vakatha e nɨmanjiko.
ACT 7:42 Ko iyemaeŋge Loi i roghereiye wanaŋgi na i viyathuŋgi thɨ kururu weŋgiya varae, manjala, na ghɨtara, ŋgoreiya va thɨ rori Loi ghalɨŋae gharautu e lenji buk, iya iŋake: ‘Isirel gharɨgharɨniye! Ma kaiwaŋgu ŋgoreiye na hu vowo e ghino e njamnjam theghathegha ghwevarɨ (40) e tɨne.
ACT 7:43 Ko iyemaeŋge mbe Molok le ghamba kururu na loi ghɨtara Lepan ŋgaliŋgaliya iya hu bigibigi loloŋgana. Thiye loi kwanɨkwan iyava hu vakathana na hu kururu weŋgi. Iya kaiwae ne ya variyeyathuŋga e ghambami na hu raka Babilon.’”
ACT 7:44 “Orumburumbunda vambe thɨ thɨnɨthɨn loloŋga vara weinji Mevathavatha Ŋgoloniye e njamnjam. Va thɨ vatad na ŋgoreiya Loi le woraŋgiya weya Mosese na ghayamoyamo ŋgoreiya va i vatomwewe.
ACT 7:45 Ŋgoloke iyake vambe i rorolawa weŋgi eŋge orumburumbunda tha na tha ghaghada Josuwa ghambaŋa amba thɨ thɨnɨmena na thɨ thɨnɨraŋgi, mbaŋa Loi va i vagege raŋgiyaŋgiya Kenani gharɨgharɨniye e ghamwanji na thiye thɨ wo ghembake iyake na ghambanji. Ŋgoloko iyako thɨ vakaiwoŋa ghaghada Deivid ghambaŋa.
ACT 7:46 Amba Loi i warari Deivid kaiwae iya kaiwae Deivid i naŋgowe na i munjeva i vatada Ŋgolo Boboma Jeikob le Loi kaiwae.
ACT 7:47 Ko iyemaeŋge Solomon iye va i vatada Loi le ŋgolo.”
ACT 7:48 “Iyemaeŋge ra ghareghare Loi Ramevoro Moli ma i yaku e ŋgolo gharɨgharɨ thɨ vatad e nɨmanji: ŋgoreiya Loi ghalɨŋae gharautu le utu, iŋa:
ACT 7:49 ‘Loi iŋa, “Ya mbaroŋa buruburu na yambane iya kaiwae ŋgoroŋgana ne u vatada lo ŋgolo valɨkaiwae ya yakuwe? Lo ghamba towo aŋga ina?
ACT 7:50 Kaiwae ghino ya vakatha bigibigike wolaghɨye thiyake e nɨmaŋguke.” ’”
ACT 7:51 Sitiven mbowo i dage weŋgiya Jiu lenji randeviva iŋa, “Ghemi gharemi i vurɨgheghe! Ghemi lemi goriwoyathu i laghɨye moli! Hu vakatha tharɨ ŋgoreiya orumburumbumi va thɨ vakatha. Yanawamina i kuleŋa Loi le utu! Ghemi mbaŋake wolaghɨye hu thɨghɨyawana Nyao Boboma!
ACT 7:52 Thare Loi ghalɨŋae gharautu regha mava orumburumbumi thɨ vakatha vuyowo weŋgi? Va thɨ gaboŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu, thiye va thɨ utuŋa Lolo Thovuye. Iye Mesaiya, iyava hu vatomwe na hu tagavamare.
ACT 7:53 Ghemi va hu wo Loi le mbaro, na mbaroko iyako nyao thovuthovuye thɨ giya weŋgiya orumburumbumi, ko iyemaeŋge ma hu ghambu.”
ACT 7:54 Mbaŋa Jiu lenji randeviva thɨ loŋwe utuutuko iyako i vakatha ghatemuru weŋgi na thɨ rɨghɨmbiya ŋiŋinji.
ACT 7:55 Ko iyemaeŋge, Sitiven Nyao Boboma i riyevanjara, marae i voro e buruburu, i thuwe Loi le vwenyevwenye, na i thuwe Jisas i ndeghathɨ Loi e une e ghamba yavwatata.
ACT 7:56 Sitiven iŋa, “Wo hu thuwe! Ya thuwe buruburu i mavu na Lolo Nariye i ndeghathɨ Loi e une e ghamba yavwatata.”
ACT 7:57 Amba Jiu lenji kot laghɨye thɨ yabo yanayanawanji na thɨ kula ghalɨŋanji laghɨye. Taulaghɨko thɨ rukughembe na thɨ yalawe,
ACT 7:58 thɨ liraŋgiya e ghembako ghagana ghereiye na thɨ tagavamare e varɨvarɨ. Thiye rabiribiriko thɨ bigiraŋgiya ghanjikwama ghayaboyabo na thɨ bigirawe thegha regha idae Sol e gheghe, na i njimbukiki.
ACT 7:59 Vambe inanji e biri mborowa Sitiven kaero i naŋgo iŋa, “Giya Jisas u wo uneŋguke.”
ACT 7:60 Amba i dobu e gheghe vuvuye na i kula na ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Giya Loi, tharɨke iya thɨ vakavakathake e ghino, thava u lithɨ weŋgi.” Mbaŋa i utuvao utuutuke iyake yawaliye iko.
ACT 8:1 Na Sol va ina gheko, iŋa i thovuye moli kaiwae Sitiven kaero i mare. Iya kaiwae e mbaŋako vara iyako vɨrɨ laghɨye i wora rɨghe ekelesiya weŋgi Jerusalem e tɨne. Raloŋweloŋweghathɨko wolaghɨye thɨ rakavo na thɨ raŋgi Judiya na Sameriya e lenji valɨvaŋgako laghɨye tɨne na mbema ghalɨŋae gharaghambɨ eŋge inanji Jerusalem.
ACT 8:2 Loi gharakurukururu vavana thɨ wo Sitiven riwae na thɨ beku, na thɨ randa laghɨye kaiwae.
ACT 8:3 Ko iyemaeŋge Sol nuwaiya i mukuwa ekelesiya. I nja na i vana e ŋgoloŋgolo regha na regha, i yalaweŋgiya raloŋweloŋweghathɨ ghɨmoghɨmoru na wanakau na ve bigiraweŋgi e thiyo tɨne.
ACT 8:4 Raloŋweloŋweghathɨ iyava tomethi lenji rakama, theghemba va vethɨ vuthawe thɨ vavaghareŋa Toto Thovuye, Jisas iye Mesaiya.
ACT 8:5 Regha idae Pilip i wa e ghemba laghɨye regha Sameriya e tɨne, na i utuŋa Mesaiya utuutuniye gheko.
ACT 8:6 Gharɨgharɨko wolaghɨye weinji lenji renuwaŋa regha thɨ vandeŋe Pilip le utuko, kaiwae thɨ thuwe vakatha ghamba rotaele vavana i vakathaŋgi.
ACT 8:7 Ŋgoreiya nyao raraitharɨ thɨ kula na ghalɨŋanji laghɨye na thɨ rakaraŋgi weŋgiya gharɨgharɨ vavana, na thavala riwanji ŋginauye regha i kuvokuvo, na thavala lenji loŋga i tharɨ, i vakathaŋgi na riwanji i thovuye.
ACT 8:8 Iya kaiwae gharɨgharɨ e ghembako iyako tɨne thɨ warari laghɨye moli.
ACT 8:9 Sameriya e tɨne amala regha idae Saimon iye manɨyeto. Mbaŋa molao i vakavakatha ghathanavuko iyako na le thimbako i wo ghembako gharayakuyaku nuwanji, na iŋava iye lolo laghɨye regha.
ACT 8:10 Gharɨgharɨko wolaghɨye, e idaidanji na ma e idaidanji, thɨ yavwatatawana. Thɨŋa, “Mbema emunjoru Saimon iye Loi le vurɨgheghe,” na thɨ rena idae “Laghɨye.”
ACT 8:11 Gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ ghambu kaiwae mbaŋa molao le vakathako kaero i wo nuwanji.
ACT 8:12 Ko iyemaeŋge mbaŋa thɨ loŋwe Pilip i utuŋa Toto Thovuye Loi nuwaiya i mbaro, gharɨgharɨko thɨ loŋweghathɨ na thɨ vavaghareŋa Jisas iye Mesaiya, ghɨmoghɨmoru na wanakau thɨ loŋweghathɨ na thɨ bapɨtaiso.
ACT 8:13 Saimon vambe i loŋweghathɨva na i bapɨtaiso, na i ghambugha Pilip, thevalɨvaŋga i reŋawe Saimon mbe weiye vara, kaiwae Pilip va i vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele vavana na thɨ wo nuwae.
ACT 8:14 Mbaŋa ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ loŋwe Sameriya gharɨgharɨniye kaero thɨ loŋwe Loi le utu na thɨ worawe e gharenji, thɨ variyeŋgiya Pita na Jon na thɨ wa weŋgi.
ACT 8:15 Mbaŋa thɨ vutha weŋgi thɨ naŋgo raloŋweloŋweghathɨ totogha kaiwanji mbala Nyao Boboma i ru e gharenji,
ACT 8:16 kaiwae Nyao Boboma mamba i ru mun weya raloŋweloŋweghathɨ regha, mbema thɨ bapɨtaiso eŋge Giya Jisas e idae.
ACT 8:17 Mbaŋa Pita na Jon thɨ bigiraweya nɨmanɨmanji e umbalinji ko amba thɨ wo Nyao Boboma.
ACT 8:18 Mbaŋa Saimon i thuwe raloŋweloŋweghathɨ thɨ wo Nyao Boboma mbaŋa ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ bigiraweya nɨmanɨmanji e umbalinji, i munjeva i mbana mani na i giya weŋgiya Pita na Jon,
ACT 8:19 na iŋa, “Hu giyama vurɨgheghena iyana e ghino, na ghino mbala tembe ŋgoreiyeva; mbala ya liraweya nɨmaŋguke lolo regha e umbaliye na i wo Nyao Boboma.”
ACT 8:20 Ko iyemaeŋge Pita i gonjoghawe iŋa, “Wein len manina u mare moli, kaiwae u munjeva u vamodo Loi le mwaewo e mani!
ACT 8:21 Ghen ma idan ina e kaiwoke iyake, kaiwae Loi i ghareghare len renuwaŋana i tharɨ moli.
ACT 8:22 Iya kaiwae u uturaŋgiya len tharɨna na u roiteteŋgi. U naŋgo weya Loi. Mbwata ne i numotenɨŋgiya len renuwaŋana raraitharɨ e gharena.
ACT 8:23 Kaero ya thuwe yamwanja laghɨye gharerenuwaŋa i riyevanjara gharena na tharɨ thanavuniye i yalaweghathɨŋge.”
ACT 8:24 Lenji utuutuko kaiwae Saimon i dage weŋgi iŋa, “Hu naŋgo weya Loi kaiwaŋgu, na mbala budakaiya mohu utuŋana, mane regha i yomara e ghino.”
ACT 8:25 Pita na Jon thɨ utuŋa lenji ghareghare Jisas kaiwae na thɨ vavaghareŋa Loi le utu, amba thɨ njogha Jerusalem. Lenji njogha e tɨne thɨ vavaghareŋa Toto Thovuye Sameriya e ghembaghembaniye vavana.
ACT 8:26 Mbaŋa regha Giya le nyao thovuye i dage weya Pilip iŋa, “U thuweiru! U raŋgiwoko, valɨvaŋga e yaghalako. Kamwathɨke iyake i ri Jerusalem na i reŋa vurɨvurɨ vwatavwata na venja Gaja.”
ACT 8:27 Iya kaiwae Pilip i wareri, na e kamwathɨ mborowa i lavolevoleya amala regha rara Itiyopiya. Iye vanautumako iyako ghakwin le rakakaiwo laghɨye regha na le bigibigi gharanjimbukiki. Amalake va i wa Jerusalem na ve kururu,
ACT 8:28 na vama i njoghanjogha ghambae kaiwae, i yaku ele waŋga momodɨ na i vavaona Loi ghalɨŋae gharautu Aiseya le buk.
ACT 8:29 Nyao Boboma i dage weya Pilip iŋa, “U wa na vo loŋga ele waŋga momodɨko ghadidiye.”
ACT 8:30 Pilip i yoruku na i wa e waŋgako vasiwae na i loŋweya amalako i vavaona Loi ghalɨŋae gharautu Aiseya le buk. Amba i vaito iŋa, “Bukuna iya u vavaonana, thare u ghareghare gharumwaru?”
ACT 8:31 Amalako iŋa, “Ŋgoroŋga ne yaŋa na ya ghareghare thoŋgo ma lolo regha i vamanjamanjalaŋa e ghino?” Amba i kulavoreŋa Pilip na i voro i yaku weiye.
ACT 8:32 Buk Bobomako le utuutu iyava i vavaonako iŋa ŋgoreiyake: Iye ŋgoreiya sip thɨ yovaŋgu tagavamare kaiwae. Mava i ndeutu mun, ŋgoreiya sip nariye mbaŋa thɨ tenɨto vulivuliye, na ma e ghalɨghalɨŋae.
ACT 8:33 Thɨ vakatha na i monjina laghɨye na e ghakot tɨne ma thɨ vatomwe lolo regha i utu emunjoru kaiwae. Ma regha valɨkaiwae na ne i utuŋa orumburumbuye thako muyaiko utuninji, kaiwae yawaliye e yambaneke kaero iko.
ACT 8:34 Rara Itiyopiyako i dage weya Pilip iŋa, “U utugiyama weŋgo, thela utuniya Loi ghalɨŋae gharautuke i utuutu, amalaghɨniye utuniye o mbe lolo regha utuniye?”
ACT 8:35 Amba Pilip i woraweya le utuko rɨghe, i utuwe e utuutuko iya Aiseya le woraŋgiyako na i utuŋa Toto Thovuye Jisas kaiwae.
ACT 8:36 Thɨ loŋgaloŋga e kamwathɨ mborowae, e valɨvaŋga ŋgoreiya mbwa inawe, amba rara Itiyopiyako i dage weya Pilip iŋa, “Wo u thuwe, mbwa iya. Thare bigi regha i kitenɨŋgo na ma valɨkaiwae u bapɨtaisoŋgo?”
ACT 8:37 Pilip i dagewe iŋa, “Valɨkaiwan moli ya bapɨtaisoŋge thoŋgo u loŋweghathɨ e gharena laghɨye.” I gonjogha weya Pilip iŋa, “Ŋgoreiye, ya loŋweghathɨ Jisas iye Krais, Loi Nariye.”
ACT 8:38 Rara Itiyopiyako i vandeghathɨ le waŋga momodɨko, amba Pilip weiye amalako thɨ nja, vethɨ ghaenja e mbwako tɨne na Pilip i bapɨtaiso amalako.
ACT 8:39 Mbaŋa thɨ ghae voro, amba Giya Une i yovaŋguya Pilip. Rara Itiyopiyako ma te i ndethuweva mun, ko iyemaeŋge amalako weiye le warari laghɨye i njogha e ghambae.
ACT 8:40 Pilip ghamberegha i ghareghare ve yomara e ghemba regha idae Ajotas. Na e ghemba regha na regha i ru weŋgi i vavaghareŋa Toto Thovuye ghaghad ve vutha Sisariya.
ACT 9:1 E mbaŋako thiyako e tɨne Sol vamba ina Jerusalem i thɨghɨya weŋgiya Giya gharaghambu na iŋa, “Ya gaboŋgiya raloŋweloŋweghathɨ.” Iya kaiwae i wa weya ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva,
ACT 9:2 na i naŋgowe i roriya leta weŋgiya Jiu lenji ŋgolo kururu gharandeviva Damasiko e tɨne amalaghɨniye kaiwae. Letako thiyako e tɨnenji iŋa thoŋgo Sol ne i vaidiya Jisas le kamwathɨ gharaghambu e ghembako iyako tɨne, ghɨmoghɨmoru o wanakau, valɨkaiwae ne i yalaweŋgi na i vaŋgumenaŋgi Jerusalem.
ACT 9:3 Mbaŋa i loŋgaloŋga Damasiko kaiwae, na vama i vurɨthaiya ghemba ghadidiye, amba manjamanjala regha i njama e buruburu, i vakake vaghɨliya.
ACT 9:4 I dobu e thelauko vwatae, na i loŋwe ghalɨghalɨŋa regha i dagewe iŋa, “Sol, Sol! Buda kaiwae u giyagiya vuyowo e ghino?”
ACT 9:5 Sol i vaito iŋa, “Giyana, thela ghen?” I gonjoghawe iŋa, “Ghino Jisas, iya u vakavakatha vuyowonawe.
ACT 9:6 E mbaŋake iyake u yondo na u wa vo ru e ghembana tɨne. Ne gheko amba thɨ utugiya e ghen ne u vakatha budakai.”
ACT 9:7 Ghɨmoghɨmoruma va weinjima Sol thɨ ndeghathɨ, ma e ghalɨghalɨŋanji kaiwae methɨ loŋwe ghalɨghalɨŋama ko iyemaeŋge ma methɨ thuwe lolo regha.
ACT 9:8 Mbaŋa Sol i thuweiru e thelauko vwatae na i yathɨndale, ma i thuwe bigi regha, mbema thɨ vɨghathɨ eŋge e nɨmae na vethɨ vaŋguru Damasiko.
ACT 9:9 Mbaŋa thegheto e tɨne maramarae thɨ momouwo, na ma i ghanɨŋga o i muna mbwa.
ACT 9:10 Mbaŋako iyako Damasiko e tɨne raloŋweloŋweghathɨ regha inawe idae Ananaiyas. Vavaghare regha i yomarawe. Iyako e tɨne Giya i dagewe iŋa, “Ananaiyas!” I gonjoghawe iŋa, “Giyana, mbe ghinoke.”
ACT 9:11 Amba Giya i dagewe iŋa, “U wa e kamwathɨ idae Kamwathɨ Rumwarumwaruniye, Judas ele ŋgolo. Mbaŋa u vutha gheko, u vaito lolo regha idae Sol i mena Tasis. Kaiwae iye mbe inawe i naŋgonaŋgo.
ACT 9:12 Ya giya vavagharewe, na vavaghareko e tɨne i thuwe amala regha idae Ananaiyas, i mena i bigirawe nɨmanɨmae e riwae, i naŋgo kaiwae na kaero i thuweva.”
ACT 9:13 Ko iyemaeŋge Ananaiyas i gonjoghawe iŋa, “Giyana, ya loŋwe utuutu i ghanagha amalana iyana utuniye. Amalaghɨniyena iya i giya vɨrɨ laghɨye weŋgiya len gharɨgharɨ, thiye thɨ loŋweghathɨŋge inanji Jerusalem e tɨne.
ACT 9:14 Na ravowovowo laghɨlaghɨye e idanji i mena Damasiko na i munjeva i yalaweŋgiya thavala thɨ loŋweghathɨŋge.”
ACT 9:15 Ko iyemaeŋge Giya i dage weya Ananaiyas iŋa, “U wa, kaiwae amalana iyana kaero va ya tuthina ya vakaiwoŋa. Iye ne i utuŋa utuniŋgu weŋgiya thiye ma Jiu na lenji kiŋ weŋgi na tembe ŋgoreiyeva lo gharɨgharɨ Isirel weŋgi.
ACT 9:16 Ghino tene ya vatomwewe mbaŋa i ghanagha ne i vaidiya vuyowo kaiwae i utuŋa utuniŋgu.”
ACT 9:17 Iya kaiwae Ananaiyas i wa, ve ru e ŋgolo tɨne, i bigiraweya nɨmanɨmae e riwae na iŋa, “Ghaghaŋgu Sol, Giya Jisas iya menda i yomarana e ghen mbaŋa u menamena e kamwathɨ ghembake iyake kaiwae me variyeŋgo e ghen, mbala kaero u thuweva na Nyao Boboma i riyevanjaraŋge.”
ACT 9:18 E mbaŋako iyako, bigi ŋgoreiye borogi kunauye thɨ dobu Sol e maramarae na kaero i thuweva. I yondo na i bapɨtaiso,
ACT 9:19 na i ghanɨŋga ko ambama riwaeko i vurɨghegheva. Mbaŋa gheviye e tɨne Sol mbowo i yaku Damasiko weiyaŋgiya Jisas gharaghambu.
ACT 9:20 E mbaŋako iyako i ru Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨnenji na i vavagharewe, iŋa, “Emunjoru Jisas iye Loi Nariye!”
ACT 9:21 Gharɨgharɨko wolaghɨye iyava thɨ vandeŋeko weinji lenji numounouno, na thɨ vaito thɨŋa, “Amalake iyake mbema iya amalaghɨniye iyava i vakatha vuyowoma weŋgiya thavala thɨ ghambugha Jisas Jerusalem e tɨne? Na thare menda mbe i menava gheke na i yalaweŋgiva vavana i yovaŋguŋgi weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye?”
ACT 9:22 Ko iyemaeŋge Sol le vavaghare i vurɨgheghe moli na i vaemunjoruŋa weŋgiya Jiu, thiye thiya yaku Damasiko, Jisas iye Mesaiya, iya kaiwae ma valɨkaiwanji thɨ wogaithɨwe ghalɨŋaeko kaiwae.
ACT 9:23 Mbaŋa seiwo molao e ghereiye amba Jiu lenji randeviva thɨ woraweya lenji renuwaŋa regha kaiwae nuwanjiya thɨ unɨgha Sol.
ACT 9:24 Ko iyemaeŋge Sol kaero i loŋwevaidiya lenji renuwaŋako. Gougou na ghararaghɨye, thɨ njimbukikiŋgiya ghembako ghaghamba raŋgi regha na regha, nuwanjiya vethɨ unɨghɨwe.
ACT 9:25 Ko iyemaeŋge gougou regha, amalaghɨniye gharaghambu thɨ liya nambo. Sol i rombanɨwe, amba thɨ vakuki njoŋa e doda regha va ina e ghembako ghagana.
ACT 9:26 Mbaŋa Sol i vutha Jerusalem, nuwaiya ve ru weŋgiya Jisas gharaghambu lenji wabwi, ko iyemaeŋge thiye thɨ mararu, kaiwae mava thɨ loŋweghathɨ mbema emunjoru iye Jisas gharaghambu.
ACT 9:27 Amba Banabas i vaŋgu na i yovaŋgu weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ, na i varumwara nuwanji ŋgoroŋga Sol va le loŋgaloŋga Damasiko kaiwae na Giya i yomarawe na i utuwe, na Damasiko e tɨne i vavaghareŋa Jisas weiye le gharematuwa.
ACT 9:28 Iya kaiwae ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ kulavatha Sol, amba i yaku weiyaŋgi gheko na i vaghɨliya Jerusalem laghɨyeko i vavaghareŋa Jisas weiye le gharematuwa.
ACT 9:29 Te vambe i utuva weiyaŋgiya Jiu, thiye thɨ vavaŋa Grik, na thɨ wogaithɨ weiyaŋgi, ko thiye thɨ rovurɨgheghe thɨ tamwe kamwathɨ na thɨ munjeva thɨ tagavamare.
ACT 9:30 Mbaŋa raloŋweloŋweghathɨko thɨ loŋwevaidiya iyake, thɨ yovaŋgu Sisariya na thɨ variye i wa Tasis.
ACT 9:31 Amba ekelesiya Judiya, Galili na Sameriya e lenji valɨvaŋgako wolaghɨye thɨ yaku e vanevane, na Nyao Boboma i vavurɨghegheŋgi na i vakatha lenji loŋweghathɨ i vurɨgheghe, lenji wabwi thɨ mbuthu na weinji lenji yavwatata laghɨye weya Giya.
ACT 9:32 Mbaŋa Pita i wa e ghembaghemba regha na regha na i thuweŋgiya ekelesiya na mbaŋa regha amba i mena weŋgiya Giya le gharɨgharɨ thiya yaku e ghemba regha idae Lida.
ACT 9:33 E ghembako iyako tɨne i vaidiya amala regha idae Ainiyas. Gheghe thɨ mare na theghathegha umbowa ma i thuthuweiru e ghambae.
ACT 9:34 Pita i dagewe iŋa, “Ainiyas, Jisas Krais i thawariŋge. U thuweiru na u vakatha wagiyaweya ghambana.” E mbaŋako iyako Ainiyas i thuweiru.
ACT 9:35 Mbaŋa gharɨgharɨko wolaghɨye thiya yaku Lida na Saron thɨ thuwe Ainiyas thɨ loŋweghathɨgha Giya.
ACT 9:36 Jopa e tɨne wevo eunda idae Tabitha, elaghɨniye raloŋweloŋweghathɨ. Idae vaŋa Grik thɨŋa Dokas. Iye mbaŋake wolaghɨye i vakavakatha kaiwo thovuye na i thalavuŋgiya mbinyembinyeŋgu.
ACT 9:37 E mbaŋako iyako i ghambwera na i mare. Thɨ vathiŋgu na thɨ worawe e ŋgolo tɨne e toutou.
ACT 9:38 Jopa mava i bwagabwaga weiye Lida na mbaŋa gharaghambu thɨ loŋwe Pita vama ina Lida thɨ variyeŋgiya ghɨmoghɨmoru theghewo na vethɨ naŋgo vurɨgheghe weya Pita thɨŋa, “U laŋgama na ra wa e ghambameko.”
ACT 9:39 Iya kaiwae Pita i yondovirɨ na i wa weiyaŋgi. Mbaŋa i vutha thɨ vaŋguvoreŋa e toutou ndamwa. Wambwiwambwiko wolaghɨye thɨ raŋi ghɨliŋa Pita na thɨ bigivatomwe kwamakwama Dokas va i ŋgiyaŋgi mbaŋa vamba e yawayawaliye.
ACT 9:40 Pita i variye raŋgiyaŋgi eto, amba i ronja e gheghe vuvuye na i naŋgo. I naŋgovao na ghamwae i ghemba elako riwae na iŋa, “Tabitha, u thuweiru.” Kaero i tateya maramarae, na mbaŋa i thuwe Pita, i thuweiru na i yaku.
ACT 9:41 Pita i vɨghathɨ e nɨmae i thalavu na i yondo virɨ. Amba i kula ruwoŋgiya raloŋweloŋweghathɨko e tɨnenji wambwiwambwiko na i vatomwe weŋgi e yawayawaliye.
ACT 9:42 Totoke iyake i lalo Jopa laghɨyeko na gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋweghathɨgha Giya.
ACT 9:43 Mbaŋa i ghanagha Pita i yaku Jopa. I yaku weya amala regha idae Saimon. Amalake iyake ghakaiwo i vakavakatha bigibigi vavana thetheghan e njimwanjimwanji.
ACT 10:1 Amala regha idae Koniliyos, va i yaku Sisariya. Iye Rom ragagaithɨ wabwi laghɨye regha lenji randeviva thɨ rakamena Itali.
ACT 10:2 Mbaŋake wolaghɨye i mando na i vakatha budakai i vawarariŋa Loi na i kururuwe. Le ŋgoloko gharayakuyaku tembe ŋgoreiyeva. Na vambe i thalavu wagiyaweŋgiva mbinyembinyeŋgu na i naŋgo valaŋa weya Loi.
ACT 10:3 Mbaŋa regha tɨri klok yeghɨyeghɨye, vavaghare regha i yomarawe. Va i thuwe wagiyaweya Loi le nyao thovuye regha, i mena na i dagewe iŋa, “Koniliyos.”
ACT 10:4 Koniliyos i vonjimbughathɨ weiye le mararu laghɨye na iŋa, “Ŋgoroŋga Giyana?” Nyaoko thovuye i gonjoghawe iŋa, “Len naŋgona na len thalavu weŋgiya mbinyembinyeŋgu, thiyake ŋgoreiya vowo thovuye na Loi i warari kaiwae.
ACT 10:5 E mbaŋake iyake u variyeŋgiya ghɨmoghɨmoru vavana na vethɨ vaŋgwa amala regha idae Saimon ina Jopa, idae regha thɨ uno Pita.
ACT 10:6 Mbe ina i yaku weiye le ghaida Saimon, iye i vakavakatha bigibigi vavana thetheghan e njimwanji, na i yaku e njighɨ ghadidiye.”
ACT 10:7 Mbaŋa nyaoma thovuye me utuutukowe kaero i wa, amba Koniliyos i kula vathaŋgiya le ŋgoloko gharakakaiwo theghewo na gharathalavu thovuye regha ragagaithɨko e tɨnenji. Iye i kururu weya Loi.
ACT 10:8 I utugiyavao weŋgi budakai me yomarawe amba i variyeŋgi na thɨ wa Jopa.
ACT 10:9 Mbaŋa theghewoniye e tɨne kaero thɨ vurɨthaiya ghemba, na mbala vama i wo ghararaghɨye mboro, Pita i voro e ŋgolo vwatae naŋgo kaiwae.
ACT 10:10 Ghare i basi na nuwaiya i ghanɨŋga, na mbaŋa vamba thɨ vakavakatha ghanɨŋga amba vavaghare regha i yomarawe.
ACT 10:11 I thuwe buruburu i mavu na bigi regha ŋgoreiya kwama laghɨye yaŋgara i kwate njama, ŋgoreiye thɨ yalawe e mbothiye theghevarɨ.
ACT 10:12 Thetheghan gheghenji gɨgɨvarɨ, thetheghan thɨ liya gharenji vwatae e thelau na ma thɨ yoyo e buruburu na yambaneke ghanjilughawoghawo vavana va inanji e tɨne.
ACT 10:13 Amba ghalɨghalɨŋa regha i dagewe iŋa, “Pita, u thuweiru, u gaboŋgiya thetheghanɨke thiyake na u ghanɨŋgi.”
ACT 10:14 Pita i gonjogha iŋa, “Ma valɨkaiwae, Giyana! Ma mbaŋa regha ya ghanɨŋgiya thetheghan ŋgoranjiyako kaiwae Mosese le mbaro i dageten weime.”
ACT 10:15 Ghalɨghalɨŋama mbowo i dageweva mbaŋaiwoniye iŋa, “The bigiya Loi va iŋa i thɨna, thava uŋa ma i thɨna.”
ACT 10:16 Ghalɨghalɨŋa mbaŋato i njama weya Pita, amba kwamako i kwate njogha e buruburu.
ACT 10:17 Pita vamba i rerenuwaŋa ŋgoroŋga vavaghareko gharumwaru, gharɨgharɨma Koniliyos menda i variyeŋgima na thɨ tamwetamweya Saimon le ŋgolo, kaero thɨ ndendeghathɨ e ghamba ru.
ACT 10:18 Thɨ kula ru thɨŋa, “Saimon, idae regha Pita ina ghena?”
ACT 10:19 Pita vamba i rerenuwaŋa vara vavaghareko kaiwae, kaero Nyao Boboma i dagewe iŋa, “Pita, ghɨmoghɨmoru thegheto thɨ tamwetamwe e ghen.
ACT 10:20 U yondovirɨ na u nja bode, na thava u numoghegheiwo, ma u wa eŋge weinaŋgi, kaiwae ghino menda ya variyeŋgi.”
ACT 10:21 Pita i nja na i dage weŋgi iŋa, “Ghino iya hu tamweŋgona. Buda kaiwae mohu mena weŋgo?”
ACT 10:22 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Koniliyos menda i variyeime, iye ragagaithɨ wabwi laghɨye regha lenji randeviva. Iye lolo rumwarumwaruniye na i kururu weya Loi, na Jiu gharɨgharɨniye thɨ yavwatatawana. Loi le nyao thovuye regha menda i dagewe na valɨkaiwae i kula e ghen na vo ru ele ŋgolo mbala i vandeŋe budakaiya ne u utuwe.”
ACT 10:23 Amba Pita i kula ruwoŋgi na thɨ ghena weinji gougou regha. Mbaŋambaŋava Pita na ghauneko me ghenako weiyaŋgi thɨ wareri weinjiyaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ vavana Jopa e tɨne.
ACT 10:24 Mbaŋambaŋa vena amba vethɨ vutha Sisariya. Koniliyos vama i roroghagha weŋgi na ma i kula vathaŋgiya le bodaboda na le vɨghathɨ moli vavana na mbema vethɨ yaku vara ele ŋgolo thɨ roroghagha weŋgi.
ACT 10:25 Mbaŋa Pita i vutha na mbalama i ru vara, Koniliyos i lavolevole, i ronja e gheghe vuvuye na i kururuwe.
ACT 10:26 Ko iyemaeŋge Pita i mwanavairɨ njogha na i dagewe iŋa, “Wo u yondovirɨ! Ghino mbema lolokeni, ŋgoraŋgwa ghen!”
ACT 10:27 Pita weiye Koniliyos thɨ layo utuutu na thɨ ru e ŋgoloko tɨne i vaidiŋgiya gharɨgharɨ lemoyo kaero thɨ mevathavatha e ŋgoloko tɨne.
ACT 10:28 Amba i dage weŋgi iŋa, “Kaero hu ghareghare, ghime Jiu lama kururu ghambaro i dageten weime na ma valɨkaiwame weimaŋgiya ghemi ma Jiu gharɨgharɨniye ra wabwi na regha. Iyemaeŋge Loi kaero mendava i vatomwe e ghino ma valɨkaiwae yaŋa lolo regha ma i thɨna.
ACT 10:29 Iya kaiwae mbaŋa mendava u variya utu kaiwaŋgu ma ya botewo, mbema ya mena eŋge. Wo u utugiyama e ghino len rɨghe budakai na u variya utu kaiwaŋgu?”
ACT 10:30 Koniliyos i gonjoghawe iŋa, “Mbaŋa theghevarɨ kaero iko, va ya naŋgonaŋgo elo ŋgoloke, mbaŋa ghalughawoghawo ŋgoreiya mbaŋake iyake, tɨri klok yeghɨyeghɨye. Mbaŋako vara iyako amala regha, ghakwama marambwelambwelawae, i ndeghathɨ e ghamwaŋgu.
ACT 10:31 I dage e ghino iŋa, ‘Koniliyos, len naŋgona Loi kaero i loŋwe na i warari len thalavu weŋgiya mbinyembinyeŋgu kaiwae.
ACT 10:32 Iya kaiwae mbaŋake iyake u variyeŋgiya gharɨgharɨ vavana Jopa na vethɨ vaŋgwa Saimon, idae regha thɨŋa Pita. Iye bobwari, ina le ghaida Saimon ele ŋgolo, iye i vakavakatha bigibigi thetheghan e njimwanji. Le ŋgolo ina e njighɨ ghadidiye.’
ACT 10:33 E mbaŋako iyako ya variyeŋgiya lo rakakaiwo na thɨ ghaona kaiwan. Ago laghɨye kaiwae ghen maiyake. E mbaŋake iyake taulaghɨke ghime wo mevathavatha Loi e marae mbala wo vandeŋe budakaiya Giya le wogiya e ghen u utuŋa weime.”
ACT 10:34 Amba Pita i woraweya le utuutu rɨghe iŋa, “Ya ghareghare emunjoru gharɨgharɨke wolaghɨye mboromboroŋgi Loi e marae.
ACT 10:35 Iya kaiwae i wovatha gharɨgharɨ e vanautumake wolaghɨye, thavala thɨ yavwatatawana na ghanjithanavu i rumwaru Loi e marae.
ACT 10:36 Kaero hu ghareghare Totoke Thovuye Loi va i variyeke weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye. I vatomwe weinda valɨkaiwae ra vaidiya vanevane weya Loi mbaŋa ra loŋweghathɨgha Jisas Krais. Na iye gharɨgharɨke wolaghɨye ghanji Giya.
ACT 10:37 Kaero hu ghareghare Jisas le vakatha Judiya laghɨyeko e tɨne, va i woraweya rɨghe Galili mbaŋa Jon Rabapɨtaiso i wora le vavaghare rɨghe e ghereiye.
ACT 10:38 Kaero hu ghareghare Loi va i liŋgiya Nyao Boboma weya Jisas Krais rara Nasaret na i wo vurɨgheghe, amba i vaghɨliya na i vakathaŋgiya vakatha thovuthovuye, na i thawariŋgiya thiye thɨ ghataŋa vɨrɨ Seitan le vurɨgheghe i laweghathɨŋgi, kaiwae Loi va inawe.”
ACT 10:39 “Bigibigike wolaghɨye va i vakathaŋgi Judiya laghɨyeko e tɨne na tembe ŋgoreiyeva Jerusalem, ghime va wo thuwe e marame na wo utuŋa. Va thɨ wovakwate e kros vwatae na thɨ tagavamarawe,
ACT 10:40 ko iyemaeŋge mbaŋa theghetoniye e tɨne Loi kaero i vaŋguthuweiruva mare e tɨne na i vakatha i raŋgiraŋgi weŋgiya gharɨgharɨ na thɨ thuwe kaero i yawayawaliyeva.
ACT 10:41 Ko mava i raŋgiraŋgi weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye, mbe ghime eŋge iyava Loi i tuthimeke na wo ndethɨna utuniye, na le thuweiru e ghereiye wo ghanɨŋga na wo munumu weime.
ACT 10:42 Va i dage weime na wo vavaghareŋa Totoke Thovuye iyake weŋgiya gharɨgharɨ e valɨvaŋgake wolaghɨye na wo utugiya weŋgi iye Jisas Loi va i tuthi na iye i ghathaŋgiya thavala mbe e yawayawalinji na thiye ramaremare.
ACT 10:43 Loi ghalɨŋae gharautu tevambe thɨ utuŋava Jisas utuniye, iyava thɨŋako thavala thɨ loŋweghathɨ Loi ne i numotena lenji tharɨ amalaghɨniye e idae.”
ACT 10:44 Pita vamba i utuutu kaero Nyao Boboma i nja weŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye iyava thɨ vandeŋe le vavaghareko.
ACT 10:45 Thiye Jiu raloŋweloŋweghathɨ iya menda weinjima Pita thɨ ri Jopa gharenji i yo kaiwae Loi tembe i liŋgiva le mwaewo Nyao Boboma weŋgiya thiye ma Jiu.
ACT 10:46 Iyake kaiwae thɨ loŋwe thiya utu e ghalɨghalɨŋa vavanava ma thɨ ghareghare na thɨ taraweŋa Loi. Amba Pita iŋa,
ACT 10:47 “Gharɨgharɨke thiyake kaero thɨ wo Nyao Boboma ŋgoreiyeva ghinda. Iya kaiwae ma valɨkaiwae lolo regha i dagetenɨŋgi na thava thɨ bapɨtaiso e mbwa.”
ACT 10:48 Pita iŋa na thɨ bapɨtaiso Jisas Krais e idae. E ghereiye thɨ naŋgowe na wo thɨ yaku weinji mbaŋa vavana e tɨne.
ACT 11:1 Ghalɨŋae gharaghambɨ na raloŋweloŋweghathɨ inanji Judiya e tɨne thɨ loŋwe thiye ma Jiu gharɨgharɨniye kaero thɨ loŋwe Loi le utu na thɨ worawe e gharenji.
ACT 11:2 Mbaŋa Pita i wa Jerusalem, Jiu raloŋweloŋweghathɨ vavana thɨ dagewe kaero i vakatha tharɨ,
ACT 11:3 na thɨŋa, “Buda kaiwae u wa na vo ru weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye e lenji ŋgolo na u ghanɨŋga weinaŋgi?”
ACT 11:4 Amba Pita i utugiya weŋgi iya bigibigiko wolaghɨye va thɨ yomarakowe iŋa,
ACT 11:5 “Mbaŋa va inaŋgu Jopa e tɨne na ya naŋgonaŋgo amba ya thuwe vavaghare regha i yomara e ghino. Ya thuwe bigi regha ŋgoreiya kwama laghɨye yaŋgara, ŋgoreiya thɨ vɨghathɨ e mbothimbothiye theghevarɨ na thɨ vakuki njoŋa i njama e buruburu, na i njama ŋgora vara ghino inaŋguwe.
ACT 11:6 Ya thuweŋgi e tɨne thetheghan gheghenji gɨgɨvarɨ na thetheghan thɨ liya gharenji vwatae e thelau, na tembe ŋgoreiyeva thetheghan raraŋgi e njamnjam na ma thɨ yoyo e buruburu na yambaneke na yamwae.
ACT 11:7 Amba ya loŋwe ghalɨghalɨŋa regha i dage e ghino iŋa, ‘U thuweiru, Pita. U gaboŋgiya thetheghana thiyena na u ghanɨŋgi.’”
ACT 11:8 “Ya gonjoghawe yaŋa, ‘Ma valɨkaiwae, Giyana! Ma mbaŋa regha ya ghanɨŋgiya thetheghan ma thɨ thɨna ŋgoranjiya thiyake Mbaro i dageten e ghino.’”
ACT 11:9 “Ghalɨghalɨŋako mbaŋaiwoniye i mena e buruburu, i dage e ghino iŋa, ‘Thebigiya Loi iŋa i thɨna, thava uŋa ma i thɨna.’
ACT 11:10 Mbaŋato vara ghalɨghalɨŋako i mena e ghino ko amba muyai thɨ momodɨ njoghava bigibigiko wolaghɨye e buruburu.”
ACT 11:11 “E mbaŋako iyako ghɨmoghɨmoru thegheto, thɨ mena Sisariya, va thɨ variyeŋgi kaiwaŋgu na thɨ mena e ŋgoloko iyava ya yakukowe.
ACT 11:12 Nyao Boboma i dage e ghino iŋa, ‘Thava nuwan i ghegheiwo, ma u wa eŋge weinaŋgi.’ Oghaghanda theghewona weiŋguyaŋgi wo raka Sisariya na vo rakaru Koniliyos ele ŋgolo tɨne.
ACT 11:13 I utugiya weime va ŋgoroŋga na i thuwe nyao thovuye i ndeghathɨ ele ŋgoloko tɨne na i dagewe iŋa, ‘U variyeŋgiya ghɨmoghɨmoru vavana thɨ wa Jopa, na vethɨ vaŋgwa amala regha idae Saimon iya idaema regha thɨŋa Pita.
ACT 11:14 Ne i utugiya toto regha e ghen, i woraŋgiya Loi ne i vamoruŋga ghen na len ŋgoloko gharayakuyaku wolaghɨye.’”
ACT 11:15 “Mbaŋa ya woraweya lo utuutu rɨghe, Nyao Boboma i nja weŋgi ŋgoreiya va i nja weime va i rikowe.
ACT 11:16 Amba ya renuwaŋakikiya Giya le utu va iŋa, ‘Jon i bapɨtaisoŋga e mbwa ko iyemaeŋge ghemi ne hu bapɨtaiso e Nyao Boboma.’
ACT 11:17 Iya kaiwae, thoŋgo Loi i mwaewo weŋgi na i giya Nyao Boboma weŋgi ŋgoreiya va i mwaewo weinda mbaŋa va ra loŋweghathɨgha Giya Jisas Krais, thela ghino na ne ya goriwoyathu Loi le renuwaŋa?”
ACT 11:18 Mbaŋa thɨ loŋwe Pita le utuke ma te thɨ wovanjovanjova, mbema thɨ taraweŋa eŋge Loi thɨŋa, “Mbema emunjoru thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, thiye tembe ŋgoreiyeva, Loi i kaiwo e gharenji na thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi na mbala thɨ vaidiya yawalɨ memeghabananiye.”
ACT 11:19 Mbaŋa thɨ unɨgha Sitiven na e ghereiye, raloŋweloŋweghathɨ inanji Jerusalem thɨ rakavo kaiwae ghanjithɨghɨya thɨ vakatha vuyowo weŋgi. Vavana va thɨ raka Poenisiya, vavana thɨ raka Saipras na vavana Antiyok; na Toto Thovuye mbe thɨ utuŋa eŋge weŋgiya Jiu.
ACT 11:20 Raloŋweloŋweghathɨ vavana e tɨnenji, thɨ rakamena Saipras na Sairin, thɨ raka Antiyok na vethɨ utu weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, na thɨ utuŋa Giya Jisas Totoniye Thovuye weŋgi.
ACT 11:21 Giya le vurɨgheghe va ina weŋgi, iya kaiwae gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋweghathɨ, thɨ ndevɨ na thɨ ghambugha Giya.
ACT 11:22 Mbaŋa ekelesiya Jerusalem e tɨne thɨ loŋwe budakaiya i yomara weŋgi, amba thɨ variya Banabas na i wa Antiyok.
ACT 11:23 Mbaŋa i vutha na i thuwe Loi le mwaewo weŋgi, ghare i warari na i giya vavurɨgheghe weŋgi na e gharenjiko laghɨye thɨ vatomweŋgi emunjoru weya Giya.
ACT 11:24 Banabas iye lolo thovuye Nyao Boboma i riyevanjara na le loŋweghathɨ i laghɨye, iya kaiwae le thalavu kaiwae gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋweghathɨgha Giya.
ACT 11:25 Amba Banabas i wa na ve tamweya Sol Tasis,
ACT 11:26 na mbaŋa ve vaidi amba i vaŋgumena Antiyok. Banabas na Sol thɨ yaku gheko theghathegha umbwara thɨ mevathavatha weinjiyaŋgiya ekelesiya; thɨ vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ lemoyo. Antiyok e tɨne gharɨgharɨ thɨ wogiyakai vara ida Kristiyan weŋgiya Jisas gharaghambu.
ACT 11:27 E mbaŋako iyako e tɨne Loi ghalɨŋae gharautu vavana thɨ ri Jerusalem na thɨ ruwoko Antiyok.
ACT 11:28 Regha idae Agabas. Loi Une i woraŋgiyawe, iya kaiwae i yondovirɨ na iŋa “Vunuvu laghɨye ne i yomara na ne i wo Rom le ghamba mbaroke laghɨye.” (Vunuvuko iyako va i yomara mbaŋa Klodiyas ghambaŋa kiŋ.)
ACT 11:29 Iya kaiwae raloŋweloŋweghathɨ inanji Antiyok e tɨne thɨ woraweya lenji renuwaŋa regha thɨ variya thalavu weŋgiya lenji valɨraloŋweloŋweghathɨ inanji Judiya e tɨne. Regha na regha va i woraweya budakaiya i renuwaŋa valɨkaiwae ne i worawe.
ACT 11:30 Thɨ vakatha ŋgoreiyako na thɨ giya thalavuko weŋgiya Banabas na Sol, na thɨ yobigi Jerusalem, weŋgiya ekelesiya gharandeviva.
ACT 12:1 E mbaŋako iyako tɨne Kiŋ Herod iŋa na le ragagaithɨ thɨ yalaweŋgiya ekelesiya vavana kaiwae nuwaiya i giya vuyowo weŋgi.
ACT 12:2 Va iŋa na thɨ govamara Jemes Jon ghaghae e gaithɨ ghaghalithɨ.
ACT 12:3 Mbaŋa i thuwe kamwathɨko iyako i vakathaŋgiya Jiu thɨ warari, iŋa na le ragagaithɨ mbowo thɨ yalaweva Pita na thɨ vaŋgurawe e thiyo. Herod iŋa na ragagaithɨ thɨ wabwi na wabwivarɨ na theghevarɨ iya tomethi ghanjimbaŋa thɨ gatɨtena Pita. Herod le renuwaŋa va iŋa Thaga Valaŋaniko ghawik e ghereiye thɨ vaŋguraŋgiya na i vaŋgurawe taulaghɨko e maranji, i kot na thɨŋa na thɨ tagavamare.
ACT 12:5 Iya kaiwae thɨ vaŋguraweya Pita e thiyo, ko iyemaeŋge ekelesiya thɨ naŋgo vurɨgheghe weya Loi amalaghɨniye kaiwae.
ACT 12:6 Vama gheneraeŋge i ghena kaero Herod i vaŋguraŋgiya na i vanivaŋa gharɨgharɨ e maranji Pita va i ghena ragagaithɨ theghewo e ghanjilughawoghawo, na ghasenɨko mbothimbothiye tembe thɨ ŋgarɨva ragagaithɨko e nɨmanɨmanji e sen yaŋgaiwo, na ragagaithɨ vavana thɨ njimbukikiya ghamba ruko.
ACT 12:7 E mbaŋako vara iyako Loi le nyao thovuye regha i yomara na manjamanjala i vakeke ŋgoloko tɨne. I ŋge Pita e njawanjawae iŋa, “Pita, u yoruku u thuweiru!” Senɨko thɨ dobudobu e nɨmanɨmae.
ACT 12:8 Amba nyaoko thovuye i dagewe iŋa, “U ŋgara ghanɨvana na u bigiraweya gheghenɨna ghae.” Pita i vakatha ŋgoreiye. Nyaoko thovuye mbowo i dageweva iŋa, “U njimbo ghanɨkwamana ghayaboyabo na mbe u rereghamba vara e ghino.”
ACT 12:9 Pita mbe i rereghambawe vara na vethɨ raŋgi eto, ko iyemaeŋge mava i ghareghare emunjoru nyaoko thovuye i vaŋguraŋgiya e thiyoko tɨne o i gheneghenelolo.
ACT 12:10 Thɨ lareŋa weŋgi ragatɨgatɨko vavana na mbowo thɨ lareŋa weŋgiva vavanako amba thɨ mena thɨ vutha ŋgora thɨnɨmbako iya ŋginauya aiyanɨko, i raŋgi na i wa e ghemba. Thɨnɨmbako vambe ghamberegha i mavu na mbema vethɨ loŋga raŋgi eŋge. Vama vethɨ loŋgaloŋga e kamwathɨko, e mbaŋako vara iyako nyaoko thovuye i iteta Pita.
ACT 12:11 Pita ambama nuwae i rumwaru na i ghareghare emunjoru kaero me raŋgi e thiyo, amba iŋa, “Mbaŋake iyake kaero ya ghareghare, mbema emunjoru Giya me variya le nyao thovuye na i vamoruŋgo Herod e nɨmae na Jiu lenji renuwaŋako wolaghɨye, thɨ munjeko ne thɨ vakatha e ghino.”
ACT 12:12 Kaero i ghareghare budakai me yomarawe, i wa Meri, Jon Mak tɨnae ele ŋgolo. Gharɨgharɨ lemoyo thɨ mevathavatha e ŋgoloko iyako na thɨ naŋgonaŋgowe.
ACT 12:13 Pita i dɨghɨdɨghɨ e ghamba ruko ghathɨnɨmba, na gamaina eunda, idae Roda, ŋgoloko gharakakaiwo, i wa na ve thuwe thela i dɨghɨdɨghɨko.
ACT 12:14 I loŋwevatad na i ghareghare emunjoru Pita ghalɨŋae. Ghare le warari kaiwae ma i vugha thɨnɨmbako, i rukunjogha na i giya ghauneko yanawanji, iŋa, “Pita iya i ndeghathɨgha etoke!”
ACT 12:15 Thɨ dagewe thɨŋa, “Ko mbwata u kabaleya.” Ko iyemaeŋge i rovurɨgheghe moli iŋa, “Emunjoru amalaghɨniye.” Thɨ dagewe thɨŋa, “Ko mbwata le nyao thovuye iyena!”
ACT 12:16 Ko Pita mbe i dɨghɨdɨghɨ vara. Mbaŋa thɨ vugha thɨnɨmbako na thɨ thuwe mbema emunjoru Pita gharenji i yo laghɨye.
ACT 12:17 Pita i vakatha nono weŋgi e nɨmae na thiya rokubaro, na i vamanjamanjalaŋa weŋgi meŋgoroŋga na Giya i vaŋguraŋgiya e thiyo tɨne. Na iŋa na thɨ utugiya weŋgi Jemes na lenji valɨraloŋweloŋweghathɨko wolaghɨye kaiwae. Amba i iteteŋgi na i wa e valɨvaŋga regha.
ACT 12:18 Ighɨviya ragagaithɨ thɨ numounouno na thɨ gharelaghɨlaghɨ laghɨye moli, thɨŋa, “Budakai me ghara Pita?”
ACT 12:19 Herod i dage weŋgiya ragagaithɨko na thɨ tamweya Pita, ko iyemaeŋge ma thɨ vaidi. Amba i vaŋguŋgiya ragatɨgatɨko na i vaitoŋgi, na iŋa na thɨ tagavavamareŋgi. Iyake e ghereiye Herod i iteta Judiya na ma ve yakuva Sisariya mbaŋa ubotu.
ACT 12:20 Mbaŋako iyako Herod ghare i gaithɨ laghɨye weŋgiya Taiya na Saidon gharɨgharɨniye. Iya kaiwae ghembaiwoko gharɨgharɨniye thɨ vakatha wabwi regha na thɨ raka vethɨ thuwe Herod. I viva thɨ valogha Blastas nuwae na i thalavuŋgi. Blastas iye kiŋɨko le ŋgolo gharanjimbunjimbu laghɨye. Vethɨ naŋgo weya Kiŋ Herod na wo thɨ vanamwe lenji yakuyakuko weinji, kaiwae ghanji le ghamba mena iya kiŋɨko le ghamba mbaro.
ACT 12:21 Herod i woraweya lenji mevathavatha ghambaŋa, na va e mbaŋako iyako Herod i njimbo vwenyevwenye kwamaniye na i yaku ele ghamba mbaro i utu weŋgiya gharɨgharɨko.
ACT 12:22 Gharɨgharɨko thɨ warari le utuutuko kaiwae na thɨ kula thɨŋa, “Loi regha ghalɨŋaya iyake, ma lolo moli regha ghalɨŋae ŋgoreiye.”
ACT 12:23 E mbaŋako vara iyako Giya le nyao thovuye i vakatha Herod na i ghambwera, kaiwae mava i dage weŋgiya gharɨgharɨko na thɨ taraweŋa Loi na thava thɨ taraweŋa amalaghɨniye. Iya kaiwae mwatamwata thɨ ghana ŋgamwatae na i mare.
ACT 12:24 Ko iyemaeŋge Loi le utu vama i mbuthu eŋge na thɨ ndethɨn e valɨvaŋgako wolaghɨye na gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋweghathɨ.
ACT 12:25 Mbaŋa Banabas na Sol thɨ giya ekelesiya Jerusalem ghanjithalavu, ma thɨ vaŋguva Jon Mak weinji, thɨ njogha Antiyok.
ACT 13:1 Ekelesiya Antiyok e tɨne Loi ghalɨŋae gharautu na ravavaghare vavana inanjiwe, thiyake, Banabas, Simiyon idae regha thɨ uno Riwae Bwedibwedi, Lusiyas rara Sairin, Manaen iye munumu ŋgamaniye na va thɨ tabo na regha weiye Kiŋ Herod, na Sol.
ACT 13:2 Mbaŋa regha thɨ kurukururu weya Loi na thɨ mbeya ghanɨŋga, amba Nyao Boboma i dage weŋgi iŋa, “Hu ghatha raŋgiyaŋgiya Banabas na Sol na vethɨ vakatha kaiwoko iyava ya kulako weŋgi na thɨ vakatha.”
ACT 13:3 Iya kaiwae thɨ mbeya ghanɨŋga na thɨ naŋgonaŋgo na e ghereiye, thɨ bigiraweya nɨmanɨmanji e umbalinji ko amba thɨ variyeŋgi.
ACT 13:4 Nyao Boboma i variyeŋgiya Sol na Banabas na thɨ wa vethɨ nja Selusiya thɨ tha e waŋga na thɨ wa Saipras.
ACT 13:5 Mbaŋa thɨ womavutha Salamis thɨ ru Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨnenji na thɨ vavaghareŋa Loi le utu weinji Jon Mak na i thalavuŋgi e kaiwoko.
ACT 13:6 Va thɨ ri e raurauko iyako valɨmbothiye na vethɨ vutha valɨmbothiye e ghemba regha idae Papos. Thɨ lavolevole amala regha iye manɨyeto. Amalake iyake iye Jiu na Loi ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan, idae Ba-Jisas.
ACT 13:7 Iye gawana Segiyas Polos gheu regha. Gawanako iye rathimbathimba regha. I kula vathaŋgiya Banabas na Sol kaiwae nuwaiya thɨ vavaghareŋa Loi le utu na i loŋwe.
ACT 13:8 Ko iyemaeŋge amalako iya manɨyetoko, idae regha vaŋa Grik Elimas, i thɨghɨya wanaŋgi, kaiwae nuwaiya i vɨva gawanako nuwae na thava i loŋweghathɨ Jisas.
ACT 13:9 Amba Sol, tembe thɨ ghareghareva Pol, Nyao Boboma i riyevanjara, i vonjimbughathɨgha Elimas na
ACT 13:10 iŋa, “Seitan nariya ghen, na bigibigike thovuthovuye wolaghɨye ghanjithɨghɨya ghen. Kwanɨkwanɨko wolaghɨye i riyevanjaraŋge. Na u mandomando mbaŋake wolaghɨye u vɨva Giya le renuwaŋa emunjoru na i tabona kwan.
ACT 13:11 E mbaŋake iyake Loi i giya vuyowo weŋge na maranɨna ne i kwaghe na ma valɨkaiwan u thuwe varae manjamanjalawae ko iyemaeŋge mbene mbaŋa gheviye.” E mbaŋako vara iyako maramarae thɨ momouwo ŋgoreiye bigi regha i rogana na ma i yavɨyavɨvɨ eŋge, na i naŋgonaŋgo lolo regha i vɨghathɨgha nɨmae na i vaŋgu.
ACT 13:12 Mbaŋa gawana i thuwe budakai i yomara weya amalako manɨyetoko, i loŋweghathɨ, kaiwae Pol na Banabas lenji vavaghare Giya kaiwae i wo nuwae.
ACT 13:13 Pol na ghauneko thɨ kuki Papos na vethɨ tan Pega Pampiliya ele valɨvaŋga, na gheko amba Jon Mak i iteteŋgi na i njogha Jerusalem.
ACT 13:14 Ko iyemaeŋge Pol na Banabas thɨ iteta Pega na thɨ wa vethɨ vutha Antiyok Pisidiya ele valɨvaŋga. Sabat e tɨne thɨ wa vethɨ yaku Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne.
ACT 13:15 Vavaona Mosese le Mbaro ghabuk na Loi ghalɨŋae gharautu lenji buk e tɨnenji iko, amba ŋgolo kururu gharambarombaro thɨ variya lolo regha na i wa ve dage weŋgiya Pol na Banabas iŋa, “Oghaghame, thoŋgo gharɨgharɨ ghanjiutu vavurɨgheghe ina weŋga, nuwameiya hu utuŋa.”
ACT 13:16 Amba Pol i yondovirɨ, i livaira nɨmae na iŋa, “Lo bodaboda Isirel gharɨgharɨniye na ghemi ma Jiu ŋgoreiye ko iyemaeŋge kaero hu kururu weya Loi, wo hu vandeŋe!
ACT 13:17 Isirel gharɨgharɨniye lenji Loi va i tuthiŋgiya orumburumbunda na mbaŋa thɨ mebobwari Ijipt e tɨne na i vakathaŋgi thɨ mbuthu na thɨ ghanagha moli. Loi le vurɨgheghe e tɨne i vaŋgu raŋgiyaŋgi Ijipt e tɨne.
ACT 13:18 Theghathagha ghwevarɨ e tɨne, lenji loŋgaloŋga e njamnjam i ghataŋaghathɨŋgi.
ACT 13:19 Ghamba mbaro theghepirɨ gharɨgharɨniye i vakatha na valɨkaiwae thɨ kivwalaŋgi Kenani e tɨne, ko amba i wogiya thelauko iyako weŋgiya le gharɨgharɨ Isirel na ghambanji.
ACT 13:20 Iyako va i wo ŋgoreiya theghathegha hoseriyevarɨ na ghwelima (450).” “Iyako e ghereiye amba raghathaghatha thɨ mbaro na thɨ viva weŋgi ghaghada Samuwel, iye Loi ghalɨŋae gharautu, ghambaŋa.
ACT 13:21 Amba gharɨgharɨ thɨ naŋgo vurɨgheghe weya Loi na i tuthiya lenji kiŋ. Loi i vatomwe Sol Kis nariye, i mena uu Benjamin e tɨne. Iye va i mbaro theghathegha ghwevarɨ e tɨne.
ACT 13:22 Mbaŋa Loi kaero i botewoyathu Sol na lenji kiŋ, i tuthiya Deivid na lenji kiŋ, i rothɨgha Sol. Deivid iye iyava utuniya Loi iŋake, ‘Kaero ya thuwe Deivid Jese nariye, ghareŋgu mboro.’
ACT 13:23 Deivid orumburumbuye e tɨnenji, Loi i giya Isirel lenji ravamoru, iye Jisas, ŋgoreiya va le dagerawe.
ACT 13:24 Amba muyai Jisas i woraweya le kaiwo rɨghe, Jon vambowo i vavagharekai weŋgiya Isirel gharɨgharɨniyeko na iŋa na thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi na thɨ bapɨtaiso.
ACT 13:25 Mbaŋa Jon i kaiwovun ghakaiwo, amba i dage weŋgiya gharɨgharɨ iŋa, ‘Hu renuwaŋa thela ghino? Ghino ma ravamoruna iya hu roroghaghana kaiwae ŋgoreiye. Iye ne i mena e ghereiŋgu na ghino ma elo thovuyena valɨkaiwaŋgu ya rakayathu gheghe ghae.’”
ACT 13:26 “Lo bodaboda, Eibraham orumburumbuye na ghemi ma Jiu gharɨgharɨniye na kaero hu kururu weya Loi, ghinda kaiwanda iya Loi i variya vamoru totoniyeke thovuye.
ACT 13:27 Jerusalem gharɨgharɨniye na ghanjigiyagiya mava thɨ ghareghare Jisas iye ravamoru, iyemaeŋge va thɨŋa na i mare na i vaemunjoruŋa Loi ghalɨŋae gharautu lenji utu Jisas kaiwae thɨ vaona Sabat regha na regha e tɨne.
ACT 13:28 Othembe mava thɨ vaidi mun tharɨ regha va i vakatha, thɨ naŋgo weya Pailat na iŋa na thɨ tagavamare.
ACT 13:29 Mbaŋa vama thɨ vakathavao bigibigiko wolaghɨyewe ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya amalaghɨniye kaiwae, amba thɨ wonjoŋa e kros vwatae na vethɨ worawe e maŋgavarɨ tɨne.
ACT 13:30 Ko iyemaeŋge Loi i vaŋguthuweiru mare e tɨne,
ACT 13:31 na mbaŋa i ghanagha i yoyomara weŋgiya thavala va weinji Galili na ve wo Jerusalem. Thiye mbaŋake utuniye gharautuŋgi Isirel gharɨgharɨniye weŋgi.”
ACT 13:32 “Mbaŋake iyake ghime wo womena Totoke Thovuye iyake na wo utuŋa weŋga. Ŋgoreiye Loi va i dagerawe weŋgiya orumburumbunda,
ACT 13:33 kaero i vakatha ŋgoreiye orumburumbunjike ghinda kaiwanda, na iŋa Jisas i thuweiru na tembe e yawayawaliyeva, ŋgoreiye Sam Theghewoniye le woraŋgiya iŋa, ‘Ghen naruŋgu. Noroke ya tabona ramanɨna ghino.’”
ACT 13:34 “Emunjoru Loi i vaŋguthuweiru Jisas mare e tɨne na mane tembe i mareva na riwae i vwatha, iya Buk Boboma utuniya iŋake weŋgiya orumburumbunda, ‘Emunjoru moli ne ya giya mwaewo boboma weŋga lo gharɨgharɨ ŋgoreiye va ya dagerawe weya Deivid.’
ACT 13:35 Tembe ŋgoreiyeva, Buk Boboma rɨghe reghava le woraŋgi tembe iŋava, ‘Mane u vatomwe len lolo boboma riwae i vwatha.’”
ACT 13:36 “Utuutuke thiyake ma thɨ utuutu Deivid kaiwae, kaiwae Deivid va ghambaŋa i vakatha ŋgoreiya Loi le renuwaŋa amba i mare na vethɨ worawe weiyaŋgiya orumburumbuye. Amalaghɨniye riwae va i vwatha.
ACT 13:37 Ko iyemaeŋge loloko iyava Loi i vaŋguthuweiru mareko e tɨne riwae mava i vwatha.”
ACT 13:38 “Iya kaiwae, lo bodaboda, nuwaŋguiya hu ghareghare wagiyawe, Jisas le vakatha kaiwae iya valɨkaiwae Loi i numotenɨŋgiya lemi tharɨ na wo utuŋa e ghemi ŋgoreiyako.
ACT 13:39 Ghambugha Mosese le Mbaro ma valɨkaiwae ne i rakayathuŋga lemi tharɨna e tɨne na i vakathaŋga hu rumwaru Loi e marae, ko iyemaeŋge thela i loŋweghathɨgha Jisas, iye Loi ne i rakayathu le tharɨ e tɨne na iye i rumwaru Loi e marae.
ACT 13:40 Hu njimbukiki wagiyaweŋga na budakaiya Loi ghalɨŋae gharautu va thɨ utuŋaŋgi thava ne i yomara weŋga, iya iŋake,
ACT 13:41 ‘Ghemi iya hu vavɨrɨ budakaiya Loi va i utuŋa, ne hu thuwe lo vakatha na i wo nuwami, ko iyemaeŋge tene hu mare. Kaiwae vakatha vavana ya vakavakathaŋgi mbaŋa e yawayawalimi ma hu loŋweghathɨ othembe lolo regha i vamanjamanjalaŋa e ghemi.’”
ACT 13:42 Mbaŋa Pol na Banabas thɨ iteta Jiu lenji ŋgolo kururu, gharɨgharɨ mbowo thɨ naŋgo vurɨghegheva weŋgi na nuwanjiya Sabatako e ghamwanjiko tembe thɨ njoghava na thɨ vavaghare weŋgiya utuko methɨ utuŋako.
ACT 13:43 Mevathavathako iyako e ghereiye, Jiu na thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, thiye kaero thɨ kururu weya Loi, thɨ rakareghamba weŋgiya Pol na Banabas. Thɨ giya utu vavurɨgheghe weŋgi na mbaŋake wolaghɨye thɨ yakuŋa Loi le gharevatomweko e tɨne.
ACT 13:44 Sabatako iyako e tɨne, mbala vama ghembako gharɨgharɨniye wolaghɨye thɨ mevathavatha na thɨ loŋwe Giya le utu.
ACT 13:45 Ko iyemaeŋge mbaŋa Jiu gharɨgharɨniye ghanjigiyagiya thɨ thuwe wabwiko laghɨye, thɨ yamwanja laghɨye iya kaiwae thɨ wovakwanɨkwanɨŋa Pol na thɨ wovanjovanjo le utuko.
ACT 13:46 Pol na Banabas, weinji lenji gharematuwo thɨ dage weŋgi thɨŋa, “Wo utuŋakaiya Loi le utu weŋga. Ko kaiwae ghemi hu botewoyathu Loi le utu na hu ghathaŋga ghamimberegha ma lemi thovuye na hu wo yawalɨ memeghabananiye. Iya kaiwae kaero ne wo iteteŋga wo wa weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye.
ACT 13:47 Iyake Giya i vakathaime wo vakatha na i giya mbaro weime iŋa ŋgorake: ‘Ya bigiraweŋga na ghemi hu tabona manjamanjala weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, mbala hu womena vamoru utuniye thovuye Jisas Krais kaiwae weŋgiya gharɨgharɨ e valɨvaŋgake wolaghɨye.’”
ACT 13:48 Mbaŋa thiye ma Jiu gharɨgharɨniye thɨ loŋwe utuko iyako thɨ warari na thɨ taraweŋa Giya le utu. Na thavala Loi i tuthiŋgi yawalɨ memeghabananiye kaiwae, taulaghɨko thɨ loŋweghathɨ.
ACT 13:49 Raloŋweloŋweghathɨ thɨ ndethɨna Loi le utu e valɨvaŋgako laghɨye iyako e tɨne.
ACT 13:50 Ko iyemaeŋge Jiu thɨ vamurumuruŋgiya ghembako gharandeviva gharenji na wanakau e idaidanji thɨ kururu weya Loi, thɨ giya vɨrɨ weŋgiya Pol na Banabas na thɨ vagege raŋgiyaŋgi e valɨvaŋgako iyako tɨne.
ACT 13:51 Iya kaiwae Pol na Banabas thɨ tagavughethu ghenji vughavughauye, na nono weŋgi i vanuwovɨrɨŋgi Loi i botewoyathuŋgi kaiwae ma thɨ loŋwe lenji utu, ko amba thɨ wa Ikoniyam.
ACT 13:52 Ko iyemaeŋge raloŋweloŋweghathɨ Antiyok e tɨne warari na Nyao Boboma i riyevanjaraŋgi.
ACT 14:1 Ikoniyam e tɨne Pol na Banabas tembe vethɨ ruva Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne na thɨ vavagharewe ŋgoreiya thɨ vakavakatha e ghembaghembako wolaghɨye thɨ menako weŋgi. Lenji vavaghareko e tɨne weinji lenji vurɨgheghe na i vakatha gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋweghathɨ, vavana Jiu na vavana ma Jiu gharɨgharɨniye ŋgoreiye.
ACT 14:2 Ko iyemaeŋge Jiu iya thavala ma thɨ loŋweghathɨ thɨ vamurumura thiye ma Jiu gharɨgharɨniye gharenji, i vakathaŋgi na thiye tembe gharenji i gaithɨ wanaŋgiva raloŋweloŋweghathɨ.
ACT 14:3 Pol na Banabas vambowo thɨ yaku gheko mbaŋa seiwo molao weinji lenji gharematuwo thɨ vavaghare Giya le gharevatomwe kaiwae. Giya ghamberegha i vakatha valɨkaiwae thiye weinji le vurɨgheghe thɨ vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele vavana. E kamwathɨke iyake i vaemunjoruŋa lenji vavaghare.
ACT 14:4 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ e ghembako iyako tɨne thɨ mwanaviya lenji wabwi, vavana thɨ raka weŋgiya Jiu na vavana weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ.
ACT 14:5 Amba thiye ma Jiu na thiye Jiu gharɨgharɨniye weinjiyaŋgiya lenji randeviva, thɨ woraweya lenji renuwaŋa na regha thɨ munjeva thɨ yalaweŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ na thɨ gaboŋgi e varɨ.
ACT 14:6 Ko iyemaeŋge mbaŋa ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ loŋwevaidiya iyako, thɨ vo na thɨ wa Listra na Deb, Laikoniya ele valɨvaŋga, na ghembaghemba vavanava,
ACT 14:7 na thɨ vavaghareŋa Toto Thovuye weŋgi.
ACT 14:8 Listra e tɨne amala regha gheghe vambe i kuvokuvo vara tɨnae e ŋgamoiye na ma mbaŋa regha i loŋga.
ACT 14:9 Mbaŋa regha i vandeŋe Pol le vavaghareko. Pol i vonjimbughathɨgha amalako, na i thuwe ŋgoreiya i loŋweghathɨ na valɨkaiwae riwaeko i thovuye.
ACT 14:10 Iya kaiwae Pol i kulawe iŋa, “U yondovirɨ na u vamomoya gheghenɨna.” E mbaŋako iyako i pitovirɨ na i loŋga.
ACT 14:11 Mbaŋa gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ thuwe Pol le vakathako, amba thɨ kula ghalɨŋanji laghɨye e ghalɨŋanji, vaŋa Laikoniya, thɨŋa, “Ghɨmoghɨmoruke thiyake ŋgoranjiya loiŋgi thɨ rakanjama weinda.”
ACT 14:12 Thɨŋa Banabas iye loi Jeus na Pol iye loi Hemes, kaiwae iye rautuutu laghɨye.
ACT 14:13 Jeus le ŋgolo kururu ina e ghembako ghagana ghereiye eto. Le ravowovowo i bigiya burumwaka ghɨmoghɨmoru na jin, i bigimena e ghamba ru, kaiwae amalaghɨniye na wabwiko nuwanjiya thɨ vowo weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ.
ACT 14:14 Ko iyemaeŋge mbaŋa Banabas na Pol thɨ loŋwe vakathako iyako utuutuniye, thɨ mwanathetheŋgiya ghanjikwama thɨ vo na vethɨ ru e wabwiko tɨnenji na thɨ kulakula thɨŋa,
ACT 14:15 “Ghamauna! Buda kaiwae hu vakavakathake? Ghime gharɨgharɨ moli, ŋgorameya ghemina. Wo mena wo utuŋa Toto Thovuye weŋga na mbala hu roiteteŋgiya loi vatavatadɨna thiyena, na hu loŋweghathɨgha Loi e yawayawaliye, iye va i vakathaŋgiya buruburu, yambaneke, njighɨ na bigibiginiŋgiko wolaghɨye.
ACT 14:16 Iye mbaŋa va i vivako gharɨgharɨniye va i vatomweŋgi na tembe thiye thɨ vakatha ghanjithanavu.
ACT 14:17 Othembe va i vatomwe iyako weŋga, iyemaeŋge iye mbaŋake wolaghɨye ghaghareghare ina weŋga kaiwae i vakathaŋgiya bigibigi thovuthovuye kaiwami: i giya uye i njama e buruburu, i vakatha ghami thɨ mbuthu wagiyawe na i giya ghami lemoyo na warari i riyevanjara gharemina.”
ACT 14:18 Othembe wabwiko kaero thɨ loŋwe utuutuko thiyako, ma thɨ goruwe, mbe nuwanjiya vara thɨ vowoŋgiya thetheghanɨko weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ.
ACT 14:19 Mbaŋa seiwova e ghereiye Jiu vavana thɨ rakamena Antiyok na Ikoniyam na thɨ utu vɨva wabwiko nuwanji na weinjiyaŋgi. Thɨ bigiya varɨvarɨ na thɨ ŋge Pol, thɨ momodɨraŋgiya e ghembako ghagana ghereiye, thɨ munjeva kaero i mare.
ACT 14:20 Ko iyemaeŋge mbaŋa raloŋweloŋweghathɨko thɨ meghɨliŋa, kaero i yondovirɨva na i njogha e ghembako tɨne. Mbaŋambaŋava, weiye Banabas thɨ wareri thɨ wa Deb.
ACT 14:21 Pol na Banabas thɨ vavaghareŋa Toto Thovuye Deb e tɨne na gharɨgharɨ lemoyo thɨ loŋweghathɨ na thɨ tabo Jisas gharaghambu. Ko amba thɨ njoghava Listra, Ikoniyam, na Antiyok Pisidiya ele valɨvaŋga.
ACT 14:22 Thɨ giya vavurɨgheghe weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ e ghemba regha na regha na thɨ vavurɨghegheŋaŋgi na lenji loŋweghathɨ kaiwae thava thɨ ndenjogha, na thɨ dage weŋgi thɨŋa, “Ne ra vaidiŋgiya vuyowo thɨ ghanagha ko amba muyai ra ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
ACT 14:23 E ghemba regha na regha Pol na Banabas thɨ tuthiŋgiya ekelesiya ghanjigiyagiya. Tembe ŋgoreiyeva thɨ mbeya ghanɨŋga na thɨ naŋgonaŋgo kaiwanji na thɨ vatomweŋgi weya Giya, iye kaero thɨ vareminje, na i njimbukikiŋgi.
ACT 14:24 Amba thɨ ghathara Pisidiya ele valɨvaŋga na vethɨ vutha Pampiliya ele valɨvaŋga,
ACT 14:25 na mbaŋa thɨ vavaghareŋa Toto Thovuye weŋgiya Pega gharɨgharɨniye ko amba thɨ raŋgiwoko thɨ wa Ataliya.
ACT 14:26 Thɨ iteta Ataliya, thɨ tha e waŋga na thɨ woma njogha Antiyok, Siriya ele valɨvaŋga. Ekelesiya Antiyok e tɨne iyava thɨ naŋgo Pol na Banabas kaiwanji, thɨ vatomweŋgi weya Loi i njimbukikiŋgi na i vakatha valɨkaiwae thɨ vakatha kaiwoko iya mendama thɨ vakathavaoko.
ACT 14:27 Mbaŋa thɨ vutha Antiyok thɨ kula vathavathaŋgiya ekelesiya na thɨ utuŋaŋgiya bigibigiko wolaghɨye weinji Loi thɨ vakathaŋgi, na tembe thɨ utugiyava weŋgi thɨŋa, “Emunjoru Loi kaero i vugha loŋweghathɨ ghakamwathɨ weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye.”
ACT 14:28 Pol na Banabas thɨ yaku Antiyok e tɨne mbaŋa molao, weinjiyaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ.
ACT 15:1 Mbaŋa regha Pol na Banabas vamba inanji Antiyok, ghɨmoghɨmoru vavana thɨ mena Judiya na thɨ ruwoko gheko thɨ vavaghare weŋgiya ekelesiya thɨŋa, “Mane valɨkaiwami hu vaidiya vamoru ghaghada ne ghɨmoghɨmoru thɨ tena riwanji mbothiye njimwae, ŋgoreiya Mosese le mbaro.”
ACT 15:2 Utuutuke iyake kaiwae Pol na Banabas thɨ wogaithɨ laghɨye na thɨ rovurɨgheghe laghɨye moli weinjiyaŋgi. Iya kaiwae ekelesiya i tuthiŋgiya Pol na Banabas weinjiyaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ vavana na thɨ variyeŋgi Jerusalem, vethɨ thuweŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ na ekelesiya ghanjigiyagiya renuwaŋako iyako kaiwae.
ACT 15:3 Kaero ekelesiya i variyeŋgi na thɨ raka, na mbaŋa lenji loŋgaloŋga Poenisiya na Sameriya e tɨnenji, Pol na Banabas thɨ utuŋa weŋgiya raloŋweloŋweghathɨko ŋgoroŋga thiye ma Jiu gharɨgharɨniye thɨ iteta lenji loŋweghathɨ teuye na thɨ tabo raloŋweloŋweghathɨ. Totoke iyake i vakathaŋgiya ekelesiya thɨ warari laghɨye.
ACT 15:4 Mbaŋa thɨ vutha Jerusalem, ekelesiya weinjiyaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ na giyagiya thɨ kula vathaŋgiya Pol na Banabas, amba thɨ utugiya weŋgiya bigibigiko wolaghɨye Loi va i vakatha weŋgi.
ACT 15:5 Amba raloŋweloŋweghathɨ vavana, thiye thɨ mena Parisi e lenji wabwi tɨne, thɨ yondovirɨ na thɨŋa, “Thavala ma Jiu gharɨgharɨniye ŋgoreiye, iviva wo thɨ tena riwanji mbothiye na thɨ ghambugha Mosese le Mbaro ko amba muyai thɨ tabo na raloŋweloŋweghathɨ.”
ACT 15:6 Ghalɨŋae gharaghambɨ weinjiyaŋgiya giyagiya thɨ mevathavatha na thɨ rerenuwaŋa utuutuko iyako kaiwae.
ACT 15:7 Mbaŋa molao moli thɨ utu renuwaŋako iyako kaiwae, na e ghereiye amba Pita i yondovirɨ na i dage weŋgi iŋa, “Lo bodaboda, kaero hu ghareghare, ela wabwike tɨne Loi va i tuthiŋgo na ya vavaghareŋa Toto Thovuye weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, mbala thɨ loŋwe utuutuko iyako na thɨ loŋweghathɨ.
ACT 15:8 Loi, iye i ghareghareya gharɨgharɨke wolaghɨye lenji renuwaŋa, kaero i giya Nyao Boboma weŋgi ŋgoreiya i giya weinda, iyake kaiwae i vatomwe weinda i kula vathaŋgi.
ACT 15:9 Loi le renuwaŋa e tɨne, thiye na ghinda mboromboro ghinda, iya kaiwae thiye lenji loŋweghathɨ kaiwae i numotenɨŋgiya lenji tharɨ.
ACT 15:10 Buda kaiwae hu mando Loi na hu giya vuyowo weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ thiye ma Jiu gharɨgharɨniye na wo thɨ ghambugha Mosese le Mbaro? Vuyowoke iyake orumburumbunda mava valɨkaiwanji thɨ wo na ghinda tembe ŋgoreiyeva.
ACT 15:11 Emunjoru ra loŋweghathɨ ŋgoreiyake. Giya Jisas le gharevatomwe kaiwanda ra vaidiya vamoru, thiye na ghinda ŋgoreiye.”
ACT 15:12 Taulaghɨko inanji mevathavathako iyako e tɨne thiya rokubaro na thɨ vandeŋeŋgiya Banabas na Pol, thɨ utuŋa lenji kaiwo e tɨne, Loi i vakaiwoŋaŋgi na thɨ vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨ e tɨnenji.
ACT 15:13 Mbaŋa thɨ utuvao amba Jemes i mbwara ghalɨŋae iŋa, “Lo bodaboda, wo hu vandeŋeŋgo,
ACT 15:14 Saimon kaero me utu wagiyawe weinda ŋgoroŋga na Loi kaero i mena weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye na i vaŋguŋgiya vavana na iye le gharɨgharɨ.
ACT 15:15 Mbaŋa thiye thɨ tabona raloŋweloŋweghathɨ, iyake i vamboromboro ghalɨŋae gharautu lenji utu Buk Boboma e tɨne thɨŋa:
ACT 15:16 ‘Loi iŋa, tene ya njoghama na ya vatadɨvaira Deivid le ghamba mbaro iyava i mambunɨma. I marakaraka, ko iyemaeŋge ya vakatha wagiyawe kaero ya vatadɨva.
ACT 15:17 Mbala gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ tamweŋgo na thiye ma Jiu gharɨgharɨniye iya kaerova ya tuthiŋgi na lo gharɨgharɨ. Loi ghalɨŋae iyake,
ACT 15:18 vambe i utuŋava bigibigike thiyake mbaŋa i vivako.’”
ACT 15:19 “Lo renuwaŋa ŋgoreiyake. Thiye ma Jiu gharɨgharɨniye kaero thɨ wa weya Loi, thava te ra giyava vuyowo regha weŋgi na ra munjeva tembe thɨ ghambuva Mosese le mbaroko wolaghɨye.
ACT 15:20 Mbema ra rori eŋge lenji leta na ra giya yanawanji thava thɨ ghanɨŋgiya ghanɨŋga thɨŋa vowo kaiwae loi kwanɨkwan weŋgi. Na tembe ŋgoreiyeva yathima thanavuniye raraitharɨ thava thɨ vakatha, na thava thɨ ghana thetheghan thɨ ŋgarɨ tena yawaliye na i mare, kaiwae madɨbae ma i voruyathu na tembe ŋgoreiyeva madibe.
ACT 15:21 Mbaroke thiyake wo thɨ ghambuŋgi mbala lenji ru raloŋweloŋweghathɨ e lenji wabwi tɨne ma i roronja weŋgiya Jiu raloŋweloŋweghathɨ. Kaiwae Mosese le mbaro gharavavaghare mbe menanjiwe e ghemba regha na regha tɨne, na Sabat regha na regha thɨ vavaona Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne.”
ACT 15:22 Amba ghalɨŋae gharaghambɨ weinjiyaŋgiya ekelesiya ghanjigiyagiya na ekelesiya laghɨyeko Jerusalem e tɨne thɨ woraweya lenji renuwaŋa na regha, thɨ tuthiŋgiya ghɨmoghɨmoru vavana e lenji wabwiko tɨne na thɨ variyeŋgi, weinjiyaŋgiya Pol na Banabas thɨ raka Antiyok. Thɨ tuthiŋgiya ghɨmoghɨmoru theghewo randevivako e tɨnenji, Judas vambe thɨ renɨva idae Basabas na Sailas.
ACT 15:23 Thɨ ligiya letake iyake weŋgi, iŋa ŋgoreiyake: “Ghime, lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ, wo vata ago laghɨye e ghemi.” “Ghime ghalɨŋae gharaghambɨ na ekelesiya ghanjigiyagiya wo roriya letake iyake na wo variye weŋga ghemi ma Jiu ko raloŋweloŋweghathɨ eŋge inami Antiyok e tɨne na Siriya na Silisiya e lenji valɨvaŋga tɨne.”
ACT 15:24 “Kaero mendava wo loŋwe utuutu vavana. Gharɨgharɨ vavana va thɨ raŋgi e lama wabwike tɨne na thɨ ghaona e ghemi, na lenji utu e ghemi i vakowana gharemi na hu rerenuwaŋa kaiwae. Va thɨ vavaghareŋa wo hu wo kitenɨyathu thanavuniye na hu ghambugha Mosese le Mbaro amba muyai valɨkaiwae hu tabona raloŋweloŋweghathɨ. Ko iyemaeŋge ghime mava wo variyeŋgi na thɨ ghaona thɨ vakatha ŋgoreiyako e ghemi.
ACT 15:25 Iya kaiwae kaero mendava wo woraweya lama renuwaŋa na regha, na wo tuthiŋgiya ghɨmoghɨmoru vavana thɨ ghaona e ghemi weinjiyaŋgiya ghandaune thovuthovuye theghewo, Pol na Banabas,
ACT 15:26 thiye kaero thɨ vatomweyathu yawalinji Giya Jisas Krais le kaiwo kaiwae.
ACT 15:27 Iyake kaiwae wo variyeŋgiya Judas na Sailas e ghemi na mbe thiye vara e ghalɨŋanji thɨ utuŋa weŋga utuutuke iya wo rori e letake iyake tɨne.
ACT 15:28 Nyao Boboma i vatomwe weime na thava wo giya vuyowo regha weŋga, ko iyemaeŋge mbema hu ghambu eŋge vara mbaroŋgike thiyake:
ACT 15:29 Tha hu ghanɨŋgiya ghanɨŋga kaero thɨŋa vowo kaiwae loi kwanɨkwan weŋgi, madibe na thetheghan thoŋgo thɨ ŋgarɨtena yawaliye e thiyo na i mare, thava hu ghana mbunɨmaniye, kaiwae madɨbae ma i voruyathu, na tembe ŋgoreiyeva yathima thanavuniye raraitharɨ thava hu vakatha. Thoŋgo ma hu vakathaŋgiya bigibigike thiyake ne hu thovuye.” “Ago.”
ACT 15:30 Thɨ variyeŋgiya ghɨmoghɨmoruko thiyako na thɨ wa Antiyok. Mbaŋa vethɨ vutha thɨ kula vathavathaŋgiya ekelesiya na thɨ ligiya letako weŋgi.
ACT 15:31 Mbaŋa gharɨgharɨ thɨ vaona letako iyako thɨ warari laghɨye moli utu vavurɨghegheko kaiwae.
ACT 15:32 Judas na Sailas, thiye Loi ghalɨŋae gharautuŋgi, thɨ utu weinjiyaŋgiya ekelesiya mbaŋa molao, thɨ vamatuwoŋa gharenji na thɨ vavurɨghegheŋaŋgi.
ACT 15:33 Va mbowo thɨ yaku gheko mbaŋa seiwo molao, ko amba ekelesiya thɨ naŋgo weya Loi na le gharemalɨlɨ i riyevanjaraŋgi na thɨ variyeŋgi thɨ njogha Jerusalem weŋgiya thiyema va thɨ variyeŋgima.
ACT 15:35 Ko iyemaeŋge Pol na Banabas vambowo thɨ yaku Antiyok e tɨne. Weinjiyaŋgiya gharɨgharɨ vavana thɨ vavaghare na thɨ vavaghareŋa Giya le utu.
ACT 15:36 Mbaŋa vavana e ghereiye Pol i dage weya Banabas iŋa, “Wo ra njogha e ghembaghembama iyava ra vavaghareŋa Giya utuutuniyema weŋgi na ra thuweŋgi ŋgoroŋga lenji yakuyaku.”
ACT 15:37 Banabas nuwaiya weinji Jon, idae regha Mak,
ACT 15:38 ko iyemaeŋge Pol ma va le renuwaŋa mun ŋgoreiye, kaiwae Jon Mak va i iteteŋgi Pampiliya ele valɨvaŋga tɨne na mava te thɨ kaiwova weinji.
ACT 15:39 Theghewoko thɨ wogaithɨ laghɨye moli Mak kaiwae na thɨ vemeghaghathɨ weŋgi. Banabas i vaŋgwa Mak na weiye, thɨ kuki na thɨ wa Saipras,
ACT 15:40 ko iyemaeŋge Pol i tuthiya Sailas na weiye. Ekelesiya thɨ naŋgo kaiwanji na thɨ vatomweŋgi weya Loi weiye le mwaewo ne i njimbukikiŋgi, na thɨ variyeŋgi.
ACT 15:41 Thɨ wa Siriya na Silisiya na vethɨ vavurɨghegheŋaŋgiya ekelesiya gheko.
ACT 16:1 Pol na Sailas thɨ wa Deb na thɨ vamwandɨ vethɨ vutha Listra. Raloŋweloŋweghathɨ regha va ina gheko, idae Timoti. Tɨnae tɨnan Judiya, iye tembe raloŋweloŋweghathɨ reghava, ko ramae rara Grik.
ACT 16:2 Raloŋweloŋweghathɨ inanji Listra na Ikoniyam thɨ wovathovuthovuyeŋa Timoti.
ACT 16:3 Pol nuwaiya thɨ vaŋgu na weinji, iya kaiwae i vakatha na thɨ kitena riwae mbothiye njimwae. Va i vakatha iyako kaiwae Jiu e valɨvaŋgako thiyako thɨ ghareghare Timoti ramae rara Grik.
ACT 16:4 Mbaŋa vethɨ vutha e ghembaghemba regha na regha, thɨ utugiya weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ ŋgoroŋga ghalɨŋae gharaghambɨ na randeviva inanji Jerusalem lenji mbaro mbala thɨ vakatha ŋgoreiye.
ACT 16:5 E kamwathɨke iyake ekelesiya lenji loŋweghathɨ i vurɨgheghe na lenji wabwi i vorovoro mbaŋa regha na regha e tɨne.
ACT 16:6 Kaiwae Nyao Boboma i dage weŋgiya Pol na ghauneko thava vethɨ utuŋa Toto Thovuye Eisiya ele valɨvaŋga, iya kaiwae vama thɨ ghatharaeŋge Prigiya na Galeisiya e lenji valɨvaŋga.
ACT 16:7 Mbaŋa thɨ vutha Misiya ele valɨvaŋga, thɨ mando na thɨ munje thɨ wa Bitiniya ele valɨvaŋga, ko iyemaeŋge Jisas Une mava i vatomwe weŋgi,
ACT 16:8 iya kaiwae mbema thɨ ghatharaeŋge Misiya ele valɨvaŋga na kaero vethɨ vutha Treos.
ACT 16:9 Gougouko iyako Pol i thuwe vavaghare regha, i thuwe amala regha rara Masedoniya i ndeghathɨ na i naŋgo vurɨgheghe weya Pol iŋa, “U mena Masedoniya na u thalavuime.”
ACT 16:10 Vavaghareko iyako e ghereiye kaero wo vivatha na wo wareri wo wa Masedoniya, kaiwae kaero wo ghareghare Loi i kula weime na wo utuŋa Toto Thovuye gharɨgharɨko thiyako weŋgi.
ACT 16:11 Wo tha e waŋga na wo iteta Treos, wo wa vo womaru Samotres. Mbaŋambaŋa vena wo wareri na vo womaru Niyopolis.
ACT 16:12 Gheko amba wo loŋga na i ru vanatɨna na vo vutha Pilipai, iye ghemba laghɨye Masedoniya e tɨne na ghembako iyako Rom gharɨgharɨniye va thɨ vatad. Wo yaku gheko mbaŋa vavana e tɨne.
ACT 16:13 Sabat e tɨne vo rakaraŋgi e ghembako ghagana ghereiye e walaghɨta regha ghadidiye kaiwae wo renuwaŋa Jiu e ghembako iyako lenji ghamba naŋgo na gheko na woya yaku na wo utu weŋgiya wanakau vavana inanji gheko.
ACT 16:14 Va thɨ vandeŋeimeko eunda idae Lidiya, iye tɨnan Tayataira, na iye kwama thovuthovuye na maranji pepol ghanjirakunekune, iye i kururu moli weya Loi. Giya i vugha ghare mbaŋako iyako, i vandeŋe Pol le utuko na i loŋweghathɨ.
ACT 16:15 Elaghɨniye na le ŋgoloko gharayakuyaku thɨ bapɨtaiso, amba i naŋgo vurɨgheghe weime iŋa, “Thoŋgo kaero hu ghareghare emunjoru ya loŋweghathɨgha Jisas, hu mena hu yaku elo ŋgoloko.” I rovurɨgheghe kaiwame ghaghad i valogha nuwame na wo rakawe.
ACT 16:16 Mbaŋa regha wo loŋgaloŋga ghamba naŋgo kaiwae amba wo vaidiya wevo eunda, iye ghɨmoghɨmoru vavana lenji rakakaiwobwaga. Nyao raitharɨ va inawe na i vakatha i gogovambwara budakai tene i yomara mbaŋa thɨ menamenako. Le vakathako kaiwae i mbanɨmba mani laghɨye ghagiyagiyako kaiwanji.
ACT 16:17 Wevoniyeke i rereghamba weime, weime Pol na i kulakula ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Ghɨmoghɨmoruke thiyake Loi Ramevoro Moli le rakakaiwoŋgi. Thɨ mena thɨ utuŋa ŋgoroŋga na hu vaidiya vamoru.”
ACT 16:18 Mbaŋa regha na regha mbema le kula eŋge ghaghad i vakaravoya Pol riwae amba i ndevaghɨle na i dage weya nyaoko raitharɨ iŋa, “Jisas Krais e idae ya dage e ghen na u raŋgi weya wevona.” E mbaŋako vara iyako nyaoma raitharɨ i iteta wevoko.
ACT 16:19 Mbaŋa ghagiyagiyako thɨ thuwe iyako na thɨ ghareghare ma te valɨkaiwanjiva thɨ vakatha mani weya wevoko iyako, iwaeŋge thɨ yalaweŋgiya Pol na Sailas na thɨ yovaŋgu weŋgiya rambarombaro e ghamba maket.
ACT 16:20 Thɨ vaŋguraweŋgi kot gharavakatha e maranji na thɨ kula ghalɨŋanji laghɨye weŋgi thɨŋa, “Ghɨmoghɨmoruke thiyake thiye Jiu, thɨ vamurumuruŋgiya gharɨgharɨ gharenji,
ACT 16:21 Kaiwae thɨ vavaghareŋa mbe thanavu vavana, na thanavuko thiyako ghinda Rom la mbaro ma i vatomwe na ra vakatha.”
ACT 16:22 Wabwiko laghɨye thɨ thɨna lainji, thɨ rakavirɨ na thɨ gaithɨ wanaŋgiya Pol na Sailas, amba kot gharavakatha thɨŋa na thɨ thethe ghanjikwama na thɨ yabɨbɨŋgi.
ACT 16:23 Mbaŋa thɨ yabɨbɨŋgi laghɨye moli na e ghereiye thɨ vaŋguruwoŋgi e thiyo tɨne na kot gharavakatha thɨ giya ranjimbunjimbuko ghambaro na thɨ njimbukiki wagiyaweŋgi, thava ne thɨ vo.
ACT 16:24 Ranjimbunjimbuko i wo wagiyaweya ghambaroko amba i vaŋguruwoŋgi e thiyoko tɨne maya moli, na e umbwaumbwa vuyowo moli e ghanjilughawoghawo i mbiyeghathɨgha gheghenjiwe.
ACT 16:25 Vama i wo gougou mboro, amba Pol na Sailas thɨ naŋgonaŋgo na thɨ wothuwothu tarawa weya Loi, na ghanjiuneko vavana e thiyoko tɨne thɨ vandeŋeŋgi.
ACT 16:26 Amba mbarimbariri laghɨye regha i yomara na thiyoko ŋgoloniye laghɨye i nyivɨ ŋgolouya. E mbaŋako iyako thɨnɨmbaŋgiko wolaghɨye thiya mavuvao na thavala va inanji e thiyoko tɨne ghanjisen thiya mavuvao.
ACT 16:27 Thiyoko gharanjimbunjimbu i ghenethuweiru, na mbaŋa i thuwe thɨnɨmbako wolaghɨye thiya mavu, i mwanagita le gaithɨ ghaghalithɨ e ghambae i munje ma i unɨghɨ vara ghamberegha, kaiwae va i munje eŋge thiyoko gharayakuyaku kaero methɨ rakavo.
ACT 16:28 Ko iyemaeŋge Pol i ghɨmaralambo, amba i kula na ghalɨŋae laghɨyewe iŋa, “Amalana! Thava u vakowana ghanɨmberegha. Taulaghɨke ghime mbe iyavarake.”
ACT 16:29 Thiyoko gharanjimbunjimbu i naŋgowe yathɨmarae na thɨ thɨnɨgiyawe. I thɨn weiye le ruku i ru e thiyoko tɨne. Weiye le gharelaghɨlaghɨ na le mbarimbariri i mena i ronja e gheghe vuvuye Pol na Sailas e ghamwanji.
ACT 16:30 Amba i vaŋgu raŋgiyaŋgi eto na i dage weŋgi iŋa, “Giyagiyana, ne ya vakatha budakai na ya vaidiya vamoru?”
ACT 16:31 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “U loŋweghathɨgha Giya Jisas amba ne u vaidiya vamoru, ghen na tembe ŋgoreiyeva len ŋgolona gharayakuyaku.”
ACT 16:32 Amba thɨ vavaghareŋa Loi le utu weŋgi, amalaghɨniye na le ŋgoloko gharayakuyaku.
ACT 16:33 Gougouko iyako thiyoko gharanjimbunjimbu i vaŋguŋgiya Pol na Sailas na i thavwiya menda thɨ gaboŋgikowe, na e mbaŋako iyako amalaghɨniye na le ŋgoloko gharayakuyaku thɨ bapɨtaiso.
ACT 16:34 Amba i vaŋguŋgi na thɨ wa ele ŋgolo, i vaŋamweŋgi. Weiyaŋgiya le ŋgoloko gharayakuyakuko wolaghɨye warari i riyevanjaraŋgi, kaiwae thɨ loŋweghathɨgha Loi.
ACT 16:35 Ighɨviyana Rom lenji kot gharavakatha thɨ variyeŋgiya polisiman na vethɨ dage weya thiyoko gharanjimbunjimbu thɨŋa, “U rakayathuŋgiya ghɨmoghɨmoruke thiyake.”
ACT 16:36 Thiyoko gharanjimbunjimbu i dage weya Pol iŋa, “Kot gharavakatha kaero methɨ variya ghamiutuutu, ghen na Sailas, kaero ya rakayathuŋga. Ko hu wa weimi lemi gharemalɨlɨ.”
ACT 16:37 Ko iyemaeŋge Pol i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghime Rom le ghamba mbaro gharɨgharɨniye. Thoŋgo menda wo thɨ vanivaŋaime ko iyake nandere. Mendama thɨŋaeŋge na thɨ yabɨbɨime bwagabwaga gharɨgharɨ e maranji na thɨ vaŋguruwoime e thiyo. Iya kaiwae ma valɨkaiwae mbema thɨŋaeŋge kaero wo wa, mbe thiye vara thɨ mena thɨ vaŋguraŋgiyaime.”
ACT 16:38 Polisimanɨko thɨ njogha na vethɨ utugiya Pol ghalɨŋaeko weŋgiya kot gharavakatha, na mbaŋa thɨ loŋwe Pol na Sailas, thiye Rom le ghamba mbaro gharɨgharɨniye, i vakatha gharenji i laghɨlaghɨye,
ACT 16:39 amba thɨ wa na vethɨ vata sori weŋgi. Thɨ vaŋgu raŋgiyaŋgi iyena, amba thɨ naŋgo vurɨgheghe weŋgi na thɨ iteta ghembako iyako.
ACT 16:40 Mbaŋa Pol na Sailas thɨ iteta thiyoko, thɨ wa Lidiya ele ŋgolo, na gheko thɨ thuweŋgiya raloŋweloŋweghathɨ thɨ mevathavatha, thɨ giya utu vavurɨgheghe weŋgi amba thɨ wareri.
ACT 17:1 Pol na Sailas thɨ wa Ampipolis na Apoloniya, na vethɨ vutha Tesalonaika. E ghembako iyako Jiu lenji ŋgolo kururu inawe.
ACT 17:2 Ŋgoreiya i vakavakathama, Pol i wa ve ru e ŋgolo kururuko tɨne. Sabat thegheto e tɨne Pol i vavaona Buk Boboma e tɨne na weiyaŋgiya gharɨgharɨ thɨ veutu weŋgi bukuko le utuutu kaiwae.
ACT 17:3 Na i vamanjamanjalaŋa Buk Boboma le utuutu weŋgi na i vaemunjoruŋa Mesaiya i vaidiya vuyowo na i mare, na tembe i thuweiruva mare e tɨne. Na tembe iŋava, “Jisas, iya utuniya ya utuŋake weŋga, iye Mesaiya.”
ACT 17:4 Jiu vavana thɨ wovaemuemunjoruŋa Pol le utuko na thɨ tabona raloŋweloŋweghathɨ, na tembe ŋgoreiyeva thiye Grik ghɨmoghɨmoru lemoyo iya thavala thɨ kururu weya Loi, weinjiyaŋgiya wanakau lemoyo idanji laghɨye.
ACT 17:5 Ko iyemaeŋge Jiu ghanjigiyagiya thɨ yamwanja iya kaiwae thɨ raka e kamwathɨko maramaranji, vethɨ vaŋguŋgiya randebwagabwaga na ghanjithanavu raraitharɨ vavana, thɨ wabwi na regha weinjiyaŋgi na thɨ vakatha returetu e ghembako tɨne. Thiya ruku na vethɨ tagaraka Jeison le ŋgolo ghathɨnɨmba, thɨ munjeva Pol na Sailas inanji e ŋgolo tɨne. Thɨ munje vethɨ yalaweŋgi na thɨ vaŋgu raŋgiyaŋgi wabwiko laghɨye e maranji.
ACT 17:6 Ko iyemaeŋge mbaŋa thɨ ghao Pol na Sailas ma inanji gheko, iwaeŋge thɨ laweŋgiya Jeison na raloŋweloŋweghathɨ vavana thɨ yovaŋguŋgi weŋgiya ghembako gharambarombaro. Amba thɨ layo kulakula thɨŋa, “Gharɨgharɨke thiyake thɨ varetuŋa ghembaghembake wolaghɨye ma thiyavake!”
ACT 17:7 “Na Jeison i kula ruwoŋgi ele ŋgolo tɨne. Thiye thɨ kivwala Sisa le mbaro, kaiwae thɨŋava kiŋ regha mbe inaweva, idae Jisas.”
ACT 17:8 Mbaŋa wabwi laghɨye na ghembako gharambarombaro thɨ loŋwe utuutuko iyako i vakatha gharenji i gaithɨ laghɨye moli weŋgi.
ACT 17:9 Ghembako gharambarombaro thɨŋa na Jeison na ghauneko thɨ vamodo lenji vakathako iyako kaiwae na thɨ dagerawe e maranji ma tene thɨ vakathava thanavuko iyako, ko thoŋgo nandere maniko iyako mane te thɨ mban njoghava. Iya kaiwae thɨ giya weŋgiya maniko iyako amba thɨ rakayathuŋgi na thɨ wa.
ACT 17:10 Gougou eŋgena, raloŋweloŋweghathɨ thɨ vavoŋaŋgiya Pol na Sailas thɨ wa Bereya. Mbaŋa vethɨ vutha gheko, thɨ wa vethɨ ru Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne.
ACT 17:11 Jiu inanji Bereya e tɨne ghanjithanavu ma ŋgoreiya thiye inanji Tesalonaika e tɨne. Thiyeke iyake thɨ vugha gharenji na thɨ vandeŋe wagiyawe, nuwanjiya moli thɨ loŋwe Toto Thovuye utuutuniye. Mbaŋa regha na regha thɨ vaonavatad e Buk Boboma tɨne, kaiwae nuwanjiya thɨ ghareghare thoŋgo Pol le utuutuko thiyako emunjoru.
ACT 17:12 Iya kaiwae thiye Jiu thɨ ghanagha thɨ loŋweghathɨ. Tembe ŋgoreiyeva Grik elaela e idaidanji na giyagiya vavanava.
ACT 17:13 Ko iyemaeŋge mbaŋa Jiu inanji Tesalonaika e tɨne thɨ loŋwevaidiya Pol i vavaghareŋa Loi ghalɨŋae Bereya e tɨne, kaero thɨ rakamena gheko na thɨ vakatha returetu na ghatemuru weŋgiya gharɨgharɨ e ghembako tɨne.
ACT 17:14 E mbaŋako iyako raloŋweloŋweghathɨ thɨ variya Pol na i wa e njighɨ ghadidiye, ko iyemaeŋge Sailas na Timoti vambowo thɨ reyaku Bereya.
ACT 17:15 Gharɨgharɨko iyava weinjiko Pol vethɨ vaŋgurawe Atens, amba thɨ wonjogha utuutu i mena weya Pol, Sailas na Timoti kaiwanji, kaiwae va nuwaiya thɨ vamayaŋa vethɨ vuthawe na weinji.
ACT 17:16 Mbaŋa Pol ina Atens i roroghagha weŋgiya Sailas na Timoti, nuwae i mamuru laghɨye moli kaiwae va i thuweŋgiya bigibigi vatavatad lemoyo inanji gheko na gharɨgharɨ thɨ kururu weŋgi e ghembako iyako tɨne.
ACT 17:17 Iya kaiwae i wogaithɨ weiyaŋgiya Jiu na thiye ma Jiu gharɨgharɨniye ko thɨ kururu weya Loi, e lenji ŋgolo kururu tɨne. Na tembe ŋgoreiyeva mbaŋa regha na regha i wa e ghamba maket, thavala i vaidiŋgi gheko i wogaithɨ weiyaŋgi.
ACT 17:18 Rathimbathimba, lenji wabwi idanji Epikuriyan na Stoik tembe thɨ wogaithɨva weinji Pol. Vavana thɨŋa, “Ŋgamake ne i utuŋa budakai?” Na vavana tembe thɨŋava, “O, nuwaiya i utuŋa valɨvaŋga vavana lenji loiŋgi utuninji?” Va thɨ utu ŋgoreiyako kaiwae Pol i vavaghareŋa Jisas na ramaremare lenji thuweiruva utuniye.
ACT 17:19 Amba thɨ yovaŋguya Pol Atens lenji kot laghɨye ghamba niva idae Ariyopagas, na thɨ dagewe thɨŋa, “Nuwameiya wo u vamanjamanjalaŋa weime iya vavaghareke togha u vavaghareŋake.
ACT 17:20 Kaiwae renuwaŋana iyana ghaloŋwaloŋwa amba i thona weime na nuwameiya wo wo gharumwaru.”
ACT 17:21 (Atens gharayakuyaku weinjiyaŋgiya ghemba vavana gharɨgharɨniye, ko kaero thiya yaku gheko, mbaŋa i ghanagha nuwanjiya thɨ vandevandeŋe na thɨ utuutu renuwaŋa totogha kaiwanji.)
ACT 17:22 Amba Pol i yondovirɨ lenji kot laghɨye e maranji na i dage weŋgiya giyagiyako iŋa, “Ago laghɨye Atens ghɨmoghɨmoruniye. Kaero ya thuweŋga ghemi hu kururu valaŋa weŋgiya lemi loiŋgike.
ACT 17:23 Kaiwae mbaŋa ya loŋga e ghambamike tɨne na ya ghewoŋgiya lemi ghamba vowoko, amba ya thuwe ghamba vowo regha, gharorori ŋgoreiyake: ‘Ghamba vowo weya loi ma ra ghareghare.’ Loike iya hu kururukowe na ma hu ghareghareko iya ghino ya vavaghareŋake e ghemi.”
ACT 17:24 “Loi iyava i vakatha yambaneke na bigibiginiyeke wolaghɨye, iye buruburu na yambaneke ghanji Giya, na iye ma i yaku e ŋgolo gharɨgharɨ thɨ vatad.
ACT 17:25 Iye ma bigi regha i kwarawe na raŋava valɨkaiwae gharɨgharɨ ghinda ra giya thalavuwe, kaiwae iye gharɨgharɨke wolaghɨye ghinda yawalinda, unenda na bigibigike wolaghɨye i giya weinda.
ACT 17:26 Va i vakatha lolo regha na weya amalaghɨniye wabwi na wabwi thɨ rakamenawe na thiya yaku e yambaneke laghɨye, na amba muyai va i vakathaŋgi vama i woraweya ghanjimbaŋa mbaro na thevalɨvaŋga vethɨ yakuwe.
ACT 17:27 Va i vakatha iyako kaiwae nuwaiya gharɨgharɨ thɨ tamwe Loi, na e lenji tavɨtavɨvɨ e tɨne thare ne thɨ vaidi. Ko iyemaeŋge ma ina bwagabwaga moli weya lolo regha na regha weinda
ACT 17:28 kaiwae ‘yawalinda rɨgheya amalaghɨniye, weinda ra loŋgaloŋga na weinda ra yakuyaku.’ Ŋgoreiya lemi rarorori regha va iŋa, ‘Le ŋgaŋga ghinda.’”
ACT 17:29 “Mbwana, Loi le ŋgaŋga ghinda, iya kaiwae ma valɨkaiwae ra renuwaŋa na raŋava Loi iye ghayamoyamo ŋgoreiya thimba vatavatad regha, ŋgoreiya gol o silva o varɨ, gharɨgharɨ lenji ghareghare na lenji thimba e tɨne thɨ vatadɨŋgi.
ACT 17:30 Mbaŋa me vivako gharɨgharɨ mava e lenji ghareghare Loi kaiwae, i ghɨmarareŋa weŋgi. Ko mbaŋake noroke iŋa gharɨgharɨke wolaghɨye e valɨvaŋgake wolaghɨye thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roiteteŋgi,
ACT 17:31 kaiwae mbaŋa regha kaerova i tuthi na ne i ghatha wagiyaweŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke laghɨye na kaerova i tuthiya ghalolo na ne i vakatha ghathako iyako. Kaerova i vaemunjoruŋa iyake taulaghɨke weinda na kaiwae tembe i vaŋguthuweiruva loloko iyako mare e tɨne.”
ACT 17:32 Mbaŋa thɨ loŋwe Pol i utuutu thuweiruva kaiwae, vavana thɨ vavɨrɨ, ko iyemaeŋge vavana thɨŋa, “Nuwameiya mbowo u utuŋava utuutuke iyake weime na wo loŋwe.”
ACT 17:33 Iyako e ghereiye Pol i iteteŋgi.
ACT 17:34 Gharɨgharɨ vavana thɨ loŋweghathɨgha Pol le utuko, na thɨ tabo raloŋweloŋweghathɨ. E tɨnenji Diyoniyas, iye lenji kot laghɨye ghagiya regha na wevo eunda idae Damaris na mbe vavanava.
ACT 18:1 Amba Pol i iteta Atens na i wa Korinita,
ACT 18:2 na gheko i vaidiya amala regha idae Akwila, iye Jiu na va ve virɨ Pontas. Amalako iyako vamba i mena eŋge Rom Itali e tɨne, weiye levo Prisila, kaiwae Rom lenji kiŋ idae Klodiyas, va iŋa Jiu taulaghɨko thɨ rakaiteta Rom. Pol i wa na ve thuweŋgi,
ACT 18:3 na mbowo ve yaku na i kaiwo weiyaŋgi, kaiwae thiye na amalaghɨniye ghanjikaiwo regha, thɨ ŋgiyaŋgiya ŋgolo ŋgoreiya pɨlai na thɨ vakuneŋa.
ACT 18:4 Sabat regha na regha Pol i wogaithɨ Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne weiyaŋgiya Jiu na Grik gharɨgharɨniye, i mando na i valogha nuwanji na thɨ loŋweghathɨ.
ACT 18:5 Mbaŋa Sailas na Timoti thɨ ri Masedoniya na thɨ vutha weya Pol e ghereiye, amalaghɨniye mbema i vatomwe vara ghambaŋako laghɨye e vavaghare, i vavurɨghegheŋa weŋgiya Jiu iŋa, “Jisas iye Mesaiya.”
ACT 18:6 Ko iyemaeŋge mbaŋa Jiu thɨ ŋgiwoyathu Pol na thɨ utuvatharɨwe, amba i tagavughayathu ghakwamako vughauye, kaiwae thɨ botewo Toto Thovuye. I vanuwovɨrɨŋgi iŋa, “Thoŋgo huya ghawe moli, tembe hu wonjoweŋga ghamimberegha, thava wonjowe i mena e ghino. E mbaŋake iyake na i ghaoko, ya wa weŋgiya thiya ma Jiu gharɨgharɨniye ŋgoreiye na ya vavaghareŋa Toto Thovuye weŋgi.”
ACT 18:7 E ghereiye Pol i iteta Jiu lenji ŋgolo kururu i wa Taitiyas Jastas ele ŋgolo ina e ŋgolo kururu ghadidiye na mbowo i vavagharewe. Amalake iyake ma Jiu loloniye, ko iyemaeŋge i kururu weya Loi.
ACT 18:8 Krisɨpas, iye Jiu lenji ŋgolo kururu gharandeviva, amalaghɨniye na le ŋgoloko gharayakuyaku thɨ loŋweghathɨgha Giya, na tembe ŋgoreiyeva Korinita gharɨgharɨniye lemoyo, thavala va thɨ loŋwe Pol le utu, thɨ ghanagha thɨ loŋweghathɨ na thɨ bapɨtaiso.
ACT 18:9 Gougou regha Pol i thuwe vavaghare regha Loi i utuwe iŋa, “Tha u mararu! U ndethɨna Totona Thovuye iyana! Thava u viyathu utuutuna iyana!
ACT 18:10 Kaiwae ghino weiŋgu ghen. Ma lolo regha ne i vakowanaŋge, kaiwae gharɨgharɨ lemoyo e ghembake iyake ghino lo gharɨgharɨ.”
ACT 18:11 Iya kaiwae Pol i yaku gheko theghathegha umbwara na vaŋgothiye, i vavaghareŋa Loi le utu weŋgiya gharɨgharɨ.
ACT 18:12 Ko iyemaeŋge mbaŋa Galiyo ghambaŋa gawana Akaiya e tɨne, amba Jiu thɨ wabwi na regha thɨ yalaweya Pol na thɨ yovaŋgu weya rambarombaroko na thɨ munjeva vethɨ kot.
ACT 18:13 Thɨ wonjowe Pol thɨŋa, “Amalake iyake i govɨva gharɨgharɨ nuwanji na thɨ kururu weya Loi, na kamwathɨko iyako ghamambaro ma i vatomwe weime.”
ACT 18:14 Pol va i munje ma i utu vara, kaero Galiyo i gowe e ghae na i dage weŋgiya Jiu iŋa, “Thoŋgo methɨ wonjowe amalake iyake i vakatha vatharɨ laghɨye moli o i kivwala Rom lenji mbaro, ambane valɨkaiwaŋgu ya vandeŋe lemi utuna.
ACT 18:15 Ko ghemi, utuutu, idaŋgi na mbe ghemi lemi mbaro kaiwae hu wogaithɨ, tembe ghamimberegha hu vanamwe. Ghino mane ya vanamwe bigibigi ŋgoranjiyako utuninji.”
ACT 18:16 Amba i vagege raŋgiyaŋgi e ghamba kotɨko tɨne.
ACT 18:17 Thiye ma Jiu taulaghɨko vethɨ yalawe Sostins, iye Jiu lenji ŋgolo kururu gharandeviva, na thɨ tagavotagamenawe e ghamba kotɨko e marae. Ko iyemaeŋge Galiyo mava i goruwe iya lenji vakathako iyako.
ACT 18:18 Pol vambowo i yaku Korinita e tɨne mbaŋa seiwo molao, amba i iteteŋgiya raloŋweloŋweghathɨ, i tha e waŋga na i woma njogha Siriya weiyaŋgiya Prisila na Akwila. E garowo idae Sinkreya e tɨne Pol iŋa na thɨ tena umbaliye amba muyai thɨ kuki, kaiwae va i dagerawe weya Loi umbaliyeko kaiwae ghambaŋa kaero iko.
ACT 18:19 Thɨ ghɨnagha ghaghad vethɨ womaru Epesas. Pol i iteteŋgiya Prisila na Akwila Epesas e tɨne na amalaghɨniye i wa na ve ru Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne na i wogaithɨ weiyaŋgiya Jiu.
ACT 18:20 Thɨ naŋgowe na thɨ munjeva mbowo thɨ yaku weinji mbaŋa molao, ko iyemaeŋge ma le renuwaŋa ŋgoreiye.
ACT 18:21 Ko amba muyai i wareri, i dagerawe weŋgi iŋa, “Thoŋgo Loi le renuwaŋa ŋgoreiye, tene ya njoghamava.” Kaero thɨ kuki na thɨ iteta Epesas.
ACT 18:22 I ghɨnagha na ve tan vara Sisariya, amba i wa Jerusalem na ve lavare moliyaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ ko amba i ruwoko i wa Antiyok.
ACT 18:23 Va mbowo i yaku gheko mbaŋa seiwo molao, ko amba i wareriva na mbowo ve vaghɨliyava Galeisiya na Prigiya e lenji valɨvaŋga, na i vavurɨghegheŋgiya raloŋweloŋweghathɨ.
ACT 18:24 Jiu loloniye regha idae Apolos, va i virɨ Aleksandariya, i wa ve vutha Epesas. Amalako iyako nuwae i sonuga e utu na Buk Boboma ghathimba i riyevanjara.
ACT 18:25 Gharɨgharɨ vavana va thɨ vavaghare Giya le kamwathɨwe, na weiye le gharematuwo i vavaghare na budakaiya i utuŋa Jisas kaiwae emunjoru moli, ko iyemaeŋge mbe i ghareghare eŋge Jon le bapɨtaiso utuutuniye.
ACT 18:26 Va i ru Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne na i vavaghare weiye le gharematuwo. Mbaŋa Prisila na Akwila thɨ loŋwe le utuko thɨ yovaŋgu e lenji ŋgolo na vethɨ vamanjamanjalaŋa budakaiya ma vamba i ghareghare Loi le kamwathɨko kaiwae.
ACT 18:27 Iyake e ghereiye Apolos nuwaiya i wa Akaiya, amba raloŋweloŋweghathɨ Epesas thɨ vavurɨghegheŋa na thɨ roriya leta yaŋgara i wa weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ inanji Akaiya e tɨne, thɨŋa, “Mbaŋa Apolos ne i ghaona e ghemi hu kulavatha weimi lemi warari.” Mbaŋa i wareri na ve vutha Grik, amba gharɨgharɨko iya Loi le gharevɨrɨ weŋgi kaiwae na thɨ loŋweghathɨgha Jisas i thalavu wagiyaweŋgi.
ACT 18:28 Ŋgoreiye, kaiwae gharɨgharɨ e maranji i wogaithɨ weiyaŋgiya Jiu na i utu kivwalaŋgi. I vaemunjoruŋa weŋgi Buk Boboma e tɨne na iŋa mbema emunjoru Jisas iye Mesaiya.
ACT 19:1 Mbaŋa Apolos vambe ina Korinita, Pol mbe i reŋa eŋge vanatɨna na i wa ve raŋgi Epesas. I vaidiŋgiya raloŋweloŋweghathɨ vavana gheko,
ACT 19:2 amba i vaitoŋgi iŋa, “Mbaŋa hu loŋweghathɨ, thare hu wo Nyao Boboma?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Nandere, kaiwae ma e lama ghareghare Nyao Boboma mbe inawe.”
ACT 19:3 Amba Pol i vaitoŋgi iŋa, “The vavaghare va hu ghambu mbaŋa hu bapɨtaiso?” Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Jon le bapɨtaiso.”
ACT 19:4 Pol iŋa, “Jon le bapɨtaiso le rɨghe i vatomwe gharɨgharɨ thɨ vɨva nuwanji, thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roitete. Na i utu weŋgiya gharɨgharɨ thɨ loŋweghathɨgha thela i rereghamba e ghereiye, iye Jisas.”
ACT 19:5 Mbaŋa thɨ loŋwe utuutuko iyako, amba thɨ bapɨtaiso Giya Jisas e idae.
ACT 19:6 Mbaŋa Pol i bigirawe nɨmanɨma e umbalinji, amba Nyao Boboma i nja weŋgi na thɨ utu e ghalɨghalɨŋa vavanava na thɨ utuŋa toto i mena weya Loi.
ACT 19:7 Ghɨmoghɨmoru lenji ghanaghanagha i wo theyaworo na theghewo.
ACT 19:8 Pol i wa ve ru e ŋgolo kururu tɨne na manjala umboto e tɨne weiye le gharematuwa i utu weiyaŋgiya gharɨgharɨ gheko. I wogaithɨ weiyaŋgi Loi le ghamba mbaro kaiwae, na i mando i valogha nuwanji na thɨ loŋweghathɨ.
ACT 19:9 Ko iyemaeŋge vavana gharenji i vurɨgheghe na ma nuwanjiya thɨ loŋweghathɨ. Thiye thɨ utuvatharɨ Kristiyan le kamwathɨ kaiwae wabwiko iyako e maranji, iya kaiwae Pol i iteteŋgi na i vaŋguŋgiya raloŋweloŋweghathɨ weiyaŋgi. Mbaŋa regha na regha i utu weiyaŋgi Tairanas ele ŋgolo vavaona tɨne.
ACT 19:10 Va i vakavakatha ŋgoreiyako theghathegha umboiwo e tɨne, na Jiu na Grik inanji Eisiya tɨne, taulaghɨko thɨ loŋwe Giya le utu.
ACT 19:11 Loi va i vakatha Pol valɨkaiwae i vakatha vakatha ghamba rotaele i ghanagha ele kaiwoko tɨne.
ACT 19:12 Ŋgoreiye ghaghairo ghaghethavwi kwama nasiye na kaiwoko ghavathaniye yaŋgara, gharɨgharɨ vambema thɨ bigi eŋge na thɨ yobigi weŋgiya ghambweghambwera kaero ghanjighambwera iko na nyao raraitharɨ thɨ rakaraŋgi weŋgi.
ACT 19:13 Jiu vavana thiye manɨyeto vambe thɨ vakavakathava kamwathɨke iyake. E lenji loŋgaloŋga tɨne thɨ variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ. Thɨ munjeva thɨ vakaiwoŋa Giya Jisas idae na ŋgoreiya thɨ vakatha lenji vakathako. Thɨ dage weŋgiya nyao raraitharɨ thɨŋa, “Jisas iya Pol i vavaghareŋako e idae woŋa hu raŋgi.”
ACT 19:14 Vakathake iyake Skiva le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru theghepirɨ va thɨ vakavakatha. Amalake iyake Jiu lenji ravowovowo laghɨye regha.
ACT 19:15 Ko iyemaeŋge mbaŋa regha nyaoko raitharɨ i dage weŋgi iŋa, “Ya ghareghare Jisas na tembe ya ghareghareva Pol, ko thavala eŋge ghemi?”
ACT 19:16 Amba amalako nyaoko raitharɨ inawe i pitovirɨ weŋgiya Skiva le ŋgaŋga le vurɨgheghe i kivwalaŋgi, i tagavotagamena weŋgi, thɨ rakavo bukabukaŋgi na thɨ voiteta ŋgolo riwanji mbe madibe eŋge.
ACT 19:17 Mbaŋa Jiu na Grik inanji Epesas tɨne thɨ loŋwe iyako utuniye, taulaghɨko thɨ mararu, na i vakathaŋgi thɨ yavwatatawana laghɨye moli Giya Jisas idae.
ACT 19:18 Thavala thɨ loŋweghathɨ lemoyo thɨ rakamena na thɨ woraŋgiya lenji kukurako ghavakavakatha e maranji.
ACT 19:19 Thavala va thɨ vakaiwoŋaŋgiya kukura tembe lemoyova thɨ rakamena gharɨgharɨ e maranji na thɨ ŋambuŋgiya lenji kukura ghabuk. Thoŋgo thɨ vakuneŋaŋgiya bukuko thiyako modanji le laghɨlaghɨye ne i wo silva le ghanaghanagha pipɨti tausan.
ACT 19:20 Bigibigike wolaghɨye va thɨ yomara na i vakatha Giya le utu i yala na i vurɨgheghe weŋgiya gharɨgharɨ.
ACT 19:21 Vakathako thiyako e ghereiye, amba Pol nuwaiya moli wo i wa Jerusalem. Ne i ghathara Masedoniya na Grik e lenji valɨvaŋga. Iŋa, “Wo ne va vuthakai Jerusalem, ko amba muyai tembene ya wava Rom.”
ACT 19:22 I variyeŋgiya gharathalavu theghewo, Timoti na Erastas, na thɨ wa Masedoniya na amalaghɨniye mbowo i reyakuva Eisiya mbaŋa ubotu.
ACT 19:23 E mbaŋako iyako, gaithɨ laghɨye regha i yomara Epesas e tɨne Jisas le Kamwathɨ kaiwae.
ACT 19:24 Silva gharavakatha regha idae Dimitriyas, iye ghakaiwo i vatadɨŋgiya vatavatad vavana e silva ŋgoreiye loi wevo Atemis le ŋgolo kururu nasiye moli na i vakuneŋa weŋgiya gharɨgharɨ weiyaŋgiya le rakakaiwo thɨ vavaidiya mani laghɨyewe.
ACT 19:25 I kula vathaŋgiya le rakakaiwo na ghaune vavanava thiye tembe thɨ vakavakatha ŋgoreiya amalaghɨniye, na i dage weŋgi iŋa, “Giyagiyana, kaero hu ghareghare la kaiwoke iyake e tɨne ra vaidiya mani laghɨyewe.
ACT 19:26 Kaero tembe ghamimberegha hu thuwe na hu loŋwe budakaiya leke Pol i vakavakatha. I valogha gharɨgharɨ nuwanji loiŋgike iya thɨ vakavakatha e nɨmanɨmanjike ma loi emunjoru. Gharɨgharɨke wolaghɨye Epesas e tɨne na mbalama i wo Eisiya laghɨyeke, kaero i govɨva nuwanji.
ACT 19:27 Iyake i vakathaŋgo kaero ya rerenuwaŋa laghɨye, ne iwaeŋge gharɨgharɨ thɨ wovatharɨtharɨŋa la manike le ghamba mena idae. Na tembe ŋgoreiyeva, ghareŋgu i laghɨlaghɨye, ne iwaeŋge la loi wevoke laghɨye Atemis le ŋgolo boboma, gharɨgharɨ ne thɨŋa ma bigi ŋgoreiye, na thɨ vakowana Atemis idaeko laghɨye. Atemis iye Eisiya le valɨvaŋgake laghɨye na yambaneke laghɨye thɨ kururuwe.”
ACT 19:28 Mbaŋa thɨ loŋwe utuutuko iyako, i vakatha ghatemuru laghɨye weŋgi na thɨ kulakula ghalɨŋanji laghɨye thɨŋa, “Ghinda ra kururu weya la loi wevoke Atemis, idae i laghɨye moli.”
ACT 19:29 Kaero gaithɨ laghɨye moli e ghambako tɨne. Wabwi laghɨye vethɨ rukuru e wabwiko tɨne thɨ laweŋgiya Pol ghaune theghewo, Gaiyus na Aristakas, thiye thɨ mena Masedoniya na va weinji Pol thɨ vaghɨliya. Taulaghɨko thɨ yovaŋguŋgi na vethɨ rakaru e ghamba mevathavatha regha tɨne.
ACT 19:30 Pol nuwaiya ve ru wabwiko e maranji, ko iyemaeŋge raloŋweloŋweghathɨ thɨ dageten.
ACT 19:31 Valɨvaŋgako iyako gharambarombaro vavana, Pol ghauneŋgi, te vambe thɨ variyeva utu na thɨ naŋgo vurɨgheghewe thava ve raŋgi e ghamba mevathavathako tɨne.
ACT 19:32 Wabwiko laghɨye thɨ vakatha utuutu i ghanagha e mevathavathako tɨne. Vavana thɨ kula bigi regha kaiwae na vavana kaero vethɨ kulava mbe bigi regha kaiwae. Na gharɨgharɨ thɨ ghanagha mava thɨ ghareghare budakai kaiwae methɨ rakaru gheko.
ACT 19:33 Jiu thɨ ndevevewo Aleksanda na ve ndeviva wabwiko e maranji na vavana thɨ vakatha nonowe na wo i vakatha bigi regha. I livaira nɨmae na nuwaiya gharɨgharɨ wo thɨ rokubaro ko amba i varumwara nuwanji, amalaghɨniye na le valɨ Jiu ma thɨ vakatha vathara bigi regha Atemis kaiwae.
ACT 19:34 Ko mbaŋa thɨ ghareghare amalaghɨniye Jiu, taulaghɨko mbaŋa molao thɨ kula ghalɨŋanji regha na laghɨye thɨŋa, “Ghinda ra kururu weya la loi wevo Atemis, idae i laghɨye moli.”
ACT 19:35 Amba ghembako gharambarombaro lenji randeviva iŋa na thɨ rokubaro na i dage weŋgi iŋa, “Epesas gharɨgharɨniye, gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ ghareghare Atemis iye ida laghɨye, le ŋgolo boboma na ghanono, varɨko iyava i dobunjamako e buruburu, ra kururuwe, gharanjimbukikiya ghinda Epesas.
ACT 19:36 Ma lolo regha ne i tholoŋaŋgiya bigibigike thiyake, iya kaiwae yaŋa huya rokubaro na ne hu ndevakatha thanavu unouno kamwathɨniye.
ACT 19:37 Kaero mohu vaŋgumenaŋgiya gharɨgharɨke thiyake, ko iyemaeŋge ma thɨ wokavɨ bigi regha e ŋgolo bobomako tɨne na ma thɨ utuvatharɨ la loiko kaiwae.
ACT 19:38 Thoŋgo Dimitriyas na le valɨrakakaiwo nuwanjiya thɨ wonjowe lolo regha, ghamba kot mbe inawe na kot gharaghatha mbe inanjiwe. Valɨkaiwae thɨ wo renuwaŋako iyako na vethɨ wogiya weŋgi.
ACT 19:39 Ko thoŋgo lemi renuwaŋa vavanava mbe inawe na nuwamiya hu woraŋgiya, tembene ra varumwaru e la mevathavatha tɨne ŋgoreiya la mbaro le woraŋgiya.
ACT 19:40 Kaero ya mararu mbaŋake vakathaniye kaiwae. Ne thɨ wonjoweinda na thɨ munjeva mara gaithɨ. Thoŋgo thɨŋa ŋgoreiyako weinda ma valɨkaiwanda ne ra varumwaru kaiwae vwatubweke ma e rɨgherɨghe.”
ACT 19:41 I utuvao iyako i dage weŋgi na thɨ rakawa.
ACT 20:1 Mbaŋa vama gaithɨ laghɨye e ghembako tɨne iko, Pol i kula vathavathaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ, i giya vavurɨgheghe weŋgi na i ghaoloŋaŋgi, amba i iteteŋgi na i wa Masedoniya.
ACT 20:2 I vaghɨliya e valɨvaŋgako iyako tɨne na i giya vavurɨgheghe i ghanagha weŋgiya gharɨgharɨ, ko amba ve vutha Grik ele valɨvaŋga,
ACT 20:3 na manjala umboto i yaku gheko. I munje ma i kuki na i wa Siriya, ko iyemaeŋge i loŋwevaidiya Jiu thɨ vona ghae na thɨ munjeva ne thɨ unɨghɨ. I vɨva le renuwaŋa na tembe i ghatharava Masedoniya.
ACT 20:4 Gharɨgharɨke thiyake va weinji Pol: Sopeta, Pilas nariye, iye rara Bereya; Tesalonaika gharɨgharɨniye theghewo, Aristakas na Sekandas; Gaiyus rara Deb; Timoti; na gharɨgharɨ theghewova Taikikas na Tropimas thɨ mena Eisiya ele valɨvaŋga.
ACT 20:5 Gharɨgharɨke thiyake thɨ rakaviva Treos na thɨ roroghagha weime.
ACT 20:6 Weime Pol vambowo wo yaku Pilipai ghaghad Bred Ma Weiye Isɨt gha Thaga iko na e ghereiye amba wo kuki, na mbaŋa theghelima e ghereiye ko amba wo vutha weŋgiya ghamauneko Treos e tɨne na mbowo wo yakuva wik umbwara.
ACT 20:7 Wik ghambaŋa i viva e tɨne wo mevathavatha na woya ghanɨŋga na regha, wo renuwaŋakikiya Jisas le mare. Pol i vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ, na mbe i utuutu vara ghaghad gougou mborowa, kaiwae ne ighɨviya kaero i iteteŋgi.
ACT 20:8 Ŋgoloko iyava wo mevathavathakowe vama thɨ verowoŋgi eŋge. Ghime va wo yaku e bwanatoninji yavoro na kadɨŋeŋe lemoyo thiya ra.
ACT 20:9 Thegha regha idae Yutiko, va i yaku e dedele. Pol vambe ina e vavaghare tɨne na Yutiko marae kaero i ŋge moli na i ghenetena nuwae, i dobu e ŋgoloko bwanatoninji ghadedele yavoro na ve unja e bwadebwade ghare. Thɨ nja thɨ mwanavairɨ kaero yawaliye meko.
ACT 20:10 Pol i njareghamba, i dipoumu e vwatae, i thombumbu na iŋa, “Tha hu rerenuwaŋa kaiwae, kaero e yawayawaliyeva.”
ACT 20:11 Pol i njogha e ŋgolo ndamwa, amba weiyaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ thiya ghanɨŋga na thɨ renuwaŋakikiya Jisas le mare. Mbowo i tubweva le utuutuma ghaghad varae i yovoro amba i wareri.
ACT 20:12 Gharɨgharɨ thɨ yovaŋguya theghama, mbe e yawayawaliye, na weinji lenji warari laghɨye.
ACT 20:13 Ghime va wo viva e waŋga na wo kuki Asos kaiwae, na teva vo doweva Pol e ghembako iyako. Va i vakatha ŋgoreiyake kaiwae amalaghɨniye va nuwaiya i reŋa bode.
ACT 20:14 Mbaŋa wo vevaidime Asos, kaero wo thava weime e waŋga, wo kuki na wo wa Mitilin.
ACT 20:15 Ighɨviya wo kuki e ghembako iyako wo wa vo womavutha e raurau regha idae Kaiyos, ko mava wo ru maya moli. Mbaŋa theghewoniye wo vutha Samos, na ighɨviya vena vo womaru Mailitas.
ACT 20:16 Pol va le renuwaŋa ŋgoreiye na wo womareŋawa Epesas na thava i vakowana ghambaŋa Eisiya ele valɨvaŋga, kaiwae vama riwae i sirari. Va nuwaiya ve vuthakai Jerusalem amba muyai Pentikos gha Thaga, thoŋgo valɨkaiwae.
ACT 20:17 Ko iyemaeŋge mbaŋa Pol vamba ina Mailitas kaero i variya toto weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ ghanjigiyagiya Epesas e tɨne na thɨ mena amalaghɨniyewe.
ACT 20:18 Mbaŋa thɨ vutha kaero i dage weŋgi iŋa, “Kaero hu ghareghareŋgo mbaŋa va ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi, i ri mbaŋaniye va ya vuthakai weŋga Eisiya ele valɨvaŋgake tɨne.
ACT 20:19 Weiye lo gharenja na lo randa ya vakatha Giya le kaiwo, na mbe ya ghataŋaghathɨ vuyowo thɨ ghanagha thɨ rakarakaraŋgi weŋgiya Jiu kaiwae mbaŋa lemoyo va thɨ vona ghaŋgu.
ACT 20:20 Hu ghareghare mava ya ravunyivunyiya bigi regha weŋga iya valɨkaiwae i thalavuŋga, ko iyemaeŋge ya vavaghareŋa weŋga gharɨgharɨ e maranji na mbe ghemi e lemi ŋgoloŋgolo tɨnenji.
ACT 20:21 Wabwi theghewo weŋgi, Jiu na Grik, ya giya utu vurɨgheghe weŋgi na mbala thɨ roitete na thɨ ndeghereiye wanaŋgiya lenji tharɨ na ghamwanji i ghemba Loi na thɨ loŋweghathɨgha ghanda Giya Jisas.”
ACT 20:22 “E mbaŋake iyake Nyao Boboma i mbaroŋaŋgo na ya wa Jerusalem, ko ma ya ghareghare budakai ne ve yomara e ghino gheko.
ACT 20:23 Mbe ya ghareghare eŋge vara e ghembaghembako wolaghɨye Nyao Boboma i vatomwe thiyo na vuyowo thɨ roroghagha e ghino.
ACT 20:24 Ko iyemaeŋge ma ya rerenuwaŋa yawaliŋgu kaiwae na yaŋa iye bigi laghɨye e maraŋgu. Mbema nuwaŋguiya eŋge vara ya vakatha kaiwoke iya Giya Jisas va i wogiyake e ghino na ya vakathavao. Kaiwoniye ya utuŋa Toto Thovuye Loi le mwaewo utuutuniye.”
ACT 20:25 “E mbaŋake iyake kaero ya ghareghare e ghino, ghemi iyava ya ghaona ya utuutu e ghemi Loi le ghamba mbaro utuutuniye, ma tene mbaŋa reghava hu thuweŋgo.
ACT 20:26 Iya kaiwae ya dage e ghemi noroke, Loi le renuwaŋako wolaghɨye kaero ya utuŋavao e ghemi, ma te ya ravunyivunyiva regha e ghemi, na thoŋgo ghemi regha i ghawe moli, ma ghino lo tharɨ, mbe amalaghɨniye le tharɨ.
ACT 20:28 Ghemi randeviva hu njimbukikiŋga ghamimberegha, na tembe hu njimbukikiŋgiva sip, iya Nyao Boboma va i bigirawe e nɨmamina na hu njimbukiki. Ŋgoramiya sip gharanjimbunjimbu, hu njimbukikiŋgiya Loi le ekelesiya, kaiwae nariye ghamberegha va i mare kaiwanji, na iye le gharɨgharɨ.
ACT 20:29 Ya ghareghare ne lo wareri e ghereiye ravavaghare kwanɨkwan, ŋgoreiya mbugha lavalavarɨ, tene thɨ rakamena na thɨ rakaru e tɨnemina na thɨ vakowanaŋgiya sip.
ACT 20:30 Tembe ŋgoreiyeva, gharɨgharɨ vavana tene thɨ rakavirɨ e tɨnemina na thɨ utuŋa utu kwanɨkwan vavana na thɨ yaroŋgiya raloŋweloŋweghathɨ na thɨ vaŋguruwoŋgi e lenji wabwi tɨne.
ACT 20:31 Iya kaiwae hu njimbukikiŋga na hu renuwaŋakikiya theghathegha umboto e tɨne, gougou na ghararaghɨye mbaŋa regha na regha e tɨne, ya vavanuwovɨrɨŋga weiye lo randa.”
ACT 20:32 “Ya bigiraweŋga Loi e nɨmae ghare na le mwaewo bwagabwaga utuutuniye i njimbukikiŋga. Iye valɨkaiwae i vavurɨghegheŋaŋga na le mwaewo va i vivatharawe le gharɨgharɨke wolaghɨye kaiwanji, tene i vanjoŋa e ghemi.
ACT 20:33 Ma ya maraloghelogheŋa lolo regha le mani o ghakwama.
ACT 20:34 Kaero hu ghareghare ghamimberegha, mbe ghino vara wombereghake ya vakaiwoŋa nɨmanɨmaŋguke na thebigiya ghino na wouneke nuwameiya wo vaidiŋgi.
ACT 20:35 Na mbaŋake wolaghɨye ya vatomwe kamwathɨ weŋga, thoŋgo ra kaiwo weiye la vurɨgheghe, ŋgoreiya ghino lo vakathake, na valɨkaiwae ra thalavuŋgiya thavala kaero thɨ rovala, na ra renuwaŋakikiya Giya Jisas le utuma iya iŋama, ‘Thoŋgo mbema ra mbanɨmba eŋge ghawarari seiwo, ko thoŋgo ra giyagiyayathu ghawarari i laghɨye moli.’”
ACT 20:36 Pol i utuvao le utuko, amba i ronja e gheghe vuvuye weiyaŋgi na thɨ naŋgo.
ACT 20:37 Taulaghɨko thɨ thombumbwa Pol na thiya randa laghɨye.
ACT 20:38 Lenji nuwatharɨ rɨghethoru moli iya Pol le utuke iŋake, “Ma tene mbaŋa reghava hu thuweŋgo.” Amba weinji na vethɨ vaŋgurawe e waŋga.
ACT 21:1 Wo mwaewo weŋgiya ekelesiya Epesas ghanjigiyagiya, kaero wo kuki na wo womamwandɨ e raurau regha idae Kos. Mbaŋa theghewoniye e tɨne wo kuki na vo tan Rodɨs na mbaŋa reghava iko amba wo kukiva gheko na vo tan Patara.
ACT 21:2 E ghembako iyako wo vaidiya waŋga reghava i wareriŋa Poenisiya, wo thawe na wo kuki.
ACT 21:3 E lama ghɨnagha tɨne wo thuwe raurau regha idae Saipras, na wo womareŋa e yaghalaniyeko vo womavutha Siriya ele valɨvaŋga vo womaru Taiya na thɨ vanja waŋgako ghaghadowe.
ACT 21:4 E ghembako iyako tɨne wo vaidiŋgiya raloŋweloŋweghathɨ vavana gheko na wo yaku weimaŋgi wik umbwara. Nyao Boboma le woraŋgiya weŋgi thɨ dage weya Pol na thava i wa Jerusalem.
ACT 21:5 Ghamambaŋa weimaŋgi kaero iko, weimaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ, lenji ovo na lenji ŋgaŋga, wo iteta ghembako na vethɨ iyathuime e garowo. Woya ronja e ghegheme vuvuye e njighɨko ghadidiye na woya naŋgo,
ACT 21:6 amba wo mwaewo weimaŋgi na thiye na ghime wo veiteteŋaime, ghime wo tha e waŋgama na thiye thɨ rakanjogha e ghemba.
ACT 21:7 E lama ghɨnaghake tɨne wo kuki Taiya na wo wa vo tan Tolomeis. E ghembako iyako tɨne, weimaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ woya mwaewo na wo yaku weŋgi mbaŋa regha.
ACT 21:8 Mbaŋambaŋa vena wo kuki na vo tan Sisariya. Wo wa Pilip ele ŋgolo na vo yakuwe. Amalake iyake Toto Thovuye gharautu, na amalaghɨniye iyava thɨ tuthiŋgiya ghɨmoghɨmoruma theghepirɨma iyava thɨ njimbukikiya ghanɨŋga ghagiya regha Jerusalem e tɨne.
ACT 21:9 Le ŋgaŋga gagamaina theuvarɨ. Thiye Loi ghalɨŋae gharautuŋgi, na thɨ utuuta Loi ghamberegha ghalɨŋae weŋgiya gharɨgharɨ.
ACT 21:10 Mbaŋa gheviye vama wo yaku gheko, amba Loi ghalɨŋae gharautu regha i vutha, i mena Judiya, idae Agabas.
ACT 21:11 I mena weime, i liya Pol gheva, i ŋgarɨ ghamberegha gheghe na nɨmanɨmae, na iŋa, “Nyao Boboma iŋa ŋgoreiyake: ‘Vaake iyake tanuwagae, ne Jiu ghanjigiyagiya inanji Jerusalem thɨ ŋgarɨghathɨ ŋgoreiya iyake, na thɨ vaŋgugiya weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye.’”
ACT 21:12 Mbaŋa wo loŋwe utuutuko iyako, weimaŋgiya ghembako gharɨgharɨniye wo naŋgo vurɨgheghe weya Pol na thava i wa Jerusalem.
ACT 21:13 Amba Pol i dage weime iŋa, “Buda kaiwae hu randaranda na hu vakatha gharevɨrɨ laghɨye e ghino? Kaerova ya vatomweŋgo, na ma mbene thiya ŋgarɨŋgo eŋge, ko iyemaeŋge Giya Jisas idae kaiwae tene va mare Jerusalem e tɨne.”
ACT 21:14 Ma valɨkaiwame wo vɨva le renuwaŋa, iya kaiwae mbema wo viyathu eŋge na woŋa, “Loi le renuwaŋa ŋgoreiye ne i yomara.”
ACT 21:15 Iyake e ghereiye, wo vivatha lama bigibigi na wo raka Jerusalem.
ACT 21:16 Weimaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ vavana Sisariya e tɨne vethɨ iyathuime Nason ele ŋgolo na wo ghena gheko. Amalake iyake raloŋweloŋweghathɨ teuye regha na iye i mena Saipras.
ACT 21:17 Mbaŋa wo vutha Jerusalem, raloŋweloŋweghathɨ thɨ vaŋguvathaime weiye lenji warari.
ACT 21:18 Mbaŋambaŋa vena weime Pol wo raka na vo thuwe Jemes, na ekelesiya ghanjigiyagiya va inanji gheko weiyaŋgi.
ACT 21:19 Pol i gomwaewo weŋgi, ko amba i utugiya weŋgiya bigibigiko wolaghɨye le kaiwoko e tɨne na Loi i vakatha weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye.
ACT 21:20 Mbaŋa thɨ loŋwe utuutuko iyako, thɨ taraweŋa Loi, amba thɨ dage weya Pol thɨŋa, “Wo u thuwe, ghaghame, Jiu gheviye tausan kaero thɨ loŋweghathɨ na taulaghɨko mbe gharenjiwe vara Mosese le Mbaro.
ACT 21:21 Thiye thɨ loŋwe Jiu inanji e vanautuma vavana, taulaghɨko u vavaghareŋgi na thava thɨ ghambugha Mosese le Mbaro, ŋgoreiye thava thɨ vakatha tenɨto thanavuniye weŋgiya lenji ŋgaŋga, na thava thɨ ghambugha ghandathanavuke.
ACT 21:22 Ne ra vakatha budakai? Ne thɨ loŋwevaidiya iya kaero inanɨke gheke.
ACT 21:23 Iya kaiwae u vakatha ŋgoreiya budakai wo utugiya e ghen. Ghamaune ghɨmoghɨmoru theghevarɨ va thɨ dagerawe Loi e marae, ne e mbaŋake iyake nuwanjiya thɨ tena umbaumbalinji, kaiwae dageraweko iyako ghambaŋa kaero iko, ŋgoreiya ghamathanavu.
ACT 21:24 U wa weinaŋgiya ghɨmoghɨmoruke thiyake, na riwamina ghavanamwe kaiwae vohu vakatha; amba vo vamodo ma kaiwanji na thɨ vowo na thɨ tenɨyathu umbalinji vulivuliye na i vatomwe lenji dagerawe i mboromboro. Thoŋgo u vakatha ŋgoreiyako gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ ghareghare utuninɨma i vivama ma emunjoru ŋgoreiye, ko mbema emunjoru tembe u ghambuva Mosese le Mbaro.
ACT 21:25 Ko raloŋweloŋweghathɨ, thavala ma Jiu gharɨgharɨniye ŋgoreiye, kaero va wo roriya lenji leta na wo variye weŋgi. Wo utuŋa lama mbaro weŋgi woŋa, ‘Ghanɨŋga thɨ vabobomaŋa loi kwanɨkwan kaiwanji thava hu ghan. Na tembe ŋgoreiyeva madibe. Thetheghan thɨ ŋgarɨmbiya yawaliye na i mare, mbunɨmaniye thava hu ghan, kaiwae madɨbae ma i voruyathu; na tembe ŋgoreiyeva, yathima thanavuniye raraitharɨ thava hu vakatha.’”
ACT 21:26 Mbaŋambaŋa vena, Pol weiyaŋgiya ghɨmoghɨmoruko theghevarɨko na ghanjivanamwe kaiwae i vakatha weiyaŋgi. Amba i wa e Ŋgolo Boboma tɨne na i giya ravowovowo yanawae na ne thembaŋa vara ghanjivanamweko iyako iko, na ravowovowoko i wo thetheghan na i vowo regha na regha kaiwanji.
ACT 21:27 Ghanji vanamwe ghambaŋa (mbaŋapirɨ) mbalavama iko, amba Jiu vavana thɨ rakamena Eisiya ele valɨvaŋga thɨ vaidiya Pol e Ŋgolo Boboma tɨne. Thɨ vamurumura wabwiko laghɨye gharenji na thɨ yalawe Pol,
ACT 21:28 thɨ kula ghalɨŋanji laghɨye na thɨŋa, “Isirel ghɨmoghɨmoruniye, hu mena hu thalavuime! Amalake iyake i wa weŋgiya gharɨgharɨ e valɨvaŋgake wolaghɨye na le vavaghare i thɨghɨya wanaŋgiya la gharɨgharɨ, Mosese le Mbaro na la Ŋgolo Boboma. Wo hu thuwe! I vambɨghɨya la Ŋgolo Boboma kaiwae i vaŋguruwoŋgiya thiye ma Jiu e tɨne.”
ACT 21:29 Thɨ utu ŋgoreiyako kaiwae methɨ thuwe rara Epesas regha idae Tropimas weiye Pol Jerusalem e tɨne, na thɨ munjeva Pol i vaŋguruwo e Ŋgolo Boboma tɨne.
ACT 21:30 Jerusalem gharayakuyakuko wolaghɨye gharenji i gaithɨ laghɨye, gharɨgharɨ thiya ruku na regha, vethɨ yalawe Pol thɨ momodɨraŋgiya e Ŋgolo Bobomako tɨne na thɨ kiŋgiya ghathɨnɨmba.
ACT 21:31 Wabwiko vamba thɨ rorovurɨgheghe nuwanjiya thɨ tagavamara Pol, utuutu kaero ve dimban Rom lenji ragagaithɨ ghambarombaro e yanawae. Thɨŋava Jerusalem gharayakuyakuko wolaghɨye thiya gaithɨ laghɨye.
ACT 21:32 E mbaŋako vara iyako, i vaŋguŋgiya ragagaithɨ vavana weinjiyaŋgiya lenji randeviva vavana na thɨ yoruku weŋgiya wabwiko. Mbaŋa thɨ thuweŋgiya ragagaithɨ ghanjirambarombaro weiyaŋgiya le ragagaithɨ, thɨ viyathu Pol ghaŋge.
ACT 21:33 Ragagaithɨko ghanjirambarombaro i mena i yalawe Pol na iŋa na thɨ ŋgarɨ e sen yaŋgaiwo. Amba i vaitoŋgiya wabwiko iŋa, “Thela amalake iyake, na me vakatha budakai?”
ACT 21:34 E wabwiko tɨne vavana thɨ kula bigi regha kaiwae na vavana thɨ kula mbe bigi regha kaiwae. Vwatubweko kaiwae rambarombaroko ma valɨkaiwae i wo gharumwaru, iya kaiwae iŋa na ragagaithɨ thɨ vaŋgwa Pol na thɨ yovaŋgu e lenji barek.
ACT 21:35 Mbaŋa thɨ mena e ŋende, ragagaithɨko thɨ wo Pol kaiwae wabwiko gharenji va i gaithɨ laghɨye.
ACT 21:36 Wabwiko va thɨ rakareghamba ko thɨ kulakula ghalɨŋanji laghɨye thɨŋa, “Hu tagavamare!”
ACT 21:37 Ragagaithɨ mbalavama thɨ vaŋguruwo vara Pol e barek tɨne, amba i dage weya lenji rambarombaroko iŋa, “Thare valɨkaiwae ya utuŋa bigi regha e ghen?” Rambarombaroko ghare i yo i gonjogha weya Pol iŋa, “Ko ana u ghareghare vaŋa Grik?
ACT 21:38 Ko ana ghen ma rara Ijipt ghen, iyava i ndeviva weŋgiya ragabo lenji ghanaghanagha po tausanɨma na thɨ thɨghɨyawana rambarombaro na vethiya yakuma e njamnjam?”
ACT 21:39 Pol iŋa, “Nandere! Ghino Jiu loloniya ghino. Ya mena Tasis Silisiya e tɨne na ghambaŋguko idae i laghɨye. Ya naŋgo e ghen na thare valɨkaiwae ya utu weŋgiya gharɨgharɨke.”
ACT 21:40 Ragagaithɨko lenji rambarombaro i vatomwewe na i ndeghathɨ e ŋendeko, amba i livaira nɨmae weŋgiya wabwiko. Mbaŋa taulaghɨko thiya rokubaro, amba i vaŋa Arameyik na i veŋgi iŋa:
ACT 22:1 “Lo bodaboda na giyagiya moli, wo hu vandeŋeŋgo na ya utuŋa budakaiya va i yomara.”
ACT 22:2 Mbaŋa thɨ loŋwe i vaŋa Arameyik mbema thiya rokubaro vara. Amba Pol iŋa,
ACT 22:3 “Ghino Jiu regha, va ya virɨ Tasis Silisiya e tɨne na te va ya tabo gheke. Va ya vavaona weya Gameliyel na i vavaghareŋgo orumburumbunda lenji mbaroko wolaghɨye thanavuniye, na ya vatomweŋgo moli weya Loi, ŋgoreiya ghemi hu vatomweŋgawe noroke.
ACT 22:4 Ya vakatha vuyowo weŋgiya thavala thɨ ghambugha Jisas le kamwathɨ na vavana yaŋa na thɨ mare. Ya ŋgarɨŋgiya ghɨmoghɨmoru na wanakau na ya vaŋguruwoŋgi e thiyo.
ACT 22:5 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva na Jiu lenji kot laghɨye valɨkaiwanji thɨ vaemunjoruŋa iya lo utuke. Va ya bigiya leta vavana weŋgi na ya yobigi weŋgiya valɨ Jiu vavana inanji Damasiko, na ya munje va yalaweŋgiya Jisas gharaghambu ya vaŋgumenaŋgi Jerusalem na thɨ giya vuyowo weŋgi.”
ACT 22:6 “Ghararaghɨye mboro ele valɨvaŋga na vama ya vurɨthaiya Damasiko, amba manjamanjala marambwelambwelawae laghɨye i njama e buruburu na i vawayaŋgo.
ACT 22:7 Ya dobu e thelauko vwatae na ya loŋwe ghalɨghalɨŋa regha i dage e ghino iŋa, ‘Sol! Sol! Buda kaiwae u giyagiya vuyowo e ghino?’”
ACT 22:8 “Ya vaito yaŋa, ‘Giyana, thela ghen?’” “I gonjogha e ghino iŋa, ‘Ghino Jisas rara Nasaret, iya u giyagiya vuyowonawe.’
ACT 22:9 Wouneko va thɨ thuwe iya manjamanjalako, ko iyemaeŋge ghalɨghalɨŋako mava thɨ loŋwe.”
ACT 22:10 “Ya vaito yaŋa, ‘Ko ne ya vakatha budakai, Giyana?’” “Giyako iŋa, ‘U thuweiru na u wa voru Damasiko, ko amba thɨ utugiya e ghen bigibigiko wolaghɨye iya ya tuthi ne u vakathaŋgiko.’
ACT 22:11 Manjamanjalako le vurɨgheghe kaiwae maramaraŋgu thɨ kwaghe, iya kaiwae wouneko thɨ vaŋguŋgo e nɨmaŋgu na vo ru Damasiko.”
ACT 22:12 “Amala regha idae Ananaiyas. Iye va i kururu moli weya Loi na i ghambugha la mbaroke wolaghɨye, na Jiu inanji Damasiko e tɨne thɨ wovathovuthovuyeŋa.
ACT 22:13 I mena i ndeghathɨ e ghadidiŋgu na i dage e ghino iŋa, ‘Ghaghaŋgu Sol, u yathɨndale!’ E mbaŋako iyako ya yathɨndale na ya thuwe.
ACT 22:14 Amba iŋa, ‘Orumburumbunda lenji Loi kaerova i tuthiŋge u ghareghare le renuwaŋa, u thuwe le Lolo rumwarumwaruniye na u loŋwe i utu ghamberegha e ghalɨŋae.
ACT 22:15 Ne u tabona utuniye gharautu weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye, budakaiya va u thuweŋgi na u loŋwe ne u utuŋaŋgi.
ACT 22:16 Na e mbaŋake iyake u roroghaghaŋa buda? U yondovirɨ, u kula e idae na i numoten len tharɨ, u bapɨtaiso.’”
ACT 22:17 “Mbaŋa ya njogha Jerusalem na ya naŋgonaŋgo e Ŋgolo Boboma tɨne, amba vavaghare regha i yomara e ghino,
ACT 22:18 na e tɨne ya thuwe Giya i dage e ghino iŋa, ‘U yoruku! U iteta Jerusalem e mbaŋake iyake, kaiwae len utuutuna ghino kaiwaŋgu gharɨgharɨ mane thɨ loŋweghathɨ.’”
ACT 22:19 “Ya gonjoghawe yaŋa, ‘Giyana, thɨ ghareghare wagiyawe va ya wa e ŋgolo kururu regha na regha tɨne, ya yalaweŋgi na ya gaboŋgiya thavala thɨ loŋweghathɨŋge.
ACT 22:20 E mbaŋaniye va thɨ tagavamare ghanɨrautu Sitiven, ghino vambe inaŋgu gheko ya ndeghathɨ na ya wovathovuthovuyeŋa le mareko, ya njimbukikiya ratagatagavamareko ghanjikwamakwama.’”
ACT 22:21 “Amba Giya i dage e ghino iŋa, ‘U wa; ya variyeŋge na u wa e valɨvaŋga bwagabwaga weŋgiya thavala ma Jiu gharɨgharɨniye.’”
ACT 22:22 Wabwiko laghɨye thɨ vandeŋe Pol ghaghad i utuŋa thiye ma Jiu gharɨgharɨniye kaiwanji. Amba thɨ kula na ghalɨŋanji laghɨye thɨŋa, “Hu tagavamare! Ma valɨkaiwae te i yakuyakuva e yambaneke, mbema i mare eŋge.”
ACT 22:23 Taulaghɨko thɨ kula yaroyaro, thɨ yawatiŋgiya ghanjikwamakwama na thɨ yathuvoreŋa vugha.
ACT 22:24 Ragagaithɨ lenji rambarombaro iŋa na thɨ vaŋguruwo Pol e barekɨko tɨne na i dage vurɨgheghe weŋgi thɨ yabɨyabɨbɨŋa na i utu emunjoru, buda kaiwae gharɨgharɨko methɨ gaithɨwana na thɨ kulakula ŋgoreiyako.
ACT 22:25 Ko mbaŋa thɨ ŋgarɨ na thɨ munje thɨ yabɨbɨ, amba Pol i dagewe ragagaithɨko lenji randeviva va i ndeghathɨ gheko iŋa, “Ŋgoroŋga, mbaro i vatomwe Rom le ghamba mbaro loloniye na hu yabɨbɨ thoŋgo mamba hu vakatha ghakot?”
ACT 22:26 Mbaŋa randevivako i loŋwe utuutuko iyako, kaero i wa weya ragagaithɨko lenji rambarombaro, na i giya yanawae iŋa, “Ne u vakatha budakai? Amalake iyake iye Rom le ghamba mbaro loloniye.”
ACT 22:27 Ragagaithɨko lenji rambarombaro i wa weya Pol na ve vaito iŋa, “Wo u varumwara nuwaŋgu, mbema emunjoru ghen Rom le ghamba mbaro loloniye?” I gonjoghawe iŋa, “Ko mbwana.”
ACT 22:28 Amba rambarombaroko iŋa, “Ghino va ya yathu mani laghɨye amba ya tabo na Rom loloniye.” Pol iŋa, “Ko ghino va thɨ ghambɨŋgo na Rom le ghamba mbaro loloniye, kaiwae bwebwe va thɨ ghambɨ na iye Rom le ghamba mbaro loloniye.”
ACT 22:29 Vavana va thɨ munjeva thɨ yabɨbɨ, e mbaŋako vara iyako thɨ ndenjogha, na rambarombaroko ghamberegha i mararu mbaŋa i loŋwe Pol iye Rom le ghamba mbaro loloniye, iya meŋake na thɨ ŋgarɨ e senɨko.
ACT 22:30 Mbaŋambaŋava ragagaithɨko lenji rambarombaro nuwaiya i ghareghare wagiyawe budakai vara kaiwae na Jiu thɨ wonjowe Pol, iya kaiwae i rakayathu na iŋana ravowovowo laghɨlaghɨye na randevivaŋgi thɨ mevathavatha Jiu lenji kot laghɨye, amba i yovaŋguya Pol na ve ndeghathɨ e maranji.
ACT 23:1 Pol mbe i vonjimbughathɨŋgi vara Jiu lenji kot laghɨye, na iŋa, “Giyagiyana, bigibigike wolaghɨye va ya vakathaŋgi na ghaghada noroke Loi kaero i thuwevaoŋgi, iya kaiwae ma ya monjina na budakaiya ya utuŋa i raŋgima e ghareŋguke kaiwae ya ghambugha le mbaro.”
ACT 23:2 Mbaŋako vara iyako ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva idae Ananaiyas, iŋa na thavala thɨ ndeghathɨ Pol e ghadidiye thɨ tagathegha thegheniye.
ACT 23:3 Pol i dagewe iŋa, “Loi tembene i vakathava ŋgoreiye e ghen, na ghen ghanyamoyamona i thovuye ko gharena eŋge! Ghen u yaku e ghambana na u munjeva Mosese le mbaro e tɨne na u vanivaŋaŋgo, ko tembe ghanɨmbereghanava u raka mbaroko iyako kaiwae uŋa na thɨ tagathegha thegheniŋgu.”
ACT 23:4 Thavala va thɨ ndeghathɨ e ghadidiye thɨŋa, “Me ŋgoroŋga na u utuvatharɨ weya Loi le ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva?”
ACT 23:5 Pol i gonjogha weŋgi iŋa, “Lo bodaboda, ma me elo ghareghare amalaghɨniye ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva. Emunjoru Buk Boboma iŋa, ‘Tha u utuvatharɨ weya lemi randeviva.’”
ACT 23:6 Pol kaero i ghareghare thiye vavana Sadusi na vavana Parisi, iwaeŋge i kula ghalɨŋae laghɨye e lenji mevathavathako tɨne iŋa, “Oghaghaŋgu, ghino Parisi regha na Parisi narinjiya ghino. Ya ndeghathɨ kotɨke iyake e marae kaiwae ya loŋweghathɨgha ramaremare tembene thɨ thuweiru na e yawayawalinjiva.”
ACT 23:7 Mbaŋa i utu ŋgoreiyako, Parisi na Sadusi mbe thiye eŋge thɨ wogaithɨ na thɨ mwanaviya lenji wabwiko,
ACT 23:8 kaiwae Sadusi thɨŋa ma tene thuweiruva, na ma nyao thovuthovuye, nyao ma inanjiwe, ko Parisi e lenji loŋweghathɨ tɨne bigibigike thiyake inanjiwe.
ACT 23:9 Kaero thiya vwatubwe tharɨtharɨ laghɨye, iwaeŋge mbaro gharavavaghare iya inanji Parisi e lenji wabwiko tɨne vavana thɨ rakavirɨ na thɨ utu na ghalɨŋanji e larɨmbɨya thɨŋa, “Amalake iyake ma wo vaidi mun va i vakatha tharɨ regha. Mbwata mbema emunjoru nyao regha o nyao thovuye regha i utuutuwe.”
ACT 23:10 Vwatubweko kaero i laghɨye moli, iwaeŋge ragagaithɨko lenji rambarombaro ghare i laghɨlaghɨye Pol kaiwae, iŋa ne iwaeŋge thɨ momodɨ na thɨ mwanatenɨten. Iŋa na le ragagaithɨ thɨ rakanja na vethɨ vaŋguraŋgiya wabwiko e tɨnenji na thɨ yovaŋgu e lenji barekɨko.
ACT 23:11 Gougouniye Loi i ndeghathɨ Pol e ghadidiye na iŋa, “U gharematuwa eŋge Pol! Kaero mo utu kaiwaŋgu Jerusalem e tɨne, na tembene vo vakatha ŋgoreiyavako Rom e tɨne.”
ACT 23:12 Mbaŋambaŋa vena Jiu vavana thɨ mevathavatha na thɨ vonɨthuwola Pol ghae. Thɨ tholo Loi e marae, na mane amba thɨ ghanɨŋga o thɨ muna bigi regha ghaghada thɨ unɨgha Pol.
ACT 23:13 Wabwiko iya thɨ vona Pol ghaeko lenji ghanaghanagha iyevarɨ (40) na e vwatae.
ACT 23:14 Thɨ wa weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na giyagiyako, na thɨŋa, “Kaero mo tholo Loi e marae, na ma ne amba woya ghanɨŋga ghaghada wo tagavamare Pol.
ACT 23:15 E mbaŋake iyake weimiyaŋgiya Jiu lenji kot laghɨye hu variya utu weya Rom lenji ragagaithɨ gharambarombaro. Huŋana i vaŋgumena e ghemi kaiwae nuwamiya wo hu vaito wagiyawe na i varumwara nuwami ghawonjoweko kaiwae. Ghime kaero ne wo vivatha na mane amba i vutha gheke kaero wo tagavamare.”
ACT 23:16 Ko mbaŋa Pol ghabodo, louye nariye i loŋwe utuko iyako kaero i wa weya Pol e barekɨko na ve giya yanawae.
ACT 23:17 Amba Pol i kula weya ragagaithɨko lenji randeviva regha na i dagewe iŋa, “U yovaŋguya theghake iyake weya lemi rambarombarona na i woraŋgiya le renuwaŋana laghɨyewe.”
ACT 23:18 Kaero randevivako i yovaŋguya theghako weya rambarombaroma na iŋa, “Amalako ina e thiyoko, Pol me kula e ghino na i dage e ghino ya vaŋgumena theghake iyake e ghen, kaiwae nuwaiya i woraŋgiya utuutu regha e ghen.”
ACT 23:19 Rambarombaroko i vaŋgwa theghako e nɨmae na thɨ wa mbe thiye eŋge vethɨ yaku, amba i vaito iŋa, “Nuwaniya u utuŋa budakai e ghino?”
ACT 23:20 Theghako iŋa, “Jiu thɨ woraweya lenji renuwaŋa na regha na thɨ munjeva evole thɨ naŋgo e ghen na u yovaŋguya Pol weŋgiya Jiu lenji kot laghɨye. Lenji varɨvoru thɨ woraweya nuwanjiya wo thɨ vaito na thɨ wo gharumwaru ghawonjoweko kaiwae.
ACT 23:21 Ne u ndeloŋwe lenji utuko, kaiwae ghɨmoghɨmoru i wo iyevarɨ (40) na e vwatae thɨ munjeva ne thɨ kubaro na thɨ roroghagha Pol kaiwae. Kaero menda thɨ vakatha tholo regha na mane thɨ ghanɨŋga na thɨ mun ghaghada thɨ tagavamare Pol. Kaero thɨ vivathavao mbema thɨ roroghagha eŋge e ghen.”
ACT 23:22 Ragagaithɨko lenji rambarombaro i dagewe theghako iŋa, “Tene u ndeutugiyaweva lolo regha iya renuwaŋana kaero mo mena u utugiyana e ghino.” I variye na i wa.
ACT 23:23 Amba ragagaithɨko lenji rambarombaro i kula weŋgiya lenji randeviva theghewo iŋa, “Hu vivathaŋgiya ragagaithɨ munɨseriyeiwo (200) na thiye thɨ gaithɨ e hos munɨyepirɨ (70) na thiye thɨ gaithɨ e kin tembe munɨseriyeiwova (200). Noroke gougou, naen klok ele valɨvaŋga, hu raka Sisariya.
ACT 23:24 Hu vaŋgugiya hos regha weya Pol na i thawe, na hu yovaŋgu weya Gawana Pilikesa na thava i vaidiya vuyowo regha.”
ACT 23:25 Amba i roriya leta yaŋgara, iŋa ŋgoreiyake:
ACT 23:26 Ago laghɨye e ghen Gawana Pilikesa, ghen giyanduŋenduŋe ghen, na ghino Klodiyas iya ya roriya letake iyake na ya variye e ghen.
ACT 23:27 Loloke iyake Jiu mendava thɨ yalawe na thɨ munjeva thɨ tagavamare, ko iyemaeŋge ghino weiŋguyaŋgiya ragagaithɨ wo raka na vo thalavu na wo vamoru, kaiwae ya loŋwevaidi iye Rom le ghamba mbaro loloniye.
ACT 23:28 Nuwaŋguiya ya ghareghare buda kaiwae na thɨ wonjowe, iya kaiwae ya yovaŋgu Jiu lenji kot laghɨye weŋgi.
ACT 23:29 Ko gheko amba ya vaidi, ghawonjoweko mbe i reŋa e lenji kururuko ghambaro, ko mava i vakatha vathara bigi regha na valɨkaiwae i mare o i ru e thiyo.
ACT 23:30 Mbaŋa ya loŋwevaidiya utuniye Jiu lenji wabwi regha thɨ vona ghae na thɨ munjeva thɨ tagavamare, iya kaiwae nɨmaŋgu i maya na ya variye e ghen. Ya dage weŋgiya gharawonjoweko na tembe thɨ ghaonava, thɨ utugiya ghawonjoweko e ghen.
ACT 23:31 Ragagaithɨko thɨ vakatha ŋgoreiya ghanjimbaro, gougouko iyako thɨ vaŋgwa Pol ghaghada Antipatris.
ACT 23:32 Mbaŋambaŋa iyana, ragagaithɨma menda thɨ loŋga e gheghenjima thɨ rakanjogha e lenji barekɨma na thɨ iteteŋgiya menda thɨ rakatha e hosɨma thɨ rakamwandɨ Sisariya weinji Pol.
ACT 23:33 Mbaŋa thɨ rakavutha Sisariya weinji Pol, thɨ vaŋgumwandɨ weya Gawana Pilikesa weiye ghaletama.
ACT 23:34 Gawanako i vaona letako na i vaito Pol thevalɨvaŋga i menawe. Mbaŋa i ghareghare Pol i mena Silisiya,
ACT 23:35 amba i dagewe iŋa, “Iya thɨ wonjoweŋgena wo thɨ vutha amba ya vandeŋe len utuutu.” Amba iŋa na thɨ vaŋgurawe Pol Herod ele ŋgoloko laghɨye tɨne na ragagaithɨ thɨ gatɨwe.
ACT 24:1 Mbaŋa theghelima e ghereiye ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva Ananaiyas weiyaŋgiya giyagiya vavana weinji lenji rautuutu regha idae Tetaliyas, thɨ raka Sisariya na vethɨ utugiya Pol ghawonjowe weya Gawana Pilikesa.
ACT 24:2 Mbaŋa thɨ kula ruwo Pol, amba Tetaliyas i worawe le utuutu rɨghe weya Gawana Pilikesa Pol ghawonjoweko kaiwae, iŋa, “Oo Pilikesa, giya thovuye ghen. Len mbaro thovuye kaiwae mbaŋa molao wo yaku e vanevane, na bigibigi lemoyo kaero u varumwaru e vanautumake iyake tɨne.
ACT 24:3 Len vakathaŋgiko thiyako e valɨvaŋgake wolaghɨye kaiwae, taulaghɨke ghime wo mwaewo laghɨye e ghen.
ACT 24:4 Iyemaeŋge ma nuwaŋguiya ya vamolaoŋa lo utu ne iwaeŋge ya wo ghanɨmbaŋa, iya kaiwae ya naŋgo e ghen na u vandeŋe lama utuke ubotu iyake.”
ACT 24:5 “Kaero wo vaidiya loloke iyake, iye tharɨ gharavakatha, na iye iyava mbaŋathaŋarɨke i vamurumuru Jiu gharenji e valɨvaŋgake wolaghɨye. Na iye rara Nasaret le wabwi gharandeviva regha.
ACT 24:6 Na tembe ŋgoreiyeva, i mando na i munjeva i vambɨghɨya lama Ŋgolo Boboma. Wo vaidiya iyako kaiwae na wo yalawe, na wo munjeva wo vanivaŋa lama mbaro e tɨne.
ACT 24:7 Ko iyemaeŋge ragagaithɨ lenji rambarombaro, Laisiyas, i mena weiye le vurɨgheghe i vaŋgu weime,
ACT 24:8 amba iŋa na wo mena e ghen na wo utugiya lama wonjoweko rɨghe e ghen. Thoŋgo ghen ghanɨmbereghana ne u vaito, ko amba ne u vaidiya lama wonjoweko rɨghe weya loloke iyake i emunjoru.”
ACT 24:9 Amba Jiu gharɨgharɨniye vavanava thɨ golambwa wonjoweko iyako na thɨŋa emunjoru.
ACT 24:10 Amba gawanako i livaira nɨmae na i vatomwe Pol ghambaŋa i utu. Pol iŋa, “Ya ghareghare theghathegha kaero i ghanagha u ghatha na u mbaroŋa vanautumake iyake, ya warari ya giya ghathombe na u vandeŋe.
ACT 24:11 Thoŋgo u vaitoŋgiya gharɨgharɨ ne thɨ wogiya gharumwaru e ghen, mbaŋa theyaworo na theghewo kaero iko, va ya wa Jerusalem kururu kaiwae.
ACT 24:12 Thiye iya thɨ wonjoweŋgoke mava thɨ thuweŋgo mun ya wogaithɨ weiŋgu lolo regha e Ŋgolo Boboma tɨne o ya vakatha returetu weŋgiya wabwi e lenji ŋgolo kururu tɨnenji o e ghembako laghɨye tɨne.
ACT 24:13 Lenji wonjoweko e ghino ma valɨkaiwanji thɨ vaemunjoruŋa e ghen.
ACT 24:14 Ko iyemaeŋge ya dage emunjoru ya ghambugha Jisas le Kamwathɨ iya thɨŋa na wabwi kwanɨkwan. E tɨne ya kururu weya orumburumbume lenji Loi, na ya loŋweghathɨgha Mosese le mbaro na Loi ghalɨŋae gharautu lenji rororiko wolaghɨye.
ACT 24:15 Ya woraweya Loi ghamidi na thiye tembe ŋgoreiyeva, iya ne Loi i vakatha gharɨgharɨ thɨ rumwaru na raraitharɨ tembene thɨ thuweiru na e yawayawalinjiva.
ACT 24:16 Iya kaiwae mbaŋake wolaghɨye ya mando na wothanavu i rumwaru Loi e marae na gharɨgharɨ e maranji na thava e wowonjowe regha.”
ACT 24:17 “Theghathagha umboviye e ghereiye amba ya njogha Jerusalem, ya mbana mwaewo vavana, ya bigimena weŋgiya lo valɨ Jiu na va nuwaŋguiya ya mena ya vowo weya Loi.
ACT 24:18 E mbaŋako iyako thɨ thuweŋgo e Ŋgolo Boboma tɨne. Mbaŋako iyako vama ya vakathavao vanamwe ghakamwathɨ, na mava wabwi regha na gheko na mbalava ya vakatha returetu weŋgi.
ACT 24:19 Ko Jiu vavana thɨ rakamena Eisiya va inanji gheko. Thiye eŋge mbala menda thɨ rakamena na tembe thiye vara thɨ ndeghathɨ e maran, na thebigiya va thɨ thuwe vatharɨ e ghino valɨkaiwanji thɨ utuŋa wonjoweniye e ghen.
ACT 24:20 O thoŋgo thiye iya kaero inanjike gheke thɨ utuŋa e ghen the tharɨ va ya vakatha mbaŋa va ya ndeghathɨ Jiu lenji kot laghɨye e maranji na thɨ vanivaŋaŋgo.
ACT 24:21 Ko bigi regha eŋge va ya vakatha e mbaŋako iyako e maranji, va ya kula ghalɨŋaŋgu laghɨye na yaŋa, ‘Ya ndeghathɨ e marami noroke e kotɨke iyake tɨne kaiwae ya loŋweghathɨgha ramaremare tembene thɨ thuweiru na e yawayawalinjiva.’”
ACT 24:22 Pilikesa vama i ghareghare wagiyawe Jisas le Kamwathɨ utuutuniye, iya kaiwae i kiya kotɨko e mbaŋako iyako na iŋa, “Mbaŋa Laisiyas ragagaithɨko lenji rambarombaro, ne i mena, ko amba ya worawe lo renuwaŋa lemi kotɨke kaiwae.”
ACT 24:23 Pilikesa i dage weya ragagaithɨko lenji randeviva iŋa, “U vaŋgwa loloke iyake na mbema u njimbughathɨ eŋge, ko thava u vakatha ghambaro na i vurɨgheghe, na thoŋgo ghauneko thɨ bigi mena ghathalavu, thava u dageten.”
ACT 24:24 Mbaŋa vavana thɨko na e ghereiye, amba Pilikesa weiye levo Drusila, iye tɨnan Jiu, thɨ mena thɨŋa na thɨ vaŋgumena Pol weŋgi i utuŋa Jisas Krais ghaloŋweghathɨ kaiwae na thɨ vandeŋe.
ACT 24:25 Amba Pol i utuŋa ghandathanavu i rumwaru Loi e marae, tembe ghandamberegha ra dageteninda na thava ra vakatha tharɨ na ghatha ghambaŋa i mena. Mbaŋa i utuŋa bigibigiko thiyako kaiwanji Pilikesa i mararu na iŋa, “Mowo iyana! Wo u wa. Thoŋgo mbaŋa regha i thovuye e ghino amba ya kulava e ghen.”
ACT 24:26 E mbaŋako iyako Pilikesa le renuwaŋa iŋa eŋge Pol ne i giya mani vavanawe gharakayathu kaiwae. Renuwaŋako iyako kaiwae nuwaiya Pol i menamenawe mbaŋa i ghanagha na i utuutu weiye.
ACT 24:27 Theghathagha umboiwo e ghereiye Posiyas Pestas kaero i rothɨva Pilikesa. Kaiwae va nuwaiya i valogha Jiu nuwanji iya kaiwae i iteta Pol mbe ina vara e thiyo tɨne.
ACT 25:1 Pestas vamba i vutha eŋge Sisariya na mbaŋa thegheto e ghereiye kaero i wava Jerusalem.
ACT 25:2 Na gheko ravowovowo laghɨlaghɨye na Jiu lenji randeviva thɨ rakamenawe na thɨ utuŋa Pol ghawonjowekowe.
ACT 25:3 Thɨ naŋgo vurɨgheghe weya Pestas na nuwanjiya i wovatha lenji renuwaŋako i variya Pol i mena Jerusalem, kaiwae Jiu vama thɨ vakatha thuwele lenji renuwaŋa na thɨ munjeva ne thɨ kubaro e kamwathɨ mborowae na mbala thɨ tagavamare Pol.
ACT 25:4 Pestas i gonjogha weŋgi iŋa, “Pol mbe ina e thiyo tɨne Sisariya, na ghino mbaŋa ubotu kaero ya njoghava gheko.
ACT 25:5 Iya kaiwae lemi randevivana vavana thɨ mena weiŋguyaŋgi wo raka Sisariya, na thoŋgo le tharɨ regha inawe, thɨ utuŋa ghawonjoweko e ghino.”
ACT 25:6 Pestas vambowo i yaku Jerusalem mbwata ghenewa o gheneyaworo amba muyai i njogha Sisariya. Mbaŋa i njogha na ighɨviya vena i wa e ghamba kot na ve yaku ele ghamba yaku amba iŋa na thɨ vaŋgumena Pol.
ACT 25:7 Mbaŋa Pol i vutha Jiu va thɨ rakamena Jerusalem thɨ ndeghɨliŋa na thɨ utuŋaŋgiya ghawonjowe vuyowaeŋgi, ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji thɨ vaemunjoruŋa.
ACT 25:8 Amba Pol i utu ghamberegha kaiwae i thombe lenji utuko iŋa, “Ma ya vakatha vatharɨ mun bigi regha Jiu lenji mbaro e tɨne, o Ŋgolo Boboma, o weya Sisa.”
ACT 25:9 Amba Pestas nuwaiya i valogha Jiu nuwanji, iya kaiwae i dage weya Pol iŋa, “Thare nuwaniya u wa Jerusalem, ko amba va vandeŋe len kotɨna gheko?”
ACT 25:10 Pol i gonjoghawe iŋa, “Nandere! Kotɨke iyake Rom le ghamba mbaro ghakot moli, na valɨkaiwae lo kot ina gheke. Ghanɨmbereghana kaero u ghareghare wagiyawe, ghino ma ya ndevakatha vatharɨ mun bigi regha weŋgiya Jiu.
ACT 25:11 Ko iyemaeŋge thoŋgo ya vakatha vathara bigi regha na valɨkaiwae ya mare ma ya naŋgo na hu rakayathuŋgo. Ko iyemaeŋge thoŋgo wowonjoweko iya Jiu menda thɨ womenako ma emunjoru ŋgoreiye ma valɨkaiwae u vaŋguraweŋgo e nɨmanji ghare. Ya naŋgo nuwaŋguiya ya wa Rom na Sisa ve vandeŋe lo kotɨke.”
ACT 25:12 Pestas weiyaŋgiya valɨghareghare thɨ utu, amba iŋa, “Ŋgoreiye! Kaero mo naŋgo na u wa vo kot Sisa e marae, ko mbaŋake yaŋa u wa weya Sisa.”
ACT 25:13 Mbaŋa vavana e ghereiye Kiŋ Agripa weiye louye Benis thɨ wa Sisariya, vethɨ thuwe Pestas na thɨ mwaewo weinji.
ACT 25:14 Mbaŋa i ghanagha vethɨ yaku Sisariya, na Pestas weiye kiŋɨko thɨ utu Pol kaiwae. Pestas iŋa, “Lolo regha ina gheke, Pilikesa mendava i itete, ina e thiyo tɨne.
ACT 25:15 Mbaŋa va ya wa Jerusalem, Jiu lenji ravowovowo laghɨlaghɨye na ghagiyagiya thɨ rakamena thɨ utugiya ghawonjowe e ghino, na va thɨ naŋgo e ghino thɨ munjeva ya vakatha ghambaro na i mare.”
ACT 25:16 “Ko iyemaeŋge ya dage weŋgi yaŋa, ‘Ghime Rom ma ghamathanavu ŋgoreiye, na wo munjeva wo vatomwe lolo regha na i vaidiya vuyowo, thoŋgo ma i ndeghathɨ gharawonjoweko e maranji na i utu ghamberegha kaiwae.’
ACT 25:17 Va weiŋguyaŋgi wo rakamena gheke, na va mbaŋambaŋa vena ma te ya roroghaghava, ya wa va yaku e ghamba kot kaero yaŋa na thɨ vaŋgumena Pol.
ACT 25:18 Mbaŋa gharawonjoweko thɨ yondo na thɨ utu, tharɨko va ya renuwaŋaŋgiko na ya munjeva ne thɨ utuŋaŋgi, mava thɨ ndeutuŋa mun.
ACT 25:19 Ko iyemaeŋge lenji wogaithɨko weinji mbe i reŋa eŋge e lenji kururuko thanavuniye na lolo regha idae Jisas, iye kaerova i mare, ko Pol i vurɨgheghe na iŋa kaerova i thuweiru na e yawayawaliyeva.
ACT 25:20 I vakathaŋgo nuwaŋgu i unouno, ŋgoroŋga ne yaŋa na ya wo bigibigiko thiyako ghanjirumwaru, iya kaiwae ya vaito Pol thoŋgo nuwaiya i wa Jerusalem na va vandeŋe le kotɨko gheko.
ACT 25:21 Ko Pol i naŋgo e ghino na nuwaiya i wa ve kot Sisa e marae. Iyake kaiwae yaŋa na mbowo thɨ njimbughathɨva ghaghada thoŋgo ya vaidiya kamwathɨ regha, ko amba ya variye na i wa weya Sisa.”
ACT 25:22 Amba Agripa i dage weya Pestas iŋa, “Nuwaŋguiya wombereghake wo ya vandeŋe lolona iyana le utu.” Pestas iŋa, “Evole amba yaŋa na i mena, na wo u vandeŋe le utu.”
ACT 25:23 Mbaŋambaŋa vena Agripa na Benis thɨ njimbo vwenyevwenye kwamaniye thɨ mena thɨ ru e ghamba kot tɨne, weinjiyaŋgiya ragagaithɨ lenji rambarombaro na ghembako giyagiyaniye. Pestas iŋa na thɨ vaŋgumena Pol.
ACT 25:24 Amba Pestas iŋa, “Kiŋ Agripa, na gharɨgharɨke wolaghɨye iya noroke mo hu rakamenake gheke. Kaero hu thuwe loloke iyake, amalaghɨniye kaiwae iya Jiu inanji Jerusalem na e ghembake iyake tɨne thɨ naŋgo vurɨgheghe e ghino e ghalɨŋanji laghɨye thɨŋa, ‘Loloke iyake thava te i yakuyakuva e yambaneke.’
ACT 25:25 Ko iyemaeŋge ya tamwe, na ya vaidiwe, ma i vakatha mun tharɨ regha na valɨkaiwae i mare. Ko kaiwae mbe amalaghɨniye vara ghamberegha mendava i naŋgo na nuwaiya i wa ve kot Sisa e marae, iya kaiwae mendava ya vakatha ghambaro na ne ya variye i wa Rom.
ACT 25:26 Ko iyemaeŋge ma ya vaidi mun utuutu regha emunjoru amalaghɨniye kaiwae na ya rorinjoŋa Sisa kaiwae. Iya kaiwae ma vaŋgumena na i ndeghathɨ e maran, Kiŋ Agripa, na tembe ŋgoreiyeva taulaghɨna ghemi e marami. Nuwaŋguiya ra tamweya ghawonjoweko rɨghe na budakaiya ra vaidi, ko amba ya rorinjoŋa Sisa kaiwae.
ACT 25:27 E ghino ma valɨkaiwae ya variye rayakuyaku e thiyo i wa weiye Sisa na ma ya woraŋgiya ghawonjoweko rɨghe weya giyako iyako.”
ACT 26:1 Amba Agripa i dage weya Pol iŋa, “Mbaŋake kaero i mavu e ghen na u utu ghanɨmbereghana kaiwan.” Pol i livaira nɨmae, ko amba i worawe le utuutu rɨghe; i utu na ŋgoreiyake:
ACT 26:2 “Kiŋ Agripa, ya warari laghɨye noroke na ya ndeghathɨ e maran ya utuŋa bigibigiko iya kaiwanji na Jiu thɨ wonjoweŋgowe.
ACT 26:3 Ya warari rɨghethoru kaiwae ghen u ghareghare wagiyaweya Jiu ghamathanavu na budakai kaiwae na tomethi lama renuwaŋa. Iya kaiwae ya naŋgo e ghen na u ghataŋaghathɨ u vandeŋe lo utuutuke.”
ACT 26:4 “Jiu taulaghɨko thɨ ghareghare yawaliŋgu na wothanavu, mbaŋa va wo mbaŋa ŋgama e ghambaŋgu na lo yakuyaku Jerusalem e tɨne.
ACT 26:5 Mbaŋa molao moli thɨ ghareghareŋgo na valɨkaiwanji thɨ utuŋa utuutuniŋgu, thoŋgo nuwanjiya; ghino ya ru Parisi e lenji wabwi tɨne na ya ghambugha ghamathanavu na wabwike iyake lenji mbaro e lama kururuko tɨne, i kivwala wabwike wolaghɨye lenji mbaro.
ACT 26:6 Na noroke thɨ vanivaŋaŋgo, wo kotɨke rɨghe kaiwae weiŋgu lo gharematuwa ya woraweya Loi ghamidi ne i vakatha ŋgoreiya va le dagerawe weŋgiya orumburumbume.
ACT 26:7 Dageraweke iyake ghamauu theyaworo na theghewo tembe thɨ woraweva Loi ghamidi iyake kaiwae gougou na ghararaghɨye thɨ kurukururu weya Loi. Oo Kiŋ, Jiu thɨ wonjoweŋgo na thɨŋa i tharɨ iya ya loŋweghathɨgha dageraweke iyake.”
ACT 26:8 Amba Pol i dage weŋgiya Jiu, iŋa, “Ŋgoroŋga eŋge na lemi renuwaŋa hu munjeva Loi ma valɨkaiwae ne iŋa na ramaremare tembe thɨ thuweiruva?”
ACT 26:9 “Ghino wombereghake ya renuwaŋa, vambowo ya vakatha bigibigiko wolaghɨye na ya munjeva ya thɨghɨya wanaŋgiya Jisas rara Nasaret gharaghambu.
ACT 26:10 Vakathako iyako va ya vakatha Jerusalem e tɨne. Ravowovowo laghɨlaghɨye va thɨ giya mbaro e ghino na ya vaŋguruwoŋgiya Loi le gharɨgharɨ e thiyo tɨne, na ghanjimbaŋa thɨ tagavamareŋgi ghino te vambe ya wovairɨva ghamwaŋgu lenji mare kaiwae.
ACT 26:11 Mbaŋa i ghanagha ya wa e ŋgolo kururu weŋgi, na ya giya vuyowo weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ na ya vavurɨghegheŋaŋgi thɨ tholoŋa Jisas idae na thɨ wovatharɨtharɨŋa. Ghareŋgu i gaithɨ wanaŋgi laghɨye moli, iya kaiwae va ya wa e ghembaghemba vavana eto na va giya vuyowo weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ gheko.”
ACT 26:12 “Renuwaŋako iyako kaiwae iyava ya wo vurɨgheghe na mbaro weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na ya loŋgaŋa Damasiko.
ACT 26:13 O kiŋ, vamba inaŋgu e kamwathɨ mborowa, ghararaghɨye mboro, iyava manjamanjala regha i njama e buruburu, manjalawae i kivwala varae mara mbouye, i yavakekeime weiŋguyaŋgiya wouneko.
ACT 26:14 Taulaghɨko ghime wo dobu e thelauko vwatae, amba ya loŋwe ghalɨghalɨŋa regha, vaŋa Arameyik, i dage e ghino iŋa, ‘Sol! Sol! Buda kaiwae u giyagiya vuyowo e ghino? Thoŋgo u thɨghɨyawanaŋgo, tembene ghanɨmbereghana u vakatha ghanɨvuyowo.’”
ACT 26:15 “Amba ya vaito yaŋa, ‘Thela ghen, Giyana?’” “I gonjogha e ghino iŋa, ‘Ghino Jisas, iya u vakavakatha vuyowonawe.
ACT 26:16 E mbaŋake iyake u yondovirɨ na u ndeghathɨ. Ya yomara e ghen na ya tuthiŋge u tabo na lo rakakaiwo. Na budakaiya kaero mo thuwe e ghino na budakaiya ne ya vaghareŋge mbaŋa ne ya yomarava e ghen ne u utuŋa weŋgi gharɨgharɨ vavana.
ACT 26:17 Ne ya vamoruŋge weŋgiya Jiu na thiye ma Jiu iya ya variyeŋgena weŋgi.
ACT 26:18 Vo tateya maranji na valɨkaiwae thɨ ghareghare na mbala thɨ ndeghereiyewana tharɨ na thɨ mena e manjamanjala, thɨ raŋgi Seitan ele vurɨgheghe tɨne na thɨ mena weya Loi, mbala Loi i numotenɨŋgiya lenji tharɨ, na le mwaewo va i vivatharawe le gharɨgharɨke wolaghɨye kaiwanji, tene i vanjoŋa weŋgi.’”
ACT 26:19 “Iya kaiwae, Kiŋ Agripa, o vavaghareko iya i menako e buruburu va ya ghambu wagiyawe.
ACT 26:20 I viva moli ya vavaghare Damasiko e tɨne, ko amba ya wa Jerusalem e tɨne na Judiya laghɨyeko na tembe ya wa weŋgiva thiye ma Jiu gharɨgharɨniye. Ya vavaghare weŋgi na valɨkaiwae thɨ roiteta lenji tharɨ na thɨ ndeghereiyewana, ghamwanji i ghembe Loi, na thɨ vakatha thanavu i rumwaru, gharɨgharɨ mbala thɨ ghareghare kaero thɨ vɨva yawalinji.
ACT 26:21 Iyake kaiwae Jiu thɨ yalaweŋgo e Ŋgolo Boboma tɨne na thɨ munjeva thɨ tagavamareŋgo.
ACT 26:22 Ko ya vaidiya Loi le thalavu va e mbaŋaŋgiko thiyako ghaghada noroke, iya kaiwae noroke ya ndeghathɨ na ya utuŋa emunjoru weŋga rambarombaro na gharɨgharɨke wolaghɨye. Bigibigike iya ya utuŋaŋgike mboromboro weiye budakaiya Loi ghalɨŋae gharautu na Mosese va thɨŋa tene i yomara.
ACT 26:23 Iye Mesaiya ne i vaidiya vuyowo, na iye ne i thuweirukai vara mare e tɨne na ŋgoreiye manjamanjala i vatomwe vamoru ghakamwathɨ weŋgiya Jiu na thiye ma Jiu gharɨgharɨniye.”
ACT 26:24 Pol vamba i utuutu bigibigiko thiyako kaiwanji, kaero Pestas i kula na ghalɨŋae laghɨyewe iŋa, “Pol, kabaleya ghen! Len vavaonana laghɨye i vakathaŋge u kabaleya.”
ACT 26:25 Kaero Pol i gonjoghawe iŋa, “Pestas giya laghɨye, ghino ma ya kabaleya. Utuutuko ma utuŋaŋgiko utu emunjoru na thɨ rumwaru.
ACT 26:26 Kiŋ Agripa ina gheke i ghareghare iya bigibigiko wolaghɨye thiyako. Na valɨkaiwaŋgu weiŋgu lo gharematuwo ya utuwe. Ya ghareghare bigibigiko thiyako utuutuninji kaero i gharegharevao, kaiwae ma regha i rothuwele.”
ACT 26:27 I dage weya Kiŋ Agripa iŋa, “Kiŋ Agripa, thare u loŋweghathɨŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu? Ya ghareghare u loŋweghathɨ.”
ACT 26:28 Amba Agripa i gowe Pol e ghae iŋa, “U renuwaŋa valɨkaiwan eŋge u valogha nuwaŋgu na ya loŋweghathɨ mbaŋa ubotu ŋgoreiyake na ya tabo Kristiyan?”
ACT 26:29 Pol i gonjoghawe iŋa, “Othembe mbaŋa ubotu o molao, ya naŋgo weya Loi, nuwaŋguiya weinɨyaŋgiya gharɨgharɨke iya methɨ vandeŋe lo utuke noroke, taulaghɨna ghemi ŋgoramiya ghino, ko iyemaeŋge thava thɨ ŋgarɨŋga na ŋgoramiya ghino.”
ACT 26:30 Amba kiŋɨko weiyaŋgiya gawanako, Benis na gharɨgharɨko wolaghɨye iya me weinjiyaŋgiko thɨ rakayondo,
ACT 26:31 thɨ rakaraŋgi eto na thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Loloke iyake ma i vakatha vathara bigi regha na kaiwae i mare o i ru e thiyo.”
ACT 26:32 Agripa i dage weya Pestas iŋa, “Loloke iyake thoŋgo ma mendava i naŋgo na nuwaiya i wa Rom ve kot Sisa e marae, valɨkaiwae ra rakayathu.”
ACT 27:1 Mbaŋa gawana iŋa na wo wareri Itali kaiwae, thɨ vaŋguŋgiya Pol na raruru e thiyo vavanava, weinji ragagaithɨ lenji randeviva regha idae Juliyas na i njimbukikiŋgi. Juliyas i yaku ragagaithɨ e lenji wabwi laghɨye regha, idae thɨŋa, “Sisa le ragagaithɨ.”
ACT 27:2 Wo rakatha e waŋga regha i mena Adramitiyam. Waŋgako iyako va i wareriŋaŋgiya ghembaghemba vavana inanji Eisiya e tɨne. Wo rakatha e waŋgako iyako weime Aristakas rara Tesalonaika, Masedoniya ele valɨvaŋga.
ACT 27:3 Wo womaruwoko, na veghɨviya weime, amba vo womaru Saidon, na gheko Juliyas i mwaewo weya Pol iya kaiwae i vatomwe na i wa ve thuweŋgiya ghaune ghathalavu kaiwae.
ACT 27:4 Wo kuki vena, ndewendewe i uviya ghamwame, iya kaiwae wo womareŋa Saipras e vwarɨvwarɨrɨniye.
ACT 27:5 Wo womalawa Silisiya na Pampiliya e njighɨniye na vo womaru Maira, Laisiya ele valɨvaŋga.
ACT 27:6 Ragagaithɨ lenji randeviva ve vaidiya waŋga regha e ghembako i mena Aleksandariya na i wareriŋa Itali, iŋa na wo thavalawewe.
ACT 27:7 Lama ghɨnagha seiwo i vuyowo na mbaŋa i ghanagha seiwo seiwo wo woma njaoko, ghaghad vo womaru e ghemba regha idae Naidas ghadidiye. Ndewendeweko va i ndevatharɨ na i vakatha ma valɨkaiwame wo woma na i ghembe ghamwameko. Wo woma na i ghembe Krit mbothiye, idae Salmone, na wo womareŋa e wawanɨniyeko.
ACT 27:8 Lama ghɨnagha i vuyowo, iya kaiwae vambe wo womareŋa vara e raurauko ghadidiye ghaghada vo womaru e ghemba regha idae Garowo Ghamba Thowa, ina Lasi ghadidiye.
ACT 27:9 Kaero mbaŋa i ghanagha wo vakowana, na Mbemba gha Mbaŋa kaero iko. Ma te valɨkaiwaeva ghɨnagha thovuye (kaiwae mbaŋako iyako ndewendewe vurɨgheghe ghambaŋa), iya kaiwae Pol i dage weŋgi iŋa,
ACT 27:10 “Giyagiyana, kaero ya thuwe, thoŋgo ra woma iteta ghembake iyake, la ghɨnaghake mane i thovuye, ne ra vakowana waŋgake na ghaghadoweke, na tembe ŋgoreiyeva yawalinda.”
ACT 27:11 Ko iyemaeŋge ragagaithɨ lenji randeviva mava i goru weya Pol le utuko, vambe i goruwe vara waŋgako ghakapɨtan na waŋgako tanuwagae lenji utu.
ACT 27:12 Garowoko iyako ma i thovuye na mbowo wo yakuwe ndewendewe ghambaŋa, iya kaiwae gharɨgharɨ lemoyo nuwanjiya wo kuki na wo wa Poenikis na vo roroghaghawe. Poenikis iye Krit ghagarowo regha, yabuyamwa theghewo, dabadaba yaghala na malaghaiwabu.
ACT 27:13 I viva mbowo i worawe na yaghala, raŋa demo kunauye. Lenji renuwaŋa thɨŋa eŋge ne i vakatha ŋgoreiya lenji renuwaŋa, iya kaiwae thɨ momodɨvoreŋa yaŋge na mbe wo woma ŋgalai vara Krit ghadidiye.
ACT 27:14 Ko mava mbaŋa molao kaero ndewendewe vurɨgheghe laghɨye moli regha i rowo, idae thɨŋa, “Malaghaiwabu,” i u na i njama e raurauko.
ACT 27:15 Mbaŋa i ŋge waŋgako, ma te valɨkaiwameva wo woma na i ghemba ndewendeweko, mbema wo viyathu eŋge i mbaroŋaime.
ACT 27:16 Mbaŋa wo mena e raurau nasiye regha, idae Koda, seiwo wo vaidiya vwaruvwaruru, amba wo rovurɨgheghe wo momodɨvoreŋa ndiŋgi na wo ŋgarɨghathɨ wagiyawe.
ACT 27:17 Thɨ wovoreŋa ndiŋgiko na thɨ ŋgarɨ wagiyawe, amba thɨ momoda thiyo na i vaghɨliya waŋgako, thɨ ŋgarɨŋgi na i vikikiya waŋgako. Va thɨ mararu ne iwaeŋge ndewendeweko i yambivala e ragha vwatae Libiya ele valɨvaŋga, iya kaiwae thɨ vakuki njoŋa mweŋa na mbema ndewendeweko vara i mbaroŋa waŋgako.
ACT 27:18 Mbaŋa theghewoniye e tɨne ndewendeweko mbe i vurɨvurɨgheghe vara, kaero thɨ bigiyathu waŋgako ghadowe vavana.
ACT 27:19 Mbaŋa theghetoninji e tɨne, mbe thiye vara e nɨmanɨmanji thɨ yathu waŋgako kaiwoniye bigibiginiye vavana.
ACT 27:20 Mbaŋa vama i ghanagha mava wo thuwe varae o ghɨtara na ndewendeweko mbe i vurɨvurɨgheghe vara, iya kaiwae wo renuwaŋa, ma tene wo vaidiva ghamba thovuye regha.
ACT 27:21 Mbaŋa gheviya vama thɨ ghɨnagha voreŋa, ma thɨ ndeghanɨŋga mun, kaero Pol i ndeghathɨ e maranji na iŋa, “Giyagiyana, thoŋgo mendava hu loŋweghathɨgha lo renuwaŋama na thawo ra iteta Krit, mbala ma ra vaidiya tharɨke iyake na mbala ma ra yathu bigibigi.
ACT 27:22 Ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake ya dage e ghemi, tha hu gharelaghɨlaghɨ! Mane lolo regha i thɨvaiya yawaliye, waŋgake vara ne i tharɨ.
ACT 27:23 Me gougou, Loike iya ghino ya vareminjeke na ya kururuwe me variya le nyao thovuye regha na i mena i ndeghathɨ evasiwaŋgu,
ACT 27:24 amba iŋa, ‘Pol, tha u mararu! Ghen ne vo ndeghathɨ Sisa e marae na u kot, na Loi le thovuyeko kaiwae, gharɨgharɨna u ghɨnaghana weinaŋgi, mane thɨ thɨvaiya yawalinji.’
ACT 27:25 Iya kaiwae, tha huya mararu, giyagiyana, kaiwae ya vareminja Loi ne i vakatha ŋgoreiya me le utuko e ghino.
ACT 27:26 Ko iyemaeŋge ne ra dune e raurau regha.”
ACT 27:27 Mbaŋayaworo na ghevarɨ gougouniye, ghime amba iname wo yanɨyan loloŋga e njighɨ Meditareiniyan tɨne. Vama ŋgoreiya gougou mborowa raghɨnaghɨnagha thɨ renuwaŋa ŋgoreiya kaero iname e ghemba ghadidiye.
ACT 27:28 Amba thɨ liya thiyo, njighɨko le dinja na le divoro ghanono, thɨ liyathu e njighɨko tɨne na thɨ vaidi le didinja teti saven mitas. Mbaŋa ubotu na mbowo thɨ liyathuva na le didinja tuwanti saven mitas.
ACT 27:29 Lenji mararu kaiwae, thɨŋa ne iwaeŋge i yambivoreŋaime e ragha vwata, iya kaiwae thɨ duŋgiya yaŋge yaŋgavarɨ e gharɨgheko na nuwanjiko nuwaiya gɨdana ighɨviya.
ACT 27:30 Raghɨnaghɨnaghako thɨ munjeva thɨ voiteta waŋgako, thɨ vakuki njoŋa ndiŋgi, na lenji varɨvoru thɨŋava thɨ raka e ghandamwako na vethɨ duŋgiya yaŋge vavanava.
ACT 27:31 Amba Pol i dage weŋgiya ragagaithɨ weinji lenji randeviva iŋa, “Thoŋgo raghɨnaghɨnagha mane thiya yaku e waŋgake, ma valɨkaiwanda ne hu vamora yawalinda.”
ACT 27:32 Iya kaiwae ragagaithɨ thɨ tenɨŋgiya thiyothiyo iya thɨ vakwata ndiŋgikowe na ndiŋgiko i dobu.
ACT 27:33 Mbaŋa nasiye ighɨviya rakaraka, Pol i dage vavurɨgheghe weŋgiya gharɨgharɨko e waŋgako na wo thiya ghanɨŋga. Iŋa, “Mbaŋa yaworo na ghevarɨ kaero thɨko na hu rerenuwaŋa laghɨye ma hu ndeghanɨŋga mun.
ACT 27:34 E mbaŋake iyake ya naŋgo vurɨgheghe e ghemi na wo hu rukuvɨghathɨ na riwamina i vurɨgheghe amba ne e yawayawalimi. Emunjoru mane lolo regha yawaliye i ghawe.”
ACT 27:35 Utuutuke iyake e ghereiye, i mbana bred vavana, e maranji i vata ago weya Loi, i njiviya kaero i ghan.
ACT 27:36 Taulaghɨko thɨ gharematuwa, thɨ mbana ghanɨŋga vavana na thɨ ghan.
ACT 27:37 Taulaghɨko ghime va wo rakatha e waŋgako iyako lama ghanaghanagha munɨseriyeiwo na iyepirɨ na thamaghewona (276).
ACT 27:38 Woya ghanɨŋga ghaghad ŋgamoime i thigha, amba wo yathu wit iyava wo dowe e waŋgako na i vakatha waŋgako i maya.
ACT 27:39 Ighɨviya na thovuye, raghɨnaghɨnaghako thɨ thuwe vanatɨna ko mava thɨ ghareghare na thovuye thevalɨvaŋgako. Thɨ thuwe garowo regha kerakera inawe, na thɨ munjeva mbala valɨkaiwanji thɨ vakatha waŋgako ve rukuvorowe.
ACT 27:40 Thɨ tenɨyathuŋgiya yaŋge na tembe thɨ rakayathuŋgiva eghaulu ghanjithiyothiyo, thɨ viyathuŋgi e njighɨko tɨne. Amba thɨ kukiya mweŋako e ghandamwako na ndewendeweko i umbanɨwe na waŋgako i woma ghemba garowoko.
ACT 27:41 Ko iyemaeŋge waŋgako i rukuvoro e ragha regha vwatae na i rovala. Ghandamwa i dune wagiyawe, ma i nyivɨnyivɨ ko iyemaeŋge bagodu i tagarakaraka gharɨghe.
ACT 27:42 Ragagaithɨ lenji renuwaŋa thɨ munjeva thɨ gaboŋgiya raruru e thiyoko, na mbala thava regha i gaeru e ghemba na i vo.
ACT 27:43 Ko iyemaeŋge lenji randevivako i dagetenɨŋgi, kaiwae nuwaiya i vamoru Pol yawaliye. I dage weŋgiya thavala thɨ ghareghare gae thɨ pitokai na thɨ gaeru vanatɨna
ACT 27:44 na vavanava thɨ bigiya waŋgako ŋginauye, thɨ vakathaŋgiya kebwarabwara, na e kamwathɨko iyako taulaghɨke ghime woya gaeru vanatɨna.
ACT 28:1 Mbaŋa vama iname vanatɨna, ko amba wo loŋwe raurauko iyako idae Malɨta.
ACT 28:2 Rɨmba e ghembako ghanjithanavu i thovuye moli weime. Thɨ rumbwa ndɨghe laghɨye regha kaiwae uye va i nja na ghembako i njighɨnjighɨ, taulaghɨko ghime thɨ vaŋguime na wo mwa.
ACT 28:3 Pol i wa ve thɨna ndɨghe mbambara, mbaŋa i bigibigi ruwo e ndɨgheko une, na dayaghaeko kaiwae, mwata raitharɨ yaŋgara i raŋgima e ndɨgheko mbambara tɨne amba i rɨghɨmbiya Pol nɨmae.
ACT 28:4 Mbaŋa rɨmbako thɨ thuwe mwatako i kwatekwate Pol e nɨmae kaero thɨ veutu weŋgi thɨŋa, “Amalake iyake tagaithɨ regha. Othembe tharɨ i voitete e njighɨko tɨne, na loi wevoko Raghatha Thovuye ghamberegha mane i vatomwe na mbe e yawayawaliye.”
ACT 28:5 Ko iyemaeŋge Pol i yaweyathu mwatako e nɨmae na ve unja e ndɨgheko une amalaghɨniye riwaeko ma i wora mun.
ACT 28:6 Gharɨgharɨko vambe thɨ roroghagha vara kaiwae lenji renuwaŋa thɨŋaeŋge riwaeko ne i roro o i dobu na i mare. Ko iyemaeŋge thɨ roroghagha kaero mbaŋa molao na ma bigi regha i yomara weya Pol, iwaeŋge thɨ vɨva lenji renuwaŋa na thɨŋa, “Amalake iyake iye loi regha.”
ACT 28:7 Raurauko iyako ghanjigiya laghɨye idae Pabiliyas, iye ghambae na le thelau vavana inanji e valɨvaŋgako iya wo yakuyaku ghadidiyeko. I vaŋguvathaime vo yaku ele ŋgolo na i njimbukiki wagiyaweime mbaŋa thegheto e tɨne.
ACT 28:8 Pabiliyas ramae i ghambwera, riwae i dayagha na i tatawoi. Vambe ina vara e ghambae i ghenaghena. Pol i wa ve ruwe na i thuwe, i naŋgo kaiwae, i liraweya nɨmae e vwatae, na i thawari.
ACT 28:9 Iyake e ghereiye thɨ bigimenaŋgiya ghambweghambwerako wolaghɨye e raurauko iyako tɨne na i thawariŋgi.
ACT 28:10 Thɨ mwaewo laghɨye weime, na mbaŋa ghamambaŋa kuki, thebigiya nuwameiya lama ghɨnaghako kaiwae, thɨ dowe e waŋgako.
ACT 28:11 Manjala umboto e ghereiye, wo kuki e waŋga regha, va i thowa e raurauko iyako ndewendeweko e tɨne. Waŋgako iyako i mena Aleksandariya na mbothiyeko, thimba va thɨ vakatha loi kwanɨkwan, idae Jeus le ŋgaŋga gamwaruworuwo ŋgalɨŋgalɨyanjiwe. Kaero wo kuki
ACT 28:12 na wo wa vo womaru Sairakus na mbaŋa thegheto wo yaku gheko.
ACT 28:13 Wo kuki vena wo wa vo womalawa Reinjiyam na wo ghena gheko. Mbaŋambaŋa yaghala i rowo, na mbowo wo kukiva, na mbaŋa theghewoniye e tɨne vo womaru Puteoli.
ACT 28:14 Wo vaidiŋgiya raloŋweloŋweghathɨ vavana gheko. Thɨ naŋgo weime na mbowo wo yaku weimaŋgi wik umbwara, ko amba wo loŋga na wo wa Rom.
ACT 28:15 Mbaŋa raloŋweloŋweghathɨ Rom e tɨne thɨ loŋwe utuutunime, kaero wo ghembeghemba Rom, amba vavana thɨ rakamena e ghemba regha idae Apaiyas Maket na vavana thɨ rakamena e ghemba regha idae Ŋgolo Bwabwari Ŋgoloto na wo vevaidime gheko. Mbaŋa Pol i thuweŋgiya gharɨgharɨko thiyako i vamatuwoŋa ghare na i taraweŋa Loi.
ACT 28:16 Mbaŋa wo vutha Rom, kaero rambarombaro thɨ vatomweya ŋgolo regha weya Pol na i yakuwe weiye gharanjimbunjimbu ragagaithɨ regha.
ACT 28:17 Mbaŋa thegheto e ghereiye amba Pol i kula vathaŋgiya Jiu lenji randeviva. Mbaŋa thɨ mevathavatha amba Pol i dage weŋgi iŋa, “Lo bodaboda, othembe mava ya vakatha vathara bigi regha weŋgiya la gharɨgharɨ, na ghandathanavuko iya i mena weŋgiya orumburumbunda mava ya wovatharɨtharɨŋa, ko iyemaeŋge Jerusalem e tɨne thɨ yalaweŋgo na thɨ vaŋguraweŋgo Rom e nɨmanji ghare.
ACT 28:18 Gharɨgharɨko thiyako thɨ tamweya wowonjoweko rɨghe na nuwanjiya thɨ rakayathuŋgo, kaiwae thɨ vaidiya mava ya vakatha mun tharɨ regha na valɨkaiwae ya mare.
ACT 28:19 Ko mbaŋa Jiu thɨ botewoyathu Rom lenji renuwaŋa, ma te ya renuwaŋava kamwathɨ regha, lo renuwaŋa mbema ya naŋgo eŋge nuwaŋguiya ya mena weya Sisa na ya kot e marae. Ko iyemaeŋge ma ya renuwaŋa na yaŋava ya wonjoweŋgi lo valɨ Jiuko.
ACT 28:20 Lo rɨghe moli na ma kula e ghemi na ra utu iyavarake. Mesaiya iya kaiwae ghinda Jiu weinda la gharematuwo ra roroghagha, kaiwae ya loŋweghathɨ kaerova i mena, iya kaiwae thɨ ŋgarɨŋgo e sen.”
ACT 28:21 Thɨ gonjogha weya Pol thɨŋa, “Ma wo vaidi mun leta i mena Judiya ghen kaiwan, na tembe ŋgoreiyeva la bodaboda thɨ rakamena gheko ma thɨ utuŋa mun utunin raitharɨ.
ACT 28:22 Ko iyemaeŋge nuwameiya wo vandeŋe len loŋweghathɨna, kaiwae wo ghareghare kururu ghawabwina iyana gharɨgharɨ e ghemba thaŋarɨke thɨ thɨghɨyawana.”
ACT 28:23 Thɨ tuthiya mbaŋa regha weinji Pol, na e mbaŋako iyako Jiu lemoyo thɨ rakamena e ŋgoloko iya Pol i yakukowe. Va mbaŋambaŋa ghaghad gougou, Pol i utu na i vamanjamanjalaŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye weŋgi. I mando na i valogha nuwanji na thɨ loŋweghathɨgha budakaiya va i utuŋa emunjoru Jisas kaiwae, iya kaiwae va i vavaona Mosese le mbaro na Loi ghalɨŋae gharautu lenji rorori.
ACT 28:24 Vavana i utuvɨva nuwanji na thɨ loŋweghathɨ, ko vavana mava thɨ loŋweghathɨ.
ACT 28:25 Tomethi lenji renuwaŋa, na thɨ munjeva thiya wareri amba Pol i lagovuna le utu e utuutuke iyake, iŋa, “Nyao Boboma va i utuŋa emunjoru weŋgiya orumburumbunda mbaŋa i utu Aiseya e ghae, iŋa ŋgoreiyake:
ACT 28:26 U wa vo utu weŋgiya gharɨgharɨke thiyake na uŋa: Ne hu vandeŋe valaŋa, ko iyemaeŋge mane hu ghareghare, ne hu thuwe valaŋa, ko iyemaeŋge mane hu ghareghare.
ACT 28:27 Kaiwae gharɨgharɨke thiyake gharenjiko i vurɨgheghe, thɨ vowiya yanawanji, na thɨ kɨkɨmare, mbala ma thɨ thuwe e maranji, ma thɨ loŋwe e yanawanji, na ma thɨ ghareghare e gharenji, na thɨ numonjogha e ghino na ya thawariŋgi.”
ACT 28:28 “Iya kaiwae nuwaŋguiya hu ghareghare Loi le vamoru utuutuniye, kaerova i variye weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨ na ne thɨ vandeŋe.”
ACT 28:29 Pol i utuvao utuutuke iyake, amba Jiu thiya wareri na mbe thiye eŋge thɨ vewogaithɨ laghɨye weŋgi.
ACT 28:30 Theghathagha umboiwo e tɨne Pol i yaku e ŋgoloko iyako tɨne na te i vavamodo weya ŋgoloko tanuwagae. Gharɨgharɨko wolaghɨye iyava nuwanjiya thɨ rakamenakowe i kulavoreŋaŋgi,
ACT 28:31 na i utuŋa weŋgiya Loi le ghamba mbaro utuutuniye, na i vavaghare weŋgi Giya Jisas Krais kaiwae. I utu weiye le gharematuwa na mava lolo regha i mando na i dagetenɨwe.
ROM 1:1 Ghino Pol, Krais Jisas le rakakaiwobwaga na ghalɨŋae gharaghambɨ. Loi va i ghathaŋgo ya tabo ghalɨŋae gharaghambɨ na ya yathu Toto Thovuye.
ROM 1:2 Totoko Thovuye iyako Loi va i dagerawe mbaŋa i vivako mbala ghalɨŋae gharautu thɨ woraŋgiya na thɨ rorinjoŋa Buk Boboma e tɨne.
ROM 1:3 Totoko Thovuye iyako nariye utuniye, iye ghanda Giya Jisas Krais. Mbunɨma na madibe ele valɨvaŋga, iye Deivid rumbuye,
ROM 1:4 ko iyemaeŋge Loi i vatomwe iye Nariye, kaiwae Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne va i vakatha na tembe i thuweiruva mare e tɨne.
ROM 1:5 Amalaghɨniye i mwaewo e ghino na i giya bebeke iyake e ghino, ya tabo ghalɨŋae gharaghambɨ, ghatarawa kaiwae, mbala thiye ma Jiu valɨvaŋga na valɨvaŋga thɨ loŋweghathɨ na thɨ ghambu.
ROM 1:6 Na ghemi tembe ŋgoreiyeva, inami e wabwina iyana tɨne, Loi kaerova i ghathaŋga na hu tabo Jisas Krais le wabwi gharɨgharɨniye.
ROM 1:7 Taulaghɨna ghemi huya yaku Rom e tɨne, Loi i gharethovuŋga na kaerova i ghathaŋga hu tabo le gharɨgharɨ. Ya naŋgo weya Loi Ramanda na ghanda Giya Jisas Krais lenji mwaewo na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
ROM 1:8 I viva moli ŋgoreiyake: Weya Jisas Krais ya vata ago weya lo Loi taulaghɨna ghemi kaiwami, kaiwae lemi loŋweghathɨ weya Krais valɨvaŋgake wolaghɨye kaero thɨ utuŋa.
ROM 1:9 Loi iya ghino ya kaiwokewe na e ghareŋguke laghɨye ya vatomweŋgo ya utuŋa Toto Thovuye Nariye utuniye, iye ne i vaemunjoruŋa e ghemi budakai iya ya utuŋake emunjoru moli. Na Loi i ghareghare mbaŋake wolaghɨye ya renuwaŋakikiŋga
ROM 1:10 elo naŋgo tɨne. Ya naŋgo valaŋa weya Loi na thoŋgo le renuwaŋa ŋgoreiye valɨkaiwae ya ghaona e ghemi. Mbaŋa kaero molao nuwaŋguiya ya ghaona e ghemi na mbaŋake ma ya ghareghare ne ŋgoroŋga na ya ghaona, ko elo naŋgoke eŋge ne valɨkaiwae.
ROM 1:11 Nuwaŋguiya moli ya thuweŋga mbala valɨkaiwae ya giya the thalavu e ghemi i mena Loi e Une na valɨkaiwae i thalavugha yawalimi na i vurɨgheghe.
ROM 1:12 Nuwaŋguiya ra vethalathalavuinda; lo loŋweghathɨke i vavurɨghegheŋga na lemi loŋweghathɨna i vavurɨghegheŋgo.
ROM 1:13 Lo bodaboda, nuwaŋguiya hu ghareghare, mbaŋa i ghanagha ya munje ya ghaona e ghemi, ko iyemaeŋge ghamba thalatɨva i ghanagha e ghino ghaghad mbaŋake. Lo renuwaŋa ŋgoreiye nuwaŋguiya ya ghaona na lo kaiwo e ghemi une ve yomara ŋgoreiya kaero i yomara weŋgiya wabwi vavana thiye ma Jiu gharɨgharɨniye e tɨnenji.
ROM 1:14 Iyake ŋgoreiye wo ya vamodo njogha modae laghɨye, na iwaeŋge ya wa na ya utuŋa Toto Thovuyeko iyako weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye; weŋgiya thavala thɨ ghambugha Grik ghanjithanavu na thavala ma thɨ ghambu, na tembe ŋgoreiyeva thavala e lenji ghareghare na thavala unounoŋgi.
ROM 1:15 Ko rɨghe moli vara iyako iya kaiwae nuwaŋguiya moli tembe ya utuŋava Toto Thovuye e ghemi, ghemi huya yaku Rom e tɨne.
ROM 1:16 Ma ya monjinaŋa Toto Thovuye, kaiwae Totoko Thovuye iyako iya Loi va i vakaiwoŋako na le vurɨgheghe e tɨne i vamoruŋgiya thavala thɨ loŋweghathɨ. I viva moli thiye Jiu kaiwanji, ko amba thiye ma Jiu ŋgoreiye tembe kaiwanjiva.
ROM 1:17 Toto Thovuye e tɨne Loi i woraŋgiya ŋgoroŋga valɨkaiwae na i wovarumwarumwaruŋa gharɨgharɨ, na iyake kaiwae thiye thɨ loŋweghathɨ Krais. Iyake i manjamanjala na emunjoru kaiwae Loi le utu e Buk Boboma tɨne iŋa, “Thiye ya wovarumwarumwaruŋaŋgi kaiwae thɨ vareminjeŋgo, thiye e yawalinji memeghabananiye.”
ROM 1:18 E buruburu Loi kaero i woraŋgiya weinda le ghatemuru weŋgi gharɨgharɨ ma Jiu ghanjithanavu ma ŋgoreiye Loi ghathanavu na ma e gharumwaru, thiye lenji vakathako raraitharɨ thiyako i rogana the bigi emunjoru moli Loi kaiwae weŋgiya gharɨgharɨ.
ROM 1:19 Loi i ghatemuru kaiwae budakai valɨkaiwae gharɨgharɨ thɨ ghareghare Loi kaiwae i manjamanjala weŋgi, kaiwae Loi tembe ghamberegha i vamanjamanjalaŋa weŋgi.
ROM 1:20 I ri mbaŋaniye vara Loi va i vakatha yambaneke na ghaghad noroke, Loi le vurɨgheghe memeghabananiye na bigibigiko iya ma Loi eŋge valɨkaiwae i vakathako, Loi va i vakatha gharɨgharɨ valɨkaiwae thɨ thuwe. Iya kaiwae gharɨgharɨ ma e lenji rɨghe.
ROM 1:21 Othembe thɨ ghareghareya Loi, thɨ wovanjoŋanjoŋa ŋgoreiye iye ma Loi, ma thɨ wovavwenyevwenyeŋa, na ma thɨ dage mwaewowe. Ko iyemaeŋge lenji renuwaŋa ma unouno eŋge na gharenji i momouwo weŋgi.
ROM 1:22 Othembe thɨŋava thɨ thimba, ko iyemaeŋge thɨ tabo unounoŋgi.
ROM 1:23 Na thɨ botewoyathu Loi ravwenyevwenye na memeghabananiye ghakururu na thɨ kururu weŋgi eŋge lenji monjemonjeŋgiko ŋgoranjiya gharɨgharɨ mane thɨ meghabana, na tembe thɨ kururu weŋgiva ma, thetheghan thɨ loŋgaloŋga na thetheghan thɨ li e gharenji vwatae iya thɨ monjeŋgiko.
ROM 1:24 Iya kaiwae Loi i viyathuŋgi na thɨ vakatha the thanavu raraitharɨ yawalinjiko nuwaiya na thɨ vevakatha yathima thanavuniye raraitharɨ.
ROM 1:25 Thɨ botewoyathu utu emunjoru Loi kaiwae iyemaeŋge thɨ loŋweghathɨ kwan; thɨ kururu weŋgi lenji vakavakatha na thɨ kaiwo weŋgi, na ma thɨ kururu weya Ravakatha, othembe amalaghɨniye ghamberegha mbala ra tarawe mbaŋake wolaghɨye. Mbwana. Ŋgoreiye.
ROM 1:26 Lenji vakathako iyako kaiwae Loi i viyathuŋgi na thɨ vakatha yathima thanavuniye vavanava na i monjimonjina. Wanakau thɨ vevakatha vatharɨ weŋgi ma ŋgoreiya va iŋako na ŋgoreiye.
ROM 1:27 Tembe ŋgoreiyeva, ghɨmoghɨmoru ma thɨ vakatha ŋgoreiya meŋako na ŋgoreiye. Tembe thɨ venumweŋgiva na thɨ vakatha ghanjithanavu. Thɨ vakatha ŋgoreiyako weŋgiya lenji valɨghɨmoghɨmoru na modae Loi i giya vuyowae weŋgi.
ROM 1:28 E vwatava, kaiwae ma thɨ renuwaŋa Loi gharerenuwaŋa iye bigi laghɨye, Loi i viyathuŋgi na thɨ ghambugha lenji renuwaŋa raraitharɨ na vakathako iya thava thɨ vakathako thɨ vakavakatha.
ROM 1:29 Tharɨ tomethi na tomethi kaero i riyevanjaraŋgi ŋgoreiya vakatha raitharɨ, votha, tharɨ thanavuniye, yamwakabu, gabo, wogaithɨ, utu kwanɨkwan na thɨ vonɨvoya vavana ghanji. Thɨ liliya utu,
ROM 1:30 thɨ utuutuvatharɨ weŋgiya ghanjiune, thɨ botewo Loi, nemo i utuŋgi na thɨ wovorevoreŋaŋgi. Thɨ tamwe eŋge tharɨ ghavakatha, ma thɨ wovatha oramanji na otatanji lenji utu,
ROM 1:31 ma thimba ina e yawalinji, ma thɨ renuwaŋakikiya lenji dagerawe, ma gharenji weŋgi gharɨgharɨ na ma thɨ gharevɨrɨ kaiwanji.
ROM 1:32 Emunjoru, othembe kaero thɨ ghareghare Loi le mbaro iŋa thavala lenji vakatha ŋgoranjiyako valɨkaiwanji moliya mare. Ko iyemaeŋge mbe thɨ vakavakatha vara iya vakathako thiyako, na ma mbe iyaeŋgeko, tembe thɨ wovathovuthovuyeŋaŋgiva ghanjiuneko iya thɨ vakavakatha thanavuko iyako.
ROM 2:1 Wou, ghen ma e len rɨghe na u wovatharɨtharɨŋgiya gharɨgharɨ vavana thɨ vakavakatha tharɨ ŋgoranjiyako, kaiwae the valɨvaŋga u wovatharɨtharɨŋaŋgiya gharɨgharɨko thiyakowe, ghen tembe u wovatharɨtharɨŋava ghanɨmbereghana, kaiwae ghen tembe u vakavakathava iya thanavuko thiyako.
ROM 2:2 Kaero ra ghareghare Loi ne i wovatharɨtharɨŋaŋgiya thavala thɨ vakavakatha thanavu ŋgoranjiyako na le ghathaghathako ne i mboromboro.
ROM 2:3 O ghen, u wovatharɨtharɨŋaŋgiya gharɨgharɨko thiyako lenji vakathako kaiwae, ko iyemaeŋge iya thɨ vakavakathako ghen tembe iyava u vakathana. Ko len renuwaŋa u munjeva ne u voiteta Loi le wovatharɨtharɨko?
ROM 2:4 O ko ghen u botewo Loi le gharethovu laghɨye kaiwan na le ghataŋaghathɨŋge. Ko ma u ghareghare Loi le gharenja e ghen kaiwae nuwaiya i vaŋguŋge na vo ndeghereiyewana len tharɨ?
ROM 2:5 Ko iyemaeŋge gharena i vurɨgheghe moli na u botewo u uturaŋgiya len tharɨ na u roiteta. Iya kaiwae tembe u vavalaghɨyeŋava ghanɨvuyowona mbaŋaniye Loi ne le ghatemuru ve yomara gharɨgharɨ lenji tharɨ kaiwae. Na e mbaŋako iyako thɨ thuweya Loi le ghathaghatha i thovuye na i mboromboro.
ROM 2:6 Loi ne i giya lolo regha na regha modae, kaiwae i gorugoru weya ŋgoroŋga le vakatha.
ROM 2:7 Gharɨgharɨ vavana thɨ rorovurɨgheghe vakatha thovuye kaiwae, kaiwae nuwanjiya Loi i taraweŋgi, i wovavwenyevwenyeŋaŋgi na i giya yawalɨ memeghabananiye weŋgi. Loi iye i giya yawalɨ memeghabananiye.
ROM 2:8 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ vavana mbe thɨ rerenuwaŋa eŋge thiye lenji thovuye kaiwae, na thɨ botewoyathu Loi le renuwaŋa emunjoru na thɨ ghambugha tharɨ ghakamwathɨ. Loi le ghatemuru weiye le gaithɨ ne i lithɨ weŋgi.
ROM 2:9 Nevole vuyowo na vɨrɨ i yomara weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ vakavakatha tharɨ. Iyako emunjoru Jiu utuninji na tembe ŋgoreiyeva thiye ma Jiu gharɨgharɨniye.
ROM 2:10 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ thɨ vakavakatha thovuye Loi ne i taraweŋgi, i wovavwenyevwenyeŋaŋgi na i vagharemalɨlɨŋgi. Iyake emunjoru Jiu utuninji na tembe ŋgoreiyeva thiye ma Jiu gharɨgharɨniye.
ROM 2:11 Loi ma mbe i vaŋgavaŋga eŋge, ele ghatha tɨneko i vamboromboro.
ROM 2:12 Thoŋgo Mosese le Mbaro ma ina weŋgi na thɨ vakatha tharɨ, Loi ne i wovatharɨtharɨŋaŋgi na i giya ghanjivuyowo, othembe ma Mosese le Mbaro ina weŋgi. Thavala Mosese le Mbaro ina weŋgi na thɨ vakatha tharɨ, Loi ne i ghathaŋgi Mosese le Mbaroko e tɨne.
ROM 2:13 Loi ma i wovarumwarumwaruŋaŋgiya gharɨgharɨ kaiwae mbema thɨ loŋwe eŋge Mbaroko e yanawanji, ko mbe iyaeŋge vara thavala thɨ loŋwe na thɨ ghambu.
ROM 2:14 Mosese le Mbaro ma ina weŋgi thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, ko thoŋgo lenji vakatha ŋgoreiya mbaro i raŋgimawe othembe Mosese le Mbaro ma ina weŋgi.
ROM 2:15 I raŋgima e gharenjiko ŋgoreiya Mbaro le renuwaŋa, na iyake i vatomwe Loi va i rorinjoŋa e gharenji. Mbaŋa vavana lenji renuwaŋako tembe i woraweŋgi lenji vakavakatha i tharɨ, na mbaŋa vavana lenji renuwaŋako i woraŋgiya weŋgi thɨ vakatha thovuye.
ROM 2:16 Bigibigike thiyake ne thɨ yomara mbaŋaniye Loi ne i woraŋgiya lenji renuwaŋa thuwele na weya Jisas Krais i ghathaŋgi. Totoko thovuye iya ya utuŋako i woraŋgiya ŋgoreiyako.
ROM 2:17 Na ŋgoroŋga ghen? Uŋa, “Ghino Jiu”, na mbe u ndeghathɨ vara Mosese le Mbaroko tɨne, na u wovorevoreŋaŋge ghanɨmbereghana, uŋa, “Ghino ya tubwe weya Loi.”
ROM 2:18 U ghareghare budakai Loi nuwaiya u vakatha, na kaiwae Mbaroko iyako kaero i vaghareŋge iyaŋganiya thovuye moli.
ROM 2:19 U renuwaŋa e ghen valɨkaiwan u viva weŋgiya maranji i kwaghe na i manjamanjala weŋgiya thiye inanji e momouwo,
ROM 2:20 u ghareghare emunjoru e ghen valɨkaiwan u vavathanavu weŋgiya numounouno, na u vavaghare weŋgiya yawalinji amba kovukovu. Kaiwae Mosese le Mbaro ina e ghen, u munjeva u ghareghareya bigibigiko wolaghɨye na emunjoruko wolaghɨye ina weŋge.
ROM 2:21 U tabo ravavaghare weŋgiya gharɨgharɨ vavana, ko ŋgoroŋga eŋge na ma mbe u vavaghare e ghen ghanɨmberegha? U vavaghare na uŋa, “Tha u kaivɨ,” ko naka ghen mbe u kakaivɨna?
ROM 2:22 Ghen u utuŋa, uŋa “Tha u yathima,” ko naka ghen mbe u yathiyathimana? Ghen u botewo moliya loi vatavatad; ko naka ghen mbe u kakaiva loi vatavatadɨko lenji ghamba yaku?
ROM 2:23 Ghen u wovoreŋa ghanɨmberegha na uŋa Mosese le Mbaro ina e ghen; ko ghen u ŋeviyaviya Loi ghamwae mbaŋa u kivwala le mbaro?
ROM 2:24 Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, iŋa, “Lemi vakathana kaiwae thiye ma Jiu thɨ utuvatharɨ weya Loi.”
ROM 2:25 Kitenɨyathu thanavuniye e ghathovuye thoŋgo u vakatha ŋgoreiya Mbaroko iyako le woraŋgiya, ko iyemaeŋge thoŋgo u kivwala mbaroko, len kitenɨyathu ma e ghathovuye.
ROM 2:26 Tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo thela ma Jiu loloniye iye ma i wo kitenɨyathu thanavuniye, i ghambugha ŋgoroŋga Mosese le Mbaro i woraŋgiya; Loi ne i rerenuwaŋa kaiwae na iŋa iye ŋgoreiya i wo kitenɨyathu thanavuniye.
ROM 2:27 Ghemi Jiu Mbaro ina weŋga va thɨ rorinjoŋa e Buk, na hu wo kitenɨyathu thanavuniye e riwamina, ko ana thiye ma Jiu gharɨgharɨniye thɨ ghambugha mbaro. Thiye thɨ woraŋgiya weinda ghemi valɨkaiwami hu vaidiya vuyowae.
ROM 2:28 Ko thelaeŋge vara iye Jiu loloniye moli na emunjoru i wo kitenɨyathu thanavuniye moli? Lolo ma i tabo na Jiu loloniye kaiwae ghathanavu ŋgoreiye Jiu ghanjithanavu na i wo kitenɨyathu thanavuniye e riwae, ko iyemaeŋge thoŋgo lolo regha e ghareko iye Jiu, emunjoru iye Jiu loloniye moli. Thoŋgo lolo i wo kitenɨyathu thanavuniye kaiwae thɨ ghambugha rorori Mosese le Mbaro e tɨne, iyako ma i vaemunjoruŋa iye i tubwe weya Loi. Lolo i tubwe weya Loi mbaŋa Une Boboma i ten na i ru loloko e ghare na i vavaghɨle. Loloko iyako mane i vaidiya ghatarawa weŋgiya gharɨgharɨ, ne i vaidi eŋge weya Loi.
ROM 3:1 Thoŋgo utuutuko iyako emunjoru, i thovuye iye Jiu loloniye? Na kitenɨyathu thanavuniye mbene i vaidiya ghathovuye mun?
ROM 3:2 Mbwana, i ghanagha moli i thalavu weŋgi Jiu. I viva Loi va i wogiya le utuutu weŋgiya Jiu na thɨ njimbukiki.
ROM 3:3 Ne ŋgoroŋga thoŋgo vavana ma thɨ loŋweghathɨ Loi le utuutuko? Thare lenji goruweyathuko iyako i vakatha Loi ma i vamboromboro ŋgoreiya le dageraweko?
ROM 3:4 Nandere moli! Loi i dagerawe i vamboromboro mbaŋake wolaghɨye. Othembe gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ kwanɨkwan, iye rautuutu emunjoru; ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, Loi iŋa, “Mbaŋa ne u utu len utuutu ne i woraŋgiyaŋge len utuna i rumwaru, na mbaŋa gharɨgharɨ ne thɨ wonjoweŋge, ne u kivwalaŋgi.”
ROM 3:5 Ko thoŋgo ghandathanavuke raraitharɨ i woraŋgiya Loi iye i rumwaru moli, ŋgoroŋga ne raŋa? Valɨkaiwae raŋa Loi iye ma i vamboromboro mbaŋa weiye le gaithɨ ne i lithɨ ghatharɨ modae weŋgiya gharɨgharɨ? Lo utuutuke iyake ŋgoreiya gharɨgharɨ lenji utuutu.
ROM 3:6 Ma ŋgoreiye moli! Thoŋgo Loi iye mava i wovatharɨtharɨŋa ghinda Jiu kaiwae, ne ŋgoroŋga eŋge na i ghathaŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye?
ROM 3:7 Ko iyemaeŋge lolo regha mbwata le wogaithɨ iŋa, “Thoŋgo lo kwan i vakatha gharɨgharɨ thɨ ghareghare wagiyawe Loi iye i renuwaŋakikiya le dagerawe ne i vamboromboro, une i yomara Loi iye ravwenyevwenye na i thovuye moli. Kaiwae utuutuko iyako emunjoru, buda kaiwae Loi i ghathaŋgo ŋgoreiya ghino tharɨ gharavakatha?”
ROM 3:8 Thoŋgo utuutuko iyako emunjoru, mbala tembe i thovuyeva raŋa, “Valɨkaiwae ra vakatha tharɨ mbala i vakatha na thovuye i raŋgi.” Ma yaŋa utuutuko iyako, ko iyemaeŋge gharɨgharɨ vavana thɨ utuvatharɨ e ghino na thɨ wonjoweŋgo thɨŋava ya utuŋa utuutuko iyako. I thovuye moli Loi ne ve lithɨ weŋgiya thiye thɨ utu ŋgoreiyako.
ROM 3:9 Ŋgoroŋga ne raŋa? Ko ana ghime Jiu mbe e lama thovuye na wo thovuye kivwalaŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye ŋgoreiye? Nandere moli, kaiwae kaero ma woraŋgiya, thiye Jiu na ma Jiu gharɨgharɨniye ŋgoreiye, taulaghɨke tharɨ i mbaroŋainda.
ROM 3:10 Ŋgoreiya Buk Boboma le utuutu, iŋa: “Ma lolo regha i rumwaru, nandere moli.
ROM 3:11 Ma raghareghare regha inawe, ma regha i tamweya Loi.
ROM 3:12 Taulaghɨke kaero thɨ ndeghereiyewana Loi, kaero thɨ tabona bigi bwagabwaga. Ma tembe reghava i vakavakatha thovuye ghakamwathɨ, nandere moli.”
ROM 3:13 “I raŋgima e ghaenjiko ŋgoreiya thɨ tɨghɨra ghabubu, Maminjiko mbe i utu kwanɨkwan eŋge na utuutu i dobu e ghaenjiko njimwae ŋgoreiya mwata mamate i gharɨinda.”
ROM 3:14 “Utu raraitharɨ na thɨghɨya utuutuniye i riyevanjara ghaenjiko.”
ROM 3:15 “Gheghenji i maya eŋge gabo kaiwae.
ROM 3:16 Aŋga thɨ reŋa thɨ mukuwo na nuwatharɨ laghɨye mbe inawe eŋge.
ROM 3:17 Vanevane ghakamwathɨ ma thɨ ghareghare.”
ROM 3:18 “Loi ghamararu ma ina weŋgi.”
ROM 3:19 Kaero ra ghareghare, ŋgoroŋga mbaro le utuutu, i utuutu thavala kaero inanji mbaroko iyako e raberabe, mbala ma valɨkaiwae lolo regha i woraweya le varɨvoru e tharɨ, na gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke laghɨye Loi i wovatharɨtharɨŋaŋgi.
ROM 3:20 Kaiwae ma lolo regha i rumwaru Loi e marae, kaiwae i ghambugha mbaro le renuwaŋa, ko mbaro eŋge i vakatha lolo na i ghareghare iye tharɨ gharavakatha.
ROM 3:21 Ko e mbaŋake iyake Loi kaero i vugha kamwathɨ na e tɨne i wovarumwarumwaruŋaŋgiya gharɨgharɨ, ko iyemaeŋge iyake ma i mena mbaro e ghaghambu tɨne. Kamwathɨke iyake Mosese le Mbaro na ghalɨŋae gharautu kaerova thɨ utuŋa mbaŋa i vivako.
ROM 3:22 Loi i wovarumwarumwaruŋaŋgiya gharɨgharɨ kaiwae thɨ loŋweghathɨgha Jisas Krais. Raloŋweloŋweghathɨke wolaghɨye utuninjiya iyako, kaiwae gharɨgharɨke wolaghɨye mboromboroŋgi.
ROM 3:23 Na mboromboroŋgi kaiwae gharɨgharɨke wolaghɨye kaero thɨ tharɨ, na vwenyevwenyeko gharu iya Loi va i renuwaŋa na ŋgoreiyako kaiwanji, i bwagabwaga moli weŋgi.
ROM 3:24 Ko iyemaeŋge Loi le mwaewo bwagabwaga e tɨne, taulaghɨko i wovarumwarumwaruŋaŋgi, kaiwae Krais Jisas i vamodo njoghaŋgi tharɨ e tɨne.
ROM 3:25 Loi va i vakatha Jisas iye tharɨ ghamba vowo gharɨgharɨ kaiwanji. Thavala thɨ loŋweghathɨgha Jisas i mare na madibe i voru, Loi i wovarumwarumwaruŋaŋgi. Vowoko iyako i woraŋgiya iye i vamboromboro mbaŋa me vivako ma i lithɨ weŋgiya gharɨgharɨ thɨ vakatha tharɨ. Va i vakatha ŋgoreiyako kaiwae i ghataŋaghathɨ.
ROM 3:26 Va i vakatha ŋgoreiyako, mbala gharɨgharɨ thɨ thuwe i rumwaru, kaiwae iye i vamboromboro na i rumwaru na i wovarumwarumwaruŋaŋgiya tharɨ gharavakatha mbaŋa thɨ loŋweghathɨ Jisas.
ROM 3:27 Thare e la rɨghe regha na valɨkaiwae ra wovorevoreŋainda? Nandere! Mbala la rɨgheya budakai? Ko ma valɨkaiwae ra wovoreŋainda kaiwae ra ghambugha mbaro? Mbwana, ma valɨkaiwae ra wovoreŋainda kaiwae loŋweghathɨ mbe ghamberegha eŋge e tɨne Loi i wovarumwarumwaruŋainda.
ROM 3:28 Kaero ra ghareghare, lolo le loŋweghathɨ kaiwae Loi i wovarumwarumwaruŋa, ma kaiwae i ghambugha ŋgoroŋga mbaro le woraŋgiyawe.
ROM 3:29 Ko ana Loi mbe thiye eŋge Jiu lenji Loi, na thiye ma Jiu gharɨgharɨniye ma lenji Loi ŋgoreiye? Mbwana, thiye ma Jiu gharɨgharɨniye tembe lenji Loiva.
ROM 3:30 Kaiwae Loi mbe regha eŋge, na iye Jiu lenji loŋweghathɨ kaiwae ne i wovarumwarumwaruŋaŋgi na thiye ma Jiu gharɨgharɨniye tembene lenji loŋweghathɨ kaiwaeva na i wovarumwarumwaruŋaŋgi.
ROM 3:31 Thare ra tagayathu Mosese le Mbaro, kaiwae ra renuwaŋa na raŋa loŋweghathɨ e tɨne Loi i wovarumwarumwaruŋaŋgiya gharɨgharɨ? Nandere moli; ko iyemaeŋge ra vamboromboro ŋgoroŋga Mbaro le woraŋgiya.
ROM 4:1 Eibraham iye ghinda rumbunda, na ŋgoroŋga ne raŋa iye kaiwae na va ŋgoroŋga na renuwaŋako iyako i yolawawe?
ROM 4:2 Thoŋgo Loi va i ghatha na iŋa iye lolo i rumwaru le vakathako thovuye kaiwae, valɨkaiwae moli i wovoreŋa ghamberegha. Ko iyemaeŋge Loi e marae Eibraham ma ele rɨghe na valɨkaiwae i wovoreŋa ghamberegha.
ROM 4:3 Kaiwae Buk Boboma iŋa, “Eibraham i loŋweghathɨ, iya kaiwae Loi i thuwe iye lolo i rumwaru le loŋweghathɨko kaiwae.”
ROM 4:4 Mbaŋa lolo i kaiwo i mbana modae. Modoko iyako ma ŋgoreiya ghamwaewo, ko iyako le kaiwoko modae.
ROM 4:5 Ko iyemaeŋge Loi ma i wovarumwarumwaruŋa lolo regha le kaiwoko modae kaiwae. Iyemaeŋge kaiwae i loŋweghathɨgha iye i wovarumwarumwaruŋa tharɨ gharavakatha.
ROM 4:6 Deivid va i utuŋa tembe ŋgoreiyeva iyako. Deivid va iŋa thoŋgo Loi i worawe loloko iyako e ghamwae, na ma kaiwae i vamboromboro Mosese le Mbaroko gharerenuwaŋa, loloko iyako i warari moli.
ROM 4:7 Deivid va iŋa, “Loi i woraweŋgi e ghamwae, thavala Loi kaero i numotena lenji tharɨ na i yabo.
ROM 4:8 Loi i worawe e ghamwae, thela thoŋgo Loi mane i rerenuwaŋakiki le tharɨko kaiwae.”
ROM 4:9 Ŋgoroŋga, Loi mbe i woraweŋgi eŋge e ghamwae thavala thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye, o thavala ma thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye tembe ŋgoreiyeva? Mbwana, thiye ma thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye tembe ŋgoreiyeva. Kaero ma utuŋa, Loi va i thuweya Eibraham iye lolo i rumwaru, le loŋweghathɨ kaiwae.
ROM 4:10 Va i yomarawe mbaŋa vama i wo kitenɨyathu thanavuniye na e ghereiye, o kitenɨyathu thanavuniye e ghamwae? Mava kitenɨyathu thanavuniye e ghereiye, iye va i rumwaru amba muyai i wo kitenɨyathu thanavuniye.
ROM 4:11 Kitenɨyathuko iyako iye nono, i woraŋgiya Loi kaero i wovarumwarumwaruŋa Eibraham le loŋweghathɨ kaiwae. Iya kaiwae raloŋweloŋweghathɨko wolaghɨye, othembe thavala ma thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye, rumbunjiya Eibraham, kaiwae lenji loŋweghathɨ kaiwae Loi i thuweŋgi thiye thɨ rumwaru.
ROM 4:12 Tembe ŋgoreiyeva, raloŋweloŋweghathɨ thavala kaero thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye, tembe rumbunjiva Eibraham, thiye thɨ vurɨmban loŋweghathɨ e ghakamwathɨ ŋgoreiya rumbunji Eibraham va i reŋawe amba muyai i wo kitenɨyathu thanavuniye.
ROM 4:13 Ŋgoreiye, ma kaiwae va i ghambu ŋgoreiya Mosese le Mbaro le woraŋgi na Loi i dagerawe weya Eibraham na orumburumbuye na ne thɨ wo yambaneke. Ko kaiwae Loi va i dagerawe weya Eibraham kaiwae ma i ghatha na i thuwe iye i rumwaru kaiwae i loŋweghathɨ.
ROM 4:14 Na kaiwae thoŋgo le dageraweko mbene i woveŋgi eŋge thavala thɨ ghambugha Mbaro, ko kaero i govambwara loŋweghathɨ iye bigi bwagabwaga na Loi le dageraweko ma e uneune.
ROM 4:15 Mbaro i womena Loi le lithɨ tharɨ gharavakatha kaiwanji. Iya kaiwae thoŋgo ma Mbaro mbala ma ra valaŋaniya Mbaro.
ROM 4:16 Lenji loŋweghathɨko kaiwae budakaiya Loi va i dagerawe ne thɨ vaidi. Loi i mwaewo bwagabwaga weŋgi na valɨkaiwae Eibraham orumburumbuyeko wolaghɨye thɨ vaidiya budakai va i dagerawe weŋgi. Ma mbe thavala eŋge thiya yaku Mbaro e raberabe valɨkaiwanji thɨ wo, ko tembe ŋgoreiyeva gharɨgharɨke wolaghɨye thavala thɨ loŋweghathɨ ŋgoreiya Eibraham, iye taulaghɨke rumbunda.
ROM 4:17 Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, iŋa, “Kaerova ya woraweŋge na ghen vanautuma vavana rumbunjiya ghen.” Eibraham iye rumbunda Loi e marae. Va i loŋweghathɨgha Loi na Loike iyake valɨkaiwae i vakatha budakaiya i mare na kaero e yawayawaliyeva na iŋa na budakai mava thɨ yomara, ŋgoreiya kaerova thɨ yomara.
ROM 4:18 Mava rɨghe thovuye regha na valɨkaiwae Eibraham i worawe ghamidi na dageraweko i tabo na emunjoru, ko othembe va i worawe le vareminjeko ghamidi na i roghagha dageraweko ne i yomara. Kaiwae Loi va i dagerawe na iŋa, “Orumburumbu nevole lemoyo ŋgoreiyako, ma valɨkaiwae thɨ vaona.”
ROM 4:19 Othembe Eibraham ghatheghathegha mbalavama i wo hothaŋarɨ, na madɨbaeko vama ŋgoreiya i mare. Na va i renuwaŋa levo Sera tembe ŋgoreiyeva kaiwae va i kwama. Othembe va i ghareghareŋgiya thiyako, le loŋweghathɨ weya Loi mava i njavovo mun.
ROM 4:20 Kaiwae le loŋweghathɨko mava i numovuvuraŋa Loi le dagerawekowe, ko iyemaeŋge le loŋweghathɨ vama i tabo na i tabo eŋge na i wovavwenyevwenyeŋa Loi.
ROM 4:21 Va i ghareghare e ghare emunjoru moli Loi valɨkaiwae ne i vamboromboro budakaiya va le dagerawe.
ROM 4:22 Iya kaiwae “Loi va i wovatha le loŋweghathɨko na i govambwara mbema emunjoru iye lolo i rumwaru.”
ROM 4:23 Utuutuko iyako ma mbe Eibraham e ghathovuye eŋge kaiwae,
ROM 4:24 ko iyemaeŋge ghinda tembe ŋgoreiyeva. Mbala ra ghareghare Loi ne i wovathainda ghinda gharɨgharɨ rumwarumwaruniye thoŋgo ra loŋweghathɨgha amalaghɨniye, iye va i vakatha na ghanda Giya Jisas Krais tembe i thuweiruva mare tɨne.
ROM 4:25 Loi i vatomweyathu Jisas i mare la tharɨ kaiwae, na tembe i vakatha na i thuweiruva mare e tɨne na mbala i wovarumwarumwaruŋainda.
ROM 5:1 Iya kaiwae, kaiwae kaero i wovarumwarumwaruŋainda la loŋweghathɨ kaiwae, weinda Loi ra vanevane. Vanevaneko iyako i yomara weya ghanda Giya Jisas Krais,
ROM 5:2 kaiwae i vaŋguinda ra wa weya Loi na ra vaidiya le mwaewo bwagabwaga loŋweghathɨ e tɨne, na noroke ra yakuwe. Tembe ŋgoreiyeva la warari i laghɨye, kaiwae weinda la gharematuwa nevole weinda Loi ra wo le vwenyevwenye.
ROM 5:3 Na ma mbe iyaeŋgeko, tembe ra warariva e ghandavuyowo tɨne, kaiwae ra ghareghare vuyowo i vatada ghataŋaghathɨ e yawalinda.
ROM 5:4 Kaiwae ra ghataŋaghathɨ, Loi i vaemunjoruŋainda, na iyako une weinda la gharematuwo ra roroghagha Loi ne i vavwenyevwenyeŋainda.
ROM 5:5 Gharematuwoko iyako gharematuwo e uneune, na ma i vagharelaghɨlaghɨyeŋainda kaiwae Loi i gharethovu laghɨye kaiwanda na i giya Une Boboma i ru e gharendake na Loi le gharethovu i riyevanjaraŋgi.
ROM 5:6 Kaiwae othembe mbaŋa ghinda vamba ra njavovo moli, e ghambaŋa thovuye moli tɨne Krais i mare ghinda raraitharɨ kaiwanda.
ROM 5:7 Mbe mbaŋa vavana eŋge lolo regha i vatomweya yawaliye na i mare thela i ghambugha mbaro kaiwae, ko mbwata valɨkaiwae eŋge lolo regha ghamberegha i vatomwe na i mare lolo regha ghathanavu thovuye kaiwae.
ROM 5:8 Ko iyemaeŋge Loi i vatomwe weinda le gharethovu le laghɨlaghɨye ŋgoreiyake: mbaŋa vamba inanda tharɨ e tɨne Krais i mare kaiwanda.
ROM 5:9 Krais le mare kaiwae Loi i wovarumwarumwaruŋainda, iya kaiwae ra ghareghare wagiyawe nevole Krais i vamoruinda Loi le ghatemuru e tɨne.
ROM 5:10 Kaiwae mbaŋaniye vamba ra thɨghɨyawana Loi, ko amba i vakathainda na tembe valɨnɨmaeva ghinda Nariye ele mare. Mbaŋake kaero namoghamwanda weinda, emunjoru ne i vamoruinda kaiwae nariye e yawayawaliye.
ROM 5:11 Na ma mbe i vamoruinda eŋge, ko Loi i vakathainda na ra warari kaiwae ghanda Giya Jisas Krais iye kaero i vakathainda na namoghamwanda weinda Loi.
ROM 5:12 Weya lolo regha tharɨ i yomara e yambaneke, na tharɨko iyako i womena mare. Iya kaiwae mare ma i lawalawa eŋge weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye, kaiwae taulaghɨko thɨ tharɨ.
ROM 5:13 Amba muyai Loi i giya Mbaro weya Mosese, tharɨ thanavuniye vama ina e yambaneke. Ko kaiwae ma vamba mbaro ina e yambaneke ma valɨkaiwae raŋa, “Gharɨgharɨko thiyako thɨ vakatha tharɨ kaiwae thɨ raka mbaro.”
ROM 5:14 Ko i ri weya Adam na i mena ghaghad Mosese ghambaŋa, mare va i mbaroŋa yambaneke, othembe thavala mava thɨ loŋwe utu weya Loi ŋgoreiya Adam thiye thɨ vakatha tharɨ na thɨ kivwala Loi le mbaro. Adam ŋgaliŋgaliya iya loloko amba i menamenako.
ROM 5:15 Ko iyemaeŋge Loi le giya bwagabwaga ma ŋgoreiya Adam le dobu. Emunjoru lolo regha le dobu kaiwae gharɨgharɨ lemoyo thɨ mare. Ko Loi le giya bwagabwaga i laghɨye moli na giya bwagabwagako iyako i mena weya lolo regha, iye Jisas Krais le mwaewo e tɨne, i thovuye moli, gharɨgharɨ lemoyo kaero thɨ vaidi.
ROM 5:16 Tembe ŋgoreiyeva Loi le giya bwagabwaga Une i kivwala lolo regha le tharɨ une. Adam vambe mbaŋara eŋge i vakatha tharɨ na Loi i vanivaŋa na i dagewe iŋa, “Len tharɨna modae u vaidi.” Ko iyemaeŋge Loi le mwaewo bwagabwaga ŋgoreiyake: gharɨgharɨ lemoyo thɨ vakatha tharɨ, Loi i mwaewo weŋgi na i dage weŋgi iŋa, “Ghemi hu rumwaru.”
ROM 5:17 Na emunjoru lolo regha le tharɨ kaiwae, gharɨgharɨke wolaghɨye mare i mbaroŋaŋgi. Ko iyemaeŋge thavala thɨ wo Loi le mwaewo riyeriyevanjaraniye na i wovarumwarumwaruŋaŋgi, thiye ne thɨ vaidi yawalɨ memeghabananiye na ne thɨ mbaro weya lolo ghamberegha, iye Jisas Krais.
ROM 5:18 Kaiwae amala regha Adam va i kivwala Loi le mbaro iyaghan gharɨgharɨke wolaghɨye thiya tharɨ Loi e marae. Na tembe ŋgoreiyeva i wovarumwarumwaruŋaŋgiya gharɨgharɨ, kaiwae iye Krais va i ghambugha Loi le mbaro, gharɨgharɨ wolaghɨye valɨkaiwae thɨ wo yawalɨ memeghabananiye.
ROM 5:19 Na kaiwae lolo regha mava i loŋweghathɨgha Loi ghalɨŋae, gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ tabo tharɨ gharavakatha. Tembe ŋgoreiyeva, kaiwae lolo regha i loŋweghathɨgha Loi ghalɨŋae, i vakatha gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ tabo gharɨgharɨ thiye Loi ne i wovarumwarumwaruŋaŋgi.
ROM 5:20 Mbaŋa Mosese le Mbaro i mena, i vakatha tharɨ ma i tabo na laghɨye eŋge. Na othembe gharɨgharɨ lenji tharɨ i laghɨye moli, i vakatha Loi le mwaewo bwagabwaga ma i tabo na laghɨye eŋge moli.
ROM 5:21 Othembe tharɨ i vurɨgheghe na i mbaroŋaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye na thɨ vaidiya mare, Loi le mwaewo bwagabwaga i vurɨgheghe moli na i wovarumwarumwaruŋainda na e yawalinda memeghabananiye weya Jisas Krais iye ghanda Giya.
ROM 6:1 Iya kaiwae, ŋgoroŋga ne raŋa eŋge? Mbala mbe valɨkaiwae moli vara ra rombela tharɨ thanavuniye na mbala i vakatha Loi le mwaewo ma i laghɨye eŋge?
ROM 6:2 Nandere moli! Ko ghinda ŋgoreiya ramaremare na tharɨ thanavuniye ma ele vurɨgheghe weinda, ŋgoroŋga eŋge na mbe inanda vara e tɨne ra yakuyakuwe?
ROM 6:3 Ko ana ma hu ghareghare mbaŋa ra bapɨtaiso, iyake i vatomwe ghinda kaero ra tubwe weya Krais Jisas na weinda ra mare na regha?
ROM 6:4 Iya kaiwae la bapɨtaiso e tɨne weinda Krais ra mare na regha na thɨ woraweinda e ghabubu, mbala ghandathanavu i togha ŋgoreiya Ramanda Loi, weiye le vurɨgheghe na le vwenyevwenye iŋa na Krais i thuweiru mare e tɨne.
ROM 6:5 Kaiwae thoŋgo kaero ra tubwewe na weinda ra mare, tembe ŋgoreiyeva emunjoru ra tubwewe na tembe weindava ra thuweiru mare e tɨne.
ROM 6:6 Kaiwae kaero ra ghareghare, yawalinda teuye weiye Krais thɨ mare na regha e kros, iyake mbala riwandake ma valɨkaiwae i rovurɨgheghe tharɨ thanavuniye ghavakatha, na thava te mbaŋa reghava thanavu raitharɨ i mbaroŋainda.
ROM 6:7 Kaiwae mbaŋa lolo i mare, tharɨ ma i mbaroŋa loloko iyako.
ROM 6:8 Ko thoŋgo kaero ra mare weinda Krais, ra loŋweghathɨ tembene weindava ra yaku,
ROM 6:9 ra ghareghare kaiwae Loi va iŋa Krais tembe i thuweiruva mare e tɨne, ma tembene i mareva. Mare ma tembe i mbaroŋava.
ROM 6:10 Krais vambe mbaŋara eŋge vara i mare, na le mareko iyako i vakatha tharɨ thanavuniye ma tembe ele vurɨghegheva mbaŋake wolaghɨye. Mbaŋake yawalɨko iya i yakuŋako i womena Loi ghatarawa na ghawovavwenyevwenye.
ROM 6:11 Tembe ŋgoreiyeva, hu thuweŋga ghemi ŋgoreiye ramaremare na tharɨ thanavuniye ma ele vurɨgheghe weŋga, ko iyemaeŋge e yawayawalimi na hu yaku na regha weimi Loi kaiwae kaero hu tubwe weya Krais Jisas.
ROM 6:12 Iya kaiwae thava tharɨ thanavuniye i mbaroŋa riwamina iya ne i marena, na hu ghambugha budakaiya riwamina i naŋgoŋgi.
ROM 6:13 Thava hu vatomweya riwamina ŋginauye regha weya tharɨ thanavuniye na i vakaiwoŋa tharɨ e ghavakavakatha. Ghemi va ramaremare, ko iyemaeŋge Loi kaero i giya yawalimi, iya kaiwae hu vatomweŋga weya Loi, na hu vatomweya riwamina ŋginauye wolaghɨyewe i vakaiwoŋa thovuye e ghavakatha.
ROM 6:14 Ma valɨkaiwae tharɨ thanavuniye i mbaroŋa yawalimina, kaiwae ma hu yaku Mbaro e raberabe, ko iyemaeŋge kaero hu yaku Loi le mwaewo bwagabwaga e tɨne.
ROM 6:15 Ŋgoroŋga eŋge? Valɨkaiwa mbe ra vakavakatha vara tharɨ, kaiwae ma inanda Mbaro e raberabe ko kaiwae kaero inanda Loi le mwaewo raberabe? Nandere moli!
ROM 6:16 Ko ana ma hu ghareghare thoŋgo hu vatomweŋga weya lolo regha na hu ghambugha le renuwaŋa, ghemi ŋgoramiya loloko iyako le rakakaiwobwaga? Valɨkaiwami hu vatomweŋga tharɨ thanavuniye e tɨne, ne le ghambako mare, o hu vatomweŋga weya Loi na i vakathaŋga ghamwami vanaora weimi.
ROM 6:17 Ra vata ago weya Loi, kaiwae ghemi va tharɨ thanavuniye gharakakaiwobwaga, ko iyemaeŋge mbaŋake iyake e gharemina laghɨye va hu ghambugha emunjoruko iyava thɨ vavaghareŋako e ghemi.
ROM 6:18 Loi kaerova i rakayathuŋga tharɨ thanavuniye e tɨne na mbaŋake iyake kaero hu tabo thanavu thovuye gharakakaiwobwaga.
ROM 6:19 Rakakaiwobwaga ghamba thuwathuwa ya wo gharɨgharɨ e la vakatha, kaiwae lemi gharegharena i vuyowo. Va mbaŋa regha hu vatomweya riwamina i tabo rakakaiwobwaga weŋgiya mbighɨ na tharɨ thanavuniye, ko mbaŋake hu vatomweya riwamina i tabo rakakaiwobwaga weŋgiya thovuye na iyake i vakatha thanavu rumwarumwaruniye e tɨnemina.
ROM 6:20 Mbaŋa ghemi tharɨ thanavuniye gharakakaiwobwaga, va e mbaŋako iyako thovuye mava i mbaroŋa yawalimina.
ROM 6:21 Uneya thovuye budakai va hu vaidi mbaŋaniye hu vakavakatha bigibigiko thiyako iya noroke i vakathaŋga na hu monjiŋana? Bigibigiko thiyako unenjiya mare.
ROM 6:22 Ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake Loi kaero i rakayathuŋga tharɨ thanavuniye e tɨne na hu tabo Loi le rakakaiwobwaga. Iyake une i bigiraweŋga le gharɨgharɨ boboma, na ele ghambako hu vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
ROM 6:23 Kaiwae tharɨ thanavuniye modae i woveinda mare, ko iyemaeŋge Loi i mwaewo weinda na i giya weinda yawalɨ memeghabananiye, kaiwae ra yaku weya Krais Jisas, iye ghanda Giya.
ROM 7:1 Lo bodaboda, mbwana kaero hu ghareghareya iya budakaiya ne ya utuŋake, kaiwae taulaghɨna ghemi hu ghareghare mbaro. Mbaro mbe i mbaroŋaŋgi eŋge gharɨgharɨ e yawayawalinji.
ROM 7:2 Ghamba thuwathuwa regha ŋgoreiyake: mbaro iŋa ragheghe wevo mbe i tubwe weya vara le ghɨmoru mbaŋa ghɨmoruko mbe e yawayawaliye. Ko thoŋgo leghɨmoruko kaero i mare, gheko ghambaro ma tembe i laweghathɨva wevoko.
ROM 7:3 Iya kaiwae thoŋgo wevoko iyako kaero i vaŋguva ghɨmoru regha, mbaŋa leghɨmoruko amba e yawayawaliye, kaero mbaro iŋa iye rayathiyathima. Ko thoŋgo le ghɨmoru kaero i mare, ghe ghambaro kaero ma i laweghathɨ. Thoŋgoma i vaŋguva ghɨmoru regha kaero ma i yathima.
ROM 7:4 Lo bodaboda, ghemi tembe ŋgoreiyeva iyako. Krais le mare e tɨne yawalimina teuyena kaero i mare na Mbaro ma tembe i laweghathɨŋgava. Mbaŋake kaero hu yaku weya loloko iya Loi va i vakatha na tembe i thuweiruva mareko e tɨne, na yawalinda mbala e uneune Loi kaiwae.
ROM 7:5 Kaiwae mbaŋa mbunɨma na madibe lenji renuwaŋa i mbaroŋainda, Mbaroko i vovairɨŋgiya tharɨ renuwaŋaniye e riwandake tɨne, mbalava la vakatha une i yomara mare.
ROM 7:6 Ko iyemaeŋge mbaŋake Loi kaero i rakayathuinda Mbaro e tɨne. Krais le mare e tɨne yawalinda teuye kaero i mare iyava i laweghathɨindake. Iya kaiwae la kaiwo weya Loi ma ŋgoreiya Mbaro i vakatha na ra kaiwo, ko iyemaeŋge ra goruwe kamwathɨko toghako iya Nyao Boboma i vaghareindako.
ROM 7:7 Ŋgoroŋga ne raŋa? Mbaro iye i tharɨ? Nandere moli! Mbaro iye i woraŋgiya tharɨ thanavuniye e ghino ko amba ya ghareghare budakaiya tharɨ. Mbala mava ya ghareghare budakaiya maralogheloghe thoŋgo Mbaro ma iŋa, “Tha ghamaralogheloghe.”
ROM 7:8 Ko iyemaeŋge tharɨ i vaidiya le kamwathɨ regha, na mbaroko iyako e tɨne i ndana ghavorɨghewe ko amba i vovaira maralogheloghe ghamɨnaeko wolaghɨye e ghino. Thoŋgo ma mbaro, tharɨ ma ele vurɨgheghe.
ROM 7:9 Va ya yakuŋa ma ya ghareghare budakai mbaro nuwaiya, ko iyemaeŋge mbaŋa ya ghareghare mbaroke iyake iya iŋake tha u maralogheloghe, mbaŋake ya ghareghare ya kivwala mbaroko iyako
ROM 7:10 na ya ghareghare ya meghaghathɨ weya Loi. Na ghino lo ghareghare e tɨne ya vaidi mbaroko iya mbala i vakathaŋgo na e yawayawaliŋgu, iyemaeŋge i womenava mare.
ROM 7:11 Kaiwae tharɨ i vaidiya le kamwathɨ mbaro e tɨne, i vakaiwoŋa mbaroko iyako, i yaroŋgo na ya marewe.
ROM 7:12 Iya kaiwae Mbaro i boboma, na e tɨneko mbaroko iyako i boboma, i rumwaru na i thovuye.
ROM 7:13 Na ŋgoroŋga, ko ana mbaroko iyako iye bigi thovuye i vakathaŋgo na ya mare? Nandere moli! Ko iyemaeŋge tharɨ i vakaiwoŋa bigi thovuye ko amba i vakatha lo ghamba mare, na iyake kaiwae amba gharɨgharɨ thɨ ghareghare wagiyawe tharɨ le vakatha moli. Mbaroko iyako i manjamanjalawe tharɨ iye bigi raitharɨ moli.
ROM 7:14 Ra ghareghare Mbaro rɨghe moliya Loi Une; ko ghino ya ghaŋgowa mbunɨma na madibe lenji renuwaŋa, na ghino kaero tharɨ le rakakaiwobwaga.
ROM 7:15 Ma ya ghareghare budakaiya ya vakavakatha. Kaiwae budakaiya nuwaŋguiya ya vakatha, ma ya vakatha, ko iyemaeŋge budakaiya ya botewoyathu, iya ya vakavakathake.
ROM 7:16 Na thoŋgo ya vakatha budakaiya ma nuwaŋguiya ya vakatha, elo ghareghareke tɨne ya varaeŋna mbaro iye i thovuye.
ROM 7:17 Ma ghino moli wombereghake iya ya vakathaŋgiya vakathake thiyake, ko iyemaeŋge tharɨke iya i yaku e ghareŋguke iya i vakathaŋgike.
ROM 7:18 Ya ghareghare thovuye ma i yaku e ghino, ghino rameyambane. Kaiwae othembe nuwaŋguke nuwaiya ya vakatha thovuye thanavuniye, ma valɨkaiwaŋgu ya vakatha.
ROM 7:19 Thovuyeko iya nuwaŋguiya ya vakathako, ma ya vakathava iyemaeŋge tharɨko iya ya botewoyathuko iya ya vakavakathake.
ROM 7:20 Thoŋgo budakaiya ya botewoyathu na ya vakatha, ma ghino moli wombereghake ya vakathaŋgiya vakathake thiyake, ko iyemaeŋge tharɨke iya i yaku e ghareŋguke, iya i vakathaŋgike.
ROM 7:21 Kaero ya njimbuvaidi budakai i yoyomara e ghino. Mbaŋa nuwaŋguiya ya vakatha thovuye, tharɨ mbe ina vara evasiwaŋgu na ya vakatha.
ROM 7:22 E ghareŋguke ya gharethovuŋa laghɨye Loi le mbaro,
ROM 7:23 ko iyemaeŋge ya ghareghare mbaro regha mbe inawe i kakaiwo e riwaŋguke, weiye ghareŋguke le mbaro moli thɨ wogaithɨ. Tharɨ le mbaro iya i kakaiwo e riwaŋguke i vakatha le rakakaiwobwaga ghino.
ROM 7:24 Aleu! Mbema lolo nuwanuwatharɨniye vara ghino! Thela ne i vamoruŋgo e ririwoke iyake tɨne, ririwoke iya i womenaŋgo mareke e tɨne?
ROM 7:25 Ya vata ago weya Loi iye i wovaghaŋgo; na ghanda Giya Jisas Krais i vamboromboro. Ŋgoreiyake. Ghino ŋgoraŋgoke. Mbe ghino vara wombereghake ya kaiwo weya Loi le mbaro mbe ŋgoreiye vara lo renuwaŋa, ko e nuwaŋguke ghino mbaro gharakakaiwobwaga, iya une mare.
ROM 8:1 Iya kaiwae, e mbaŋake iyake, ghinda kaero ra tubwe weya Krais Jisas, Loi mane i lithɨ weinda la tharɨ kaiwae.
ROM 8:2 Kaiwae Nyao Boboma i giya yawalɨ weinda i mbaroŋainda na i rakayathuinda na tharɨ na mare ma tembe thɨ mbaroŋaindava.
ROM 8:3 Kaiwae budakai Mbaro ma valɨkaiwae i vakatha, kaiwae mbunɨma na madibe thɨ njavovo, Loi va i vakatha. Va i variya Nariye na i mena, riwae ŋgoreiya tharɨ gharavakatha ririwoniye. Va i mena na i mare la tharɨ modae, Loi i vakatha tharɨ ma ele vurɨgheghe.
ROM 8:4 Loi i vakatha ŋgoreiyako mbala mbaŋake valɨkaiwae ra vamboromboro bigibigiko wolaghɨye Mbaroko nuwaiya. Iyake ma kaiwae ra ghambugha mbunɨma na madibe lenji renuwaŋa, ko iyemaeŋge ra ghambugha Nyao Boboma le renuwaŋa.
ROM 8:5 Thavala thɨ goru weya mbunɨma na madibe lenji renuwaŋa, mbe thɨ rerenuwaŋa eŋge bigibigiko iya mbunɨma na madibe nuwanjiyako kaiwae, ko thavala thɨ ghambugha Nyao Boboma le renuwaŋa, mbe thɨ rerenuwaŋa eŋge bigibigiko iya Nyao Boboma nuwaiyako.
ROM 8:6 Thela thoŋgo le renuwaŋa i ghambugha mbunɨma na madibe, le ghambako mare, ko thoŋgo thela i ghambugha Nyao Boboma, le ghambako ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye na le yakuyaku i thovuye.
ROM 8:7 Iya kaiwae, thoŋgo lolo regha i ghambugha mbunɨma na madibe lenji renuwaŋa, iye kaero ŋgoreiya Loi ghathɨghɨya, kaiwae ma i ghambugha Loi le mbaro, na ma valɨkaiwae moli i ghambu.
ROM 8:8 Thavala thɨ ghambugha mbunɨma na madibe ma valɨkaiwae thɨ vawarariŋa Loi.
ROM 8:9 Na ghemi ma mbunɨma na madibe thɨ mbaroŋaŋga, ko iyemaeŋge kaero Nyao Boboma i mbaroŋaŋga, thoŋgo Loi Une i yaku e ghemi. Thela thoŋgo Krais Une ma inawe, iye ma Krais le wabwi loloniye ŋgoreiye.
ROM 8:10 Othembe mbunɨma na madibe ririwoniye i mare kaiwae tharɨ i lawe, ko iyemaeŋge thoŋgo Krais ina e ghemi unemina yawalɨ mbe inawe kaiwae Loi kaero i wovarumwarumwaruŋaŋga.
ROM 8:11 Na thoŋgo Loi Une ina e ghemi, iyava i vakatha Jisas na tembe i thuweiruva mare e tɨne, amalaghɨniyeko iyako iyava i vakatha na Krais tembe i thuweirukova, iye nevole i vakathava riwamina tembe i thuweiruva mare e tɨne, kaiwae Une ina i yaku e ghemi.
ROM 8:12 Iya kaiwae, lo bodaboda, valɨkaiwae moli yawalinda ghayakuyaku ŋgoreiya Nyao Boboma le renuwaŋa, na thava yawalinda ghayakuyaku ŋgoreiya mbunɨma na madibe lenji renuwaŋa.
ROM 8:13 Kaiwae thoŋgo yawalimina ghayakuyaku i ghaŋgowa mbunɨma na madibe lenji renuwaŋa, ne hu mare. Ko thoŋgo Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne, na hu tagavamare moliya mbunɨma na madibe lenji vakatha raraitharɨ, ne hu vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
ROM 8:14 Thavala Loi Une Boboma i viva weŋgi, thiye Loi le ŋgamaŋgamaŋgi.
ROM 8:15 Kaiwae Nyaoko iya Loi i giyako e ghemi ma i vakathaŋgana rakakaiwobwaga na valɨkaiwae hu mararu, ko iyemaeŋge i vakathaŋgana ghemi Loi le ŋgamaŋgama. Na Nyaoko iyako le vurɨgheghe e tɨne ra kula voro weya Loi, raŋa, “Bwebwe! Bwebwe!”
ROM 8:16 Loi Une weiye ghinda unenda thɨ dage na regha na thɨ vaemunjoruŋa ghinda Loi le ŋgamaŋgama.
ROM 8:17 Iya kaiwae, kaiwae le ŋgaŋga ghinda, Loi le mwaewoko iyava i vivatharaweko Krais kaiwae iye nariye, nevole ra wo na regha weinda. Kaiwae ra vɨrɨ weinda Krais, mbala weindava ra yaku ele vwenyevwenye tɨne.
ROM 8:18 Elo ghareghare ya njimbuvaidi ŋgoreiyake: vuyowoke iya kaero ra vavaidi mbaŋake iyake, ma valɨkaiwae ra vamboromboro weiye vwenyevwenyeko iya nevole Loi i wogiyako weinda, kaiwae vwenyevwenyeko iyako i laghɨye moli.
ROM 8:19 Loi le vakavakathake wolaghɨye gharenji i tageŋa na thɨ roroghagha ne i woraŋgiya le ŋgaŋga lenji vwenyevwenye.
ROM 8:20 Loi le vakavakathako wolaghɨye va i vakathaŋgi na ma valɨkaiwae thɨ vamboromboro ŋgoroŋga le renuwaŋako. Ma raŋa kaiwae mava nuwanjiya thɨ vakatha ŋgoreiyako, ko othembe iyako Loi va i vakathaŋgi na ŋgoreiyako, kaiwae va nuwaiya weiye lenji gharematuwa thɨ ghɨmaraghaoko e ghamwanjiko,
ROM 8:21 nevole mbaŋa regha i rakayathuŋgi mare na vwatha e tɨne na weiyaŋgiya amalaghɨniye le ŋgaŋga thɨ vwenyevwenye.
ROM 8:22 Kaiwae kaero ra ghareghare, bigibigike wolaghɨye iya Loi va i vakathaŋgiko, i mena ghaghad mbaŋake, vɨrɨ kaiwae thɨ yawaru, ŋgoreiya ŋgama ghambaŋa virɨ na vɨrɨniye.
ROM 8:23 Ko iyemaeŋge ma mbe thiye eŋge thɨ vɨrɨ vakavakathaŋgi kaiwanji, ghinda tembe ŋgoreiyeva gharenda i vɨrɨ. Ghinda kaero ra wo Nyao Boboma iye Loi le dagerawe une iviva moli, iya kaiwae ra roroghagha nevole Loi i vatoghaŋa riwandake na i vaŋguinda le ŋgaŋga ghinda.
ROM 8:24 Loi kaerova i vamoruinda iya kaiwae weinda la gharematuwa ra roroghagha ne mbaŋa i vavwenyevwenyeŋainda. Thoŋgo kaero ra thuwe e maranda budakaiya kaero ra thuwe e maranda, mane weinda la gharematuwo ra roroghagha. Thela kaero i thuweya bigi e marae na mbe i roroghagha vara kaiwae?
ROM 8:25 Ko ghinda budakaiya amba ma ra thuwe e maranda, gharenda i matuwo kaiwae, iya kaiwae weinda la ghataŋaghathɨ ra roroghagha kaiwae.
ROM 8:26 Tembe ŋgoreiyeva, Nyao Boboma i thalavuinda e la njavovo tɨne. Kaiwae ma ra ghareghare mbala ra naŋgo weya budakai, ko weinda gharenda le randa na the utuutu ma valɨkaiwanda, Nyao Boboma i naŋgo kaiwanda.
ROM 8:27 Loi iye i ghɨmaraghathara gharenda na i ghareghare Nyao Boboma le naŋgo gharumwaru, na i ghareghare Nyao Boboma le naŋgo ghinda le gharɨgharɨ kaiwanda ŋgoreiye amalaghɨniye nuwaiya.
ROM 8:28 Na ra ghareghare thiye thavala thɨ gharethovu Loi amalaghɨniye ne i vakaiwoŋa bigibigike wolaghɨye na ghanjithovuye kaiwae. I vakatha iyake thavala i kula weŋgi kaiwae va nuwaiya kaiwanji.
ROM 8:29 Kaiwae thavala va i vivako Loi i ghareghare kaero i tuthiŋgi, i vakatha na thɨ tabona ŋgoreiya amalaghɨniye Nariye, mbala Nariyeko iyako oghaghae lemoyo na iye gamau.
ROM 8:30 Na thavala va i tuthiŋgi, i kula vathaŋgi; na thavala i kula vathaŋgi i wovarumwarumwaruŋaŋgi. Na thavala i wovarumwarumwaruŋaŋgi, i wovavwenyevwenyeŋaŋgi.
ROM 8:31 Ŋgoroŋga ne raŋa bigibigi ŋgoranjiyako kaiwanji? Thoŋgo Loi iye kaiwanda, thela ne valɨkaiwae i kivwalainda? Nandere moli!
ROM 8:32 Loi mava tembe i vimbiyeva Nariye moli, ko iyemaeŋge va i vatomweyathu taulaghɨke ghinda kaiwanda. Na ra ghareghare wagiyawe kaero i vatomweya Nariye kaiwanda, iya kaiwae tembene i giyava weinda bigibigike thovuthovuye wolaghɨye ghandamwaewo.
ROM 8:33 Thela ne i vakatha ghandawonjowe regha, ghinda Loi le tututhi gharɨgharɨniye? Nandere moli, kaiwae Loi iye ghamberegha i wovarumwarumwaruŋainda.
ROM 8:34 Thela ne i wovatharɨtharɨŋainda? Nandere moli, kaiwae Krais i mare, na kaero i thuweiruva mbaŋake i wo ghamba mbaro weya Loi valɨvaŋga e uneko i naŋgonaŋgo vurɨgheghe kaiwanda.
ROM 8:35 Thare bigi regha valɨkaiwae ne i kitenɨyathuinda Krais ele gharethovu tɨne? Ne vuyowo, o vɨrɨ. Ghataŋa vɨrɨ, o bada ghe mbaŋa, o mbinyembinyeŋgu, o tharɨ tɨne, o mare?
ROM 8:36 Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, iŋa, “Ghen idan kaiwae mbaŋake wolaghɨye gharɨgharɨ nuwanjiya thɨ gaboime. Gharɨgharɨ thɨ numotena ghame na ŋgorameya sip ne thɨ gaboŋgi.”
ROM 8:37 Ko iyemaeŋge bigibigiko wolaghɨye thiyako e tɨnenji, ghinda ra kivwala moli, kaiwae thela iya i gharethovuŋaindako i thalavuinda.
ROM 8:38 Kaiwae ya ghareghare wagiyawe ma tembe bigi reghava ne i kitenɨyathuinda le gharethovu e tɨne, othembe mare o yawalɨ, othembe nyao thovuthovuye o nyao raraitharɨ, othembe bigibigi mbaŋake iyake thɨ yomara o bigibigi ne thɨ yomara mbaŋa i menamenako o vurɨghegheŋgi,
ROM 8:39 othembe bigibigi inanji yavoro e lughawoghawoko o e yambaneke raberabe, othembe bigibigike wolaghɨye iya Loi va i vakathaŋgike, ma tembe regha ne i kitenɨyathuindava Loi ele gharethovu tɨne, iya ra vaidi weya Krais Jisas ghanda Giya.
ROM 9:1 Ghino ya yaku weya Krais, na lo utuutuke iyake i emunjoru, na ma ya kwan. Na weya Nyao Boboma ghareŋgu i matuwo na ma ya kwan.
ROM 9:2 Emunjoru nuwaŋgu i tharɨ weiye lo gharevɨrɨ laghɨye moli, ma ne iko, kaiwae lo gharɨgharɨ Isirel mane thɨ wovatha Krais iye ravamoruko Loi va i dageraweko. Iya kaiwae, kaiwae ma thɨ wovatha Krais, valɨkaiwae ya vatomweŋgo weya Loi na i guraŋgo moli na i kitenɨyathuŋgo weya Krais thoŋgo ma i vakatha lo valɨ Isirel thɨ loŋweghathɨ.
ROM 9:4 Thiye Isirel Loi le tututhi gharɨgharɨniye. Iŋa le ŋgamaŋgamaŋgi, i vatomwe le vwenyevwenye manjamanjalawae weŋgi, thɨ vedagerawe weŋgi, i giya Mbaro weŋgi, i vatomwe na thɨ kururuwe na tembe i dageraweva bigibigi lemoyo weŋgi.
ROM 9:5 Thiye orumburumbume Eibraham, Aisake na Jeikob orumburumbunji, na Krais tembe ŋgoreiyeva orumburumbuye, iye Loi bigibigike wolaghɨye ghanji Rambarombaro. Ra taraweŋa idae mbaŋake wolaghɨye. Mbwana. Ŋgoreiye.
ROM 9:6 Ko othembe lo valɨ Isirel gharɨgharɨniyeko laghɨyeniye moli thɨ botewoyathu Krais, iyake ma i vaemunjoruŋa Loi kaero ma i vamboromboro budakaiya va i dagerawe weŋgiya Eibraham, Aisake, na Jeikob, iyava iŋake orumburumbunjiko wolaghɨye nevole thɨ vaidiya Loi le mwaewo. Ko ŋgoroŋga, Loi ma valɨkaiwae i vamboromboro le dageraweko weŋgiya Jiu? Nandere. Kaiwae ma i ghanagha moli thiye Jeikob orumburumbuye na thiye thɨŋa idanji Jiu, thiye Loi le renuwaŋa na thiye le gharɨgharɨ emunjoru.
ROM 9:7 Na tembe ma ŋgoreiyeva Eibraham orumburumbuyeko wolaghɨye thiye orumburumbuye moliŋgi. Loi va i dagewe Eibraham iŋa, “Orumburumbu va ya dagerawe kaiwan ne thɨ rakamena weya Aisake.”
ROM 9:8 Utuutuke iyake i govambwara weinda ma i ghanagha moli thiye thɨ virɨ Eibraham orumburumbuyeko thɨ tabo Loi le ŋgamaŋgama, ko iyemaeŋge Eibraham orumburumbuye moliŋgi iya thavala thɨ rakaraŋgima Loi le dageraweko e tɨne.
ROM 9:9 Loi le dagerawe weya Eibraham iŋa ŋgoreiyake, “Ne e mbaŋake vara iyake theghatheghake i menamenake, ya njoghama na Sera i ghamba ŋgama ghɨmoru.”
ROM 9:10 Na tembe ŋgoreiyeva, Rebeka va i ghambɨŋgiya gamwaruworuwo, na ramanji mbe reghaeŋge, iye rumbunda Aisake.
ROM 9:11 Gamagaiko thenjighewoko, Iso iye virɨviva, na Jeikob iye virɨreghamba, amba mava thɨ yomara na amba mava thɨ vakatha mun thovuye o tharɨ, kaero Loi i dage weya Rebeka, iŋa, “Virɨ viva ne i tabo rakakaiwo weya virɨ reghamba.” Loi va i utu ŋgoreiyako na i vaghareinda gamagaiko thiyako regha kaero i tuthi, mbe ghamberegha vara le renuwaŋa ŋgoreiye. Loi le tututhi rɨghe, ma kaiwae Jeikob va i vakatha bigi regha thovuye, ko kaiwae ghakula vambe i mena weya Loi ŋgoreiyako.
ROM 9:13 Buk Boboma regha i govambwara tembe ŋgoreiyeva iyako, iŋa, “Ya gharethovu Jeikob, ko ya botewoyathu eŋge Iso.”
ROM 9:14 Ŋgoroŋga ne raŋa? Raŋa Loi le vakatha ma i vamboromboro? Nandere moli.
ROM 9:15 Kaiwae i dage weya Mosese iŋa, “Thela thoŋgo ya tuthi, ya gharevɨrɨ kaiwae, na thela thoŋgo ya tuthi, ghareŋgu i njawe.”
ROM 9:16 Iya kaiwae Loi le tututhi ma kaiwae nuwanjiya i tuthiŋgi o kaiwae thɨ vavurɨgheghe na i tuthiŋgi, ko iyemaeŋge mbe i goruwe eŋge vara ghamberegha le gharevɨrɨ e tɨne.
ROM 9:17 Na Buk Boboma e tɨne Loi i dage weya Pero iŋa, “Ya tuthiŋge na u tabo kiŋ, kaiwae nuwaŋguiya gharɨgharɨ thɨ thuweya lo vurɨgheghe e ghen, na valɨkaiwae idaŋgu i lalo yambaneke laghɨye.”
ROM 9:18 Iya kaiwae, thoŋgo Loi nuwaiya i gharevɨrɨ lolo regha kaiwae i gharevɨrɨ kaiwae, na thoŋgo nuwaiya i vakatha lolo regha ghare i vurɨgheghe, i vakatha na ghare i vurɨgheghe.
ROM 9:19 Ghemi regha ne i dage e ghino na iŋa, “Buda kaiwae Loi mbe i wonjoweinda? Thela valɨkaiwae ne i botewo budakaiya Loi nuwaiya?”
ROM 9:20 Ko thela idaya ghen, mau, na u munjeva u gonjogha weya Loi? Valɨkaiwae monjemonje biginiye i dage weya ramonjemonje na iŋa, “Buda kaiwae u monjeŋgo na ŋgoraŋgwake?”
ROM 9:21 Ramonjemonje tembe ghamberegha, budakaiya nuwaiya i vakatha valɨkaiwae i vakatha. Valɨkaiwae i thɨna thelau wabura na i vakatha uye vwaraiwowe, vwarara i vakaiwoŋa bobwari kaiwanji, na vwarara i vakaiwoŋa nja kaiwae.
ROM 9:22 Othembe iye valɨkaiwae i vatomwe weŋgiya gharɨgharɨ le gaithɨ tharɨ kaiwae na valɨkaiwae i lithɨ vurɨgheghe gharɨgharɨ thiye thɨ vakatha le gharegaithɨ, iyemaeŋge mbaŋa molao Loi i ghataŋaghathɨŋgi thiye thɨ vakatha le gharegaithɨ na thiye ghanjirɨghe mukuwo.
ROM 9:23 Va i ghataŋaghathɨ kaiwae nuwaiya gharɨgharɨ thɨ thuweya le vwenyevwenye riyeriyevanjaraniye. Le vwenyevwenyeko iyako i liŋgi weinda ghinda mbaŋa va i vivako i vivathaŋainda na ra woya le vwenyevwenyeko.
ROM 9:24 Kaiwae ghinda Loi va i kula weinda, na ma mbe ghinda eŋge Jiu e tɨnenda, ko tembe ŋgoreiyeva thiye ma Jiu gharɨgharɨniye e tɨnenji.
ROM 9:25 Loi ghalɨŋae buk Hoseya i woraŋgiya iŋa ŋgoreiyake: “The gharɨgharɨ va yaŋa ma lo gharɨgharɨ ŋgoreiye ne yaŋa, ‘Lo gharɨgharɨŋgi.’ The vanautuma va yaŋa ma ghareŋgu weŋgi ne yaŋa, ‘Kaero ya gharethovu.’
ROM 9:26 Na ghembako iyako weŋgi yaŋa, ‘Ghemi ma lo gharɨgharɨ ŋgoreiye,’ e ghembako iyako tɨne ne yaŋa, ‘Ghemi ghino Loi vurɨvurɨghegheniye moli lo ŋgaŋga ghemi.’”
ROM 9:27 Na Isirel kaiwanji Aiseya iŋa, “Othembe Isirel gharɨgharɨniye lenji ghanaghanagha ŋgoranjiya kerakera e njighɨko, iyemaeŋge mbe thegheviye eŋge ne thɨ vaidiya vamoru,
ROM 9:28 kaiwae Loi ne ele ghathaghatha ghambaŋa ne i vamayaŋa na i lithɨ weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke.”
ROM 9:29 Ŋgoreiya Aiseya mbaŋa me vivako le utuutu iŋa, “Thoŋgo Loi Vurɨvurɨghegheniye Moli mava i vatomweya orumburumbunda vavana na mbe thɨ royakuyaku, ghinda mbala ŋgorandaŋgiya Sodoma na Gomora.”
ROM 9:30 Ŋgoroŋga ne raŋa? Thiye ma Jiu gharɨgharɨniye mava thɨ rovurɨghegheŋa thɨ mando na thɨ thovuye Loi e marae, ko iyemaeŋge Loi tembe i wovarumwarumwaruŋaŋgi kaiwae thɨ loŋweghathɨ.
ROM 9:31 Ko thiye Isirel thɨ rovurɨgheghe Mbaro e tɨne mbala Loi i wovarumwarumwaruŋaŋgi kaiwae thɨ ghambu Mbaro, ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji.
ROM 9:32 Kaiwae ma thɨ vareminja Loi ne i vakatha kamwathɨ na i wovarumwarumwaruŋaŋgi, ko iyemaeŋge lenji vakathako thovuye iyako thɨŋa Loi i wovarumwarumwaruŋaŋgi. Thɨ tagandɨnda ghenji e varɨ na thɨ dobu,
ROM 9:33 ŋgoreiya Buk Boboma i woraŋgiya Mesaiya kaiwae iŋa, “Wo u thuwe, ya woraweya varɨ Saiyon, gharɨgharɨ thɨ tagandɨnda ghenji e varɨke iyake na thɨ dobu. Ko iyemaeŋge thela i loŋweghathɨgha amalaghɨniye mane i monjina.”
ROM 10:1 Lo bodaboda, e ghareŋguke weiye lo naŋgo weya Loi, nuwaŋguiya moli Isirel thɨ vaidiya vamoru.
ROM 10:2 Ya dage emunjoru e ghemi thiye thɨ rovurɨgheghe laghɨye na nuwanjiya moli thɨ ghambugha Loi, ko iyemaeŋge ghakamwathɨ moli ma thɨ ghareghare.
ROM 10:3 Ma thɨ ghareghare e the kamwathɨ na Loi i wovarumwarumwaruŋa lolo, iwaeŋge tembe ghanjimberegha thɨ vakatha lenji kamwathɨ. Ma thɨ goru weya iya kamwathɨko Loi le renuwaŋako ŋgoreiye na i wovarumwarumwaruŋa lolo, thɨ botewoyathu.
ROM 10:4 Ko iyemaeŋge Krais kaero i vakathavao Mbaro ŋgoroŋga gharerenuwaŋa, iya kaiwae gharɨgharɨke wolaghɨye thavala thɨ loŋweghathɨgha amalaghɨniye, Loi i wovarumwarumwaruŋaŋgi.
ROM 10:5 Mbaroko ghakamwathɨ iya e tɨne na ra rumwaru Loi e marae utuniye Mosese va i rorinjoŋa ŋgoreiyake: “Thoŋgo lolo regha i vakatha ŋgoreiya Mbaro le renuwaŋa, Mbaroko i vakatha na i vaidiya yawaliye.”
ROM 10:6 Ko iyemaeŋge thoŋgo lolo regha i rumwaru Loi e marae kaiwae le loŋweghathɨ valɨkaiwae iŋa ŋgoreiya Buk Boboma iŋake: “Thava u renuwaŋa e gharena uŋa, ‘Thela ne i voro e buruburu?’” Iyana gharumwaru lolo regha wo ve wo Krais i wonjama e yambaneke.
ROM 10:7 “Na thava uŋa, ‘Thela ne ve nja e ndavarake?’” Iyana gharumwaru lolo regha wo ve wo njogha Krais na e yawayawaliyeva.
ROM 10:8 Ko iyemaeŋge valɨkaiwae Krais le raloŋweloŋweghathɨ regha valɨkaiwae iŋa ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiyake: “Loi le utuutu mbe ina vara evasiwan, ina e ghaena njimwa na ina e gharena.” Totoko iya iŋako mbala u loŋweghathɨ Krais iya utuniya wo vavaghareŋako, ŋgoreiyake
ROM 10:9 thoŋgo e ghaena njimwa uŋa, “Jisas iye Giya,” na u loŋweghathɨ e gharena Loi va i vaŋguthuweiruva e mare tɨne, ne u vaidiya vamoru.
ROM 10:10 Kaiwae mbaŋa u loŋweghathɨ e gharena, Loi i wovarumwarumwaruŋaŋge, na mbaŋa u uturaŋgiya e ghaena na uŋa Jisas iye Giya, Loi ne i vamoruŋge.
ROM 10:11 Ŋgoreiya Buk Boboma le utuutu iŋa, “Thela thoŋgo i loŋweghathɨ amalaghɨniye mane i monjina.”
ROM 10:12 Gharɨgharɨke wolaghɨye utuninjiya iyako, kaiwae thiye Jiu na ma Jiu gharɨgharɨniye ŋgoreiye ma thɨ tomethi. Giya mbe ghambereghaeŋge taulaghɨke ghanji Giya na iye gharɨgharɨke wolaghɨye iya thavala thɨ naŋgowe i mwaewo weŋgi laghɨye moli.
ROM 10:13 Kaiwae Buk Boboma iŋa, “Thavala thoŋgo thɨ naŋgo weya Giya thalavu kaiwae ne thɨ vaidiya vamoru.”
ROM 10:14 Ko ne ŋgoroŋga eŋge na thɨ naŋgo weya Loi thoŋgo ma thɨ loŋweghathɨ? Na ne ŋgoroŋga eŋge na thɨ loŋweghathɨ thoŋgo ma thɨ loŋweya toto thoŋgo ma toto gharayathu i utuŋa weŋgi?
ROM 10:15 Na toto gharayathu ne ŋgoroŋga eŋge na thɨ utuŋa thoŋgo ma thɨ variyeŋgi na thɨ raŋgi? Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya iŋa, “Toto Thovuye gharayathu lenji mena i warawarari.”
ROM 10:16 Ko iyemaeŋge ma Isirel taulaghɨko thɨ loŋweghathɨgha Toto Thovuye na thɨ worawe e gharenji. Aiseya iŋa, “Giyana, thela i loŋweghathɨgha lama utu?”
ROM 10:17 Iya kaiwae loŋweghathɨ i yomara thoŋgo thɨ loŋweya utuutu, na thɨ loŋweya toto thɨ utuŋa Krais utuutuniye.
ROM 10:18 Ko ya vaito, “Mbema emunjoru thɨ loŋweya toto?” Ko mbwana ŋgoreiye, kaero thɨ loŋweya toto, ŋgoreiya Buk Boboma iŋa, “Ghalɨŋanji kaero i raŋgi na i wa e yambaneke laghɨye, na lenji utuutu kaero i raŋgi na i wa vewo yambaneke laghɨye na ghaghad.”
ROM 10:19 Mbowo ya vaitova: “Ko ana Isirel thɨ wo totoko gharumwaru?” Ŋgoreiye, i viva Loi le utuutu Mosese va i rori ŋgoreiyake: “Ne ya vakatha na hu yamwanja gharɨgharɨko thavala ma lo gharɨgharɨko, na ne ya vakatha na hu gaithɨ weŋgiya gharɨgharɨ thavala unounoŋgi.”
ROM 10:20 Na Aiseya weiye le gharematuwa tembe i rorinjoŋava Loi le utuutu, iŋa ŋgoreiyake: “Thavala ma thɨ tamweŋgo kaero thɨ vaidiŋgo, na thavala ma thɨ vavaito kaiwaŋgu kaero ya yomara weŋgi.”
ROM 10:21 Na thiye Isirel utuninji Loi iŋa, “Mbaŋa molao va ya yalivaoro nɨmaŋgu lo gharɨgharɨ weŋgi na ya munje ya vaŋguŋgi, ko iyemaeŋge ma thɨ loŋweya ghalɨŋaŋgu na thɨ ndeghereiye wanaŋgo.”
ROM 11:1 Na mbowo ya vaitova, “Mbema emunjoru Loi i botewoyathuŋgiya le gharɨgharɨ?” Nandere moli! Hu thuweŋgo! Ghino Isirel loloniye regha, Eibraham rumbuye, na ya mena Benjamin ghauu e tɨne.
ROM 11:2 Va i rikowe Loi kaerova i tuthiŋgiya wabwi Isirel na le gharɨgharɨ, na ma i botewoyathuŋgi. Buk Boboma le utuutu kaero hu ghareghare Ilaija utuniye. Ilaija i utu vurɨgheghe weya Loi, Isirel kaiwanji, iŋa,
ROM 11:3 “Giya, kaero thɨ gaboŋgiya ghalɨŋan gharautu, na ghamba vowo ghen kaiwan thɨ tagarakarakaŋgi. Mbema womberegha eŋge vara ya reyaku, na nuwanjiya tembe thɨ unɨghɨŋgova.”
ROM 11:4 Na ŋgoroŋga Loi le thombe weya Ilaija? Iŋa ŋgoreiyake: “Kaerova ya tuthiŋgiya lo gharɨgharɨ, lenji ghanaghanagha saven tausan, na thiye ma mbaŋa regha thɨ kururu weya loi Baal.”
ROM 11:5 Tembe ŋgoreiyeva noroke, wabwi nasiye Isirel e tɨne kaero i tuthiŋgi le mwaewo bwagabwaga e tɨne.
ROM 11:6 Thoŋgo le mwaewo bwagabwaga e tɨne na i tuthiŋgi, ma thiye lenji vakatha thovuye kaiwae na i tuthiŋgi. Thoŋgo ŋgoreiyako, mbala iya le mwaewoko ma ŋgoreiya mwaewo bwagabwaga.
ROM 11:7 Na iya ŋgoroŋga? Isirel gharɨgharɨniye thɨ rovurɨgheghe laghɨye moli nuwanjiya thɨ thovuye Loi e marae, ko iyemaeŋge ma thɨ vaidi. Ko e tɨnenji iya thavala kaerova i tuthiŋgi thiye thɨ vaidi. Vavanako gharenji va i vurɨgheghe na ma thɨ loŋweya ghalɨŋae,
ROM 11:8 ŋgoreiya Buk Boboma le utuutu iŋa, “Loi i vakathaŋgi ŋgoreiya unenjima i ghawe, i giya maranji ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji thɨ thuweya bigi regha, na i giya yanawanji ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji thɨ loŋweya bigi regha. Mbe ŋgoraeŋge vara iyako ghaghad noroke.”
ROM 11:9 Na Deivid tembe iŋa weva Loi, “U gheneviyathu na thɨ wona e lenji thaga na thɨ dobu na u lithɨ weŋgi.
ROM 11:10 Mbala thava thɨ thuweya bigi regha, ko iyemaeŋge maranji i momouwo, na ghanjivuyowoko i rovarivariŋgi mbaŋake wolaghɨye.”
ROM 11:11 Mbowo ya vaitova, mbaŋa Isirel thɨ dobu, lenji dobuko iyako thare i vakowanaŋgi moli? Nandere moli! Kaiwae thɨ dobu une i yomara thiye ma Isirel wabwi thɨ vaidiya vamoru, mbala i vakathaŋgi Isirel thɨ yamwanja kaiwanji.
ROM 11:12 Kaiwae mbaŋa Jiu thɨ botewo Krais une i yomara yambaneke laghɨye thɨ vaidiya Loi le mwaewo riyeriyevanjaraniye. Na Jiu le dobu une i yomara thiye ma Jiu gharɨgharɨniye thɨ vaidiya Loi le mwaewo riyeriyevanjaraniye. Jiu nevole thɨ vaidiya mwaewo riyeriyevanjaraniye mbaŋa thavala Loi le tututhi kaero thɨ loŋweghathɨ Krais.
ROM 11:13 Wo ya utu e ghemi, ghemi ma Jiu gharɨgharɨniye. Ghino wabwina ghemina kaiwami ya tabo ghalɨŋae gharaghambɨ, na kaiwoko iyako gharerenuwaŋa i laghɨye e ghino.
ROM 11:14 Ya rovurɨgheghe na ya vakatha kaiwo thiye ma Jiu gharɨgharɨniye kaiwanji, na mbala i vakatha lo valɨ Isirel thɨ thuwe na thɨ yamwanja kaiwae, na vavana thɨ vaidiya vamoru.
ROM 11:15 Kaiwae mbaŋa Loi i botewoyathuŋgi Isirel une i yomara gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke thɨ tabo ghauneŋgi. Iya kaiwae, kaiwae ne i vaŋguvathaŋgiva mbaŋa thɨ loŋweghathɨ Jisas, une i yomara thiye ŋgoreiya ramaremare thɨ thuweiru mare e tɨne.
ROM 11:16 Ŋgoreiye bred wolaghɨye i boboma thoŋgo vuvura i boboma, na ŋgoreiye umbwa yaŋgayaŋgae i boboma thoŋgo umbwa watheliliye i boboma, iya kaiwae orumburumbunda e idanji thiye inanjiwe Loi orumburumbunji tembe thiye inanjiweva Loi.
ROM 11:17 Ko othembe Loi kaero i botewoyathuŋgiya Jiu na thiye ŋgoranjiya olivɨ yaŋgayaŋga thɨ bebeyathu e umbwaniyeko, na othembe ghemi ma Jiu gharɨgharɨniye Loi kaero i vaŋguvatheŋga ŋgoramiya olivɨ i mbuthu e njamnjam yaŋgayaŋgae thɨ ten na thɨ monje e olivɨ rɨghe, olivɨko nɨkiyeko thovuye ne i valawe e ghemi,
ROM 11:18 iya kaiwae thava hu ghɨmara njoŋanjoŋaŋgiya yaŋgayaŋgae iyava i bebeyathuko. Thoŋgo hu vakatha ŋgoreiyako, hu renuwaŋa iyake: ghemi yaŋgayaŋga ma hu giya thovuye weya rɨghe, ko iyemaeŋge rɨghe i giya thovuye weŋga yaŋgayaŋga.
ROM 11:19 Mbwata ghemina regha ne iŋa, “Ko kaero i bebeyathu yaŋgayaŋgae vavana mbala i monjenjoghaŋgo e rɨgheko thovuye.”
ROM 11:20 Emunjoru, i bebeyathuŋgi kaiwae ma thɨ loŋweghathɨ, na ghen mbe u tubwewe kaiwae u loŋweghathɨ. Ko iyemaeŋge tha u sirari, wein eŋge len mararu u njimbukikiŋge.
ROM 11:21 Kaiwae kaero i numotena olivɨ yaŋgayaŋgae, na ghen tembe ŋgoreiyeva ne i numotenɨŋge thoŋgo ma u vakathambele loŋweghathɨ ghakamwathɨ.
ROM 11:22 Wo u renuwaŋa Loi le gharemwaewo na le vurɨgheghe gharɨgharɨ kaiwanji. Thavala ma thɨ ghambu ghalɨŋae, i vurɨgheghe weŋgi, ko iyemaeŋge le gharemwaewo weŋge thoŋgo u vareminjembele le gharemwaewo. Ko iyemaeŋge thoŋgo nandere, ghen tembene i kitenɨyathuŋgeva.
ROM 11:23 Na thoŋgo Isirel thɨ loŋweghathɨ, ne i tubwenjoghaŋgi weiye amalaghɨniye ŋgoreiye yaŋgayaŋgae i tubweva umbwa, kaiwae Loi valɨkaiwae i vakatha ŋgoreiyako.
ROM 11:24 Ma ra kaiwo uma lenji vakatha ŋgoreiye thɨ liya olivɨ i mbuthu e njamnjam yaŋgae na thɨ monje e umbwako thɨ njimbukikiko riwae. Ko ghen olivɨ i mbuthu e njamnjam yaŋgae, Loi i liŋge na i monjeŋge e olivɨko thɨ njimbukikiko riwae, iya kaiwae Loi valɨkaiwae moli ne i vaŋguŋgiya Isirel, thiye olivɨko thɨ njimbukikiko, na tembe i monjeŋgiva e rɨghenjiko moli.
ROM 11:25 Lo bodaboda, nuwaŋguiya hu ghareghare emunjoruke iyake iya mevivako Loi ma i woraŋgiya na thava hu sirari. Ŋgoreiyake: e mbaŋake iyake Isirel vavana gharenji i vurɨgheghe na ma nuwanjiya thɨ loŋweya Loi ghalɨŋae. Ko iyemaeŋge gharenji le vurɨghegheko iyako ghaghad raloŋweloŋweghathɨ thiye ma Jiu e tɨnenji lenji ghanaghanagha i mboromboro,
ROM 11:26 ko amba Isirel wolaghɨyeko thɨ vaidiya vamoru. Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya iŋa, “Ravamoru ne i mena Saiyon, na iye ne i thavwiyathu Jeikob orumburumbuye lenji tharɨ.
ROM 11:27 Ne ya vakatha lo dagerawe weŋgi ŋgoreiyake: ne ya thavwiyathu lenji tharɨ.”
ROM 11:28 Kaiwae Isirel thɨ botewoyathu Toto Thovuye thiye ŋgoranji Loi ghathɨghɨya, na iyake i yomara ghemi ma Jiu lemi thovuye kaiwae. Ko iyemaeŋge thiye Loi le tututhi gharɨgharɨniye, iya kaiwae i gharethovu weŋgi, kaiwae va i dagerawe weŋgiya orumburumbunji.
ROM 11:29 Loi ma i vɨva le renuwaŋa thavala i tuthiŋgi kaiwanji, na le mwaewo weŋgi mane i wonjogha.
ROM 11:30 Ko ghemi ma Jiu gharɨgharɨniye va mbaŋa regha ma hu ghambu Loi ghalɨŋae, na mbaŋake Loi kaero ghare i njaweŋga kaiwae thiye Jiu ma thɨ ghambu amalaghɨniye ghalɨŋae.
ROM 11:31 Mbaŋake tembe ŋgoreiyeva iyako, ma thɨ ghambu Loi ghalɨŋae, na une i yomara iyake ŋgoreiya va le gharevɨrɨ weŋga, tembene i gharevɨrɨ weŋgiva.
ROM 11:32 Loi e marae gharɨgharɨke wolaghɨye ŋgoranjiya inanji e thiyo tɨne kaiwae ma thɨ ghambu ghalɨŋae. I vakatha ŋgoreiyako kaiwae nuwaiya ghare weŋgiya taulaghɨke.
ROM 11:33 O Loi le vwenyevwenye i kaitotowo moli! Le thimba na le ghareghare i dumwaga moli! Ma lolo regha valɨkaiwae i tamweya le renuwaŋako tɨne na i vamanjamanjalaŋa! Ma lolo regha valɨkaiwae i ghareghareya le vakathako gharumwaru!
ROM 11:34 Buk Boboma le utuutu iŋa, “Thela i ghareghareya Giya Loi le renuwaŋa? Thela valɨkaiwae i utugiyawe ŋgoroŋga ne iŋa na i vakatha bigi regha?
ROM 11:35 Thela valɨkaiwae i giya bigi weya Loi na ghaghaga, na tene i vamodo njogha?”
ROM 11:36 Kaiwae Loi i vakathaŋgiya bigibigike wolaghɨye, i njimbukikiŋgiya bigibigike wolaghɨye, na bigibigike wolaghɨye amalaghɨniye kaiwae mbala ra wovavwenyevwenyeŋa amalaghɨniye mbaŋake wolaghɨye, ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
ROM 12:1 Iya kaiwae, lo valɨraloŋweloŋweghathɨ, kaiwae Loi le vakathako i laghɨye moli kaiwami, ya dage vavurɨgheghe e ghemi. Hu vatomweŋga weya amalaghɨniye ŋgoreiya ghemi vowo i bobomawe, vowo e yawayawaliye na vowo i warariŋa. Kaiwae Loi le vakatha i laghɨye moli kaiwami, kamwathɨ thovuye mbe iyaeŋge vara iyake hu vakathawe.
ROM 12:2 Na thava hu wo yambaneke gharɨgharɨniye ghanjithanavu, iyemaeŋge hu vatomweŋga na Loi i vɨva ghamithanavuna na i togha, mbala valɨkaiwae hu ghareghareya Loi le renuwaŋa kaiwami. Renuwaŋako iyako i thovuye na ma e ghathona mun na amalaghɨniye i warariŋa.
ROM 12:3 Kaiwae Loi kaerova i giya wo bebe, na ya dage e ghemi regha na regha e wabwina tɨne, yaŋa: “Thava ghanɨmbereghana mbe u wovoreŋaŋge na uŋava u laghɨye,” ko iyemaeŋge nandere. Ko len renuwaŋana mbe u rughi vakatha, u gorugoru weya iya ghanɨbebeko le laghɨlaghɨye, iya len loŋweghathɨna kaiwae na Loi i giyana e ghen.
ROM 12:4 Gharɨgharɨ ghinda riwanda mbe regha eŋge, ko ŋginauye eŋge lemoyo, na ŋginauko thiyako tomethi lenji kaiwo.
ROM 12:5 Ghinda tembe ŋgoreiyeva, othembe gharɨgharɨ tomathiya ghinda, ko kaiwae ra vareminje Krais, ghinda ririwo regha na regha na regha ghinda ririwo ŋginauye. Iya kaiwae thava regha le vakatha i munjeva i laghɨye kivwalaŋgiya ghaune vavana.
ROM 12:6 Loi le gharemwaewo e tɨne i giya ghinda regha na regha ghandabebe, na i vakatha valɨkaiwanda ra vakatha wagiyawe bebeko iyako. Thela thoŋgo ghabebe i utuŋa Loi ghalɨŋae, mbala i utuŋa wagiyawe ŋgoreiya ghabebeko iya le loŋweghathɨko le laghɨlaghɨye.
ROM 12:7 Thela thoŋgo ghabebe i reŋa e thalavu, mbala i thathalavu, na thela thoŋgo ghabebe i reŋa e vavaghare, mbala i vavaghare.
ROM 12:8 Thoŋgo regha ghabebe i reŋa e vavavurɨgheghe, mbala i giyagiya vavurɨgheghe. Thoŋgo regha ghabebe i reŋa e giya, mbala i giya weiye le renuwaŋa regha. Thoŋgo regha ghabebe i reŋa e randeviva weŋgiya gharɨgharɨ, tembe ghamberegha mbala i vatomwe moliwe kaiwoko iyako, na thoŋgo regha ghabebe i reŋa i mwaewo weŋgiya ranuwatharɨ, weiye le warari mbala i mwaewo weŋgi.
ROM 12:9 Mbaŋa hu gharethovu, mbe hu gharethovu emunjoru e gharemina weŋgiya ghamunena iya kaiwae tha u kwan. Hu botewoyathu tharɨ ghavakatha, na hu laweghathɨ thovuye ghavakatha.
ROM 12:10 Hu vegharethovu weŋga regha na regha e lemi wabwina tɨne ŋgoreiya ramami na tɨnami regha. Lemi yavwatatana weŋgiya ghamunena mbaŋake wolaghɨye mbala i kivwala ghamayavwatatana weŋgi.
ROM 12:11 Tha weimi lemi njavovo, ko iyemaeŋge hu kaiwo vurɨgheghe Loi kaiwae weiye lemi gharevatomwe.
ROM 12:12 Kaiwae weimi lemi gharematuwo hu roroghagha budakai amba i menamena e ghamwamiko, iya kaiwae gharematuwoko iyako i vawarariŋaŋga. Mbaŋa hu vaidiya vuyowo hu ghataŋaghathɨ na hu naŋgo valaŋa.
ROM 12:13 Budakai i ghenethavwi weŋgiya Loi le gharɨgharɨ vavana hu vethalathalavuŋga hu vegiya bigibigi weŋga. Hu kula vathaŋgiya bobwari e lemi ŋgoloŋgolona.
ROM 12:14 Hu naŋgo weya Loi na i mwaewo weŋgiya thavala thɨ giya vɨrɨ e ghemi. Hu naŋgowe na i mwaewo weŋgi, na thava hu naŋgowe na i guraŋgi.
ROM 12:15 Thavala thɨ warari, weimiyaŋgi hu warari na thavala thɨ randa, weimiyaŋgi hu randa.
ROM 12:16 Lemi yakuyaku weimiyaŋgiya ghamunena mbala mbe i thovuthovuye vara. Tha hu nemo, ko iyemaeŋge weimiyaŋgiya thavala ma e idaidanji hu rabi na regha. Tha ghamimberegha hu wovorevoreŋaŋga na hu munjeva lemi ghareghare i laghɨye.
ROM 12:17 Thoŋgo lolo regha i vakatha tharɨ e ghemi, thava tembe hu lithɨweva e tharɨ. Hu vakatha budakaiya gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ renuwaŋa iye vakatha thovuye.
ROM 12:18 Budakaiya thoŋgo ghemi valɨkaiwami hu vakatha na weimiyaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye mbala hu yakuŋa vanevane.
ROM 12:19 Wouna, thava lemi vakatha ŋgoreiya ghemi raghathaghatha na hu lithɨ ghatharɨ weya thela i vakatha tharɨ e ghemi, ko iyemaeŋge hu viyathu weya Loi na weiye le ghatemuru ne i lithɨ weŋgi. Kaiwae Buk Boboma e tɨne Giya Loi iŋa, “Ghino ne ya lithɨ weŋgi, na lenji tharɨ modae ne ya vakatha weŋgi.”
ROM 12:20 Ko iyemaeŋge iŋava, “Thoŋgo ghamithɨghɨya bada i gharɨ, hu giya ghanɨŋgawe, thoŋgo mbwa i gharɨ, hu giya mbwawe, na ne lemi vakatha ŋgoreiyakowe i vakatha i monjina.”
ROM 12:21 Mbaŋa gharɨgharɨ vavana lenji vakatha raitharɨ weŋga thava i kivwalaŋga, ko iyemaeŋge hu kivwalaŋgi lenji vakathako raitharɨ e lemi vakathana thovuye weŋgi.
ROM 13:1 Taulaghɨna ghemi mbala hu ghambugha rambarombaro lenji mbaro. Kaiwae ma rambarombaro regha i yomara bwagabwaga, ko iyemaeŋge mbe thɨ mena we eŋge Loi, na rambarombarona iya thɨ mbarombarona Loi i bigiraweŋgi.
ROM 13:2 Iya kaiwae thela thoŋgo i botewoyathu rambarombaro lenji mbaro, i botewoyathu budakaiya Loi le tututhi, na thela i vakatha ŋgoreiyako, kaero tembene ghamberegha ghalithɨ.
ROM 13:3 Thavala thɨ vakavakatha thanavu thovuye ma valɨkaiwae thɨ mararuŋgiya rambarombaro, ko thavala thɨ vakavakatha thanavu raraitharɨ thiye eŋge mbala thɨ mararuŋgi. Thare nuwamiya hu mararuŋgiya lemi rambarombaro? Iya kaiwae hu vakatha thovuye kamwathɨniye na mbala thɨ taraweŋga.
ROM 13:4 Kaiwae thiye Loi le rakakaiwo lemi thovuye kaiwae, ko thoŋgo hu vakatha tharɨ, ghanjimararu mbe ina e ghemi, kaiwae thiye e lenji rɨghe na valɨkaiwanji moli thɨ giya lithɨ e ghemi. Thiye Loi le rakakaiwo na thɨ vakatha ŋgoreiya thiye Loi i variyeŋgi na i vatomweya le ghatemuru thɨ giya lithɨ weŋgiya thavala thɨ vakatha tharɨ.
ROM 13:5 Iya kaiwae valɨkaiwae moli hu ghambugha rambarombaro lenji mbaro, ma kaiwae eŋge Loi le lithɨ mbe inawe ko kaiwaeva kaero hu ghareghare budakaiya Loi nuwaiya.
ROM 13:6 Iyako iya kaiwae na tembe hu vamodova takis, kaiwae rambarombaro thiye Loi le rakakaiwo na thɨ vatomweya ghanjimbaŋa e ghanjikaiwoko.
ROM 13:7 Hu vamboromboro weŋgi budakaiya mbaro iŋa hu vakatha. The takis thɨŋa hu vamodo hu vamboromboro weŋgi, na budakaiva ghanjighaga hu vamodovao. Na thavala valɨkaiwae e ghanjiyavwatata mbala hu yavwatata wanaŋgi. Na thavala valɨkaiwae ghanjitarawa mbala hu taraweŋgi.
ROM 13:8 Mbaŋa e ghamighaga weya lolo regha, hu vamodovao. Ko ghamighaga inawe na mbala hu vakatha valaŋa eŋge iyake: hu vegharethovu weŋga. Thela thoŋgo i gharethovu weya ghau, iye kaero i vamboromboro Mbaro le renuwaŋa.
ROM 13:9 Mbaro iŋa, “Tha u yathima,” “Tha u gabo,” “Tha u kaivɨ,” na “Tha ghamara logheloghe.” Mbaroke thiyake na mbaro vavanava ghanjirerenuwaŋa thɨ ŋgarɨ na regha e mbaro regha tɨne, ŋgoreiyake: “U gharethovu weya ghanu ŋgoreiya tembe u gharethovuva e ghen ghanɨmbereghana.”
ROM 13:10 Thoŋgo thela i gharethovu weya gheu, mane i vakatha vatharɨwe. Iya kaiwae thela i gharethovu weya ghau kaero i vamboromboro Mbaro le renuwaŋa.
ROM 13:11 Hu vakatha iyake kaiwae hu ghareghare mbaŋake iya ra yakuŋake iye laghɨye moli. Mbaŋake iye mbaŋa ŋgorami gharɨgharɨ thɨ thuweiru e ghena tɨne. Kaiwae mbaŋa va ra woraweya la loŋweghathɨ rɨghe, mbaŋako iya Krais ne i njoghamawe na Loi i vamoruinda; amba mava i ghenetha, ko iyemaeŋge mbaŋake iyake kaero i ghenetha moli.
ROM 13:12 Kaero ighɨviyavao, mbaŋa maiyavara. Ra viyathu momouwo thanavuniye ŋgoranda manjamanjala gharagagaithɨ.
ROM 13:13 Ra njimbukiki wagiyaweya la yakuyaku na ŋgoreiya ghinda manjamanjala gharɨgharɨniye. Thava ra rombela warari raraitharɨ na munumu, thava ra vakatha yathima thanavuniye na thanavu monjimonjina, na thava ra gagaithɨ na ra yamwakabu.
ROM 13:14 Ko iyemaeŋge hu njimbo Giya Jisas Krais, na thava nuwamina ina weya riwamina le renuwaŋa raraitharɨ.
ROM 14:1 Hu vaŋguvatha thela le loŋweghathɨ i njavovo, ko iyemaeŋge thava hu wogaithɨ weimi budakaiya nuwaiya amalaghɨniye i vakatha.
ROM 14:2 Lolo regha le loŋweghathɨ ŋgoreiye mbema i ghanɨŋgaeŋge ghanɨŋgake wolaghɨye, ko iyemaeŋge lolo le loŋweghathɨ i njavovo ma i ghana gab.
ROM 14:3 Loloko iya mbema i ghanɨŋga eŋge ghanɨŋgake wolaghɨye, thava i ghɨmaranjoŋa iya loloko ma i ghana gabɨko. Na loloko iya ma i ghana gabɨko, thava i wovatharɨtharɨŋa iya gabɨko gharaghan, kaiwae Loi kaero i vaŋguvatha le lolo.
ROM 14:4 Thela ghen valɨkaiwae u wovatharɨtharɨŋa lolo regha le rakakaiwo? Ghagiyako tembe i wovathovuthovuyeŋa o i wovatharɨtharɨŋa. Na Loi ne i vaŋguvatha kaiwae amalaghɨniye valɨkaiwae i vakatha na i vareminjembele amalaghɨniye.
ROM 14:5 Lolo regha i renuwaŋa mbaŋa regha i boboma kivwala mbaŋa vavana Loi e marae, na lolo reghava i renuwaŋa mbaŋake wolaghɨye ghanjirerenuwaŋa i mboromboro weya Loi. Lolo regha na regha tembe ghamberegha wo i renuwaŋa iyaŋganiya i thovuye na i tuthi.
ROM 14:6 Thela thoŋgo i renuwaŋa mbaŋa regha iye mbaŋa laghɨye, i vakatha ŋgoreiye Giya Loi ghayavwatata kaiwae. Thela thoŋgo i ghanɨŋga gab, i vakatha ŋgoreiyako Giya Loi ghayavwatata kaiwae, kaiwae i vata ago weya Loi ghanɨŋgako kaiwae. Thela thoŋgo ma i ghana gab, i vakatha ŋgoreiyako Giya Loi ghayavwatata kaiwae, na i vata ago weya Loi ghaeko kaiwae.
ROM 14:7 Ma ghinda regha e yawayawaliye na e ghathovuye, na ma ghinda regha i mare e ghathovuye.
ROM 14:8 Thoŋgo lolo regha e yawayawaliye iyake Loi ghathovuye kaiwae, na thoŋgo lolo regha i mare Loi ghathovuye kaiwae. Iya kaiwae thoŋgo e yawayawalinda o ra mare, ghinda inandawe Loi.
ROM 14:9 Krais i mare na tembe i thuweiruva, na mbala iye ramaremare na e yawayawalinji ghanji Giya.
ROM 14:10 Ghemi hu ghambu thanavuko regha, buda kaiwae na hu wovatharɨtharɨŋaŋgiya ghamunena thiye ma thɨ ghambu thanavuko reghako? Na ghemi iya mbema hu ghambu kamwathɨko reghaeŋge, buda kaiwae na hu ghɨmara njoŋaŋgiya ghamunena thiye ma thɨ ghambu iyako? Kaiwae nevole taulaghɨke ghinda ra ndeghathɨ Loi e marae na iye mbala i ghathainda, ghandathanavu i thovuye o nandere.
ROM 14:11 Ra ghareghare iyake kaiwae Buk Boboma iŋa ŋgorake: Loi iŋa, “Kaiwae e yawayawaliŋgu, na emunjoru e yawayawaliŋgu gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ kururu e ghamwaŋgu, na taulaghɨko ne thɨŋa, mbema emunjoru ghino Loi.”
ROM 14:12 Iya kaiwae ghinda regha na regha ne ra uturaŋgiya la vakathake wolaghɨye weya Loi.
ROM 14:13 Thava tembe ra wovatharɨtharɨŋaŋgiva ghandaune vavana. Ko hu renuwaŋa eŋge na huŋa, “Thava lo vakathake ŋgoreiya ghamba thalatɨva weŋgiya wouneko, ne iwaeŋge thɨ dobu.”
ROM 14:14 Weya Giya Jisas ya ghareghare wagiyawe ma ghanɨŋga regha tembe ghamberegha i vambɨghɨyainda. Ko iyemaeŋge thoŋgo lolo regha tembe ghamberegha i renuwaŋa na iŋa, “Ghanɨŋgake iyake ne i vambɨghɨyaŋgo,” ghanɨŋgako iyako kaero i vambɨghɨya.
ROM 14:15 Thoŋgo u vakatha ghanu ghare i vɨrɨ, kaiwae u ghana ghanɨŋga regha iya amalaghɨniye na i renuwaŋa ne i vambɨghɨya, kaero ma u vakatha gharethovu. Thava ghen u ghana ghanɨŋgako iyako na i vakatha u thɨvatharɨ ghanuko yawaliye, iya kaiwae Krais va i marena.
ROM 14:16 Iya kaiwae, thava u vakatha gharɨgharɨ vavana na thɨŋava i tharɨ budakaiya ghen u renuwaŋa i thovuye.
ROM 14:17 Kaiwae Loi le ghamba mbaro gharerenuwaŋa laghɨye ma ina e ghanɨŋga na mbwa, ko iyemaeŋge gharerenuwaŋa laghɨye iye la vakatha i thovuye, weindaŋgiya ghandaune namoghamwanda na warari i mena weya Nyao Boboma ra warariŋa.
ROM 14:18 Na thela thoŋgo i kaiwo Krais kaiwae na le vakatha ŋgoreiya thiyake i vakatha Loi i warari na gharɨgharɨ thɨ wovathovuthovuyeŋa.
ROM 14:19 Iya kaiwae ra rovurɨghegheŋa eŋge the vakatha i woraŋgiya yakuyaku thovuye na iyaŋganiya i vavurɨghegheŋaŋgiya gharɨgharɨ.
ROM 14:20 Thava u vakowana budakaiya Loi kaerova i vakatha ghanuna e yawaliye, kaiwae len renuwaŋa uŋava kaiwae ghaŋɨŋgake wolaghɨye i thɨna Loi e marae mbema ra ghanɨŋgaeŋge ghanɨŋgake wolaghɨye ko thoŋgo the ghanɨŋga ra ghan na i vakatha ghandau i dobu, i tharɨ iyako.
ROM 14:21 Thoŋgo u ghana borogi o u muna waen, o thoŋgo u vakathava bigi, na len vakathako iyako i vakatha ghanuna i dobu, i thovuye moli mbala thava u vakatha thanavuko iyako.
ROM 14:22 Len loŋweghathɨna bigibigike thiyake kaiwanji, i thovuye u vikiki mbe ghen eŋge na Loi hu ghareghare. Loi i warari kaiwanji, thavala thɨ ghareghare budakaiya thɨ vakatha i thovuye, na une ve yomara mane thɨ monjinaŋa lenji vakatha kaiwae, kaiwae mbe thɨ vakathaeŋge budakaiya thɨ wovathovuthovuyeŋa.
ROM 14:23 Ko iyemaeŋge thoŋgo regha i numoghegheiwo mbaŋa ne i ghana mbe ghanɨŋga vavana, Loi ne i wovatharɨtharɨŋa, kaiwae budakaiya i vakatha ma i mena ele loŋweghathɨ tɨne. Na thoŋgo lolo regha i vakatha bigi regha ma i ghareghare i rumwaru Loi e marae, i vakatha tharɨ.
ROM 15:1 Ghinda iya la loŋweghathɨke i vurɨgheghe valɨkaiwae ra thalavuŋgiya thavala thɨ njavovo e ghanjivuyowo, na thava mbema ra vakatha eŋge budakaiya ghinda nuwandaiya ra vakatha.
ROM 15:2 Ghinda regha na regha ra renuwaŋa eŋge ghandaune lenji thovuye kaiwae, na ra vatada lenji loŋweghathɨ i vurɨgheghe.
ROM 15:3 Krais ma mbe ghamberegha eŋge le thovuye kaiwae i rerenuwaŋa. Ko iyemaeŋge Buk Boboma e tɨne Krais i dagewe Loi, iŋa, “Mbaŋa gharɨgharɨ thɨ utuvatharɨ e ghen, lenji utuvatharɨko vuyowae ghino ne ya wo.”
ROM 15:4 Utuutuko wolaghɨye me vivako thɨ rorinjoŋaŋgi Buk Boboma e tɨne, ghinda ghandavavaghare kaiwae. Buk le utuutu i thalavuinda na ra ghataŋaghathɨgha ghandaune lenji vakatha na i vavurɨghegha la loŋweghathɨ, mbala weinda la gharematuwo ra roroghagha thovuyeko iya utuutuko thiyako thɨ woraŋgiya.
ROM 15:5 Ya naŋgo weya Loi kaiwami. Iye i vakathaŋga hu ndeghathɨ vurɨgheghe na i vavurɨghegheŋga e ghamivuyowona. Ya naŋgowe i kaiwo e ghemi na mbala huya yaku na namoghamwami. Iyake i thovuye moli weŋgiya thavala thɨ ghambugha Krais Jisas,
ROM 15:6 na mbala taulaghɨna ghemi hu wabwi na regha na hu wovavwenyevwenye Loi iye ghanda Giya Jisas Krais ramae.
ROM 15:7 Kaiwae budakaiya kaero ma utuŋa e ghemi, hu vevaŋguvathaŋga regha na regha ŋgoreiya Krais i vaŋguvathaŋga na hu rakaru ele wabwi tɨne. Lemi vakatha ŋgoreiyako, mbala gharɨgharɨ thɨ wovavwenyevwenyeŋa Loi.
ROM 15:8 Kaiwae wo ya dage e ghemi, Krais i tabo rakakaiwo Jiu kaiwanji na i vaemunjoruŋa Loi le dagerawe weŋgiya orumburumbunji, iya kaiwae ra ghareghare budakaiya Loi i utuŋa emunjoru.
ROM 15:9 Na tembe ŋgoreiyeva, Krais i tabo rakakaiwo, na i vakatha thiye ma Jiu thɨ tarawe Loi kaiwae i gharevɨrɨŋaŋgi. Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya iŋa, “Thiye ma Jiu e tɨnenji ya taraweŋge, na ya wothuŋa idan ghatarawa.”
ROM 15:10 Na tembe iŋava, “Wo hu warari, ghemi ma Jiu weimiyaŋgiya Loi le gharɨgharɨ.”
ROM 15:11 Na tembe iŋava, “Ghemi ma Jiu, taulaghɨna ghemi wo hu taraweŋa Loi, gharɨgharɨna wolaghɨye ghemi wo hu wothu tarawe amalaghɨniye.”
ROM 15:12 Aiseya tembe iŋava ŋgoreiyake: “Jese rumbuye regha ne i yomara i tabo kiŋ, na i mbaroŋaŋgiya thiye ma Jiu na thiye thɨ worawe ghamidi.”
ROM 15:13 Ya naŋgo weya Loi ghemi kaiwami mbala amalaghɨniye, iya i giya gharematuwoko e ghemi Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne, i vakathaŋga hu warari na gharemalɨlɨ i riyevanjara e lemi loŋweghathɨnawe.
ROM 15:14 Lo bodaboda, mbe wombereghake vara e ghamɨnaŋguke ya ghareghare thovuye va i riyevanjaraŋga, lemi ghareghare kaero i mboromboro, na valɨkaiwami hu vavaghare weŋgiya ghamunena.
ROM 15:15 Ko iyemaeŋge e letake iyake tɨne nuwaŋguiya ya woraŋgiya utuutu vavana e ghemi na ya vanuwovɨrɨŋgawe. Elo utuutu ma ya goravunyivunyiya utu regha kaiwae Loi kaero i giya wo bebe
ROM 15:16 na ya tabo Krais Jisas le rakakaiwo weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye. Ghino ŋgoraŋgwa ravowovowo na Totoko Thovuye iya i menako weya Loi, ghino ya vavaghareŋa. Na lo vavaghareko iyako e tɨne ya vaŋgumenaŋgiya thiye ma Jiu weya Loi na ŋgoranjiya vowo thovuye, i warari kaiwae na Nyao Boboma i vabobomaŋgi amalaghɨniye kaiwae.
ROM 15:17 Iya kaiwae lo ghamba warari laghɨye ya yaku weya Krais Jisas na ya kaiwo Loi kaiwae.
ROM 15:18 Weiŋgu lo gharematuwo na ya utuŋa mbe budakai eŋge vara Krais le vakatha e ghino ya vaŋguŋgiya thiye ma Jiu na thɨ ghambugha Loi. I vakatha ŋgoreiyako mbaŋa thɨ loŋweya lo utuutu na thɨ thuweya lo vakatha. Thɨ thuweŋgo ya vakatha vakatha ghamba rotaele vavana na thiyako thɨ vatomwe iyaŋganiya emunjoru. Loi Une vurɨvurɨghegheniye ina i kaiwo e ghino iya i vakathaŋgiya vakathake thiyake. Iya kaiwae, mbaŋa lo loŋgaloŋga e tɨne, i ri Jerusalem na i wa ve wo Ilirikam, kaero ya utuvao Toto Thovuye Krais utuniye weŋgi.
ROM 15:20 Nuwaŋguiya moli ya vavaghareŋa Toto Thovuye weŋgiya ghembaghemba iya amba ma thɨ loŋweya Krais utuniye. Ma nuwaŋguiya ya kaiwo e ghembaghemba ŋgoreiya gharɨgharɨ vavana kaerova thɨ kaiwowe ŋgoreiya lolo regha i vatadɨva e lolo reghava ghambaghɨmbaghɨ.
ROM 15:21 Ŋgoreiya Buk Boboma i woraŋgiya iŋa: “Thavala mava thɨ utuŋa utuniye weŋgi ne thɨ thuwe, na thiye ma thɨ loŋweya utuniye ne thɨ ghareghare.”
ROM 15:22 Mbaŋa i ghanagha kaiwoke iyake i laweghathɨŋgo na ma valɨkaiwaŋgu ya ghaona ya thuweŋga,
ROM 15:23 ko iyemaeŋge mbaŋake iyake lo kaiwo e valɨvaŋgake thiyake kaero iko. Na kaiwae theghathegha i ghanagha e tɨnenji ya rovurɨgheghe nuwaŋguiya moli ya ghaona ya thuweŋga,
ROM 15:24 iya kaiwae e mbaŋake iyake nuwaŋguiya moli ya ghaona ya thuweŋga ko amba ya mwandɨ ya wa Spein. Amba muyai ne ya wa Spein mbowone ya lavutha e ghemi na ra lawarari na regha, hu lagiya nɨmami e ghino ko amba ya wa e valɨvaŋgako iyako.
ROM 15:25 Ko amba muyai ne ya ghaona e ghemi, e mbaŋake iyake wo ya njogha Jerusalem na ya wogiya Loi le gharɨgharɨ e ghembako iyako tɨne ghanjimwaewoke.
ROM 15:26 Kaiwae raloŋweloŋweghathɨ Masedoniya na Akaiya e lenji valɨvaŋga tɨnenji, weinji lenji warari thɨ bigiraweya mani, na thɨ thalavuŋgiya mbinyembinyeŋgu Loi le gharɨgharɨ e tɨnenji inanji Jerusalem tɨne.
ROM 15:27 Thɨ warari laghɨye na thɨ vakatha iyake, ko iyemaeŋge emunjoru ghanjighaga weya Jiu inanji Jerusalem. Kaiwae Jiu raloŋweloŋweghathɨ inanji Jerusalem va thɨ giya Toto Thovuye weŋgiya thiya ma Jiu gharɨgharɨniye, valɨkaiwae thiye ma Jiu gharɨgharɨniye thɨ giya bigibigi weŋgiya thiye inanji Jerusalem.
ROM 15:28 Mbaŋa ne ya vakathavao kaiwoke iyake, na ya thɨnɨnjogha mwaewoke iyake weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ Jerusalem e tɨne, na e ghereiye amba ya ghaona ya lathuweŋga lo ghɨnagha Spein kaiwae.
ROM 15:29 Ya ghareghare, mbaŋa ne ya ghaona e ghemi, Krais i giya le mwaewo laghɨye weinda.
ROM 15:30 Lo bodaboda, ghinda ghanda Giya Jisas Krais na Nyao Boboma weŋgi ra vegharethovu weinda, iya kaiwae ya vavurɨghegheŋga na weiŋguyaŋgiya ghemi elo rovurɨghegheke tɨne hu naŋgo weya Loi kaiwaŋgu.
ROM 15:31 Hu naŋgo vurɨgheghe weya Loi na iye i njimbukikiŋgo na i vamoruŋgo weŋgiya thavala ma thɨ loŋweghathɨ Jiu e tɨnenji Judiya e tɨne. Na hu naŋgo mwaewoke ya thɨnɨnjoghake Jerusalem Loi le gharɨgharɨ ne thɨ warari kaiwae.
ROM 15:32 Iya kaiwae, thoŋgo Loi le renuwaŋa ŋgoreiye, weiŋgu lo warari ne ya ghaona e ghemi, na weiŋguyaŋgiya ghemi namoghamwanda ra vevairɨinda.
ROM 15:33 Ya naŋgo weya gharemalɨlɨ gha Loi i yaku taulaghɨna e ghemi. Mbwana. Ŋgoreiye.
ROM 16:1 Nuwaŋguiya ya govambwara e ghemi lounda Pibi na hu warari kaiwae, elaghɨniye ekelesiya Sinkreya gharathalavu regha.
ROM 16:2 Ghanda giya e idae hu vaŋguvatha ŋgoreiya Loi le gharɨgharɨ thɨ vevaŋguvathaŋgi, na thoŋgo bigibigi vavana i tubowe, hu thalavu, kaiwae iye le thalavu i laghɨye weŋgiya gharɨgharɨ lemoyo, na ghino tembe ŋgoreiyeva.
ROM 16:3 Hu giya lo mwaewo weya Prisila weiye le ghɨmoru Akwila. Thiye lo valɨrakakaiwo Krais Jisas kaiwae.
ROM 16:4 Thiye thɨ vatomweyathu yawalinji kaiwaŋgu, na ma thɨ mararu mare. Iyake kaiwae ya vata ago laghɨye weŋgi. Ko ma mbe wombereghake eŋge, ko ekelesiya wolaghɨye thiye ma Jiu gharɨgharɨniye tembe thɨ vata ago weŋgiva.
ROM 16:5 Na tembe ya dage mwaewo weŋgiva ekelesiya thavala thɨ kurukururu e lenji ŋgolo. Ya dage mwaewo weya wou na valɨghareghareŋgu Epainetas, iye va i loŋweghathɨkai vara Eisiya e tɨne.
ROM 16:6 Ya mwaewo weya Meri, iye i kaiwo laghɨye kaiwami.
ROM 16:7 Ya mwaewo weya Endronikas. Na ya mwaewova wevo eunda, Juniyas. Thiye lo valɨ Jiu na va weiŋguyaŋgi wo yaku e thiyo tɨne. Thiye ghalɨŋae gharaghambɨ na e idanji. Thiye va thɨ loŋweghathɨkai amba muyai ghino.
ROM 16:8 Ya mwaewo weya Ampliyatas, iye ya gharethovu na kaero i tubwe weya Giya.
ROM 16:9 Ya mwaewo weya Ubanas, iye la valɨrakakaiwo weya Krais, na ya mwaewo weya Stakis, iye ya gharethovu.
ROM 16:10 Ya mwaewo weya Apelis, iye vuyowo i ghanagha kaiwanji i ghataŋaghathɨ, na i loŋweghathɨmbele. Ya mwaewo weŋgiya Aristobulas le ŋgolo gharayakuyaku.
ROM 16:11 Ya mwaewo weya Herodiyon, iye lo valɨ Jiu. Ya mwaewo weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ thiya yaku Nasisas ele ŋgolo.
ROM 16:12 Ya mwaewo weŋgiya wanakauke thiyake, Tripina na Triposa, thiye thɨ kaiwo laghɨye Giya kaiwae, na tembe ŋgoreiyeva ya mwaewo weya wevo eundava, Pesis, iye valɨghareghareŋgu na kaiwo lemoyo i vakathaŋgi Giya kaiwae.
ROM 16:13 Ya mwaewo weya Rupas, iye Giya le rakakaiwo thovuye moli, na ya mwaewo weya tɨnae, elaghɨniye ghathanavu e ghino ŋgoreiya tɨnaŋgu.
ROM 16:14 Ya mwaewo weŋgiya Asinkritas, Plegon, Hemis, Patrobas na Hemas, weinjiyaŋgiya la bodaboda vavana thiya yaku.
ROM 16:15 Ya mwaewo weŋgiya Pilologas na Juliya, Neriyas na louye, na Olimpas, na tembe ya mwaewo weŋgiva Loi le gharɨgharɨ thiya yaku weinjiyaŋgi.
ROM 16:16 Hu livamomoya nɨmami weŋgiya ghamunena na hu vemwaewo weŋga kaiwae ghemi Loi le gharɨgharɨ. Krais le ekelesiyake wolaghɨye e valɨvaŋgake iyake thɨ mwaewo e ghemi.
ROM 16:17 Lo bodaboda, ya vavurɨghegheŋga na hu njimbukiki wagiyaweŋga weŋgiya gharɨgharɨ thɨ vakatha wabwi na wabwi thɨ vewogaithɨ weŋgi, na thɨ vakatha ghamba thalatɨva weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ. Gharɨgharɨko thiyako lenji vavaghare i goruweyathu vavagharena iya emunjoruna kaerova thɨ vaghareŋgana. Thava hu ghambuŋgi, hu botewoyathuŋgi.
ROM 16:18 Kaiwae gharɨgharɨ ŋgoranjiyako ma thɨ kaiwo ghanda Giya Krais kaiwae, ko mbe thɨ kaiwo eŋge the bigibigiya i vawarariŋaŋgi kaiwanji. Lenji utuutuko i rumwaru, i loghe na i wo gharɨgharɨ nuwanji, thiye ma nuwanji i rumwaru na ma thɨ ghareghare thɨ yaroŋgi.
ROM 16:19 Raloŋweloŋweghathɨ e valɨvaŋgake wolaghɨye kaero thɨ loŋweya utunimi na lemi ghambugha Toto Thovuye, iyako kaiwae ya warari kaiwami. Ko iyemaeŋge nuwaŋguiya hu thimbaŋa thanavu thovuye na thava hu thimbaŋa thanavu raitharɨ.
ROM 16:20 Mbaŋa nasiye gharemalɨlɨ gha Loi i vurɨghɨyaghɨya Seitan e gheghemina raberabe. Ghanda Giya Jisas le mwaewo i yaku e ghemi.
ROM 16:21 Timoti, iye lo valɨrakakaiwo, i mwaewo e ghemi, na Laisiyas, Jeison na Sosipata, thiye lo valɨ Jiu, tembe thɨ mwaewova e ghemi.
ROM 16:22 Ghino Tetiyas, ya rorinjoŋa letake iyake, Pol iye ghalɨŋae, Krais e idae ya mwaewo e ghemi, ghemi lo valɨraloŋweloŋweghathɨ.
ROM 16:23 Gaiyus ele ŋgolo ghino ya yakuwe na e ŋgoloke iyake tɨne ekelesiya thɨ memevathavathawe lenji kururu kaiwae, i mwaewo e ghemi. Erastas, iye ghembake iyake ghamani gharanjimbunjimbu, weiye ghaghanda regha Kwautas, thɨ mwaewo e ghemi.
ROM 16:25 Ra wovavwenyevwenyeŋa Loi, iye valɨkaiwae i vavurɨghegha lemi loŋweghathɨna ŋgoreiya Toto Thovuye va ya vavaghareŋa, iye Jisas Krais utuutuniye. Utuutuko emunjoru iyako mbaŋa molao moli va mbowo i rothuwele.
ROM 16:26 Noroke emunjoruko iyako thɨ govambwara. I raŋgima ghalɨŋae gharautu lenji rorori e tɨne, na Loi memeghabananiye i govambwara mbala vanautumake wolaghɨye thiye ma Jiu gharɨgharɨniye kaero thɨ ghambu ghalɨŋae kaiwae thɨ loŋweghathɨ.
ROM 16:27 Weiye Jisas Krais le thalavu, ra wovavwenyevwenyeŋa Loi, iye ghamberegha rathimbathimba moli, mbaŋake wolaghɨye, ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
1CO 1:1 Ghino Pol, Loi le renuwaŋa va i kula e ghino na ya tabo Krais Jisas ghalɨŋae gharaghambɨ. Weiŋgu ghaghanda Sostins wo roriya letake iyake
1CO 1:2 na wo variye i ghaona e ghemi, ghemi Loi le ekelesiya Korinita weŋga. Ghemi Loi kaerova i ghatha raŋgiyaŋga amalaghɨniye kaiwae, kaiwae kaero i tubweŋga weya Krais Jisas na iye le wabwi, na i tuthiŋga ghemi hu tabona amalaghɨniye le gharɨgharɨ. Ko ma mbe ghemi eŋge, weimiyaŋgiya valɨvaŋgake wolaghɨye gharɨgharɨniye, thavala thɨ kururu weya ghanda Giya Jisas Krais, iye thiye na ghinda ghanda Giya.
1CO 1:3 Wo naŋgo weya Ramanda Loi na ghanda Giya Jisas Krais gharenji weŋga na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
1CO 1:4 Mbaŋake wolaghɨye ya vata ago weya Loi, kaiwae le mwaewoko iyako kaero i tubweŋga weya Krais Jisas.
1CO 1:5 Iyake kaiwae Loi kaero i giya bigibigike thovuthovuye wolaghɨye e ghemi, valɨkaiwami lemi utuutu i thovuye na lemi ghareghare i laghɨye.
1CO 1:6 Lama vavaghare e ghemi Krais kaiwae kaero e ghawokithɨnja na i laweghathɨŋga,
1CO 1:7 iya kaiwae Nyao Boboma le giya bwagabwaga ma regha i ghenethavwi e ghemi. Mbaŋake mbema hu roroghagha eŋge ghanda Giya Jisas Krais le njoghama kaiwae.
1CO 1:8 Iye ne i njimbukikiŋga na mbe hu vurɨgheghe vara ghaghada mbaŋa le ghambako, na mbaŋa mbala Giya Jisas Krais le njoghama ma e ghamiwonjowe mun.
1CO 1:9 Emunjoru, valɨkaiwa ra vareminja Loi, iye i kula vathaŋga na weimi Nariye, Jisas Krais ghanda Giya, hu yaku na ghamwami vanaora.
1CO 1:10 Lo bodaboda, ghanda Giya Jisas Krais e idae ya utu vavurɨgheghe e ghemi, weimiyaŋgiya ghamunena lemi renuwaŋa regha, mbala ma hu vakatha wabwi e tɨnemina, ko lemi renuwaŋa hu vamboromboro e gharemina na hu wabwi na regha.
1CO 1:11 Lo bodaboda, gharɨgharɨ vavana thɨ mena Kloe ele ŋgoloko tɨne, thɨ giya yanawaŋgu, thɨŋa, mbe ghemi eŋge hu vegaithɨ wanaŋga.
1CO 1:12 Vavana ghemi huŋa, “Ghime wo ghambugha Pol”; na vavana huŋa, “Ghime wo ghambugha Apolos”; na vavana huŋa, “Ghime wo ghambugha Pita”; na vavana tembe huŋava, “Ghime wo ghambugha Krais.”
1CO 1:13 Lemi vakatha ŋgoreiyako, ŋgoreiya hu goviyaviya Krais. Ŋgoroŋga, Pol va i mare kaiwami? Va hu bapɨtaiso Pol e idae?
1CO 1:14 Ya vata ago weya Loi kaiwae mava ya bapɨtaisoŋga mun, mbe Krisɨpas na Gaiyus eŋge;
1CO 1:15 iya kaiwae ma valɨkaiwae lolo regha e tɨnemina ne iŋa, “Ghino va ya bapɨtaiso Pol e idae.”
1CO 1:16 Aa, ŋgoreiye te vambe ya bapɨtaisoŋgiva Setepano le wabwi, ko ma te elo ghareghare reghava na va ya bapɨtaiso lolo reghava.
1CO 1:17 Kaiwae Krais mava i variyeŋgo na ya bapɨtaisoŋgiya gharɨgharɨ, ko iyemaeŋge va i variyeŋgo na ya vavaghareŋa Toto Thovuye. Ma yaŋa ya vavaghare ghino lo thimba e tɨne, nandere, iyemaeŋge nuwaŋguiya gharɨgharɨ thɨ ghamɨno Jisas ghakros utuniye le vurɨgheghe na thava kros utuniye le vurɨgheghe i tabo na bigi bwagabwaga.
1CO 1:18 Kaiwae Krais le mare e kros vwatae utuniye weŋgiya thavala e gharenji ma thɨ ghareghare Loi, ŋgoreiya bigi bwagabwaga weŋgi, ko iyemaeŋge ghinda kaero ra vaidiya vamoru, Jisas le mare e kros vwatae utuniye weinda ra ghamɨnogha Loi le vurɨgheghe.
1CO 1:19 Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, Loi iŋa, “Ne ya rakayathu raghareghare lenji thimba, thavala nuwanji i goi ne ya kitena lenji renuwaŋa.”
1CO 1:20 Ŋgoroŋga thiye rathimbathimba? Ŋgoroŋga thiye nuwanji i goi? Ŋgoroŋga thiye thɨ thimba e utuutu e yambaneke? Loi kaerova i vɨva gharɨgharɨ lenji thimba i tabo na bigi bwagabwaga.
1CO 1:21 Gharɨgharɨ ghinda la thimba e tɨne ma valɨkaiwanda na ne ra ghareghareya Loi, kaiwae Loi weiye le thimba va i renuwaŋa ŋgoreiyako. Ko iyemaeŋge Totoko iyava wo utuŋako na gharɨgharɨ thɨŋava utu bwagabwaga, Loi i vakaiwoŋa na i vamoruŋgiya thavala thɨ loŋweghathɨ.
1CO 1:22 Jiu nuwanjiya thɨ thuweya vakatha ghamba rotaele e maranji, na Grik nuwanjiya thɨ loŋweya gothimbathimba,
1CO 1:23 ko ghime wo vavaghareŋa Krais le mare e kros vwatae. Totoko iyako Jiu gharɨgharɨniye lenji ghamba thalatɨva, na thiye ma Jiu weŋgi ŋgoreiya kabaleya lenji utuutu.
1CO 1:24 Ko thavala kaerova Loi i kula weŋgi, Jiu na thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, Krais iye Loi le vurɨgheghe na le thimba.
1CO 1:25 Gharɨgharɨ vavana lenji renuwaŋa thɨŋava Loi le vakathako iye bigi bwagabwaga, ko iyemaeŋge amalaghɨniye le vakathako i kivwalaŋgiya gharɨgharɨ lenji thimbako ghavakavakatha. Tembe ŋgoreiyeva, vavana lenji renuwaŋa thɨŋava Loi le vakatha ma ele vurɨgheghe, ko iyemaeŋge le vakathako iyako i vurɨgheghe kivwala gharɨgharɨ lenji vakatha.
1CO 1:26 Lo bodaboda, wo hu renuwaŋa mbaŋa Loi va i kula weŋga na kaero hu tabo raloŋweloŋweghathɨ. Ghemi va e lemi ghareghare gharɨgharɨ e maranji, ma hu ghanagha, ghemi va ravurɨvurɨgheghe, ma hu ghanagha, na ghemi e idaidami laghɨye, ma hu ghanagha.
1CO 1:27 Ko iyemaeŋge ra numovuvura, gharɨgharɨ e yambaneke e maranji, thiye Loi va i tuthiŋgi, na iyake kaiwae i vakathaŋgiya raghareghare thɨ monjina. Na thavala thɨ njavovo gharɨgharɨ e yambaneke e maranji, thiye Loi va i tuthiŋgi, na iyake kaiwae i vakathaŋgiya thiye e lenji vurɨgheghe, thɨ monjina.
1CO 1:28 Na Loi va i tuthiŋgiya gharɨgharɨ ma e idaidanji, na gharɨgharɨ thiye gharɨgharɨ wolaghɨye thɨ botewo, na gharɨgharɨ thiye gharɨgharɨ wolaghɨye lenji renuwaŋa thiye ma bigi moli ŋgoreiye. Va i vakatha ŋgoreiyako mbala iya bigibigiko gharɨgharɨ lenji renuwaŋa iŋava e ghanjithovuye laghɨye, ne thɨ tabo na bigi bwagabwaga.
1CO 1:29 Loi va i vakatha ŋgoreiye, na mbala ma valɨkaiwae lolo regha tembe i taraweŋava ghamberegha Loi e marae.
1CO 1:30 Amalaghɨniye kaiwae hu yaku weya Krais Jisas, iye kaero i tabo na Loi le thimba kaiwanda. Ŋgoreiyake, Krais i wovarumwarumwaruŋainda, i vabobomaŋainda, na i rakayathuinda tharɨ e tɨne.
1CO 1:31 Ŋgoreiya Buk Boboma le utu: “Thela nuwaiya i wovorovoroŋa, valɨkaiwae i wovorovoroŋa Giya Loi.”
1CO 2:1 Lo bodaboda, mbaŋa va ya ghaona na ya vavaghareŋa Loi utuniye e ghemi, lo utuutu mava ŋgoreiya rautuutu laghɨye na rathimbathimba lenji utuutu.
1CO 2:2 Lo yakuyaku e ghemi, mava lo renuwaŋava regha, ko mbema Jisas eŋge na le mare e kros vwatae utuutuniye.
1CO 2:3 Mbaŋa vambe inaŋgu e ghemi, ya njavovo weiŋgu lo mararu na riwaŋgu i tage.
1CO 2:4 Mbaŋa ya utuŋa na ya vavaghareŋa Toto Thovuye e ghemi, lo vavaghare ma ŋgoreiya rathimbathimba lenji utuutu na ya utuwo nuwami, ko lo vavaghareko Loi i vaemunjoruŋa Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne,
1CO 2:5 mbala lemi loŋweghathɨna thava i ndeghathɨ gharɨgharɨ lenji thimba e tɨne, ko i ndeghathɨ eŋge Loi le vurɨgheghe e tɨne.
1CO 2:6 Emunjoru ma ya utu ŋgoreiya rathimbathimba lenji utuutu, ko iyemaeŋge thimba regha iya ya utuŋa weŋgiya thavala kaero thɨ gharematuwa. Iya thimbake iyake ma i mena e yambaneke, na yambaneke gharambarombaro ma thɨ ghareghare, thiye lenji vurɨgheghe tene iko.
1CO 2:7 Ko thimbake iya ya utuŋake, i mena weya Loi, na vambowo i wothuwele. Amba muyai i vakatha yambaneke, thimbake iyake vama inawe. E tɨne ghinda ra vaidiya bigibigike thovuthovuye wolaghɨye va i vivatharawe ghinda kaiwanda. Mbaŋa va i vivako Loi mava i woraŋgiya thimbake iyake weŋgiya gharɨgharɨ.
1CO 2:8 Yambaneke gharambarombaro mava thɨ ghareghareya thimbake iyake. Kaiwae thoŋgova e lenji ghareghare, mbala mava thɨ rokros vwenyevwenye gha Giya.
1CO 2:9 Ko iyemaeŋge, Buk Boboma i woraŋgiya ŋgoreiyake, iŋa, “Budakaiya ma mbaŋa regha gharɨgharɨ thɨ thuwe o thɨ loŋweya, na ma mbaŋa regha thɨ rerenuwaŋa kaiwae, bigibiginiye Loi kaerova i vivatharawe thavala thɨ gharethovuwe kaiwanji.”
1CO 2:10 Ko Nyao Boboma le kaiwo e tɨne, Loi i woraŋgiya weinda bigibiginiyeko iyava i rothuweleko moli. Nyao Boboma i ghareghareya bigibigike wolaghɨye, othembe Loi le renuwaŋako iya i dumwagako moli i ghareghare.
1CO 2:11 Ma lolo regha i ghareghare lolo reghava le renuwaŋa, mbe ghambereghako vara une i ghareghare. Tembe ŋgoreiyeva, ma lolo regha i ghareghareya Loi le renuwaŋa, Loi ghamberegha Une i ghareghare.
1CO 2:12 Ghinda ma ra wo yambaneke ririwoniye une, ko Nyaoko iya i mena weya Loi kaero ra wo na ina weinda. Iyake kaiwae, la renuwaŋa ma mboromboro weiye yambaneke gharɨgharɨniye lenji renuwaŋa. Iya kaiwae valɨkaiwanda ra ghareghareya Loi le mwaewo bwagabwagake iya i giyake weinda.
1CO 2:13 Iya kaiwae wo vavaghareŋa Loi le mwaewo na ma lama utuutu ma wo weya lenji thimba e tɨne, ko iyemaeŋge i mena Nyao Boboma le vavaghare e tɨne. Na wo vamanjamanjalaŋa Loi Une le renuwaŋa weŋgiya thavala Nyao Boboma ina weŋgi.
1CO 2:14 Ko thavala Nyao Boboma ma ina weŋgi, thiye ma nuwanjiya thɨ wovatha thebigiya i mena Loi e Une, kaiwae thɨ renuwaŋa thiye bigi bwagabwaga. Ma valɨkaiwanji thɨ wo ghanjirumwaru kaiwae mbe Nyao Boboma eŋge valɨkaiwae i woraŋgiya ghanjirumwaru.
1CO 2:15 Ghinda iya Nyao Boboma inake weinda valɨkaiwanda ra wo bigibigike wolaghɨye ghanjirumwaru. Ko thavala ma Nyao Boboma ina weŋgi, ma regha valɨkaiwae i ghareghareinda na ne i tuthi la ghareghare i rumwaru o nandere.
1CO 2:16 Ŋgoreiya Buk le utu, iŋa, “Thela i ghareghareya Giya le renuwaŋa na valɨkaiwae i vavagharewe?” Ko ghinda iya ra wo Nyao Boboma, la renuwaŋa ŋgoreiye Giya Krais le renuwaŋa.
1CO 3:1 Lo bodaboda, mbaŋa va ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi, ma valɨkaiwaŋgu ya utu e ghemi ŋgoreiya ya utu weŋgiya gharɨgharɨ thiye Nyao Boboma ina weŋgi. Ko lo utuutu e ghemi ŋgoreiya gharɨgharɨ thiye yambaneke gharerenuwaŋa ina weŋgi, ŋgoreiya ghemi amba gamagai nanasiye Krais ghaghareghare kaiwae.
1CO 3:2 Vambe ya ligiya eŋge thu e ghemi. Mava ya giya ghanɨŋga vurɨgheghe e ghemi, kaiwae ma valɨkaiwami. Na othembe mbaŋake, ma valɨkaiwami ya giya ghanɨŋga vurɨgheghe e ghemi na hu ghan,
1CO 3:3 kaiwae ghemi amba hu ghambugha yambaneke thanavuniye na gharɨgharɨ yambaneke ghanjithanavu, kaiwae yamwakabu na ghatemuru mbe ina e ghemi. Thare thiyake thɨ vaemunjoruŋa yambaneke gharerenuwaŋa ina e gharemina na iye i mbaroŋaŋga?
1CO 3:4 Kaiwae ghemi vavana huŋa, “Ghime Pol le wabwi,” na vavana huŋa, “Ghime Apolos le wabwi.” Iyake ŋgoreiya hu ghambugha yambaneke gharɨgharɨniye ghanjithanavu iyako, ae?
1CO 3:5 Ŋgoroŋga? Thela Apolos na thela Pol? Ghime mbema rakakaiwo eŋge. Tomethi ghamakaiwo Giya va i giya weime, na e lama kaiwoke iyake tɨne ghemi e lemi loŋweghathɨ.
1CO 3:6 Ghino ya kabughathɨgha weiwo, Apolos i vavanjighɨnjighɨ e mbwa, ko Loi iye i vakatha na i mbuthu.
1CO 3:7 Thela i kabu na thela i vavanjighɨnjighɨ, thiye ma bigi ŋgoreiye, ko iyemaeŋge Loi iye i laghɨye, kaiwae iye i vakatha na i mbuthu.
1CO 3:8 Rakabukabu na ravavanjighɨnjighɨ, theghewoko thɨ yaku e kaiwo regha, ko tembene regha na regha ve vaidiya le kaiwoko modae ŋgoreiya le vakathako.
1CO 3:9 Ghime thamaghewoke wo kaiwo na regha Loi kaiwae, na ghemi Loi le uma. Na tembe ŋgoreiyeva, ghemi Loi le ŋgolo.
1CO 3:10 Ghino ŋgoraŋgwa ŋgolo gharavatavatad iye ele ghareghare. Loi i giya wo mwaewo na ya vanamwe ŋgoloko ghayayao na ya woraweya ghambaghɨmbaghɨ, na ne gheko woune vavana thɨ vatavatadɨwe. Ko iyemaeŋge regha na regha tembene i njimbukikiya le vatavatadɨko.
1CO 3:11 Loi kaerova i woraweya ŋgoloko ghambaghɨmbaghɨ iye Jisas Krais, na thava te lolo reghava i woraweya mbaghɨmbaghɨ togha.
1CO 3:12 Gharɨgharɨ vavana ne thɨ vatavatad e mbaghɨmbaghɨke iyake, ne thɨ bigiya gol, silva na varɨ ghayamoyamo thovuye, ko iyemaeŋge vavana thɨ bigiya umbwaumbwa, winjiwinji na nana.
1CO 3:13 Ko iyemaeŋge regha na regha le kaiwo ghathovuye na ghatharɨ ne ve yomara na ra thuwe mbaŋa Krais ne ghambaŋa i njoghama ghatha kaiwae. Kaiwae e mbaŋako iyako ne ŋgoreiya ndɨghema, na ndɨgheko iyako ne i mandowa lolo regha na regha le kaiwo, i thovuye o i tharɨ.
1CO 3:14 Thoŋgo lolo regha le vatavatad mane i nda, na ne i wo le kaiwoko modae.
1CO 3:15 Ko thoŋgo lolo regha le vatavatad i nda e ndɨghe kaero i thɨvaiya le kaiwoko une. Iye ne i vamoru ghamberegha yawaliye ŋgoreiya lolo i voraŋgima e ndɨghe une na nɨmae ma e uneune.
1CO 3:16 Kaero hu ghareghare ghemi Loi le Ŋgolo Boboma, na Nyao Boboma i yaku e ghemi.
1CO 3:17 Iya kaiwae thoŋgo lolo regha i vakowana Loi le ŋgolo boboma, Loi tembene i vakowanava loloko iyako, kaiwae Loi le ŋgolo i boboma na ŋgolo bobomako iyako iya ghemina.
1CO 3:18 Thava ghemi regha i mando na tembe i yarova ghamberegha. Thoŋgo lolo regha e tɨnemina i renuwaŋa na iŋava iye yambaneke thimbaniye inawe, thimbako iyako mbala i botewo na gharɨgharɨ thɨ wovakabakabaleyaŋa, ambane iye i tabo na rathimbathimba moli.
1CO 3:19 Kaiwae budakaiya yambaneke gharɨgharɨniye thɨ renuwaŋa iye thimba, Loi e marae iye thimba bwagabwaga; ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, iŋa, “Loi i vakathaŋgiya rathimbathimba na tembe thiye ghanjimberegha thɨ wona e lenji thimbako tɨne,”
1CO 3:20 na tembe iŋava, “Loi i ghareghare rathimbathimba lenji renuwaŋa ma e uneune.”
1CO 3:21 Iya kaiwae lolo regha na regha tha i utu weiye le sirari lemi randeviva kaiwanji. Kaiwae bigibigike wolaghɨye ghemi kaiwami.
1CO 3:22 Randeviva ŋgoreiya Pol, o Apolos, o Pita, bigibigi ŋgoreiye yambaneke, yawalɨ na mare, renuwaŋa ŋgoreiya noroke na mbaŋa i menamenako; thiyake ghemi kaiwami,
1CO 3:23 na ghemi Krais kaiwae, na Krais Loi kaiwae.
1CO 4:1 Lemi rerenuwaŋa ghime kaiwame mbala ŋgoreiya ghime Krais le rakakaiwo, iyava i bigiraweŋgi na bigiko iya simosimoko rɨghe gharautu.
1CO 4:2 Bigi laghɨye moli rakakaiwo ŋgoranjiyako weŋgi, thiye thɨ mando na thɨ vamboromboroŋa ghanjigiyako le renuwaŋa.
1CO 4:3 Ko thoŋgo ghemi o rambarombaro regha hu tuthiya lo kaiwoke ghathovuye na ghatharɨ, mane ya rerenuwaŋa kaiwae. Othembe ghino wombereghake ma valɨkaiwaŋgu ya wovathovuthovuyeŋa o ya wovatharɨtharɨŋa lo kaiwo.
1CO 4:4 Ma te ya renuwaŋava bigi regha va ya vakatha vatharɨ, ko iyemaeŋge ma valɨkaiwae iyake kaiwae na raŋava rakakaiwo thovuye ghino. Giya ghamberegha tembe i tuthi lo kaiwo i thovuye o i tharɨ.
1CO 4:5 Iya kaiwae tha hu wovathovuthovuyeŋa o hu wovatharɨtharɨŋa ghamune lenji kaiwo, kaiwae amba ma kot ghambaŋa. Giya wo i mena, amba iye tembe ghamberegha i woraŋgiya e manjamanjala bigibigiko wolaghɨye iya simosimoko rɨghe weiye gharɨgharɨ lenji renuwaŋa thuwele e gharenji. Ko amba ghinda regha na regha ghandatarawa i mena weya Loi ŋgoreiya la kaiwoko.
1CO 4:6 Lo bodaboda, wo ya utuŋa ghino na Apolos. Nuwaŋguiya ghamba thuwathuwa ghime na hu ghareghare le utuutu gharumwaru, ŋgoreiya ghalɨŋanda regha iŋa, “Thava hu vakatha o huŋa iya mava thɨ rorori Buk Boboma e tɨne.” Mbala ma hu sirari na hu wovoreŋa lemi randeviva regha na hu wonjoŋanjoŋa randeviva reghava.
1CO 4:7 Thela i wovorevoreŋa idan na i kivwalaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye? The bigi ina e ghen ma u wo weya Loi? Thoŋgo len thovuye i mena weya Loi ghamberegha, buda kaiwae u wovoreŋaŋge ghanɨmberegha ŋgoreiye len thovuye i mena e ghen?
1CO 4:8 Ko ana bigibigike wolaghɨye kaero i mboromboro weŋga? Ko ana thovuyeke wolaghɨye kaero i riyevanjaraŋga? Ko ana kaero hu tabo na rambarombaro laghɨlaghɨye? Ko iyemaeŋge ma emunjoru. Na ghime tembe ŋgoreiyeva mbala wo tabona rambarombaro laghɨlaghɨye na wo mbaro weimaŋgiya ghemi?
1CO 4:9 Ko iyemaeŋge ma ŋgoreiyako. Ghayamoyamo e ghino ŋgoreiya ghime ghalɨŋae gharaghambɨ, Loi va i bigiraweime muyai moli. Ghime ŋgorameŋgiya gharɨgharɨ thiye mbaro iŋana thɨ mare gharɨgharɨ e maranji. Ghime wo tabo na bigi regha gharɨgharɨke thɨ ghewoime, na tembe ŋgoreiyeva nyao thovuthovuye na yambaneke gharɨgharɨniye.
1CO 4:10 Krais kaiwae gharɨgharɨ thɨ wova kabakabaleyaŋaime, ko iyemaeŋge weya Krais, ghemi lemi renuwaŋa huŋava hu thimba moli! Ghime wo njavovo, ko iyemaeŋge ghemi lemi renuwaŋa huŋava hu vurɨgheghe! Ghime ma ghamayavwatata i laghɨye, ko iyemaeŋge ghemi lemi renuwaŋa huŋava ghamiyavwatata i laghɨye!
1CO 4:11 Va i menakowe na ghaghada noroke, bada i gharɨime, mbwa i gharɨime, lama njimbonjimbo i tharɨ, thɨ tagavotagamena weime, wo rakaraka loloŋga,
1CO 4:12 na tembe ghime e nɨmanɨmame wo kaiwo vurɨgheghe. Mbaŋa gharɨgharɨ thɨ utuvatharɨ weime, wo varemoliyaŋgi, na mbaŋa thɨ giya vuyowo weime, wo ghataŋaghathɨ.
1CO 4:13 Mbaŋa gharɨgharɨ thɨ utukwan ghime kaiwame, ghime wo gonjogha weŋgi e utu thovuye. Ghime ŋgorameya ghembako ghadidiye, thɨ njoŋgoyathuime, na ŋgorameya bigi bwagabwaga rameyambaneke e maranji. Mbe ŋgorame varako ghaghad noroke.
1CO 4:14 Ya rorori e ghemi na ya utu ŋgoreiyako, ma nuwaŋguiya lemi renuwaŋa huŋava ya vakathaŋga na hu monjina, ko iyemaeŋge nuwaŋguiya ya vavurɨghegheŋaŋga ŋgoreiya ghemi lo ŋgaŋga moli na valɨghareghareŋgu.
1CO 4:15 Valɨkaiwae ya vakatha ŋgoreiyako kaiwae ghino mbe womberegha eŋge ramami. Othembe Krais e idae ghamiranjimbunjimbu thɨ ghanagha moli, ghino Krais e idae ya tabo na ramami, kaiwae ghino iyava ya womena Totona Thovuye e ghemi.
1CO 4:16 Iya kaiwae ya naŋgo vurɨgheghe e ghemi na hu ghambugha wothanavuke.
1CO 4:17 Iyake kaiwae, na ya variya Timoti i ghaona e ghemi. Iye ŋgoreiya naruŋgu moli valɨghareghareŋgu, na iye Giya le rakakaiwo thovuye. Iye ne i vavanuwovɨrɨŋga wothanavu Krais e yawaliye, na thanavuŋgiko thiyako ya vavaghareŋa weŋgiya ekelesiya e valɨvaŋgake wolaghɨye.
1CO 4:18 Vavana ghemi lemi renuwaŋa hu munjeva mane ya ghaona ya thuweŋga, iya kaiwae weimi lemi sirari.
1CO 4:19 Thoŋgo Giya le renuwaŋa ŋgoreiye, mbaŋa nasiye ya ghaona, na ya thuweŋgi thavala weinji lenji sirari na ne ya loŋweya lenji utuutu na lenji renuwaŋa, ko tembe ya thuweva lenji vurɨgheghe i emunjoru o nandere.
1CO 4:20 Kaiwae Loi le ghamba mbaro mane ra thuwe gharɨgharɨ e lenji utuutu, ko ne ra thuwe Loi le vurɨgheghe e tɨne.
1CO 4:21 Nuwamiya budakai? Ya wo ghaona umbwa ghe yabɨyabɨbɨ e ghemi, o valɨkaiwae ya ghaona weiŋgu lo gharethovu na lo gharenja?
1CO 5:1 Ya loŋweya utuutu i mena e valɨvaŋgana iyana, thɨŋava yathima thanavuniye regha i yoyomara e ghemi. Yathimake thanavuniye iyake, othembe thiye ma thɨ ghareghareya Loi ma ghanjithanavu ŋgoreiye. Thɨŋava ghɨmoru i ghena weiye ramae levo.
1CO 5:2 Ŋgoroŋga na weiye lemi sirari? Valɨkaiwami hu monjina na hu nuwatharɨ laghɨye moli, na hu variyeyathu loloko iya i vakatha thanavuko iyako e lemi wabwina tɨne.
1CO 5:3 Othembe inaŋgu bwagabwaga e ghemi, e ghareŋguke ghino mbe inaŋgu vara ghena weiŋguyaŋgiya ghemi. Na thoŋgo raŋa ghino ŋgoreiya weiŋguyaŋgiya ghemi, na ghanda Giya Jisas e idae kaero ya vakathavao loloko iyako ghambaro.
1CO 5:4 Hu vakatha ghambaro ŋgoreiyake: mbaŋa regha hu mevathavatha, na e ghareŋguke ghino mbe inaŋgu vara ghena weiŋguyaŋgiya ghemi, na ghanda Giya Jisas le vurɨgheghe mbe inava weinda,
1CO 5:5 amba raŋa na loloko iyako i raŋgi e lemi wabwina tɨne, hu viyathu na i wa Seitan ele mbaro tɨne. Mbala ve vakowana riwae, na mbwatane i uturaŋgiya na i roiteta ghathanavu raraitharɨ na mbala mbaŋa ghanda Giya le njoghama, une i vaidiya vamoru.
1CO 5:6 Ghemi weimi lemi sirari, ko iyemaeŋge ma i thovuya iyako! Kaero hu ghareghare, thoŋgo isɨt seiwo ra worawe e pwalawa ne i ruwo pwalawako tɨne laghɨye na i vakatha na i roro. Iyake ŋgoreiya lolo regha le tharɨ thanavuniye valɨkaiwae i valawe e ghemi, na i vakowana lemi wabwina.
1CO 5:7 Hu wokiyathu tharɨ thanavuniye, iya ŋgoreiya isɨt e ghemi, na ghemi ŋgoramiya gharɨgharɨ totogha. Emunjoru ghemi kaero gharɨgharɨ totogha ghemi, kaiwae Krais kaerova i mare kaiwanda. Iye va ŋgoreiya sip nariye Jiu thɨ unɨghɨ Thaga Valaŋani kaiwae.
1CO 5:8 Iyake kaiwae na yaŋa ghandathanavu valɨkaiwae ŋgoreiye Loi le gharɨgharɨ boboma. Iya kaiwae ra vakatha thagake iyake, thava weiye bred thɨ basi weiye isɨt teuye, iye tharɨ na tharɨ thanavuniye, ko weiye eŋge bred ma weiye isɨt thɨ basi, kaiwae iye thanavu i rumwaru na utu emunjoru.
1CO 5:9 Letama iyava ya rori na ya variyema e ghemi, va yaŋa thava te weimiyaŋgiyava rayathiyathima hu yayaku na regha.
1CO 5:10 Ya utu ŋgoreiyako, ko rayathiyathima thiye ma thɨ loŋweghathɨ ma utuninji ŋgoreiye. Thoŋgo ma hu yayaku na regha weimiyaŋgiya rayathiyathima thiye ma thɨ loŋweghathɨ, aŋga ne hu rakareŋa eŋge? Ne hu rakaiteta yambaneke! Tembe ŋgoreiyeva thavala thɨ vothaŋa, rakaivɨŋgi, o thiye thɨ kururu weŋgiya loi kwanɨkwan, thiyake ma valɨkaiwae hu botewoyathuŋgi.
1CO 5:11 Ko lo utuko iyava ya rorinjoŋako gharumwaru ŋgoreiyake: thavala thɨŋa thiye raloŋweghathɨ ko iyemaeŋge thiye rayathiyathimaŋgi, thava hu yayaku na regha weimiyaŋgi. Tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo lolo regha iŋa iye i loŋweghathɨ, ko iyemaeŋge iye i vothaŋa, o iye i kururu weya loi kwanɨkwan, o thoŋgo iye rautu basibasi, o ramunumu, o rakaivɨ, ee iyake thava weimi hu yayaku na regha. Lolo ŋgorako thava hu ghanɨŋga na regha weimi.
1CO 5:12 Thavala ma thɨ loŋweghathɨ emunjoru weya Loi, ma lo mbaro regha ina weŋgi na ya tuthiya ghanjithanavu ghathovuye na ghatharɨ. Loi tembene i tuthiya ghanjithanavuko ghathovuye na ghatharɨ. Ko iyemaeŋge ghemi valɨkaiwami moli hu tuthiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ ghanjithanavu na hu vakatha ghanjimbaro. Buk Boboma iŋa, “Hu vaŋguraŋgiya tharɨ gharavakatha e lemi wabwina tɨne.”
1CO 6:1 Thoŋgo ghemina regha i wogaithɨ weiye gheu regha, na i vaŋgu na ve vaŋgugiya weŋgiya kot gharavakatha, thiye ma thɨ loŋweghathɨ e maranji, ŋgoroŋga ghathovuyako? Ma methɨ wa weŋgi eŋge lenji valɨraloŋweloŋweghathɨ na thɨ vanamwe lenji wogaithɨko iyako?
1CO 6:2 Ko thare hu ghareghare, ghinda raloŋweloŋweghathɨ nevole ra vanivaŋaŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye thavala ma thɨ loŋweghathɨ? Thoŋgo nevole ra vakatha ŋgoreiyako, ŋgoroŋga eŋge na ma valɨkaiwami hu vanamwe tharɨ nasiye e tɨnemina?
1CO 6:3 Ko ma hu ghareghareva ghinda nevole ra vanivaŋaŋgiya nyao thovuthovuye na raraitharɨ? Thoŋgo nevole valɨkaiwanda iyako, valɨkaiwami moli mbaŋake hu vanamwe lemi yakuyaku e yambaneke bigibiginiye utuutuniye.
1CO 6:4 Iya kaiwae thoŋgo bigibigi ŋgoranjiyako thɨ yoyomara e ghemi, mbala hu wa weya raloŋweloŋweghathɨ regha na valɨkaiwae i vanamwe, othembe iye ma e idaida.
1CO 6:5 Maŋa iyake kaiwae valɨkaiwae hu monjina: ko ma lolo regha ina e tɨnemina, iye nuwae i goi na valɨkaiwae i vanamwe raloŋweloŋweghathɨ theghewo lenji wogaithɨ?
1CO 6:6 Ko iyemaeŋge raloŋweloŋweghathɨ regha i vaŋgwa le valɨraloŋweloŋweghathɨ na ve vaŋgurawe e kot, na kot gharavakatha, thiye ma thɨ loŋweghathɨgha Jisas thɨ vanivaŋa!
1CO 6:7 Ghemi, kaiwae hu vaŋguŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ na hu vaŋguraweŋgi e kot, iyake ghaghareghare ghemi kaero hu dobu moli. Mbala mbema hu vatomweŋga eŋge na ghamune thɨ vakatha vatharɨ e ghemi. Mbala mbema hu vatomweŋga eŋge na thɨ kwanɨyaroŋga.
1CO 6:8 Iyemaeŋge ghemi hu vakatha vatharɨ weŋgiya ghamune, na hu kwanɨyaroŋgi! Mbwana. Hu vakatha ŋgoreiyako weŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ.
1CO 6:9 Ko ana ma hu ghareghare thavala ghanjithanavu i tharɨ mane vethɨ ru Loi ele ghamba mbaro tɨne? Thava hu vatomwe na lolo regha i kwanɨyaroŋga: rayathiyathima, thavala thɨ kururu weŋgiya loi kwanɨkwan, ragheghe thiye rayathiyathima, amaamala na theghathegha thiye ghɨmoghɨmoru thɨ vamodo na thɨ vakaiwoŋa riwanji yathima kaiwae, thavala weinjiyaŋgi lenji valɨghɨmoghɨmoru thɨ vavaghena,
1CO 6:10 rakaivɨ, ranumo bigibigi, ramunumu, raliutu na rautukwanɨkwan, thiye mane vethɨ rakaru Loi ele ghamba mbaro tɨne.
1CO 6:11 Ghemi vavana ghamithanavu va ŋgoreiyako. Ko iyemaeŋge Giya Jisas Krais e idae na la Loi Une le vurɨgheghe e tɨne, Loi kaerova i thavwiŋga na i vabobomaŋa, na kaero i wovarumwarumwaruŋaŋga.
1CO 6:12 Vavana huŋa, “Ma e wodageten, bigibigike wolaghɨye valɨkaiwaŋgu ya vakatha.” Ŋgoreiye, ko iyemaeŋge ma bigibigike wolaghɨye ne thɨ thalavuinda na e ghandathovuye. Vavana huŋa, “Ma e wodageten, bigibigike wolaghɨye valɨkaiwaŋgu ya vakavakatha,” ko iyemaeŋge thava bigi regha i mbaroŋaŋgo.
1CO 6:13 Vavana huŋa, “Ghanɨŋga ŋgamoinda kaiwae, na ŋgamoinda ghanɨŋga kaiwae.” Ŋgoreiye, ko iyemaeŋge Loi ne iŋa na mbe theghewoko vara nandereŋgi. Riwandake ma yathima kaiwae ŋgoreiye. Ra vakaiwoŋa eŋge riwandake Giya kaiwae, Giya iye i njimbukikiya riwandake.
1CO 6:14 Loi le vurɨgheghe e tɨne ne i vaŋguthuweiru riwandake mare e tɨne ŋgoreiya va i vaŋguthuweiruya ghanda Giya Jisas mare e tɨne.
1CO 6:15 Kaero hu ghareghare riwamina iye Krais riwae ŋginauye. Thare valɨkaiwae lolo regha ne i wo Krais riwae ŋginauye na i wovatad weiye wevo i vakuneŋa riwae yathima thanavuniye? Nandere moli!
1CO 6:16 Ko thare hu ghareghare, thoŋgo ghɨmoru regha weiye wevo i vakuneŋa riwae yathima thanavuniye, e riwanjiko iye weiye wevoko kaero ŋgoreiye riwanjiko regha. Kaiwae Buk Boboma iŋa, “Theghewoko ŋgoreiya riwanjiko regha.”
1CO 6:17 Ko thoŋgo thela weiye Giya i tubwe na regha, e une iye ŋgoreiya kaero weiye Giya thɨ yaku na regha.
1CO 6:18 Hu voiteta yathima thanavuniye. Tharɨke wolaghɨye ra vakavakatha thɨ mena eto e riwandake, ko thoŋgo ra yathima, kaero ra vakatha tharɨ e riwandake, na ra vakowana.
1CO 6:19 Ko ana ma hu ghareghare riwamina ŋgoreiya ŋgolo boboma Nyao Boboma kaiwae, iye Loi i wogiya e ghemi na i yaku e ghemi. Ghemi ma ghamimbereghawe, ghemi Loi we,
1CO 6:20 kaiwae kaerova i vamodo njoghaŋga na modami laghɨye moli. Iya kaiwae hu vakaiwoŋa riwamina Loi le vwenyevwenye kaiwae.
1CO 7:1 E mbaŋake iyake nuwaŋguiya ya thombeya lemi leta va hu rori na i mena e ghino, na ya varumwaruŋgiya utuutu vavana va hu vaitoŋgi. Thoŋgo ghɨmoru regha i yaku na ŋgoreiya ghɨbɨghɨbɨ, i thovuye iyako.
1CO 7:2 Ko kaiwae yathima thanavuniye i laghɨye, iya kaiwae ghɨmoru regha na regha mbe ele levo na tembe ŋgoreiyeva wevo regha na regha mbe ele ghɨmoru.
1CO 7:3 Ghɨmoru mbe i vatomweya riwae weya levo na wevoko tembe i vakatha ŋgoreiyeva iyako weya le ghɨmoru na thɨ vamboromboroŋa lenji renuwaŋa.
1CO 7:4 Wevo ghamberegha ma i mbaroŋa riwae, ko le ghɨmoruko iya i mbaroŋava. Na tembe ŋgoreiyeva ghɨmoruko ghamberegha ma i mbaroŋa riwae, levoko iye i mbaroŋava.
1CO 7:5 Iya kaiwae ghemi ragheghe tha hu vevaghareghareŋga, thoŋgo mbe themighewona vara lemi renuwaŋa regha na hu vevaghareghareŋga mbaŋa ubotu, na mbala hu giya ghamimbaŋa naŋgo kaiwae, ko iyemaeŋge tene hu ghena na reghava. Thoŋgo ne hu vakatha ŋgoreiyako, vakathako iyako ghamɨnae mane i vurɨgheghe e ghemi, mbala Seitan ma i mandoŋga.
1CO 7:6 Ma ya wogiya ghamimbaro, ko thoŋgo nuwamiya hu vakatha ŋgoreiye, ya vatomwe e ghemi.
1CO 7:7 Lo renuwaŋako nuwaŋguiya mbala taulaghɨna ghemi hu ghɨbɨghɨbɨ ŋgoramiya ghino. Ko iyemaeŋge regha na regha Loi kaerova i giya ghandabebe. Vavana ghandabebe mbe regha na vavana ghanjibebe mbe regha.
1CO 7:8 Thavala ma thɨ ghe na wambwiwambwi ya dage e ghemi valɨkaiwae thava hu ghe, na ŋgoramiya ghino.
1CO 7:9 Ko thoŋgo yathima gharerenuwaŋa i vurɨgheghe moli e ghemi na ma valɨkaiwami tembe hu ravaghaŋga ghamimberegha, mbema hu ghe eŋge. I tharɨ eŋge thanavuko iyako ghamɨnae i vurɨgheghe e ghemi.
1CO 7:10 Ragheghe ghanjimbaro ŋgoreiyake. Iyake ma ghino lo mbaro ŋgoreiye, Giya le mbaro. Ragheghe wevo thava i botewoyathu le ghɨmoru.
1CO 7:11 Ko thoŋgo i roitete, thava te i gheva, o thoŋgo nandere, i wa weya le ghɨmoru na thɨ vanamwe na ghamwanji kaero vanaorava. Na tembe ŋgoreiyeva, ragheghe ghɨmoru thava i botewoyathu levo.
1CO 7:12 Ghemi raloŋweloŋweghathɨ na lemi ovo ma thɨ loŋweghathɨgha ghamivavurɨgheghe ŋgoreiyake. Iyake ma Giya ghalɨŋae, ghino ghalɨŋaŋgu. Thoŋgo ghɨmoru i loŋweghathɨ na levo ma i loŋweghathɨ, na thoŋgo wevoko nuwaiya mbe i yaku weiye ghɨmoruko, ghɨmoruko thava i botewo wevoko.
1CO 7:13 Tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo wevoko raloŋweloŋweghathɨ na ghɨmoruko nuwaiya i yaku weiye wevoko, wevoko thava i botewo ghɨmoruko.
1CO 7:14 Ya utu ŋgoreiyako kaiwae ghɨmoruko iya ma i loŋweghathɨko levoko le loŋweghathɨ kaiwae iye kaero i thɨna Loi e marae. Na tembe ŋgoreiyeva, wevoko iya ma i loŋweghathɨko, thoŋgo le ghɨmoru i loŋweghathɨ, iye kaero i thina Loi e marae. Thoŋgo ma ŋgoreiya lo utuke, lemi ŋgaŋgana mbala ŋgoranjiya thavala ma thɨ ghareghareya Loi lenji ŋgaŋga. Ko iyemaeŋge kaero ŋgoreiye, thiye kaero thɨ thɨna Loi e marae.
1CO 7:15 Ko iyemaeŋge, thoŋgo thela ma i loŋweghathɨ nuwaiya iteta levo o le ghɨmoru raloŋweloŋweghathɨ, hu viyathu na i vakatha ŋgoreiye. Thoŋgo kaero ŋgoreiyako, raloŋweloŋweghathɨ ghɨmoru o wevo, ma mbaro vurɨgheghe regha inawe na thava i vatomweya levo o le ghɨmoru na i roitete, kaiwae Loi le kula ŋgoreiye na nuwaiya ra yayaku na bubuyamo.
1CO 7:16 Ghen raloŋweloŋweghathɨ wevo, valɨkaiwan u vamoru len ghɨmoru na i tabo na raloŋweloŋweghathɨ o nandere, ma valɨkaiwae u ghareghare. Ghen raloŋweloŋweghathɨ ghɨmoru, valɨkaiwan u vamoru len wevo i tabo na raloŋweloŋweghathɨ o nandere, ma valɨkaiwae u ghareghare.
1CO 7:17 Regha na regha mbala le yakuyaku ŋgoreiya Giya Jisas le wogiyawe, na e yawaliye mbala ŋgoreiya mbaŋa Loi va i kulawe. Ya vavaghareŋa iya mbaroke iyake ekelesiya wabwi weŋgi e valɨvaŋgake wolaghɨye.
1CO 7:18 Thoŋgo ghɨmoru regha kaero thɨ kitena riwae mbothiye njimwae ŋgoreiya Mosese le mbaro ko amba muyai Loi i kulawe, thava i munjeva i ravunyivunyiya tenɨtoko iyako. Thoŋgo ghɨmoru regha ma i vakatha kamwathɨko iyako na Loi kaero i kulawe, thava te thɨ vakathaweva.
1CO 7:19 Iya kaiwae ma bigi ŋgoreiya ghɨmoghɨmoru thɨ wo tenɨto thanavuniye o nandere. Bigi laghɨye eŋge vara na gharerenuwaŋa i laghɨye, ra ghambugha Loi le mbaro.
1CO 7:20 Regha na regha mbala ra yaku ŋgoreiya va la yakuyakuko amba muyai Loi i kula weinda.
1CO 7:21 Thoŋgo ghen lolo regha va le rakakaiwobwaga ghen na Loi i kula e ghen, tha i vakathaŋge na u rerenuwaŋa kaiwae, ko thoŋgo u vaidiya ghanɨmbaŋa thovuye regha na valɨkaiwan u tabona ŋgoreiya rakarakayathu loloniye, u vakatha ŋgoreiye.
1CO 7:22 Thela iye va rakakaiwobwaga mbaŋa Giya i kulawe na i tabo raloŋweloŋweghathɨ, iye ŋgoreiye rakarakayathu loloniye. Tembe ŋgoreiyeva, the lolo rakarakayathu loloniye, na Giya i kulawe, iye kaero i tabona Krais le rakakaiwobwaga na i mbaroŋa.
1CO 7:23 Loi kaerova i vamodo njoghaŋga na modami laghɨye moli, iya kaiwae thava hu tabo na lolo regha le rakaiwobwagava.
1CO 7:24 Lo bodaboda, regha na regha mbala hu yaku ŋgoreiya mbaŋa va lemi yakuyaku na Loi i kula e ghemi na hu tabo raloŋweloŋweghathɨ.
1CO 7:25 E mbaŋake iyake lemi vaito gagamaina kaiwanji, ya giya ghathombe. Giya ma i utuŋa e ghino mbaro regha gagamaina kaiwanji na valɨkaiwae ya utuŋa e ghemi. Ko Giya i gharevɨrɨŋaŋgo na ya tabo le rakakaiwo emunjoru, iya kaiwae lo utuutu valɨkaiwae hu vareminje, na ya woraŋgiya lo renuwaŋa.
1CO 7:26 E mbaŋake iyake vuyowo i ghanagha thɨ rakarakaraŋgi, iyake kaiwae lo renuwaŋa ŋgoreiyake: thoŋgo lolo regha ma i ghe, i thovuye eŋge i yaku ŋgoreiyako.
1CO 7:27 Ghɨmora ghen, thoŋgo e len wevo, thava u tamweya kamwathɨ na u botewo len wevona. Thoŋgo ma u ghe, thava u rovurɨgheghe ghe kaiwae.
1CO 7:28 Thoŋgo u vaŋgwa wevo eunda, ma tharɨ ŋgoreiya iyako. Na thoŋgo gamaina eunda i vaŋgwa ghɨmoru regha, ma i vakatha tharɨ iyako. Ko thavala thɨ ghe ne thɨ vaidiya vuyowo i ghanagha moli. Iya kaiwae ma nuwaŋguiya vuyowaŋgiko thiyako thɨ yomara e ghemi.
1CO 7:29 Lo bodaboda, lo utuke gharumwaru ŋgoreiyake. Mbaŋa ma i molao, iya kaiwae e mbaŋake iyake na i ghaoko thavala e lenji ovo mbema thɨ vatomweŋgi eŋge weya Loi, ŋgoreiya ma thɨ ghe,
1CO 7:30 thavala thɨ randa ŋgoreiya ma thɨ gharevɨrɨ, thavala thɨ vavɨrɨ ŋgoreiya ma thɨ warari, na thavala thɨ vamodo lenji bigibigi, ŋgoreiya bigibigiko iyako ma thiye weŋgi,
1CO 7:31 na thavala thɨ vavakaiwoŋaŋgiya yambaneke bigibiginiye, ŋgoreiya ma thɨ vavakaiwoŋaŋgi. Kaiwae yambaneke ghathuwathuwa kaero iya vara ne ikoke.
1CO 7:32 Ma nuwaŋguiya lemi rerenuwaŋa thɨ vuyowo. Ghɨmoruko iya ma i gheko valɨkaiwae i rerenuwaŋa Giya le kaiwo kaiwae, nuwaiya i vamboromboroŋa Giya le renuwaŋa.
1CO 7:33 Ko ghɨmoruko iya i gheko, i rerenuwaŋa yambaneke bigibiginiye kaiwae, kaiwae nuwaiya i vamboromboroŋa levoko le renuwaŋa,
1CO 7:34 iya kaiwae i ndendeghathɨ renuwaŋa theghewo e tɨne. Wevo i thamatuwa na amba ma i ghe na gamaina mbala thɨ rerenuwaŋa laghɨye Giya le kaiwo kaiwae, nuwanjiya thɨ vabobomaŋa riwanji na gharenji weya Giya. Ko wevoko iya i gheko i rerenuwaŋa laghɨye yambaneke bigibiginiye kaiwae, kaiwae nuwaiya i vamboromboroŋa le ghɨmoruko le renuwaŋa.
1CO 7:35 Ghami thalavu kaiwae iya ya utu na ŋgoreiyake, ma nuwaŋguiya lo utuutu ŋgoreiya bigi regha na i wo na i mbaroŋaŋga. Ko iyake nuwaŋguiya hu ghambugha thanavu thovuye ghakamwathɨ na nuwaŋguiya thava bigi regha i kitenɨŋga lemi renuwaŋa Giya le kaiwo kaiwae.
1CO 7:36 Gagamaina utuninji lo renuwaŋa ŋgoreiyake. Thoŋgo amala regha i dage tena yawarumbuye gamaina na thava i ghe, ko muyai i renuwaŋa le dagetenɨko iyako ma i thovuye, na yawarumbuyeko kaero i thamatuwa moli na valɨkaiwae moli i ghe, i vakatha ŋgoreiya le renuwaŋako na i vatomweya yawarumbuyeko i ghe. Iyake ma tharɨ ŋgoreiye.
1CO 7:37 Thoŋgo amala regha yawarumbuye gamaina na i vakatha ghambaro na thava i ghe, na thoŋgo kaero le renuwaŋako ŋgoreiye na ma i numoghegheiwo, amalako iyako le renuwaŋako i thovuya iyako.
1CO 7:38 Iya kaiwae amalako i vakatha yawarumbuye na i ghe, i vakatha wagiyawe iyako, na amalako iya ma iŋana yawarumbuye i ghe i vakatha wagiyawe moli.
1CO 7:39 Thoŋgo wevo eunda le ghɨmoru mbe e laghalagha, ma te valɨkaiwaeva i roitete. Ko iyemaeŋge thoŋgo le ghɨmoru i mare, valɨkaiwae the ghɨmoru nuwaeko nuwaiya i vaŋgu, ko ghɨmoruko iyako eŋge thoŋgo iye raloŋweloŋweghathɨ.
1CO 7:40 Ko ghino lo renuwaŋa thava te i gheva na le warari ne i laghɨye. Na ya renuwaŋa Nyao Boboma ina e ghino iya ya utuŋaŋgiya utuutuke thiyake.
1CO 8:1 E mbaŋake iyake nuwaŋguiya ya thombeya lemi govaito ghanɨŋga thɨ vabobomaŋa weŋgiya loi kwanɨkwan kaiwae. Taulaghɨke ghinda ra ghareghare utuutuke thiyake, iya iŋake, “Taulaghɨke ghinda e la ghareghare.” Emunjoru, ko iyemaeŋge la ghareghareko iyako i wovoreŋainda na weinda la sirari, ko gharethovu i vatadɨinda la loŋweghathɨ na valɨkaiwanda ra thalavuŋgiya gharɨgharɨ vavana.
1CO 8:2 Thela thoŋgo iŋa iye i gharegharevao bigi regha, amba ma i ghareghare ŋgoreiye valɨkaiwae i ghareghare. Ko iyemaeŋge le ghareghareko iyako amba ma i vamboromboroŋa ŋgoreiya iye ele ghareghare.
1CO 8:3 Ko thela i gharethovwa Loi, Loi i ghareghare loloko iyako iye le lolo.
1CO 8:4 Iya kaiwae, ghanɨŋga thɨ vowo weŋgiya loi kwanɨkwan gharerenuwaŋa ŋgoreiyake. Kaero ra ghareghare loi kwanɨkwan thiye ma loi emunjoruŋgi. Ra ghareghare Loi emunjoru mbe ghamberegha eŋge na ma te reghava.
1CO 8:5 Gharɨgharɨ vavana lenji renuwaŋa thɨŋava loi lemoyo inanji e buruburu na e yambaneke, na loiŋgiko na giyagiyako thiyako lemoyo.
1CO 8:6 Iyemaeŋge othembe thɨŋa ŋgoreiyako, ghinda weinda Loi mbe ghamberegha eŋge, iye Ramanda, iye bigibigike wolaghɨye ghanjiravakatha, na iye le gharɨghara ghinda. Na Giya mbe ghamberegha eŋge, Jisas Krais, weya amalaghɨniye bigibigike wolaghɨye thɨ yomara, na weya amalaghɨniye ghinda e yawayawalinda.
1CO 8:7 Ko iyemaeŋge raloŋweloŋweghathɨ vavana ma thɨ ghareghare wagiyawe loi kwanɨkwanɨma bigi ŋgoreiyeŋgi. Vavana va thɨ kurukururu weŋgi, na e mbaŋake iyake, thoŋgo thɨ ghana ghanɨŋga ŋgoranjiyako, thiye mbe inanjiwe thɨ renuwaŋakikiya ghanɨŋgako iyako kaero thɨ vowo weŋgiya loi kwanɨkwan. Lenji ghareghareko i tubo na ma nuwanji i rumwaru loi kwanɨkwan kaiwanji, na e ghaminanjiko laghɨye ŋgoreiya ghanɨŋgako iyako kaero i vambɨghɨyaŋgi.
1CO 8:8 Ko iyemaeŋge ghanɨŋgake iya ra ghanɨke o ma ra ghan ma i vakathainda na ra thovuye Loi e marae. Mane ra vakowana la vɨghathɨ weinda Loi, thoŋgo ma ra ghana ghanɨŋga vavana, na tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo ra ghana ghanɨŋga vavana, ma i vakatha la vɨghathɨ i vurɨgheghe weinda Loi.
1CO 8:9 Hu njimbukikiŋga. Kaiwae hu ghareghare wagiyawe ma e ghamidageten na thava hu vakatha bigi regha na lemi vakathako iyako kaiwae na raloŋweloŋweghathɨ thiye lenji ghareghare ma i laghɨye thɨ dobu.
1CO 8:10 Iya kaiwae, ghen e len ghareghare, thoŋgo u wa vo ru loi kwanɨkwan ele ŋgolo kururu tɨne, vo yaku e ghamba ghanɨŋga na u ghanɨŋga, na thoŋgo raloŋweloŋweghathɨ iye le ghareghare ma i laghɨye i thuweŋge, nuwae ne i ghaŋgo e ghen na i ghana ghanɨŋgana iya kaero thɨ vowo weŋgiya loi kwanɨkwan; ŋgoreiya iyako ae?
1CO 8:11 Ghanɨvaŋgavaŋgana, iye le ghareghare ma i laghɨye na iye Krais va i marewe, len gharegharena i vakatha na i mukuwo.
1CO 8:12 Mbaŋa hu vakatha tharɨ weŋgiya ghamivaŋgavaŋga thiye lenji ghareghare ma i laghɨye na thɨ dobu, weya Krais kaero hu vakatha tharɨ.
1CO 8:13 Iya kaiwae, thoŋgo ya ghana ghanɨŋga na ya vakatha wovaŋgavaŋga i dobu ele loŋweghathɨ, ma tene mbaŋa reghava ya ghana thetheghan mbunɨmaniye, mbala ma ya vakatha wo vaŋgavaŋga regha na i dobu ele loŋweghathɨ.
1CO 9:1 Emunjoru ma bigi regha i ganatenɨŋgo! Emunjoru ghino ghalɨŋae gharaghambɨ regha! Ghino kaero ya thuwe ghanda Giya Jisas! Lo kaiwo Giya kaiwae uneya ghemi. Hu varaeŋna thiyako, ŋgoreiye?
1CO 9:2 Othembe gharɨgharɨ vavana thɨŋa ma ghalɨŋae gharaghamba ghino, ko ghemi valɨkaiwami moli huŋa ghalɨŋae gharaghamba ghino. Kaiwae ghemi lemi loŋweghathɨna i woraŋgiya weŋgiya gharɨgharɨ, emunjoru ghino Giya ghalɨŋae gharaghambɨ.
1CO 9:3 Mbaŋa gharɨgharɨ thɨ ghathaŋgo ya thombeya ghalɨŋanjiko ŋgoreiyake:
1CO 9:4 Ko ana ghime ma valɨkaiwae ghemi hu giya ghanɨŋga na mbwa weime e lama kaiwoke tɨne?
1CO 9:5 Thavala e tɨnemeke thɨ ghe, valɨkaiwae weinjiyaŋgiya lenji ovo thɨ loŋweghathɨ thɨ vaghɨliya, ŋgoreiye? Ŋgoreiya ghalɨŋae gharaghambɨko wolaghɨye weinjiyaŋgiya Giya Jisas oghaghae na tembe ŋgoreiyeva Pita, thɨ vakavakatha.
1CO 9:6 O tembe ghino na Banabas wo rovurɨgheghe e nɨmame riwameke ghathalavu kaiwae?
1CO 9:7 The ragagaithɨ tembe ghamberegha i njimbukikiya le njimbonjimbo na ghae? The lolo mbema i kakaiworawe eŋge umauma na ma i ghanɨmun une? The lolo mbema i njimbunjimbukiki eŋge le sip na ma i ndevaidi mun le sipɨko ghathovuye?
1CO 9:8 Lo renuwaŋa ma mbe i mena eŋge gharɨgharɨ weŋgi na ya utuŋa utuutuke thiyake. Mbaroko Loi va i wogiya Mosese mbe i utuŋava ŋgoreiya iyako.
1CO 9:9 Mosese le mbaro i utuŋa ŋgoreiyake, “Mbaŋa ne hu vakaiwoŋa burumwaka na thɨ vurɨvwaravwara wit na mbombouye thɨ dobudobu, thava hu ŋgarɨmbiya ghae, mbe i ghana le kaiwona modae.” U renuwaŋa Loi va i rerenuwaŋa thetheghanɨko kaiwae iyava i utu na ŋgoreiyako? Nandere.
1CO 9:10 Ghime gharɨgharɨke utunime iyava Loi i utu na ŋgoreiyako. Mbwana, ghime kaiwame iya utuko iyako i woraŋgiya. I woraŋgiya weinda, mbaŋa rariyoriyo thɨ riyo na ravathevathe thɨ vathe, valɨkaiwanji thɨ vareminje ghanjithalavu ne i mena e lenji kaiwoko.
1CO 9:11 Ghime kaerova wo kabu Loi le utu e gharemina, na ma i tomethi thoŋgo lama kaiwoke une, mbunɨma na madibe ghathalavu i mena e ghemi.
1CO 9:12 Thoŋgo rakakaiwo vavana valɨkaiwanji thɨ vaidiya thalavuke iyake e ghemi, thare valɨkaiwae ghime wo vaidiya ghamathalavu laghɨye moli e ghemi? Ko ma mbaŋa regha wo vakatha na valɨkaiwame woŋa na hu thalavuime ŋgoreiyako. Vuyowoke wolaghɨye wo ghataŋaghathɨŋgi, kaiwae ma nuwameiya wo woraweya ghamba thalatɨva regha Toto Thovuye kaiwae na gharɨgharɨ lenji loŋweghathɨ i vuyowo.
1CO 9:13 Ko thare hu ghareghare, thavala thɨ kaiwo e Ŋgolo Boboma tɨne, ghanji i mena gheko, na thavala ghanjikaiwo vowo thɨ mbana ghanjivowo e tɨne.
1CO 9:14 Tembe ŋgoreiyeva, Giya i dage vurɨgheghe Toto Thovuye gharautu ghanjithalavu i mena weŋgiya thavala thɨ loŋweya Totoko Thovuye iyako.
1CO 9:15 Valɨkaiwaŋgu eŋge yaŋa na hu thalavuŋgo, ko iyemaeŋge ma mbaŋa regha ya utuŋa na hu vakatha. Ma ya rori mbaŋake na mbala hu vakatha ŋgoreiye. Thava! Mbala wo ya marekai eŋge amba ya vaidi thalavu i mena e ghemi. Ma nuwaŋguiya lolo regha i dageten lo vorevoreŋaŋgo.
1CO 9:16 Loi kaerova i tuthiŋgo na ya utuŋa Toto Thovuye, na thoŋgo ya vakatha ŋgoreiye, ma valɨkaiwae iyako kaiwae na ya wovorevoreŋaŋgo. Aleu! Thoŋgo ma ya vavaghareŋa toto thovuye, nevole va vaidiya vuyowae laghɨye!
1CO 9:17 Thoŋgo lo renuwaŋa na ya vakatha kaiwoke iyake, valɨkaiwaŋgu eŋge e modamodaŋgu. Ko iyake ma wombereghake lo renuwaŋa ŋgoreiye, Loi i woveŋgo kaiwoke iyake na ya njimbukiki,
1CO 9:18 iya kaiwae ne ya wo the modo? Modaŋgu ŋgoreiyake. Ya warari kaiwae ya yathu Toto Thovuye weŋgiya gharɨgharɨ, na ma mbaŋa regha yaŋa na thɨ giya thalavu e ghino lo kaiwoke modae. Mbema modaŋgu eŋge warari.
1CO 9:19 Ghino ma lolo regha le rakakaiwobwaga, ko ya vatomweŋgo ya tabo gharɨgharɨke wolaghɨye lenji rakakaiwobwaga, kaiwae nuwaŋguiya ya vɨva gharɨgharɨ lemoyo nuwanji.
1CO 9:20 Mbaŋa ya kaiwo weŋgiya Jiu, wothanavu ŋgoreiya Jiu, kaiwae nuwaŋguiya ya vɨva Jiu nuwanji. Mbaŋa thoŋgo ya kaiwo weŋgiya gharɨgharɨ thɨ yaku Mosese ele mbaro tɨne, wothanavu ŋgoreiya thiye thɨ yaku e mbaroko iyako tɨne, kaiwae nuwaŋguiya ya vɨva nuwanji, na othembe ghino ma ya yaku Mosese ele mbaro tɨne.
1CO 9:21 Thavala ma Jiu na ma thɨ yaku Mosese ele mbaro tɨne, mbaŋa inaŋgu e tɨnenji, wothanavu ŋgoreiya thiyeko iya thɨ yaku e mbaroko iyako ghereiye, kaiwae nuwaŋguiya ya vɨva nuwanji. Ma yaŋa ya yaku Loi ele mbaro ghereiye, ko emunjoru eŋge ya ghambugha Krais le mbaro.
1CO 9:22 Mbaŋa inaŋgu thavala lenji loŋweghathɨ i njavovo, wothanavu ŋgoreiya thiyako lenji loŋweghathɨko i njavovo, kaiwae nuwaŋguiya ya vɨva thiye lenji loŋweghathɨko i njavovo nuwanji. Ya mbanɨvathavatha gharɨgharɨ tomethi ghanjithanavu, kaiwae nuwaŋguiya ya vakaiwoŋa kamwathɨ tomethi, na e kamwathɨŋgiko thiyako ya vamoruŋgiya vavana.
1CO 9:23 Ya vakathaŋgiya bigibigike wolaghɨye thiyake Toto Thovuye le mbuthu kaiwae, mbala weiŋguyaŋgiya thavala thɨ loŋweghathɨgha Totoko Thovuye wo vaidiya Loi le mwaewo.
1CO 9:24 Kaero hu ghareghare rukuruku kivwala e tɨne rarukuruku lemoyo, ko iyemaeŋge e tɨnenji mbe reghaeŋge ne i wo modae. Ghemi hu ruku ŋgoreiyako mbala hu wo modami.
1CO 9:25 Rarukurukuko wolaghɨye thɨ yamwaliya riwanjiko. Thiye thɨ rovurɨgheghe modoko iya ma i meghabanako kaiwae na mbala thɨ wo, ko iyemaeŋge ghinda ra rovurɨgheghe na rowo modoko iya i meghabanako.
1CO 9:26 Iya kaiwae ghino ya ruku na mbe i ghako vara moli. Ma ya rukuruku matavɨ. Ma ŋgoraŋgwa ragagaithɨ, iye i mbumbu bwaga nɨmanɨmae.
1CO 9:27 Iya kaiwae ya yamwaliya riwaŋgu na ma ya vatomwe renuwaŋa bwagabwaga kaiwae, na thava mbe ya giya eŋge ghandauneko yanawanji na thiye thɨ ruku, na ghino ya dobu na ma ya wo modoko.
1CO 10:1 Lo bodaboda, hu renuwaŋakikiya orumburumbunda me vivako taulaghɨko inanji ŋgalɨlɨko e raberabe na taulaghɨko thɨ rakalawa e njighɨ.
1CO 10:2 E ŋgalɨlɨko na e njighɨko taulaghɨko thɨ bapɨtaiso na thɨ tabo Mosese le wabwi.
1CO 10:3 Tembe ŋgoreiyeva, taulaghɨko thɨ ghana ghanɨŋgako iya Loi Une i giyako weŋgi
1CO 10:4 na taulaghɨko thɨ muna mbwa iya Loi Une i giyako weŋgi kaiwae i mena e varɨko Loi Une va i vakatha na weinji e lenji loŋgaloŋga tɨne, na varɨko iyako iye Krais.
1CO 10:5 Othembe taulaghɨko va ŋgoranjiyako, ko iyemaeŋge thɨ ghanagha moli Loi mava i warari kaiwanji, thiye amalaghɨniye i tagavamare na i bigirawe takwa riwanji ŋgoreiya va thɨme rereyako vurɨvurɨ vwatavwata.
1CO 10:6 Bigibigike thiyake thɨ yomara weŋgi na ghinda la ghamba thuwathuwa, na thɨ vanuwovɨrɨinda thava te ra rerenuwaŋava tharɨ thanavuniye ŋgoreiya thiye.
1CO 10:7 Ghinda thava ra kururu weŋgiya bigibigi vavana na ŋgorandaŋgiya thiye vavana lenji vakatha. Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, iŋa, “Thiya yaku na thiya ghanɨŋga, thɨ munumu na thɨ rakavirɨ na thiya thariŋa yathima ghathari.”
1CO 10:8 Thava ra vakatha yathima thanavuniye ŋgoreiya thiye vavana va lenji vakatha, na mbaŋa regha e tɨne tuwanti tɨri tausan (23,000) thiya mare.
1CO 10:9 Thava ra mando Krais ŋgoreiya thiye vavana lenji vakatha, mwatamwata thɨ gharɨŋgi na thiya mare.
1CO 10:10 Na tha ra liyautu na ŋgorandaŋgiya thiye vavana, amba Loi i variya nyao thovuye na i gabovaoŋgi.
1CO 10:11 Bigibigike wolaghɨye thiyake va thɨ yomara weŋgi na ghinda la ghamba thuwathuwa. Na va thɨ rorinjoŋa Buk Boboma e tɨne, thɨ vanuwovɨrɨinda, kaiwae ghinda e mbaŋake vara iyake ra yakuyaku mbaŋa ele ghambako.
1CO 10:12 Iya kaiwae, thoŋgo ghemina regha i renuwaŋa i ndeghathɨ ele ghamba ndeghathɨ na i vurɨgheghe, mbala i njimbukiki na thava te i dobuva.
1CO 10:13 Tanathethako iya hu vavaidiko mbema ŋgoreiya gharɨgharɨ thɨ vavaidi mbaŋake wolaghɨye. Valɨkaiwae moli hu vareminja Loi, kaiwae iye ma mbaŋa regha i vatomwe na ghamitanathetha i kivwalaŋga. Kaiwae mbaŋa ne hu vaidiya tanathetha, Loi ne i thalavuŋga na i vatomweya vo kamwathɨniye regha, na mbala hu ghataŋaghathɨ ghamitanathethanawe.
1CO 10:14 Iya kaiwae, wouna na valɨghareghareŋgu, thava hu kururu weŋgiya bigibigi vavanava. Hu ndeghereiye wanaŋgi.
1CO 10:15 Ghemi nuwamina i sonuga iya ya utuutuke e ghemi, na mbowo hu tuthiya lo utuke.
1CO 10:16 Mbaŋa ra mun waen e ghakom ra vakaiwoŋa Giya le ghanɨŋga e tɨne, iya ra vata ago weya Loi kaiwae, emunjoru ra mun na regha Krais madɨbae. Na mbaŋa ra njiviyaviya bredɨko na ra ghan, emunjoru ra ghanɨŋga na regha Krais riwae.
1CO 10:17 Kaiwae bred mbumbura, iyake i vatomwe taulaghɨke ghinda ririwo regha, kaiwae taulaghɨke ghinda ra ghan bredɨko mbumbura.
1CO 10:18 Wo hu rerenuwaŋa Isirel gharɨgharɨniye ghanjithanavu kaiwae. Mbaŋa thɨ vowo weya Loi, thiye tembe thɨ ghanɨŋga na regha iya vowo ghanɨŋganiye vavana.
1CO 10:19 Ma yaŋa loi kwanɨkwanɨŋgiko thiye bigi laghɨye. Na ma yaŋa ghanɨŋgako iya thɨ vowo weŋgiya loi kwanɨkwan i tomethi weŋgiya ghanɨŋgake wolaghɨye.
1CO 10:20 Lo utuke gharumwaru ŋgoreiyake: mbaŋa thavala ma thɨ ghareghareya Loi thɨ vowo, thɨ vowo weŋgiya nyao raraitharɨ; ma thɨ vowo weya Loi. Ma nuwaŋguiya ghemi ghamwami vanaora weimiyaŋgiya nyao raraitharɨ.
1CO 10:21 Ma valɨkaiwami hu muna waen Giya e ghakom, na tembe hu munɨva nyao raraitharɨ e ghanjikom. Tembe ŋgoreiyeva, ma valɨkaiwami hu ghana bred Giya ele ghamba ghanɨŋga, na tembe hu ghanɨŋgava nyao raraitharɨ e lenji ghamba ghanɨŋga.
1CO 10:22 Ko ana nuwamiya hu vakatha Giya i yamwanja? O hu renuwaŋa lemi vurɨgheghena i kivwala amalaghɨniye?
1CO 10:23 Vavana huŋa, “Ma e ghandadageten, valɨkaiwanda mbema ra vakavakatha eŋge bigibigike wolaghɨye.” Ŋgoreiye, ko iyemaeŋge bigibigike wolaghɨye mane i thalavuinda. O huŋa, “Ma e ghandadageten, valɨkaiwanda mbema ra vakavakatha eŋge bigibigike wolaghɨye.” Ŋgoreiye, ko iyemaeŋge bigibigiko wolaghɨye mane i vatadɨinda.
1CO 10:24 Tha lolo regha i rerenuwaŋa ghamberegha ghathovuye kaiwae, ko i rerenuwaŋaeŋge gharɨgharɨ vavanava ghanjithovuye kaiwae.
1CO 10:25 I thovuye eŋge thoŋgo vohu vamoda thetheghan mbunɨmaniye e ghamba maket na hu ghan. Thava i vakatha gharelaghɨlaghɨ e ghemi, na hu vavaito kaiwae.
1CO 10:26 Mbema hu ghanɨŋgaeŋge, kaiwae Buk Boboma iŋa, “Yambane na yambaneke bigibiginiye wolaghɨye Giya le bigibigi.”
1CO 10:27 Tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo lolo ma raloŋweloŋweghathɨ i kula vathaŋga na vohu ghanɨŋga ele ŋgolo, na thoŋgo lemi renuwaŋa ŋgoreiye, thava hu gharelaghɨlaghɨ na hu vavaito ghanɨŋgako kaiwae, ko iyemaeŋge ma hu ghanɨŋgaeŋge iya i giya weŋgana.
1CO 10:28 Ko thoŋgo lolo regha i dage e ghemi na iŋa, “Ghanɨŋgake iyake kaero thɨ vowo weŋgiya loi kwanɨkwan,” thava hu ghan, kaiwae loloko iya i giya yanawamiko i renuwaŋa thoŋgo hu ghana ghanɨŋga ŋgoranjiyako kaero hu tharɨ Loi e marae.
1CO 10:29 Ghemi ma lemi renuwaŋa ŋgoreiya, ko kaiwae lolo regha le renuwaŋa ŋgoreiya, iya kaiwae thava hu ghan. Ko thoŋgo ma lolo regha i utu na ŋgoreiyako mbala thava ra rerenuwaŋa kaiwae, mbema ra ghanɨŋga eŋge. Kaiwae ra ghareghare ma ghandadageten, buda kaiwae lolo regha ele renuwaŋa valɨkaiwae i mbaroŋainda?
1CO 10:30 Thoŋgo kaero ra vata ago weya Loi ghanɨŋgako iyako kaiwae, buda kaiwae lolo regha i wovatharɨtharɨŋainda?
1CO 10:31 Iya kaiwae, the ghanɨŋga hu ghan o budakaiya hu mun na budakaiya hu vakatha, hu vakathaŋgiya bigibigike wolaghɨye Loi le vwenyevwenye kaiwae.
1CO 10:32 Thava lemi vakatha ŋgoreiya ghambatɨva regha weŋgiya Jiu, o thiye ma Jiu, o thavala inanji Loi ele ekelesiya tɨne weŋgi.
1CO 10:33 Hu vakatha ŋgoreiya ghino lo vakatha; ya mando na elo vakathake wolaghɨye tɨne gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ warari kaiwae. Ma ya rerenuwaŋa wombereghake wo thovuye kaiwae, ko ya rerenuwaŋa eŋge gharɨgharɨke wolaghɨye ghanjithovuye kaiwae, mbala thɨ vaidiya vamoru.
1CO 11:1 Hu wo wothanavuke, ŋgoreiya ghino ya wo Krais ghathanavu.
1CO 11:2 Ya taraweŋga kaiwae mbaŋake wolaghɨye hu renuwaŋakikiŋgo na vavaghareko iyava ya wo na ya vaghareŋga hu ghambu wagiyawe.
1CO 11:3 Ko nuwaŋguiya hu ghareghareya iyake: ghɨmoghɨmoruke wolaghɨye umbalinjiya Krais, wanakau umbalinjiya lenji ghɨmoghɨmoru, na Krais umbaliya Loi.
1CO 11:4 Iya kaiwae thoŋgo ghɨmoru regha i yabo umbaliye na i naŋgo na i utuŋa Loi ghalɨŋae, kaero i vakatha umbaliye, iye Krais, i monjina.
1CO 11:5 Ko thoŋgo wevo eunda ma i liyabo umbaliye na i naŋgo na i utuŋa Loi ghalɨŋae ekelesiya e maranji, i vakatha umbaliye, iye le ghɨmoru, i monjina. Thoŋgo ma i yabo umbaliye iye ŋgoreiya wevo i koru yathuvao umbaliye vulivuliye.
1CO 11:6 Kaiwae thoŋgo wevo eunda ma nuwaiya i yabo umbaliye, mbema i tenɨyathu vara. Ko iyemaeŋge ghathuwathuwa i monjimonjina thoŋgo i tenɨyathu o i koruyathu moli, iya kaiwae i thovuye eŋge thoŋgo i yabo.
1CO 11:7 Ghɨmoru ma valɨkaiwae i yabo umbaliye, kaiwae Loi va i vakatha ghɨmoru mbe amalaghɨniye vara ŋgaliŋgaliya, na i woraŋgiya Loi le vwenyevwenye. Ko wevo iye ghɨmoruko le vwenyevwenye.
1CO 11:8 Ya utu ŋgoreiyake, kaiwae Loi mava i wo wevo ŋginauye na i vakatha weya ghɨmoru, va i wowe eŋge ghɨmoru na i vakatha wevo.
1CO 11:9 Tembe ŋgoreiyeva, Loi mava i vakatha ghɨmoru wevo kaiwae, ko va i vakathaeŋge wevo ghɨmoru kaiwae.
1CO 11:10 Iyake kaiwae wevo i yabo umbaliye, na mbala i vaghareinda iye mbe ina le ghɨmoru ele mbaro tɨne, na tembe ŋgoreiyeva, nyao thovuthovuye kaiwanji.
1CO 11:11 Ko iyemaeŋge Loi le gharɨgharɨ e tɨnenji, wevoko iye le ghɨmoruwe na ghɨmoruko iye levowe.
1CO 11:12 Kaiwae wevo i menawe ghɨmoru, tembe ŋgoreiyeva ghɨmoru i menawe wevo. Ko iyemaeŋge bigibigi wolaghɨye thɨ mena weya Loi.
1CO 11:13 Ghemi mbowo hu renuwaŋa. I thovuye eŋge thoŋgo wevo ma i yabo umbaliye na i naŋgo weya Loi ekelesiya e maranji?
1CO 11:14 Ghinda gharɨgharɨ ghandathanavu i vaghareinda, thoŋgo ghɨmoru umbaliye vulivuliye molamolao monjimonjinae.
1CO 11:15 Ko thoŋgo wevo umbaliye vulivuliye molamolao iye le vwenyevwenye, kaiwae Loi va i wogiyawe umbaliye ghayaboyabo.
1CO 11:16 Thoŋgo lolo regha nuwaiya i wogaithɨŋa renuwaŋake iyake kaiwae, ne ya thombeya ghalɨŋaeko na yaŋa, “Ghime weimaŋgiya Loi le ekelesiya e valɨvaŋga regha na regha lama kururu kamwathɨniye mbe ŋgoreiye vara iyako.”
1CO 11:17 E mbaŋake iyake nuwaŋguiya ya vavaghare e ghemi bigi regha kaiwae. Bigike iyake kaiwae ma valɨkaiwae ya taraweŋga, kaiwae mbaŋa hu mevathavatha lemi kururu e ghathovuye nasiye, mbema e ghatharɨ laghɨye eŋge.
1CO 11:18 I viva ya loŋweya utunimi, mbaŋa hu mevathavatha, kaero hu tagaviyaviya wabwi e lemi ekelesiyana tɨne. Totoko iyako seiwo ya loŋweghathɨ.
1CO 11:19 Emunjoru mbe e ghamitomethi e tɨnemina, na e tɨne mbala valɨkaiwae ra ghareghare, thavala nanji e tɨnemina thɨ ghambugha thanavuko iya Loi iŋa i rumwaru.
1CO 11:20 Mbaŋa hu mevathavatha na hu ghanɨŋga na regha, hu munjeva hu vakatha Giya le ghanɨŋga boboma. Ko iyemaeŋge, iya ghemi hu vakavakathako ma ŋgoreiya Giya le ghanɨŋga boboma thanavuniye,
1CO 11:21 kaiwae ghemi regha na regha hu maya na hu ghana ghamina, ma hu roroghagha ghamune kaiwanji. Iya kaiwae vavana hu ghanɨthigha, vavana bada mbe i gharɨgharɨ weŋga, na vavana hu munumu laghɨye moli.
1CO 11:22 Ko ma e lemi ŋgolo na valɨkaiwae hu ghanɨŋga na hu munumuwe? Ma e lemi yavwatata Loi le ekelesiya kaiwae! Ghamune ma e lenji bigibigi hu vakavakatha ghanjimonjina! Nuwamiya ŋgoroŋga yaŋa weŋga? Valɨkaiwae ya taraweŋga iyake kaiwae? Nandere moli!
1CO 11:23 Va ya wo weya Giya Jisas va ya utuŋa weŋga, ŋgoreiyake: Giya Jisas va e gougouniye ghaliliva, amalaghɨniye i wo bred mbumbura,
1CO 11:24 i vata ago weya Loi, i njiviyaviya, na iŋa, “Iyake riwaŋgu, ghemi kaiwami. Hu vakatha valaŋa iyake wo renuwaŋakiki kaiwae.”
1CO 11:25 Tembe ŋgoreiyeva, ghanɨŋgako e ghereiye, i thɨna waen ghakom na iŋa, “Waenɨke iyake, iye dagerawe togha kaiwae, dageraweko iyako ne i yomara e madɨbaŋgu. Thembaŋa ne hu mun, hu vakatha worenuwaŋakiki kaiwae.”
1CO 11:26 Iya kaiwae thembaŋa ne hu ghana bredɨke iyake na hu muna waenɨke iyake, iyake ŋgoreiya hu utuŋa Giya le mare utuniye ghaghada mbaŋa ne i njoghama.
1CO 11:27 Iya kaiwae, thela thoŋgo i ghan na i mun bwagabwaga Giya ghabred na waen, na ma i vakatha ŋgoreiya thanavuniyeko, iye kaero i wovatharɨtharɨŋa Giya mbunɨmaniye na madɨbae na ne i vaidiya vuyowae.
1CO 11:28 Iyake kaiwae iviva moli lolo regha na regha tembe ghamberegha wo i thuwe wagiyawe, amba muyai i ghana bred na i muna waen.
1CO 11:29 Kaiwae thoŋgo i ghana bred na i muna waen na ma i rerenuwaŋa Giya mbunɨmaniye na le mare ghanjirumwaru, tembe ghamberegha i vakatha ghavuyowo.
1CO 11:30 Iyake kaiwae e tɨnemina thɨ ghanagha thɨ ghambwera na riwanji i njavovo na vavana kaero thɨ mare.
1CO 11:31 Ko thoŋgo tembe ghandamberegha ra thuwe wagiyaweinda, mane ra vaidiya Loi le ghatha weinda.
1CO 11:32 Ko mbaŋa i ghathainda, iyako i vanamweinda, na mbala thava ne vara vaidiya Loi le wovatharɨtharɨŋa iya weindaŋgiya thiye ma thɨ loŋweghathɨ.
1CO 11:33 Iya kaiwae, lo bodaboda, mbaŋa thoŋgo hu mevathavatha Giya le ghanɨŋga boboma kaiwae na huya ghanɨŋga na regha, mbe hu veroghagha weŋga.
1CO 11:34 Thoŋgo thela bada i gharɨ, mbowo i ghanɨŋga mbe ele ŋgolo amba muyai i mena, na mbaŋa hu mevathavatha na regha, thava ne hu vaidiya Loi le lithɨ. Mbaŋa ne ya ghaona, amba te ya varumwaruva bigibigi vavanava kaiwanji e ghemi.
1CO 12:1 Lo bodaboda, va hu roriya lo leta na hu vaitoŋgo Nyao Boboma le giya kaiwanji, na e mbaŋake iyake nuwaŋguiya ya thombe e ghemi na ya varumwaru nuwami kaiwanji.
1CO 12:2 Hu ghareghare wagiyawe, mbaŋa vamba ma hu ghareghare Loi, bigibigi vavana va thɨ vaŋguŋga na i vagaghala nuwamina na hu kururu weŋgiya vatavatad na ma e ghalɨghalɨŋanji.
1CO 12:3 Iya kaiwae nuwaŋguiya hu ghareghare, thoŋgo Loi Une Boboma ina weya lolo regha ma valɨkaiwae ne i gura Jisas. Na thoŋgo lolo regha iŋa, “Jisas iye Giya,” Nyao Boboma le vakatha e tɨne iya i utuutunawe.
1CO 12:4 Nyao Boboma le giya regha na regha i tomethi, ko Nyao Boboma mbe reghaeŋge.
1CO 12:5 Tomethi kaiwo ra vakathaŋgi gharɨgharɨ vavana kaiwanji, ko mbe ra kaiwo eŋge weya Giya ghamberegha.
1CO 12:6 Regha na regha tomethi la vurɨgheghe kaiwo kaiwae, ko Loi mbe ghambereghaeŋge, iye i giya taulaghɨke la vurɨgheghe kaiwoke wolaghɨye kaiwanji.
1CO 12:7 Loi iye i woraŋgiya Nyao Boboma le vurɨgheghe weinda regha na regha gharɨgharɨke wolaghɨye ghanjithalavu kaiwae.
1CO 12:8 Nyao Boboma i giya lolo regha ghabebe thimba ghautuutu na i utuutuwe, na Nyao Boboma iyako i giya lolo reghava ghabebe na i utuutu weiye le ghareghare.
1CO 12:9 Nyao Bobomako iyako i giya weya lolo regha loŋweghathɨ na le loŋweghathɨ i laghɨye moli valɨkaiwae Loi i vakatha bigi laghɨye regha ŋgoreiya le naŋgoko, na weya lolo reghava i giya ghabebe na i vamoruŋgiya ghambweghambwera.
1CO 12:10 Nyao Boboma i giya vurɨgheghe weya lolo reghava na i vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele i ghanagha, na weya reghava i giya ghabebe na i utuŋa toto thɨ menawe Loi. Weya lolo reghava i giya ghabebe na valɨkaiwae totoko iya i mena weya Nyao Boboma na totoko iya i mena weŋgiya nyao raraitharɨ, ne i ghareghare ghanjitomethi. Weya lolo reghava i giya ghabebe na i utuutu e ghalɨghalɨŋa mbe regha, na weya mbowo reghava i giya ghabebe na valɨkaiwae i vɨva ghalɨghalɨŋako iyako na i manjamanjala.
1CO 12:11 Nyao Boboma mbe ghambereghaeŋge vara iya i vakathaŋgiya vakathake wolaghɨye thiyake na i giya weŋgiya gharɨgharɨ tomethi ŋgoreiya le renuwaŋa.
1CO 12:12 Gharɨgharɨ ghinda riwanda regha, ko ŋginauye lemoyo. Othembe ŋginauke e riwandake lemoyo, thɨ tubwe na regha na thɨ tabo ririwo regha. Na Krais riwae ŋgoreiyako.
1CO 12:13 Iyake ŋgoreiya taulaghɨke ghinda, thiye Jiu na thiye ma Jiu ŋgoreiye, rakakaiwobwaga na rakarakayathu gharɨgharɨniye, Loi kaerova i bapɨtaiso Une Boboma na ra tabo na ririwo regha, na Nyao Bobomako iyako i mena na i yaku taulaghɨke ghinda weinda.
1CO 12:14 Kaiwae riwandake ma mbe regha eŋge, ko ŋginauye lemoyo.
1CO 12:15 Thoŋgo ghegha iŋa, “Kaiwae ghino ma nɨmanɨma ŋgoreiye, iya kaiwae ghino ma ririwo ŋginauye regha.” Othembe i utu na ŋgoreiyako, ko emunjoru iye riwandake ŋginauye regha.
1CO 12:16 Na thoŋgo yanawanda iŋa, “Kaiwae ghino ma maramara ŋgoreiye, iya kaiwae ghino ma ririwo ŋginauye regha.” Othembe i utu na ŋgoreiyako, emunjoru iye riwandake ŋginauye regha.
1CO 12:17 Thoŋgo riwandake laghɨye mbema maramara eŋge, ŋgoroŋga ne iŋa eŋge na i loŋweya? Thoŋgo riwandake laghɨye mbema yanawanda eŋge, ŋgoroŋga ne iŋa eŋge na inae?
1CO 12:18 Ko iyemaeŋge Loi vama i bigiraweya riwandake ŋginauye regha na regha ŋgoreiya le renuwaŋako.
1CO 12:19 Thoŋgo riwandake ŋginauye wolaghɨye vambema ŋginau regha eŋge, riwandake mbala nandere.
1CO 12:20 Emunjoru riwandake ŋginauye ŋginau wolaghɨye, ko riwandake mbe regha eŋge.
1CO 12:21 Iya kaiwae maramara mane i dage weya nɨmanɨma na iŋa, “Ma nuwaŋguiyaŋge. Ghino valɨkaiwaŋgu.” Tembe ŋgoreiyeva, ma valɨkaiwae umbalɨnda i dage weya ghegha na iŋa, “Ma nuwaŋguiyaŋge. Ghino valɨkaiwaŋgu.”
1CO 12:22 Ma ŋgoreiyako, kaiwae riwandake ŋginauye iya ra renuwaŋa na raŋava thiye ma bigi regha, thiye bigibigi laghɨye e riwandake.
1CO 12:23 Tembe ŋgoreiyeva, riwandake ŋginauye iya ra renuwaŋa monjimonjinae ra vaghavathaŋa wagiyawe, na riwandake ŋginauye iya monjinandaŋgi ra njimbukiki wagiyawe.
1CO 12:24 Iya kaiwae riwandake ŋginauye thiye ma e ghanjitarawa, Loi mbowo i wovorovoroŋaŋgiva. Loi va i vakatha riwandake ŋgoreiyako,
1CO 12:25 na mbala thava riwandake ŋginauye tomethi lenji yaku, ko mbe thɨ venjimbunjimukikiŋgi eŋge vara.
1CO 12:26 Mbala the ŋginau i vɨrɨ, ŋginauko wolaghɨye thɨ vɨrɨ. Na thoŋgo ŋginau regha ghatarawa, ŋginauko wolaghɨye ghanjitarawa.
1CO 12:27 Ghemi Krais riwae, na regha na regha ghemi riwae ŋginauye regha.
1CO 12:28 Ekelesiya e tɨne Loi kaerova i bigiraweŋgiya ŋginau regha na regha tomethi ghabebe. I viva i bigiraweŋgiya gharɨgharɨ vavana na ghalɨŋae gharaghambɨ, theghewoniye vavana thɨ tabo ghalɨŋae gharautu na thɨ vathivathiya ghalɨŋae, theghetoniye vavana thɨ tabo ravavaghare, vavana thɨ vakavakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele, na amba vavanava ghanjibebe thɨ vamoruŋgiya ghambweghambwera; vavana thɨ thalavuŋgiya gharɨgharɨ, vavana thiye ekelesiya gharandevivaŋgi, na vavana thɨ utu e ghalɨghalɨŋa mbe regha.
1CO 12:29 Ŋgoroŋga, taulaghɨko ghalɨŋae gharaghambɨŋgi? Taulaghɨko ghalɨŋae gharautuŋgi? Taulaghɨko ravavaghareŋgi? Ŋgoroŋga taulaghɨko valɨkaiwanji vakatha ghamba rotaele i ghanagha gharavakavakathaŋgi?
1CO 12:30 Ŋgoroŋga, taulaghɨko ghanjibebe thɨ vamoruŋgiya ghambweghambwera? Taulaghɨko thɨ utuutu e ghalɨghalɨŋa mbe regha? Ŋgoroŋga taulaghɨko valɨkaiwanji thɨ vɨva ghalɨghalɨŋa ma thɨ ghareghare na gharumwaru i raŋgi?
1CO 12:31 Ko iyemaeŋge nuwaŋguiya hu rovurɨgheghe na hu wo Nyao Boboma le giya ghanjirerenuwaŋa laghɨlaghɨye. E mbaŋake iyake nuwaŋguiya ya vaghareŋga kamwathɨ thovuye moli regha na iyake i kivwalaŋgiya renuwaŋake wolaghɨye.
1CO 13:1 Othembe ne ya guŋgiya ghalɨghalɨŋa tomethi na nyao thovuthovuye ghalɨŋanji, ko thoŋgo ma ya gharethovu, ghino ŋgoraŋgwa umbwa i goi na laiye laghɨye, o bigi i ravwaravwa thɨ ŋge na laiye.
1CO 13:2 Othembe thoŋgo wo bebe Loi i giya na ya utuŋa ghalɨŋae, othembe thoŋgo ya ghareghareya le renuwaŋa thuweleko, o thoŋgo ya ghareghareŋgiya bigibigike wolaghɨye, othembe thoŋgo lo loŋweghathɨ i laghɨye na valɨkaiwaŋgu yaŋa na ou i roiteta ghambae, ko othembe valɨkaiwaŋgu na ya vakatha bigibigiko thiyako, thoŋgo ma ya gharethovu, ghino lolo bwagabwaga moli.
1CO 13:3 Na tembe ŋgoreiyeva, othembe thoŋgo ya giyavao lo bigibigike wolaghɨye weŋgiya mbinyembinyeŋgu, othembe thoŋgo ya vatomweya riwaŋguke na vowo vavanava kaiwanji, ko thoŋgo ma ya gharethovu, mane ya ndevaidi mun ghathovuye.
1CO 13:4 Thoŋgo ra gharethovu, ra ghataŋaghathɨ na ra gharemwaewo ghandaune kaiwanji. Thoŋgo gharethovu na weinda, ma ra yamwanja weŋgiya ghandaune, ma ra wovorovoroŋainda, ma ra sirari,
1CO 13:5 ela yavwatata, ma ghandamberegha kaiwanda ra rerenuwaŋa, ma ra maya e gaithɨ, na ghandaune lenji vakatha vatharɨ weinda ma ra renuwaŋakiki.
1CO 13:6 Thoŋgo gharethovu ina e gharenda, mbaŋa ghandau regha i vakatha tharɨ, nuwanda i tharɨŋa, na mbaŋa ghandau regha i vakatha thovuye, ra warariŋa.
1CO 13:7 Thoŋgo gharethovu ina e gharenda, mbaŋa ghandau i vakatha vatharɨ weinda kaero ra ghataŋaghathɨ, mbaŋake wolaghɨye ra vareminje ghandau, mbaŋake wolaghɨye ra gharematuwa ghandau ghathanavu tene i thovuyeva, na mbaŋake wolaghɨye ra ghataŋaghathɨ.
1CO 13:8 Gharethovu thanavuniye ma ele ghambako. Ko bebeŋgike thiyake: ra utuŋa Loi ghalɨŋae, ra utuutu e ghalɨghalɨŋa vavanava, o ra utuutu weiye la ghareghare; thiyake mane thɨ roghabana, nevole thɨko.
1CO 13:9 Kaiwae Loi ma i woraŋgiya bigibigike wolaghɨye e ghinda, na ma valɨkaiwanda ra ghareghare bigibigike wolaghɨye ŋgoreiye i ghareghare, mbe seiwo eŋge, na Loi ghalɨŋae ghautuutu tembe ŋgoreiyeva,
1CO 13:10 ko mbaŋa nevole Loi i vamboromboroŋa bigibigike wolaghɨye nevole e mbaŋako iyako, the bigiya vambe seiwo eŋge nevole iko.
1CO 13:11 Mbaŋa va ŋgama ghino, ya vaŋa gamagai, na lo vakatha na lo renuwaŋa mbe ŋgama thanavuniye vara. E mbaŋake iyake kaero ya thaghamala, na ŋgama thanavuniye kaero iko e ghino. Na ghemi, tembe ŋgoreiyeva.
1CO 13:12 E mbaŋake iyake ra ghɨmara vavaghawe bigibigi. Ghanji thuwathuwa ŋgoreiya ra thuweya ŋgalɨŋgalɨyanda e kanukanu na ra ghɨmara vavaghawe, ko ne e mbaŋako iyako amba ra thuweŋgiya bigibigi na ghanjithuwathuwa ne ŋgoreiya weinda lolo regha namoghamwanda na ra vethuweinda. E mbaŋake iyake lo ghareghare ma mboromboro, ko nevole e mbaŋako iyako amba ya ghareghare wagiyawe, ŋgoreiya Loi kaero i ghareghare wagiyaweŋgo.
1CO 13:13 Ŋgoreiyake. Bigibigi laghɨlaghɨye thegheto mbene thɨ yaku, loŋweghathɨ, gharematuwa na gharethovu, ko theghetoko iyako e tɨnenji, gharethovu i laghɨye kivwalaŋgi.
1CO 14:1 Mbala nuwamina nuwaiya lemi gharethovu gharɨgharɨ kaiwanji na iye i kivwala bigibigike wolaghɨye. Na tembe ŋgoreiyeva valɨkaiwae nuwamiya Nyao Boboma le giya kaiwami. Na le giya e tɨne nuwamiya moli hu utuŋa totoko i menawe Loi ghalɨŋae.
1CO 14:2 Kaiwae thiye thɨ utuŋa totoko i menawe Loi thɨ utuutu ghalɨghalɨŋa iya gharɨgharɨ thɨ ghareghare, na iyake ghanjimwaewo. Ko iyemaeŋge iye i utuŋa ghalɨghalɨŋa mbe regha, ma i utuutuwe gharɨgharɨ, ko iyemaeŋge i utuutuwe Loi. Ma lolo regha i ghareghare le utuutu, i utuutu simosimo rɨghe Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne. Ko iyemaeŋge thavala thɨ utuŋa toto i menawe Loi ghalɨŋae, iyake i vavurɨghegheŋaŋgi, i dage vavurɨghegheŋaŋgi, na i vagharemalɨlɨ gharɨgharɨ gharenji.
1CO 14:4 Thela i utuutu e ghalɨghalɨŋa mbe regha, mbe i vavurɨghegheŋa eŋge ghamberegha le loŋweghathɨ, ko thela i utuŋa Loi ghalɨŋae, i thalavugha ekelesiya.
1CO 14:5 Nuwaŋguiya taulaghɨna ghemi hu utu e ghalɨghalɨŋa mbe tomethi, ko iyemaeŋge nuwaŋguiya moli valɨkaiwami taulaghɨna ghemi hu utuŋa Loi ghalɨŋae. Kaiwae the lolo thoŋgo i utuŋa Loi ghalɨŋae, iye le thalavu i laghɨye, i kivwala thela i utuutu e ghalɨghalɨŋa mbe regha le thalavu, thoŋgo mbe lolo regha vara i vɨva ghalɨghalɨŋako iyako mbala valɨkaiwae i thalavugha ekelesiya.
1CO 14:6 Lo bodaboda, thoŋgo ya ghaona e ghemi na ya utuutu e ghalɨghalɨŋa mbe regha, ŋgoroŋga ghathovuyako e ghemi? Nandere moli. Ghaghadɨ bigi regha eŋge Loi i woraŋgiya e ghino na ya utuŋa e ghemi, o ghaghadɨ ya vaghareŋga bigi regha, o ghaghadɨ ya utuŋa Loi ghalɨŋae, o ya vavaghare e ghemi, ee e kamwathɨŋgike thiyake valɨkaiwami hu vaidiya ghamithalavuwe.
1CO 14:7 Wo hu renuwaŋa ghemwadimwadiwoŋgi ŋgoreiya gita na igo ghalɨŋanji kaiwae. Thoŋgo ramwadimwadiwo regha ma i mwadiwoŋa wagiyawe ma valɨkaiwae ra ghareghare the wothu i mwadiwoŋa.
1CO 14:8 Tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo gaithɨ gharandeviva i wi vathara mema, ma lolo regha ne i vivatha gaithɨ kaiwae.
1CO 14:9 Iyake i mboromboro e ghemi. Ŋgoroŋga ne lolo regha iŋa na i wo le ghareghare thovuye, thoŋgo lemi utuna ma i manjamanjalawe? Lemi utuna ŋgoreiya ndewendewema.
1CO 14:10 Ghalɨghalɨŋa tomethi e yambaneke laghɨye, iyemaeŋge mbe e ghanjirumwaru eŋge.
1CO 14:11 Ko thoŋgo ghalɨghalɨŋako iyako ma i rumwaru e ghino, loloko iya i utuutuko e ghino wo yamoyamo ŋgoreiya lolo i mena yaraŋgi, na amalaghɨniye ghayamoyamo e ghino ŋgoreiya ya mena yaraŋgi.
1CO 14:12 Iyake emunjoru e ghemi thoŋgo kaero hu utuutu e ghalɨghalɨŋa mbe regha. Ghemi nuwamiya moli hu wo Nyao Boboma le giya, iya kaiwae mbala hu vakaiwoŋa giya iya valɨkaiwae i thalavugha ekelesiya.
1CO 14:13 Iya kaiwae, thela i utuutu e ghalɨghalɨŋa mbe regha, mbala i naŋgo weya Loi na valɨkaiwae i vɨva ghalɨghalɨŋako iyako.
1CO 14:14 Thoŋgo ya naŋgo weya Loi mbe e ghalɨghalɨŋa regha, uneŋguke i naŋgo, ko lo utuko gharumwaru ma ya ghareghare na lo renuwaŋa ma ina weya iyako.
1CO 14:15 Ne ya vakatha eŋge budakai? Ne ya naŋgo e uneŋgu, na tembe ŋgoreiyeva ya naŋgo weiye lo renuwaŋa. Ne ya wothu tarawa e uneŋgu, na tembe ŋgoreiyeva ya wothu tarawa weiye lo renuwaŋa.
1CO 14:16 Ko thoŋgo unena e tɨne na u tarawe Loi, mbaŋa ghanuna i loŋwe iyake iya nuwaena i unouno ma valɨkaiwae ne iŋa weiŋgughen, “Mbwana. Ŋgoreiye,” kaiwae ma i wo len utuna gharumwaru.
1CO 14:17 Len dage mwaewona weya Loi iye bigi i thovuye, ko iyemaeŋge ma i vavurɨghegheŋaŋgi thiye thɨ loŋweŋge.
1CO 14:18 Ya vata ago weya Loi, kaiwae ya kivwalaŋga e ghalɨghalɨŋa mbe regha ghanjiutuutu.
1CO 14:19 Ko iyemaeŋge ekelesiya e lenji mevathavatha tɨne, nuwaŋguiya utu mbe e ghanjirumwaru vara ya guŋgi, othembe thoŋgo mbe vuvulima eŋge na ya vavaghare weŋgi wouneko. Ma nuwaŋguiya utu ten tausan gheviye ya guŋgi e ghalɨghalɨŋa mbe regha.
1CO 14:20 Lo bodaboda, thava lemi renuwaŋa ŋgoreiya ŋgama renuwaŋaniye. Gamagai nanasiye lenji ghareghare tharɨ ele valɨvaŋga ma i laghɨye iya kaiwae ghemi mbala hu reŋawe iyako. Ko e lemi renuwaŋana ŋgoramiya gharɨgharɨ kaero thɨ thamatuwa.
1CO 14:21 Buk Boboma e tɨne, va thɨ rorinjoŋa, Ne ya utu weŋgiya gharɨgharɨke thiyake gharɨgharɨ e ghalɨghalɨŋanji tomethi na tembe ŋgoreiyeva bobwari e ghalɨŋanji, ko othembe ne ya vakatha ŋgoreiyako, mane thɨ wovatha lo utuutuke.
1CO 14:22 Thoŋgo ra utuutu e ghalɨghalɨŋa mbe regha, nono regha iyako, thavala ma thɨ loŋweghathɨ kaiwanji. Ma nono regha raloŋweloŋweghathɨ kaiwanji. Ko iyemaeŋge thoŋgo ra utuŋa Loi ghalɨŋae, iyako emunjoru raloŋweloŋweghathɨ kaiwanji. Ma thiye, iya ma thɨ loŋweghathɨ kaiwanji.
1CO 14:23 Iya kaiwae, thoŋgo lemi mevathavatha e tɨne na ekelesiyana wolaghɨye ghemi hu utuutu mbe e ghalɨghalɨŋa regha, na thoŋgo ranumounouno vavana, o thoŋgo thiye ma thɨ loŋweghathɨ thɨ ru na thɨ vaidiŋga, ne thɨ wovakabakabaleyaŋaŋga.
1CO 14:24 Ko thoŋgo taulaghɨna ghemi hu utuŋa Loi ghalɨŋae, na thoŋgo ranumounouno o thoŋgo lolo regha ma i loŋweghathɨ i ru na i vaidiŋga, lemi utuna ne i vweya ghare, na le renuwaŋa thuweleko i raŋgi e manjamanjala, na kaero ne i ghareghare iye tharɨ gharavakatha, amba ne i numonjogha weya Loi, i dipoumu e thelauko vwatae, na i kururu weya Loi, na iŋa, “Emunjoru Loi ina e lemi wabwike iyake tɨne.”
1CO 14:26 Lo bodaboda, lo utuke gharumwaru ŋgoreiyake. Mbaŋa hu mevathavatha kururu kaiwae, lolo regha i wothuŋa wothu tarawa, regha i vavaghare, reghava i utuŋa budakaiya Loi le vatomwewe, regha i utu mbe e ghalɨghalɨŋa regha, na regha i vɨva gheuko le utu gharumwaru. Iyake ekelesiya yawaliye ghavatavatad kaiwae iya hu vakathaŋgiya wolaghɨyeke thiyake.
1CO 14:27 Thoŋgo gharɨgharɨ vavana nuwanjiya thɨ utu e ghalɨghalɨŋa mbe regha, mbe theghewo eŋge o thegheto, mbema iyaeŋgeko na thava te i vorova. Regha na regha mbe ghambaŋa utu na thava thɨ utu na regha. Lolo reghava mbala i vɨva gharɨgharɨko lenji utu na i manjamanjala.
1CO 14:28 Ko thoŋgo ma ravavaghɨle regha ina ghena, thela i utuutu e ghalɨghalɨŋa reghava e lemi kururuna tɨne i rokubaro na mbe i utu eŋge vara weya ghamberegha na tembe ŋgoreiyeva weya Loi.
1CO 14:29 Thavala Loi ghalɨŋae gharautu, theghewo o thegheto thɨ utu, na ravandavandaŋako wolaghɨye thɨ tuthiya lenji utuko.
1CO 14:30 Thoŋgo Nyao Boboma i woraŋgiya utuutu reghava weya lolo regha e mevathavathako tɨne, thela i utuutu e mbaŋako iyako, wo i rokubaro na i giya reghava ghambaŋa i utu,
1CO 14:31 kaiwae valɨkaiwae ghemi regha na regha tomethi mbe ghamimbaŋa hu utuŋa Loi ghalɨŋae, na mbala taulaghɨna ghemi hu wo ghareghare na ghamidage vavurɨgheghe.
1CO 14:32 Gharɨgharɨ thɨ vaidiya Nyao Boboma le giya na thɨ utuŋa Loi ghalɨŋae, mbe thɨ mbaroŋa iya lenji utuko ghambaŋa,
1CO 14:33 kaiwae Loi iye ma numounouno gha Loi, ko iyemaeŋge iye numomanjamanjala gha Loi. Iyake thɨ yoyomara ŋgoreiyako ekelesiya wabwi e tɨne e ghembaghembake wolaghɨye.
1CO 14:34 Kururu ghamevathavatha e tɨne, wanakau thɨ rokubaro. Ma ghandathanavu ŋgoreiye na ra vatomwe weŋgiya wanakau na thɨ utu, ko ŋgoreiya le mbaro ghautuutu, thɨ yayaku lenji ghɨmoghɨmoru e lenji mbaro raberabe.
1CO 14:35 Thoŋgo nuwanjiya thɨ vaito bigi regha, wo thɨ njogha e lenji ŋgolo amba thɨ vaitoŋgiya lenji ghɨmoghɨmoru, kaiwae i monjimonjina thoŋgo wevo i utu kururu ghambaŋa e tɨne.
1CO 14:36 Ŋgoroŋga! Hu rerenuwaŋa eŋge Loi le utu ghemi va hu utuŋakai vara? Hu rerenuwanaŋa eŋge mbe ghemi eŋge va hu loŋweya utuniye? Nandere!
1CO 14:37 Thoŋgo lolo regha iŋa iye Loi ghalɨŋae gharautu, o iŋa Nyao Boboma le giya i riyevanjara, valɨkaiwae iŋa, “Emunjoru, renuwaŋako iya Pol i rori na i utuŋako, Loi iye le mbaro.”
1CO 14:38 Ko thoŋgo loloko iyako i botewo renuwaŋako iyako, ghemi tembe ŋgoreiyeva, hu botewoyathu loloko iyako, na thava hu loŋwe le utuko.
1CO 14:39 Iya kaiwae, lo bodaboda, hu vatomweŋga e giya iya hu utuŋa Loi ghalɨŋaeko, nuwamiya moli na hu wo, ko iyemaeŋge thava hu dagetenɨŋgiya gharɨgharɨ nuwanjiya thɨ utu e ghalɨghalɨŋa reghava.
1CO 14:40 Hu vakatha wagiyaweya lemi kururuna kamwathɨniye na thava ne i marakaraka.
1CO 15:1 Lo bodaboda, e mbaŋake iyake nuwaŋguiya ya vanuwovɨrɨŋga totoko thovuye iyava ya vavaghareŋana weŋga kaiwae. Totoko thovuye iyako va hu wovatha, na e mbaŋake iyake lemi loŋweghathɨna i ndeghathɨwe.
1CO 15:2 Thoŋgo hu loŋweghathɨgha totoko thovuye iyava ya vavaghareŋako weŋga na hu vikikighathɨ, ne i vamoruŋga. Ko thoŋgo ma hu loŋweghathɨmbele totoko iyako, lemi loŋweghathɨ i tabona bigi bwagabwaga.
1CO 15:3 Totoko iyava ya woko na ya utuŋa e ghemi, gharerenuwaŋa laghɨlaghɨye ŋgoreiyake: Krais va i mare la tharɨ kaiwae ŋgoreiya Buk Boboma le utu,
1CO 15:4 thɨ worawe e ghabubu, na mbaŋa theghetoniye e tɨne kaero i thuweiruva mare e tɨne ŋgoreiya Buk Boboma le utu,
1CO 15:5 na i yomara weya Pita na amba i yomara weŋgiva Theyaworo na Theghewo.
1CO 15:6 Iyako e ghereiye na mbema mbaŋaniye eŋge e tɨne, i yomara weŋgiya gharaghambu lenji ghanaghanagha paeb handred na e vwatae. Vavana kaerova thiya mare na lemoyo moli amba e laghalaghanji.
1CO 15:7 Iyako e ghereiye i yomara weya Jemes na tembe i yomara weŋgiva ghalɨŋae gharaghambɨko wolaghɨye.
1CO 15:8 Muyai moli vara i yomara e ghino. Othembe raŋama ghino va ŋgoroŋgwa ŋgama regha le virɨ na ŋgamako iyako mava i virɨ e ghambaŋa moli.
1CO 15:9 Kaiwae ghino ghalɨŋae gharaghambɨko wolaghɨye nasiyeninji moli. Ghino ma elo thovuye na valɨkaiwae gharɨgharɨ thɨŋa ghalɨŋae gharaghamba ghino, kaiwae va ya giya vuyowo weŋgiya Loi le ekelesiya.
1CO 15:10 Ko iyemaeŋge Loi le mwaewo bwagabwaga e tɨne ya tabo na ghalɨŋae gharaghambɨ. Le mwaewoko iyako e ghino e uneune, kaiwae ya rovurɨgheghe elo kaiwoke iyake i kivwalaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨko wolaghɨye. Ko iyake ma wombereghake lo vurɨgheghe e tɨne na ya vakatha kaiwoke iyake, Loi le mwaewo e tɨne i giya vurɨgheghe e ghino iya ya vakatha kaiwoke iyake.
1CO 15:11 Iyake kaiwae ghino o thiye, taulaghɨke ghime wo vavaghareŋa Jisas le mare na le thuweiruva mare e tɨne, na totoko iyako iyava hu loŋweghathɨna.
1CO 15:12 Ghime lama vavaghare e tɨne woŋa, “Krais kaero i thuweiruva mare e tɨne,” ko ŋgoroŋgaeŋge na ghemi vavana huŋava ramaremare ma tene thɨ thuweiruva?
1CO 15:13 Thoŋgo ramaremare ma valɨkaiwae thɨ thuweiruva, Jisas tembe ŋgoreiyeva mava i thuweiru mare e tɨne.
1CO 15:14 Thoŋgo Krais mava te i thuweiru mare e tɨne, lama vavaghareke iye bigi bwagabwaga na lemi loŋweghathɨna iye bigi bwagabwaga.
1CO 15:15 Na reghava, thoŋgo ŋgoreiyako, ghime wo utuŋa kwan Loi kaiwae, kaiwae wo utu na woŋa, “Loi kaerova i vakatha Krais na tembe i thuweiruva mare e tɨne.” Wo utu ŋgoreiyako, ko thoŋgo ramaremare ma thɨ thuweiruva mare e tɨne, Loi mava i vakatha Krais na tembe i thuweiruva mare e tɨne.
1CO 15:16 Kaiwae thoŋgo Loi ma i vakathaŋgiya ramaremare na thɨ thuweiruva, Krais tembe ŋgoreiyeva ma i thuweiruva mare e tɨne.
1CO 15:17 Na thoŋgo Loi mava i vakatha Krais na i thuweiruva mare e tɨne, lemi loŋweghathɨna ma valɨkaiwae i thalavuŋga mun. Mbe hu yakuyaku vara e lemi tharɨ tɨne.
1CO 15:18 Mbala tembe gharerenuwaŋa ŋgoreiyevake, thavala va thɨ loŋweghathɨgha Krais na kaero thiya mare, thiya marevaowe moli.
1CO 15:19 Thoŋgo la loŋweghathɨ weya Krais mbe ra vaidi eŋge vara e mbaŋake iyake na mbaŋa muyai ma tene i thalavuindava, gharɨgharɨ lenji gharevɨrɨ kaiwanda valɨkaiwae i kivwala lenji gharevɨrɨ gharɨgharɨko wolaghɨye kaiwanji.
1CO 15:20 Ko mbema emunjoru Loi kaerova i vakatha Krais na i thuweiruva mare e tɨne, na kaiwae i viva na i thuweiruva mare e tɨne, iye i vugha thuweiru weŋgiya ramaremareke wolaghɨye.
1CO 15:21 Ghɨmoru regha le vakatha kaiwae, gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ vaidiya mare, na tembe ŋgoreiyeva ghɨmoru mbe reghava le vakatha kaiwae ramaremare tembe e lenji thuweiruva.
1CO 15:22 Kaiwae weya Adam gharɨgharɨke wolaghɨye thiya mare, na tembe ŋgoreiyeva, weya Krais gharɨgharɨke wolaghɨye valɨkaiwanji thɨ vaidiya yawalinji memeghabananiye.
1CO 15:23 Ko iyemaeŋge thuweiruva tomethi mbe ghanjimbaŋa: iviva Krais va i vugha thuweiru, amba muyai thavala amalaghɨniye le gharɨgharɨ mbaŋa ne i njoghama.
1CO 15:24 Na ne e mbaŋako iyako mbaŋa le ghambako ne i mena. Amba Krais i mukuwoŋgiya rambarombaro wolaghɨye, ghamba mbaro wolaghɨye, na vurɨghegheke wolaghɨye na i valawe ghamba mbaro weya Ramae Loi.
1CO 15:25 Krais tene i kivwalaŋgiya vurɨghegheke wolaghɨye, kaiwae Loi kaerova i renuwaŋavao na iŋa Krais ne i mbaro ghaghada ne i biginjoŋavaoŋgiya ghathɨghɨyako wolaghɨye e gheghe raberabe.
1CO 15:26 Thɨghɨya momouniye na ne i mukuwo moli mare.
1CO 15:27 Buk Boboma iŋa, “Loi kaerova i bigiraweya bigibigike wolaghɨye Krais e gheghe raberabe.” Buk iŋa, “bigibigi wolaghɨye” Krais ne i mbaroŋaŋgi, ko ma ŋgoreiyeva Krais ne i mbaroŋa Loi, kaiwae Loi iye i woraweya Krais na i mbaroŋaŋgiya bigibigike wolaghɨye.
1CO 15:28 Ko mbaŋa Krais ne i mbaroŋaŋgiya bigibigike wolaghɨye, iye Loi Nariye, mbene iye vara ghamberegha i bigirawe e nɨmae Ramae ele ghamba mbaro raberabe na mbe Loi vara iye ghamberegha rambarombaro laghɨye na i mevoro moli.
1CO 15:29 Thoŋgo ramaremare ma tene thɨ thuweiruva, ŋgoroŋga ghathovuyako weŋgiya thiye thɨ bapɨtaiso ramaremare kaiwanji? Buda kaiwae na thɨ bapɨtaiso ŋgoreiyako?
1CO 15:30 Na thoŋgo ramaremare ma tene thɨ thuweiruva, buda kaiwae na ghime mbaŋake wolaghɨye wo bigiraweime e vɨrɨ, tharɨ na mare e tɨnenji toto thovuye kaiwae?
1CO 15:31 Lo bodaboda, ya dage emunjoru, weya Krais Jisas ghanda Giya, ghemi lo ghamba sirari. Na ŋgoreiyake i emunjoru, ya dage emunjoruva e ghemi, mbaŋa regha na regha mbe weiŋgu vara mare.
1CO 15:32 Gharɨgharɨ vavana mbe inanji gheke, Epesas tɨne, ghanjithanavu ŋgoreiya thetheghan tagaithɨ na thɨ wowogaithɨ e ghino. Ko thoŋgo mbe ya wowogaithɨ eŋge yambaneke renuwaŋaniye kaiwae, ŋgoroŋga ghathovuyako e ghino? Thoŋgo ramaremare ma tene thɨ thuweiruva, “mbema ra ghanɨŋgaeŋge na ra munumu, kaiwae evole raya mare.”
1CO 15:33 Thava hu loŋweghathɨ kwanɨkwan, “kaiwae vɨghathɨ raitharɨ i vakowana thanavu thovuye.”
1CO 15:34 Wo lemi renuwaŋana i rumwaru na wo hu viyathu tharɨ thanavuniye. Ghemi vavana Loi ghaghareghare i ghenethavwi e ghemi. Ya utu ŋgoreiyako na i vakatha monjina e ghemi.
1CO 15:35 Ko lolo regha ne i vaito, ne iŋa, “Ne ŋgoroŋga na ramaremare tembe thɨ thuweiru na e yawayawalinjiva? Mene thɨ wova the ririwo?”
1CO 15:36 Unouna ghen! Mbaŋa ne u wokabu bigi regha weiwa, iviva mbowo ne i mare eŋge ko amba muyai i mbuthu na e yawayawaliye.
1CO 15:37 Bigiko u wokabuko u wokabu mbouye, ŋgoreiya raŋa kon o bigi reghava mbouye, mane ririwoko iya ra wokabuko iya i mbuthu.
1CO 15:38 Ghinda ra kabu mbouye, ko Loi i wogiya ghaririwo ŋgoreiya le renuwaŋa. Weiwo mbouye regha na regha thɨ mbuthu na ghamberegha e ghaririwo.
1CO 15:39 Bigibigi e yawayawalinji e yambaneke tomethi mbunɨmaninji ghayamoyamo. Mbunɨmaninjiko ma i mboromboro. Gharɨgharɨ mbunɨmaninji mbe regha, thetheghan mbe regha, ma mbe regha na borogi mbe regha.
1CO 15:40 Bigibigi e yambaneke mbe e riwariwanji na riwanjiko mbe e ghavwenyevwenye, ko bigibigiko iya inanjiko e buruburu riwanji mbe regha na riwanjiko ghavwenyevwenye mbe regha na i tomethi weŋgiya bigibigi inanji e yambaneke.
1CO 15:41 Ŋgoreiya varae ghayamoyamo ghavwenyevwenye mbe regha, manjala ghayamoyamo ghavwenyevwenye mbe regha, na ghɨtara ghanjiyamoyamo ghavwenyevwenye mbe regha. Na othembe ghɨtara ghanjiyamoyamo ghavwenyevwenye mbe thɨ tomethiva.
1CO 15:42 Iyake nevole ŋgoreiyako, mbaŋa ramaremare ne thɨ thuweiru na tembe e yawayawalinjiva. Mbaŋa ra beku ririwo ma meghabana biginiye, ko mbaŋa Loi ne iŋana i thuweiruva iye meghabana biginiye.
1CO 15:43 Mbaŋa ra beku ririwo ma e ghayavwatata, ko mbaŋa Loi i vaŋguthuweiruva, ririwoko i vwenyevwenye. Mbaŋa ra beku ririwo njavonjavovoniye, ko mbaŋa Loi i vaŋguthuweiruva, ririwo vurɨvurɨghegheniye.
1CO 15:44 Mbaŋa ra beku, yambaneke ririwoniye, ko mbaŋa Loi i vaŋguthuweiruva, iye buruburu ririwoniye. Thoŋgo yambaneke ririwoniye inawe, tembe ŋgoreiyeva buruburu ririwoniye mbe inaweva.
1CO 15:45 Buk Boboma iŋa, “Loi va i vakatha ghɨmoru iviva idae Adam na i giya yawaliye.” Ko iyemaeŋge Adam muyai moli i tabona nyao iya i giya yawalɨ.
1CO 15:46 Ko Loi mava i giyakaiya buruburu ririwoniye weya Adam. Va i giyakai eŋge yambane ririwoniye, amba muyai i giya buruburu ririwoniye.
1CO 15:47 Adam iviva, Loi va i wo yambaneke thelauniye na i vakathawe, ko Adam muyai moli i mena e buruburu.
1CO 15:48 Yambaneke gharɨgharɨniye riwanji ŋgoreiya ghɨmoruko iyava i vwara e yambaneke riwae. Na gharɨgharɨ thiya yaku e buruburu riwanji ŋgoreiya ghɨmoruko iya i menako e buruburu riwae.
1CO 15:49 E mbaŋake iyake ghinda ŋgoranda ghɨmoruko iyava i vakatha yambane thelauniye, iyake ŋgoreiya ghinda nevole ŋgoranda ghɨmoruko iyava i menako e buruburu.
1CO 15:50 Lo bodaboda, lo utuke gharumwaru ŋgoreiyake: mbunɨma na madibe ririwoniye, ma valɨkaiwae ne ve ru Loi ele ghamba mbaro tɨne, na ririwoko iya mane i meghabanako ma valɨkaiwae ne ve ru e ghembako iya i meghabanako tɨne.
1CO 15:51 Wo hu vandeŋe! Wo ya woraŋgiya simosimo regha e ghemi. Ghinda raloŋweloŋweghathɨ mane taulaghɨke ghinda raya mare, ko iyemaeŋge taulaghɨke ghinda nevole Loi i giya ririwo togha weinda.
1CO 15:52 Iyake Loi ne i vakatha, mbe mbaŋara eŋge vara, ne ŋgoreiya ra rɨrɨyavunɨya marandama, na mbaŋa ne thɨ wiya memako muyaiko moli vara iye ghambaŋa. Mbaŋa mema ne i wa, ramaremare thɨ rakathuweiru na mane te thɨ mareva na ghinda iya amba ma raya mareko, Loi ne i giya ririwo togha weinda.
1CO 15:53 Kaiwae ririwoke iya ma i meghabanake wone i vɨvɨ na ririwo memeghabananiye, na ririwoke iya e mbaŋake valɨkaiwae i mare, wone i vɨvɨ na ririwoko iya ma valɨkaiwae i mare.
1CO 15:54 Na mbaŋa thoŋgo i vɨva riwandake na ririwo memeghabananiye, na ririwoko iya ma valɨkaiwae i mareko, ne i vaemunjoruŋa Buk Boboma le utu, iya iŋako, “Loi kaero i mukuwo vara mare.”
1CO 15:55 “Mare, iyava uŋake na u kivwalaime? Mare len vurɨgheghe ghamɨnae iyaŋganiye?”
1CO 15:56 Mare le vurɨgheghe ghamɨnae i mena tharɨ thanavuniye e tɨne, na tharɨ thanavuniye i mena mbaŋa ra kivwala Loi le mbaro.
1CO 15:57 Ko ra vata ago weya Loi, kaiwae ra tubwewe ghanda Giya Jisas Krais, ghinda tharɨ thanavuniye na mare ra vurɨgheghe kivwalaŋgi.
1CO 15:58 Iya kaiwae, lo bodaboda na valɨghareghareŋgu, wo hu ghataŋaghathɨ na hu ndeghathɨ weimi lemi vurɨgheghe. Mbaŋake wolaghɨye weiye lemi gharevatomwe wo hu kakaiwo Giya le kaiwo, kaiwae hu ghareghare lemi kakaiwo Giya kaiwae mane i tabona bigi bwagabwaga.
1CO 16:1 E mbaŋake iyake nuwaŋguiya ya vamanjamanjalaŋa e ghemi, va lemi vaito e ghino mani ghamban kaiwae, Loi le gharɨgharɨ inanji Jerusalem kaiwanji. Hu vakatha ŋgoreiya va ya dage weŋgiya ekelesiya Galeisiya ele valɨvaŋga na thɨ vakatha.
1CO 16:2 Sande regha na regha ghemi regha na regha i bigiraweya mani vavana na mbe ghawabwi. Thela modae i laghɨye i bigiraweya laghɨye, thela modae nasiye seiwo i bigirawe. Maniko iyako hu bigirawe vakatha, na mbala mbaŋa ya ghaona, ma te ra rerenuwaŋava mani ghamban kaiwae.
1CO 16:3 Hu tuthiŋgiya ghɨmoghɨmoru vavana maniko iyako gharamban, na mbaŋa ne ya vutha e ghemi, amba ya roriya randeviva Jerusalem lenji letaŋgi na ya giya yanawanji ghɨmoghɨmoruko thiyako kaiwanji. Ko amba weinji letako iyako ya variyeŋgi na thɨ yombana lemi mwaewona Jerusalem.
1CO 16:4 Thoŋgo ne i thalavuŋgi, amba weiŋguyaŋgi wo raka gheko.
1CO 16:5 Mbowo ne ya wakai Masedoniya ele valɨvaŋga. Iyako ne e ghereiye amba ya ghaona e ghemi.
1CO 16:6 Mbwatane seiwo mbaŋa molao ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi, o weiŋguyaŋgiya ghemi ghaghada ndewendewe ghambaŋa ne iko; ko amba ne hu thalavuŋgo na maya wava e thevalɨvaŋga reghava.
1CO 16:7 Ma nuwaŋguiya mbema ya lathuweŋga eŋge na kaero ya iteteŋgava. Ko iyemaeŋge nuwaŋguiya mbowo ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi mbaŋa seiwo molao, thoŋgo Loi le renuwaŋa ŋgoreiye.
1CO 16:8 Ko iyake mbowo ya yaku gheke, Epesas e tɨne ghaghad Pentikos gha Thaga ghambaŋa.
1CO 16:9 Othembe wothɨghɨya lemoyo inanji gheke, mbowo ya yaku, kaiwae kaiwo ghathɨnɨmba kaero i mavu moli e ghino.
1CO 16:10 Thoŋgo Timoti i ghaona e ghemi, hu kulavatha na iye ŋgoreiya ghemi regha na thava weiye le mararu, kaiwae i vakavakatha Giya le kaiwo ŋgoreiya ghino.
1CO 16:11 Tha lolo regha i ghɨmara njoŋanjoŋa, ko iyemaeŋge hu variyenjogha na weiye le gharemalɨlɨ e ghino. Ghino mbe iyake ya roroghaghawe weiyaŋgiya la bodaboda vavana.
1CO 16:12 Ghaghanda Apolos utuniye, ya giya vavurɨgheghe laghɨyewe na ya munjeva weiyaŋgiya la bodaboda vavana thɨ ghaona thɨ thuweŋga. Ko iyemaeŋge ma i warariŋa mbaŋake iyake i ghaona. Tene mbaŋa thovuye regha i warariŋa amba i ghaona.
1CO 16:13 Hu njimbukikiŋga, hu ndeghathɨ vurɨgheghe e lemi loŋweghathɨna, hu gharematuwa na hu vurɨgheghe.
1CO 16:14 Hu vakathaŋgiya bigibigike wolaghɨye weiye lemi gharethovu.
1CO 16:15 Kaero hu ghareghareya Setepano weiyaŋgiya le wabwi, thiye va i viva moli thɨ tabo raloŋweloŋweghathɨ e lemi valɨvaŋgana iyana, Akaiya e tɨne, na thiye thɨ vatomweŋgi na thɨ kakaiwo Loi le gharɨgharɨ kaiwanji. Lo bodaboda, ya giya vavurɨgheghe e ghemi
1CO 16:16 na hu yayaku gharɨgharɨ ŋgoranjiyako lenji mbaro e raberabe, na tembe ŋgoreiyeva gharɨgharɨke wolaghɨye thavala thɨ rovurɨgheghe lenji kaiwo Giya kaiwae.
1CO 16:17 Ya warari laghɨye Setepano, Potunetas na Akaikas lenji mena kaiwae. Kaiwae hu mebwagabwaga moli e ghino, thiye thɨ methɨŋga na thɨ mena thɨ thuweŋgo.
1CO 16:18 Thiye thɨ vavurɨghegheŋaŋgo na ghemi tembe ŋgoreiyeva thɨ vavurɨghegheŋaŋga. Gharɨgharɨ ŋgoranjiyako valɨkaiwae hu yavwatata wanaŋgi.
1CO 16:19 Ekelesiya Eisiya ele valɨvaŋga thɨ mwaewo e ghemi. Akwila na levo Prisila, weinjiyaŋgiya ekelesiya thiye thɨ memevathavatha e lenji ŋgolo, Giya e idae, thɨ mwaewo laghɨye e ghemi.
1CO 16:20 Na tembe ŋgoreiyeva labodabodake wolaghɨye e valɨvaŋgake iyake thɨ mwaewo e ghemi. Hu tagavamomoya nɨmami weŋgiya ghamune na hu vemwaewo weŋga, kaiwae ghemi Loi le gharɨgharɨ.
1CO 16:21 Wombereghake e nɨmaŋgu ya roriya utuutuke thiyake: “Ghino Pol ya mwaewo e ghemi.”
1CO 16:22 Thela thoŋgo ma i gharethovu weya ghanda Giya, nuwaŋguiya Loi i gurawe! Giya, u mena!
1CO 16:23 Giya Jisas le mwaewo i yaku e ghemi.
1CO 16:24 Lo gharethovu i yaku e ghemi weya Krais Jisas.
2CO 1:1 Ghino Pol, Loi le renuwaŋa e tɨne ya tabo Jisas ghalɨŋae gharaghambɨ. Weiŋgu ghaghanda Timoti wo roriya letake iyake na wo variye i ghaona e ghemi, ghemi ekelesiya Korinita weŋga, weimiyaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ inanji Akaiya ele valɨvaŋga tɨne.
2CO 1:2 Wo naŋgo weya Loi Ramanda na ghanda Giya Jisas Krais gharenji weŋga na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
2CO 1:3 Ra tarawe weya Loi na ghanda Giya Jisas Krais Ramae. Iye Ramanda ragharevɨrɨ, na iye ragogonja nuwanda e bigibigike wolaghɨye tɨne.
2CO 1:4 Iye mbaŋake wolaghɨye i gonja nuwame mbaŋa wo vaidiya vuyowo, na mbala ghime valɨkaiwame, thavala tomethi e ghanjivuyowo, thalavuko iya i giyako weime tembe wo gonjava nuwanjiwe.
2CO 1:5 Wo vaidiya vuyowoke, kaiwae wo loŋweghathɨ Krais, na mbaŋa vuyowoke i tabo na laghɨye, Loi i gonja nuwame, na le thalavuko weime i tabo na laghɨye.
2CO 1:6 Mbaŋa ghime wo vaidiya vuyowo, iyako ghemi ghamithalavu na ghamivamoru kaiwae. Na mbaŋa Loi i thalavuime na i gonja nuwame, iyako ghamithalavu kaiwae iya i vakatha na valɨkaiwami hu ghataŋaghathɨ vuyowoke iya ghime wo vaidike.
2CO 1:7 Lama gharematuwo kaiwami i ndeghathɨ vurɨgheghe kaiwae wo ghareghare mbaŋa hu vaidiya vɨrɨke iyava ghime wo vaidike, ko ambane hu wo thalavuko iyava ghime wo woko.
2CO 1:8 Lama bodaboda, nuwameke nuwaiya hu ghareghare vuyowoko wo vaidi valɨvaŋga Eisiya e tɨne. Va wo vaidiya vuyowo laghɨye moli na i rovarivarime na lama vurɨgheghe mava valɨkaiwae, na wo renuwaŋa mbema emunjoru ne wo mare.
2CO 1:9 Emunjoru e gharemeke lama renuwaŋa va woŋa emunjoru ne wo mare. Ko iyemaeŋge vakathako iyako va i yomara weime na i vakathaime thava wo vareminjeime ghamamberegha, ko mbe Loi eŋgevara, iye i vaŋguthuweiruŋgiya ramaremare, ghamberegha ra vareminje.
2CO 1:10 Vuyowoko iyava wo vaidiŋgiko valɨkaiwae moli wo mareŋa, ko iyemaeŋge amalaghɨniye va i vamoruimewe, na tembe ŋgoreiyeva mbaŋako iya e ghamwameko tembe ne i vamoruimeweva. Iye ghamberegha wo vareminje, iye ne i vamoruimeva.
2CO 1:11 Na ghemi e lemi naŋgona ne hu thalavuime. Mbaŋa lemoyo thɨ naŋgo weya Loi ghime kaiwame, amba lemoyo ne thɨ vata ago weya Loi mbaŋa iye weiye le thovuye i vamoruimeva.
2CO 1:12 Lama ghamba sirari iyake: e gharemeke tɨne maya moli wo ghareghare ghamathanavu weŋgiya gharɨgharɨ i rumwaru na i emunjoru Loi e marae. Ma wo goru weya thimba i mena e yambaneke, ko iyemaeŋge lama vurɨgheghe i mena Loi le thovuye e tɨne. Ghamathanavu ŋgoreiyevarako weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke, na ghamathanavu weŋga ŋgoreiye molivara iyako.
2CO 1:13 Lemi letana e tɨnenji, utuutuko iya hu vaona na hu ghareghare ghanjirumwaru iya wo roriŋgiya na e ghemi. Ma gharumwaru reghava ina weŋgi. Lo gharematuwo iyake: Hu ghareghare wo wagiyawe mbala hu ghareghare lemi ghamba sirari ghime ŋgoreiye lama ghamba sirariya ghemi mbaŋa ne Giya Jisas i njoghama.
2CO 1:15 Kaiwae emunjoru ya munje ghino lemi ghamba sirari, ya vakatha lo renuwaŋa na yaŋa iviva wone wo ghaona e ghemi, na iyako kaiwae mbala mbaŋaiwo vara hu vaidiya thalavu.
2CO 1:16 Lo renuwaŋa va nuwaŋguiya wo lavutha e ghemi mbaŋa ne wo wa Masedoniya na tembe ŋgoreiyeva ne wo njoghama, mbala hu lagiya thalavu e ghime lama ghɨnagha Judiya kaiwae.
2CO 1:17 Ŋgoroŋga? Hu renuwaŋa mbema ya utu bwagabwagaeŋge na ya mwanavɨmwanavɨ lo renuwaŋa ŋgoreiya yambaneke gharɨgharɨniye ghanjithanavu, na e ghaeŋguke njimwa ya varae yaŋa, “Mbwana,” na e ghareŋguke ya botewo yaŋa, “Nandere.”? Ma ŋgoreiye!
2CO 1:18 Loi iye rautuutu emunjoru mbaŋake wolaghɨye, na tembe ŋgoreiyeva lama utuutu e ghemi i emunjoru, na ma e ghaemeke njimwa woŋa, “Ŋgoreiye,” na e lama renuwaŋa tɨne woŋa, “Nandere.”
2CO 1:19 Kaiwae Loi Nariye Jisas Krais, iyava weiŋguyaŋgiya Sailas na Timoti wo vavaghareŋa e ghemi, iye ma “Ŋgoreiye,” na mbaŋara vara weiye “Nandere.” Ko iyemaeŋge amalaghɨniye valɨkaiwae ra vareminje, iye mbe “Ŋgoreiye” eŋge.
2CO 1:20 Ra ghareghare emunjoru Loi le dagerawe wolaghɨye i vamboromboro weya Krais. Krais e tɨne thiye “Ŋgoreiye.” Na Krais e tɨne raŋa “Mbwana Ŋgoreiye!” na ra tarawe weya Loi.
2CO 1:21 Loi ghamberegha i vavurɨghegheŋainda ghemi na ghime na ra ndeghathɨ vurɨgheghe weya Krais. Amalaghɨniye va i tuthinda,
2CO 1:22 na tembe ŋgoreiyeva i giya Nyao Boboma weinda i yaku e gharendake, iyake le nono ghinda le gharɨgharɨ. Kaiwae Nyao Bobomako iyako kaerova ra wo, ra ghareghare bigibigike wolaghɨye iya Loi va i dageraweko kaiwanda nevole tembe vara wova.
2CO 1:23 Loi e marae ya dage emunjoru e ghemi lo rɨghe na ma ya ghaona e ghemi Korinita e tɨne iyake: ma nuwaŋguiya tembe ya vakathava ghamivuyowo mbaŋa ne ya ghaona na ya goviya ghamwami.
2CO 1:24 Ma ŋgoreiye nuwameiya wo mbaroŋaŋga na ghamithanavu ŋgoreiye wo dage weŋga. Iyemaeŋge weimaŋgiya ghemi ra kaiwo na regha lemi warari kaiwae, kaiwae wo ghareghare e lemi loŋweghathɨna hu ndeghathɨ vurɨgheghe.
2CO 2:1 Iyake kaiwae ma ya ghaona na ya vakatha gharevɨrɨ ŋgoreiya va lo ghaona e ghemi.
2CO 2:2 Kaiwae thoŋgo ya ghaona na ya vakatha gharevɨrɨ e ghemi, ko thelaeŋge mbene inawe na ne i vawarariŋaŋgo? Nandere moli, kaiwae kaero ya vakatha gharevɨrɨ e ghemi.
2CO 2:3 Iyako kaiwae iyava ya roriya lemi letana. Va ya rori ŋgoreiye va ya rori kaiwae mava nuwaŋguiya ya ghaona e ghemi na ghino ya vaidiya gharevɨrɨ e ghemi, kaiwae mbala ghemieŋge hu vawarariŋaŋgo. Ya vareminjeŋga na hu ghambugha lo renuwaŋa na ne ya warari na tembe ghemi hu warariva.
2CO 2:4 Mbaŋa ya roriya letako iyako ya rerenuwaŋa laghɨye weiŋgu lo gharevɨrɨ laghɨye moli, na ya rori weiye maralumuŋgu. Ya rori ma ŋgoreiya ya thɨvathara nuwami, ko iyemaeŋge mbala hu ghareghare ya gharethovuŋga laghɨye moli.
2CO 2:5 Loloko iyako e tɨnemina va i vakavakatha gharevɨrɨ, ma yaŋa i vakatha e ghino eŋge ghareŋgu i vɨrɨ, ko iyemaeŋge taulaghɨna ghemieŋge gharemi va i vɨrɨ. Ma nuwaŋguiya yaŋa taulaghɨna ghemi moli, ko mambe vavana eŋge.
2CO 2:6 E lemi wabwina ghemina laghɨye hu thɨthɨghɨyawana loloko iyako, na iyako le vakatha modae maiyavarako.
2CO 2:7 E mbaŋake iyake valɨkaiwae hu numoyathu le tharɨna na hu valogha nuwae, na thava nuwatharɨ laghɨye i ghenevarivari ne iwaeŋge i dobu moli.
2CO 2:8 Iya kaiwae ya naŋgo e ghemi na hu vavaghareva emunjoru hu gharethovuwe.
2CO 2:9 Tembe va ya roriva letako iyako na ya variye e ghemi kaiwae nuwaŋguiya ya mandoŋga thare ne valɨkaiwami hu ghambuvao lo renuwaŋa wolaghɨye.
2CO 2:10 Mbaŋa ghemi hu numoyathu loloko iyako, ghino tembe ya numoyathu weva. Ko bwana budakai va ya numoyathu, thoŋgo bigi regha, kaero ya vakatha Krais e marae ghemi lemi thovuye kaiwae.
2CO 2:11 Ya vakatha ŋgoreiyako mbala thava ra giya Seitan ghambaŋa regha na i kivwalainda. Kaiwae ghathanavu na le renuwaŋako wolaghɨye kaero ra gharegharevao.
2CO 2:12 Mbaŋa va ya mena Treos e tɨne na ya vavaghareŋa Krais Totoniye Thovuye, ya vaidiya Giya i vugha kamwathɨ kaiwaŋgu.
2CO 2:13 Ko iyemaeŋge ma ya gharemalɨlɨ kaiwae lo renuwaŋa va yaŋaeŋge ne ya vaidiya ghaghanda Taitus gheko, ko iyemaeŋge mava ya vaidi. Iya kaiwae ya mwaewo weŋgiya Treos une ko amba ya wareriŋga Masedoniya ele valɨvaŋga.
2CO 2:14 Ko iyemaeŋge ra tarawe Loi! Kaiwae amalaghɨniye mbaŋake wolaghɨye i viva weinda na weya Krais i kivwala. Loi i vakaiwoŋainda na ra yathu Krais ghaghareghare utuniye e valɨvaŋgake wolaghɨye, ŋgoreiya bigi butiye thovuye ndewendewe i uvewo e valɨvaŋgake wolaghɨye.
2CO 2:15 Kaiwae ghinda ŋgoranda bigi butiye thovuye Krais i giya weya Loi, na butiyeko iyako i lalo i wa weŋgiya gharɨgharɨ thɨ loŋgaloŋgaŋa vamoru kaiwae na thiye thɨ loŋgaloŋgaŋa mukuwo kaiwae.
2CO 2:16 Weŋgiya thavala thɨ loŋgaloŋgaŋa tharɨ kaiwae, butiyeko ŋgoreiya mare butiye iya i vaŋgu na i wa e mareko; na weŋgiya thavala thɨ loŋgaloŋgaŋa vamoru kaiwae, butiyeko ŋgoreiya bigi butiye thovuye iya i vaŋgu na i wa e yawalɨko. Thela valɨkaiwae i vakatha kaiwoke iyake? Ma lolo regha!
2CO 2:17 Kaiwae ghime ma ŋgorameŋgiya gharɨgharɨ lemoyo, thɨ vavaghareŋa Loi utuniye na mbala thɨ vaidiya vwenyevwenyewe. Ko iyemaeŋge ghime ma wo kwanɨkwan. Loi iye i variyeime na Krais ele mbaro tɨne wo utuŋa emunjoru Loi e marae.
2CO 3:1 Mbwata hu rerenuwaŋa lama utuutuko iyako ghanjiloŋwaloŋwa na ghamɨnanji ŋgoreiya tembe ghamamberegha wo wovorevoreŋaimeva. Nandere moli! Mane wo vatomwe weŋga ghamawovathovuthovuye ghaleta iya gharɨgharɨ thɨ roriya kaiwame na mbala hu vaŋguvathaime. Na mane wo naŋgo weŋga na ghemi hu roriya ghamawovathovuthovuye ghaleta iya wo vatomwe weŋgiya mbe ekelesiya reghava. Gharɨgharɨ vavana thɨ vakatha ŋgoreiye, ko iyemaeŋge ghime nandere.
2CO 3:2 Ghemi ghamimberegha ŋgoramiya ghime ghamaleta, iyava ina ghareme, na valɨkaiwae gharɨgharɨ thɨ vaona na thɨ ghareghare.
2CO 3:3 Ghemi ghamimberegha ŋgoramiya leta i menawe Krais lama kaiwo e tɨnemi kaiwae. Letake iyake mava i rori e pen, ko iyemaeŋge Loi e Yawayawaliye e Une. Mava i rori varɨ e vwatae, ko iyemaeŋge i rori vara gharɨgharɨ e gharenji.
2CO 3:4 Valɨkaiwae weiye lama gharematuwo wo utuŋa bigibigiko thiyako kaiwae weya Krais wo vareminja Loi.
2CO 3:5 Ghime ghamamberegha ma valɨkaiwame na mbala woŋa ghime valɨkaiwame wo vakatha kaiwoke iyake. Loi ghambereghaeŋge i vakathaime na valɨkaiwame wo vakatha.
2CO 3:6 Amalaghɨniye i vakatha na valɨkaiwame wo kaiwo dagerawe togha kaiwae. Dageraweko togha iyako ma i mena e Mbaroko iyava thɨ roriko e tɨne, ko iyemaeŋge i mena Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne. Mbaro va thɨ rori i womena mare, ko iyemaeŋge Nyao Boboma i womena yawalɨ.
2CO 3:7 Mbaro ghararorori va i rori e varɨ gethiwo e vwatanji. Na mbaŋa i giya e mbaŋako iyako Loi manjalawae marambwelambwelawae i yomara amba i vakatha Mosese ghamwae i ndalandala na ma valɨkaiwae Isirel thɨ thuweya ghamwae, ko iyemaeŋge ndalandalako iyako tevambe iko. Loi le vwenyevwenye va i yomara mbaŋa i wogiya Mbaroko othembe i womena mareko.
2CO 3:8 Ko iyemaeŋge Nyao Boboma le kaiwo i yomara weiye le vwenyevwenye laghɨye moli.
2CO 3:9 Mbaro mbe e ghavwenyevwenye, othembe ghakaiwo i vanivaŋa na iŋa ghinda tharɨ gharavakatha. Na ra ghareghare dagerawe togha ghakaiwo, iye i vanamweinda na ra rumwaru Loi e marae, ghavwenyevwenye i laghɨye moli i kivwala Mbaro ghakaiwo ghavwenyevwenye.
2CO 3:10 Mbaro va e ghavwenyevwenye, ko iyemaeŋge ghavwenyevwenye kaero iko, kaiwae mbaŋake dagerawe togha ghavwenyevwenye kaero i laghɨye kivwala.
2CO 3:11 Na tembe ŋgoreiyeva, Mbaroko iyako ghambaŋa ma i molao, ko iyemaeŋge weiye ghavwenyevwenye. Kaero ra ghareghare dagerawe togha iye i meghabana, na ghavwenyevwenye i laghɨye moli.
2CO 3:12 Ghareme i matuwo renuwaŋako thiyako kaiwanji, iya kaiwae ma wo mararu, ko iyemaeŋge weiye lama gharematuwo wo vavaghareŋa Totoko Thovuye.
2CO 3:13 Ghime ma wo vakatha ŋgoreiya Mosese va i vakatha. Mbaŋa ghamwaeko marambwelambwelawae kaero i gheneghenenja, i liya kwama na i liyabo ghamwae na thava Isirel thɨ thuweya ghamwaeko.
2CO 3:14 Ko iyemaeŋge Isirel lenji renuwaŋako i momouwo. Na gheghad noroke, kwamako iyako i rogana lenji renuwaŋa, mbaŋa thɨ vaona dagerawe teuye ma valɨkaiwanji thɨ wo gharumwaru. Kwamako iyako mbe ina wevara, kaiwae mbe Krais ghambereghaeŋge ambane i liyathu.
2CO 3:15 Othembe noroke, mbaŋa thɨ vaona Mosese le Mbaro, kwamako mbe inawe i yabo lenji renuwaŋa.
2CO 3:16 Ko iyemaeŋge thela thoŋgo i mena weya Giya kwamako iyako ne i liyathu.
2CO 3:17 Giya iye Nyao Boboma. Thela thoŋgo Giya Une inawe, loloko iyako rakarakayathu.
2CO 3:18 Ghinda regha na regha ghamwanda kaero ma e ghayaboyabo iya kaiwae mbe ra njimbughathɨ vara Giya le vwenyevwenye. Weya amalaghɨniye i vɨva ghandayamoyamo na ŋgoranda amalaghɨniye, na ghinda tembe e la vwenyevwenyeva, na vwenyevwenyeko iyako mbe i laghɨlaghɨye vara. Giya iye Nyao Boboma le vakatha ŋgoreiyako.
2CO 4:1 Iyake kaiwae, ma ghamɨname i ghenenja e kaiwo, kaiwae Loi le gharemwaewo e tɨne i giya kaiwoke iyake weime.
2CO 4:2 Ko iyemaeŋge simosimo na monjina vakathaniye kaero wo ndeghereiyewana. Ma wo kwanɨyaroŋgiya gharɨgharɨ na Loi le utu wo vɨvɨ na ma reghaova. Ko iyemaeŋge utuutu emunjoru wo vavaghareŋa wagiyawe, na iyake e tɨne wo woraŋgiyaime gharɨgharɨ e maranji na e gharenji thɨ ghareghare ghime kaiwo thovuye gharavakatha Loi e marae.
2CO 4:3 Ko iyemaeŋge thoŋgo Totoko Thovuye iya wo vavaghareŋako ma i manjamanjala weŋgiya gharɨgharɨ vavana, ma i manjamanjala weŋgiya thiye thɨ loŋgaŋa mare memeghabananiye.
2CO 4:4 Ma thɨ loŋweghathɨ kaiwae lenji renuwaŋa kaero yambaneke ghaloi raitharɨ i laweghathɨ e momouwo tɨne. I vakathaŋgi ma thɨ thuweya manjamanjala i woya weŋgi i mena Toto Thovuye Krais ravwenyevwenye kaiwae, amalaghɨniye ŋgoreiya molivara Loi.
2CO 4:5 Kaiwae budakaiya ghime wo utuŋa, ma ghime utuutunime, ko iyemaeŋge wo utu na woŋa, “Jisas Krais iye Giya,” na “Ghime, ghemi lemi rakakaiwo Jisas kaiwae.”
2CO 4:6 Loi iye va iŋa, “E momouwo tɨne manjamanjala i vakeke.” Na Loi ghamberegha iya manjamanjalawae i mbɨlerɨ e ghareme, iya kaiwae wo ghareghareya le vwenyevwenye, na vwenyevwenyeko iyako wo thuwe Jisas Krais e ghamwae.
2CO 4:7 Na ghime ghamamberegha ŋgorame uye iya thɨ mabebe maya iya thɨ riyevanjara vwenyevwenye i mena weya Loi. Na iyake i vatomwe lama vurɨgheghe laghɨye i mena weya Loi, ma i mena weime.
2CO 4:8 Iyake kaiwae e valɨvaŋgake wolaghɨye wo vaidiya vuyowo, ko iyemaeŋge ma thɨ kivwalaime; nuwame thɨ unouno, ko iyemaeŋge ma mbaŋa regha i vakathaime wo viyathu bigibigike wolaghɨye.
2CO 4:9 E ghamathɨghɨya, ko iyemaeŋge ma mbaŋa regha i iteteime; thɨ taganjoŋanjoŋaime, ko iyemaeŋge Loi i vakatha na mbe e yawayawalime vara.
2CO 4:10 Mbaŋake wolaghɨye iname tharɨ e tɨne na mbalama wo mare ŋgoreiye Jisas ko gharɨgharɨ valɨkaiwae thɨ thuwe Jisas yawaliye e riwameke tɨne.
2CO 4:11 Iyake kaiwae othembe mbe e yawayawalime, wo ghareghare gharɨgharɨ mbwata thɨ tagavamareime kaiwae wo loŋweghathɨ Jisas, na iyake mbala gharɨgharɨ thɨ thuwe Jisas yawaliye riwame e tɨne, riwameke iyake tembene thɨ ko.
2CO 4:12 Ghime lama kaiwo e tɨne mbe iname eŋge mare ele valɨvaŋga, ko iyemaeŋge hu wo yawalimi memeghabananiye.
2CO 4:13 Buk Boboma le rorori e tɨne regha iŋa, “Va ya loŋweghathɨ iya kaiwae va ya uturaŋgiya.” Ko kaiwae lama loŋweghathɨ tembe ŋgoreiyeva iyako, tembe ŋgoreiyeva wo loŋweghathɨ iya kaiwae wo uturaŋgiyava,
2CO 4:14 kaiwae wo ghareghare, Loi iye va i vakatha Jisas i thuweiru mare e tɨne na tembe e yawayawaliyeva. Ghime tembe ŋgoreiyeva, ne i vaŋguthuweiruime ŋgoreiya Jisas, ko amba i vaŋguime weimaŋgiya ghemi na vara ndeghathɨ e marae.
2CO 4:15 Vuyowoke wolaghɨye iya thɨ yoyomarake weime, ghemi lemi thovuye kaiwae, mbala i vatavatabo gharɨgharɨ na thɨ vavaidiya Loi le mwaewo bwagabwaga na ambane ghavata ago i laghɨye moli na thɨ wovavwenyevwenye.
2CO 4:16 Iyake kaiwae ma ghamɨname i ghenenja. Othembe riwameke i njanjavovo, ko iyemaeŋge unemeke mbe i totogha vara mbaŋa regha na regha e tɨne.
2CO 4:17 Vuyowoke thiyake ma i laghɨye mbaŋake iya ubotuke iyake wo vavaidi, ko iyemaeŋge ne uneya vwenyevwenye laghɨye moli na memeghabananiye wo vaidi.
2CO 4:18 Nuwameke ma ina weya iya bigibigi ra thuwe e marandake, ko iyemaeŋge nuwameke mbe inawe vara iya bigibigiko ma ra thuwe e marandake. Kaiwae the bigiya ra thuwe e maranda le yaku mbe mbaŋa ubotu eŋge, ko iyemaeŋge budakaiya ma ra thuwe i meghabana mbaŋake wolaghɨye.
2CO 5:1 Kaiwae kaero ra ghareghare mbaŋa ririwoke iya ra yakuŋake e yambaneke, iye la yoŋathowathowa, ne i marakaraka, Loi ne i woveinda ŋgolo reghava e buruburu. Ŋgoloko iyako ma gharɨgharɨ thɨ vakatha e nɨmanji i meghabana moli.
2CO 5:2 Mbaŋake iyake ra yawaru kaiwae nuwandake nuwaiya moli Loi i woveinda buruburu ririwoniye na ra njimbo.
2CO 5:3 Kaiwae mbaŋa ne ra njimbo ririwoko thiyako, ma ra bukabuka.
2CO 5:4 Mbaŋa amba ra yakuyaku e riwandake iyake, ghamɨnandake mbe vuyowo eŋge na ra yawaru. Iyake kaiwae ma mbe nuwandaiya eŋge ra liyathu riwandake iyake na ra bukabuka, ko kaiwae tembe nuwandaiyava riwanda togha Loi i vanjimboinda, na mbala yawalɨ ririwoniye i rothɨghɨ ririwoko iya tene i mareko.
2CO 5:5 Loi iye ghamberegha i vivatharaweinda bigibigiko thiyako kaiwanda. Iye i giya Nyao Boboma weinda na i vatomwe weinda iyake emunjoru, iya kaiwae ra ghareghare bigibigiko wolaghɨye iyako va i dagerawe kaiwanda ne vara vaidi.
2CO 5:6 Iya kaiwae ghinda mbaŋake wolaghɨye ra gharematuwo. Kaero ra ghareghare mbaŋa amba ra yaku e ririwoke, ma weinda Giya ra yaku e ghambae.
2CO 5:7 Kaiwae e yambaneke ra yakuŋa e loŋweghathɨ, ma bigibigi buda ra thuweya e marandake.
2CO 5:8 Ŋgoreiye, ra gharematuwoeŋge na nuwandaiya moli thoŋgo ra roitete eŋge ririwoke iyake na ra wa vara yaku weinda Giya e ghambaeko.
2CO 5:9 Iya kaiwae, inanda gheke o inanda gheko, ko nuwandaiya eŋge ra vakatha thanavuko iya Giya i warariŋako.
2CO 5:10 Kaiwae taulaghɨke ghinda nevole ra ndeghathɨ Krais e marae na i vanivaŋainda. Ghinda regha na regha tembene ve vaidiya budakai le vakathako modae, ŋgoreiya ririwoke iyake le wogiyawe, i thovuye o i tharɨ.
2CO 5:11 Kaiwae Giya ghayavwatata ina weime, iya kaiwae wo mando na wo vɨva gharɨgharɨ nuwanji na thɨ loŋweghathɨ. Loi i ghareghare wagiyaweime lama vakatha, na lo vareminje e tɨne ya ghareghare ghemi tembe hu ghareghareimeva.
2CO 5:12 Ma tembe ghamamberegha wo wovathovuthovuyeŋaimeva. Ko iyemaeŋge wo vakatha na valɨkaiwae hu sirariŋaime, mbala valɨkaiwae hu thombe weŋgiya thavala thɨ wovorevoreŋa lolo ghayamoyamo ko ma thɨ wovorevoreŋa budakai ina lolo ghare.
2CO 5:13 Ko ana ghime wo kabaleya? Thoŋgo ŋgoreiye, Loi ghatarawa kaiwae. Ko iyemaeŋge thoŋgo nuwame i rumwaru, ghemi lemi thovuye kaiwae.
2CO 5:14 Krais i gharethovuŋaime na le gharethovuko iyako i mwanavairɨime na wo kaiwo, kaiwae e lama ghareghare, lolo regha ghamberegha va i rothɨinda na i mare taulaghɨke kaiwanda, na le mareko iyako e tɨne taulaghɨke ra marewe.
2CO 5:15 Krais va i mare taulaghɨke kaiwanda, valɨkaiwae e yawayawalinda na thava ra yakuŋa ghandamberegha la thovuye kaiwae, ko iyemaeŋge ra yakuŋa eŋge Krais le thovuye kaiwae, kaiwae va i mare na tembe i thuweiruva ghinda kaiwanda.
2CO 5:16 Iya kaiwae e mbaŋake iyake na i ghaoko, ma lolo regha gharerenuwaŋa wo renuwaŋa ŋgoreiya yambaneke gharɨgharɨniye lenji renuwaŋa. Emunjoru Krais gharerenuwaŋa va ŋgoreiyako weime, ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake kaero ma wo renuwaŋa ŋgoreiye.
2CO 5:17 Thoŋgo lolo regha kaero i tubwe weya Krais, iye i tabo lolo togha; yawalɨ teuye kaero ikowe, na yawalɨ togha kaero inawe.
2CO 5:18 Vakathake iyake i mena weya Loi, na weya Krais kaero i vaŋgunjoghainda weya amalaghɨniye ghamwanda regha. Na i wogiya namoghamwanda kaiwoniye na wo kaiwoŋa.
2CO 5:19 Ŋgoreiyake: weya Krais Loi va i vakavakatha gharɨgharɨke wolaghɨye ghauneŋgi. Va i numoten na i renuwaŋa vaghalawa lenji tharɨ. Kaerova i giya kaiwoke iyake weime na wo utuŋa totoke iyake woŋa, “Loi nuwaiya taulaghɨke ghinda ghamwanda vanaora weinda.”
2CO 5:20 Iya kaiwae ghime Krais ghalɨŋae na ŋgoreiye Loi tembe ghamberegha i naŋgo vurɨgheghe weŋgiya gharɨgharɨ na thɨ menawe. Krais e idae wo naŋgoŋga na hu njoghaweva Loi.
2CO 5:21 Krais ghamberegha ma mbaŋa regha i vakatha tharɨ, ko iyemaeŋge Loi i vakatha iye i wo lama tharɨ na mbala thoŋgo ra tubwe weya Krais ghinda ra wo Loi le rumwaruko.
2CO 6:1 Kaiwae ghinda Loi le valɨrakakaiwo, wo ŋaevairɨŋga kaiwae va hu wo Loi le mwaewo bwagabwaga, thava i tabo bigi bwagabwaga e ghemi.
2CO 6:2 Kaiwae Loi iŋa: “Wo mbaŋa thovuye e tɨne iyava ya woraweya lo renuwaŋa, ya loŋweya len naŋgo na va ya gharevɨrɨŋaŋge. Na ya thalavuŋge e mbaŋako iyako va i vutha iya ya vamoruŋge.” Wo hu vandeŋe! Mbaŋake iyake Loi le gharevɨrɨ ghambaŋa, noroke iye le vamoru ghambaŋa.
2CO 6:3 Ma nuwameiya lolo regha i wovatharɨtharɨŋa lama kaiwoke, iya kaiwae thava wo vakatha ghamba thalatɨva regha lolo regha e marae.
2CO 6:4 Ko iyemaeŋge e lama vakathake wolaghɨye tɨne wo woraŋgiyaime ghime Loi le rakakaiwo, mbaŋa vuyowo, vɨrɨ na gharɨgharɨ lenji vakatha raraitharɨ weime wo ghataŋaghathɨ.
2CO 6:5 Thɨ gabogaboŋaime, thɨ vaŋguraweime e thiyo, thɨ vakatha wabwi na thɨ vagegeime, wo kaiwo laghɨye moli, ma wo ghenevun; na bada i gharɨime.
2CO 6:6 Wo woraŋgiyaime ghime Loi le rakakaiwo, kaiwae ghamathanavu i rumwaru, e lama ghareghare Toto Thovuye kaiwae, wo rouda, ghamathanavu i thovuye weŋgiya ghamaune, Nyao Boboma i vavurɨghegheŋaime, wo gharethovuŋgi gharɨgharɨ,
2CO 6:7 wo utuutu emunjoru, na Loi ele vurɨgheghe tɨne wo kakaiwo. Thanavu rumwaru iye ŋgoreiya lama gaithɨ biginiye ina e nɨmameke unemeke na e moimeke.
2CO 6:8 E lama vakathake wolaghɨye tɨne wo woraŋgiyaime ghime Loi le rakakaiwo: Gharɨgharɨ vavana thɨ taraweime, na vavana thɨ yaŋgiwanaime; vavana thɨ utu vathara utuutunime na vavana thɨ wovathovuthovuyeŋaime. Gharɨgharɨ thɨŋava ghime rautukwanɨkwan, ko iyemaeŋge ghime rautuutu emunjoru moli;
2CO 6:9 thɨŋava ma e idaidame, ko iyemaeŋge gharɨgharɨ lemoyo thɨ ghareghareime; mbaŋake wolaghɨye wo yakuyaku mare ele valɨvaŋga, ko iyemaeŋge mbe e yawayawalime. Thɨ tagavakowanaime moli, ko iyemaeŋge ma thɨ tagavamareime.
2CO 6:10 Wo vaidiya nuwatharɨ, ko iyemaeŋge mbaŋake wolaghɨye wo warawarari; wo tabo mbinyembinyeŋgu, ko iyemaeŋge wo vakathaŋgiya gharɨgharɨ lemoyo thɨ vwenyevwenye; ma e lama bigibigi, ko iyemaeŋge wo riyevanjara e bigibigike wolaghɨye.
2CO 6:11 Ghemi Korinita, bigibigike wolaghɨye kaero wo utuvao weŋga, ma wo ravunyivunyi mun regha weŋga, na ghamigharethovu i laghɨye moli e gharemeke.
2CO 6:12 Ghami gharethovu e gharemeke ma e ghatagagana, ko ghemieŋge ghime ghamagharethovu e gharemina e ghatagagana.
2CO 6:13 Valɨkaiwae hu gharethovuime. Ya rorori ŋgoreiye ghemi lo gamagai.
2CO 6:14 Thava weimiyaŋgiya thavala ma thɨ loŋweghathɨ hu kaiwo na regha o hu tubwe na regha. Thare valɨkaiwae thovuye na tharɨ thɨ kaiwo na regha? Thare valɨkaiwae manjamanjala na momouwo thɨ yaku na regha?
2CO 6:15 Thare valɨkaiwae Krais na Seitan thɨ vɨghathɨ? Thare valɨkaiwae raloŋweloŋweghathɨ na ma raloŋweghathɨ lenji renuwaŋa regha?
2CO 6:16 Thare valɨkaiwae Loi le Ŋgolo Boboma na loi vatavatad thɨ yaku na regha? Kaiwae ghinda Loi e yawayawaliye le ŋgolo, ŋgoreiya Loi ghamberegha va iŋa, “Ne ya yaku weŋguyaŋgi na ya loŋgaloŋga e tɨnenji. Ghino ya tabo lenji Loi na thiye thɨ tabona lo gharɨgharɨ.”
2CO 6:17 Loi mbowo iŋava, “Iya kaiwae hu roiteteŋgi na hu meghaghathɨ. The bigibigiya thɨ mbighɨ e maraŋgu thava hu vɨghathɨŋgi, na mbala ya vaŋguvathaŋa e ghino.
2CO 6:18 Na ghino ghemi Ramami na ghemi ghino lo ŋgaŋga.” Loi Vurɨvurɨghegheniye ghalɨŋaya iyako.
2CO 7:1 Wouna valɨghareghareŋgu, kaiwae dageraweko thiyako Loi va i dagerawe kaiwanda, thanavuke raraitharɨ wolaghɨye iya thɨ vambighɨya riwandake na unendake ra viyathuŋgi na ra kakaleva. Yawalindake yakuyakuniye mbe i rumwaru Loi e marae ghayavwatata kaiwae.
2CO 7:2 Mbe hu gharethovu weime. Mava wo vakatha vatharɨ weya lolo regha, ma wo vakowana lolo regha le thovuye, ma wo valogha lolo regha nuwae na wo mbana le bigibigi.
2CO 7:3 Ma ya utuŋa ŋgoreiyako kaiwae yaŋa ya wonjoweŋga. Kaero ma utuvao weŋga, ghamigharethovu i laghɨye moli e gharemeke, kaiwae othembe ra mare na regha o e yawayawalinda, mbe wo ra gharethovuŋga vara.
2CO 7:4 Ghareŋgu i matuwo kaiwami. Ghemi ghino lo ghamba sirari na hu vavurɨghegheŋaŋgo. Othembe wo vaidi vuyowo i ghanagha, warari i riyevanjaraŋgo.
2CO 7:5 Mbaŋa wo mena Masedoniya ele valɨvaŋga tɨne, ma valɨkaiwame wo towo. Iyemaeŋge vuyowo tomethi na tomethi thɨ vorovoro weime. E riwameke eto gharɨgharɨ thɨ gaithɨ weime, na e riwame maya mararu gharenuwaŋa kaiwami i yaku e ghareme.
2CO 7:6 Ko iyemaeŋge Loi, iya i vavurɨghegheŋa ranuwatharɨ, iye i vavurɨghegheŋaime Taitus le vutha weime.
2CO 7:7 Ma mbe le vuthake eŋge kaiwae na i vavurɨghegheŋaime, ko iyemaeŋge Taitus le utuutu weime ghemi kaiwami, kaiwae i utuŋa ghemi va hu vavɨrɨghegheŋa na i giya yanawame nuwamiya moli hu thuweŋgo. I dage weime nuwami i tharɨ lemi vakatha raitharɨ kaiwae na lemi vatomwe ghamimberegha nuwamiya hu thalavuŋgo. Totoko iyako i vavurɨghegheŋaŋgo laghɨye moli.
2CO 7:8 Letako iyava ya roriko, othembe i thɨvathara nuwami, ma va nuwatharɨ na e ghino. Ko ya nuwatharɨ kaiwae mbema mbaŋa ubotu eŋge letako iyako i vanuwatharɨŋaŋga.
2CO 7:9 Ko iyemaeŋge mbaŋake ya warari, ma kaiwae ya vakathaŋa hu nuwatharɨ, ko kaiwae lemi nuwatharɨna i vakathaŋga hu ndeghereiyewana lemi tharɨ. Lemi nuwatharɨko iyako va ŋgoreiya Loi nuwaiya, na lama vakathako e tɨne ma wo vakowanaŋga.
2CO 7:10 Kaiwae nuwatharɨ ŋgorako Loi nuwaiya, uneya ra ndeghereiyewana la tharɨ mbala ra vaidiya vamoru. Na ma lolo regha i nuwatharɨ iyako kaiwae. Ko iyemaeŋge vaga nuwatharɨ ŋgoranjiya yambaneke gharɨgharɨniye thɨ vakavakatha uneya mare.
2CO 7:11 Ko iyemaeŋge lemi nuwatharɨ iyava ŋgoreiya Loi nuwaiyako une thovuye wo hu thuwe e yawalimina. Kaero hu rovurɨgheghe kaiwo thovuye e tɨne, kaero hu yondovirɨ na hu vatomweŋgiya gharɨgharɨ ghemi ma e ghamiwonjowe, loloko iya i vakatha tharɨko kaero hu marakowana le tharɨko na hu mararu ne iwaeŋge tharɨko iyako i vakowanaŋga, nuwamiya moli hu thuweŋgo, hu vatomweŋga na nuwamiya hu thalavuŋgo, na va hu rovurɨgheghe the lolo i vakatha tharɨ le tharɨko modae i vaidivao. Lemi vakathako wolaghɨye i woraŋgiyaŋga ghemi ma lolo regha valɨkaiwae i wonjoweŋga.
2CO 7:12 Mbaŋa ya roriya lemi leta, ma ya rerenuwaŋa ya vathanavuya loloko iyava i vakatha tharɨko o the lolo iya i vakatha tharɨkowe ya vawarariŋa. Va ya roriya letako iyako kaiwae nuwaŋguiya Loi e marae hu thuwe emunjoru hu gharethovuŋaime na hu rovurɨgheghe kaiwame.
2CO 7:13 Iya kaiwae ghamithanavuko iyako i vavurɨghegheŋaime. Emunjoru othembe wo vaidiya vuyowo i ghanagha, hu vawarariŋaime. Ko iyemaeŋge wo warari laghɨye kaiwae Taitus le warariko i vawarariŋaime, na iyake kaiwae hu vakatha na amalaghɨniye ghare i dinja.
2CO 7:14 Va ya wovorevoreŋaŋga weya amalaghɨniye, na lemi vakathana kaero i vamboromboro lo utuutuwe. Iya kaiwae ma ya monjina, kaiwae lama utuutu wolaghɨye e ghemi emunjoru, na tembe ŋgoreiyeva lama wovorevoreŋaŋga weya Taitus i tabo emunjoru.
2CO 7:15 Iya kaiwae mbaŋake amalaghɨniye le gharethovu weŋga i laghɨyeva kaiwae i renuwaŋakiki ghemi weimiyaŋgiya lemi yavwatata hu vaŋguvatha na hu ghambu le utuutu.
2CO 7:16 Ya warari kaiwae bigibigike wolaghɨye e tɨne valɨkaiwaŋgu ya vareminjeŋga.
2CO 8:1 Lama bodaboda, nuwameiya wo giya yanawami na hu ghareghare Loi le mwaewo une ŋgoroŋga ekelesiya weŋgi Masedoniya ele valɨvaŋga tɨne.
2CO 8:2 Kaiwae othembe ghanjimando laghɨye moli lemoyo thɨ vaidiŋgi na ma e lenji bigibigi, warari laghɨye i mwanavairɨŋgi na mbala thɨ bigiraweya lenji mwaewo laghɨye lenji valɨraloŋweloŋweghathɨ kaiwanji.
2CO 8:3 Ya utu emunjoru e ghemi, bigibigiko iya inako weŋgi na valɨkaiwanji thɨ mwaewowe, kaero thɨ bigirawe, na thɨ bigiraweva e vwatae, na thɨ kivwala iya ghanjighadɨko. Ma lolo regha i dage weŋgi na thɨ vakatha, mbe thiye eŋgevara lenji renuwaŋa e tɨne thɨ vakatha.
2CO 8:4 Thɨ naŋgo vurɨgheghe weime na wo vatomwe weŋgi na weinjiyaŋgiya ekelesiya e valɨvaŋga vavanava na thɨ vakatha thalavu i wa weŋgiya Loi le gharɨgharɨ Judiya e tɨne.
2CO 8:5 Ghime lama renuwaŋa wo munje eŋge mbe thɨ bigirawe eŋge lenji mwaewo. Ko iyemaeŋge lenji mwaewoko i kivwala lama renuwaŋa, kaiwae iviva mbowo thɨ vatomweŋgi weya Giya, na tembe ŋgoreiyeva ghime weime ŋgoreiya Loi le renuwaŋa.
2CO 8:6 Iya kaiwae, kaiwae Taitus iye kaerova i woraweya kaiwoko iya i mbanɨmba mwaewoko rɨghe, wo dagewe na mbowo i ghaonava na i thalavuŋga na hu vakathavao lemi mwaewona.
2CO 8:7 E thanavuke wolaghɨye ghemi hu vurɨgheghe moli — e loŋweghathɨ, e utuutu, e ghareghare, e lemi rovurɨgheghe na e lemi gharethovu weime. Na tembe ŋgoreiyeva wo hu vurɨgheghe e mwaewo ghavakavakatha.
2CO 8:8 Ma ya utu ŋgoreiyako na ya woraweya ghamimbaro na hu vakatha ŋgoreiye. Ko iyemaeŋge nuwaŋguke nuwaiya hu ghareghare gharɨgharɨ vavanava nuwanjiko nuwaiya thɨ thalavu. Iya kaiwae thoŋgo hu vakatha ŋgoranjiŋgiyako, ne ya ghareghare lemi gharethovu i emunjoru moli.
2CO 8:9 Kaiwae kaero hu ghareghare ghanda Giya Jisas Krais le mwaewo bwagabwaga. Othembe iye va ravwenyevwenye e buruburu, ko iyemaeŋge ghemi kaiwami i njama na i tabo mbinyembinyeŋgu. Va i tabo mbinyembinyeŋgu na mbala ghemi hu vwenyevwenye.
2CO 8:10 Ghino lo renuwaŋa mbala hu vakatha ŋgoreiyake. Theghathaghako ikoko hu viva na nuwamiya hu thalavu kaiwoke iyake na tembe hu woraweyava kaiwoko rɨghe.
2CO 8:11 Mbaŋake hu vakathavuna kaiwoko iyako. Va lemi renuwaŋa ŋgoreiye na nuwamiya hu mwaewo, ko lemi vakathana mbema i vamboromboroŋa eŋge lemi renuwaŋana. Hu vakatha ŋgoreiya budakai ina weŋga.
2CO 8:12 Kaiwae thoŋgo nuwamina nuwaiya moli hu mwaewo, Loi i wovatha lemi mwaewona. Loi i goru weya budakaiya ina weinda, ma i goru weya budakai ma ina weinda.
2CO 8:13 Ma lama renuwaŋa ŋgoreiye ghemi hu vaidiya vuyowo na i maya weŋgiya thiye ne thɨ wo mwaewoko, ko iyemaeŋge nuwameiya taulaghɨna ghemi hu mboromboro.
2CO 8:14 Kaiwae e mbaŋake iyake ghemi hu riyevanjara na gharɨgharɨko thiyako iya i tuboko weŋgi valɨkaiwae hu thalavuŋgi. Kaiwae mbaŋa muyai ghemi mbwatane i tubo weŋga, ko amba thiye e lenji bigibigiko tembe thɨ thalavuŋgava, na mbala hu mboromboro,
2CO 8:15 ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya thiye thɨ mbana manna kaiwanji, iŋa, “Thavala thɨ mbana laghɨye, ma reghava inawe, na thavala thɨ mbana seiwo mane i tubo moli weŋgi.”
2CO 8:16 Ya vata agoweya Loi, kaiwae i woraweya ghamigharethovu Taitus e ghare na nuwaiya moli i thalavuŋga ŋgoreiya ghino ya gharethovu e ghemi.
2CO 8:17 Kaiwae Taitus i warariŋa lama renuwaŋake na i ghaona e ghemi na i vakatha ŋgoreiye weiye le gharevatomwe na ghamberegha le renuwaŋako tɨne nuwaiya i ghaona e ghemi.
2CO 8:18 Na ghaghanda regha tembe iyava wo variye na i ghaona weiye Taitus. Iye le kaiwo Toto Thovuye kaiwae ekelesiyake wolaghɨye thɨ ghareghare na thɨ tarawe.
2CO 8:19 Tembe ŋgoreiyeva ekelesiya e valɨvaŋgake iyake va thɨ tuthiya amalaghɨniye na weime wo vaghɨliya na wo mbana mwaewoke iyake wo yamban weŋgiya ghandauneko. Wo vakavakatha kaiwoke iyake kaiwae nuwameiya Giya ghatarawa i laghɨye na gharɨgharɨ thɨ ghareghare nuwameiya moli wo thalavuŋgiya ekelesiya.
2CO 8:20 Weime lama gharelaghɨlaghɨ iya wo njimbukikiya mwaewoke laghɨye iyake, kaiwae woŋa ne iwaeŋge gharɨgharɨ thɨ wonjoweime ghamamberegha wo thalavuime. Iya kaiwae wo vaŋgwa ghaghandake iyake na weime wo wa.
2CO 8:21 Kaiwae wo rovurɨgheghe na wo vakatha vakatha thovuye, ma mbe Giya eŋge e marae, ko iyemaeŋge gharɨgharɨ tembe e maranjiva.
2CO 8:22 Tembe wo variyeva ghaghanda reghava na theghetoninji thɨ ghaona. Iye mbaŋa i ghanagha e kaiwo regha na regha tɨne wo thuwe weiye le gharevatomwe nuwaiya moli i kakaiwo. E mbaŋake iyake i vareminjeŋga ne hu vakatha wagiyawe, na weiye le warari laghɨye moli na nuwaiya i thalavuŋga.
2CO 8:23 Taitus kaiwae, iye lo valɨrakakaiwo wo kaiwo kaiwami. Na oghaghanda theghewo weinji thɨ ghaona, na thiye ekelesiya i tuthiŋgi na e idanji thɨ ghaona, na lenji kaiwo e tɨne Krais ghatarawa mbe i vorovoro vara.
2CO 8:24 Iya kaiwae hu woraŋgiya lemi gharethovuna weŋgi, na mbala thiye na ekelesiya wabwike wolaghɨye thɨ ghareghare lama wovorevoreŋaŋga i emunjoru.
2CO 9:1 Ma valɨkaiwae mbema ya rorori eŋge leta e ghemi na ya vavurɨghegheŋga Loi le gharɨgharɨ ghanjithalavu kaiwae valɨvaŋga Judiya e tɨne.
2CO 9:2 Kaiwae ya ghareghare ghemi nuwamiya moli hu giya nɨmami. Ghemi Masedoniya le valɨvaŋga ya wovoreŋaŋga, yaŋa, “Thiye Korinita, Akaiya ele valɨvaŋgana tɨne, kaero mendava thɨ vivatha theghatheghako ikoko e tɨne na thɨ vakatha mwaewoke iyake.” Lemi gharevatomwena i mwanavairɨŋgi, na taulaghɨko mbalama tembe thɨ mwaewova.
2CO 9:3 Ko iyemaeŋge ya variyeŋgiya oghaghandake thegheto thiyake e ghemi, kaiwae ma nuwaŋguiya lama wovorevoreŋaŋgake i tabo utu bwagabwaga. Nuwaŋguiya mbaŋa ne ya ghaona lemi vivathana kaero inawe ŋgoreiya lo utuutu weŋgiya Masedoniya ekelesiya.
2CO 9:4 Iyemaeŋge thoŋgo weiŋguyaŋgiya Masedoniya gharɨgharɨniye vavana wo ghaona na thɨ vaidiŋga amba ma hu vivatha, ne wo monjina lama gharematuwo na lama wovoreŋaŋga kaiwae. Na ghemi tembene hu monjinava.
2CO 9:5 Iya kaiwae ya renuwaŋa valɨkaiwae wo ya variyekaiŋgiya oghaghandake iyake wo thɨ viva e ghemi na thɨ thalavuŋga hu vanamwe mwaewoko iyava hu dageraweko, na ne mbaŋa ghino ya vutha weŋga mwaewoko kaero hu vivathavao. Na mbala gharɨgharɨ thɨ ghareghare hu bigiraweya mwaewoko e lemi gharevatomwe tɨne, na ma ghime e lama vavurɨghegheŋaŋga e tɨne.
2CO 9:6 Wo hu renuwaŋakikiya utuutuke thiyake: thela thoŋgo i ghavwa seiwo, le uloulo tembene seiwova, na thela thoŋgo i ghavwa laghɨye le uloulo tembene i laghɨyeva.
2CO 9:7 Ghemi regha na regha mbala i giya ŋgoreiya mbe ghamberegha vara va i woraweya le renuwaŋa e ghare. E lemi giya e tɨne thava weiye lemi nuwatharɨ, na thava hu vavurɨghegha lolo na i giya. Kaiwae Loi i gharethovu weya loloko iya weiye le warariko na i giya.
2CO 9:8 Loi iye veimaima na ndendewo na valɨkaiwae i giya le mwaewo wolaghɨye e ghemi ne i riyevanjara na i ndendewo e ghemi, na mbala mbaŋake wolaghɨye bigibigike wolaghɨye mbe valɨkaiwami eŋge, na i ndendewo na valɨkaiwami hu vakatha kaiwoke thovuthovuye wolaghɨye.
2CO 9:9 Ŋgoreiya Buk Boboma le utuutu iŋa, “Va i giyayathu le mwaewo laghɨye mbinyembinyeŋgu weŋgi, le vakathako iya i rumwaruko i meghabanawe mbaŋake wolaghɨye.”
2CO 9:10 Loi, iye ghamberegha i giya weiwo weya rakabukabu na i vakatha i tabo ghanɨŋga kaiwanji, amalaghɨniye ne i valaghɨyeva lemi bigibigi na mbala valɨkaiwami hu thalavuŋgiya mbinyembinyeŋgu.
2CO 9:11 Loi iye ne i vakathaŋga hu madi na mbala valɨkaiwami mbaŋake wolaghɨye hu mwaewo weŋgiya mbinyembinyeŋgu. Na gharɨgharɨ lemoyo ne thɨ vata agowe lemi mwaewoko iyako kaiwae mbaŋa mwaewoko iyako thɨ mban ghime e nɨmame.
2CO 9:12 Kaiwae iya kaiwoko hu vakathako uneya theghewo: mbinyembinyeŋgu ne thɨ vaidi budakaiya i kwara weŋgi. Na tembe ŋgoreiyeva vata ago weya Loi ne i mbuthu na i laghɨye.
2CO 9:13 Kaiwae lemi vakathako ne i woraŋgiya kaero i vaemunjoruŋa lemi loŋweghathɨ, ambane gharɨgharɨ lemoyo thɨ tarawe Loi, kaiwae Krais Totoniye Thovuye iya hu ndethɨna hu ghambu. Na ne thɨ tarawe Loi kaiwae lemi gharevatomwe e tɨne hu giya lemi mwaewo weŋgi, na gharɨgharɨke wolaghɨye weŋgi.
2CO 9:14 Na tembene thiye thɨ naŋgova kaiwami na ghamirerenuwaŋa i laghɨye e gharenji, kaiwae hu riyevanjara Loi le mwaewo na e vwatae.
2CO 9:15 Ya tarawe Loi le mwaewo kaiwae, na mwaewoko iyako le laghɨlaghɨye ma valɨkaiwae ra utuŋa.
2CO 10:1 Ghino Pol ya naŋgo e ghemi e mbaŋake iyake kaiwae gharɨgharɨ vavana thɨŋa, “Mbaŋa Pol i yaku weinda i maramararu na i thethenuwo, ko iyemaeŋge thoŋgo i mebwagabwaga weinda ghare i matuwo na le utuutu i vurɨgheghe.” Ko iyemaeŋge Krais le gharenja na ghathanavu i ghenenja e tɨne iya ya naŋgoke e ghemi.
2CO 10:2 Ya naŋgo vurɨgheghe e ghemi mbaŋa ne ya ghaona, hu njimbukikiŋga na thava ghamithanavuna kaiwae na ghalɨŋaŋgu i vurɨgheghe e ghemi. Ya renuwaŋa ghalɨŋaŋgu i vurɨgheghe weŋgiya ghamunena, iya thɨŋanava ghino ya loŋgaloŋga yambaneke ele renuwaŋa tɨne.
2CO 10:3 Emunjoru wo yaku e yambaneke ko iyemaeŋge ma yambaneke le rerenuwaŋa e tɨne wo rorogaithɨ.
2CO 10:4 Lama gaithɨ bigibiginiye ma ŋgoreiya yambaneke le gaithɨ bigibiginiye, ko iyemaeŋge lama gaithɨ bigibiginiye lenji vurɨgheghe i mena weya Loi na valɨkaiwae i vakowanaŋgi ghathɨghɨya lenji wowogaithɨ vurɨgheghe ŋgoreiya gharɨgharɨ thɨ vakowanaŋgiya gaithɨ ŋgoloŋgoloniye.
2CO 10:5 Renuwaŋa kwanɨkwan na utu wovorevoreŋa wo tagarakaraka, iya i vakatha gharɨgharɨ thɨ tɨvawe na Loi ghaghareghare thava ina weŋgi. Gharɨgharɨ lenji renuwaŋako wolaghɨye wo yakɨŋgi, mbala valɨkaiwanji thɨ renuwaŋa bigibigi wolaghɨye ŋgoreiye Krais le renuwaŋa.
2CO 10:6 Na mbaŋa hu ghambugha lama utuutuke wolaghɨye, ghime kaero wo vivathavao na gharɨgharɨko iya thɨ botewoyathu lama utuutuko wo lithɨ weŋgi.
2CO 10:7 Thava mbe hu thuwe eŋge bigi eto. Thoŋgo lolo regha ina ghena i renuwaŋa iye Krais le lolo, wo i renuwaŋa vakatha, kaiwae ghime tembe ŋgoreiyeva — Krais le gharɨgharɨ ŋgorameya amalaghɨniye.
2CO 10:8 Giya i giya mbaro weime na wo kaiwo. Kaiwae othembe seiwo wo wovorevoreŋaime mbaroko iyako kaiwae, gharɨgharɨ mane thɨ vakatha na ya monjina. Kaiwae Giya i wogiya weime na wo vatada lemi loŋweghathɨ, na mane wo mwanarakaraka e ghemi,
2CO 10:9 Ma yaŋa iyake ma nuwaŋguiya lemi renuwaŋa huŋava ya mando na ya vamararuŋga elo letaŋgike.
2CO 10:10 Kaiwae gharɨgharɨ vavana thɨŋa, “Pol le letaŋgiko thɨ vurɨgheghe na thɨ vuyowo, ko iyemaeŋge mbaŋa thoŋgo ra thuwe e maranda, ma ele vurɨgheghe na mbema i utu bwagabwagaeŋge.”
2CO 10:11 Gharɨgharɨ ŋgoranjiyako mbema thɨ ghareghare eŋge, mbaŋa ne wo ghaona, lama vakatha ne i mboromboro e lama utuutu leta e tɨnenji mbaŋa wo meghaghathɨ e ghemi.
2CO 10:12 Ghamune vavana tembe ghanjimberegha thɨ wovathovuthovuyeŋaŋgi e ghemi. Ghime ma nuwameiya moli wo vavano weimaŋgi, kaiwae mbaŋa ghanjimberegha thɨ vavanoŋgi, na e tɨne thɨ vevavanoŋgi. Lenji vavano thovuye kaiwae ŋgoreiye ghanjithanavu. Thiye ma e lenji ghareghare.
2CO 10:13 Ko iyemaeŋge ghime ma valɨkaiwame wo kivwala ghamaghad na tembe ghamamberegha wo wovoreŋaime. Mbe wo utuutu eŋge vara iya e kaiwoko Loi va i woveimeko na gheghad. Kaiwoko iyako e tɨne regha iya ghemi Korinita.
2CO 10:14 Iya kaiwae ma valɨkaiwae ya kivwala wo ghadɨko, mbaŋa wo wovoreŋaime lama kaiwo kaiwae Korinita e tɨne, kaiwae emunjoru moli iviva wo utuŋa Toto Thovuye Krais utuniye ghena.
2CO 10:15 Na ma woŋa vavana lenji kaiwo iye lama kaiwo mbala valɨkaiwae wo wovoreŋaimeva. Ko iyemaeŋge nuwamiya lama kaiwo e tɨnemina ne iko. Amba valɨkaiwami hu thalavuime
2CO 10:16 mbala valɨkaiwame wo vavaghareŋa Toto Thovuye e vanautuma inanji Korinita valɨvaŋga e yalasiko. Ma valɨkaiwae wo wa e valɨvaŋga kaero ghandaune vavana thɨ kaiwovaowe, na amba wo wovorevoreŋaime mbe lolo regha le kaiwo une kaiwae.
2CO 10:17 Ko iyemaeŋge ŋgoreiya Buk Boboma le utuutu iŋa, “Thela thoŋgo nuwaiya i wovorevoreŋa, mbala i wovorevoreŋa eŋge Giya.”
2CO 10:18 Kaiwae ma thiye ghanjimberegha thɨ wovorevoreŋaŋgi iya Loi i wovathovuthovuyeŋaŋgi, ko iyemaeŋge thiye amalaghɨniye i wovorevoreŋaŋgi.
2CO 11:1 Nuwaŋguiya mbala hu ghataŋaghathɨ e ghino othembe ne hu loŋweya lo utuutuke ŋgoreiya unouno lenji utuutu. Hu ghataŋaghathɨgha lo vakathako iyako!
2CO 11:2 Ghino nuwaŋguiyaŋga moli na ya rovurɨgheghe kaiwami, ŋgoreiya Loi nuwaiya moliya ghemi. Kaerova ya vakatha ghamidagerawe na hu vaŋgwa ghɨmoru regha, iye Krais ghamberegha, na nuwaŋguiya ya vaŋgugiyaŋgawe ŋgoramiya thɨnabwethubwethuru kalekaleva.
2CO 11:3 Hu renuwaŋakiki ŋgoroŋga mwatako le thimba e tɨne i yarogha Ive. Ya gharelaghɨlaghɨ ghemi kaiwami ne ŋgorami Ive na Seitan i valogha nuwami na hu roiteta lemi gharethovu Krais kaiwae, iya i rumwaru na i riyevanjara.
2CO 11:4 Ya gharelaghɨlaghɨ kaiwami kaiwae kaero ya thuwe mbaŋa mbe gharɨgharɨ vavana thɨ ghaona, hu ghataŋaghathɨgha lenji vakathako. Thiye thɨ yaroŋga na thɨ vavaghareŋa mbe Jisas regha weŋga, ma ŋgoreiya ghime wo vavaghareŋa weŋga. Na tembe hu wova nyao mbe regha lenji vavaghare e tɨne, ma ŋgoreiya Nyao Boboma iyava hu woko weime. Na tembe hu wova toto thovuye mbe regha, ma ŋgoreiya Toto Thovuye Jisas Krais kaiwae iyava hu woko weime. Na weimi lemi warari hu wovathaŋgi lenji totoko.
2CO 11:5 Gharɨgharɨko thiyako thɨŋa thiye ghanjimberegha ghalɨŋae gharaghambɨ laghɨyeninji, ko iyemaeŋge emunjoru ma thɨ kivwalaŋgo.
2CO 11:6 Mbwata ghino ma rautuutu thovuye ŋgoreiye, ko iyemaeŋge emunjoru ya ghareghare Loi le utuutu. Mbaŋake wolaghɨye na lama vakathake wolaghɨye e tɨnenji valɨkaiwami hu thuwe iyake.
2CO 11:7 Mbaŋa va ya vavaghareŋa Toto Thovuye i mena weya Loi, mava ya naŋgo weya modae e ghemi, ko iyemaeŋge va ya wonjoŋaŋgo na ghemieŋge ya wovoreŋaŋga. Na ŋgoroŋga lemi renuwaŋa i tharako?
2CO 11:8 Ya vaidiya wo thalavu weŋgiya ekelesiya vavana, ŋgoreiya ya vakaivɨŋaŋgi mbala valɨkaiwaŋgu na ya kaiwo ghemi kaiwami.
2CO 11:9 Na mbaŋa va inaŋgu ghena weiŋguyaŋgiya ghemi na ya kwara e bigi regha, mava ya wogiya vuyowo weya ghemina regha. Oghaghanda vavana thɨ mena Masedoniya, thiye thɨ vamboromboro na thɨ bigimena e ghino. Iya kaiwae ma mbaŋa regha ya woraweya wovuyowo e ghemi, na mbaŋa i menamena e ghamwandako mane tembe ya vakathava ŋgoreiye.
2CO 11:10 Krais iye rautuutu emunjoru, na ghino tembe ŋgoreiyeva tembe ya utuva emunjoru, na ghena Akaiya ele valɨvaŋgako wolaghɨye tɨne ma lolo regha ne i ravaghaŋgo lo wovorevoreŋaŋgo kaiwae.
2CO 11:11 Buda kaiwae va ya woraweya lo rɨghe na ma ya giya wo vuyowo weŋga? Kaiwae ma ya gharethovuŋaŋga? Nandere! Loi i ghareghare ya gharethovuŋga.
2CO 11:12 Ma mbaŋa regha ne ya mbana mwaewo e ghemi. Nuwaŋguiya ya vakathambela renuwaŋako iyako, kaiwae nuwaŋguiya ya kitena gharɨgharɨna thiyena lenji wovorevoreŋana, iya thɨŋanava thiye thɨ mboromboro weimaŋgi.
2CO 11:13 Kaiwae gharɨgharɨ ŋgoranjiyako thiye ghalɨŋae gharaghambɨ kwanɨkwan, na lenji kaiwo e tɨne mbe kwan eŋge, na ghanjiyamoyamo thɨ vakatha thɨŋava thiye Krais ghalɨŋae gharaghambɨ.
2CO 11:14 Ma ghareyo weiŋgu iyako, kaiwae Seitan tembe ghambereghava i vakavakatha ŋgoreiya iye nyao manjamanjalaniye.
2CO 11:15 Ma valɨkaiwae gharenda i yo thoŋgo ghalɨŋae gharaghambɨ kwanɨkwan thɨ vakatha ghanjiyamoyamo ŋgoreiya thiye thanavu rumwaru gharakakaiwo. Ne mbaŋa ele ghambako thɨ wo lenji kaiwoko modae ŋgoreiya lenji vakathako.
2CO 11:16 Mbowo ya utuŋava budakaiya kaero ma utuŋa. Thava lolo regha i renuwaŋa na iŋava unouno ghino. Ko iyemaeŋge thoŋgo kaero lemi renuwaŋa ŋgoreiye, wo hu loŋwe eŋge ya wovorevoreŋa, kaiwae emunjoru hu loŋwe eŋge gharɨgharɨko thiyako lenji wovorevoreŋa.
2CO 11:17 Wovorevoreŋake iya ya utuŋaŋgike, ma ŋgoreiya Giya le renuwaŋa, ŋgoreiya unouno lenji utuutu.
2CO 11:18 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ lemoyo nanji ghena, tembe ghanjimberegha thɨ wovoreŋaŋgi yambaneke gharɨgharɨniye e lenji utuutu, na ghino tembe ŋgoreiyeva wo ya wovorevoreŋa.
2CO 11:19 Kaiwae hu munjeva ghemi rathimbathimba laghɨlaghɨye, weiye lemi warari hu ghataŋaghathɨŋgi raunounoŋgi.
2CO 11:20 Othembe gharɨgharɨ vavana thɨ mbanɨmbanɨloloŋga weŋga, lenji thovuye kaiwae thɨ vakaiwoŋaŋga, thɨ kwanɨyaroŋga, tembe ghanjimberegha thɨ wovoreŋaŋgi e marami na thɨ tagalevaŋga, lenji vakathako iyako hu ghataŋaghathɨ mbe thɨ vakavakatha vara.
2CO 11:21 Weiŋgu lo monjina ya vata sori lama njavovo kaiwae ma wo vakowanaŋga mun ŋgoreiyako! Ko iyemaeŋge thoŋgo ghalɨŋae gharaghambɨ kwanɨkwan regha weiye le gharematuwo na i wovorevoreŋa, ghino tembe ŋgoreiyeva valɨkaiwaŋgu ghareŋgu i matuwo na ya wovorevoreŋa. Lo utuutuko iyako ŋgoreiye unouno lenji utuutu.
2CO 11:22 Ko ana thiye Hibru gharɨgharɨniye? Ghino tembe ŋgoreiyeva. Ko ana thiye Isirel gharɨgharɨniye? Ghino tembe ŋgoreiyeva. Ko ana thiye Eibraham orumburumbuye? Ghino tembe ŋgoreiyeva.
2CO 11:23 Ko ana thiye Krais le rakakaiwoŋgi? (Lo utuutuke ghamɨnae ne ŋgoreiya unouno lenji utuutu.) Ghino ya kaiwo kivwalaŋgi. Ghino lo vurɨgheghe i kivwala thiye lenji vurɨgheghe; ghino mbaŋa i ghanagha thɨ woruwoŋgo e thiyo, ko iyemaeŋge thiye mbe seiwoeŋge; thɨ ŋgeŋgeŋaŋgo, ko iyemaeŋge thiye mbe seiwoeŋge; na mbaŋa i ghanagha moli mbalama ya vaidiya mare.
2CO 11:24 Mbaŋalima Jiu rambarombaro thɨŋa na lenji ragagaithɨ thɨ liya thiyo vurɨvurɨghegheniye na thɨ yabɨbɨŋgowe mbaŋaeto na mbaŋasiwo.
2CO 11:25 Mbaŋato Rom rambarombaro lenji ragagaithɨ thɨ yabɨbɨŋgo, mbaŋara gharɨgharɨ thɨ biriŋgo e varɨvarɨ, mbaŋato waŋgako ya thako weŋgi thɨ dune na thɨ marakaraka, na mbaŋa regha gougou regha na ghararaghɨye regha wo ghaghavoreŋa e njighɨ vwatae.
2CO 11:26 Mbaŋa i ghanagha va lo loŋgaloŋga valɨvaŋga bwagabwaga. Mbaŋa lemoyo ya vaidiya tharɨ e tɨne e walaghɨtaŋgi, rakaivɨ weŋgi, ghambaŋgu gharɨgharɨniye weŋgi na gharɨgharɨ eto weŋgi. Mbaŋa lemoyo ya vaidiya tharɨ e tɨne e ghembaghemba laghɨlaghɨye tɨnenji, e njamnjamɨbwaga, na e njighɨ vwatae. Na mbaŋa lemoyo tembe ya vaidiva tharɨ e tɨne weŋgiya woune kwanɨkwan.
2CO 11:27 Ya vakathaŋgiya kaiwo thiya vurɨgheghe na mbaŋa i ghanagha ma ya ghena mun. Mbaŋa vavana bada na mbwa thɨ gharɨŋgo, na mbaŋa i ghanagha ma ya ghanɨŋga; mbaŋa vavana ya warɨrɨ kaiwae wo kwama ma valɨkaiwae.
2CO 11:28 Na ma mbe bigibigi thiyeke eŋge, mbaŋa regha na regha ya vuyowo mbaŋa ya rerenuwaŋa laghɨye ekelesiya ghanjinjimbukiki kaiwae.
2CO 11:29 Thoŋgo lolo regha le loŋweghathɨ i njavovo, ghareŋgu i njawe laghɨye. Thoŋgo lolo regha i dobu tharɨ e tɨne, kaero nuwaŋgu i tharɨ laghɨye.
2CO 11:30 Ma nuwaŋguiya ya wovorevoreŋaŋgo, ko thoŋgo ŋgoreiyako, ya wovorevoreŋaŋgo lo njavovoko kaiwanji.
2CO 11:31 Loi, iye Giya Jisas le Loi na Ramae, i ghareghare ma ya kwan. Iye ra tarawe idae mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako.
2CO 11:32 Ko ya utuŋa bigi regha e ghemi. Damasiko e tɨne Kiŋ Aritas le gawana i bigiraweŋgiya ragagaithɨ e ghembako ghagana, e ghamba raŋgi regha na regha weŋgi na thɨ njimbukiki, na mbaŋa ne thɨ thuweŋgo, thɨ laweŋgo na thɨ yakɨnɨŋgo.
2CO 11:33 Ko iyemaeŋge woune vavana thɨ vakuki njoŋaŋgo e nambo e doda regha e ghambako ghagana mborowa, na ya voiteta gawanako le mbaro na ma i ŋgarɨŋgo.
2CO 12:1 Ne ya wovorevoreŋa, othembe ma e ghathovuye, ko iyemaeŋge mbowo ya utu ghaova, na wo ya utuŋaŋgiya wovavaghare na wovatomwe, iya Giya Jisas va i wogiyako e ghino.
2CO 12:2 Ya ghareghareya lolo regha, iye i loŋweghathɨgha Krais, theghathegha hoyaworo na umbovarɨ kaero iko na Loi va i vaŋgu na i voro e buruburuko yavoroko moli. Ma ya ghareghare va i wa mbe e riwaekovara moli o e une. Mbe Loi ghambereghaeŋge i ghareghare.
2CO 12:3 Ya ghareghare loloko iyako Loi va i vaŋgu na i voro e buruburu, amba veloŋwa utuutu ŋgoreiye gharɨgharɨ ma valɨkaiwanji thɨ utuŋa, na tembe e ghadagetenɨva thava thɨ utuŋa. Ma ya ghareghare va i wa mbe i riwaekovara moli o e une. Mbe Loi ghambereghaeŋge i ghareghare.
2CO 12:5 Vakatha ŋgoreiyako i yomara weya loloko iyako, valɨkaiwae ya wovorevoreŋa kaiwae. Ko iyemaeŋge ma valɨkaiwae ya wovorevoreŋaŋgo, ko mbe valɨkaiwae eŋge ya wovorevoreŋa lo njavovo kaiwanji.
2CO 12:6 Kaiwae othembe thoŋgo nuwaŋguiya ya wovorevoreŋa idaŋgu, lo utuutu ma ŋgoreiye raunouno le utuutu, kaiwae the bigiya ne ya utuŋa i emunjoru. Ko iyemaeŋge ne ya rokubaro mbala gharɨgharɨ mane thɨ wovorevoreŋaŋgo na e vwatae. Nuwaŋguiya thɨ wovathovuthovuyeŋaŋgo lo vakatha iya thɨ thuwe na elo utuutu iya thɨ loŋwe kaiwanji.
2CO 12:7 Vavaghareko iya Loi i vaghareŋgoko ghamba numowo moli, ko iyemaeŋge ma nuwaiya ya sirari kaiwanji, iya kaiwae Loi i vatomwe Seitan ne i variye ghalɨŋae gharaghambɨ regha ŋgoreiye kin i ŋgauŋgauŋa riwaŋgu. E kamwathɨke iyake Loi i roganaŋgo thava ya sirari.
2CO 12:8 Mbaŋato ya naŋgo vurɨgheghe weya Loi na mbala i wokiyathu vuyowoko iyako e ghino.
2CO 12:9 Ko iyemaeŋge i dage e ghino iŋa, “Lo mwaewo i vamboromboro bigibigike wolaghɨye mbe i vurɨvurɨgheghe eŋge vara weŋgiya thavala thɨ njavovo.” Le utuutuko iyako kaiwae ya warari laghɨye ya wovorevoreŋaŋgo lo njavovo kaiwanji, na mbala gharɨgharɨ ne thɨ thuwe Krais le vurɨgheghe i yaku e ghino.
2CO 12:10 Iyako kaiwae mbaŋa thoŋgo ya njavovo, o thoŋgo gharɨgharɨ thɨ yaŋgiwanaŋgo, thoŋgo ya vaidiya tharɨ, o thoŋgo thɨ vakatha vuyowo e ghino, o thoŋgo ya vaidiŋgiya vuyowo, mbe ya warari eŋge. Kaiwae mbaŋa thoŋgo ya njavovo, mbaŋako iyako Krais ele vurɨgheghe i thalavuŋgo na kaero ya vurɨghegheva.
2CO 12:11 Kaero ya utu wovorevoreŋa, mbe ŋgoreiye vara unounoma ghino! Ko iyemaeŋge ghemi iyava hu vakatha na ya utu ŋgoreiyako. Kaiwae valɨkaiwae va wo wovathovuthovuye eŋge i mena e ghemi, ko ma ŋgoreiye. Thiye ghanjimberegha thɨŋa thiye ghalɨŋae gharaghambɨ laghɨye, thɨŋa ghino ma bigi bwagaeŋge. Ko iyemaeŋge thiye ma thɨ ndekivwalaŋgo moli.
2CO 12:12 Mbaŋa va ya yaku weŋga, weiŋgu lo ghataŋaghathɨ ya kaiwo na vakatha ghamba rotaele vavana Loi i vakathaŋgi elo kaiwoko tɨne. E vakathaŋgike iyake e tɨnenji wo ghamba tuthi emunjoru ghino ghalɨŋae gharaghambɨ regha.
2CO 12:13 Lo vakatha weŋga i mboromboro weiye lo vakatha weŋgiya ekelesiyake wolaghɨye. Mbe bigi reghaeŋge i tomethi, iyake: ma mbaŋa regha ya woraweya wovuyowo weŋga. Ko kaiwae ma ya vakatha vatharɨko iyako, hu numoyathu!
2CO 12:14 E mbaŋake iyake ya vivivatha lo ghaona mbaŋatoniye e ghemi. Lo ghaona iyake mane ya woraweya wovuyowo e ghemi, kaiwae ma nuwaŋguiya lemi bigibigi, mbe nuwaŋguiya eŋge ghemi. Kaiwae gamagai ma oramanji na otatanji ghanjithalavu kaiwae, ko rama na tɨna eŋge thiye lenji ŋgaŋga ghanjithalavu kaiwae.
2CO 12:15 Iya kaiwae ya warari laghɨye ya thɨvaiya lo vwenyevwenye na tembe ŋgoreiyeva ya thɨvaiya lo vurɨgheghe ghemi ghamithalavu kaiwae. Ghino eŋge ya gharethovuŋga laghɨye, ko ŋgoroŋgaeŋge na ghemi ma hu gharethovu wagiyaweŋgo?
2CO 12:16 Othembe va ŋgoreiyako, mbema emunjoru ghino ma ya woraweya wovuyowo e ghemi. Ko iyemaeŋge ghamune vavana thɨŋa, “Nuwae i rumwaru e kwan na le thimba e tɨne i vɨvɨinda na i mbana la bigibigi.”
2CO 12:17 Ŋgoroŋga? Iya gharɨgharɨko ya variyeŋgiko e ghemi, thare weya regha ya yaroŋga na ya mbana lemi bigibigi?
2CO 12:18 Va ya naŋgo weya Taitus na i ghaona weiye ghaghanda regha. Taitus i ghaona mava i yaroŋga na i mbana lemi bigibigi, ae? Kaero hu ghareghare amalaghɨniye na ghino wo kaiwo e renuwaŋa regha na wo ruku e kamwathɨ regha.
2CO 12:19 Ko mbwata hu rerenuwaŋa wo mando na wo ndeganaganaime e marami. Nandere moli! Ghime wo ghambu Krais na wo utuŋa Loi e marae, na bigibigike wolaghɨye wo utuŋaŋgi, wouna na valɨghareghareŋgu, wo vakatha ghamivurɨgheghe kaiwae.
2CO 12:20 Ya gharelaghɨlaghɨ mbaŋa ne ya ghaona, thare ne ya thuweŋga na ma ŋgoramiya renuwaŋako iyava ya renuwaŋa ghemi kaiwamiko. Na ghemi thare ne hu thuweŋgo ma ya reŋa ŋgoreiya lemi renuwaŋana e ghino. Ya gharelaghɨlaghɨ thare ne ya vaidiŋga hu wowogaithɨ, hu yamwayamwakabu, hu ghatemuru, mbe ghamimberegha eŋge hu rerenuwaŋaŋga, hu veutuutuŋa kwan weŋga, hu utuutuvatharɨ, hu liliya utu, hu sisirari na mevatharɨ e tɨnenji.
2CO 12:21 Na tembe ya gharelaghɨlaghɨva mbaŋa ne ya ghaona thare lo Loi ne i vakathaŋgo na mbowo ya monjinava e marami. Thava ne ya ghaona na gharɨgharɨ lemoyo ne ya vaidiŋgi lenji tharɨna iya teuyema mbe thɨ vakavakatha vara, ghanjithanavu raitharɨ, lenji yathima thanavuniye, na ghanjithanavu monjimonjina mamba thɨ ndeghereiyewana. Thoŋgo ne ya vaidiya thanavu ŋgoranjiyako amba inawe thɨ vakavakatha, ne ya monjina na ghareŋgu i vɨrɨ laghɨye.
2CO 13:1 Lo ghaona e ghemi kaero ne mbaŋatoniye vara iya mbaŋake iyake. Wo hu rerenuwaŋa Buk Boboma le utuutu, iya iŋake, “Gharɨgharɨ theghewo o thegheto ne thɨŋa, ‘Ŋgoreiye, wo thuwe,’ ko amba i vaemunjoruŋa wonjoweko iyako.”
2CO 13:2 Kaerova ya vanuwovɨrɨŋgiya thavala va thɨ vakavakatha tharɨ mbaŋa theghewoniye va inaŋgu ghena weiŋguyaŋgiya ghemi. Na mbaŋake mbowo ya vanuwovɨrɨŋgiva, na mbe vavanava. Ŋgoreiya va lo vanuwovɨrɨŋgi lo ghaona theghewoniye e tɨne. Va yaŋa, “Thoŋgo tembene ya menava mane tembe ya ghataŋaghathɨŋgiva.”
2CO 13:3 Ne ya vakatha ŋgoreiyako kaiwae nuwamiya vaemunjoru mbema emunjoru Krais i utuutu e ghaeŋguke. Ne ya ghaona ko amba hu ghareghare wolaghɨyeko. Krais ma i njavovo na i lithɨ e ghemi, i vurɨgheghe iya i kaiwo e ghamilughawoghawona.
2CO 13:4 Emunjoru ele njavovo tɨne thɨ rokros Jisas, ko iyemaeŋge Loi ele vurɨgheghe tɨne mbaŋake e yawayawaliye. Ghime wo yakuwe na wo njavovo, ko iyemaeŋge Loi le vurɨgheghe e tɨne weime amalaghɨniye e yawayawalime, na le vurɨghegheko iyako wo vakaiwoŋa e tɨnemina.
2CO 13:5 Wo hu mandoŋga thare hu loŋgaloŋga loŋweghathɨ e ghakamwathɨ. Thare hu ghareghare Jisas Krais i yaku e ghemi, ae? Thoŋgo ma valɨkaiwae hu thuwe Krais ina e yawalimina tɨne, ma hu loŋweghathɨ na kaero hu dobu.
2CO 13:6 Ghareŋgu i matuwo thoŋgo hu tuthiya lama vakathake ne hu vaidime ghime Krais le rakakaiwo emunjoru ghime.
2CO 13:7 Wo naŋgo weya Loi na ne i thalavuŋga thava hu vakatha tharɨ thanavuniye. Ko iyemaeŋge ma wo tamwe na woŋa mbala gharɨgharɨ thɨŋa rakakaiwo thovuya ghime. Othembe gharɨgharɨ thɨ thuweime na thɨŋa rakakaiwo thovuthovuye ghime, ma wo rerenuwaŋa kaiwae. Lama renuwaŋa moli ghemieŋge hu vakavakatha thanavu thovuye.
2CO 13:8 Kaiwae ma valɨkaiwame wo vakatha bigi regha na wo thɨghɨyawana emunjoruko, mbema wo vatomweime eŋge na wo thalavugha emunjoruko.
2CO 13:9 Wo warariŋa thoŋgo ghime wo njavovo na ghemi hu vurɨgheghe. Na wo naŋgo weya Loi na i thalavuŋga na yawalimina ghaloŋgaloŋga i thovuye moli.
2CO 13:10 Ya mebwagabwaga moli e ghemi na ya roriya letake iyake e ghemi, mbala mbaŋa ya ghaona, thava ne ya vaidiŋgiya tharɨ gharavakatha na weiye lo vurɨgheghe ya lithɨ weŋgi. Giya i giya lo vurɨgheghe na ya njimbukikiya le kaiwo, na nuwaiya vurɨghegheko iyako ya vakaiwoŋa lemi loŋweghathɨ ghavatavatad kaiwae, ma ghamithɨvatharɨ kaiwae ŋgoreiye.
2CO 13:11 Lo bodaboda, lo renuwaŋa ghaghad na mbaŋake yaŋa, “Eeu amba ghinda!” Hu vurɨgheghe na mbala yawalimina ghaloŋgaloŋga i thovuye moli Loi e marae. Lo utu e letake iyake tɨne hu vandeŋe vakatha. Wo lemi renuwaŋa regha na hu yaku na thovuye, na gharethovu na vanevane gha Loi i yaku e ghemi mbaŋake wolaghɨye.
2CO 13:12 Hu ligiya nɨmami weŋgiya ghamune na hu vemwaewo e ghemi, kaiwae ghemi Loi le gharɨgharɨ.
2CO 13:13 Raloŋweloŋweghathɨke wolaghɨye e valɨvaŋgake iyake thɨ mwaewo e ghemi.
2CO 13:14 Giya Jisas Krais ghare weŋga, Loi le gharethovu, na Nyao Boboma le vɨghathɨ thovuye i yaku taulaghɨna ghemi weŋga.
GAL 1:1 Ghino Pol, Jisas ghalɨŋae gharaghambɨ regha, wo tututhi mava i mena weŋgiya gharɨgharɨ, na ma lolo regha i kulaweŋgo ya tabo ghalɨŋae gharaghambɨ. Ko iyemaeŋge Jisas Krais na Loi Ramanda, iyava i vakatha na i thuweiruva mare e tɨne, thiye va thɨ variyeŋgo.
GAL 1:2 Weiŋguyaŋgiya la valɨraloŋweloŋweghathɨ wo yayaku gheke, ya roriya letake iyake na ya variye i ghaona e ghemi, ghemi ekelesiya weŋga inami Galeisiya ele valɨvaŋgana tɨne.
GAL 1:3 Wo naŋgo weya Loi Ramanda na ghanda Giya Jisas Krais gharenji weŋga, na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
GAL 1:4 Krais mbe ghamberegha vara i vatomweya yawaliye la tharɨ kaiwae na i rakayathuinda e yambaneke thanavuniye raraitharɨ e mbaŋake thiyake tɨnenji. Va i vakatha ŋgoreiya Loi Ramanda le renuwaŋa.
GAL 1:5 Valɨkaiwae ra wovavwenyevwenye mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
GAL 1:6 Krais le mwaewo bwagabwaga e tɨne Loi kaero i kula weŋga hu tabo le gharɨgharɨ. Ko iyemaeŋge ghareŋgu i yo mbe ŋgoraeŋge huŋama kaero hu roiteteva, na lemi renuwaŋana ma i ghaŋgoweva toto thovuye ma reghaova.
GAL 1:7 Ma tembe toto thovuye reghava, mbe reghaeŋge. Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ vavana thɨ vakatha nuwami i unouno na thɨ munjeva thɨ vɨva Krais totoniye thovuye na ma reghaova.
GAL 1:8 Ko iyemaeŋge othembe thoŋgo ghime regha, o nyao thovuye i mena e buruburu, i vavaghareŋa toto thovuye mbe regha na ma ŋgoreiya va wo vavaghareŋana e ghemi, Loi mbala i mukuwo loloko iyako Gehena.
GAL 1:9 Utuutuke iyake kaerova wo utuŋa e ghemi, na e mbaŋake iyake mbowo ya utuŋava weŋga: kaerova hu loŋweya toto thovuye na hu wovatha, iya kaiwae thoŋgo lolo regha i utuŋa toto thovuye ma reghava e ghemi, valɨkaiwae Loi i mukuwo loloko iyako Gehena.
GAL 1:10 Ŋgoroŋga! Hu renuwaŋa ya utu ŋgoreiyako na mbala ya vakatha gharɨgharɨ thɨ wovathovuthovuyeŋaŋgo? Nandere moli! Mbe nuwaŋguiya eŋge Loi i wovathovuthovuyeŋaŋgo. O ya mando na ya utu valogheloghaŋa gharɨgharɨ nuwanji? Nandere moli! Thoŋgo nuwaŋguiya ya utu valoghelogha gharɨgharɨ nuwanji, ko ghino ma Krais le rakakaiwo ŋgoreiye.
GAL 1:11 Lo bodaboda, nuwaŋguiya hu ghareghare totoko thovuye va ya vavaghareŋako e ghemi ma i mena gharɨgharɨ e lenji renuwaŋa tɨne.
GAL 1:12 Mava ya wo weya lolo regha, na ma lolo regha i vavaghareŋgo, ko iyemaeŋge Jisas Krais va i vatomwe e ghino.
GAL 1:13 Kaero hu ghareghareya yawaliŋgu utuutuniye, mbaŋaniye vamba ya ghambugha Jiu lenji kururu ghakamwathɨ. Va ya vakatha vɨrɨ laghɨye moli weya Loi le ekelesiya, na ya mando ya munje mbema ya mukuwo vara.
GAL 1:14 Jiu iya thiye lo valɨtha, ghino ya kivwalaŋgi. Ya ghambu na ya vakatha Jiu lenji kururu thanavuniye, na ya rovurɨghegheŋa vavaghareko iya i mena weŋgiya orumburumbumeko.
GAL 1:15 Ko iyemaeŋge Loi va i tuthiŋgo amba muyai thɨ ghambɨŋgo na ele mwaewo bwagabwaga i kula e ghino. Amba mbaŋa va i woraweya le renuwaŋa na i woraŋgiya nariye e ghino mbala ya vavaghareŋa Toto Thovuye Jisas kaiwae weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye ŋgoreiye. Mbaŋa va i vakatha iyake, mava ya wa weya lolo regha na ve varumwaru nuwaŋgu.
GAL 1:17 Mava ya wa Jerusalem na va thuweŋgiya thavala kaerova thɨ tabo ghalɨŋae gharaghambɨ amba muyai ghino, iyemaeŋge ya vamayaŋa ya wakai Areibiya na muyai ya njogha Damasiko.
GAL 1:18 Theghathagha umboto e ghereiye amba ya wa Jerusalem na va thuweya Pita, va yaku weiŋgu wik umboiwo.
GAL 1:19 Mava te ya thuweva ghalɨŋae gharaghambɨ regha, mbe Jemes eŋge, iye Giya ghaghae.
GAL 1:20 Loi i ghareghare budakaiya ya rorinjoŋake e ghemi i emunjoru, ma ya kwan.
GAL 1:21 Iyako e ghereiye ko amba ya wa Siriya na Silisiya e lenji valɨvaŋga.
GAL 1:22 Va e mbaŋako iyako Krais le ekelesiya Judiya laghɨyeko mava thɨ thuwe mun wo yamoyamo.
GAL 1:23 Va mbema thɨ loŋwe eŋge utuniŋgu, iya iŋake, “Loloko iyava i vakavakatha vɨrɨma weinda, e mbaŋake iyake kaero i vavaghareŋa toto emunjoruko iyako, iya ghinda ra loŋweghathɨko, ko iyemaeŋge va i munjeva i mukuwo iya loŋweghathɨko iyako.”
GAL 1:24 Iya kaiwae va thɨ tarataraweŋa Loi ghino kaiwaŋgu.
GAL 2:1 Theghathagha hoyaworo na umbovarɨ e ghereiye, amba ya njoghava Jerusalem weiŋgu Banabas. Vambe ya vaŋguva Taitus na weime wo wa gheko.
GAL 2:2 Va ya wa gheko kaiwae Loi le vatomwe e ghino ŋgoreiye. Weimaŋgiya ekelesiya gharandeviva, vambe ghime eŋge wo mevathavatha, amba ya utuŋa totoko thovuye iya ya vavaghareŋako weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniyeko. Ya vakatha ŋgoreiyako kaiwae va ya renuwaŋa na thava lo kaiwoko i vivako na mbaŋake ya vakavakatha thɨ tabo bigi bwagabwaga.
GAL 2:3 Na ko othembe Taitus, othembe iye Grik na va weiŋgu, ko iyemaeŋge mava thɨ dagewe na i wo kitenɨyathu thanavuniye.
GAL 2:4 Va wo utuŋa kitenɨyathu thanavuniyeke iyake utuniye kaiwae gharɨgharɨ vavana va thɨ ru thuwele e lama wabwike tɨne na thɨŋava thiye lama valɨraloŋweloŋweghathɨ, ko vambema thɨ kwan eŋge. Va nuwanjiya thɨ thuwe ghandarakarakayathuko iya ra vaidiko weya Krais Jisas. Na nuwanjiya thɨ vaŋguraweime Jiu e lenji mbaro tɨne mbala wo tabo rakakaiwobwaga.
GAL 2:5 Ko iyemaeŋge ma wo giya mun lughawoghawo nasiye weŋgi na wo varaeŋna lenji renuwaŋako, kaiwae nuwameiya totoko thovuye ghaemunjoru mbe i yaku weŋga.
GAL 2:6 Randeviva Jerusalem, thiye raŋa idanji i laghɨye, mava thɨ vɨva iya totoko ghino ya vavaghareŋako. E ghino ma e ghatomethi othembe thiye idanji i laghɨye o nandere. Loi e marae gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ mboromboro.
GAL 2:7 Ko iyemaeŋge randevivake thiyake thɨ thuweya Loi kaerova i wogiya wokaiwo na ya vavaghareŋa toto thovuye weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, tembe ŋgoreiyeva i wogiya weya Pita na i vavaghareŋa weŋgiya Jiu.
GAL 2:8 Loi i giya vurɨgheghe weya Pita i tabo ghalɨŋae gharaghambɨ na i kaiwo weŋgiya Jiu, na iye tembe i giyava vurɨgheghe e ghino ya tabo ghalɨŋae gharaghambɨ na ya kaiwo weŋgiya thiye ma Jiu.
GAL 2:9 Jemes, Pita na Jon thiye e idaidanji na ekelesiya gharandeviva, thɨ ghareghare wagiyaweya Loi i giya wo bebe ŋgoreiyako, e nɨmanɨmame weiŋgu Banabas wo vemwaewo weime weimaŋgi, na iyake e tɨne thɨ vaemunjoruŋa ghime lenji valɨrakakaiwo. Iya kaiwae thɨ warariŋaime wo wa weŋgiya thiye ma Jiu, na thiye thɨ wa weŋgiya Jiu.
GAL 2:10 Va thɨ naŋgo eŋge weime na wo renuwaŋakikiŋgiya mbinyembinyeŋgu ghanjithalavu kaiwae, ko ghino nuwaŋguke nuwaiya moliya ya vakatha iyako.
GAL 2:11 Mbaŋa regha Pita i mena Antiyok na ya goviyaviya ghamwae, kaiwae thanavuko va i vakathako mava i rumwaru.
GAL 2:12 Amba muyai gharɨgharɨko Jemes va i variyeŋgiko thɨ rakavutha, Pita vambe ve ghanɨŋga weiyaŋgiya thiye ma Jiu. Ko iyemaeŋge mbaŋa thɨ vutha Antiyok e tɨne kaero i roiteteŋgiva na ma tembe weiyaŋgiya thɨ wabwi na regha, kaiwae va i mararuŋgi thiye Jiu iya thɨŋake thavala ma Jiu na kaero thɨ loŋweghathɨ mbala thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye.
GAL 2:13 Jiu raloŋweloŋweghathɨ inanji Antiyok e tɨne thɨ varevare Pita le kwanɨko thanavuniye mbala Banabas i tubwe weŋgi ghanjithanavu kwanɨko iyako e tɨne.
GAL 2:14 Mbaŋa ya thuweya lenji vakathako ma ŋgoreiya toto thovuye ghaemunjoru, iwaeŋge ya dage weya Pita taulaghɨko e maranji, yaŋa, “Othembe ghen Jiu regha, ghanɨthanavu ma ŋgoreiya Jiu ghanjithanavu ko iyemaeŋge ŋgoreiya thiye ma Jiu. Ŋgoroŋga eŋge na u vakatha thiye ma Jiu thɨ wo Jiu ghanjithanavu?
GAL 2:15 “Ghinda va thɨ ghambɨinda Jiu gharɨgharɨniye, ma ŋgoraindaŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, thiye ra uno thiye ‘tharɨ gharavakatha.’
GAL 2:16 Ko iyemaeŋge ra ghareghare ma valɨkaiwae lolo regha i ghambugha mbaro na Loi i wovarumwarumwaruŋa, ko iyemaeŋge lolo mbe i loŋweghathɨgha Jisas Krais iye Loi ne i wovarumwarumwaruŋa. Na ghinda tembe ŋgoreiyeva, ra loŋweghathɨgha Krais Jisas, mbala la loŋweghathɨko iyako kaiwae Loi i wovarumwarumwaruŋainda, na ma mbaro ghaghambu kaiwae. Kaiwae ma valɨkaiwae lolo regha i ghambugha mbaro na iyako e tɨne i rumwaru Loi e marae.
GAL 2:17 Kaiwae Loi i wovarumwarumwaruŋainda kaiwae ra loŋweghathɨ Krais na ma kaiwae ra ghambugha le mbaro, Jiu vavana lenji rerenuwaŋa ghinda tharɨ gharavakatha kaiwae ma ra ghambugha Mosese le mbaroko wolaghɨye. Na ŋgoroŋgako? Ana Krais kaiwae kaero ra tabo gharɨgharɨ raraitharɨ? Nandere moli! Ma tharɨ ŋgoreiye, othembe ma ra ghambugha Mosese le Mbaro.
GAL 2:18 “Ko iyemaeŋge thoŋgo ya njogha na ya ghambugha Mbaroko iyako, na ya renuwaŋa ne i wovarumwarumwaruŋaŋgo, ya vakatha tharɨ moli iyako,
GAL 2:19 kaiwae mbaro yakuyakuniye kaero ya kowe. Mbaro va i vakathaŋgo na ya mare, na kaiwae mbaro e tɨne ya mare na mbaŋake e yawayawaliŋgu Loi kaiwae.
GAL 2:20 Mbaŋa thɨ rokrosa Krais, weiŋgu wo mare na regha. Iya kaiwae yawalɨke iya inake e ghino mbaŋake, Krais yawaliye, ma wombereghake yawaliŋgu ŋgoreiye. Loi Nariye, iye i gharethovuŋgo na bwagabwaga i vatomweya yawaliye kaiwaŋgu, ya vareminje, na e tɨne e mbaŋake iyake ya loŋgaloŋgawe.
GAL 2:21 Loi le mwaewo e ghino ma ya woghaghathɨ na ŋgoreiya gharerenuwaŋa ma i laghɨye. Thoŋgo ra ghambugha Mosese le Mbaro na e tɨne Loi i wovarumwarumwaruŋainda, ko ana Krais vambema i mare bwagabwaga eŋge moli?”
GAL 3:1 O Galeisiya, unouna ghemi! Thela i yaroŋga na i vɨva nuwami na hu vakatha ŋgoreiya le renuwaŋako? Mbwana kaerova wo utuŋa Krais e ghemi, na iyako ŋgoreiya mbe ghamimberegha vara e maramina hu thuweya thɨ ŋge Jisas Krais e kros vwatae.
GAL 3:2 Nuwaŋguiya wo ya vaito bigi regha e ghemi: Va hu reŋa e the kamwathɨ na hu wo Nyao Boboma i yaku e ghemi? Kaiwae va hu ghambugha Mbaro, o kaiwae va hu loŋweya toto thovuye na kaero hu loŋweghathɨ?
GAL 3:3 Mbema unouno vara ghemi! Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne hu woraweya yawalɨko togha iyako rɨghe, na mendama ŋgoroŋgava na hu munjeva ne ghamimbereghana e lemi vurɨgheghe tɨne hu vakathambela yawalɨko togha iyako ghavakatha?
GAL 3:4 Toto Thovuye kaiwae kaerova hu ghataŋa vɨrɨniye. Nuwamiya moli hu vatomwe na i tabona bigi bwagabwaga? Ma ya renuwaŋa iye bigi bwagabwaga.
GAL 3:5 Ŋgoroŋga, Loi i giya Nyao Boboma e ghemi rɨghe kaiwae hu ghambugha Mbaro? Nandere! Ŋgoroŋga, Loi i vakatha vakatha ghamba rotaele e ghemi rɨghe kaiwae hu ghambugha Mbaro? Nandere! Loi i giya Une Boboma e ghemi na i vakatha vakatha ghamba rotaele lemoyo e ghemi rɨghe kaiwae hu loŋweya Toto Thovuye na hu wovatha weiye lemi loŋweghathɨ.
GAL 3:6 Wo hu renuwaŋa eŋge Eibraham kaiwae. Buk Boboma iŋa, “Eibraham va i loŋweghathɨgha Loi, na le loŋweghathɨko kaiwae Loi i wovatha na i wovarumwarumwaruŋa.”
GAL 3:7 Iya kaiwae ya dage vurɨgheghe weŋga hu wo gharumwara iyake, thavala thɨ loŋweghathɨ, thiye Eibraham orumburumbuye moliŋgi.
GAL 3:8 Vamba ŋgaŋgagha Loi kaero i worawe le renuwaŋa, ne i wovarumwarumwaruŋaŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye lenji loŋweghathɨ kaiwae. Iya kaiwae Buk Boboma e tɨne Toto Thovuye vamba ghamba kaero i woraŋgiya weya Eibraham, iŋa, “E ghen ne ya mwaewo weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye e yambane.”
GAL 3:9 Eibraham va i loŋweghathɨ na Loi i mwaewowe. Na tembe ŋgoreiyeva, thavala thɨ loŋweghathɨ taulaghɨko Loi ne i mwaewo weŋgi.
GAL 3:10 Thavala thɨ vareminje mbaro na thɨŋava ne thɨ rumwaru Loi e marae, taulaghɨko Loi ne i lithɨ weŋgi. Ŋgoreiye, kaiwae ma valɨkaiwanda ra ghambugha Mbaroko wolaghɨye, na Buk Boboma iŋa, “Thela thoŋgo ma i ghambugha Mbaro ghabuku le utuutuko wolaghɨye mbaŋake wolaghɨye, loloko iyako ne i vaidi ghalithɨ.”
GAL 3:11 Emunjoru, ma valɨkaiwae lolo regha i ghambugha mbaro na iyako e tɨne Loi i wovarumwarumwaruŋa loloko iyako. Ma dage ŋgorako kaiwae Buk Boboma iŋa, “Thela thoŋgo le loŋweghathɨ kaiwae na Loi i wovarumwarumwaruŋa, iye e yawaliye memeghabananiye!”
GAL 3:12 Mbaro ghaghambu ma i reŋa loŋweghathɨ e ghakamwathɨ. Thoŋgo lolo regha i yaku Mbaro e tɨne iye ma i vareminja Loi. Iyemaeŋge mbene i renuwaŋavara budakai Mbaro i woraŋgiya, ŋgoreiya Buk Boboma le utuutu, iŋa, “Gharɨgharɨko iya thɨ ghambuvao mbaroko thiyako, thiye ne e yawayawalinji.”
GAL 3:13 Mbaro i woraweya ghandalithɨ laghɨye moli, ko iyemaeŋge Krais kaerova i wo lithɨko iyako. Va i rothɨinda i wo lithɨko iyako na i worawe ghamberegha e vwatae, ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, iŋa, “Thela thoŋgo hu wovakwata riwae e umbwa, loloko iyako i yaku Loi le lithɨ tɨne na ne i mukuwo.”
GAL 3:14 Krais va i vakatha iyako na mbala Loi le dagerawe mwaewoko weya Eibraham i wa weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye. Mwaewoko iyako i mena weya Jisas Krais. Jisas va i mare ghinda kaiwanda na mbala loŋweghathɨ e tɨne valɨkaiwanda ra wo Loi Une iyava le dageraweko weinda.
GAL 3:15 Lo bodaboda, nuwaŋguiya ya wo ghamba thuwathuwa regha gharɨgharɨ ghinda e ghandathanavu. Thoŋgo gharɨgharɨ theghewo thɨ vakatha dagerawe regha bigi regha kaiwae, na dageraweko iyako e ghereiye thɨ roriya idanjiwe, ne e ghereiye ma valɨkaiwae lolo ma reghava i rake dageraweko iyako o ma i woraweva renuwaŋa regha e vwatae. Iyake i mboromboro weiye Loi le dagerawe.
GAL 3:16 Ŋgoreiya Loi va i dagerawe weya Eibraham na rumbuye. Buk Boboma e tɨne Loi mava iŋa, “weŋgiya orumburumbu”, ghaghareghare lemoyo. Ko iyemaeŋge va iŋa ne i giya “weya rumbu,” gharumwaru mbe lolo reghaeŋge, loloniye Krais.
GAL 3:17 Lo utuutuke gharumwaru ŋgoreiyake: Loi va i vakatha dagerawe weiye Eibraham na i dagerawe ne i renuwaŋakiki. Theghathagha hoseriyevarɨ na ghweto (430) e ghereiye amba Mosese le mbaro i yomara. Iya kaiwae ma valɨkaiwae Mbaro, va muyai amba i yomara, ne i rakayathu dageraweko iyako.
GAL 3:18 Thare valɨkaiwae mbaro ghaghambu kaiwae Loi i giya le mwaewo weinda? Nandere! Ko iyemaeŋge ne i giya weinda kaiwae va i dagerawe weinda. Tembe ŋgoreiyeva Loi i giya le mwaewo bwagabwaga weya Eibraham kaiwae va i dagerawewe ne i vamboromboro.
GAL 3:19 Ko va budakai kaiwae vara na Loi i giya mbaro? Loi va i giya mbaro weinda kaiwae gharɨgharɨ vambe thɨ vakavakathaŋgiya tharɨ. Mbaroko iyako va i tubwembele ghaghada Eibraham rumbuyeko iya Loi va i dagerawekowe, i mena. Mosese va i ndeghathɨ Loi na gharɨgharɨ e ghanjilughawoghawo, i vilambo mbaroko weŋgiya nyao thovuthovuye na i giya weŋgiya gharɨgharɨ.
GAL 3:20 Randendeghathɨ e ghanjilughawoghawo ma ina gheko regha kaiwae, iyemaeŋge wo i vawarariŋaŋgi thenjighewoko. Ko iyemaeŋge Loi va i dagerawe Eibraham na ma lolo regha i ndeghathɨ e ghanjilughawoghawo. Iya kaiwae Loi le dageraweko weya Eibraham i laghɨye kivwala Mbaroko.
GAL 3:21 Ko iya ŋgoroŋga? Ana Mbaro i thɨghɨyawana Loi le dagerawe? Nandere, nandere moli! Kaiwae thoŋgo mbaro regha inawe na i giya lolo yawaliye, mbala ra ghambugha mbaro kaero ra rumwaru Loi e marae.
GAL 3:22 Ko iyake ma ŋgoreiye, kaiwae Buk Boboma kaero i govambwara gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke tharɨ kaero i ŋgarɨŋgi na ma valɨkaiwanji thɨ ghambugha mbaroko. Iyake va Loi le renuwaŋa mbala budakaiya va i dagerawe, iya i ndeghathɨ lolo regha le loŋweghathɨ Jisas Krais kaiwae, ne i giya weŋgiyaeŋge thiya thɨ loŋweghathɨ.
GAL 3:23 Amba muyai loŋweghathɨ ghambaŋa i mena, ghinda mbaro va i ŋgarɨinda na ŋgora inanda e thiyo tɨne ghaghad Loi va i govambwara loŋweghathɨ ghakamwathɨ.
GAL 3:24 Iya kaiwae mbaro va ŋgoreiya ghandaranjimbunjimbu, ghaghad Krais ghaloŋweghathɨ i yomara na valɨkaiwae Loi ne i wovarumwarumwaruŋainda kaiwae ra loŋweghathɨ Krais.
GAL 3:25 Ko iyemaeŋge mbaŋake kaiwae loŋweghathɨ ghakamwathɨ kaerova i mena, ma ra yaku ranjimbunjimbu e raberabe.
GAL 3:26 Weya Krais Jesus taulaghɨna ghemi Loi le ŋgamaŋgama loŋweghathɨ kaiwae. Kaiwae mbaŋa hu bapɨtaiso kaero hu tubwe weya Krais, ŋgoreiya kaero hu wo Krais na hu njimbo. Iyake i woraŋgiya taulaghɨna ghemi Loi le ŋgamaŋgama, kaiwae hu loŋweghathɨgha Krais Jisas.
GAL 3:28 Weya Krais kaero ma totomethi weŋgiya Jiu o thiye ma Jiu. Ma totomethi weŋgiya rakakaiwobwaga o rakarakayathu. Na ma totomethi weŋgiya ghɨmoghɨmoru o wanakau. Kaiwae weya Krais Jisas taulaghɨna ghemi hu mboromboro.
GAL 3:29 Thoŋgo Krais le gharɨghara ghemi, ko ghemi Eibraham orumburumbuye. Na budakai iyava Loi i dageraweko weya Eibraham ghemi ne hu vaidi.
GAL 4:1 Wo ya utuŋa ghamba thuwathuwa regha. Ravwenyevwenye regha i mare. Amalako nariye regha, othembe nevole i rombana ramae le bigibigiko, ko mbaŋa amalaghɨniye amba ŋgama, i tabo amba ŋgoreiya rakakaiwobwaga.
GAL 4:2 Kaiwae mbaŋako thiyako mbe i ghambu vara gharanjimbunjimbu na le bigibigiko gharanjimbunjimbu lenji mbaro ghaghada i vaidiya ghatheghatheghako iya ramae i woraweko.
GAL 4:3 Ghinda ŋgoranda iyako. Va ŋgoreiya gamagaima ghinda yambaneke ghanjirerenuwaŋa thɨ mbaroŋainda na ghinda ghanjirakakaiwobwaga.
GAL 4:4 Ko iyemaeŋge e ghambaŋa moli tɨne iya Loi va i tuthiko, amba i variya Nariye i mena. Va wevo i ghambɨ na i yaku Jiu e lenji Mbaro raberabe.
GAL 4:5 Na va i vamodo njoghainda ghinda ra yayaku mbaro e raberabe na valɨkaiwae Loi i muninda na mbala ra tabo le ŋgamaŋgama moli ghinda.
GAL 4:6 Mbala i vaemunjoruŋa le ŋgamaŋgama ghemi, Loi i variya Nariye Une i mena e gharendake. Uneko iyako i kulakula weya Loi iŋa, “Bwebwe! Bwebwe!”
GAL 4:7 Iya kaiwae, ghemi mbaŋake ma rakakaiwobwaga, ghemi Loi le ŋgamaŋgama. Na kaiwae ghemi Loi le ŋgamaŋgama, thovuyeko iyava i vivatharaweko le ŋgamaŋgama kaiwanji, ne hu vaidi.
GAL 4:8 Me vivako, mbaŋa mava hu ghareghareya Loi, ghemi va rakakaiwobwaga weŋgiya loi kwanɨkwan.
GAL 4:9 Ko iyemaeŋge mbaŋake kaero hu ghareghareya Loi, o mbala yaŋa Loi i ghareghareŋga. Na ŋgoroŋgaeŋge na tembe hu njogha weŋgiya mbaroko ma e lenji vurɨghegheko? Ko ana nuwamiya hu tabo na rakakaiwobwaga weŋgi?
GAL 4:10 Va ya loŋwe mbe hu ghambuŋgi vara mbaŋa kururu ghanjimbaro, manjala togha ghanjimbaro, thaga ghanjimbaro na theghathegha togha ghanjimbaro.
GAL 4:11 Ya gharelaghɨlaghɨ kaiwami, ne i waeŋge lo kaiwoko e ghemi thava i tabo na bigi bwagabwaga.
GAL 4:12 Lo bodaboda, ya naŋgo vurɨgheghe e ghemi na hu rakayathuŋga mbaro e tɨne ŋgoreiya va ya vakatha kaiwae va ya tabo rakarakayathu ŋgoreiya ghemi mbaro ma i mbaroŋaŋga amba muyai hu tabona raloŋweloŋweghathɨ. E mbaŋako iyako ghamithanavu e ghino mava i tharɨ.
GAL 4:13 Kaero hu ghareghare, wo ghambwera kaiwae iyava iviva ya ghaona e ghemi na ya vavaghareŋa toto thovuye e ghemi.
GAL 4:14 Othembe wo ghambwerako va i vakatha vuyowo e ghemi na i mandoŋga, ma hu yaŋgiwanaŋgo na hu botewoyathuŋgo. Ko iyemaeŋge hu vaŋguvathaŋgo ŋgoreiya ghino Loi le nyao thovuye regha, ŋgoreiya ghino mbe Krais Jisas ghamberegha.
GAL 4:15 Va e mbaŋako iyako hu warari laghɨye kaiwaŋgu, ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake warariko iyako aŋga inae? Ya dage emunjoru, e mbaŋako iyako lemi wararina le laghɨlaghɨye kaiwae valɨkaiwami hu giya bigibigike wolaghɨye e ghino.
GAL 4:16 Na ŋgoroŋga? Ana ghino ghamithɨghɨya kaiwae ya utuŋa utu emunjoru e ghemi?
GAL 4:17 Gharɨgharɨ vavana thɨ rovurɨgheghe na nuwanjiya thɨ vɨva nuwami. Ko iyemaeŋge lenji renuwaŋako ma e ghathovuye e ghemi. Mbema nuwanjiya eŋge thɨ vakathaŋga hu meghaghathɨ weime na hu rovurɨgheghe thiye kaiwanji.
GAL 4:18 Ne i thovuye moli thoŋgo mbaŋake wolaghɨye hu rovurɨgheghe ghino kaiwaŋgu. Mbala hu vakavakatha ŋgoreiyako mbaŋa ra yaku na regha, na thava hu viyathu mbaŋa inaŋgu bwagabwaga weŋga.
GAL 4:19 Lo ŋgamaŋgama valɨghareghareŋgu, ghino tembe ya ghataŋava vɨrɨ ŋgoreiya ghambɨ vɨrɨniye. Ne ya ghataŋa vɨrɨko ghaghad hu matuwo weya Krais.
GAL 4:20 Elo renuwaŋake nuwaŋguiya moli mbaŋake ya thuweŋga na weiŋguyaŋgiya ghemi ra utu na thovuye. Thoŋgo inaŋgu weŋga ya ghareghare ne budakai ya dage weŋga, kaiwae budakai hu vakavakatha i vakathaŋgo nuwaŋgu i unouno.
GAL 4:21 Thavala ghemi nuwamiya hu yaku Mbaro e raberabe, wo ya vaitoŋga, thare hu ghareghare mbaro ŋgoroŋga iŋa?
GAL 4:22 Mbaro e ghabuk tɨne iŋa Eibraham le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru theghewo, regha wevo rakakaiwobwaga Heiga nariye, na theghewoniye wevo rakarakayathu Sera nariye.
GAL 4:23 Nariye Ishmael va i virɨ weya wevo rakakaiwobwaga, na le virɨko va ŋgoreiya gharɨgharɨ lenji renuwaŋa. Ko iyemaeŋge Aisake va i virɨ weya wevo rakarakayathu ŋgoreiya Loi le dagerawe.
GAL 4:24 Bigibigike thiyake ŋgoreiye goghaimbaŋgi. Wanakauke theunyiwo thiyake thiye ŋgoranjiya dagerawe theghewo Loi na gharɨgharɨ thɨ dagerawe. Dagerawe regha iya mbaroko Loi va i wogiyako weya Mosese e Ou Sainai, na dageraweko iyako le ŋgamaŋgama thavala thɨ tabo rakakaiwobwaga mbaro e raberabe. Heiga iye ŋgoreiya dagerawe i mena e Ou Sainai.
GAL 4:25 Heiga iye ŋgoreiya Ou Sainai ina Areibiya e tɨne, na iye ŋgoreiya ghamba thuwathuwa ghemba Jerusalem e mbaŋake iyake, iye weiyaŋgiya gharɨgharɨ thɨ tabo rakakaiwobwaga mbaro e raberabe.
GAL 4:26 Ko iyemaeŋge Sera iye ŋgoreiya dagerawe togha, na tembe ŋgoreiyeva ghamba thuwathuwa Jerusalem e buruburu. Le ŋgamaŋgama ma rakakaiwobwaga, na iye ghinda raloŋweloŋweghathɨ tɨnanda.
GAL 4:27 Aiseya va iŋa Jerusalem togha le ŋgamaŋgama lemoyo, ma ŋgoreiya Jerusalem teuye. Va i utu na ŋgoreiyake: Ghen ŋgorana wevoma iya i kwamama ma mbaŋa regha i ghambɨ, ko iyemaeŋge ya dage vurɨgheghe na wo u warari. Ghen ŋgorana wevoma iya ma mbaŋa regha ghambɨma vɨrɨniye i yomarawe, ko iyemaeŋge ya dage vurɨgheghe na u kula na ghalɨŋae laghɨye. Kaiwae othembe ghen ranuwanuwatharɨ laghɨye moli, len ŋgamaŋgama ne lemoyo moli, ko iyemaeŋge wevona iya le ghɨmoruna mbe i rokighalona vara le ŋgaŋga mane lemoyo.
GAL 4:28 Lo bodaboda, Loi le dagerawe kaiwae Aisake i yomara, na tembe ŋgoreiyeva Loi le dagerawe kaiwae ghemi hu tabo iye le ŋgamaŋgama.
GAL 4:29 Eibraham nariye iyava i virɨ ŋgoranda ghinda ra virɨ, i vakatha vɨrɨ laghɨye weya reghako, iyava i virɨ Une le vurɨgheghe e tɨne. Tembe ŋgoreiyeva mbaŋake noroke. Thavala thɨ yaku Mbaro e raberabe thɨ vakavakatha vɨrɨ weŋga ghemi hu virɨ Loi ele dagerawe tɨne.
GAL 4:30 Ko iyemaeŋge ŋgoroŋga Buk Boboma iŋa? “U variyeyathuŋgiya wevona rakakaiwobwagana na nariyena. Kaiwae wevona rakakaiwobwagana nariye mane i mbana ramae le vwenyevwenyena, mbe wevo rakarakayathu eŋge nariye ne i mban.”
GAL 4:31 Iya kaiwae lo bodaboda, ghinda ma wevo rakakaiwobwaga le ŋgamaŋgama ŋgoreiye, ghinda wevo rakarakayathu le ŋgamaŋgama ghinda.
GAL 5:1 Krais kaerova i rakayathuinda mbala ghinda rakarakayathu gharɨgharɨniye. Iya kaiwae wo hu ndeghathɨ vurɨgheghe na thava tembe bigi regha i vakathaŋga hu tabo na le rakakaiwobwagava.
GAL 5:2 Wo hu vandeŋe iyake! Ghino Pol ya dage e ghemi thoŋgo hu njogha Mbaro e thanavuniye na hu wo kitenɨyathu thanavuniye, na budakaiya Krais kaerova i vakatha kaiwanda ma e ghathovuyemun e ghemi.
GAL 5:3 Mbowo ya utuŋava mbaŋaiwoniye e ghemi. Thoŋgo hu vatomweŋga na hu wo kitenɨyathu thanavuniye, wo hu ghambuva Mbaroko le woraŋgiya wolaghɨye.
GAL 5:4 Thoŋgo hu ghambugha Mbaro na hu munjeva Loi ne i wovarumwarumwaruŋaŋga, kaero hu kitenɨyathuŋga weya Krais na hu yaku Loi ele mwaewo bwagabwaga ghereiye.
GAL 5:5 Ko iyemaeŋge ghime iya wo yakuyaku Loi Une e tɨne, wo roroghagha weiye ghareme i matuwo ghaghad Loi i wovarumwarumwaruŋaime kaiwae wo loŋweghathɨ Krais.
GAL 5:6 Kaiwae thoŋgo ra tubwe weya Krais Jisas, othembe ra wo kitenɨyathu thanavuniye o ma ra wo, ma bigi ŋgoreiye. Ko iyemaeŋge bigi laghɨye iyake: la loŋweghathɨko e tɨne mbala gharɨgharɨ thɨ thuwe la gharethovu weya Loi na weya gharɨgharɨ.
GAL 5:7 Lemi rukuna va i thovuye moli. Ko thelaeŋge i dagetenɨŋga na ma hu ghambugha utuko iya emunjoruko?
GAL 5:8 Renuwaŋana iya hu ghambuna mbaŋake ma i mena weya Loi, iye iyava i kulana e ghemi.
GAL 5:9 Ŋgoreiya isɨt seiwo valɨkaiwae i vakatha pwalawako na i roro laghɨye, lolo regha le vavaghare vatharɨ i lawa e ghemi na i vakowana lemi wabwina.
GAL 5:10 Weiŋgu lo gharematuwo Loi iye i thalavuŋga na ma valɨkaiwae tembe hu ghambuva renuwaŋa ma reghava. Lolona iya i vakatha numounounona e ghemi, othembe thela amalaghɨniye, Loi ne i lithɨwe.
GAL 5:11 Lo bodaboda, ghino ma ya vavaghareŋa kitenɨyathu thanavuniye. Thoŋgo ya vavaghareŋa iyako, buda kaiwae eŋge na Jiu mbe thɨ vakavakatha vara vuyowo e ghino? Thoŋgo mbe ya vavaghare vara kitenɨyathu thanavuniye, lo vavaghare Jisas le mare e kros vwatae mbala ma e ghavuyowo Jiu weŋgi.
GAL 5:12 Gharɨgharɨna iya thɨ vakatha numounounona e ghemi nuwaŋguiya moli ghanjimberegha thɨ kitenɨyathuŋgi moli.
GAL 5:13 Ghemi, lo bodaboda, Loi kaerova i kula e ghemi na i rakayathuŋga. Ko iyemaeŋge thava ghamirakarakayathuko iyako kaiwae na huŋa, “Thoŋgo nuwameiya, valɨkaiwame eŋge wo reŋa ŋgora riwameke yawaliye le renuwaŋa.” Thava lemi renuwaŋa ŋgoreiyako, ko mbema weimi eŋge lemi gharethovu hu vekaiwo weŋga.
GAL 5:14 Mbaroke wolaghɨye ghanjirerenuwaŋa utuutuke iyake i ŋgarɨŋgi na regha, iŋa, “U gharethovu weya ghanu ŋgoreiya u gharethovu e ghen.”
GAL 5:15 Ko thoŋgo hu vethɨghɨyawanaŋga na hu vegaithɨweŋga, hu njimbukikiŋga ne iwaeŋge hu vemukuwoŋga.
GAL 5:16 Iya kaiwae ya dage e ghemi ŋgoreiyake: Hu vatomweŋga na Nyao Boboma i mbaroŋa yawalimina, na mbala ma valɨkaiwami hu goru weya the bigiya raitharɨ riwamina nuwaiya.
GAL 5:17 Kaiwae the bigiya riwandake nuwaiya, Nyao Boboma ma nuwaiya. Na the bigiya Nyao Boboma nuwaiya, riwandake ma nuwaiya. Nyao Boboma na riwandake yawaliye thɨ vemomodɨŋgi, iya kaiwae budakaiya iya hu munjeko hu vakatha ma hu vakatha.
GAL 5:18 Ko iyemaeŋge thoŋgo Nyao Boboma i viva e ghemi, ma valɨkaiwami hu yaku mbaro e raberabe na i mbaroŋa yawalimina.
GAL 5:19 Riwandake yawaliye le vakatha i manjamanjala moli: yathima thanavuniye, negenege thanavuniye na monjina thanavuniye raraitharɨ,
GAL 5:20 kururu weŋgiya loi kwanɨkwan na thɨ wadewade na thɨ rɨmbɨre, rokiwodowodo, wowogaithɨ, yamwakabu thanavuniye, gagaithɨ, votha, vakatha wabwi totomethi,
GAL 5:21 na maralogheloghe, tagavamare, munumu, warari raitharɨ na vakatha ŋgoranjiyako. Kaerova ya utuŋa na mbaŋake mbowo ya utuŋava: thavala thɨ vakavakatha thanavuŋgiko thiyako, ma thɨ ru Loi le ghamba mbaro iya ne i giya weŋgiya le ŋgaŋga.
GAL 5:22 Ko iyemaeŋge Nyao Boboma une thiyake: gharethovu, warari, gharemalɨlɨ, ghataŋaghathɨ, gharevɨrɨ, thanavu thovuye, e ghandavareminje,
GAL 5:23 gharenja na tembe ghandamberegha ra dageteninda e thanavu raraitharɨ. Ma tembe mbaro regha inaweva ne i dagetenɨŋgiya thanavuke thiyake.
GAL 5:24 Thavala kaero thɨ tubwe weya Krais Jisas, riwanjiko yawaliye weiya thanavuŋgiko iya riwanjiko i naŋgo kaerova thɨ rokros na i mare.
GAL 5:25 Nyao Boboma kaero i giya yawalɨ togha weinda, iya kaiwae wo ra vatomweinda weya Nyao Boboma na iye i mbaroŋainda.
GAL 5:26 Thava ra vakatha sirari thanavuniye, thava ra thɨthɨkaka weŋgiya ghandaune, na thava ra yamwayamwakabu ghandaune lenji bigibigi kaiwanji.
GAL 6:1 Lo bodaboda, thoŋgo lolo regha e lemi wabwina tɨne i vakatha tharɨ, thavala ghemi kaero Nyao Boboma i mbaroŋaŋga, weimi lemi gharenja na ghamithanavu udauda, hu thalavugha loloko iyako na hu vanamwe ghathanavuko. Ko iyemaeŋge mbe hu njimbukikiŋgava, ne iwaeŋge tembe hu vaidiva tanathetha na tembe hu dobuva.
GAL 6:2 Hu thalavuŋgiya ghamune na hu vewovaghaŋgi e ghanjivuyowo. Hu vakatha ŋgoreiyako, na e tɨne hu vamboromboro Krais le mbaro.
GAL 6:3 Thoŋgo lolo regha i wovoreŋa ghamberegha na iŋa iye idae i laghɨye, ko iyemaeŋge ma idae i laghɨye, tembe i yarova ghamberegha.
GAL 6:4 Lolo regha na regha tembe ghamberegha i thuwe na i tuthiya ghathanavu. Thoŋgo le vakatha i thovuye, valɨkaiwae i warari. Ko iyemaeŋge thava i vavanogha iye le vakathako weya gheu regha le vakatha,
GAL 6:5 kaiwae lolo regha na regha tembe i wo ghamberegha ghathanavuko vuyowae.
GAL 6:6 Thoŋgo len ravavaghare i vavaghareŋa Loi ghalɨŋae e ghen, valɨkaiwae u giya len bigibigi vavana weya len ravavagharena.
GAL 6:7 Wo hu renuwaŋa wagiyawe na nuwamina i rumwaru, ma valɨkaiwae lolo regha i yarogha Loi. Budakaiya ne ra kabu ne vara tɨgha une tembe ŋgoreiyeva.
GAL 6:8 Thoŋgo ra kabukabu e riwandake yawaliye, ne vara tɨgha uneya mare. Ko iyemaeŋge thoŋgo ra kabukabu e Une, ne vara tɨgha une yawalɨ memeghabananiye.
GAL 6:9 Thava ra banewana thanavu thovuye ghavakavakatha, kaiwae thoŋgo ma ra baneyathu, ne Loi le tuthi mbaŋaniye e tɨne ra vaidiya une.
GAL 6:10 Iya kaiwae thembaŋa valɨkaiwae ra vakatha thanavu thovuye weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye, wo ra vakatha. Ko ra rovurɨgheghe eŋge vara thanavu thovuye weŋgiya la valɨraloŋweloŋweghathɨ inanji weya Krais.
GAL 6:11 E mbaŋake iyake tembe wombereghake vara e nɨmaŋgu ya rorori. Ne hu thuweya nɨmaŋguke muiye ya rori na laghɨlaghɨye.
GAL 6:12 Gharɨgharɨ vavana nuwanjiya thɨ warariŋaŋgi ghanjiuneko iya kaiwae thɨ vavurɨghegheŋga na hu wo kitenɨyathu thanavuniye. Na thɨ vakatha iyako kaiwae thɨ mararu na mbala thava thɨ vaidiya vuyowo kaiwae thɨ loŋweghathɨ na thɨ ghambugha Krais le mare.
GAL 6:13 Hu thuwe, othembe va thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye, thiye ma thɨ ghambugha mbaro. Ko mbema nuwanjiya eŋge thɨ kitenɨyathu riwamina mbothiye njimwae na mbala thɨ wovorevoreŋaŋgi ghanjimberegha kaiwae hu ghambuŋgi lenji renuwaŋako.
GAL 6:14 E ghino ma mbaŋa regha nuwaŋguiya na ne ya wovorevoreŋa bigi regha, mbe Jisas le mare eŋge e kros vwatae. Kaiwae Jisas le mare yambaneke bigibiginiye thiye ma e ghamɨghamɨna e ghino, na ghino ŋgoreiye bigi bwagabwaga yambaneke kaiwae.
GAL 6:15 Ma bigi regha ŋgoreiye othembe ra wo kitenɨyathu thanavuniye o ma ra wo kitenɨyathu thanavuniye. Bigi laghɨye eŋge vara ghinda kaero ra tabona gharɨgharɨ totogha.
GAL 6:16 Thiye thavala kaero thɨ ghambu renuwaŋako iyako, ya naŋgo weya Loi na i vakatha gharemalɨlɨ e gharenji na ghare weŋgi. Thiye emunjoru Israel, Loi le gharɨgharɨ.
GAL 6:17 E mbaŋake iyake na i ghaoko thava tembe ghemi regha i giyava vuyowo e ghino, kaiwae bolake iya kaero ina e riwaŋguke, wo nono, thɨ woraŋgiya ghino Jisas le rakakaiwobwaga, iya kaiwae gharɨgharɨna ghemi valɨkaiwae hu ghambu lo renuwaŋake.
GAL 6:18 Lo bodaboda, ghanda Giya Jisas Krais ghare weŋga. Mbwana. Ŋgoreiye.
EPH 1:1 Ghino Pol, Loi le renuwaŋa e tɨne ya tabo Krais Jisas ghalɨŋae gharaghambɨ. Ghino ya roriya letake iyake na ya variye i ghaona e ghemi, ghemi Loi le gharɨgharɨ inami huya yaku Epesas e tɨne. Ghemi raloŋweloŋweghathɨ moli weya Krais Jisas.
EPH 1:2 Ya naŋgo weya Loi Ramanda na ghanda Giya Jisas Krais thɨ mwaewo e ghemi na lenji gharemalɨlɨ i yaku e gharemina.
EPH 1:3 Ra tarawe Loi, iye ghanda Giya Jisas Krais Ramae. Valɨkaiwae moliya ra tarawe, kaiwae e la tubweko weya Krais mwaewoke wolaghɨye i mena e buruburu kaero i giya weinda yawalindake ghaloŋgaloŋga kaiwae.
EPH 1:4 Ŋgoreiyake. Amba muyai va i vakatha yambaneke, kaerova i tuthinda le gharɨgharɨ mbala mbaŋa ra tubwe weya Krais, ne ra boboma na ma e ghandawonjowe e la tharɨ regha.
EPH 1:5 Va i gharethovuŋainda, iya kaiwae amba ŋgaŋgagha kaero i renuwaŋarawe ne Jisas Krais le kaiwo e tɨne i vaŋguinda le ŋgamaŋgama. Vambe ghamberegha vara le warari na le renuwaŋa i vakatha ŋgoreiyako.
EPH 1:6 Iya kaiwae ra tarawe amalaghɨniye le mwaewo riyeriyevanjaraniye kaiwae, na mwaewoko iyako i giya bwagabwaga weinda weya Nariye gharegharethovuniye moli.
EPH 1:7 Loi i vatomwe le mwaewo i laghɨye moli. Krais le mare e tɨne Loi kaero i rakayathuinda na i numotena la tharɨ.
EPH 1:8 Loi le mwaewo laghɨye moli i liŋgi weinda weiye thimbake wolaghɨye na ghareghare thovuye,
EPH 1:9 kaiwae va nuwaiya ra ghareghare le renuwaŋa thuweleko, na va le renuwaŋa ŋgoreiye. Loi va nuwaiya ŋgoreiye na i vamboromboro weya Krais.
EPH 1:10 Ghambaŋa moli e tɨne ne i vakatha ŋgoreiya le renuwaŋako. Iya kaiwae mbaŋako iyako bigibigike wolaghɨye e buruburu na e yambaneke ne i mbanɨvathaŋgi na regha na Krais iye umbaliye.
EPH 1:11 Kaiwae ra tubwe na regha weya Krais, amba ŋgaŋgagha Loi kaero i tuthinda na le gharɨgharɨ ghinda. Kaerova i tuthinda na le gharɨghara ghinda, kaiwae va le renuwaŋa ŋgoreiye. Na Loi mbe ghambereghaeŋge i vakatha bigibigike wolaghɨye i mboromboro na ŋgoreiya le renuwaŋako.
EPH 1:12 Iyake kaiwae, ghime Jiu va wo vareminjekaiya Krais na Loi i vaŋguime le gharɨgharɨ, wo mwanavaira idae na wo tarawe.
EPH 1:13 Ghemi ma Jiu gharɨgharɨniye tembe ŋgoreiyeva, kaerova hu loŋweya Utuniye Emunjoru, iye Jisas Totoniye Thovuye ghamivamoru kaiwae, na kaiwae kaero hu loŋweghathɨgha Krais na hu tabo le gharɨgharɨ, iya kaiwae Loi ghanono kaerova i worawe e ghemi na ghamba tuthi. Iye Nyao Boboma, ŋgoreiya le dagerawe.
EPH 1:14 Kaiwae ra wo Nyao Boboma, ra ghareghare thovuyeko wolaghɨye iya Loi va i dageraweko kaiwanda tembene vara wova. Iya kaiwae wo ra roroghagha Loi i rakayathuinda moli na i vaŋguinda weinda ra yaku. Ra mwanavaira amalaghɨniye idae na ra tarawe.
EPH 1:15 Lemi loŋweghathɨ weya Giya Jisas na lemi gharethovu weŋgiya Loi le gharɨgharɨke wolaghɨye kaero ya loŋweya utuniye.
EPH 1:16 Iyako kaiwae ma ya towotowo e vata ago weya Loi kaiwami, na mbaŋake wolaghɨye ya naŋgonaŋgo kaiwami.
EPH 1:17 Ya naŋgo weya ghanda Giya Jisas Krais le Loi, iye Ramanda Ravwenyevwenye, na i giya Une e ghemi, na iye i vathimbaŋaŋga na i woraŋgiya Loi e ghemi, na valɨkaiwae ghaghareghare i laghɨye e ghemi.
EPH 1:18 Ya naŋgo Loi iye ne i vamanjamanjala lemi renuwaŋa, na valɨkaiwae hu ghareghare iye va i kula weŋga na valɨkaiwami weimi lemi gharematuwo hu roroghagha vwenyevwenyeko laghɨye iya Loi ne i giyako ghinda le gharɨgharɨ weinda.
EPH 1:19 Na ne hu ghareghare Loi le vurɨgheghe mbe ina i kakaiwo weinda ghinda raloŋweloŋweghathɨ. Vurɨghegheke iyake iye i laghɨye kivwala vurɨghegheke wolaghɨye
EPH 1:20 iyava Loi tembe i vaŋguthuweiruweva Krais mare e tɨne, na i vaŋgurawe valɨvaŋga e uneko e buruburu.
EPH 1:21 Iya kaiwae randevivake wolaghɨye, vurɨghegheke wolaghɨye, nyaoko thovuthovuye wolaghɨye, rambarombaroke wolaghɨye, na idake wolaghɨye iya kaero inanjiwe mbaŋake iyake na ne thɨ yomara mbaŋa i menamenako, Krais iye i laghɨye kivwalaŋgi.
EPH 1:22 Loi kaerova i woraweya Krais na i mbaroŋaŋgiya bigibigike wolaghɨye na thɨ yaku e gheghe raberabe, na i worawe ekelesiya ghanaghananauyeko wolaghɨye umbaliye.
EPH 1:23 Ekelesiya iye Krais riwae, na Krais e yawayawaliye i riyevanjara ŋgoreiya i riyevanjara bigibigi wolaghɨye e valɨvaŋgake wolaghɨye.
EPH 2:1 Ghemi, va i viva lemi tharɨna kaiwanji unemina i mare.
EPH 2:2 Va e mbaŋako iyako hu reŋa e yambaneke momouwoniye tɨne na hu ghambugha nyao raraitharɨ lenji randeviva Seitan le kamwathɨ. Iye ma ra thuwathuwawe, ko iyemaeŋge the gharɨgharɨ ma thɨ yavwatatawana Loi, iye i mbaroŋaŋgi.
EPH 2:3 Taulaghɨke ghinda va ra yayaku gharɨgharɨko thiyako e lenji wabwi tɨne na ra ghambugha riwandake yawaliye, na thanavuko iya riwandake na la renuwaŋake nuwaiya ra vakavakatha. Mbaŋa vamba la yakuyaku ŋgoreiyako, valɨkaiwae moli Loi weiye le ghatemuru weindaŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye thiyako, i lithɨ weinda.
EPH 2:4 Ko iyemaeŋge Loi iye gharevɨrɨ i riyevanjara na le gharethovu weinda i kaitotowo moli,
EPH 2:5 na mbaŋa vamba unendako thiya mare e la goriwoyathu tɨne Loi i tubweinda weya Krais na i giya yawalɨ togha weinda. Loi le gharevatomwe e tɨne va hu vaidiya vamoru.
EPH 2:6 Iya thavala ghinda kaero ra yaku weya Krais Jisas, Loi kaerova i vaŋguthuweiruinda weinda Krais mare e tɨne, na i vaŋguraweinda weinda Krais ra yaku e ghamba vwenyevwenye tɨne e buruburu.
EPH 2:7 Na i vakatha ghinda ghamba ghaghayawo gharɨgharɨ mbaŋa i menamenako kaiwanji na mbala thɨ ghareghare Loi le mwaewo i kaitotowo moli, kaiwae weya Krais Jisas i gharethovuŋainda.
EPH 2:8 Kaiwae mbaŋa hu loŋweghathɨ, Loi le mwaewo bwagabwaga e tɨne iya hu vaidiya vamorunawe. Ma lemi rovurɨgheghe une ŋgoreiye, Loi le giya bwagabwaga.
EPH 2:9 Ma lemi rovurɨgheghe une ŋgoreiye, iya kaiwae ma valɨkaiwae ghemina regha iŋava i wovoreŋa ghamberegha.
EPH 2:10 Kaiwae ra tubwe weya Krais Jisas Loi i vakathainda ra tabo ŋginau togha na nuwaiya ra vakatha thanavu thovuye, na thanavuko thovuye iyako vama i vivatharawe na e tɨne ra loŋgaloŋgawe.
EPH 2:11 Iya kaiwae, hu renuwaŋakiki, ghemi va thɨ ghambɨgha ma Jiu gharɨgharɨniye ŋgoreiye. Jiu thɨ utu njoŋanjoŋaŋga na thɨŋa, “Ghemi mava hu wo kitenɨyathu thanavuniye, na ghemi ma Loi le gharɨgharɨ ŋgoreiye.” (Ko iyemaeŋge thanavuko iyako gharɨgharɨ vambe ghanjimberegha thɨ vakatha na mbe i reŋa eŋge ririwo ele valɨvaŋga.)
EPH 2:12 Va e mbaŋako iyako hu mebwagabwaga moli weya Krais. Ghemi ŋgoramiya bobwari na mava idamina weŋgiya wabwi Isirel, Loi le gharɨgharɨ, na dageraweko iya Loi va i vakathako weiyaŋgiya Isirel, ghemi ma kaiwami ŋgoreiye. Iyake kaiwae, ma e lemi rɨghe na hu roroghagha na hu gharematuwo na ma Loi ghaghareghare ina weŋga.
EPH 2:13 Ko iyemaeŋge ghemi iyava hu mebwagabwaga moli weya Krais, mbaŋake iyake Krais e madɨbae kaero i vaŋguŋga na hu methaiya Loi.
EPH 2:14 Kaiwae ra tubwe weya Krais mbaŋake ra vanevane. Ghime Jiu na ghemi ma Jiu kaero ra tabo wabwi regha. Vambowo ra vemeghaghathɨ weinda na meghaghathɨko iyako va ŋgoreiya gana e ghandalughawoghawo. Ko iyemaeŋge Krais va i tagarakaraka meghaghathɨko ghagana na mbe i vatomwe vara ghambereghako riwae.
EPH 2:15 Ghime Jiu lama Mbaro mbaroniye lemoyo, ko iyemaeŋge Krais kaerova i rakavaoŋgi. Va i vakatha ŋgoreiyako na i mbanɨvathaŋgiya wabwiko theghewo na regha, kaero wabwi togha, regha moli i yomara na ra vanevane.
EPH 2:16 Krais le mare e kros vwatae wabwike theghewo la meghaghathɨ kaero i tagayathu. I tubweinda ra tabo ririwo regha na i vaŋgunjoghainda weya Loi. Iya kaiwae la gaithɨ iko na kaero i vakathavao la mevatharɨ.
EPH 2:17 Krais va i mena na i vavaghareŋa vanevane yakuyakuniye thovuye weŋga ghemi ma Jiu gharɨgharɨniye, va hu meghaghathɨ moli weya Loi, na i vavaghareŋa vanevane yakuyakuniye thovuye weime, ghime Jiu, wo methaiya Loi.
EPH 2:18 Mbwana, kaiwae ra tubwe weya Krais, ghinda wabwike theghewoke e la rɨghe na valɨkaiwanda Nyao Boboma le thalavu e tɨne ra mena weya Ramanda.
EPH 2:19 Iya kaiwae mbaŋake ghemi ma ŋgoramiya bobwari o vuthavuthagha, ko iyemaeŋge weimiyaŋgiya Loi le gharɨgharɨ ghemi rɨmba, ghemi Loi gheuu gharɨgharɨniye.
EPH 2:20 Ghemi tembe ŋgoreiyeva, ŋgoloko iya Loi va i vatadɨko ghaŋginau vavana. Ghime ghalɨŋae gharaghambɨ na ghalɨŋae gharautu ŋgoloko iyako ghayayao, na Krais Jisas iye ŋgoloko ghambaghɨmbaghɨ ina e konako.
EPH 2:21 Ŋgoloko ŋginauye wolaghɨye thɨ tubwe weya Krais na ŋgoloko mbe i mbuthumbuthu vara na i tabo ŋgolo boboma weya Giya.
EPH 2:22 Ghemi kaero hu tubwe weya Krais, na ghemi weimiyaŋgiya Loi le gharɨgharɨke wolaghɨye, kaero i tubweŋga na regha ra tabo Loi Une le ghamba yaku.
EPH 3:1 Kaiwae Loi va i vakatha ŋgoreiyako kaiwami, na ya naŋgonaŋgo kaiwami. Ghino Pol, mbe ghinoke e thiyo kaiwae ya vakatha Krais Jisas le kaiwo weŋga ghemi ma Jiu gharɨgharɨniye kaiwami.
EPH 3:2 Emunjoru kaero hu loŋweya utuniŋgu, iya Loi le mwaewoko e tɨne i giya kaiwoke iyake ya vakatha kaiwami.
EPH 3:3 Loi kaerova i vatomweya le renuwaŋa memethuweleniye na i woraŋgiya e ghino ya ghareghare. (Iya Loi le renuwaŋa thuweleko iyako utuniye kaero seiwo ma utuŋa.
EPH 3:4 Kaiwae thoŋgo hu vaona budakaiya vama ya rori, ne hu thuwe budakaiya ya ghareghare Loi le renuwaŋa memethuweleniye iyava i vakatha weya Krais.)
EPH 3:5 Mbaŋa mevivako gharɨgharɨniye Loi le renuwaŋa memethuweleniyeke ma methɨ ghareghare, ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne Loi kaero i woraŋgiya weime ghime iya i tuthiime na ghalɨŋae gharaghambɨ na ghalɨŋae gharautu boboma.
EPH 3:6 Loi le renuwaŋa thuweleko ŋgoreiyake: Ghemi ma Jiu, kaero hu loŋweghathɨgha Toto Thovuye, na ghime Jiu iya tembe ŋgoreiyeva wo loŋweghathɨ, taulaghɨke ghinda ra tubwe weya Krais Jisas na ra wona regha Loi le mwaewoko, ra tabo ririwo regha ŋginauye na ra wo na regha Loi le dageraweko.
EPH 3:7 Loi va i giya wo mwaewo na ya tabo Toto Thovuye gharakakaiwo. Na i giya le vurɨgheghe e ghino na e tɨne ya vakavakatha le kaiwokewe.
EPH 3:8 Othembe ghino Loi le gharɨgharɨke wolaghɨye e tɨnenji ya roreghamba vara, iyemaeŋge Loi i giya wo mwaewo na valɨkaiwae ya utuŋa vwenyevwenyeko thovuye moli iyava Krais i giyako iya ma valɨkaiwae gharɨgharɨ thɨ ghareghare na ya vavaghareŋa weŋga ghemi ma Jiu gharɨgharɨniye.
EPH 3:9 Loi kaerova i giya wokaiwo na budakaiya le renuwaŋa thuwele nuwaiya i vakatha ya vamanjamanjalaŋa gharɨgharɨke wolaghɨye weŋgi. Loi iye bigibigike wolaghɨye ghanji Ravakatha na le renuwaŋako iyako vambowo i wothuwele mbaŋa me vivako e tɨne.
EPH 3:10 Loi i vakatha ekelesiya kaiwae, kaiwae nuwaiya i vatomwe randevivako wolaghɨye na vurɨghegheko wolaghɨye e buruburu, amalaghɨniye tomethi le thimbako wolaghɨye, mbala thɨ ghareghare.
EPH 3:11 Mbaŋa me vivako moli Loi kaero i renuwaŋa ne i vakatha ŋgoreiye, na e mbaŋake iyake Krais Jisas ghanda Giya le kaiwo e tɨne kaero i vakatha ŋgoreiye.
EPH 3:12 Weya Krais kaero i mavu weinda na valɨkaiwae ra mena Loi e marae ma weinda mun la mararu. Ra vakatha ŋgoreiyako weiye la loŋweghathɨ kaiwae ra tubwe weya Krais.
EPH 3:13 Iya kaiwae ya dage e ghemi, thava nuwami i tharɨ na unemi i njavovo kaiwae ghino ya vaidiya vɨrɨ kaiwami. Vɨrɨke ya ghataŋake une ghemi hu vaidiya thovuye, na iyako kaiwae hu sirari.
EPH 3:14 Iyake kaiwae ya ronja e gheŋgu vuvuye Ramanda e marae,
EPH 3:15 iye uuke wolaghɨye e buruburu na yambaneke idanji thɨ menawe.
EPH 3:16 Loi Ramanda iye bigibigi thovuthovuye lemoyo i riyevanjara nuwaiya i giya e ghemi, ya naŋgo Nyao Boboma le kaiwo e ghemi ne i vavurɨgheghe e unemina,
EPH 3:17 na lemi loŋweghathɨ kaiwae Krais i roghabana e gharemina. Ya naŋgo wathelilimina i nja bode gharethovu e thanavuniye tɨne na yawalimina i matuwo, ŋgoreiya umbwa watheliliye i nja e thelauko na i laweghathɨ.
EPH 3:18 Ya naŋgo weimiyaŋgiya Loi le gharɨgharɨke wolaghɨye valɨkaiwami Krais le gharethovu le malamala, le molamolao, le gheneghenevoro, na le gheneghenenja hu ghareghare.
EPH 3:19 Krais le gharethovu le laghɨlaghɨye ghinda gharɨgharɨ ma valɨkaiwae ra ghareghare, ko iyemaeŋge ya naŋgo na le gharethovuko iyako hu ghareghare wagiyawe na hu ghamɨnogha ghamɨnae. Na Loi iye thovuyeke wolaghɨye i riyevanjara, i yaku e ghemi na i riyevanjaraŋga.
EPH 3:20 Weinda Loi le vurɨgheghe i kakaiwo weinda, iya kaiwae the bigiya ra naŋgowe o ra renuwaŋa iye valɨkaiwae ne i vakatha i laghɨye kivwala iyako.
EPH 3:21 Thavala ghinda ra yaku ekelesiya e tɨne na weya Krais Jisas, tha na tha, ra wovavwenyevwenyeŋa Loi mbaŋake wolaghɨye, ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
EPH 4:1 Ghino mbe iyake e thiyo tɨne kaiwae ya kaiwo Giya kaiwae. Na mbaŋake ya dage vavurɨgheghe e ghemi, yawalimina ghaloŋgaloŋga ŋgoreiya Loi le renuwaŋa na iyava i kulana e ghemi.
EPH 4:2 Mbaŋake wolaghɨye hu gharenja na ghamithanavu i udauda. Thava lemi gaithɨ i maya, ko iyemaeŋge weimi gharethovu na ghamunena lenji vakatha e ghemi hu ghataŋaghathɨ.
EPH 4:3 Kaiwae Nyao Boboma i tubweŋga hu yaku na regha. Na gharemalɨlɨ yakuyakuniyeko iyako thava ne iko weŋga. Iyemaeŋge hu rovurɨgheghe na hu yaku na regha.
EPH 4:4 Taulaghɨke ra tubwe ŋgoranda ririwo regha, na ra wo Nyao Boboma mbe reghaeŋge. Tembe ŋgoreiyeva weinda la gharematuwo taulaghɨke ghinda ra roroghagha thovuyeko regha iya va i vivatharaweko kaiwanda na i kula weinda.
EPH 4:5 Ghanda Giya mbe regha eŋge, la loŋweghathɨ regha, na la bapɨtaiso regha.
EPH 4:6 La Loi na taulaghɨke Ramanda mbe regha eŋge. Iye i mbaroŋa gharɨgharɨke wolaghɨye, iye i kaiwo weŋgiya taulaghɨke, na i yaku taulaghɨke e tɨnenji.
EPH 4:7 Ghinda regha na regha Krais i giya ghandamwaewo weinda, na i giya ŋgoreiya le renuwaŋa.
EPH 4:8 Iya kaiwae e Buk Boboma tɨne i woraŋgiya iŋa, “Mbaŋa va i voro e ghamba yaku yavoro moli weiyaŋgiya thavala kaerova i kivwalaŋgi na i ŋgarɨŋgi, na i giya gharɨgharɨ ghanjimwaewo.”
EPH 4:9 (Ŋgoroŋga gharumwara utuutuko iŋako, “I voro”? Gharumwaru va i viva wo i njama bode moli e yambaneke.
EPH 4:10 Iyava i mena i njake loloniye mbema regha eŋge iyava ve voroko yavoro. Ma vambe i voro eŋge e buruburu, vambowo i vorowova yavoro moli, na i vakatha i vamboromboro bigibigike wolaghɨye.)
EPH 4:11 Na amalaghɨniye tembe i giyava gharɨgharɨ ghanjimwaewo ŋgoreiyake. Weŋgiya vavana i giya ghanjibebe thɨ tabo ghalɨŋae gharaghambɨ, vavana ghalɨŋae gharautu, vavana Toto Thovuye gharautu, na vavana gharɨgharɨ ghanjiranjimbunjimbu na ghanjiravavaghare.
EPH 4:12 I giya gharɨgharɨ ghanjibebe ŋgoreiyako na thɨ vivathaŋgiya Loi le gharɨgharɨ thɨ vakatha kaiwo thovuye, mbala ekelesiya, iye Krais riwae i mbuthumbuthu na i vurɨgheghe.
EPH 4:13 Na ele ghambako ra tabo wabwi regha moli kaiwae ra loŋweghathɨgha Loi Nariye na ra ghareghare wagiyawe, ŋgoranda gharɨgharɨ kaero thɨ matuwo, na ghandathanavu i mboromboro weya thanavuko iya Krais i riyevanjarakowe.
EPH 4:14 Kaero ma gamagaiya ghinda ŋgoreiya waŋga bagodu i yambi na i reŋa e valɨvaŋga regha, na kaero i wava e valɨvaŋga reghava, o ndewendewe i uu loloŋga — i yambi na i wa e valɨvaŋga regha na kaero i wava e valɨvaŋga regha. Rakwan lenji vavaghare ŋgoreiyako. E lenji kwanɨko thimbaniye tɨne thɨ vaŋgugiya gharɨgharɨ vavana thɨ mbelethavwiya kwan.
EPH 4:15 Iyemaeŋge ghinda weinda la gharethovu ra utuutu emunjoru, iya kaiwae valɨkaiwae ra mbuthu na ra tabotabo ŋgoreiya Krais, iye ekelesiya umbaliye.
EPH 4:16 Iye i mbaroŋa ririwoke laghɨye na ŋginauye regha na regha thɨ tubwe na regha. Ŋginau regha na regha mbe tomethi i vakatha ghakaiwo, na e tɨne ririwoko laghɨye i mbuthumbuthu na i vurɨgheghe gharethovu thanavuniye e tɨne.
EPH 4:17 Giya e idae ya vavurɨghegheŋga ŋgoreiyake. Thava tembe lemi yakuyaku ŋgoreiyeva gharɨgharɨ ma thɨ ghareghareya Loi. Thiye lenji renuwaŋako wolaghɨye ma e uneune,
EPH 4:18 na gharenji i momouwo. Kaiwae ma e lenji ghareghare moli na gharenjiko i vurɨgheghe ŋgoreiya varɨ, thiye ma e idaidanji e yawalɨko iya i menako weya Loi.
EPH 4:19 Ma tembe thɨ monjinaŋava lenji vakathako, na thɨ vakaiwoŋa yawalinjiko mbema e tharɨ eŋge thanavuniye, na mbema nuwanjiya eŋge vara thɨ vakatha mbela yathima thanavuniye.
EPH 4:20 Ko iyemaeŋge lemi ghareghare Krais kaiwae ma ŋgoreiyako. Ma thɨ vavaghare weŋga na hu vakatha thanavuko thiyako.
EPH 4:21 Kaero hu loŋweya Krais utuniye, na kaiwae gharaghambugha ghemi, kaerova thɨ vavaghareŋga emunjoruko iya i menako weya Jisas.
EPH 4:22 Iya kaiwae yawalimina teuye iyava hu yakuŋa na thanavuniyeko, wo hu bigiyathu, kaiwae yawalɨko iyako ghamɨnae i vaŋguvabeŋga na i vakovakowana e ghemi.
EPH 4:23 Unemina na lemi renuwaŋa laghɨye hu vatoghaŋa, iya kaiwae hu vatomwe Loi i vɨva yawalimi,
EPH 4:24 na hu njimbo yawalimina togha. Yawalɨko iyako thanavuniye ŋgoreiya Loi ghathanavu. I rumwaru na i boboma moli.
EPH 4:25 Iya kaiwae! Ghemi regha na regha mbe i utuutu emunjoru weya le valɨraloŋweloŋweghathɨ, kaiwae taulaghɨke ghinda ririwo regha ŋginauyeŋgi.
EPH 4:26 Thoŋgo hu gaithɨ, thava lemi gaithɨna i vaŋguŋga na hu vakatha tharɨ. Na thava lemi gaithɨna i wo mbaŋa molao na ghaghad varae ve ronja,
EPH 4:27 na thava hu giya lughawoghawo regha weya Seitan.
EPH 4:28 The lolothan i kakaivɨ thava tembe i kakaivɨva, ko iyemaeŋge wo i vakaiwoŋa nɨmaena e kaiwo thovuye. Na mbala ele bigibigi na valɨkaiwae i thalavuŋgiya mbinyembinyeŋgu.
EPH 4:29 Thava hu utuŋa utuutu raraitharɨ, ko iyemaeŋge utuutu thovuthovuye iya valɨkaiwae i thalavuŋgiya gharɨgharɨ e ghanjivuyowo na thɨ vurɨgheghe, ee hu utuŋaŋgi. Na tembe ŋgoreiyeva thavala thɨ vandeŋe lemi utuutuna, thɨ vaidiya thovuye e lemi utuna tɨne.
EPH 4:30 Ne hu ndevakatha Nyao Boboma na nuwae i tharɨ. Iye Loi le nono e ghemi na i woraŋgiya ghemi iye le gharɨgharɨ. Kaiwae inami hu ghareghare nevole Loi i rakayathuŋga moli tharɨ e tɨne.
EPH 4:31 Ghamɨghamɨna raraitharɨke wolaghɨye e ghemi hu numoyathuŋgi, weiye gaithɨ. Thava ghalɨŋami i gheroro weŋgiya ghamunena na thava hu utuutuvatharɨ weŋgi. Thava thɨghɨya thanavuniye ina weŋga.
EPH 4:32 Ko iyemaeŋge ghamithanavu i udauda weŋgiya ghamune na gharemi weŋgi. Ghamune lenji tharɨ weŋga hu numoyathu, ŋgoreiya weya Krais Loi kaero i numotena lemi tharɨ.
EPH 5:1 Kaiwae ghemi Loi le ŋgamaŋgama gharegharethovuniye, wo hu mando na ŋgoramiya amalaghɨniye.
EPH 5:2 Gharethovu thanavuniye e tɨne hu loŋgaloŋgawe, ŋgoreiya Krais i gharethovuŋainda. Iye va i vatomweya yawaliye ghinda kaiwanda ŋgoreiya vowo butiye thovuye Loi i warariŋa.
EPH 5:3 Yathima thanavuniye raraitharɨ, thanavu monjimonjina na votha thanavuniye, thava nasiye regha ina e ghemi. Thanavu ŋgoranjiyako ghemi Loi le gharɨgharɨ boboma ma valɨkaiwami ŋgoreiya iyako.
EPH 5:4 Tembe ŋgoreiyeva, thama ghanjithambo, thama ghanjiutu bwagabwaga moli, thama thanavu raitharɨ tabwayaruniye i raŋgi e ghaemina, kaiwae iyako ma i thovuyeŋaŋga. Ko iyemaeŋge mbema hu utuŋa eŋge vata ago weya Loi.
EPH 5:5 Nuwamina i rumwaru eŋge thavala thɨ vakavakatha yathima thanavuniye na thanavu i monjimonjina, na thavala thɨ votha, ma e ghambaghambanji Krais na Loi e lenji ghamba mbaro tɨne. (Votha thanavuniye ŋgoreiya ra kurukururu weya loi kwanɨkwan.)
EPH 5:6 Na thava lolo regha le utu kwanɨkwan e tɨne na i wo nuwami. Thanavuŋgiko thiyako kaiwanji Loi le gharegaithɨ i menamena weŋgiya thavala ma thɨ loŋweya ghalɨŋaeko.
EPH 5:7 Gharɨgharɨ ŋgoranjiyako thava tembe hu rabi na reghava weŋgi mbaŋa thɨ vakatha thanavu raraitharɨ.
EPH 5:8 Ghemi vambe inami e momouwo, ko iyemaeŋge mbaŋake kaero inami e manjamanjala kaiwae hu tubwe weya Giya. Iya kaiwae yawalimina ghaloŋgaloŋga ŋgoreiya ghemi manjamanjala le ŋgamaŋgama.
EPH 5:9 Kaiwae manjamanjala uneya thanavu i rumwaru, yakuyaku thovuye na utu emunjoru.
EPH 5:10 Hu tamweya budakai Giya i warariŋa na hu vakatha.
EPH 5:11 Thava hu rombeleya thanavu momouwo gharɨgharɨniye thɨ vakavakatha, kaiwae ma e uneune, ko iyemaeŋge hu woraŋgiya e manjamanjala na gharɨgharɨ thɨ ghareghare iyako tharɨ.
EPH 5:12 (Budakaiya gharɨgharɨ thɨ vakatha thuwele, ra monjinaŋa, ma valɨkaiwanda ra govambwara.)
EPH 5:13 Ko iyemaeŋge mbaŋa bigibigike wolaghɨye thɨ raŋgi e manjamanjala, ambane ra thuwe ghanjiemunjoruko moli,
EPH 5:14 kaiwae the bigiya manjamanjala i woraŋgiya, ra thuwe wagiyawe. Iya kaiwae gharɨgharɨ lenji utuutu iŋa, “Ghen raghenaghena, u thuweiru, u thuweiru e mare! Amba Krais manjamanjalawae ne i woya e ghen.”
EPH 5:15 Yawalimina ghayakuyaku hu njimbukiki wagiyawe. Hu yaku ŋgoreiya thavala nuwanji i goi lenji yakuyaku, na thava ŋgoreiya thiye ma nuwanji i goi.
EPH 5:16 Ghami mbaŋa regha na regha hu vakaiwoŋa na thovuye, kaiwae mbaŋaŋgike thiyake tharɨ ghavakatha kaero i vurɨgheghe.
EPH 5:17 Thama hu unouno, ko iyemaeŋge Giya le renuwaŋa kaiwami nuwaiya hu ghareghare wagiyawe.
EPH 5:18 Thava hu muna mbwa vurɨgheghe laghɨye moli na hu kabaleya, ne iwaeŋge i vakowanaŋga. Iyemaeŋge Nyao Boboma mbe hu riyevanjaraŋgawe,
EPH 5:19 na Sam, kururu ghawothu na the wothuva Nyao Boboma le woveŋga lenji woraŋgiya hu utuŋa weŋgiya ghamunena. E ghaemina na e gharemina laghɨye hu wothu tarawe Giya,
EPH 5:20 na ghanda Giya Jisas Krais e idae, mbaŋake wolaghɨye hu vata ago weya Loi Ramanda bigibigike wolaghɨye kaiwanji.
EPH 5:21 Ghamunena lenji mbaro mbe hu ghambu Krais ghayavwatata kaiwae.
EPH 5:22 Ghemi ragheghe wanakau, mbe hu ghambugha lemi ghɨmoghɨmoruna lenji mbaro ŋgoreiya hu ghambugha Giya le mbaro.
EPH 5:23 Kaiwae ghɨmoru iye levo umbaliye, ŋgoreiya Krais iye ekelesiya umbaliye, na iye riwae, na Krais ghamberegha iye ekelesiya gha Ravamoru.
EPH 5:24 Ekelesiya i ghambugha Krais le mbaro, tembe ŋgoreiyeva ragheghe wanakau mbe thɨ ghambugha lenji ghɨmoghɨmoruko lenji mbaro e bigibigiko wolaghɨye.
EPH 5:25 Ghemi ragheghe ghɨmoghɨmoru mbe hu gharethovu weŋgiya lemi ovo ŋgoreiya Krais va i gharethovu weya ekelesiya na i vatomweya yawaliye kaiwae.
EPH 5:26 Va i vatomweya yawaliye na thiya kalekaleva na i thavwi e bapɨtaiso mbwaniye na e ghalɨŋae. I vakatha iyako mbala i vabobomaŋa ekelesiya,
EPH 5:27 na i vandeghathɨ e marae ŋgoreiya ekelesiya ghayamoyamo i thovuye moli, ma e bolabola, ma ghatabo i njonjoraka, na ma tembe e ghatharɨ reghava, iyemaeŋge i boboma na i vunevune na ma e ghatharɨ mun.
EPH 5:28 Mbema e kamwathɨniye eŋge regha, ghɨmoghɨmoru thɨ gharethovu weŋgiya lenji ovo ŋgoreiya thiye thɨ gharethovu weŋgiya riwanjiko. Thoŋgo ghɨmoru i gharethovu weya levo, iyako ŋgoreiya i gharethovu weya tembe ghamberegha.
EPH 5:29 Ma mbaŋa regha lolo regha tembe ghambereghava i botewoyathu riwae. Iyemaeŋge i ŋamwe na i njimbukiki wagiyawe, ŋgoreiya Krais i vakatha weya ekelesiya,
EPH 5:30 kaiwae ghinda iye riwae ŋginauyeŋgi.
EPH 5:31 Buk Boboma iŋa, “Iya kaiwae ghɨmoru i roiteteŋgiya ramae na tɨnae, i wa weiye levo vethɨ yaku na regha, na theghewoko thɨ tabona ririwo regha.”
EPH 5:32 Bukuke le utuutuke iyake gharerenuwaŋa i dumwaga moli. Ko iyemaeŋge ghino mbema ya utureŋa eŋge weya Krais na ekelesiya.
EPH 5:33 Ko iyemaeŋge ghautuutu tembe i ghaonava e ghemi. Iya kaiwae ghɨmoru regha na regha i gharethovu weya levo ŋgoreiya i gharethovu weya ghamberegha, na wevoko i yavwatatawana le ghɨmoru.
EPH 6:1 Gamagai, hu ghamba otatami na oramami ghalɨŋanji kaiwae ghemi kaero hu yaku weya Giya. Vakathako iyako i thovuye moli.
EPH 6:2 Buk Boboma iŋa, “U yavwatatawanaŋgiya tɨna na rama.” Mbaroke iyake iye mbaro iviva weiye ghadagerawe,
EPH 6:3 na dageraweko iyako iŋa, “Na mbala i thovuye e ghen na yawalina ghayakuyaku i molao e yambaneke.”
EPH 6:4 Ghemi rama, thava hu vakathaŋgiya lemi ŋgaŋgana thɨ gagaithɨ, ko iyemaeŋge hu njimbukiki wagiyaweŋgi, hu vathanavuŋgi na hu vavaghare weŋgi Giya kaiwae.
EPH 6:5 Ghemi rakakaiwobwaga, weimi lemi yavwatata na lemi mararu, na weimi lemi gharevatomwe, hu ghamba ghamigiyagiya e yambaneke ghalɨŋanji ŋgoreiya hu ghamba Krais ghalɨŋae.
EPH 6:6 Thava hu munjeva mbe thɨ njimbughathɨgha vara ko amba hu kaiwo na thovuye, na mbala thɨ warari kaiwami. Ko iyemaeŋge mbe hu kaiwo kaiwae ghemi Krais le rakakaiwobwaga na hu vakavakatha Loi le renuwaŋa weiye gharemina laghɨye.
EPH 6:7 Weimi lemi warari hu kaiwo, ŋgoreiya hu kakaiwo weya Giya, na ma hu kaiwo weŋgiya gharɨgharɨ.
EPH 6:8 Kaiwae hu ghareghare Giya ne i giya lolo regha na regha le kaiwoko thovuye modae, othembe iye rakakaiwobwaga o rakarakayathu.
EPH 6:9 Giyagiyana, ghemi tembe ŋgoreiyeva, lemi vakathana mbe i thovuye weŋgiya lemi rakakaiwobwagana. Thava hu vavamararu weŋgi, kaiwae hu ghareghare ghemi na thiye ghami Giya mbe ina e buruburu, na amalaghɨniye e marae gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ mboromboro.
EPH 6:10 Wo ya govuna lo utuutuke gheke: Giya le vurɨgheghe i laghɨye moli. Iya kaiwae wo hu wo le vurɨgheghe na mbala hu vurɨgheghe moli.
EPH 6:11 Gaithɨ bigibiginiyeko wolaghɨye hu njimbovao, iya Loi va i giyana e ghemi, na mbala valɨkaiwami hu ndeghathɨ vurɨgheghe na thava Seitan le renuwaŋa i kwanɨyaroŋga.
EPH 6:12 Ghinda ma ra gaithɨ weindaŋgiya gharɨgharɨ moli, ko iyemaeŋge weindaŋgiya nyao raraitharɨ inanji thiya yaku e buruburuko, weinjiyaŋgiya lenji randeviva na lenji vurɨgheghe. Thiye yambaneke momouwoniye gharambarombaro.
EPH 6:13 Iya kaiwae gaithɨ bigibiginiyeko wolaghɨye iya Loi va i giyana e ghemi hu njimbovao, na mbaŋa tharɨ ghambaŋa i mena valɨkaiwami hu ndeghathɨ vurɨgheghe gaithɨ e tɨne, na mbaŋa hu gaithɨvao, ghemi mbe inamiwevara hu ndendeghathɨ e ghambami.
EPH 6:14 Iya kaiwae hu vivathaŋaŋga ghamimberegha. Ghemi gharɨgharɨ hu emunjoru. Emunjoru ŋgoreiya vaa lolo i njimbo e mborowae na i vavathaŋa ghamberegha. Hu vakatha budakaiya i rumwaru, kaiwae thanavu rumwarumwaruniye ŋgoreiya kwama thɨ vakatha aiyan na i ganatenɨŋge.
EPH 6:15 Mbe hu loŋweghathɨ vara Totoko Thovuya iya i giya vanevaneko. Amba ne iyako ŋgoreiya gheghemi ghae na ne hu ndeghathɨ vurɨgheghe.
EPH 6:16 Reghava iyake: lemi vareminjena mbe i vatadɨwe vara Jisas Krais. Lemi loŋweghathɨna ŋgoreiya yagogha na i vuna Seitan le kin mbe i rara vara i du e ghemi.
EPH 6:17 Hu ghareghare wagiyawe Loi i vamoruŋga, ŋgoreiya umbalɨmi ghagumogumo hu njimbo na i ganatena umbalɨmi. Hu wo Loi ghalɨŋae na ŋgoreiya gaithɨ ghaghalithɨ iya Nyao Boboma i giyana e ghemi.
EPH 6:18 Na mbaŋake wolaghɨye Nyao Boboma ele vurɨgheghe tɨne hu naŋgonaŋgowe. Bigibigiko wolaghɨye kaiwanji hu giya lemi naŋgona weya Loi na hu naŋgowe i thalavuŋga. Mbe hu njaŋanjaŋa na thava hu towotowo e naŋgo Loi le gharɨgharɨke wolaghɨye kaiwanji.
EPH 6:19 Tembe hu naŋgova ghino kaiwaŋgu, na mbala mbaŋa ya utuŋa Loi kaiwae tembe ghamberegha vara i giya utuutu e ghino, na weiŋgu lo gharematuwo ya uturaŋgiya Totoko Thovuye iyako Loi le renuwaŋa, na vambowo i rothuwele eŋge.
EPH 6:20 Totoke Thovuye iyake kaiwae Loi i tuthiŋgo na i variyeŋgo ya vavaghare, na iyako kaiwae ghino mbe iyake e thiyo tɨne. Hu naŋgo na mbala weiŋgu lo gharematuwo ya utuŋa Toto Thovuye ŋgoreiya wo mbaroko.
EPH 6:21 Taikikas, iye ghaghanda valɨgharegharenda na rakakaiwo thovuye Giya le kaiwo e tɨne. Iye ne i utuveŋga utuutuniŋguke wolaghɨye e ghemi, na mbala hu ghareghare lama yakuyaku ŋgoroŋga.
EPH 6:22 Iyake kaiwae ya variye i ghaona e ghemi na i utuŋa lama yakuyaku gheke utuniye weŋga, mbala hu ghareghare na i vamatuwoŋa gharemi.
EPH 6:23 Ya naŋgo weya Loi Ramanda na ghanda Giya Jisas Krais thɨ vakatha gharemalɨlɨ e ghemi raloŋweloŋweghathɨ. Thɨ vavurɨghegha lemi loŋweghathɨ na thɨ thalavuŋga hu gharethovu weŋgiya ghamune.
EPH 6:24 Ya naŋgo weya Loi na gharɨgharɨke wolaghɨye thavala ghanda Giya Jisas Krais ghagharethovu i meghabana weŋgi, i mwaewo weŋgi.
PHI 1:1 Ghino Pol ya roriya letake iyake weiŋgu Timoti, ghime Krais Jisas le rakakaiwo, wo variye na i ghaona e ghemi ekelesiya Pilipai, weimiyaŋgiya lemi randeviva na ghanjirathalavuŋgi. Ghemi Loi le gharɨgharɨ kaiwae kaero hu yaku weya Krais Jisas.
PHI 1:2 Wo naŋgo weya Loi Ramanda na ghanda Giya Jisas Krais gharenji e ghemi na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
PHI 1:3 Mbaŋake wolaghɨye thoŋgo ya renuwaŋaŋga, ya vata ago weya lo Loi,
PHI 1:4 na mbaŋake wolaghɨye thoŋgo ya naŋgo taulaghɨna ghemi kaiwami, weiŋgu lo warari ya naŋgonaŋgo.
PHI 1:5 Lo warari rɨghe kaiwae, i ri mbaŋaniye va hu loŋweghathɨ, weiŋguyaŋgiya ghemi ra vethalathalavuinda na ra vakavakatha Toto Thovuye kaiwoniye gheghad noroke.
PHI 1:6 Na ya ghareghare wagiyawe kaiwoke thovuye iyake Loi iya kaerova i woraweya rɨghe e yawalimina, mbene i vakatha valawe vara gheghad mbaŋaniye Krais Jisas ne i njoghama.
PHI 1:7 Ghemi mbe ghareŋgu vara weŋga mbaŋake wolaghɨye, na i thovuye moli e ghino ya renuwaŋa ŋgoreiyako kaiwami. Kaiwae othembe e mbaŋake inaŋgu e thiyo tɨne na ya vamanjamanjalaŋa Toto Thovuye weŋgiya rathɨghɨya buda kaiwae i emunjoru na ma e ghanumoghegheiwo, vambe weiŋguyaŋgi vara ghemi ra vethalathalavuinda e kaiwoke iya Loi, weiye le mwaewo va i wogiyake e ghino.
PHI 1:8 Loi i ghareghare, emunjoru moli mbe ghareŋgu vara weŋga taulaghɨna ghemi ŋgoreiya Krais Jisas i gharethovuŋga laghɨye.
PHI 1:9 Ya naŋgonaŋgo kaiwami na gharethovu thanavuniye mbe i mbuthumbuthu vara e yawalimina, na tembe ŋgoreiyeva Loi ghaghareghare i laghɨye e gharemina na lemi renuwaŋa i rumwaru,
PHI 1:10 na mbala hu tuthi e thanavuke wolaghɨye na iyaŋganiya i thovuye moli hu vakavakatha. Mbala ma e lemi tharɨ o e ghamiwonjowe regha mbaŋa Krais Jisas ne i njoghama.
PHI 1:11 Thanavu thovuye moli une iye i mena weya Krais Jisas i riyevanjara gharemina, na iyake kaiwae gharɨgharɨ thɨ yavwatatawana na thɨ tarawe Loi.
PHI 1:12 Lo bodaboda, nuwaŋguiya hu ghareghare, vuyowoke iya thɨ yomarake e ghino i vakatha Toto Thovuye ma i voru eŋge.
PHI 1:13 Sisa ghayayao gharagatɨgat, weinjiyaŋgiya ghembako gharɨgharɨniyeko wolaghɨye, kaero thɨ ghareghare Krais kaiwae iya ya ruke e thiyo.
PHI 1:14 Na reghava, lo ru e thiyoke i vakathaŋgiya oghaghanda lemoyo lenji loŋweghathɨ weya Giya kaero i vavurɨgheghe, na weinji lenji gharematuwa, ma thɨ mararu thɨ ndethɨna Loi utuutuniye.
PHI 1:15 Ŋgoreiye, gharɨgharɨ vavana thɨ yamwanja kaiwaŋgu na nuwanjiya thɨ kivwalaŋgo na thɨ vavaghareŋa Krais utuutuniye, ko vavana thɨ warari eŋge kaiwaŋgu na thɨ vavaghare.
PHI 1:16 Thiyeke iyake lo ru e thiyo une i yomara gharɨgharɨ lemoyo thɨ ghareghare Toto Thovuye emunjoru, iya kaiwae thɨ gharethovuŋgo na thɨ vavaghareŋa Krais.
PHI 1:17 Ko thiya vavanama, ma renuwaŋa thovuye e tɨne na thɨ vavaghare. Thɨ utuŋa Krais utuniye kaiwae nuwanjiya thɨ wovoreŋa idanji na thɨ kivwalaŋgo, na thɨ munjeva thɨ vatabo wovuyowoke mbaŋa amba inaŋguke e thiyo tɨne.
PHI 1:18 Ko e ghino ma bigi ŋgoreiye, ya warari eŋge. Othembe thoŋgo lenji renuwaŋa i thovuye o lenji renuwaŋa i tharɨ e ghino, Krais utuniye iya thɨ utuŋako, iyako kaiwae ya warari moli. Mbwana, lo warari mbene i tubwembele vara,
PHI 1:19 kaiwae ya ghareghare lemi naŋgona une na Jisas Krais Une le thalavu kaiwae Loi ne i rakayathuŋgo na ya raŋgi e thiyoke tɨne.
PHI 1:20 Lo renuwaŋa e ghareŋguke laghɨye mane ya monjinaŋa bigi regha, ko mbaŋake wolaghɨye na mbe e mbaŋakeva iyake weiŋgu lo gharematuwa na lo vakathake wolaghɨye e tɨnenji ya wovavwenyevwenyeŋa Krais, othembe ne riwaŋgu i thovuye o ya mare.
PHI 1:21 Iya kaiwae, e ghino thoŋgo riwaŋgu thovuye, Krais kaiwaya iyako. Na thoŋgo ya mare, kaero ne ya thovuye moli.
PHI 1:22 Ko thoŋgo mane ya mare, valɨkaiwae ne ya kaiwo na une ve yomara. Iya kaiwae ma ya ghareghare iyaŋganiya ne ya tuthi.
PHI 1:23 Renuwaŋa theghewo thɨ momodɨŋgo. Nuwaŋguke nuwaiya moli ya iteta yawalɨke iyake na va yaku weiŋgu Krais. I thovuye moliya iyako.
PHI 1:24 Ko ghemi ghamithalavu kaiwae valɨkaiwae moli mbowo ya yaku e yambaneke.
PHI 1:25 Ya ghareghare wagiyawe wokaiwo mbe inawe, na ya ghareghare mbowo ya yaku e yambaneke weiŋguyaŋgiya ghemi na ya thalavuŋga lemi loŋweghathɨna i vurɨgheghe na hu warari.
PHI 1:26 Na mbaŋa ne ya njoghaona e ghemi lemi warari i laghɨye moli weya Krais Jisas ghino kaiwaŋgu.
PHI 1:27 Bigi laghɨye regha iyake: yawalimina ghaloŋgaloŋga hu njimbukiki vakatha na ŋgoreiya Krais utuniye thovuye le woraŋgiya. Na othembe thoŋgo ya ghaona ya thuweŋga, o ya bwagabwaga moli e ghemi na mbema ya loŋweŋge utunimi, ne ya ghareghare lemi renuwaŋa regha hu ndeghathɨ vurɨgheghewe, na hu rovurɨgheghe na regha hu vakathaŋgiya gharɨgharɨ thɨ loŋweghathɨgha Toto Thovuye.
PHI 1:28 Iya kaiwae thava hu mararuŋgiya ghamithɨghɨya. Thoŋgo hu vakatha ŋgoreiyako, ghamithɨghɨyaŋgi ne thɨ ghareghare ma e lenji vurɨgheghe na nevole i mukuwoŋgi, na ne thɨ ghareghare ghemi hu vaidiya ghamivamoru kaiwae Loi i thalavuŋga.
PHI 1:29 Hu ndeghathɨ vurɨgheghe kaiwae Loi i vatomwe na hu kaiwo Krais kaiwae. Ma mbe i vatomweŋge na hu loŋweghathɨgha amalaghɨniye, ko tembe ŋgoreiyeva ne hu vaidiya vuyowo amalaghɨniye kaiwae.
PHI 1:30 Kaerova hu thuweŋgo ya rogaithɨ, e mbaŋake iyake hu loŋweya utuniŋgu mbe ghinoke ya rorogaithɨ. Rogaithɨniye mbe reghaeŋge ghemi tembe hu rorogaithɨweva.
PHI 2:1 Thoŋgo kaiwae kaero hu tubwe weya Krais na i vakatha i mwanavairɨŋga e yawalimina, thoŋgo le gharethovu i yebubuŋga, thoŋgo hu wo Une na lemi vɨghathɨ thovuye, na thoŋgo gharemi weŋgiya ghandaune,
PHI 2:2 kaiwae iyake emunjoru wo hu vakatha na lo warari i laghɨye e lemi renuwaŋa regha, hu vegharethovu weŋga, e unemina regha na lemi ghamba ndeghathɨ regha.
PHI 2:3 Thava lemi renuwaŋa hu munjeva mbe ghemieŋge lemi renuwaŋana nuwaiya hu vakatha o nuwamiya hu wovoreŋaŋga, ko iyemaeŋge weimi lemi gharenja weŋgiya ghamunena na hu wovoreŋaŋgi, ghemi thava.
PHI 2:4 Thava ghemi regha i renuwaŋa na i munjeva i kaiwo ghamberegha le thovuye kaiwae, ko iyemaeŋge ghamunena lenji thovuye kaiwae hu kaiwo.
PHI 2:5 Hu wo renuwaŋake iyake, iye Krais Jisas le renuwaŋa. Ŋgoreiya iyake:
PHI 2:6 Iye mbaŋake wolaghɨye mbe ŋgoreiye vara Loi, ko iyemaeŋge mava i rovurɨgheghe na mbala mboromboro weiye Loi.
PHI 2:7 Ko iyemaeŋge i tabo bigi bwagabwaga, iye i tabo na ŋgoreiye rakakaiwo na i wo lolo ghayamoyamo.
PHI 2:8 I yomara ŋgoreiye lolo, na tembe ghamberegha i wonjaniya, I ghambugha Loi le utu gheghad i wa le mare kaiwae, othembe mare e kros vwatae.
PHI 2:9 Iyako kaiwae Loi i wovoreŋa e ghamba yaku yavoro moli, na idako iya i kivwala idake wolaghɨye i rena idaewe.
PHI 2:10 Mbala rameburuburu, rameyambane, na thavala thɨ yayaku Thambe thɨ ronja e ghenji vuvuye Jisas idae ghayavwatata kaiwae,
PHI 2:11 na taulaghɨko thɨŋa, “Emunjoru Jisas Krais iye Giya.” Thɨ utu na ŋgoreiyako, na thɨ wovavwenyevwenyeŋa Loi Ramanda.
PHI 2:12 Wouna na valɨghareghareŋgu, mbe ŋgoreiya mbaŋake wolaghɨye hu ghambugha ghalɨŋaŋgu, othembe ya mebwagabwaga e ghemi, e mbaŋake iyake weimi lemi mararu na lemi mbarimbariri weya Loi na hu rovurɨgheghe ghamithanavu ŋgoreiya gharɨgharɨ valɨkaiwae Loi kaero i vamoruŋgi.
PHI 2:13 Hu vakatha ŋgoreiyako, kaiwae Loi iye iya i kakaiwo e gharemina mbala valɨkaiwami thanavuko iya amalaghɨniye nuwaiyako hu tuthi na hu vakatha.
PHI 2:14 Mbaŋake wolaghɨye lemi kaiwo e tɨne, thava hu veliya ghamiutu o hu vedageghatuthi weŋga,
PHI 2:15 na mbala thava ghamiwonjowe o lemi tharɨ regha, iyemaeŋge ŋgoramiya Loi le ŋgamaŋgama thovuthovuye gharɨgharɨ raraitharɨ na wolaghɨyeke e maranji. Totoko iya valɨkaiwae i giya yawalɨko thovuye hu utuŋa weŋgi, na mbala manjamanjalawamina i woya e tɨnenji ŋgoreiya ghɨtara i woya na i vakeke buruburuko. Thoŋgo hu vakatha ŋgoreiyako, mbaŋaniye Krais ne i njoghama ne ya warari, kaiwae lo rovurɨgheghe na lo kaiwo ma ya vakatha bwagabwaga e ghemi.
PHI 2:17 Ghemi lemi loŋweghathɨna ŋgoreiya vowo hu vakavakatha weya Loi. Iya kaiwae othembe ne thɨ liŋgiya madɨbaŋgu ŋgoreiya ravowovowo thɨ liŋgiya waen e vowo ghathetheghan vwatae, mbe ya warari eŋge, na weiŋguyaŋgiya ghemi ra warari kaiwami.
PHI 2:18 Na ghemi tembe ŋgoreiyeva hu warari na i vakathaŋga ŋgoreiya ghino lo wararike.
PHI 2:19 Thoŋgo Giya Jisas le renuwaŋa ŋgoreiye, nuwaŋguiya mbaŋa nasiye ya variya Timoti i ghaona e ghemi, na mbaŋa ne i njoghama, utunimi ne i vawarariŋaŋgo.
PHI 2:20 Ya variye na i ghaona, kaiwae amalaghɨniye le renuwaŋa e ghareko ŋgoreiya ghino e ghareŋguke, na iye i rerenuwaŋa laghɨye moli ghamithalavu kaiwae.
PHI 2:21 Ghamauneko wolaghɨye ma thɨ rerenuwaŋa Jisas Krais le kaiwo kaiwae, mbe thiye eŋge ghanjimberegha lenji kaiwo kaiwae thɨ rerenuwaŋa.
PHI 2:22 Ko ghemi kaero hu ghareghare Timoti le kaiwo utuniye, wo kaiwo na regha weiŋgu Toto Thovuye kaiwae, ŋgoreiya thegha na ramae lenji vakatha.
PHI 2:23 Nuwaŋguiya ne ya vamayaŋa na ya variye i ghaona e ghemi, ko iviva wo ya vandeŋe lo kotɨke na ya ghareghare budakai ne i yomara e ghino.
PHI 2:24 Ya vareminje Giya iye ne i vugha kamwathɨ e ghino, na mbaŋa nasiye amba ya ghaona ya thuweŋga.
PHI 2:25 Ko ya renuwaŋa nuwaŋguiya wo ya variya ghaghanda Epapirodaitas na i njoghaona e ghemi. Iye lo valɨrakakaiwo na lo valɨragagaithɨ Krais kaiwae, na iye lemi ravarivariye va i mena na i thalavuŋgo.
PHI 2:26 E ghareko nuwaiya moli i ghaona i thuweŋga taulaghɨna ghemi. Ghare va i vɨrɨ laghɨye mbaŋa i loŋwevaidiya ghemi va hu loŋweya ghaghambwerako utuniye.
PHI 2:27 Emunjoru va i ghambwera na mbalavama i mare, ko Loi va i gharevɨrɨ kaiwae na i vamoru. Ko ma mbe iyaeŋge, ghino tembe ŋgoreiyeva Loi i gharevɨrɨ kaiwaŋgu, kaiwae thoŋgo va i mare, le mareko nuwatharɨniye mbalava i vatabo le ghambwerako nuwatharɨniye e ghino na ma i laghɨye eŋge moli.
PHI 2:28 Iya kaiwae nuwaŋguiya moli ya variye na i njoghaona e ghemi, na mbaŋa ne hu thuwe, ne hu warari na ghino lo nuwatharɨke thava i laghɨye.
PHI 2:29 Weimi lemi warari Giya e idae hu kulavoreŋa. Gharɨgharɨ ŋgoranjiyako hu yavwatata wanaŋgi,
PHI 2:30 kaiwae iye i vatomwe moliya yawaliye na mbalavama i mare Krais le kaiwo kaiwae, na amalaghɨniye nuwaiya thalavuko iya ghemi ma valɨkaiwami ne hu vakatha e ghino iye ne i vakatha.
PHI 3:1 Lo bodaboda, lo utuutuke ghaghegovun iya e utuutuke thiyake: kaiwae hu yaku weya Giya, weimi lemi warari. Ma bigi regha e ghino thoŋgo mbaŋake ya rorori e ghemi na tembe ya utuŋaŋgiva budakaiya vama ya rori na ya utuŋa e ghemi. Thoŋgo ya vakatha ŋgoreiyako, ne i thalavuŋga na thava hu vaidiya vuyowo.
PHI 3:2 Hu njimbukikiŋga weŋgiya Jiu, thiye gharɨgharɨ raraitharɨ, thiye ŋgoranjiŋgiya mbughambugha, thiye thɨ tena riwanji.
PHI 3:3 Ko iyemaeŋge ghinda kaero ra wo kitenɨyathu thanavuniye moli, Loi Une le vurɨgheghe e tɨne ra kururuwe, iya Krais Jisas kaerova i vakathako weinda na kaero ra warariŋa, na ma ghinda ghandamberegha la thovuye o ra woraweya mbe ghandamberegha la vakatha ghamidi.
PHI 3:4 Thoŋgo nuwaŋguiya, valɨkaiwaŋgu eŋge ya vareminje lo thovuye na lo vakathaŋgi. Thoŋgo regha i renuwaŋa ele rɨghe na valɨkaiwae i vareminje vakatha ŋgoranjiyako, ghino lo rɨghe lemoyo moli na valɨkaiwaŋgu moli.
PHI 3:5 Va thɨ ghambɨŋgo na mbaŋa theghewa e tɨne ya wo kitenɨyathu thanavuniye. Ghino Isirel loloniye regha, ya mena Benjamin gheuu tɨne, na orumburumbuŋgu Hibru gharɨgharɨniye moli. Va ya ghambu wagiyaweya Jiu lenji mbaro, kaiwae ghino Parisi lenji wabwi loloniye regha.
PHI 3:6 Mbaŋa va i vivako, ya munjeva ya vakavakatha Loi le kaiwo, ya giya vuyowo weŋgiya ekelesiya. Thoŋgo gharɨgharɨ thɨ tuthiya wothanavu Mosese le mbaro e tɨne, ghino lolo thovuye regha.
PHI 3:7 Ko bigibigiko thiyako va ya renuwaŋa yaŋaeŋge lo ghamba thovuye, mbaŋake ya renuwaŋaŋgi thiye lo ghamba dobu, na Krais le kamwathɨ eŋge ya ghambu.
PHI 3:8 Mbowo yaŋava, ya ghareghareko iyako iye bigi laghɨye moli, na renuwaŋako wolaghɨye gharerenuwaŋa ŋgoranjiya ghamba dobu. Kaiwae Krais Jisas wo Giya ghaghareghare i thovuye moli, i vakatha ya botewoyathuŋgiya bigibigike wolaghɨye, na ghanjirerenuwaŋa e ghino ŋgoranjiya bigi bwagabwaga, mbala ya vaŋgwa Krais
PHI 3:9 na iye wou wo yaku na regha. Mbaŋake iyake ma ya rerenuwaŋa thoŋgo ya ghambugha Mosese le mbaro na mbala Loi i wovarumwarumwaruŋaŋgo. Ko e mbaŋake iyake ya loŋweghathɨgha Krais na Loi i wovarumwarumwaruŋaŋgo. Thovuye molike iyake i menawe Loi loŋweghathɨ kaiwae.
PHI 3:10 Nuwaŋguiya vara ya ghareghareya Krais. Krais va i thuweiru mare e tɨne na i vurɨgheghe, iya kaiwae nuwaŋguiya ya wo le vurɨghegheko na ya ghareghare. Nuwaŋguiya ya ghataŋa le vɨrɨko gheghad ne va mare ŋgoreiya amalaghɨniye va i mare.
PHI 3:11 Na lo loŋweghathɨke ŋgoreiye e ghino Loi ne i vaŋguthuweiruŋgo mare e tɨne.
PHI 3:12 Ma yaŋa Krais ghaghareghare kaero ya gharegharevao na ghino ŋgoraŋgwa lolo thovuye moli. Ko iyemaeŋge ghino amba iyake ya rorovurɨgheghe, nuwaŋguiya ya wo Krais Jisas ghathanavu, ŋgoreiya amalaghɨniye le renuwaŋa na i woŋgo.
PHI 3:13 Lo bodaboda, ma ya rerenuwaŋa na yaŋa kaero ya mbanɨvao Krais ghathanavu. Ko iyemaeŋge the bigibigiya va ya vakathaŋgi ma ya rerenuwaŋa kaiwanji, ko lo vurɨghegheke eŋge wolaghɨye ya vatomwe na maraŋgu mbe inawe vara budakaiya ina e ghamwaŋguko kaiwanji.
PHI 3:14 Iya kaiwae mbe ya ruku na i ghembe vara na va vutha elo rukuko gheghad, na va wo modoko. Modoko iyako iye Krais Jisas Loi i kulaŋgowe na va vaidiya yawaliŋgu moli e buruburu.
PHI 3:15 Thavala kaero lenji renuwaŋa i matuwo, taulaghɨke la renuwaŋa ŋgoreiya budakai kaero ma utuŋa. Ko thoŋgo bigi regha kaiwae na lemi renuwaŋa mbe regha, Loi tembene i vamanjamanjalaŋa e ghemi.
PHI 3:16 Iyemaeŋge bigi laghɨye regha, thanavuko thovuye iya kaerova ra woko ra vikiki wagiyawe.
PHI 3:17 Lo bodaboda, ghamithanavuna mbala ŋgoreiya ghino wothanavuke, na lemi ghamba ghaghayawo hu wo weŋgiya gharɨgharɨ thiye yawalinji ŋgoreiya yawalɨko va hu thuweko weime.
PHI 3:18 Kaiwae gharɨgharɨ lemoyo yawalinjiko i woraŋgiya thiye Krais le mare e kros vwatae utuniye thɨ thɨghɨyawana. Kaero mbaŋa i ghanagha ya giya yanawamiya iyake, na e mbaŋake iyake weiŋgu lo randa na mbowo ya giyava yanawami.
PHI 3:19 The bigiya riwanjiko i naŋgo thɨ vakatha, na riwanjiko ŋgoreiya lenji loi. The thanavu i monjimonjina thiye lenji ghamba sirari, na mbe thɨ rerenuwaŋaeŋge yambaneke bigibiginiye kaiwanji. Ne lenji ghambako, Loi ne ve mukuwoŋgi.
PHI 3:20 Ko iyemaeŋge ghinda ghambanda moli ina e buruburu na ghinda mbe iyake ra roroghagha weya la Ravamoru ne i njama e buruburu, iye ghanda Giya Jisas Krais.
PHI 3:21 Iye le vurɨgheghe e tɨne bigibigike wolaghɨye ne i bigirawe e gheghe raberabe na i mbaroŋaŋgi, na vurɨghegheko iyako e tɨne ghinda riwandake iya njavonjavovoniye na vɨrɨvɨrɨniyeke, ne i vɨvɨ na i tabo ririwo thovuye moli ŋgoreiya amalaghɨniye riwae.
PHI 4:1 Lo bodaboda na valɨghareghareŋgu, ya gharethovuŋga, nuwaŋguiya moli ya thuweŋga, na ghemi lo ghamba warari na lo ghamba sirari. Iya kaiwae hu ndeghathɨ vurɨgheghe weya Giya ŋgoreiya me lo utuutuko.
PHI 4:2 Yuodiya na Sintike ya vavurɨghegheŋaŋga na themighewona lemi renuwaŋa regha, kaiwae ghemi kaero hu yaku weya Giya.
PHI 4:3 Na lo valɨrakakaiwo thovuye moliya ghen, ya naŋgo e ghen na u wa vo thalavuŋgiya wanakauke theunyiwoke thiyake na mbe theunyiwoko vara ghamwanji regha. Vambe weiŋguyaŋgi vara wo rovurɨgheghe na regha Toto Thovuye ghakaiwo kaiwae, na vambe weimaŋgiva Klement na worathalavuko wolaghɨye, thiye idanji kaero Loi i rori yawalɨ e ghabuk tɨne.
PHI 4:4 Mbaŋake wolaghɨye hu warari kaiwae kaero hu yaku weya Giya. Na tembe yaŋava hu warari.
PHI 4:5 E ghamithanavuna mbe gharemi weŋgiya ghamune. Mbaŋa nasiye Giya ne i njoghama.
PHI 4:6 Thava hu rerenuwaŋa bigi regha kaiwae, ko thoŋgo bigi regha i kwara e ghemi, hu naŋgo weya Loi weiye lemi vata agowe.
PHI 4:7 Na mbala Loi le gharemalɨlɨ, iya gharɨgharɨke lenji thimba e tɨne ma valɨkaiwae ra ghareghare le laghɨlaghɨye, gharemi na lemi renuwaŋa i gana ghɨliŋa, kaiwae hu yaku weya Krais Jisas.
PHI 4:8 Lo bodaboda, ya govuna lo utuutuke e utuutuke thiyake. Bigibigi thovuthovuye moliŋgi na bigibigi e ghanjitarawa — thiye emunjoru moliŋgi, thiye thɨ rumwaru, thiye ma tharɨ regha ina weŋgi, thiye ra yavwatata wanaŋgi — ghanjirerenuwaŋa i riyevanjara gharemina.
PHI 4:9 Thanavuko iyava ya vaghareŋgako na hu ghareghare, thanavuko iya hu loŋweya ya utuŋa na hu thuwe ya vakatha, thanavuŋgiko thiyako hu vakatha valaŋa. Na gharemalɨlɨ gha Loi i yaku e ghemi.
PHI 4:10 Kaero hu vatoghaŋava renuwaŋa na hu thalavuŋgo na hu variya riwaŋguke ghathalavu kaiwae, iyake kaiwae ya warari laghɨye weya Giya. Ya ghareghare mbaŋake wolaghɨye hu renuwaŋakikiŋgo, ko kaiwae mava e ghakamwathɨ thovuye regha na hu variyewe.
PHI 4:11 Ya utu ŋgoreiyako, ma gharerenuwaŋa ŋgoreiya kaiwae ma elo bigibigi, ko kaiwae kaero wothanavu ŋgoreiye, thebigi kaero ya vaidi mbe ya warari eŋge kaiwae.
PHI 4:12 Othembe ma elo bigibigi o elo bigibigi, yakuyaku ŋgoreiyako ghamɨnae kaero ya ghareghare. Othembe ghaŋgu lemoyo o bada i gharɨŋgo, othembe ya riyevanjara o kokowaŋgu, othembe budakai ne i yomara e ghino, ma ne ya nyivɨnyivɨ, mbema ya warari eŋge.
PHI 4:13 Krais i vavurɨghegheŋgo na le vurɨgheghe e tɨne bigibigike wolaghɨye valɨkaiwaŋgu eŋge.
PHI 4:14 Ko iyemaeŋge ghemi hu vakatha wagiyawe e ghino kaiwae hu thalavuŋgo e wovuyowoke.
PHI 4:15 Ghemi Pilipai kaero hu ghareghare, mbaŋa va wombaŋa wareri e lemi valɨvaŋgana Masedoniya e tɨne, mbaŋaniye va ya vavaghareŋakai vara Toto Thovuye e ghemi, mava te ekelesiya wabwi reghava i giya mani o bigibigi e ghino wothalavu kaiwae, mbe ghemieŋge vara.
PHI 4:16 Mbaŋa va inaŋgu Tesalonaika na i vuyowo e ghino, hu variya wothalavu vavana e ghino, ma raŋa mbe mbaŋara eŋge.
PHI 4:17 Lemi renuwaŋa ne huŋaeŋge ya tamweya lemi thalavu, ko ya tamweya ghamithanavuko iyako mbe i mbuthumbuthu vara mbalavole Loi ve giya modami moli.
PHI 4:18 Bigibigike wolaghɨye kaero ya vaidi na kaero ya riyevanjara. Kaero i mboromboro e ghino, kaiwae bigibigina va hu variye weya Epapirodaitas kaero ya vaidiŋgi. Thiyake ŋgoreiya vowo butiye thovuye hu giya weya Loi, na Loi iye i warari laghɨye na i wovatha vowo ŋgoranjiyako.
PHI 4:19 Lo Loi iye e bigibigike thovuthovuye wolaghɨye veimaima na ndendewo, iya kaiwae thebigiya i kwara e ghemi, iye tene i vamboromboroŋa e ghemi, kaiwae hu yaku weya Jisas Krais.
PHI 4:20 Weya la Loi na Ramanda ra wovavwenyevwenyeŋa mbaŋake wolaghɨye ee ne i ndeko. Mbwana. Ŋgoreiye.
PHI 4:21 Hu giya lo mwaewo weŋgiya Loi le gharɨgharɨ regha na regha, thavala thɨ yaku weya Krais Jisas. Labodaboda iya ya yakuke weiŋguyaŋgi thɨ mwaewo e ghemi.
PHI 4:22 Loi le gharɨgharɨke wolaghɨye e valɨvaŋgake iyake thɨ mwaewo e ghemi, na thiye thɨ kaiwo Sisa ele ŋgolo thɨ mwaewo laghɨye e ghemi.
PHI 4:23 Ghanda Giya Jisas Krais ghare e ghemi.
COL 1:1 Ghino Pol, Loi le renuwaŋa e tɨne ya tabo Krais Jisas ghalɨŋae gharaghambɨ. Weiŋgu ghaghanda Timoti
COL 1:2 wo roriya letake iyake na wo variye i ghaona e ghemi, ghemi Loi le gharɨgharɨ huya yaku Kolose e tɨne; ghemi lama bodaboda na raloŋweloŋweghathɨ moli weya Krais. Ya naŋgo weya Loi Ramanda ghare weŋga na le gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
COL 1:3 Mbaŋake wolaghɨye wo naŋgo kaiwami wo vata ago weya Loi, iye ghanda Giya Jisas Krais Ramae,
COL 1:4 kaiwae kaero wo loŋweya lemi loŋweghathɨ weya Krais Jisas na lemi gharethovuna weŋgiya Loi le gharɨgharɨke wolaghɨye.
COL 1:5 Lemi loŋweghathɨ na lemi gharethovuko iyako rɨghe kaiwae weimi lemi gharematuwo hu roroghagha thovuyeko iya Loi va i vivatharaweko kaiwami e buruburu. Thovuyeko iyako utuniye va hu loŋwe e utuutu emunjoru, Toto Thovuye, kaero va i mena weŋga.
COL 1:6 Toto Thovuye kaero i ru weŋga, ŋgoreiya i ru e yambaneke laghɨye. Kaero i yala na i raurau, ŋgoreiya i vakatha weŋga, i ri mbaŋaniye vara va hu loŋweya Loi le mwaewo utuniye na hu ghareghareya ghaemunjoru moli.
COL 1:7 Va hu loŋweya utuniye weya Epapras, iye lama valɨrakakaiwo na valɨghareghareme i rothɨime, na iye Krais le rakakaiwo thovuye kaiwami.
COL 1:8 Iye i giya yanawame Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne na hu gharethovu weŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ.
COL 1:9 Iyako kaiwae i ri mbaŋaniye wo loŋweya utunimi, mbe wo ronaŋgonaŋgo eŋge kaiwami mbala Nyao Boboma i giya thimba na renuwaŋa rumwarumwaruniye e ghemi, na mbala Loi le renuwaŋa kaiwami hu ghareghare wagiyawe.
COL 1:10 Mbala e yawalimina lemi yakuyaku ŋgoreiya Giya nuwaiya, na lemi vakathake wolaghɨye iye i warariŋa. Yawalimina mbala i rau na uneya vakatha thovuye lemoyo, na Loi ghaghareghare mbe i laghɨlaghɨye vara e ghemi.
COL 1:11 Tembe ŋgoreiyeva wo naŋgo, Loi iye i vavurɨghegheŋga mbe amalaghɨniye vara le vurɨghegheko laghɨye e tɨne na mbala valɨkaiwami weimi riwouda hu ghataŋaghathɨŋgiya vuyowo wolaghɨye. Na weimi lemi warari
COL 1:12 hu vata ago weya Ramanda, kaiwae iye va i vatoghaŋaŋga na valɨkaiwami weimiyaŋgiya le gharɨgharɨ hu wo thovuyeko iyava i woraweko kaiwami manjamanjala ghaghamba mbaro hu wo na regha.
COL 1:13 Kaiwae Loi kaerova i rakayathuinda na momouwo ma tembe i mbaroŋaindava, na i vaŋguraweinda ra yaku Nariye gharegharethovuniye ele ghamba mbaro tɨne.
COL 1:14 Weya Nariye ghamberegha Loi i vamodo njoghainda na i numotena la tharɨ.
COL 1:15 Krais iye Loi ma ra thuwathuwa ŋgaliŋgaliya, na iye virɨ viva weŋgiya Loi le vakathaŋgiko wolaghɨye,
COL 1:16 kaiwae weya amalaghɨniye, Loi va i vakathaŋgiya bigibigike wolaghɨye e buruburu na e yambaneke, bigibigiko iya ra thuweŋgiko na iya ma valɨkaiwae ra thuweŋgiko, nyao thovuthovuye na nyaoŋgiva, thiye e lenji mbaro na e lenji vurɨgheghe. Weya amalaghɨniye na amalaghɨniye kaiwae iye Loi va i vakathaŋgiya bigibigike wolaghɨye.
COL 1:17 Muyai amba bigibigike wolaghɨye thɨ yomara, iye vama inawe, na amalaghɨniyewe bigibigike wolaghɨye thɨ yaku.
COL 1:18 Na tembe ŋgoreiyeva, amalaghɨniye ekelesiya umbaliye na iye riwaya ekelesiya. Iye ekelesiya yawaliye rɨghe, na iye va i vugha thuweiruva. Mbala iye i roviva bigibigike wolaghɨye weŋgi.
COL 1:19 Kaiwae Loi mbe ghamberegha i worawe le renuwaŋa, yawaliye na ghathanavuko wolaghɨye ina weya Krais, mbema wolaghɨyeko vara i riyevanjara.
COL 1:20 Loi kaero i renuwaŋa na ŋgoreiye, weya Krais weinda amalaghɨniye namoghamwanda. Va i vivako bigibigike wolaghɨye e buruburu na e yambaneke weiye gharɨgharɨ va thɨ meghaghathɨ weya Loi. Iya kaiwae Krais i mare e kros vwatae na madɨbae i voru, e tɨne Loi i vakathaŋgi na namoghamwanji weinji na thɨ vɨghathɨ weinji.
COL 1:21 Ghemi va hu bwagabwaga moli weya Loi, na va lemi vakatha na lemi renuwaŋa raraitharɨ kaiwanji, ghemi amalaghɨniye ghathɨghɨyaŋgi.
COL 1:22 Ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake, Nariye riwaeko moli va i mare iya kaiwae Loi i vakathaŋga na namoghamwami. Na i vakatha ŋgoreiyako na i vaŋguŋga hu ndeghathɨ e marae hu boboma, hu thɨna na ma e ghamiwonjowe.
COL 1:23 Ne i vakatha ŋgoreiyako thoŋgo ghemi mbe hu vinjimbɨ vara lemi loŋweghathɨna hu ndeghathɨ vurɨgheghe, mane hu nyivɨnyivɨ, ko iyemaeŋge weimi lemi gharematuwo hu roroghagha thovuyeko kaiwae iya Totoko Thovuye i woraŋgiya. Totoko Thovuye iyako ghemi kaerova hu loŋwe, na gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke laghɨye kaerova thɨ loŋwe, na ghino Pol Totoko Thovuye iyako gharakakaiwo.
COL 1:24 E mbaŋake iyake ghino ya warari ya vaidiya vuyowo ghemi ghamithalavu kaiwae. Ghino nuwaŋguiya Krais riwae, iye ekelesiya, ya thalavu, iya kaiwae na ya vavaidiya vuyowoke.
COL 1:25 Loi kaerova i giya wo mbaro na ya tabo ekelesiya gharakakaiwo, na iya va i giya kaiwoke iyake e ghino na ya vakatha lemi thovuye kaiwae. Wo kaiwo ya utuŋa Loi le utuutuko wolaghɨye e ghemi.
COL 1:26 Loi le utuutuko iyako va mbowo i rothuwele weŋgiya tha na tha mbaŋa me vivako, ko iyemaeŋge mbaŋake iyake kaero i woraŋgiya weŋgiya le gharɨgharɨ.
COL 1:27 Loi va i renuwaŋa ŋgoreiye na i woraŋgiya weŋgiya le gharɨgharɨ utuutuko iyava i rothuweleko na ra ghareghare i thovuye moli, na valɨkaiwae i thalavuŋgiya ma Jiu gharɨgharɨniye. Utuutuko iyako iyake: Krais i yaku weŋga na hu ghareghare wogiyawe nevole hu wo le vwenyevwenyeko.
COL 1:28 Wo vavaghareŋa Krais weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye. Weime lama thimbake wolaghɨye wo utu vavurɨghegheŋgi na wo vaghareŋgi, kaiwae nuwameiya taulaghɨko thɨ tabo gharɨgharɨ matuwoŋgi weya Krais, na wo vaŋguŋgi wo vaŋguruwoŋgi Loi e marae.
COL 1:29 Weiŋgu lo vurɨgheghe laghɨye moli iya Krais va i giyako e ghino, na ya rorovurɨgheghe ya kaiwo.
COL 2:1 Nuwaŋguiya hu ghareghare ya rovurɨgheghe laghɨye moli kaiwami weimiyaŋgiya gharɨgharɨ inanji Leodisiya e tɨne, na tembe ŋgoreiyeva gharɨgharɨke wolaghɨye thiye ma mbaŋa regha thɨ thuwathuwa e ghino.
COL 2:2 Lo rovurɨgheghe rɨghethoru kaiwae nuwaŋguiya ya ŋaevairɨŋga na hu wabwi na regha kaiwae hu ve gharethovu weŋga. Tembe ŋgoreiyeva nuwaŋguiya hu vwenyevwenyeŋa ghareghare emunjoru na mbala Loi le renuwaŋa rorothuweleniye hu ghareghare, na iyako iye Krais.
COL 2:3 Weya Krais thimba na ghareghareko wolaghɨye ŋgoreiya bigi regha thovuye i rothuwele ghinda kaiwanda.
COL 2:4 Ma utu e ghemi ŋgoreiyako kaiwae ma nuwaŋguiya lolo regha le riuriu i logheloghe e nuwami na kaiwae amba i yaroŋgawe.
COL 2:5 Othembe ya mebwagabwaga moli e ghemi, iyemaeŋge nyao ele valɨvaŋga tɨne ghino mbe weiŋguyaŋgi vara ghemi, na ya warari ya thuweŋga hu kaiwo na regha na hu loŋweghathɨ vurɨgheghe weya Krais.
COL 2:6 Kaiwae va hu vaŋguvatha Krais Jisas ghami Giya, wo hu yaku na hu tubwe na regha weimi.
COL 2:7 Ghemi ŋgorami wokithɨnja moli, hu vatada yawalimi weya amalaghɨniye na i vurɨgheghe. Loŋweghathɨko iyava thɨ vaghareŋgako hu vikikighathɨ, na mbaŋako wolaghɨye hu vata ago laghɨye moli weya Loi.
COL 2:8 Hu njimbukikiŋga na thava gharɨgharɨ thɨ vakathaŋga hu wona e lenji vavaghare kwanɨkwanɨŋgina e tɨne iya ma e uneunena. Lenji renuwaŋako iyako ma i mena weya Krais, ko iyemaeŋge i mena orumburumbunji lenji vavaghare e tɨne, na i mena e mbaro ghanjirerenuwaŋa mbe i mena eŋge e yambaneke.
COL 2:9 Hu njimbukikiŋga ŋgoreiyako, kaiwae Loi yawaliye na ghathanavuko wolaghɨye kaero i riyevanjara Krais na i tabo na lolo,
COL 2:10 kaiwae Krais yawaliye thovuye i riyevanjaraŋga. Nyaoŋgike wolaghɨye lenji mbaro na lenji vurɨgheghe Krais i kivwalavaoŋgi.
COL 2:11 Weya Krais kitenɨyathu thanavuniye moli ghemi kaero hu wo. Kitenɨyathuko thanavuniye iyako ma ŋgoreiya gharɨgharɨ thɨ vakavakatha, ko iyemaeŋge iyako Krais iye i vakatha, na iyako tharɨ thanavuniye iya riwamina nuwaiya gharakayathu kaiwae.
COL 2:12 Mbaŋa va hu bapɨtaiso hu mare na regha weimi Krais na thɨ bekuŋga, na tembe weimiva hu thuweiru na regha. Loi va i vakathaŋga na hu thuweiruva kaiwae hu loŋweghathɨgha Loi weiye le vurɨgheghe i vakatha Krais na tembe i thuweiruva mare e tɨne.
COL 2:13 Ghemi kaero va hu mare kaiwae hu vakatha vatharɨ na kaiwae Loi mava i rakayathu tharɨ thanavuniye e tɨne riwamina nuwaiya moli. Ko iyemaeŋge mbaŋake weimi Krais Loi kaero i vakathaŋga hu thuweiru na e yawayawalimi. Loi kaero i numotena la tharɨke wolaghɨye.
COL 2:14 La tharɨ utuniye weiye Mosese le Mbaro Loi kaero i rakayathu. La tharɨko iyako utuniye va i yowo na ve ŋge weiye e krosɨko vwatae.
COL 2:15 Na nyaoŋgi thiye e lenji mbaro na e lenji vurɨgheghe kaero Loi i rakayathuŋgi na i vamonjinaŋaŋgi wabwi e maranji, na e kros vwatae Krais i kivwalaŋgi na thiya yaku e raberabe.
COL 2:16 Thava lolo regha i wovatharɨtharɨŋa the bigiya valɨkaiwami hu ghan o hu mun, o kururu ghathaga kaiwanji, o manjala togha kururu kaiwae, o Sabat kaiwanji.
COL 2:17 Bigibigike wolaghɨye thiyake ŋgoranjiya iya amba i menamenako ŋgaliŋgaliya, ko iyemaeŋge emunjoruniye moli kaero i yomara noroke, iye Krais.
COL 2:18 Budakaiya tanuwagae moliya ghemi thava hu vatomwe weya lolo regha i woraŋgiya e ghemi, thoŋgo iŋa iye lolo regha na i laghɨye kaiwae i thuweŋgiya vavaghare na nuwaeko mbe nuwaiya vara i vavothaŋa thanavuko iya ma emunjoruko, na hu kururu weŋgiya nyao thovuthovuye. Ko iyemaeŋge thoŋgo hu ghambu lenji renuwaŋa mane hu vaidi modami thovuye. Gharɨgharɨ ŋgoranjiyako mbema thɨ utu mbele eŋge ghaenji kaiwae lenji renuwaŋako mbe i mena eŋge e yambaneke renuwaŋaniye.
COL 2:19 Gharɨgharɨ ŋgoranjiyako thiye kaero ma thɨ tubwe weya Krais, iye ekelesiya umbaliya. Iye i mbaroŋa ŋginauke wolaghɨye na i ghande. Ŋginau regha na regha thɨ tubwe na regha na ririwoko iyako i mbuthu ŋgoreiya Loi le renuwaŋa.
COL 2:20 Kaerova hu mare weimi Krais na ma valɨkaiwae yambaneke lenji renuwaŋa thɨ mbaroŋaŋgava. Budakai kaiwae na lemi yakuyaku thanavuniye mbe ŋgoreiye vara yambaneke yawalɨniye? Buda kaiwae hu ghambugha mbaroŋgike iya thɨŋake,
COL 2:21 “Bigithan thava hu vɨghathɨ! Ghanɨŋgathan thava hu ghan! Bigithan nɨmamina ne i ndewawe!”?
COL 2:22 Mbaroŋgike thiyake iya thɨ utuŋa bigibigike kaiwanji, mbaŋa ne ra vakaiwoŋaŋgi kaero thɨ ko. Mbaroko thiyako na vavaghareko thiyako thɨ mena weŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye.
COL 2:23 Emunjoru gharɨgharɨ lemoyo lenji renuwaŋa thɨŋava thavala thɨ vakatha mbaroŋgiko thiyako thiye thɨ thimba, ko iyemaeŋge nandere moli. Tembe thiye vara thɨ vakatha lenji kururuko na thɨŋava thiye ghanjithanavu i ghenenja, ko iyemaeŋge nandere. Tembe ŋgoreiyeva, thɨ giya vuyowo weŋgiya riwanji na thɨŋava Loi kaiwae, ko iyemaeŋge mbaroŋgiko thiyako ma thɨ thalavugha lolo iya ghambereghako nuwaiya i mbaroŋa budakaiya riwaeko nuwaiya.
COL 3:1 Weimi Krais kaero Loi i vaŋguthuweiruŋa mare e tɨne na kaero e yawayawalimiva, iya kaiwae nuwamina mbe i ghaŋgowe vara bigibigi nanji e buruburu. Krais kaero ina gheko na i yaku Loi e uneke.
COL 3:2 Mbe hu rerenuwaŋa vara bigibigi yavoroke kaiwanji; na thava lemi renuwaŋana i ghaŋgowa yambaneke bigibiginiye.
COL 3:3 Ghemi kaerova hu mare yawalɨ teuye e tɨne, na mbaŋake iyake weimi Krais e yawalimi togha Loi e marae.
COL 3:4 Krais iye yawalimi rɨghe moli, na mbaŋa Krais ne i yomarava, ne weimi hu yomara na hu vwenyevwenye.
COL 3:5 Yambaneke thanavuniyeke wolaghɨye iya ina e yawalimina mbema hu roiteteŋgi vara moli, ŋgoreiya yathima thanavuniye raraitharɨ, monjina thanavuniye, numwe thanavuniye, tharɨ ghavakatha gharerenuwaŋa, na ŋgaŋganirɨ thanavuniye (kaiwae ŋgaŋganirɨ thanavuniye ŋgoreiya ra kururu weŋgiya loi kwanɨkwan.)
COL 3:6 Thanavu ŋgoranjiyako kaiwanji Loi le ghatemuru i menamena weŋgiya gharɨgharɨ ma thɨ ghambugha ghalɨŋae.
COL 3:7 Ghemi va hu vakavakatha iya thanavuŋgiko thiyako na yawalimina va ŋgora iyako.
COL 3:8 Ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake hu bigiyathuŋgiya thanavuke thiyake: wogaithɨ, ghatemuru, yanji, utuvatharɨ weŋgiya ghandaune na utu raraitharɨ.
COL 3:9 Thava hu utu kwanɨkwan weŋgiya ghamune, kaiwae yawalimi teuye weiye thanavuniye kaero hu wokiyathu,
COL 3:10 na kaero hu njimbo yawalimi togha. Loi kaero i vatoghaŋaŋga, na iye mbe i vavatoghaŋaŋga vara, na yawalimina ghathuwathuwa ŋgoreiya amalaghɨniye ghami Ravakatha ŋgaliŋgaliya, na ghaghareghare i laghɨye e ghemi.
COL 3:11 Iyake kaiwae ma e ghatomethi, thoŋgo ghinda Jiu o Grik gharɨgharɨniye ŋgoreiye, thoŋgo ghinda ra wo kitenɨyathu thanavuniye o ma ra wo kitenɨyathu thanavuniye, thoŋgo mbe ghalɨghalɨŋa regha gharɨgharɨniye, thoŋgo ghinda wabwi ma thanavu ina weŋgi, thoŋgo ghinda rakakaiwobwaga o rakarakayathu gharɨgharɨniye. Ko iyemaeŋge Krais iye bigibigike wolaghɨye, na iye i yaku weŋgiya raloŋweloŋweghathɨke wolaghɨye.
COL 3:12 Iya kaiwae ghemi Loi le tututhi gharɨgharɨniye, hu boboma na i gharethovuŋga. Mbala hu njimboŋgiya thanavuke thiyake: gharevɨrɨ, mwaewo, gharenja, thanavu udauda na ghataŋaghathɨ.
COL 3:13 Mbe e lemi ghataŋaghathɨ weŋga regha na regha na hu venumotenɨŋga mbaŋa thoŋgo lolo regha e tɨnemina i liya gheu regha ghautu. Hu venumotenɨŋga ŋgoreiya Giya kaerova i numotenɨŋga.
COL 3:14 Na thanavuke thiyake e vwatanji hu woraweya gharethovu thanavuniye, kaiwae iye i tubweŋgiya na regha thanavuke thovuthovuye wolaghɨye.
COL 3:15 Hu vakatha Krais le gharemalɨlɨ i mbaroŋa gharemi na yawalimi, kaiwae e gharemalɨlɨko iyako tɨne iya Loi va i kulana e ghemi na hu wabwi na regha. Na mbaŋake wolaghɨye hu vata ago weya Loi.
COL 3:16 Mbaŋake wolaghɨye mbe hu rerenuwaŋa Krais utuutuniye. Weiye lemi thimbana wolaghɨye hu vavaghare na hu vavurɨghegheŋga regha na regha. Na mbaŋa hu wothuŋaŋgiya sam, kururu ghawothu na wothu vavanava ŋgoreiya Nyao Boboma le woraŋgiya e ghemi e gharemina hu vata ago weya Loi.
COL 3:17 Bigibigina wolaghɨye iya hu vakavakathana na hu utuutuŋana, hu vakatha Giya Jisas e idae. Na amalaghɨniye e idae hu vata ago weya Loi Ramanda.
COL 3:18 Ghemi ragheghe wanakau, hu ghambugha lemi ghɨmoghɨmoru lenji renuwaŋa, kaiwae thanavu ŋgoranjiyako i thovuye weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ.
COL 3:19 Ghemi ragheghe ghɨmoghɨmoru, hu gharethovu weŋgiya lemi ovo na thava ghamithanavu i vurɨgheghe weŋgi.
COL 3:20 Gamagai, hu ghambugha otatami na orarami lenji renuwaŋa e bigibigike wolaghɨye, kaiwae iyake Giya i warariŋa.
COL 3:21 Ghemi oramaramanji, thava hu wonjoŋanjoŋaŋgiya lemi ŋgaŋgana, ne iwaeŋge hu vakowana ghamɨnanji, ko amba thɨ renuwaŋa na thɨŋava ma valɨkaiwanji thɨ vakatha bigi thovuye regha.
COL 3:22 Ghemi rakakaiwobwaga, ghamigiyagiya e yambaneke hu ghambugha lenji renuwaŋa e bigibigike wolaghɨye. Thava kaiwae mbe maranji vara weŋga amba hu kaiwo na thovuye, na mbala thɨ warari kaiwami. Ko iyemaeŋge hu kaiwo weiye lemi gharevatomwe na lemi yavwatata weya Giya.
COL 3:23 The kaiwo hu vakatha, hu vakatha weiye gharemina laghɨye, ŋgoreiya hu kaiwo weya Giya na ma gharɨgharɨ kaiwanji ŋgoreiye.
COL 3:24 Kaiwae hu ghareghare budakaiya Giya va i vivatharawe le gharɨgharɨ kaiwanji ne i wogiya e ghemi. Ghemi Krais le rakakaiwo, na ghemi ghami Giya moli.
COL 3:25 Tharɨ gharavakatha regha na regha ne i wo modae le tharɨko kaiwae. Loi ne i ghathaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye, ne i mboromboro.
COL 4:1 Ghemi giyagiyana, lemi rakakaiwobwagana ghamithanavu weŋgi i rumwaru, kaiwae hu ghareghare ghemi tembe ŋgoreiyeva, ghami Giya Laghɨye mbe ina e buruburu.
COL 4:2 Mbe hu naŋgo valaŋa, na e lemi naŋgona tɨne thava weiye maraghenaghena na mbe hu vata ago weya Loi.
COL 4:3 Tembe ŋgoreiyeva mbe hu naŋgonaŋgova ghime kaiwame, na mbala Loi i vugha kamwathɨ weime na wo utuŋa ghalɨŋae. Utuutuko iyako Krais utuutuniye, na iviva vambowo i rothuwele. Utuutuko iyako kaiwae noroke ghino inaŋgu e thiyo tɨne.
COL 4:4 Hu naŋgo kaiwaŋgu na mbala valɨkaiwaŋgu ya utuŋa Krais utuniye (thovuye) na i manjamanjala, kaiwae wo mbaro ŋgoreiye.
COL 4:5 Lemi yakuyakuna e tɨne mbe hu ghareghare na hu vakatha lemi vakatha weŋgiya thavala amba ma thɨ loŋweghathɨ, na tha hu vakowana ghamimbaŋa thovuye regha.
COL 4:6 Mbaŋake wolaghɨye hu utuutu weŋgiya gharɨgharɨ, utuutu ghamɨnanji thovuye hu utuŋa weŋgi (na valɨkaiwae i thalavuŋgi), na valɨkaiwami hu ghareghare ŋgoroŋga ne huŋa na hu thombe wagiyaweya gharɨgharɨke wolaghɨye lenji vaitoŋgi.
COL 4:7 Taikikas, iye ghaghandana valɨgharegharenda, lo valɨrakakaiwo thovuye Giya kaiwae. Amalaghɨniye ne i utuŋa utuutuniŋguke wolaghɨye e ghemi.
COL 4:8 Iyako kaiwae ya variye i ghaona e ghemi na i utuŋa lama yakuyakuke utuniye e ghemi na i ŋaevavairɨŋga.
COL 4:9 Iye weiye Onisimos, ghaghanda thovuye na valɨgharegharenda, na lemi wabwina loloniye regha. Thiye ne thɨ utugiya e ghemi bigibigike wolaghɨye thɨ yoyomara e valɨvaŋgake iyake.
COL 4:10 Aristako, iye weiŋgu wo yaku e thiyo. Weiye Mak, Banabas ighaiye, lenji mwaewo e ghemi. (Thoŋgo Mak ne i ghaona e ghemi, weimi lemi warari hu vaŋguvatha ŋgoreiya va ya utuma e ghemi.)
COL 4:11 Jisas, tembe thɨ renɨva idae Jastas, i mwaewo e ghemi. Elo valɨrakaiwoke tɨne, ma theghetoke eŋge thiyake Jiu gharɨgharɨniye, na ya kaiwo weiŋguyaŋgi Loi le ghamba mbaro kaiwae, na lenji thalavu i laghɨye moli e ghino.
COL 4:12 Epapras i mwaewo e ghemi, iye lemi wabwima loloniye regha na Krais Jisas le rakakaiwo regha. Mbaŋake wolaghɨye i naŋgonaŋgo vurɨgheghe kaiwami na mbala hu ndeghathɨ vurɨgheghe, lemi loŋweghathɨ i matuwo, na hu ghareghare wagiyaweya Loi le renuwaŋa kaiwami.
COL 4:13 Ya vaemunjoruŋa e ghemi, i rovurɨgheghe na i kaiwo ghemi kaiwami weimiyaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ inanji Leodisiya na Hiyerapolis e tɨnenji.
COL 4:14 Luk iye lama dokɨta valɨghareghareme, weiye Dimas thɨ mwaewo e ghemi.
COL 4:15 Hu giya lo mwaewo weŋgiya la bodaboda inanji Leodisiya e tɨne, na tembe ŋgoreiyeva weya lounda Nimpa weiyaŋgiya ekelesiya thɨ memevathavatha ele ŋgolo tɨne.
COL 4:16 Mbaŋa ne hu vaonavao letake iyake, tembe hu variye na i wava ekelesiya Leodisiya e tɨne na thɨ vaona. Na tembe ŋgoreiyeva leta va ya variye Leodisiya, thɨ liveŋga na ghemi tembe hu vaonava.
COL 4:17 Hu dage weya Akipas huŋa, “Kaiwoko iyava Giya i woveŋgena u vakathava.”
COL 4:18 E mbaŋake iyake mbe womberegha vara ya roriya iyake. Ghino Pol ya mwaewo e ghemi. Hu renuwaŋakiki ghino mbe inaŋgu e thiyo tɨne. Loi ghare e ghemi.
1TH 1:1 Ghino Pol weiŋguyaŋgiya Sailas na Timoti wo roriya letake iyake na wo variye i ghaona weŋga, ghemi ekelesiya Tesalonaika, ghemi hu yaku weya Loi Ramanda na Giya Jisas Krais. Wo naŋgo Loi iye i mwaewo e ghemi na le gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
1TH 1:2 E lama naŋgo tɨne mbaŋake wolaghɨye wo renuwaŋakikiŋga, na wo vata ago weya Loi taulaghɨna ghemi kaiwami.
1TH 1:3 Mbaŋa wo naŋgo weya Loi Ramanda, wo vata agowe lemi vakathana thovuye hu vakavakatha kaiwae hu loŋweghathɨgha Jisas. Na wo vata agowe kaiwae the kamwathɨ hu vakatha na i thalavuŋgiya gharɨgharɨ vavana kaiwae hu gharethovu weŋgi. Na wo vata agowe kaiwae hu ghataŋaghathɨ vɨrɨ na maramina i ghaoko vara ghamwamiko mbaŋa Krais ne i njoghama.
1TH 1:4 Lama bodaboda, wo ghareghare Loi i gharethovuŋga vara na kaerova i tuthiŋga ghemi amalaghɨniye le gharɨgharɨ.
1TH 1:5 Kaiwae wo ghareghare va wo woghaona Toto Thovuye e ghemi mambe utu kokowa eŋge, ko iyemaeŋge ele vurɨgheghe na weiye Nyao Boboma, na weiye ghaghareghare moli weime iyake emunjoru moli. Na kaero hu ghareghare ŋgoroŋgava lama yakuyaku weimaŋgiya ghemi. Lama yakuyakuko iyako ghemi kaiwami.
1TH 1:6 Na othembe thɨ giya vuyowo laghɨye e ghemi mbe weimi eŋge lemi warari iya i menako weya Nyao Boboma na hu worawe lemi renuwaŋa na Loi le utu i yaku e ghemi, na e kamwathɨke iyake ghamithanavuna ŋgoreiya ghamathanavu na Giya ghathanavu.
1TH 1:7 Iyake i vakatha ghemi ghamba ghaghayawo weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ inanji Masedoniya na Akaiya e lenji valɨvaŋga.
1TH 1:8 Lemi vakathana iyana kaiwae Giya totoniye kaero i lalo Masedoniya na Akaiya tɨnenji, na lemi loŋweghathɨna utuniye tembe i lalova valɨvaŋgake wolaghɨye. Iya kaiwae ghime ma valɨkaiwame tembe wo utuŋava kaiwae, kaiwae gharɨgharɨ kaero thɨ loŋwe.
1TH 1:9 Gharɨgharɨ thɨ utuŋa mbaŋa va wo ghaona e ghemi na weimi lemi warari hu kula vathaime. Tembe thɨ utuŋava va ŋgoroŋga na hu roiteteŋgiya lemi kurukururu weya lemi loi kwanɨkwan, hu ndevɨ na hu kaiwo weya Loi emunjoru na e yawayawaliye,
1TH 1:10 na hu roroghagha weya Nariye, iya amalaghɨniye va i vakatha na i thuweiru mare e tɨne na ne i njoghama e buruburu. Amalaghɨniye Jisas, na iye i vamoruinda ma valɨkaiwae ra vaidiya Loi le ghatemuruko iya i menamenako.
1TH 2:1 Lama bodaboda, kaero hu ghareghare lama ghaona e ghemi ma i tabo bigi bwagabwaga.
1TH 2:2 Kaero hu ghareghare, amba muyai wo ghaona e ghemi, va mbowo wo yaku Pilipai. Na va gheko wo vaidiya vɨrɨ laghɨye na thɨ utuvatharɨ weime. Ko iyemaeŋge mbaŋa wo ghaona, othembe gharɨgharɨ va thɨ botewoyathuime, la Loi i thalavuime weime lama gharematuwo wo uturaŋgiya le Toto Thovuye weŋga.
1TH 2:3 Lama utuutuko ma thɨ mena renuwaŋa ma i rumwaru o raraitharɨ rɨghe na tembe ŋgoreiyeva ma wo mando na wo yaroŋga.
1TH 2:4 Iya kaiwae wo utuutu ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, kaiwae Loi iye va i tuthime na i vareminjeime wo utuŋa wagiyaweya Toto Thovuye. Ma woŋa wo vawarariŋaŋgiya gharɨgharɨ, ko iyemaeŋge Loi iya i tuthiya lama renuwaŋako, iye eŋge wo vawarariŋa.
1TH 2:5 Ghemi kaero hu ghareghare, ma mbalava wo utu valoghelogha nuwami, na Loi i ghareghare ma wo maraloghelogheŋa lemi manina na iya va wo vavagharena weŋga.
1TH 2:6 Mava wo renuwaŋa ŋgoreiye na woŋa mbala gharɨgharɨ thɨ taraweŋaime, ŋgoreiya ghemi o gharɨgharɨ vavanava.
1TH 2:7 Kaiwae ghime Krais ghalɨŋae gharaghambɨ, valɨkaiwame va woŋa na hu njimbukikime, ko iyemaeŋge ma wo vakatha ŋgoreiye. Mbaŋa va wo yaku e ghemi, ghamathanavu i udauda, ŋgoreiye wevoma i ghande ŋgama.
1TH 2:8 Kaiwae va wo gharethovu laghɨye weŋga, iya kaiwae va wo warari na wo utuŋa Toto Thovuye i mena weya Loi, na tembe ŋgoreiyeva va wo vatomweya yawalime kaiwami kaiwae kaero hu tabo ghamaune valɨghareghareme.
1TH 2:9 Lama bodaboda, hu renuwaŋakiki kaiwo laghɨye moli va wo vakatha ghena mbala valɨkaiwame wo thalavu lama yakuyaku. Gougou na ghararaghɨye vambe lama kaiwo eŋge, mbala lama kaiwoko vuyowae thava wo worawe e ghemi mbaŋa wo utuŋa Toto Thovuye i mena weya Loi.
1TH 2:10 Ghemi hu ghareghare na Loi tembe i ghareghareva, mbaŋa va wo yaku e tɨnemina, ghamathanavu raloŋweloŋweghathɨ weŋga i thovuye na i rumwaru, na ma e ghamawonjowe regha.
1TH 2:11 Kaero hu ghareghare va lama vakatha regha na regha weŋga ŋgoreiya lolo ramae le vakatha weŋgiya le ŋgaŋga moli.
1TH 2:12 Wo vavurɨghegheŋga, wo vamatuwoŋa gharemi na wo thɨnɨmbuleŋga na mbe hu yakuŋa vara the yawalɨ Loi i warariŋa, na iye i kula weŋga na hu ru ele ghamba mbaro tɨne na hu wo le vwenyevwenye.
1TH 2:13 Na tembe ŋgoreiyeva, mbaŋake wolaghɨye wo vata ago weya Loi, rɨghe kaiwae mbaŋa va hu loŋweya Loi le utuutu e ghime, mava hu wo ŋgoreiya gharɨgharɨ lenji utuutu, ko iyemaeŋge va hu wo ŋgoreiya Loi le utu, mbema emunjoru iye iyana, na i kaiwo weŋga ghemi raloŋweloŋweghathɨ.
1TH 2:14 Lama bodaboda, ghemi kaero hu vaidi i mboromboro weŋgiya Loi le ekelesiya Judiya e tɨne thɨ vaidi. Kaero thiye Krais Jisas le gharɨgharɨ. Ghemi hu vaidiya vuyowo na vɨrɨ weŋgiya lemi valɨvaŋgake gharɨgharɨniye, na thiye tembe thɨ vaidiva lenji valɨ Jiu weŋgi.
1TH 2:15 Thiye vambe thɨ gaboŋgiva ghalɨŋae gharautu na thɨ unɨgha Giya Jisas, na te vambe thɨ vakatha vuyowo weimeva. Thɨ vakatha ghatemuru weya Loi, na thɨ thɨghɨya wanaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.
1TH 2:16 Thɨ mando na thɨ munjeva thɨ dagetenime na thava wo vavaghare weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye na thɨ vaidiya vamoru. Lenji vakathaŋgiko thiyako e tɨne mbaŋake wolaghɨye kaero thɨ vatavatabo lenji tharɨwe. Loi le gaithɨ kaero i yomara na i lithɨ weŋgi.
1TH 2:17 Lama bodaboda, gharɨgharɨ vavana e ghembana thɨ vakathaime wo roiteteŋga na seiwo e ghandalughawoghawo. Ma ra vethuweinda, ko iyemaeŋge ghamirerenuwaŋa laghɨye mbe ina vara weime. Nuwameiya moli wo ghaona wo thuweŋga, iya kaiwae wo rovurɨgheghe laghɨye na wo vakatha ŋgoreiyako.
1TH 2:18 Ghime va nuwameiya wo njoghaona wo thuweŋga, na ghino Pol mbaŋa i ghanagha ya mando iyako. Ko iyemaeŋge Seitan i dagetenime.
1TH 2:19 Nuwameiya wo thuweŋga, kaiwae ghemi lama ghamba gharematuwo, lama ghamba warari na lama ghamba nemo ghanda Giya Jisas Krais e marae mbaŋa ne i njoghama.
1TH 2:20 Emunjoru ghemi lama ghamba nemo na lama ghamba warari.
1TH 3:1 Mbaŋa vambe iname Atens wo rerenuwaŋa laghɨye moli kaiwami na ma tembe valɨkaiwameva wo ghataŋaghathɨ. Iya kaiwae wo vakatha lama renuwaŋa na mbe thamaghewo eŋge wo reyaku Atens,
1TH 3:2 na wo variya Timoti i ghaona. Timoti iye ghaghandana weime wo kaiwo Loi kaiwae na wo vavaghareŋa Krais Totoniye Thovuye. Amalaghɨniye wo variye na i ghaona i thalavuŋga na i vavurɨgheghe lemi loŋweghathɨna,
1TH 3:3 na mbala ghemi regha thava i nyivɨnyivɨ gharɨgharɨ lenji vakatha vɨrɨna e ghemi kaiwanji. Ghemi kaero hu ghareghare Loi le renuwaŋa e tɨne na ne ra vaidiŋgiya vɨrɨ ŋgoranjiyako.
1TH 3:4 Mbaŋa vamba weimaŋgiya ghemi, vamba ŋgaŋgagha kaero wo giyagiya yanawami, ghinda ne ra vaidiya vɨrɨ ŋgoranjiyako. Na hu ghareghare wagiyawe kaero i yomara ŋgoreiyako.
1TH 3:5 Iyake kaiwae ya variya Timoti i ghaona. Ma tembe valɨkaiwaŋguva ya ghataŋaghathɨ, ya variye na i thuwe lemi loŋweghathɨna. Weiŋgu lo gharelaghɨlaghɨ Seitan kaero i vatanathetheŋga, na lama kaiwoke i tabo bigi bwagabwaga.
1TH 3:6 Timoti kaero menda i njoghamake weime na i utuŋa lemi loŋweghathɨ na lemi gharethovuna utuniye thovuye weime. I giya yanawame mbaŋake wolaghɨye weimi lemi warari hu renuwaŋakikime, na nuwamiya moli hu thuweime, ŋgoreiya ghime nuwameiya moli wo thuweŋga.
1TH 3:7 Iya kaiwae, lama bodaboda, othembe mbaŋake iyake wo vaidiya vuyowo na wo ghataŋa vɨrɨ, wo loŋweya lemi loŋweghathɨna utuniye na i mwanavairɨime,
1TH 3:8 kaiwae thoŋgo ghemi hu ndeghathɨ vurɨgheghe weya Giya i vakatha i mwanavairɨime na ghamɨname i togha.
1TH 3:9 Kaiwami lama warari i laghɨye moli la Loi e marae. Na lama warariko iyako kaiwae ne ŋgoroŋga woŋa na wo vata ago weya Loi?
1TH 3:10 Ghararaghɨye na gougou wo naŋgonaŋgo vurɨgheghe weime lama gharevatomwe weya Loi na thoŋgo valɨkaiwae ra vethuweinda na namoghamwanda, na wo vavaghareŋga thebigibigiya lemi loŋweghathɨna ghavatavatabo na i roghabanawe.
1TH 3:11 Wo naŋgo weya la Loi na Ramanda weiye ghanda Giya Jisas, thiye ne thɨ vakatha kamwathɨ na wo ghaona e ghemi.
1TH 3:12 Wo naŋgo na lemi gharethovuna weŋgiya ghamune na Giya ne i valaghɨyeŋa na hu gharethovu laghɨye weŋgiya ghamunena na tembe ŋgoreiyeva gharɨgharɨke wolaghɨye weŋgi, ŋgoreiya ghime wo gharethovu laghɨye weŋga.
1TH 3:13 Wo naŋgo na iye i vavurɨghegheŋga, na thembaŋa ghanda Giya Jisas ne i njoghama weiyaŋgiya thiye thɨ boboma, ghemi mane e ghamiwonjowe na mbema hu rumwaru moli eŋge weya Loi Ramanda e marae.
1TH 4:1 Lama bodaboda, lama utuutuke ghaghegotubwe iyake. Kaerova wo vaghareŋga yawalɨ yakuyakuniye iya ne i vakatha Loi na i warari, na mbema emunjoru ghemi mbe hu vakavakatha thanavuko thiyako. Iya kaiwae e mbaŋake iyake wo naŋgo e ghemi na wo vavurɨghegheŋga ghanda Giya Jisas e idae, na thanavuko iyako mbe i mbuthumbuthu vara e ghemi.
1TH 4:2 Kaero hu ghareghare budakaiya va wo vaghareŋga yawalɨ thanavuniye, iyana i mena weya Giya Jisas.
1TH 4:3 Loi le renuwaŋa ŋgoreiyake kaiwami: nuwaiya hu boboma na hu thovuye moli. Thava te lemi renuwaŋa reghava i reŋa yathima thanavuniye raraitharɨ.
1TH 4:4 Nuwaiya ghemi regha na regha mbala i ghareghare na i yaku weiye levo weiye thanavu boboma na yavwatata.
1TH 4:5 Thava i vakaiwoŋa riwaeko e yathima thanavuniye ŋgoreiya gharɨgharɨ ma thɨ ghareghare Loi.
1TH 4:6 Thava ghemina regha i vakatha vatharɨ weya ghaghae regha kaiwae i loŋga weiye levo. Kaiwae gharɨgharɨ lenji vakatha ŋgoreiyako Giya ne i lithɨ weŋgi, ŋgoreiya va wo vavurɨghegheŋga na wo utuŋa weŋga.
1TH 4:7 Loi mava i kula weinda na mbala ra vakavakatha yathima thanavuniye, nandere moli! Ko iyemaeŋge ra vabobomaŋainda na ghandathanavu i rumwaru.
1TH 4:8 Iya kaiwae, thela thoŋgo i botewoyathu vavaghareke iyake, ma i botewoyathu loloko i vavaghareŋako, ko iyemaeŋge i botewoyathu Loi, iya i giya Nyao Boboma e ghemi.
1TH 4:9 Ma valɨkaiwame wo rorori e ghemi na woŋa, “Hu gharethovu weŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ,” kaiwae gharethovu thanavuniye Loi kaero i vaghareŋgavao.
1TH 4:10 Emunjoru hu gharethovu weŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ Masedoniya laghɨyeko e tɨne. Iya kaiwae, lama bodaboda, wo vavurɨghegheŋga na thanavuko iyako mbe i mbuthumbuthu vara e ghemi.
1TH 4:11 E yawalimina hu mando na lemi yakuyaku i thovuye moli, thava hu mbaro lawalawa, na tembe ghamimberegha hu vakaiwoŋa nɨmanɨmami lemi yakuyakuna kaiwae, ŋgoreiya va wo utuma e ghemi.
1TH 4:12 Thoŋgo hu vakatha ŋgoreiyako, ambane valɨkaiwami hu vakathaŋgiya thavala ma thɨ loŋweghathɨ na thɨ yavwatatawanaŋga. Mbala the bigiya hu kwarawe mane valɨkaiwami hu ndeghathɨ weya lolo regha.
1TH 4:13 Lama bodaboda, ma nuwameiya nuwami i unouno lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ, iya kaerova thiya mareko kaiwanji, na thava hu nuwatharɨ ŋgoreiya gharɨgharɨke wolaghɨye, thavala ma e lenji gharematuwo.
1TH 4:14 Ra loŋweghathɨgha Jisas va i mare na tembe i thuweiruva, na tembe ra loŋweghathɨva thavala thɨ loŋweghathɨgha Jisas na kaero thiya mare, Loi ne i vakathaŋgi thɨ raka thuweiru na weinji Jisas thɨ njoghama.
1TH 4:15 Vavaghare iya wo vavaghareŋa mbaŋake Giya ghamberegha le vavaghare: iya ghinda e yawayawalinda, ne mbaŋaniye Giya i njoghama, mane ra viva weŋgiya thavala kaerova thiya mare.
1TH 4:16 Giya ne iŋa na kula, nyao thovuthovuye lenji randeviva ne ghalɨŋae i yomara, na Loi le mema i randa, ko amba Giya ghamberegha i njama e buruburuko, na thavala thɨ loŋweghathɨgha Krais na kaerova thiya mare, thiye ne thɨ rakathuweirukai.
1TH 4:17 Ko amba ghinda e yawayawalinda ne e mbaŋako iyako Loi i vakathainda ra rakavorowe, na weinda Giya ra lavevolevoleinda e lughawoghawoko. Na weinda amalaghɨniye ra meghabana mbaŋake wolaghɨye.
1TH 4:18 Hu wo utuutuke thiyake na hu veutu vavurɨghegheŋgawe.
1TH 5:1 Lama bodaboda, ma valɨkaiwae wo rorori e ghemi na wo utuŋa thembaŋa ne bigibigike thiyake thɨ yomara.
1TH 5:2 Kaiwae kaero hu ghareghare wagiyawe Giya ne ghambaŋa i njoghama. Ghambaŋa ne ŋgoreiya rakaivɨ le vutha gougou.
1TH 5:3 Mbaŋa gharɨgharɨ ne thɨŋa, “Ghembake ma e laghalagha na ra vanevane,” na ne e mbaŋako iyako tharɨ regha i yomara na i vakowanaŋgi. Ne i vewo lenji takena, ŋgoreiya ghambɨ vɨrɨniye i yomara weya wevoma. Mane valɨkaiwanji thɨ voitete.
1TH 5:4 Ko iyemaeŋge ghemi, lama bodaboda, ma hu yaku e momouwo, na mbala mbaŋako iyako i vewo lemi takena ŋgoreiya rakaivɨ.
1TH 5:5 Taulaghɨna ghemi ghararaghɨye na manjamanjala gharɨgharɨniye. Ghinda ma gougou na momouwo gharɨgharɨniye ghinda.
1TH 5:6 Iya kaiwae, ghinda thava mbe ra ghenaghena vara ŋgoreiya gharɨgharɨke wolaghɨye; mbe ra njaŋanjaŋa na ra dagetena ghandamberegha e tharɨ.
1TH 5:7 Kaiwae thavala thɨ ghena, gougou iya thɨ ghenanawe, na thavala thɨ mun kabaleya, gougou iya thɨ mun kabaleyanawe.
1TH 5:8 Ko iyemaeŋge ghinda ghararaghɨye le valɨvaŋga gharɨgharɨniye, na tembe ghandamberegha ra dageteninda e tharɨ. Ra njimbo loŋweghathɨ na gharethovu thanavuniye i ganainda gharenda vwata ŋgoreiya ragagaithɨ i njimbo ghare vwata ghaghetagagana. Na tembe ŋgoreiyeva, gharematuwo thanavuniye na ra roroghagha Loi ne i vamoruinda, ra worawe e umbalɨnda ŋgoreiya umbalɨnda ghaghetagagana.
1TH 5:9 Kaiwae Loi mava i tuthinda na mbala ra ghamɨno le ghatemuruko vɨrɨniye ghamɨnae, ko iyemaeŋge va i tuthinda eŋge na weya ghanda Giya Jisas Krais ra wo vamoruwe.
1TH 5:10 Jisas i mare kaiwanda, na mbaŋa ne i njoghama, othembe mbe e yawayawalinda o kaero ra mare, taulaghɨke ghinda ne e yawayawalinda na ra yaku weinda.
1TH 5:11 Iya kaiwae hu vevavurɨghegheŋga regha na regha na hu veŋaevairɨŋga na lemi loŋweghathɨ i vurɨgheghe ŋgoreiya kaero hu vakavakathana.
1TH 5:12 Lama bodaboda, nuwameiya wo dage e ghemi na thavala thɨ kaiwo e tɨnemina hu yavwatatawanaŋgi. Thiye thɨ ndeviva e ghemi na thɨ vavaghare e ghemi yawalɨ thovuye yakuyakuniye na thɨ dagetenɨŋga thava hu vakatha tharɨ.
1TH 5:13 Weiye lemi gharevatomwe hu yavwatatawanaŋgi na thovuye, na hu gharethovu weŋgi, kaiwae kaiwona iya thɨ vakathana gharerenuwaŋa i laghɨye. Huya yaku na ghamwami vanaora weimiyaŋgi.
1TH 5:14 Lama bodaboda, wo vavurɨghegheŋga na thavala mbema thɨ ndendeloŋga eŋge na ma e ghanjikaiwo hu vathanavuŋgi, thavala thɨ monjimonjina hu vavurɨghegheŋgi, thavala kaero ma e lenji vurɨgheghe hu thalavuŋgi na gharɨgharɨke wolaghɨye na lenji vakathana ŋgoroŋga hu ghataŋaghathɨ.
1TH 5:15 Hu njimbukiki na tha hu vatomwe thoŋgo lolo regha i vakatha tharɨ weya gheu thava i lithɨ. Ko iyemaeŋge hu mando na mbaŋake wolaghɨye ghamithanavu i thovuye weŋgiya ghamunena na gharɨgharɨke wolaghɨye weŋgi.
1TH 5:16 Mbaŋake wolaghɨye hu warari,
1TH 5:17 mbaŋake wolaghɨye hu naŋgonaŋgo,
1TH 5:18 na othembe thoŋgo bigi regha i yomara e ghemi, hu vata ago weya Loi. Kaiwae thavala ghemi kaero hu yaku weya Krais Jisas, Loi le renuwaŋa ŋgoreiyako kaiwami.
1TH 5:19 Nyao Boboma le kaiwo e ghemi thava hu vuruvun.
1TH 5:20 Thoŋgo Nyao Boboma i woraŋgiya bigi regha weya raloŋweloŋweghathɨ regha, thava hu botewo na hu wovatharɨtharɨŋa.
1TH 5:21 Iyemaeŋge utuutuko wolaghɨye hu ghatha vakatha. Iyaŋganiya i thovuye hu wovatha,
1TH 5:22 na tharɨ regha na regha hu botewoyathuŋgi.
1TH 5:23 Ya naŋgo weya Loi, iye gharemalɨlɨ gha Loi, ghamberegha i vabobomaŋga na hu vawarariŋa e bigibigike wolaghɨye. Ya naŋgo weya Loi na i njimbukikiya riwamina laghɨye, unemina, yawalimina na riwamina, mbala mbaŋa ghanda Giya Jisas Krais i njoghama, mane e ghamiwonjowe regha.
1TH 5:24 Loi iye valɨkaiwae, mbala mbaŋa i kula e ghemi na hu boboma, mbema hu vareminje eŋge na i vakatha kaiwami.
1TH 5:25 Lama bodaboda, hu naŋgo kaiwame.
1TH 5:26 Weiye gharemalɨlɨ hu dage mwaewo weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ.
1TH 5:27 Giya e idae ya dage vurɨgheghe e ghemi na hu vaona letake iyake raloŋweloŋweghathɨna taulaghɨ e ghemi.
1TH 5:28 Ghanda Giya Jisas Krais ghare e ghemi.
2TH 1:1 Ghino Pol weiŋguyaŋgi Sailas na Timoti wo roriya letake iyake na wo variye i ghaona e ghemi ekelesiya Tesalonaika, ghemi hu yaku weya Loi Ramanda na Giya Jisas Krais.
2TH 1:2 Wo naŋgo weya Loi Ramanda na Giya Jisas Krais thɨ mwaewo e ghemi na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
2TH 1:3 Lama bodaboda, mbaŋake wolaghɨye mbala wo vata ago weya Loi kaiwami. Valɨkaiwame moli wo vakatha ŋgoreiye, kaiwae lemi loŋweghathɨna i mbuthu na mbe i laghɨlaghɨye vara na i vurɨgheghe moli, na ghemi regha na regha lemi gharethovu weŋgiya ghamune mbe i laghɨlaghɨye vara.
2TH 1:4 Iya kaiwae wo wovorevoreŋaŋga weŋgiya Loi le ekelesiya. Wo utuŋa weŋgi kaiwae othembe thɨ vakatha vuyowo weŋga, hu ghataŋaghathɨ na lemi loŋweghathɨna i vurɨgheghe.
2TH 1:5 Bigibigike thiyake thɨ woraŋgiya weinda mbaŋa Loi ne i ghathaŋgiya gharɨgharɨ ne i mboromboro. Ghemi Loi ne i wovarumwarumwaruŋaŋga na ne iŋa na hu ru ele ghamba mbaro tɨne, iya hu ghataŋa vɨrɨ kaiwae.
2TH 1:6 Loi iye raghathaghatha thovuye na i vakatha i rumwaru: thavala thɨ vakavakatha vuyowo e ghemi amalaghɨniye tene i lithɨ weŋgi,
2TH 1:7 na ghemi iya hu vaidiya vuyowona ne i vatowoŋaŋga, na ghime tembe ŋgoreiyeva. Ne i vakatha ŋgoreiyako, mbaŋa Giya Jisas ne i yomara e buruburuko weiyaŋgiya le nyao thovuthovuye vurɨvurɨgheghe.
2TH 1:8 Ne i mena weiye ndɨghe i rara, na thavala ma thɨ ghareghare Loi na ma thɨ wovatha ghanda Giya Jisas Totoniye Thovuye ne i lithɨ weŋgi.
2TH 1:9 Lenji goriwoyathuko modae ne thɨ vaidiya mukuwo memeghabananiye. Ne thɨ meghaghathɨ Giya e ghamwae na le vwenyevwenye vurɨvurɨghegheniye manjamanjalawae e tɨne.
2TH 1:10 Bigibigike thiyake ne thɨ yomara mbaŋaniye Giya ne i njoghama, na le gharɨgharɨ boboma, thiye gharaloŋweloŋweghathɨke wolaghɨye, ne thɨ wovavwenyevwenyeŋa na thɨ yavwatatawana. Ghemi tembe inamiva e wabwiko iyako tɨne, kaiwae kaero hu loŋweghathɨgha Toto Thovuye va wo utuŋa e ghemi.
2TH 1:11 Iyake kaiwae mbaŋake wolaghɨye wo naŋgonaŋgo kaiwami. Wo naŋgo weya Loi na mbala i thalavuŋga na valɨkaiwae yawalɨko iyava kaiwae na i kulako e ghemi, na mbala mbe hu loŋgaloŋgawe vara. Wo naŋgowe na mbala le vurɨgheghe e tɨne i thalavuŋga, na mbala thovuyeko iya nuwamiya hu vakathako na kaiwoko thovuye iya i mena e lemi loŋweghathɨna mbe hu vakavakatha vara.
2TH 1:12 Wo naŋgo ŋgoreiyako na mbala e ghemi gharɨgharɨ thɨ wovavwenyevwenye ghanda Giya Jisas, na iye i vavwenyevwenyeŋga. Iyake i mena weya la Loi na ghanda Giya Jisas Krais lenji mwaewo e tɨne.
2TH 2:1 Lama bodaboda, nuwameiya mbaŋake iyake wo wo utuŋa ghanda Giya Jisas Krais le njoghama kaiwae na Loi ne i mbanɨvathavathainda weya Jisas. Bigibigike thiyake kaiwanji wo naŋgo weŋga,
2TH 2:2 thava hu maya moli e numoghegheiwo na e gharelaghɨlaghɨ, mbaŋa hu loŋweya uturawe regha, o utuutu regha, o utuutu va thɨ rorinjoŋa na gharɨgharɨ thɨŋava i mena weime. Utuutuko thiyako thɨŋa Jisas kaero va i njoghama.
2TH 2:3 Othembe ŋgoroŋga lenji utuutu, tha lolo regha i yaroŋga. Kaiwae Giya ghambaŋa amba mane i vutha, ghaghad mbaŋaniye gharɨgharɨ lemoyo thɨ thɨghɨyawana Loi, amba mbaro gharakivwala ne i yomara, iye ele ghambako ne i vaidiya mukuwo memeghabananiye.
2TH 2:4 Budakaiya gharɨgharɨ thɨŋa lenji loiŋgi, o thɨ kururu weŋgi, iye i wovakwanɨkwanɨŋgi, na tembe ghamberegha i wovoreŋa na iŋava i kivwalaŋgi. Tembe ŋgoreiyeva, i wa ve yaku Loi ele Ŋgolo Boboma tɨne na tembe ghamberegha iŋava iye Loi.
2TH 2:5 Thare hu renuwaŋakiki mbaŋa va ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi, va ya utuŋa iya bigibigiko thiyako e ghemi?
2TH 2:6 Na kaero hu ghareghare, mbaro gharakivwala gharavikikighathɨ mbaŋake iyake mbe inawe na thava wo i yomara ghaghad ne i vaidiya ghambaŋa moli.
2TH 2:7 Othembe mbaro gharakivwala thanavuniye kaero ina i kakaiwo thuwele e yambaneke, ko iyemaeŋge gharavikikighathɨ mbe inawe i vikikighathɨ na thava wo i yomara moli. Mbe inawe vara i vikikighathɨ ghaghad Loi ne i woghera,
2TH 2:8 ko amba ne e mbaŋako iyako mbaro gharakivwala i yomara. Ko iyemaeŋge mbaŋa Giya Jisas ne i njoghama ghaeko ndewendewae ne i vakatha ma ele vurɨgheghe na vwenyevwenyewae laghɨye ne i vakowana.
2TH 2:9 Mbaŋa mbaro gharakivwala ne i yomara na i wo le vurɨgheghe weya Seitan, na ne i vakatha vakatha ghamba rotaele kwanɨkwan tomethi na i yaroŋgiya gharɨgharɨwe.
2TH 2:10 Thanavu raraitharɨ ghanjikwanɨkwan e tɨne ne i yaroŋgiya thavala thɨ loŋgaloŋga mare ele valɨvaŋga. Thiye ne thɨ mare kaiwae, utuutu emunjoru iya valɨkaiwae ne i vamoruŋgi ma thɨ warariŋa na thɨ botewo thɨ wovatha.
2TH 2:11 Iya kaiwae Loi ne i variye bigi regha vurɨgheghe weŋgi na i vakatha thɨ loŋweghathɨgha kwanko.
2TH 2:12 Mbala gharɨgharɨko wolaghɨye thavala ma thɨ loŋweghathɨgha utu emunjoruko thɨ warariŋa eŋge thanavu raitharɨ, Loi ne i wovatharɨtharɨŋaŋgi.
2TH 2:13 Lama bodaboda, ghemi Giya i gharethovuŋga, valɨkaiwame moli wo vata ago valaŋa weya Loi kaiwami, kaiwae va i rikowe kaerova i tuthiŋga mbala i vamoruŋga. Le vamoruŋga e tɨne iya kaiwae i vakatha Nyao Boboma i vakavakathaŋga hu boboma, na tembe ŋgoreiyeva kaiwae lemi loŋweghathɨ utu emunjoru.
2TH 2:14 Toto Thovuyeko iya wo vavaghareŋako e ghemi e tɨne Loi i kula e ghemi na mbala hu ru na hu yakuŋa ghanda Giya Jisas Krais le vwenyevwenyeko.
2TH 2:15 Iya kaiwae, lama bodaboda, hu ndeghathɨ vurɨgheghe na hu vikikighathɨgha emunjoruko iyava wo vaghareŋgako e ghemi, e ghalɨŋame o e leta tɨne.
2TH 2:16 Wo naŋgo weya ghanda Giya Jisas Krais na Loi Ramanda ne i vavurɨghegheŋga gharemi na i vavurɨghegheŋga mbala hu vakathambele vakatha thovuye wolaghɨye na hu utumbele utu thovuye wolaghɨye. Loi va i gharethovuŋainda na le gharevɨrɨ e tɨne i giya vurɨgheghe memeghabananiye na weiye la gharematuwo ra roroghagha.
2TH 3:1 Lama bodaboda, lama utu ghaghegovun ŋgoreiyake. Hu naŋgo kaiwame na mbala Giya utuniye i maya na i lawa, na gharɨgharɨ weinji lenji yavwatata weya Loi thɨ wo, na ŋgoranjiya ghemi.
2TH 3:2 Na tembe hu naŋgo weva Loi na i vamoruime weŋgiya gharɨgharɨ raraitharɨ moli, kaiwae ma gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ loŋweghathɨ.
2TH 3:3 Ko iyemaeŋge Giya i vakatha valaŋa budakaiya va le dagerawe, na iye ne i vavurɨghegheŋga na i garubuŋga thava lolo raitharɨ Seitan i vakowanaŋga.
2TH 3:4 Weime lama gharematuwo weya Giya kaiwami, na wo ghareghare emunjoru budakaiya va wo utugiya e ghemi mbe hu vakavakatha na mbe hu vakathambele vara.
2TH 3:5 Wo naŋgo weya Giya na iye i ndeviva e lemi renuwaŋa, mbala hu ghareghareya Loi le gharethovu na hu ghataŋaghathɨ ŋgoreiya Krais le ghataŋaghathɨ.
2TH 3:6 Lama bodaboda, Giya Jisas Krais e idae wo dage e ghemi, lemi valɨraloŋweloŋweghathɨna wolaghɨye iya mbema thɨ yaku bwagabwaga eŋge na vavagharena iyava wo vavagharena weŋga ma thɨ ghambu, thava hu wabwi na regha weimiyaŋgi.
2TH 3:7 Ghemi kaero hu ghareghare wagiyawe budakaiya va wo vakavakatha mbala mbe hu vakathava. Mbaŋa va wo yaku weŋga mava wo yakuyaku bwaga.
2TH 3:8 Ma ŋgoreiya vambema wo ghanɨghan bwaga eŋge lolo regha ele ŋgolo na ma wo vamodo. Iyemaeŋge gougou na ghararaghɨye wo rovurɨgheghe na wo kaiwo na thava wo vakatha ghamivuyowo regha.
2TH 3:9 Va wo vakatha ŋgoreiyako, gharerenuwaŋa ma ŋgoreiye ma valɨkaiwame woŋa na hu thalavuime, ko iyemaeŋge wo vakatha ŋgoreiyako na wo tabo lemi ghamba thuwathuwa.
2TH 3:10 Mbaŋa vamba iname ghena e tɨnemina, wo woveŋga mbaro na woŋa ŋgoreiyake: “Thela thoŋgo ma i kaiwo, ko thava i ghanɨŋga.”
2TH 3:11 Wo loŋwe utunimi, gharɨgharɨ vavana inanji e tɨnemina mbema thɨ yaku bwagabwagaeŋge, na ma nuwanjiya thɨ kaiwo. Ko iyemaeŋge mbema ghanjikaiwo eŋge thɨ mbaro lawalawa weŋgiya ghanjiune vavana.
2TH 3:12 Giya Jisas Krais e idae wo dage weŋgi na wo ŋaevairɨŋgi weinji lenji riwouda na thɨ kaiwo mbe thiye ghanjithalavu kaiwae.
2TH 3:13 Ko iyemaeŋge ghemi, lama bodaboda, thava weimi lemi riwobanebane thovuye ghavakatha kaiwae.
2TH 3:14 Thoŋgo ŋgoreiya lolo regha ina ghena ma i ghambugha mbaroke iya wo rori e letake iyake tɨne, hu ghareghare wagiyawe na thava hu tubwe na regha weimi, mbala i vakatha na i monjina.
2TH 3:15 Iyemaeŋge thava lemi vakatha regha i tharɨwe na ŋgoreiya iye ghamithɨghɨya. Ko iyemaeŋge ŋgoreiya ghaghami hu vathanavu.
2TH 3:16 Wo naŋgo weya Giya, iye gharemalɨlɨ gha Giya, iye ne i giya gharemalɨlɨ e ghemi mbaŋake wolaghɨye na e kamwathɨke wolaghɨye. Giya iye weimi taulaghɨna ghemi.
2TH 3:17 Mbaŋake mbe wombereghake vara e nɨmaŋgu ya roriya dagemwaewoke iyake. Letake wolaghɨye thiyake e tɨne ya roriya iyake na mbala hu ghareghare emunjoru Pol ghino ya rori. Nɨmaŋguke muiye mbe ŋgoreiyevara iyake.
2TH 3:18 Ya naŋgo ghanda Giya Jisas Krais le mwaewo i yaku taulaghɨna e ghemi.
1TI 1:1 Ghino Pol Krais Jisas ghalɨŋae gharaghambɨ. Loi ghanda Ravamoru va i tuthiŋgo, na tembe ŋgoreiyeva Krais Jisas, iye weinda la gharematuwa ra vareminje.
1TI 1:2 Ya roriya letake iyake na i ghaona e ghen, ghen Timoti ŋgorana naruŋgu moli len loŋweghathɨna kaiwae. Lo naŋgo weya Loi Ramanda na Krais Jisas ghanda Giya lenji mwaewo bwagabwaga na lenji gharevɨrɨ e ghen, na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharena.
1TI 1:3 Nuwaŋguiya mbowo u yaku Epesas e tɨne, ŋgoreiya va ya dage vavurɨgheghema e ghen mbaŋa vama ya warewareri Masedoniya kaiwae. Mbowo u yaku vara ghena, na gharɨgharɨna iya thɨ vavaghareŋa vavaghare kwanɨkwana, ghen u dagetenɨŋgi.
1TI 1:4 U dage weŋgi na thava thɨ vakowana ghanjimbaŋa e utu bwagabwaga na e riuriu molamolao orumburumbunji utuutuninji, kaiwae gaithɨ le ghamba yomara iya bigibigi ŋgoranjiyako utuninji. Loi le renuwaŋa ghinda kaiwanda, renuwaŋa ŋgoranjiyako ma i thalavuinda, mbe loŋweghathɨ eŋge vara e tɨne ne valɨkaiwanda ra ghareghare.
1TI 1:5 Yaŋa u dageten kaiwae nuwaŋguiya ra gharethovu weŋgiya ghandaune, na mbe valɨkaiwanda eŋge ra gharethovu thoŋgo gharenda i kakaleva, thoŋgo ra vakatha ŋgoreiya ra ghareghare iyaŋgaiye i rumwaru, na thoŋgo ra loŋweghathɨ emunjoru.
1TI 1:6 Gharɨgharɨke thiyake thɨ roiteta thanavu ŋgoranjiyake, na mbe thɨ vatomweŋgi eŋge e utu bwagabwaga.
1TI 1:7 Nuwanjiya thɨ vavaghareŋa Loi le mbaro, ko iyemaeŋge bigibigiko iya thɨ utuŋaŋgiko na thɨ vavurɨghegheŋa e lenji vavaghareko tɨne ma thɨ ghareghareya gharumwaru.
1TI 1:8 Kaero ra ghareghare Mosese le Mbaro iye thalavu thovuye le ghamba mena thoŋgo ra vakaiwoŋa ŋgoreiya gharerenuwaŋako.
1TI 1:9 Ko iyemaeŋge ra renuwaŋakiki, Loi va i vakatha mbaro ma gharɨgharɨ thovuthovuye kaiwanji ŋgoreiye, ko thavala thɨ raka na ma thɨ goru weya mbaro kaiwanji, thavala ma thɨ loŋweya Loi le mbaro kaiwanji, na thavala ma thɨ yavwatatawana Loi na ma thɨ kurukururuwe. Loi va i woraweya mbaro thavala thɨ tagavavamareŋgiya oramanji na otɨnatɨnanji, ragabo bwagabwaga,
1TI 1:10 rayathiyathima, ghɨmoghɨmoru weinjiyaŋgiya lenji valɨghɨmoghɨmoru thɨ vakatha tharɨ, thavala thɨ lawekavɨŋgiya gharɨgharɨ na thɨ vakuneŋaŋgi na thɨ tabo rakakaiwo bwaga, rautu kwanɨkwanɨŋgi, na thavala thɨ tholotholovunyi, na tembe ŋgoreiyeva thavala thɨ vakatha the thanavu ma ŋgoreiya vavaghare thovuye ghakamwathɨ.
1TI 1:11 Vavaghare thovuye i mena Toto Thovuye e tɨne, iya Loi, iye ravwenyevwenye na valɨkaiwae moli ra taraweŋa, va i wogiya e ghino na ya utuŋa.
1TI 1:12 Ya vata ago weya ghanda Giya Krais Jisas, iya i giya vurɨghegheke e ghino kaiwo kaiwae. Ya vata agowe kaiwae i vareminjeŋgo na i tuthiŋgo ya kaiwo amalaghɨniye kaiwae,
1TI 1:13 othembe va ya thambo, ya vakatha vɨrɨwe na ya utuvatharɨwe. Ko iyemaeŋge Loi i gharevɨrɨ kaiwaŋgu, kaiwae va e mbaŋako iyako vamba ma ya loŋweghathɨ, iya kaiwae mava ya ghareghare budakaiya va ya vakavakathawe.
1TI 1:14 Ghanda Giya le mwaewo bwagabwaga i liŋgi e ghino, na e tɨne Krais Jisas i liŋgivanjaraŋgo e loŋweghathɨ na e gharethovu.
1TI 1:15 Utuutuke iyake emunjoru na valɨkaiwae ra loŋweghathɨ moli: Krais Jisas va i mena e yambaneke na i vamoruŋgiya tharɨ gharavakatha. Tharɨke gharavakatha thiyake e tɨnenji ghino wombereghake tharɨ gharavakatha laghɨye moli,
1TI 1:16 ko iyemaeŋge Krais Jisas i gharevɨrɨ laghɨye kaiwaŋgu, kaiwae nuwaiya le ghataŋaghathɨko ghino tharɨ gharavakatha moli kaiwaŋgu le laghɨlaghɨye i vaghareŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye. Jisas i ghataŋaghathɨ na i gharevɨrɨ kaiwaŋgu, na ya tabo na ghamba ghaghayawo gharɨgharɨke wolaghɨye kaiwanji, thavala muyaiko tene thɨ loŋweghathɨ na thɨ vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
1TI 1:17 Kiŋ memeghabananiye, iye ma yawaliye ele ghambako, iye ma rathuwathuwa na iye ghamberegha moli Loi emunjoru, ra yavwatatawana na ra wovorevoreŋa mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
1TI 1:18 Timoti, naruŋgu, Loi ghalɨŋae gharautu vavana ekelesiya na e tɨne vama thɨ utuŋa e ghen iyava Loi i utuŋako ghen kaiwan. E mbaŋake iyake ya dage e ghen na utuutuko thiyako u renuwaŋakikiŋgi, na thɨ thalavuŋge na u gaithɨ wagiyawe Loi kaiwae.
1TI 1:19 Mbaŋa u rogaithɨ, len loŋweghathɨna i vurɨgheghe na u vakatha ŋgoreiya budakai u ghareghare i rumwaru. Ko iyemaeŋge ghandaune vavana bigiko iya thɨ ghareghare i rumwaru thɨ botewoyathu na ma thɨ vakatha, iya kaiwae lenji loŋweghathɨ i njavovo na thɨ dobu.
1TI 1:20 Gharɨgharɨko thiyako e tɨnenji, ghɨmoghɨmoru thenjighewo Haimeniyas na Aleksanda. Thiye kaero ya viyathuŋgi weya Seitan na gheko thɨ wo vuyowae, na thɨ ghareghare thava tembe thɨ utuvatharɨva weya Loi.
1TI 2:1 I viva moli wo ya vavurɨghegheŋaŋga ghemi raloŋweloŋweghathɨ, hu naŋgo weya Loi gharɨgharɨke wolaghɨye kaiwanji. Hu naŋgo na Loi i thalavuŋgi na hu dage mwaewowe le vakatha kaiwanji.
1TI 2:2 Hu naŋgo kiŋ na rambarombaroke wolaghɨye kaiwanji, mbala lenji mbaro i thovuye, na ghinda weinda ghandathanavu thovuye na ra manabu na la yakuyaku i thovuye e ghambaghambanda.
1TI 2:3 Naŋgo ŋgoranjiyako i thovuye kaiwae Loi ghanda Ravamoru i warariŋa,
1TI 2:4 iye nuwaiya gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ ghareghareya toto emunjoru moli na thɨ vaidiya vamoru.
1TI 2:5 Kaiwae Loi iye mbe ghambereghaeŋge, na tembe ŋgoreiyeva lolo mbe ghambereghaeŋge valɨkaiwae ne i vaŋguinda gharɨgharɨke wolaghɨye ra raka weya Loi, na loloniye iye Krais Jisas,
1TI 2:6 amalaghɨniye va e ghambaŋa moli e tɨne i vatomweya yawaliye na i vamoda njoghaŋgiya gharɨgharɨ. Le vatomweko iyako i vaghareinda wagiyawe Loi nuwaiya gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ vaidiya vamoru.
1TI 2:7 Iya kaiwae Loi va i tuthiŋgo na ya tabo ghalɨŋae gharaghambɨ na ya vavaghareŋa Toto Thovuye weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, na ya vaghareŋgiya loŋweghathɨ emunjoru. Iyake ya utu emunjoru, ma ya kwan.
1TI 2:8 Ekelesiya taulaghɨko e tɨnenji nuwaŋguiya ghɨmoghɨmoru weinji ghanjithanavu thovuye thɨ bigivaira nɨmanɨmanji na thɨ naŋgo, ko thava weinji eŋge lenji ghatemuru o wogaithɨ.
1TI 2:9 Nuwaŋguiya wanakau thɨ njimbukikiya lenji njimbonjimbo, thava thɨ vaghaghayawoŋa riwanji, na thava thɨ ghavatha weinji lenji nemo. Ghanji ghavatha thava veraŋgi e umbalinji ghathuwethuwe, o e nɨmanji ghae thɨ vakathaŋgi e gol, o e ŋgile luu o e kwama modae laghɨye.
1TI 2:10 Ko iyemaeŋge ghanjighavatha i mena e lenji vakatha thovuye e tɨnenji, kaiwae iyake i thovuye weŋgiya wanakau thiye thɨŋa thɨ kururu emunjoru.
1TI 2:11 Wanakau ghanjithanavu mbe i ghenenja na thɨ riwouda na thɨ vandeŋe vavaghare na mbala thɨ ghareghare.
1TI 2:12 Ghino ma ya vatomwe weŋgiya wanakau na thɨ vavaghare weŋgiya ghɨmoghɨmoru o thɨ mbaro kivwalaŋgi, mbema weinji eŋge lenji riwouda.
1TI 2:13 Lo mbaro ŋgoreiya iyako, kaiwae Loi va i vakathakaiya Adam, muyai amba i vakatha Ive.
1TI 2:14 Na tembe ŋgoreiyeva, Adam mava i loŋweghathɨ Seitan le kwanɨko, iyemaeŋge Ive i loŋweghathɨ na i tabona tharɨ gharavakatha.
1TI 2:15 Bayae Loi iŋa wanakau lenji ghambɨ ne i vuyowo, ko iyemaeŋge lenji ghambɨ ne ghambaŋa e tɨne Loi ne i njimbukikiŋgi na i vamoruŋgi thoŋgo mbaŋake wolaghɨye thɨ vareminja Loi, thɨ gharethovu weŋgiya ghanjiune, na thoŋgo weinji lenji gharenja na ghanjithanavu i thovuye.
1TI 3:1 Utuutuke iyake i emunjoru: thela thoŋgo nuwaiya i tabo na ekelesiya gharandeviva regha, kaero nuwaiya kaiwo thovuya iyako.
1TI 3:2 Iya kaiwae ekelesiya gharandeviva ghambaro ŋgoreiyake: ghathanavu i thovuye na thava gharɨgharɨ thɨ vaidiya ghawonjowe regha, levo mbe eundaeŋge, tembe ghamberegha vara i dageten e thanavu raraitharɨ, i njimbukikiya ghathanavu, i vavaŋamwe, iye ravavaghare thovuye,
1TI 3:3 thava vata le munumu, thava i gagaithɨ, ko ghathanavu eŋge i udauda na tad loloniye, na thava nuwaewa mani.
1TI 3:4 Ekelesiya gharandeviva le ŋgoloko gharayakuyaku iye i njimbukiki wagiyaweŋgi, na mbala le ŋgaŋgako thɨ loŋweya ghalɨŋae na thɨ yavwatatawana.
1TI 3:5 Kaiwae thoŋgo ghɨmoru regha ma i njimbukiki wagiyaweya le ŋgolo gharayakuyaku, ŋgoroŋga ne i vakatha na iŋa eŋge na i njimbukikiŋgi na thovuye Loi le ekelesiya?
1TI 3:6 Iye thava raloŋweloŋweghathɨ togha, ne iwaeŋge i wovorevoreŋa ghamberegha amba Loi i lithɨwe, ŋgoreiya va i lithɨ weya Seitan le nemo kaiwae.
1TI 3:7 Ekelesiya gharandeviva ghathanavu mbe i thovuye na mbala thavala ma raloŋweloŋweghathɨ thɨ yavwatatawana, kaiwae thoŋgo ma ŋgoreiyako, ne i monjina wabwiko e maranji na i wona Seitan ele ghina tɨne iya i duraweko.
1TI 3:8 Ekelesiya gharathalavu ghanjimbaro ŋgoreiyake: ghanjithanavu i thovuye, lenji renuwaŋa mbe reghaeŋge, thava vata lenji munumu, thava nuwanji weya mani,
1TI 3:9 toto emunjoru iya Loi kaerova i woraŋgiyako thɨ loŋweghathɨ, na thɨ vakatha ŋgoreiya le woraŋgiyako weŋgi.
1TI 3:10 Ghanji thanavu na lenji kaiwo iviva wo hu thuwekaiŋgi, na thoŋgo kaero i thovuye, ko amba hu bigiraweŋgi na thɨ kaiwo ekelesiya kaiwae.
1TI 3:11 Tembe ŋgoreiyeva, lenji ovo ghanjithanavu mbe i thovuye, thava thɨ liliya utu, tembe ghanjimberegha thɨ dagetenɨŋgi thanavu raitharɨ e tɨne, na valɨkaiwae mbaŋake wolaghɨye ra vareminjeŋgi.
1TI 3:12 Ekelesiya gharathalavu levo mbe eundaeŋge, na le ŋgaŋga na le ŋgoloko gharayakuyaku i ndeviva wagiyawe weŋgi.
1TI 3:13 Kaiwae thavala thɨ kaiwo wagiyawe ghanjiyavwatata i laghɨye weŋgiya ghanjiuneko, na ma bigi regha ne i dagetenɨŋgi valɨkaiwae weinji lenji vurɨgheghe e lenji loŋweghathɨ weya Krais Jisas.
1TI 3:14 Nuwaŋguiya ya vamayaŋa na ya ghaona ya thuweŋge. Ko nuwaŋguke nuwaiya mbema ya rori eŋge len leta,
1TI 3:15 mbala thoŋgo ya vuyowo, letake ma i vanuwovɨrɨŋge la kururu na yawalinda ghanjimbunjimbukiki kaiwae, kaiwae ghinda Loi le wabwi, ghinda Loi e yawayawaliye le ekelesiya, ghinda toto emunjoruniye gharanjimbukiki.
1TI 3:16 Ra wovaemunjoruŋa vavaghareke iya Loi va i woraŋgiyake, ma valɨkaiwae raŋa ma i emunjoru, iyemaeŋge mbema i emunjoru moli vara. Totoko emunjoru iyako iŋa ŋgoreiyake: Iye va i yomara ŋgoreiya lolo, ele thuweiruva Une Boboma i vaemunjoruŋa iye Loi Nariye, nyao thovuthovuye thɨ thuwe, valɨvaŋgake wolaghɨye thɨ loŋweya utuniye, yambaneke tɨne lemoyo thɨ loŋweghathɨ, iye kaerova i voro na mbe ina i yaku e buruburu.
1TI 4:1 Nyao Boboma kaero i utuvao weinda, mbaŋaŋgike thiyake kaero thɨ gheneghenetha mbaŋa ele ghambako ghadidiye na gharɨgharɨ vavana ne thɨ botewoyathu vavaghare emunjoru, na thɨ vandeŋe nyao raraitharɨ ghalɨŋanji na thɨ ghambugha vavaghare kwanɨkwan.
1TI 4:2 Vavaghareko iyako i mena rakwan e lenji vavaghare kwanɨkwan tɨne, na ma thɨ goru weya iya lenji kwanɨko iyako kaiwae.
1TI 4:3 Thiye thɨ dageten thava ra ghe na thava ra ghana ghanɨŋga vavana. Ko iyemaeŋge Loi va i vakathaŋgiya ghanɨŋgako thiyako ghinda raloŋweloŋweghathɨ na toto emunjoru gharaghareghare mbema ra ghanɨŋgaeŋge, thoŋgo iviva wo ra dage mwaewowe.
1TI 4:4 Kaiwae bigibigike wolaghɨye iya Loi va i vakathaŋgike mbe thovuthovuya eŋge, na thava ra botewoyathuŋgi, ko valɨkaiwae ra mbanɨŋgiya wolaghɨyeko thoŋgo ra vata ago kaiwanji.
1TI 4:5 Kaiwae kaerova i wovathovuthovuyeŋaŋgi, na kaiwae ra vata ago kaiwanji.
1TI 4:6 Thoŋgo u vavaghareŋa bigibigike thiyake weŋgiya oghaghandana, ghen ŋgorana Krais Jisas le rakakaiwo thovuye. Tembe ŋgoreiyeva, u vavaŋamweya unena e la loŋweghathɨ ghautuutu na ghavavaghare thovuye, vavaghareko iyako kaero u ghambu na u yakuwe.
1TI 4:7 Thava len renuwaŋana i wa weŋgiya rakwan lenji utu bwagabwaga, kaiwae utuutuko thiyako ma thɨ mena weya Loi na ma e uneune. Mbaŋake wolaghɨye u mandomando ghanɨthanavuna i thovuye ŋgoreiya Loi le renuwaŋa.
1TI 4:8 Ŋgoreiyake: thoŋgo mbaŋake wolaghɨye ra mando valaŋa riwandake e mwadimwadiwo, mbe e ghathovuye. Ko thoŋgo thanavuko iya Loi nuwaiyako ra mando valaŋa, ghathovuye i laghɨye moli, kaiwae i thalavuinda e la yakuyaku e yambaneke na tembe ŋgoreiyeva mbaŋa i menamenako kaiwae.
1TI 4:9 Utuutuke iyake emunjoru na valɨkaiwae ra loŋweghathɨ moli:
1TI 4:10 “Weinda la gharematuwo kaero ra vareminja Loi e yawayawaliye, iye kaero i vamoruinda thavala kaero ra loŋweghathɨ na tembe valɨkaiwaeva i vamoruŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.” Iyake la rɨghe na ra rovurɨgheghe laghɨye e kaiwoke iya ra vakavakatha.
1TI 4:11 Bigibigi ŋgoranjiyako u vavurɨgheghe na u vavaghareŋa gharɨgharɨ weŋgi.
1TI 4:12 Kaiwae amba thegha vara ghen, thava u vakatha gharɨgharɨ thɨ ghɨmaranjoŋanjoŋaŋge, ko u tabo eŋge na lenji ghamba thuwathuwa ghen, e len utuutu, e len vakatha, e len gharethovu, e len loŋweghathɨ na e ghanɨthanavu thovuye.
1TI 4:13 U vatomweŋge na u vavaona Buk Boboma e lemi kururu tɨne, u vavaghareŋa na u vavaghare weŋgiya ekelesiya gheghad ne ya ghaona.
1TI 4:14 Ghalɨŋae gharautu vavana kaerova thɨ utuŋa Loi ghalɨŋae e ghemi ghen kaiwan, na ekelesiya ghagiyagiya kaerova thɨ bigiraweya nɨmanɨmanji e umbalɨn. Na e mbaŋako iyako Nyao Boboma i mwaewo e ghen na i giya ghanɨbebe, na bebeko iyako thava u vagheneŋa.
1TI 4:15 U vatomweŋge na u kaiwoŋaŋgiya kaiwoko thiyako, na mbala gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ thuweya len kaiwona une.
1TI 4:16 U njimbukikiŋgiya len vakatha na len vavaghare, kaiwae thoŋgo mbaŋake wolaghɨye u vakatha ŋgoreiyako, ghen na iya ghanunena thɨ vandeŋeŋgena ne hu vaidiya vamoru.
1TI 5:1 Thoŋgo u vavathanavu weya amala regha, ghalɨŋana u li bode weiye len yavwatata u vavurɨgheghe na iye ŋgoreiya raman. Ghanɨthanavu weŋgiya ghɨmoghɨmoru tha muyai, thiye ŋgoranjiya oghaghanɨŋgi.
1TI 5:2 Ghanɨthanavu weŋgiya elaela thiye ŋgoranjiya otɨnatɨna. Thava len renuwaŋa i tharɨ weŋgiya gagamaina, ko iyemaeŋge ghanɨthanavu weŋgi thiye ŋgora olounɨŋgi.
1TI 5:3 Wambwiwambwi ma e lenji bodaboda u thalavuŋgi.
1TI 5:4 Ko thoŋgo wambwi ele ŋgaŋga o ele bodaboda, lenji loŋweghathɨna une iviva ve yomara e lenji njimbukikina e tɨne, kaiwae kaiwoke iyake Loi i warari kaiwae. Thɨ njimbukikiya wambwiko, na va le njimbukikiko weŋgi ghanjimbaŋa ŋgama, thɨ vakatha thɨghɨwe.
1TI 5:5 Wambwi ma ele bodaboda na mbe ghambereghaeŋge i yakuyaku, i vareminja Loi, gougou na ghararaghɨye i naŋgonaŋgo weya Loi thalavu kaiwae.
1TI 5:6 Ko thoŋgo wambwi eunda tembe ghamberegha i vatomwe yambaneke ghawarari e tɨne, othembe e yawayawaliye, une kaero i mare.
1TI 5:7 Wambwiwambwi na lenji bodaboda ghanjimbaroke iyake u utugiya weŋgi na thɨ ghambu, mbala gharɨgharɨ ma thɨ vakatha ghanjiwonjowe regha.
1TI 5:8 Ko thela thoŋgo ma i njimbukikiŋgiya le bodaboda, thela ma i njimbukikiŋgiya le ŋgolo gharayakuyaku na ramae, iye kaero i roitete na i ndeghereiyewana Loi le kamwathɨ, na ghathanavuko raitharɨ i laghɨye kivwala gharɨgharɨ ma thɨ loŋweghathɨ ghanjithanavu.
1TI 5:9 The wambwiwambwi ekelesiya kaero i dagerawe na i thalavuŋgi, u rorinjoŋa idanji. Mbe u rorinjoŋa eŋge vara wambwiko iyako thoŋgo ghatheghathegha kaero i wo ghwewona na e vwatae, thoŋgo va i ghe na le ghɨmoru mbe reghaeŋge,
1TI 5:10 na thoŋgo gharɨgharɨ thɨ ghareghare le vakatha thɨ thovuye ŋgoranjiya: i njimbukiki wagiyaweya le ŋgaŋga, i vaŋamweŋgiya bobwari, i kaiwo weŋgiya le valɨraloŋweloŋweghathɨ weiye le gharenja, thavala e ghanjivuyowo i thalavuŋgi, na i rovurɨgheghe le vakathako wolaghɨye i thovuye.
1TI 5:11 Ko iyemaeŋge wanakau amba ma thɨ thanja na kaero thɨ wambwi, ne u ndembana idaidanji, ne iwaeŋge mbowo nuwanjiyava thɨ ghe.
1TI 5:12 Ko amba thɨ vakowana lenji dagerawe weya Krais na thɨ vaidiya vuyowae.
1TI 5:13 Tembe ŋgoreiyeva, ne iwaeŋge thɨ robwagabwaga na thɨ nja na thɨ vana e ŋgoloŋgolo vavana. Na mbowo bigi reghava, ne iwaeŋge thɨ liliya utu na thɨ mbaro lawalawa, na thebigiya thava thɨ utuŋa kaero thɨ utuŋa.
1TI 5:14 Iya kaiwae, lo renuwaŋa ŋgoreiye, wanakau amba ma thɨ thanja moli na thɨ wambwi, mbowo thɨ gheva, thɨ ghambɨ, mbala thɨ njimbukikiŋgiya lenji ŋgoloŋgolo, mbala ekelesiya ghinda ghandathɨghɨyaŋgi mane thɨ utuŋa utuninda.
1TI 5:15 Ya utu ŋgoreiyako, kaiwae wambwiwambwi vavana kaero thɨ ndeghereiyewana Jisas na thɨ ghambugha Seitan le kamwathɨ.
1TI 5:16 Thoŋgo wevo eunda iye raloŋweloŋweghathɨ na le boda eunda i wambwi, elaghɨniye i njimbukiki, na mbala thava i vakatha ekelesiya ghavuyowo, mbala mbe i njimbukikiŋgi eŋge vara wambwiwambwi ma e lenji bodaboda.
1TI 5:17 Ekelesiya ghagiyagiya thiye thɨ rovurɨgheghe e vavaghare na e vavatomwe, na randevivako wolaghɨye iya lenji kaiwona i thovuye, mbe e ghanjiyavwatata na hu valaghɨyeŋa ghanjithalavuna.
1TI 5:18 Kaiwae Buk Boboma iŋa, “Mbaŋa hu vakaiwoŋa kau na i vurɨvwaravwara wit varivariye na mbombouyeko thɨ dobudobu, thava hu ŋgarɨmbiya ghaeko, mbala mbe i ghana le kaiwoko modae.” Na Buk Boboma tembe iŋava, “Rakakaiwo valɨkaiwae e modamodae.”
1TI 5:19 Thoŋgo lolo regha i wonjowa randeviva regha, ne u ndewovatha le utuna, ko thoŋgo gharɨgharɨ thenjighewo o thenjigheto thɨ vaemunjoruŋa, ko amba u wovatha lenji utuna.
1TI 5:20 Randeviva thavala thɨ vakavakatha tharɨ, u vathanavuŋgi ekelesiyana e maranji, mbala ghanjiunena thɨ mararu na ma tene thɨ vakathava ŋgoreiye.
1TI 5:21 Loi e mara, Krais Jisas e mara, na le nyao thovuthovuye e maranji, ya vavurɨghegheŋge na u ghambuŋgiya mbaroke thiyake. Len vakatha i mboromboro weŋgiya regha na regha, na thava u munjeva u mbaro vurɨgheghe weŋgiya vavana na vavana nandere.
1TI 5:22 Thoŋgo len renuwaŋa ŋgoreiye na lolo regha i tabo na ekelesiya gharandeviva, thava ne u vamayaŋa moli. I viva wo u tuthiya ghathanavuko, muyai amba u liraweya nɨman e umbaliye na u vaboboma Loi le kaiwo kaiwae. Thoŋgo ne u vamayaŋa na u tuthithavwiya ma ghɨmoru thovuye, ghen ŋgorana ghɨmoruko iyako gharathalavu ele tharɨko. Thava u vakatha ŋgoreiyako, ghanɨthanavuna wolaghɨye mbe i thovuye vara.
1TI 5:23 Kaiwae u ghambweghambwera thava mbe u mun eŋge mbwa kokowae, mbe u muna waen seiwo na i thalavugha ŋgamoina.
1TI 5:24 Gharɨgharɨ vavana lenji tharɨ le yomara i maya, iya kaiwae ra gharegharekaiya lenji tharɨko amba muyai kot. Ko vavana lenji tharɨ i rothuwele, na muyai moli amba ra ghareghare.
1TI 5:25 Tembe ŋgoreiyeva, vakatha thovuthovuye ghanjighareghare i maya, na othembe vavana mbowo thɨ rothuwele, thiyako tembene ra ghareghareŋgiva. Iya kaiwae thava ne u vamayaŋa moli u tuthiya lolo regha na u worawe na iye randeviva.
1TI 6:1 Rakakaiwobwaga thiye kaero thɨ loŋweghathɨ mbe thɨ yavwatata wanaŋgiya ghanjigiyagiyako na thɨ kaiwo vurɨgheghe kaiwanji, na thava gharɨgharɨ inanji eto thɨ liya ghanjiutu na thɨŋa, “Wo hu thuwe, thiye Kristiyan, lenji Loi na lenji vavaghare ma bigi thovuye ŋgoreiye, kaiwae rakakaiwoŋgiko ma thɨ yavwatata wanaŋgiya ghanjigiyagiyako.”
1TI 6:2 Rakakaiwobwaga thiye ghanjigiyagiyako kaero thɨ loŋweghathɨ, thava regha i renuwaŋa na iŋa, “Wo giyako mane ya yavwatatawana, kaiwae weya Jisas iye ghaghaŋgu na mboromboro ghime weiŋgu.” Thava i renuwaŋa ŋgoreiyako, mbema i kaiwo wagiyawe eŋge, kaiwae giyako iya i kaiwo kaiwaeko na giyako i vaidiya ghathovuye, iye raloŋweloŋweghathɨ na iye valɨnɨmae. U vatomwe weŋgi na u vavurɨghegheŋgi ŋgoreiyako.
1TI 6:3 Gharɨgharɨ vavana vavaghare mbe regha thɨ vavaghareŋa, na iyako ma ŋgoreiya ghanda Giya Jisas Krais le utu rumwarumwaruniye e tɨnenji, na thanavu thovuye ghavavaghare ma thɨ ghambu.
1TI 6:4 Thiye thɨ nemo na ma e lenji ghareghare regha, ko mbema nuwanjiya thɨ wogaithɨ na thɨ utu gaithɨ. Na lenji wogaithɨko uneya yamwakabu, thɨ gaithɨ, thɨ utuvatharɨ weŋgiya ghanjiune, thɨ wonjowe bwagabwaga,
1TI 6:5 na thɨ thɨghɨya wanaŋgiya ghanjiune. Thiye lenji renuwaŋa ma i rumwaru na vavaghare emunjoru ma thɨ ghareghare. Thiye lenji renuwaŋa thɨ munjeva thoŋgo thɨ vavaghareŋa Loi utuniye, amba ne thɨ vwenyevwenye.
1TI 6:6 Ko iyemaeŋge vwenyevwenye emunjoru ŋgoreiyake. Thoŋgo ghandathanavu i emunjoru weya Loi ambane mbaŋake wolaghɨye thebigiya mbe inanjiwe ra vaidiŋgi na ra warari kaiwanji, iyake vwenyevwenye moli.
1TI 6:7 Ko iyemaeŋge mbaŋa ra yomara e yambaneke kokowanda, na ne ra iteta yambaneke kokowanda.
1TI 6:8 Iya kaiwae e ghanda na e ghandakwama, kaero valɨkaiwanda iyako. Mbowo ra tamweva budakai?
1TI 6:9 Ko thavala nuwanjiko i ghaŋgowa vwenyevwenye kaero thɨ vaidiya tanathetha na thɨ wona Seitan ele ghina tɨne. Thɨ badeŋa yambaneke bigibiginiye na ghanjibadeko iyako kaiwae kaero thɨ vakowana yawalinji na yawalinji moli kaero i mare.
1TI 6:10 Kaiwae mani ghagharethovu tharɨke wolaghɨye rɨghenji. Ghandaune vavana nuwanjiya moliya mani, na kaero thɨ vurɨthavwiya loŋweghathɨgha ghakamwathɨ, na thɨ vaidiŋgiya tharɨ lemoyo.
1TI 6:11 Timoti, ghen kaero thɨ vabobomaŋge weya Loi, na thanavu ŋgoranjiyako ne u ndevakathaŋgi, na u rovurɨghegheŋa vakatha thovuye, thanavu thovuye, loŋweghathɨ, gharethovu, ghataŋaghathɨ na thanavu i ghenenja kaiwanji.
1TI 6:12 Loŋweghathɨ gaithɨniye u gaithɨ wagiyawewe. U rovurɨgheghe na u wo yawalɨ moli, kaiwae kaerova Loi i kula e ghen na i dagerawa yawalɨko iyako, mbaŋaniye vara u utuŋa len loŋweghathɨna utuniye gharɨgharɨ lemoyo e maranji.
1TI 6:13 Loi bigibigike wolaghɨye yawalinji rɨghe, na Krais Jisas iye iyava Pontiyas Pailat e marae na i utuŋa wagiyaweya le loŋweghathɨko utuniye, e maranji ya vavurɨghegheŋge,
1TI 6:14 Loi le mbaro kaiwan u vamboromboroŋa wagiyawe na thava gharɨgharɨ ne thɨ vaidiya ghanɨwonjowe regha gheghad ghanda Giya Jisas Krais ne le njoghama.
1TI 6:15 Ko iyemaeŋge le njoghama ghambaŋa Loi i mbaroŋa. Loi iye ghamberegha Rambarombaro na valɨkaiwae moli ra taraweŋa, iye kiŋ lenji kiŋ na giyagiya ghanjigiya,
1TI 6:16 iye ghambereghaeŋge yawaliye mane iko, iye i yaku e manjamanjala marambwelambwelawae na ma regha valɨkaiwae ne i wa e ghamwae, iye gharɨgharɨ e yambaneke ma thɨ thuwathuwawe na ma valɨkaiwae ne thɨ thuwe. Iye i vurɨgheghe na ra yavwatatawana mbaŋake wolaghɨye, ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
1TI 6:17 Gharɨgharɨ thɨ vwenyevwenye e yambaneke bigibiginiye, u vavurɨghegheŋgi na thava thɨ nemo na thava thɨ vareminja lenji bigibigina na thɨ munjeva ne i thalavuŋgi, kaiwae ma ra ghareghare ne thembaŋa bigibigiko thiyako ne thɨ ko. Ko u dage weŋgi eŋge na thɨ vareminja Loi ghamberegha, kaiwae iye ragiya emunjoru na i giya bigibigike wolaghɨye weinda ghandaghevawarari.
1TI 6:18 U vavurɨghegheŋgi na thɨ vwenyevwenye e thalavu thovuye, lenji vakatha i thovuye, na lenji giya weiye lenji gharevatomwe.
1TI 6:19 Thoŋgo thɨ vakatha ŋgoreiyako, thiye ŋgoranjiya bigibigi mane thɨko na thɨ mbanɨmbanɨvatha mbaŋa muyaiko kaiwae, na ne thɨ vaidiya yawalɨ iya emunjoruko moli.
1TI 6:20 Timoti, kaiwoko iya Loi i woveŋgena u njimbukiki wagiyawe. Gharɨgharɨ vavana thɨ kwan, thɨŋava, “Ghime e lama ghareghare”, ko iyemaeŋge mbe utu bwagabwagaeŋge iya thɨ utuŋana na kamwathɨ emunjoru kaero thɨ wovatharɨtharɨŋa. Vavaghare ŋgoreiyako u ndeghereiyewana,
1TI 6:21 kaiwae ghandaune vavana kaero thɨ wo vavaghareko iyako na loŋweghathɨ ghakamwathɨ thɨ vurɨitete. Loi ghare weŋga.
2TI 1:1 Ghino Pol, Loi le renuwaŋa e tɨne na ya tabo Krais Jisas ghalɨŋae gharaghambɨ, na yawalɨko iya Loi va i dageraweko kaiwanda weya Krais Jisas ya utuŋa.
2TI 1:2 Ya roriya letake iyake na ya variye e ghen, Timoti, ghen ŋgorana naruŋgu mbe ghareghareŋguwe vara. Ya naŋgo Loi Ramanda na Krais Jisas ghanda Giya thɨ mwaewo na thɨ gharevɨrɨ kaiwan, na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharena.
2TI 1:3 Ya vata ago weya Loi, iye orumburumbuŋgu lenji Loi, na ghino tembe ŋgoreiyeva ya kururuwe emunjoru moli. Mbaŋake wolaghɨye ya renuwaŋakikiŋge, gougou na ghararaghɨye ya naŋgonaŋgo weya Loi kaiwan, na ya vata agowe kaiwan.
2TI 1:4 Ya renuwaŋakikiya mbaŋa va ya iteteŋge na maralumun thɨ dobudobu, iya kaiwae nuwaŋguiya moli mbowo ya thuweŋgeva na warari i riyevanjara ghareŋguke.
2TI 1:5 Ya renuwaŋakikiya len loŋweghathɨna moli. Rumbu wevo Lois iye raloŋweloŋweghathɨ moli, na tɨna Yunis tembe ŋgoreiyeva, na ya ghareghare wagiyawe loŋweghathɨko iyako tembe inava e ghen.
2TI 1:6 Iya kaiwae na e mbaŋake iyake ya vanuwovɨrɨŋge ghanɨbebena iya Loi va i woveŋgena u vakaiwoŋa na mbe i vurɨvurɨgheghe vara. Bebeko iyako Loi va i woveŋge mbaŋaniye va ya liraweya nɨmaŋgu e umbalɨn na ya naŋgo kaiwan. Ghanɨbebena u vakaiwoŋa na mbe i vurɨgheghe vara,
2TI 1:7 kaiwae Nyao Boboma iya Loi va i woveindake, ma nyao monjimonjinaniye ŋgoreiye, i thalavuinda na ra vurɨgheghe, ra gharethovu, na tembe i thalavuindava ra njimbukikiya ghandathanavu.
2TI 1:8 Iya kaiwae u ndethɨna Toto Thovuye na thava weiye len monjina. Na tembe ŋgoreiyeva, lo ru e thiyo Jisas kaiwae, thava kaiwae na u monjina wanaŋgo. Ko iyemaeŋge u vatomweŋge na u vaidiya vuyowo Toto Thovuye kaiwae, ŋgoreiya ghino ya vaidiya vuyowo, na Loi iye i vavurɨghegheŋaŋge.
2TI 1:9 Loi kaero i vamoruinda na i kula weinda ra tabo na le gharɨgharɨ. Ma ghinda la vakatha thovuye kaiwae na i vamoruinda, ko kaiwae le renuwaŋa ŋgoreiye na le mwaewo bwagabwaga kaiwae. Loi amba mava i vakatha yambaneke kaero i renuwaŋa weya Krais Jisas ne i giya le mwaewo weinda,
2TI 1:10 ko amba mendake ghanda Ravamoru Krais Jisas i mena, na mwaewo bwagabwagako iyako i yomara e manjamanjala na ra thuwe. Mbwana, Jisas i mena na i kivwala mare le vurɨgheghe, na i vatomwe e ghinda ne ra vaidiya yawalɨ memeghabananiye, thoŋgo ra loŋweya Toto Thovuye na ra loŋweghathɨ.
2TI 1:11 Loi kaerova i tuthiŋgo ya tabo na ghalɨŋae gharaghambɨ na ya ndethɨna Totoko Thovuye iyako na ya vavaghareŋa,
2TI 1:12 iya kaiwae na mbaŋake iyake ya vaidiya vuyowo. Ko iyemaeŋge ma ghareŋgu i laghɨlaghɨye, kaiwae Giyako iya ya vareminjeko, ya ghareghare wagiyawe, na iye valɨkaiwae i njimbukikiya kaiwoke iyava i woveŋgoke, gheghad mbaŋa le ghambako.
2TI 1:13 U vavaghareŋa vavaghare thovuye ŋgoreiya va ya vavaghareŋgena, na u yaku e loŋweghathɨ na gharethovu thanavuniye e tɨnenji weya Krais Jisas.
2TI 1:14 Na Nyao Boboma iya i yakuke weinda le vurɨgheghe e tɨne, na mbala Toto Thovuye ghakaiwo iya Loi va i woveŋgena u njimbukiki wagiyawe.
2TI 1:15 Kaero u ghareghare Pigelas na Hemojins weinjiyaŋgiya raloŋweloŋweghathɨ lemoyo Eisiya e tɨne, thɨ rakaiteteŋgo na ghereinji i ghembeŋgo.
2TI 1:16 Ko iyemaeŋge Onesipolas mbaŋa i ghanagha i vawarariŋaŋgo, na ya naŋgo weiya Giya na ghare weŋgiya le ŋgoloko gharayakuyaku. Othembe inaŋgu e thiyo tɨne ma i monjina wanaŋgo,
2TI 1:17 ko iyemaeŋge mbaŋa va i vutha Rom e tɨne i rovurɨgheghe i tamweŋgo gheghad i vaidiŋgo.
2TI 1:18 Kaero u ghareghare wagiyawe, mbaŋa va inaŋgu ghena, Epesas e tɨne i thalavu wagiyaweŋgo. Ya naŋgo weya Giya nevole mbaŋa ele ghambako i gharevɨrɨ kaiwae.
2TI 2:1 Ghen naruŋgu, len ghamba vurɨgheghe u wo Loi ele giya bwagabwaga tɨne, na mwaewoko iyako ina weinda kaiwae ra yaku weya Krais Jisas.
2TI 2:2 Na vavaghareko iyava u loŋweya ya vavaghareŋa gharɨgharɨ lemoyo e maranji, vavaghareko iyako u valawe weŋgiya gharɨgharɨ vavana, iya thavala valɨkaiwae ra vareminjeŋgi na thiye valɨkaiwanji thɨ vavaghareŋgiva gharɨgharɨ vavana.
2TI 2:3 U vatomweŋge na u vaidiya vuyowo ŋgoreiya Krais Jisas le ragagaithɨ thovuye.
2TI 2:4 U renuwaŋakiki ragagaithɨ nuwaiya i vamboromboroŋa le randevivako le renuwaŋa, iya kaiwae mane i vakowana ghambaŋa bigibigi gharerenuwaŋa kaiwae.
2TI 2:5 Na ghen ŋgorana rarukuruku, iye i ghambugha rukuruku kivwalako ghe mbaro, kaiwae thoŋgo mane i vakatha ŋgoreiye, ma valɨkaiwae ne i wo modae.
2TI 2:6 Na ghen ŋgorana rakakaiwo e uma, i rovurɨgheghe e kaiwo. Mbaŋa umako une i tara, amalaghɨniyeko i wokaiya ghabebe.
2TI 2:7 Loi le utuutuke thiyake kaiwanji u rerenuwaŋa, ambane Giya i vugha le rerenuwaŋake wolaghɨye e ghen.
2TI 2:8 U renuwaŋakiki, Jisas Krais iye Deivid rumbuye, iye va i thuweiru e mare na tembe e yawayawaliyeva. Totoko Thovuye iyava ya vavaghareŋako i utuŋa ŋgoreiyako.
2TI 2:9 Ya vavaghareŋa Toto Thovuye iya kaiwae ya vaidiya vuyowo na thɨ ŋgarɨŋgo ŋgoreiya ghino lolo raitharɨ. Ko iyemaeŋge Loi ghalɨŋae mane thɨ ŋgarɨ, kaero i yala.
2TI 2:10 Iya kaiwae ya ghataŋaghathɨŋgiya wovuyowoke wolaghɨye na ya kaiwo thavala kaerova Loi i tuthiŋgi kaiwanji, kaiwae nuwaŋguiya thiye tembe ŋgoreiyeva, thɨ vaidiya Krais Jisas le vamoru, na vamoruko iyako e tɨne nevole weinji Loi vethɨ meghabana ele ghamba vwenyevwenye tɨne.
2TI 2:11 Utuutuke iyake i emunjoru: Mbaŋa Jisas va i mare, ghinda weinda ra mare, na nevole tembe weindava ra yaku.
2TI 2:12 Thoŋgo ra ghataŋaghathɨ, ambane nevole weinda ra mbaro. Thoŋgo raŋa ma ra ghareghare, amalaghɨniye nevole tembe iŋava ma i ghareghareinda.
2TI 2:13 Thoŋgo ma ra emunjoruwe, amalaghɨniye mbe inawe, mbe i emunjoru vara weinda kaiwae ma mbaŋa regha i kwanɨyarogha ghamberegha.
2TI 2:14 Bigibigiko thiyako kaiwanji u vanuwovɨrɨŋgiya len gharɨgharɨna. Loi e marae u dagetenɨŋgi thava utuutu tomethi na tomethi kaiwanji na thɨ wogaithɨ, kaiwae thavala thɨ vandevandeŋa mane i thalavuŋgi, ko mbe i vakowana eŋge lenji loŋweghathɨ.
2TI 2:15 U rovurɨgheghe Loi e marae na thava u monjina, iye tene iŋa, “Ghen rakakaiwo thovuye.” Loi le utu emunjoruniye u ghareghare wagiyawe, na valɨkaiwae u vavaghareŋa wagiyawe weŋgiya gharɨgharɨ.
2TI 2:16 Rakwan lenji utu bwagabwaga u botewoyathu, kaiwae thoŋgo gharɨgharɨ thɨ mbela vavaghareko iyako, ghanjilughawoghawo ne i laghɨye weya Loi.
2TI 2:17 Lenji vavaghareko ŋgoreiya thighathigha mbema i ten na i ru eŋge. Gharɨgharɨko thiyako e tɨnenji ghɨmoghɨmoru thenjighewo, Haimeniyas na Pailitas.
2TI 2:18 Thiye toto emunjoru ghakamwathɨ kaero thɨ laerewe, na thɨŋa ghinda raloŋweloŋweghathɨ Loi kaerova i vakatha na ra thuweiru. Thɨ utu ŋgoreiyako na ghandaune vavana lenji loŋweghathɨ kaero i njighɨnjighɨ.
2TI 2:19 Ko toto emunjoru i mena weya Loi ma i nyivɨnyivɨ, i vurɨgheghe ŋgoreiya varɨ e rɨgherɨghe na i vurɨgheghe, na e vwatae rororike iyake inawe, iŋa, “Giya i ghareghare thavala iye le gharɨgharɨŋgi,” na mbowo iŋava, “Thavala thɨŋava thiye Giya le gharɨgharɨŋgi, wo thɨ ndeghereiyewana thanavu raitharɨ.”
2TI 2:20 Gaeba inanji giya vwenyevwenye ele ŋgolo tɨne ma mbene ra thuweŋgi eŋge thɨ vakathaŋgi e gol na silva, vavana thɨ kanjiŋgiya umbwa na thɨ monjeŋgi e thelau. Gaeba thovuthovuye bobwari kaiwanji, na iyaŋganiya ma thɨ thovuye nja ghambanji.
2TI 2:21 Thela ma i vambɨghɨya yawaliye rakwan e lenji vavaghare, iye ŋgoreiya gaeba thovuye iya thɨ vakaiwoŋama bobwari kaiwanji. Iye i boboma weya Loi, na Giya valɨkaiwae ne i wo na i vakaiwoŋa e tomethi kaiwo thovuye.
2TI 2:22 Thegha ghanjithanavu raraitharɨ iya thɨ vakavakathana, u roiteteŋgi, na u rovurɨgheghe len vakatha i thovuye, len loŋweghathɨ i vurɨgheghe, u gharethovuŋaŋgiya gharɨgharɨ, na u yaku na thovuye weinaŋgi. Weinaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye thavala thɨ naŋgo weya Giya na gharenji ma i mbighɨ, thanavuko thiyako kaiwanji u rovurɨgheghe.
2TI 2:23 Ne u ndegoru weya rakwan lenji utu bwagabwaga na lenji wogaithɨ, kaiwae u ghareghare gaithɨ le ghambako iyako.
2TI 2:24 Giya le rakakaiwo thava i gagaithɨ, ghathanavu i thovuye weŋgiya ghauneko wolaghɨye, iye ŋgoreiya ravavaghare thovuye, na iye raghataŋaghathɨ.
2TI 2:25 Mbaŋa thoŋgo gharɨgharɨ thɨ wovatharɨtharɨŋa the utuutu, ghathanavu i ghenenja na i vanamwe weŋgi. Mbwatane Loi i kaiwo e gharenji, i vɨvɨ na thɨ ghareghareya toto emunjoru moli na
2TI 2:26 lenji renuwaŋa i rumwaru na thɨ voiteta Seitan le ghina, iyava i kosiŋgikowe na i vakathaŋgi thɨ ghambugha ghathanavu.
2TI 3:1 U renuwaŋakiki mbaŋa ele ghambako, vuyowo i ghanagha nevole thɨ yomara.
2TI 3:2 Gharɨgharɨ mbene ghanjimberegha vara kaiwanji thɨ rerenuwaŋa, ne nuwanjiko i ghaŋgowa mani, tembe ghanjimberegha thɨ wovoreŋaŋgi, ne thɨ nemo, ne thɨ wovatharɨtharɨ, mane thɨ loŋweya otatanji na oramanji lenji utu, ghanjiune lenji thalavu ma mbaŋa regha ne thɨ vakathathɨ, na mane thɨ kururu weya Loi.
2TI 3:3 Gharɨgharɨ mane gharethovu na gharevɨrɨ ina weŋgi, ne thɨ wo wonjowe, ma ghanjimberegha thɨ njimbukikiŋgi, tagaithɨŋgi, na thɨ botewoyathu thanavu thovuye.
2TI 3:4 Gharɨgharɨke thiyake ma e ghanjivareminje, mbema thɨ vakavakatha bwagaeŋge, nemo i utuŋgi, yambaneke warariniye i riyevanjaraŋgi, na Loi ghagharethovu ma ina e gharenji.
2TI 3:5 Ghanji yamoyamo ŋgoreiya thɨ kururu emunjoru, ko iyemaeŋge thɨ wovanjovanjo Loi le vurɨgheghe valɨkaiwae i vɨva ghanjithanavu raraitharɨ. Thava u goru weŋgiya gharɨgharɨ ŋgoranjiyako.
2TI 3:6 Gharɨgharɨko thiyako vavana thɨ wa weya gharɨgharɨ e lenji ŋgoloŋgolo na vethɨ utuyaroŋgiya wanakau numounounoŋgi. Wanakauko thiyako lenji tharɨ i laghɨye moli, na lenji renuwaŋa tomethiŋgi, thɨ ghambuŋgi,
2TI 3:7 na othembe thɨ vandeŋe vavaghare tomethiŋgi, toto emunjoru ghaghareghare ma ina weŋgi.
2TI 3:8 Gharɨgharɨko thiyako thɨ botewoyathu utu emunjoru, ŋgoreiya Janis na Jambris, thɨ botewoyathu Mosese le utuutu. Ravavaghare kwanɨkwan lenji renuwaŋa i momouwo moli, na lenji loŋweghathɨ ma loŋweghathɨ moli ŋgoreiye.
2TI 3:9 Othembe mbaŋake iyake kaero thɨ yaroŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ vaŋguŋgi, na mbaŋa nasiye kaero ma valɨkaiwanjiva thɨ vakatha ŋgoreiye. Lenji kwanɨko i raŋgi e manjamanjala na gharɨgharɨ thɨ thuwe na thɨ wovatharɨtharɨŋaŋgi, ŋgoreiya va Janis na Jambris, lenji kwanɨko va i raŋgi e manjamanjala na gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ thuweŋgi.
2TI 3:10 Ko ghen Timoti, thava ŋgoranɨŋgiya thiyako. Ghen kaero u thuweya lo vavaghare na u ghareghare, tembe ŋgoreiyeva yawaliŋgu na lo kaiwo, lo loŋweghathɨ, lo gharethovu, lo ghataŋaghathɨ, na lo ghamba ndeghathɨ.
2TI 3:11 Kaero u ghareghare gharɨgharɨ thɨ vakatha vɨrɨ e ghino na vuyowo i ghanagha ya vaidiŋgi. U ghareghare vɨrɨko iyava thɨ yomarako e ghino Antiyok, Ikoniyam na Listra e tɨnenji. Ko iyemaeŋge Giya i vamoruŋgo tharɨŋgiko wolaghɨye thiyako e tɨnenji.
2TI 3:12 Gharɨgharɨke wolaghɨye thiya yaku weya Krais Jisas na nuwanjiya ghanjithanavu i thovuye ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, ne thɨ vaidiya vuyowo.
2TI 3:13 Tembe ŋgoreiyeva, gharɨgharɨ raraitharɨ na rakwanɨŋgi lenji tharɨ mbene i laghɨlaghɨye vara, thɨ yaroyaroŋaŋgiya gharɨgharɨ na tembe thɨ yaroŋgiva ghanjimberegha.
2TI 3:14 Ko ghen kaero u wo vavaghare emunjoru na kaero u loŋweghathɨ, iya kaiwae vavaghareko iyako e tɨne u vurɨgheghewe u loŋgaloŋgawe, kaiwae len ravavaghareke ghime, kaero u ghareghareime.
2TI 3:15 Na tembe ŋgoreiyeva, i ri va ghanɨmbaŋa ŋgama, Buk Boboma le utu kaero u ghareghare, na iye valɨkaiwae i vaghareŋge vamoru kaiwae, na vamoruko iyako ra vaidi kaiwae ra loŋweghathɨgha Krais Jisas.
2TI 3:16 Buk Boboma le utuko wolaghɨye i raŋgima Loi e yawaliye, iya kaiwae valɨkaiwae ra vakaiwoŋa na ra vavaghareŋa emunjoruko moli, ra wovanjovanjo budakaiya thɨ loŋweghathɨ na thɨ vakatha ma i emunjoru, ra vanamwe tharɨ, na ra vavaghareŋa thanavu thovuye ghakamwathɨ.
2TI 3:17 Mbala Loi le rakakaiwo valɨkaiwanji thɨ vakatha tomethi kaiwo thovuthovuye.
2TI 4:1 Loi e marae na Krais Jisas iya nevole i vanivaŋaŋgiya thavala e yawayawalinji na ramaremare e marae, ya giya ghanɨmbaro. Kaiwae Jisas ne i mena i woraweya le ghamba mbaro, iya kaiwae ya vavurɨghegheŋge ŋgoreiyake:
2TI 4:2 U utuŋa Toto Thovuye, othembe ma thɨ warariŋa, o thɨ warariŋa. U varumwara tharɨ, u wovanjovanjo tharɨ, na u vavurɨghegheŋgiya gharɨgharɨ, ko u vavaghare weŋgi wein len ghataŋaghathɨ.
2TI 4:3 Kaiwae nevole gharɨgharɨ thɨ botewoyathu vavaghare rumwarumwaruniye, na nuwanjiko i ghaŋgo weŋgiya vavaghare totogha, iya kaiwae thɨ kula voreŋaŋgiya ravavaghare thavala lenji vavaghareko i njouŋawoŋawo e nuwanji.
2TI 4:4 Thɨ botewoyathu Toto emunjoru na ma nuwanjiya thɨ vandeŋe, na yanawanjiko i ghaŋgowa utu bwagabwaga ghavandeŋe.
2TI 4:5 Ko ghen, u njimbukiki wagiyaweŋge, u ghataŋaghathɨgha vuyowo, u vavaghare Toto Thovuye kaiwae, na kaiwoko thovuye iya Loi va i woveŋgena u vamboromboro.
2TI 4:6 Wo mbaŋa ya iteta yawalɨke iyake kaero i ghenevatha. Mbaŋa nasiye kaero gharɨgharɨ thɨ unɨghɨŋgo na madɨbaŋgu i voru, ŋgoreiya ravowovowo thɨ liŋgiya waen e ghamba vowo, lenji mwaewo weya Loi.
2TI 4:7 Kaerova ya rogaithɨ wagiyawe Loi kaiwae, lo ghamba ruku kaero ya rukuvao, na loŋweghathɨ ghakamwathɨ kaero ya ghambu wagiyawe.
2TI 4:8 Iya kaiwae modaŋgu mbe ina weya Loi i vivatharawe kaiwaŋgu, modoko iyako, thovuthovuye e maranji, na Jisas, iye raghathaghatha thovuye, ne i giya weŋgo mbaŋa ne i njoghama. Ko ma mbe ghino wombereghake eŋge modaŋgu, ko taulaghɨko iya thɨ roroghagha na nuwanjiya moli i njoghama, thiye tembene i giyava modanji.
2TI 4:9 U rovurɨgheghe na u mena u thuweŋgo.
2TI 4:10 Dimas iye yambaneke ghawarari i wo nuwae na kaero i roiteteŋgo na i wa Tesalonaika. Keresens kaero ina Galeisiya na Taitus i wa Dalamatiya,
2TI 4:11 na Luk ma ghambereghaeŋge iya weiŋguke. U vaŋguma Mak na wein hu mena, kaiwae iye valɨkaiwae i thalavuŋgo elo kaiwoke tɨne.
2TI 4:12 Taikikas kaero mendava ya variye na i wa Epesas.
2TI 4:13 Mbaŋa ne u mena u lalima wo kwamana ghayaboyabo, va ya roitete weya Kapas Treos e tɨne. Na tembe ŋgoreiyeva lo buk, iya thɨ vakathaŋgi e thetheghanɨma njimwanji, mbema wolaghɨyena vara u bigima.
2TI 4:14 Aleksanda iya aiyanɨma gharakakaiwo va i vakatha tharɨ laghɨye e ghino. Tene ve vaidiya vuyowae weya Giya.
2TI 4:15 Loloke iyake kaiwae u njimbukikiŋge, kaiwae weiye le gaithɨ, kaiwae totoko iya ra utuutuŋako iye i wovatharɨtharɨŋa.
2TI 4:16 Mendava ya kotɨkai ma lolo regha i thalavuŋgo, taulaghɨko thɨ voiteteŋgo. Ya naŋgo weya Loi na thava ne i lithɨ weŋgi tharɨko iyako kaiwae.
2TI 4:17 Ko iyemaeŋge Giya mbe inavara weŋgo na i vavurɨghegheŋgo, na ya vavaghareŋa Totoke Thovuye wolaghɨye weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye, na i vamoruŋgo ŋgoreiya ra vamora lolo regha weŋgiya laiyon.
2TI 4:18 Na ya ghareghare Giya ne i vamoruŋgo weya gharɨgharɨ e lenji vakathako raraitharɨ wolaghɨye, na i vaŋguŋgo na va ru ele ghamba mbaro tɨne e buruburu. Iye ra wovavwenyevwenyeŋa mbaŋake wolaghɨye, na ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
2TI 4:19 U giya lo mwaewoke weŋgiya Prisila weiye Akwila, na Onesipolas na le ŋgoloko gharayakuyaku.
2TI 4:20 Erastas mbe ina i yaku Korinita na Tropimas va ya roitete Mailitas, kaiwae va i ghambwera.
2TI 4:21 U rovurɨgheghe na u mena e ghino amba muyai njighɨnjighɨ ghambaŋa. Yubulas i mwaewo e ghen, na tembe ŋgoreiyeva Pudenis, Linas, Klodiyas na oghaghandama wolaghɨye.
2TI 4:22 Giya i yaku e unena. Loi ghare i yaku taulaghɨna weŋga.
TIT 1:1 Ghino Pol, Loi le rakakaiwo, na Jisas Krais ghalɨŋae gharaghambɨ. Lo kaiwoke iyake ya thalavuŋgiya Loi le tututhi gharɨgharɨniye thɨ mbuthu e lenji loŋweghathɨ na thɨ vurɨgheghe. Na tembe ŋgoreiyeva, thɨ ghareghare emunjoruko mbala ghanjithanavuko iya Loi nuwaiyako.
TIT 1:2 Iyake kaiwae lenji gharematuwo i laghɨye e yawalɨ memeghabananiye kaiwae Loi va i dagerawe amba muyai yambaneke i yomara. Na Loi ma i kwan.
TIT 1:3 Ko iyemaeŋge e ghambaŋako moli tɨne Loi va i woraŋgiya Totoke Thovuye yawalɨke memeghabananiye iyake kaiwae. Va i vakatha iyake elo vavaghareke tɨne. Loi iye ghanda Ravamoru va i wogiya kaiwoke iyake weŋgo na ya vakatha wagiyawe.
TIT 1:4 Letake iyake ghino Pol ya rori na ya variye i ghaona e ghen Taitus. Ghen na ghino la loŋweghathɨ regha na ghen ŋgorana naruŋgu moli. Ya naŋgo weya Loi Ramanda na Krais Jisas ghanda Ravamoru mbe gharenji e ghen na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharena.
TIT 1:5 Va ya roiteteŋge e raurau Krit tɨne, na mbala u vanamweŋgiya kaiwona iya ma e ghanjivakathana, na e ghembaghemba regha na regha tɨnenji u tuthiŋgiya ekelesiya ghagiyagiya ŋgoreiya va ya utuma e ghen.
TIT 1:6 Ekelesiya gharandeviva ghambaro ŋgoreiyake: ghathanavu i thovuye na thava e ghawonjowe regha, levo mbe eundaeŋge na le ŋgaŋga thiye raloŋweloŋweghathɨ, thava utuninji i tharɨ ŋgoreiya thɨ vakavakatha bwagabwaga na ma e lenji yavwatata.
TIT 1:7 Ekelesiya gharandeviva iye i njimbukikiya Loi le kaiwo, iya kaiwae thava e ghawonjowe regha, thava weiye ghamberegha le renuwaŋa, thava le ghatemuru i maya, thava ravotha e mun mbwa vurɨgheghe, thava vata le gaithɨ, na thava iye lolo regha valɨkaiwae i kwanɨyaroŋgiya gharɨgharɨ na mbala i wo mani weŋgi.
TIT 1:8 Ko iyemaeŋge iye ravavaŋamwe regha, le renuwaŋa na le vakatha i thovuye weŋgiya gharɨgharɨ, le vakatha i rumwaru weŋgiya gharɨgharɨ, ghathanavu i thovuye na i rumwaru, na mbe ghamberegha i thanavu.
TIT 1:9 Totoko emunjoru iya kaerova thɨ vavagharekowe wo i vikikighathɨ, mbala iye valɨkaiwae i vavurɨghegheŋaŋgi e vavaghare rumwarumwaruniye e tɨne, na valɨkaiwae thavala thɨ wovatharɨtharɨŋa vavaghare rumwarumwaruniye i govarumwaruya lenji renuwaŋako wolaghɨye.
TIT 1:10 Ya utuŋa thiyako kaiwae gharɨgharɨ lemoyo mbe inanjiwe, iya ma thɨ wovatha ekelesiya lenji randeviva ghaghamba ndeghathɨ, na mbema thɨ utu bwagabwagaeŋge na thɨ yaroŋgiya gharɨgharɨ. Iyake emunjoru moli weŋgiya wabwi wabwira, iya thɨŋake, “Raloŋweloŋweghathɨke wolaghɨye wo thɨ wo kitenɨyathu thanavuniye ŋgoreiye Jiu lenji mbaro.”
TIT 1:11 Wo u dagetenɨŋgi moli kaiwae renuwaŋako iya mbala thava thɨ vavaghareŋako thiye thɨ vavaghareŋa, i vakatha gharɨgharɨ vavana weinjiyaŋgiya lenji ŋgaŋga, thɨ ndeghereiyewana emunjoruko. Thɨ vakatha ŋgoreiyako kaiwae mbema nuwanjiya eŋge thɨ yaroŋgiya gharɨgharɨ na thɨ mbana lenji maniwe.
TIT 1:12 Mbe thiye Krit lenji rathimbathimba regha me vivako, va iŋa, “Thiye Krit mbaŋako wolaghɨye rakwanɨŋgi. Thiye ŋgoranjiya mbwanjam. Thiye rayaku bwagabwaga na ŋgaŋganirɨŋgi.”
TIT 1:13 Utuutuke iyake emunjoru moli. Iya kaiwae u ŋaebaruru wanaŋgi na mbala thɨ loŋweghathɨ eŋge vavaghare emunjoru.
TIT 1:14 Lenji renuwaŋana thava tembe i wava Jiu lenji utu bwagabwaga o gharɨgharɨko iya thɨ botewoyathu vavaghare emunjoruko lenji mbaro.
TIT 1:15 Thavala thɨ kalekaleva Loi e marae, bigibigike wolaghɨye i kalekaleva moli weŋgi na valɨkaiwae thɨ mban na thɨ vakaiwoŋaŋgi. Ko iyemaeŋge thavala thɨ mbighɨ Loi e marae na ma e lenji loŋweghathɨ, ma bigi regha i kalekaleva moli weŋgi. Emunjoru lenji renuwaŋa i mbighɨ na ma thɨ ghareghare rumwaru na tharɨ ghanjitomethi.
TIT 1:16 Thɨŋava thiye thɨ ghareghareya Loi, ko iyemaeŋge lenji vakathako i woraŋgiya thɨ roghereiyewana. Thiye ŋgoranjiya njako vwatavwata na ma thɨ ghambugha Loi, na ma valɨkaiwanji thɨ vakatha bigi thovuye regha.
TIT 2:1 Ko iyemaeŋge ghen u vavaghareŋa the thanavu i reŋa ŋgoreiya renuwaŋa rumwarumwaruniye.
TIT 2:2 U vavaghare weŋgiya amaamala na thɨ njimbukikiya ghanjithanavu, ghanjithanavu ŋgoreiye gharɨgharɨ thɨ yavwatata wanaŋgi, ghanjithanavu i rumwaru, tembe ghanjimberegha thɨ thanavu, lenji loŋweghathɨ i rumwaru, lenji gharethovu i riyevanjaraŋgi weŋgiya ghanjiune, na thɨ rouda wagiyawe.
TIT 2:3 Tembe ŋgoreiyeva u vaghareŋgiya elaelana na ghanjithanavu iya i vatomwe thɨ yavwatatawana Loi. Thava thɨ liya ghanjiune ghanjiutu, na thava mbwa vurɨgheghe i mbaroŋaŋgi. Iyemaeŋge thɨ vavaghareŋa eŋge thovuye thanavuniye,
TIT 2:4 na mbala thɨ valawe weŋgiya wanakau tabwagha na thɨ gharethovu weŋgiya lenji ghɨmoghɨmoru na lenji ŋgaŋga,
TIT 2:5 tembe ghanjimberegha thɨ thanavu, lenji vakatha i thovuye, thɨ kaiwo wagiyawe e lenji ŋgoloŋgolo, gharenji i thovuye, na thɨ ghambugha lenji ghɨmoghɨmoru lenji mbaro. Mbala thɨ vakatha ŋgoreiyako, na ma valɨkaiwae gharɨgharɨ thɨ wovatharɨtharɨŋa Loi le utu.
TIT 2:6 Tembe ŋgoreiyeva u giya utu vavurɨgheghe weŋgiya ghɨmoghɨmoru tabwagha na tembe ghanjimberegha thɨ njimbukikiŋgi.
TIT 2:7 E len vakathana wolaghɨye tɨne mbe i thovuye vara, na ghen u tabo lenji ghamba ghaghayawo. Mbaŋa u vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ ne u ndevakatha kwan regha, na len vavagharena mbe i woraŋgiya emunjoru ghanyavwatatawana.
TIT 2:8 E len utuutu tɨne mbe u ndetuthi eŋge ŋgoroŋga ne uŋa, mbala mane lolo regha i wovatharɨtharɨŋa. Na tembe ŋgoreiyeva mbala ghanɨthɨghɨyaŋgina thɨ monjinaŋa kaiwae ma valɨkaiwanji thɨ utuvatharɨ kaiwanda.
TIT 2:9 U dage weŋgiya rakakaiwobwaga na thɨ ghambugha ghanjirambarombaro lenji renuwaŋa e bigibigike wolaghɨye tɨne na thɨ vakatha budakai ne thɨ warariŋa. Ne thɨ ndegogonjogha lenji utuutu weŋgi
TIT 2:10 o thɨ kaivɨ weŋgi. Ko iyemaeŋge, mbaŋake wolaghɨye lenji vakathako mbala i woraŋgiya thiye thɨ thovuye na emunjoruŋgi. Lenji vakathako iyako mbala i womena tarawa weya vavaghareke iya Loi ghanda Ravamoru kaiwaeke.
TIT 2:11 Raloŋweloŋweghathɨ mbala ghanjithanavu ŋgoreiyako kaiwae Loi ghare weŋgi kaero i woraŋgiya na valɨkaiwae gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ vaidiya ghanjivamoru.
TIT 2:12 Ghareko iyako weinda i vaghareinda na mbala mbaŋake iyake ra roiteta yawalɨ raitharɨ na iya nuwandake i ghaŋgowa bigibigike e yambaneke, na la yakuyaku mbala ghandamberegha ra njimbukikinda, la vakatha i rumwaru na budakaiya ra vakatha mbe i vawarariŋa Loi;
TIT 2:13 mbaŋa amba ra roroghagha warariko ghambaŋa amba i menamenako kaiwae. Ne e mbaŋako iyako la Loi laghɨye na Ravamoru, Jisas Krais, ne i njoghama weiye le vwenyevwenye.
TIT 2:14 Va i vatomweya ghamberegha kaiwanda na mbala i vamoruinda tharɨke wolaghɨye e tɨnenji na i vakathainda gharɨgharɨ rumwarumwaruniye na Krais mbe ghamberegha vara le gharɨghara ghinda na nuwandake wo ina wevara thovuye ghavakatha.
TIT 2:15 Iya kaiwae, u vavaghareŋa iya bigibigike wolaghɨye thiyake na u ndeghathɨ e len ghamba ndeghathɨna mbaŋa u vavavurɨgheghe raloŋweloŋweghathɨna na thɨ vakathaŋgi na u ŋaebaruru wanaŋgi. Thava lolo regha i ghɨmaranjoŋanjoŋaŋge!
TIT 3:1 Wo u vanuwovɨrɨŋgiya raloŋweloŋweghathɨ na thɨ ghambugha rambarombaro na randeviva lenji mbaro, thɨ vandeŋe na thɨ ghambugha ghalɨŋanji, na mbaŋake wolaghɨye kaero thɨ vivathaŋaŋgi na thɨ vakatha kaiwo thovuye wolaghɨye.
TIT 3:2 U dage weŋgi na thava thɨ utuutuvatharɨ lolo regha kaiwae, ko iyemaeŋge mbe ghare i udauda, na gharenji weŋgi na ghanjithanavu i ghenenja moli weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.
TIT 3:3 Va mbaŋaniye ghinda vambe unounovara ghinda na mava ra ghambugha Loi na vavana va thɨ yaroinda. The bigibigiya riwandake nuwaiya na i warariŋa, thɨ ŋgarɨinda na ra vatomweya yawalinda tharɨ e ghavakatha na yamwanja thanavuniye. Ghinda ra botewoyathuŋgiya ghandaune na thiye tembe thɨ botewoyathuindava.
TIT 3:4 Va ŋgoranda iyako, ko iyemaeŋge mbaŋa Loi ghanda Ravamoru i woraŋgiya ghare weinda na i gharethovuinda,
TIT 3:5 i vamoruinda. Ma ghinda la vakatha thovuye kaiwae na i vamoruinda, ko iyemaeŋge mbe ghamberegha vara le gharevɨrɨ e tɨne. I thavwiyathu la tharɨ na i vakatha ra ghambɨ togha na i vatoghaŋaŋgi yawalinda. Va i vakatha iyake ele wogiya Nyao Boboma na i yaku weinda.
TIT 3:6 Weya Jisas Krais la Ravamoru Loi i liŋgiya Nyao Boboma riyeriyevanjaraniye weinda.
TIT 3:7 I wovarumwarumwaruŋainda kaiwae mbe ghare vara weinda, mbala ra tabona le gamagai, iya kaiwae weinda la gharematuwo ne ra vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
TIT 3:8 Utuutuko thiyako emunjoru moli na valɨkaiwae ra loŋweghathɨ. Nuwaŋguke nuwaiya u vavurɨghegheŋa ghanjirerenuwaŋa bigibigiko thiyako kaiwanji, na mbala thavala kaero thɨ loŋweghathɨgha Loi, thava thɨ renuwaŋa valawe, mbema thɨ vatomweŋgi eŋge na thɨ vakavakatha kaiwo thovuye. Utuutuko thiyako thɨ thovuye na valɨkaiwae i thalavuŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.
TIT 3:9 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ lenji utu bwagabwaga na lenji ghathambothambo u botewoyathu. Thiye thɨ utuŋa riuriu molamolao kaiwanji na thɨ wogaithɨ Mosese le mbaro kaiwae. Bigibigiko thiyako ma e ghanjithovuye na ma valɨkaiwae i thalavuŋgiya gharɨgharɨ.
TIT 3:10 Thela i vavamurughare u dageten. Thoŋgo kaero u dageten mbaŋaiwo na ma i wovatha ghalɨŋan, u roitete na thava len renuwaŋa regha tembe inaweva.
TIT 3:11 U ghareghare wagiyawe gharɨgharɨ ŋgoranjiyako emunjoru kamwathɨniye kaero thɨ roitete na thɨ tharɨ. Lenji tharɨko tembe i wovatharɨtharɨŋgi.
TIT 3:12 Mbaŋa ne ya variya Atemas o Taikikas na i ghaona e ghen, u rovurɨgheghe na u mena weŋgo e ghemba idae Nikopolis e tɨne, kaiwae kaero mendava lo renuwaŋa ŋgoreiye na ne njighɨnjighɨ ghambaŋa va yaku gheko.
TIT 3:13 U rovurɨgheghe na u vanamwe Jinas iye mbaro gharaghareghare na Apolos lenji kamwathɨ. U thalavuŋgi na thava thɨ kwara e bigi regha lenji loŋgaloŋga kaiwae.
TIT 3:14 U vakatha ŋgoreiyake na tembe u vavaghareŋgiva la gharɨgharɨna na thɨ vatomweŋgi e vakatha thovuye ghanjivakatha na mbala valɨkaiwanji thɨ thalavuŋgiya thavala i tubo weŋgi, na mbala yawalinjiko une ve yomara.
TIT 3:15 Gharɨgharɨke thiyake weiŋguyaŋgi, taulaghɨke thɨ mwaewo e ghen. Tembe u utugiyava lama mwaewo weŋgiya raloŋweloŋweghathɨ thavala thɨ gharethovu weime. Loi ghare i yaku taulaghɨna weŋga.
PHM 1:1 Ghino Pol, ya vavaghareŋa Krais Jisas iya kaiwae ya yaku e thiyo tɨne. Weiŋgu ghaghanda Timoti wo roriya letake iyake na wo variye i ghaona e ghen Pilimon, valɨghareghareme na lama valɨrakakaiwo,
PHM 1:2 weinaŋgiya ekelesiya iya thɨ memevathavatha e len ŋgolona. Na tembe ŋgoreiyeva, wo variye weiya loume Apiya na tembe ŋgoreiyeva ghaghame Akipas, lama valɨragagaithɨ Krais kaiwae.
PHM 1:3 Wo naŋgo weya Loi Ramanda na Giya Jisas Krais gharenji e ghemi na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
PHM 1:4 Pilimon, mbaŋa regha na regha ya naŋgo weya Loi kaiwan, ya renuwaŋakikiŋge, na ya vata ago weya lo Loi kaiwan,
PHM 1:5 kaiwae ya loŋweya utunin len loŋweghathɨna i vurɨgheghe weya Giya Jisas na len gharethovuna i laghɨye moli weŋgiya Loi le gharɨgharɨke wolaghɨye.
PHM 1:6 Ya naŋgo na len tubwena weŋgiya thavala thɨ loŋweghathɨ ŋgoreiya ghen mbala i laghɨye ŋgoreiya len ghareghare bigibigi thovuthovuye Loi i giya weinda. Iyake mbala i wovavwenyevwenyeŋa Krais.
PHM 1:7 Ghaghaŋgu, len gharethovu weŋgiya Loi le gharɨgharɨ na u ŋaevavairɨŋgi i vakathaŋgo ya warari laghɨye na i vavurɨghegheŋgo.
PHM 1:8 Len vakathako iyako kaiwae, nuwaŋguiya mbala u vakatha bigi regha, ko iyemaeŋge valɨkaiwaŋgu Krais e idae ya dage e ghen na u vakatha.
PHM 1:9 Ko kaiwae ghen na ghino ra vegharethovu weinda iya kaiwae mbemane ya naŋgo eŋge e ghen. Ghino Pol, kaero ya amala na Krais Jisas kaiwae ya yaku e thiyo tɨne,
PHM 1:10 ya naŋgo e ghen na u vakatha wagiyawe Onisimos kaiwae, iye naruŋgu Krais e idae. Mbaŋa mbe inaŋgu e thiyoke tɨne i mena e ghino ya thalavu na i loŋweghathɨ, iya kaiwae i tabo ŋgoreiya naruŋgu.
PHM 1:11 Va mbaŋa regha iye ma len rakakaiwo thovuye, ko iyemaeŋge mbaŋake kaero i tabo ghen na ghino la rakakaiwo thovuye.
PHM 1:12 Amalaghɨniye ghareŋgu mboro iya ya variye na i njoghaona e ghen.
PHM 1:13 Lo renuwaŋa mbala wo ya mwanaghathɨ gheke, iya mbaŋake amba inaŋguke e thiyo Toto Thovuye ghakaiwo kaiwae, na i methɨŋge i kaiwo wothalavu kaiwae.
PHM 1:14 Ko iyemaeŋge ma nuwaŋguiya ya mwanaghathɨ, kaiwae ma nuwaŋguiya ya vakatha bigi regha thoŋgo ma u ghareghare na u vatomwe. Ma nuwaŋguiya wo thalavu kaiwae na ya vavothaŋaŋge, ko thoŋgo mbema ghanɨmberegha eŋge vara len renuwaŋa na len gharevatomwe e tɨne na u thalavuŋgo.
PHM 1:15 Mbwata Loi va i vatomwe weya Onisimos na i voiteteŋge wombaŋa ubotu na mbaŋa ne i njogha e ghen amba i meghababana moli.
PHM 1:16 E mbaŋake iyake iye kaero ma rakakaiwobwaga ŋgoreiye, iyemaeŋge iye i kivwala iyako. Mbaŋake iye ghaghan valɨgharegharen weya Krais. Lo gharethovu i laghɨye weya amalaghɨniye, ko iyemaeŋge len gharethovu ne i laghɨye moli weya amalaghɨniye, kaiwae iye len rakakaiwobwaga na tembe ŋgoreiyeva ghaghan weya Giya.
PHM 1:17 Thoŋgo u ghareghare ghino len valɨrakakaiwo, u vaŋgunjogha e ghen wein len warari ŋgoreiya thoŋgo u vaŋguŋgo.
PHM 1:18 Thoŋgo va i vakatha vathara bigi regha e ghen, o thoŋgova e ghaghaga e ghen, ghagako iyako u worawe e idaŋgu.
PHM 1:19 E mbaŋake iyake mbe ghino vara Pol wombereghake e nɨmaŋgu ya rorori: ghino ne ya vamodo njogha iya ghaghagako iyako. (Ghen tembe ŋgoreiyeva e ghanɨghaga e ghino, yawalina ghavamoru ghaganiye. Ko ma nuwaŋguiya ya utuŋa bigiko iyako kaiwae.)
PHM 1:20 Iya kaiwae ghaghaŋgu, ya naŋgo e ghen Giya e idae, u thalavuŋgo na u vamboromboro lo renuwaŋake. Kaiwae ghinda ra yaku weya Krais, u wovatha lo naŋgoke na u ŋaevavairɨŋgo.
PHM 1:21 Ya ghareghare emunjoru ne u vamboromboro ŋgoreiye lo utuutuko, iya kaiwae ma rori ŋgoreiyake. Ya ghareghare ne len vakatha weya Onisimos i thovuye moli na budakaiya ma naŋgoŋa ne i thovuye kivwala.
PHM 1:22 Bigi reghava: u vivatharawe ghamba ghena regha kaiwaŋgu, kaiwae ya vareminje lemi naŋgona Loi ne i loŋwe na i vaŋgunjoghaŋgo ya ghaona e ghemi.
PHM 1:23 Epapras mbe iyake, Krais Jisas kaiwae weiŋgu wo yaku e thiyo, na iye i dage mwaewo e ghen.
PHM 1:24 Tembe ŋgoreiyeva Mak, Aristako, Dimas na Luk, thiye lo valɨrakakaiwoŋgi, thɨ dage mwaewo e ghemi.
PHM 1:25 Wo naŋgo weya la Giya Jisas Krais ghare weŋga taulaghɨna e ghemi.
HEB 1:1 Mevivako me mbaŋa tomethi na e kamwathɨ tomethi tɨnenji, orumburumbunda thɨ loŋweya Loi le utu weŋgiya ghalɨŋae gharautu,
HEB 1:2 ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake, iye mbaŋa momouniye, ra loŋweya Loi le utu weya Nariye. Weya amalaghɨniye Loi va i vakathaŋgiya yambaneke na buruburu, na iye Loi kaerova i tuthi na bigibigike wolaghɨye inawe ne i mbaroŋa.
HEB 1:3 Iye Loi le vwenyevwenye manjamanjalawae na iye ŋgoreiye moliya Loi. Iye le utuutuko ele vurɨgheghe na i vakatha bigibigike wolaghɨye mbe inanjiwe vara. Amalaghɨniye i mare na i thavwiyathu gharɨgharɨ lenji tharɨ ko mbaŋa i vakathavao iyako, i voro e buruburu na i yaku Loi Vurɨvurɨghegheniye Moli valɨvaŋga e uneko.
HEB 1:4 Loi va i vakatha Nariye na i laghɨye kivwalaŋgiya nyao thovuthovuye, ŋgoreiya idako iya Loi va i unogiyakowe i laghɨye kivwala nyao thovuthovuye idanji.
HEB 1:5 Ŋgoreiyako kaiwae Loi mava mbaŋa regha i dage weya le nyaoko thovuthovuye regha na iŋa, “Ghen Naruŋgwa ghen; na noroke ya tabona Ramanɨna ghino.” Na amalaghɨniye utuniye Loi tembe iŋava: “Ghino ne ya tabo Ramae na amalaghɨniye Naruŋgu.”
HEB 1:6 Tembe ŋgoreiyeva mbaŋa Loi i variya Nariye ghagamau e yambaneke, amba iŋa, “Lo nyaoko thovuthovuye wolaghɨye ne thɨ kururuwe.”
HEB 1:7 Le nyao thovuthovuye kaiwanji Loi iŋa: “Ya vakathaŋgiya lo nyao thovuthovuye rakakaiwo ŋgoranjiya ndewendewe na ndɨghe mamiye.”
HEB 1:8 Ko iyemaeŋge Nariye utuniye iŋa: “Mbema Loiya ghen, len ghamba mbarona i meghabana ma ele ghambako; wein ghanɨthanavu rumwaru u mbaroŋaŋgi na thovuye len gharɨgharɨ.
HEB 1:9 U warariŋa thanavu i rumwaru na u botewoyathu thanavu raitharɨ, iya kaiwae wein len warari laghɨye, ghino len Loi ya liŋgiya bunama e umbalɨna na ya vaŋguraweŋge u mbaroŋaŋgiya ghanunena.”
HEB 1:10 Loi tembe i dageweva Nariye iŋa: “Giya, va i rikowe ghen u vakatha yambaneke, na buruburuko ghen nɨman muiye.
HEB 1:11 Yambaneke na buruburu ne thɨko, ko iyemaeŋge ghen u meghabana. Thiye ne thɨ tharɨ ŋgoreiya kwama ghambɨghambɨ i ghambɨ na i vwatha.
HEB 1:12 Tene u vaghɨleŋgi ŋgoreiya thɨ senisiya ghanjikwama. Ko ghen ma u totomethi, na yawalina ma ele ghambako.”
HEB 1:13 Loi ma mbaŋa regha i dage weya le nyao thovuthovuye regha na iŋa: “U yaku gheke, valɨvaŋga e uneŋguke ghaghada ne ya biginjoŋaŋgiya ghanɨthɨghɨya e gheghenɨna raberabe.”
HEB 1:14 Ko nyao thovuthovuye thavalaŋgi? Thiye nyaoŋgi thɨ kaiwo weya Loi na i varivariye weŋgiya gharɨgharɨ kaero thɨ vaidiya vamoru na thɨ thalavuŋgi.
HEB 2:1 Kaiwae Jisas i laghɨye kivwalaŋgiya nyao thovuthovuye, wo ra vikikighathɨgha iya emunjoruko kaerova ra loŋweko, mbala ma ra ghagha itete na ra bwagabwaga moliwe.
HEB 2:2 Ra ghareghare mevivako nyao thovuthovuye methɨ utugiya Loi ghalɨŋae weya Mosese. Utuutuko iyako emunjoru na the gharɨgharɨ thɨ valaŋaniya na ma thɨ ghambu ne thɨ vaidiya ghalithɨ i mboromboro weiye lenji vakathako.
HEB 2:3 Ne ŋgoroŋga raŋa na ra voiteta lithɨko iyako thoŋgo ma ra goru weya vamoruko utuniye? Giya mbe ghamberegha vara i govambwara weinda, thavala va thɨ loŋwe weya amalaghɨniye, thɨ utuŋa ghaemunjoru weinda.
HEB 2:4 Na Loi mbowo i vaemunjoruŋava totoke iyake weinda ele vakatha e vakatha ghamba rotaele tomethi tɨnenji na i giya Nyao Boboma ghabebe weŋgiya gharɨgharɨ ŋgoreiya le renuwaŋa.
HEB 2:5 Loi mava i tuthiŋgiya nyao thovuthovuye na mbala thɨ mbaroŋa yambane togha, iya ambane i vakathako na kaiwae wo rorori e ghemi.
HEB 2:6 Iyemaeŋge Buk Boboma e tɨne Sam ghararorori i woraŋgiya lolo utuninda i dage weya Loi iŋa: “Lolo iye thela na Loi i rerenuwaŋa kaiwae? Ŋgoroŋga eŋge na i thathalavu weŋgiya gharɨgharɨ?
HEB 2:7 Kaero u worawe na seiwo i yaku nyao thovuthovuye e raberabenji, kaero u vavwenyevwenye na u wovoreŋa idae,
HEB 2:8 na kaero u worawe ne i mbaroŋaŋgiya bigibigike wolaghɨye.” Bukuke iyake iŋa Loi kaerova i bigiraweŋgiya gharɨgharɨ na thɨ mbaroŋaŋgiya bigibigike wolaghɨye, na gharumwaru ŋgoreiye ma tembe bigi reghava inawe na mane gharɨgharɨ thɨ mbaroŋa. E mbaŋake iyake ma ra thuwe gharɨgharɨ thɨ mbaroŋa bigibigike wolaghɨye.
HEB 2:9 Ko iyemaeŋge Jisas, iye va i tabo na lolo na seiwo i yaku nyao thovuthovuye e raberabenji, ra thuwe i mbaroŋaŋgiya bigibigike wolaghɨye. I tabo na lolo amba Loi le mwaewo bwagabwaga e tɨne iye i mare gharɨgharɨke wolaghɨye kaiwanji. Va i ghataŋa vɨrɨ na i mare amba Loi i vavwenyevwenye na i wovoreŋa idae.
HEB 2:10 Loi va i vakatha bigibigike wolaghɨye na bigibigike wolaghɨye amalaghɨniye kaiwae. Amalaghɨniye nuwaiya i vaŋguŋgiya le ŋgaŋga lemoyo na i vavwenyevwenyeŋgi, iyava i vakatha Jisas i tabona lolo na i vaidiya vɨrɨ na e tɨne valɨkaiwae i tabo lenji vamoruko rɨghe na i ndeviva weŋgiya gharɨgharɨ thɨ vaidiya vamoru. Valɨkaiwae moli Loi va i vakatha ŋgoreiyako.
HEB 2:11 Kaiwae iye Ravaboboma na weiyaŋgiya thavala i vabobomaŋgi Ramanji regha. Iya kaiwae ma i monjinaŋa ne iŋa oghaghaeŋgi,
HEB 2:12 na ne i dage weya Loi na iŋa: “Ne ya utuŋa ghanɨthanavuna weŋgiya oghaghaŋgu, na ya taraweŋge e lenji mevathavatha tɨne.”
HEB 2:13 Na tembe iŋava: “Ghino ya vareminja Loi,” na mbowo iŋava, “Ghinoke iya weiŋguyaŋgiya Loi le ŋgamaŋgama iyava i giyake e ghino.”
HEB 2:14 Loi le ŋgamaŋgamako thiye mbunɨma na madibe, na amalaghɨniye tembe ŋgoreiyeva i tabo mbunɨma na madibe ŋgoreiya thiye. Va i vakatha ŋgoreiyako mbala le mareko e tɨne i mukuwo Seitan, kaiwae Seitan iye i mbaro mare ele valɨvaŋga.
HEB 2:15 Na e kamwathɨke iyake Jisas i rakayathuŋgiya thavala mbaŋa molao e yawalinjiko mare mararuniye i mbaroŋaŋgi.
HEB 2:16 Emunjoru Jisas iye ma nyao thovuthovuye ghanjirathalavu ŋgoreiye, ko iyemaeŋge amalaghɨniye Eibraham orumburumbuye ghanjirathalavu.
HEB 2:17 Iya kaiwae e bigibigike wolaghɨye iye ŋgoreiya oghaghaeŋgi na valɨkaiwae ŋgoreiya ravowovowo laghɨye. Iye i tabo ravowovowo laghɨye e ghavareminje na ghare weŋgiya gharɨgharɨko na i vakatha na i vamboromboro Loi le kaiwo, na iye i rakayathu gharɨgharɨ lenji tharɨ.
HEB 2:18 Kaiwae amalaghɨniye va i vaidiya tanathetha na i ghataŋa vɨrɨ, valɨkaiwae i thalavuŋgiya gharɨgharɨ thɨ vavaidiya tanathetha.
HEB 3:1 Iya kaiwae, lo bodaboda, ghemi Loi le gharɨgharɨ na weiŋguyaŋgiya ghemi Loi i kula weinda ra rakawe, wo hu renuwaŋa Jisas kaiwae. Amalaghɨniye Loi ghalɨŋae gharaghambɨ na ravowovowo laghɨye iya raŋama na ra loŋweghathɨ.
HEB 3:2 Amalaghɨniye va i vakatha na i vamboromboro Loi le kaiwo ŋgoreiya Mosese va i vamboromboro Loi le renuwaŋa na i kaiwo Loi ele ŋgolo, iya Loi le gharɨgharɨ.
HEB 3:3 Ra ghareghare loloko iya i vatada ŋgoloko iye e ghatarawa na ŋgoloko ma e ghatarawa. Tembe ŋgoreiyeva iyake, valɨkaiwae moli ra tarawe Jisas na raŋa iye idae i laghɨye kivwala Mosese idae.
HEB 3:4 Ŋgolo regha na regha mbe gharavakatha, na Loi iye bigibigike wolaghɨye ghanjiravakatha.
HEB 3:5 Mosese iye Loi le rakakaiwo, va i emunjoru ele kaiwoko tɨne, i vamboromboro Loi le renuwaŋa na i kaiwo le gharɨgharɨ kaiwanji. Ghakaiwo i utuŋa bigibigi tene thɨ yomara e manjamanjala utuninji.
HEB 3:6 Ko iyemaeŋge Krais iye Loi Nariye, kaero i vamboromboro Loi le renuwaŋa na iye Loi le ŋgolo gharɨgharɨniye umbalinji. Ghinda Loi le ŋgolo gharɨgharɨniye, thoŋgo weinda la gharematuwo ra vareminje na weinda la warari ra roroghagha thovuyeko iyava i vivatharaweko kaiwanda.
HEB 3:7 Iya kaiwae, hu loŋwe Nyao Boboma ghalɨŋae ŋgoreiyake iŋa: Noroke, thoŋgo hu loŋwe Loi ghalɨŋae,
HEB 3:8 thava gharemina i vurɨgheghe ŋgoreiya orumburumbumi gharenji va i vurɨgheghe na thɨ thɨghɨya wanaŋgo. Mbaŋa lenji loŋgaloŋga e njamnjamɨbwaga, thɨ wovanjovanjoŋgo na lo ghataŋaghathɨ kaiwanji thɨ mando.
HEB 3:9 Othembe va thɨ thuweya lo vakatha theghathegha ghwevarɨ e tɨne ko iyemaeŋge thɨ wovanjovanjoŋgo na thɨ mandoŋgo.
HEB 3:10 Thako iyako lenji vakathako kaiwae ya gaithɨ wanaŋgi, na ya utuutu kaiwanji yaŋa, “Mbaŋake wolaghɨye thɨ botewoyathuŋgo, na ma thɨ ghambugha lo mbaro.”
HEB 3:11 Iya kaiwae weiŋgu lo gharegaithɨ ya utuŋa dagerawe vurɨvurɨghegheniye regha kaiwanji yaŋa, “Mane thɨ ru lo towoko e tɨne.”
HEB 3:12 Iya kaiwae, lo bodaboda, hu njimbukikiŋga na thava regha e tɨnemina renuwaŋa raitharɨ ina e ghare na i vakatha ma i loŋweghathɨ, ne iwaeŋge i roghereiyewana Loi e yawayawaliye.
HEB 3:13 Ko iyemaeŋge ghemi thava hu vakatha ŋgoreiyako, ŋgoreiya Buku le utuutu iŋa: “Mbaŋake noroke,” e mbaŋake iyake ghamimbaŋa thovuye. Na mbaŋa regha na regha mbala hu veutu vavurɨgheghe weŋga na thava tharɨ thanavuniye i yarogha ghamu regha na ghare i vurɨgheghe.
HEB 3:14 Ghinda Krais ghaune valɨghareghare moli, thoŋgo la loŋweghathɨ i vurɨgheghe ŋgoreiya va i viva la loŋweghathɨma na ra vikikighathɨ ghaghada mare ghambaŋa.
HEB 3:15 Buku le utuutu iŋa ŋgoreiyake: Thoŋgo hu loŋweya ghalɨŋaŋgu noroke thava gharemina i vurɨgheghe ŋgoreiya orumburumbumi gharenji va i vurɨgheghe na thɨ thɨghɨya wanaŋgo.
HEB 3:16 Thavala va thɨ loŋweya Loi ghalɨŋae ko iyemaeŋge thɨ goriwoyathu? Ko ana gharɨgharɨko wolaghɨye iyava Mosese i vivako weŋgi na thɨ rakaraŋgiko Ijipt e tɨne?
HEB 3:17 Thavala Loi va i gaithɨwanaŋgi theghathegha ghwevarɨ e tɨne? Ko ana gharɨgharɨko iyava thɨ vakatha tharɨko, na lenji tharɨko kaiwae thɨ mare bwagabwaga e njamnjamɨko?
HEB 3:18 Thavala Loi va i vakatha ghanjidagerawe vurɨvurɨghegheniye na iŋa, “Mane vethɨ ru elo towoko tɨne?” Va i utuutu thavala mava thɨ ghambugha ghalɨŋaeko kaiwanji.
HEB 3:19 Ko ambama ra thuwe ma valɨkaiwanji thɨ raka ru ele towoko tɨne kaiwae mava thɨ loŋweghathɨ.
HEB 4:1 Loi le dagerawema mbe inawe vara i yakuyaku, iya iŋama valɨkaiwae ra ruwe na ra vaidiya towo weya amalaghɨniye. Iya kaiwae ra njimbukiki na thava ghemina regha Loi ne i tuthi itete na ma ve ru.
HEB 4:2 Ra njimbukikinda kaiwae Toto Thovuye kaerova thɨ utuŋa weinda na ra loŋwe, ŋgoreiya thiye va i vivako thɨ loŋweya Loi ghalɨŋae, ko iyemaeŋge utuutuko iyako mava i thalavuŋgi; kaiwae vambema thɨ loŋweŋge, ko mava thɨ loŋweghathɨ.
HEB 4:3 Ghinda, thavala kaero ra loŋweghathɨ, ra ru na ra vaidiya towo. Towo utuniye iyava Loi iŋake: Weiŋgu lo gaithɨ ya utuŋa dagerawe vurɨvurɨghegheniye kaiwanji na yaŋa, “Mane thɨ raka ru lo towoko e tɨne.” Loi va iŋa ŋgoreiyako othembe budakaiya le renuwaŋa va iŋa ne i vakatha na kaerova i vakathavao mbaŋaniye va i vakatha yambaneke.
HEB 4:4 Kaiwae Buk Boboma e tɨne rorori regha i utuuta mbaŋa ghepirɨniye kaiwae, iŋa, “Mbaŋa ghepirɨniye e tɨne Loi i towowe ele vakathako wolaghɨye.”
HEB 4:5 Na Loi ghalɨŋae mbowo ra loŋweva mbaŋaiwoniye iya iŋake, “Mane thɨ ru elo towoko tɨne.”
HEB 4:6 Emunjoru gharɨgharɨ vavana ne thɨ raka ru Loi le towo e tɨne, na emunjoru me vivako me thɨ loŋweya Loi le utu mava thɨ raka ru, lenji goriwoyathu kaiwae.
HEB 4:7 Iyake kaiwae Loi mbowo i woraweva mbaŋa regha, iya kaiwae iŋa, “Mbaŋake noroke.” Theghathegha lemoyo e ghereiye amba Loi tembe i ravairɨva utuutuke iyake weya Deivid, ŋgoreiya mbema ma utuŋama, iŋa: Mbaŋake noroke, thoŋgo ghino Loi ghalɨŋaŋgu i raŋgi weŋga, thava gharemina i vurɨgheghe.
HEB 4:8 Thoŋgo Josuwa va i giya towo weŋgiya gharɨgharɨ ŋgoreiya Loi le dageraweko weŋgi, mbala ma tembe i utuutuva mbaŋa regha kaiwae.
HEB 4:9 Iya kaiwae ra ghareghare towo mbe inawe vara Loi le gharɨgharɨ kaiwanji ŋgoreiya Loi le towo ghambaŋa, mbaŋa ghepirɨniye.
HEB 4:10 Kaiwae thoŋgo lolo regha i ru e towoko iya Loi va i dageraweko e tɨne, iye kaero i towo ele kaiwo tɨne, ŋgoreiya va i rikowe Loi va i towo ele kaiwo tɨne.
HEB 4:11 Iya kaiwae wo ra rovurɨgheghe laghɨye na ra ru varathuwe towoko iyako, na thava ghindake regha i dobu kaiwae ma i ghambugha Loi le utu, ŋgoreiya thiye mevivako mava thɨ ghambu.
HEB 4:12 Loi ghalɨŋae iye e yawayawaliye na ele vurɨgheghe, i lawe moli, na i lawe kivwala gaithɨ ghaghalithɨ marae vaŋga na vaŋga. Utuutuko iyako i ru maya moli, na i vothewo gharenda na unenda ŋgoreiya kaina i lawe moli i vothewo riwandake ŋginauye na vuvuye. Iye i ghatha gharendake ghamɨnae na le renuwaŋa.
HEB 4:13 Loi i ghareghareya bigibigiko wolaghɨye gharɨgharɨ wolaghɨye kaiwanji na ma bigi regha i rothuwele Loi e marae. Weya amalaghɨniye bigibigike wolaghɨye i mavu na i manjalawe, na nevole ra ndeghathɨ e marae na i vanivaŋainda la vakatha kaiwae.
HEB 4:14 Wo ra vikikighathɨ la loŋweghathɨko iya ra uturaŋgiyako kaiwae la ravowovowo laghɨye kaero inawe, na iye kaerova ve ru e buruburu, iye Jisas, Loi Nariye.
HEB 4:15 La ravowovowo laghɨye amalaghɨniye valɨkaiwae moli e la njavovoke ne ghare i njaweinda, kaiwae va i vaidivao tanathethako wolaghɨye ŋgoreiya ghinda, ko iyemaeŋge mava i vakatha tharɨ.
HEB 4:16 Mbema weindaeŋge la gharematuwo ra wa weya Loi vurɨvurɨghegheniye, iye ragharemwaewo. Na thoŋgo e ghandavuyowo, iye ghare ne i njaweinda na weiye le mwaewo bwagabwaga i thalavuinda.
HEB 5:1 Ravowovowo laghɨlaghɨye regha na regha ghatututhi i mena weŋgiya le valɨravowovowo, na i kaiwo Loi le gharɨgharɨ kaiwanji. Iye i mbana gharɨgharɨ lenji mwaewo na i vakatha vowo lenji tharɨ kaiwae.
HEB 5:2 Iye valɨkaiwae ghathanavu i udauda weŋgiya ranumounouno na thavala ma thɨ ghareghare iyaŋganiya thovuye, kaiwae amalaghɨniye tembe ele njavovova.
HEB 5:3 Iyake kaiwae mbaŋa i vowo tembe i vowova amalaghɨniye na gharɨgharɨ lenji tharɨ kaiwae.
HEB 5:4 Bigi reghava, ma valɨkaiwae lolo regha tembe ghamberegha i wovoreŋa na i tabo ravowovowo laghɨye. Loi ghamberegha i kula weya loloko iyako na i tabo ravowovowo laghɨye, ŋgoreiya va i kula weya Eron.
HEB 5:5 Tembe ŋgoreiyeva Krais. Mava i wovoreŋa ghamberegha na mbala i tabo na ravowovowo laghɨye. Ko iyemaeŋge Loi va i wovoreŋa e ghamba yakuko iyako. Loi kaerova i dagevaowe iŋa: “Ghen naruŋgwa ghen, noroke ya tabo na Ramanɨna ghino.”
HEB 5:6 Na tembe inava e Buk Boboma regha tɨne i dagewe iŋa: “Ghen mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako ne u tabo ravowovowo ŋgoreiya Melkisedek iye va ravowovowo.”
HEB 5:7 Mbaŋa Jisas vamba ina e yambaneke le naŋgo e tɨne e ghareko laghɨye i kula voro weya Loi weiye le randa na valɨkaiwae i vamoru e mare. Loi va i loŋweya le naŋgoko, kaiwae i gharenja na i vareminja Loi.
HEB 5:8 Ko iyemaeŋge othembe va i naŋgo na ŋgoreiyako na othembe iye Loi Nariye, va i ghataŋa vɨrɨ na i mare, na e tɨne valɨkaiwae i ghareghareya Loi ghalɨŋae ghaghambu.
HEB 5:9 Kaiwae i vakatha ŋgoreiyako, i vaemunjoruŋa moli iye valɨkaiwae moli i giya vamoru memeghabananiye weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye iya thavala thɨ ghambu ghalɨŋae.
HEB 5:10 Na iyako e vwatae, Loi kaerova i vaemunjoruŋa na i tabo ravowovowo laghɨye ŋgoreiya Melkisedek iye va ravowovowo laghɨye.
HEB 5:11 Bigibigi lemoyo mbe inanjiwe nuwameiya wo utuŋa Krais kaiwae, iye ravowovowo laghɨye ŋgoreiya Melkisedek, ko iyemaeŋge i vuyowo ne wo vamanjamanjalaŋa weŋga kaiwae lemi gharegharena i vuyowo.
HEB 5:12 Vambe teuye valɨkaiwami hu tabo ravavaghare na hu vavaghare weŋgiya ghamune, iyemaeŋge lemi ghareghare amba ma i laghɨye, na renuwaŋa iviva moli Loi le utuutu kaiwae lolo regha wo i vaghareŋga. Ghemi ŋgoramiya ŋgama gunagunagha, amba thu vara i ndewoŋga, na amba ma valɨkaiwami hu ghana ghanɨŋga vurɨgheghe.
HEB 5:13 Thavala amba thɨ thuthu, thiye gamagai gunagunagha na amba ma e lenji ghareghare iyaŋganiya i rumwaru na iyaŋganiya i tharɨ.
HEB 5:14 Ko iyemaeŋge ghanɨŋga vurɨgheghe gharɨgharɨ matuwo kaiwanji, na thiye kaiwae tembe ghanjimberegha kaero thɨ vaghareŋgi valɨkaiwanji thɨ tuthiya thovuye na tharɨ.
HEB 6:1 Iya kaiwae wo ra ghao eŋge e ghamwandako na ra wo vavaghareko iya valɨkaiwae i vaghare matuwoŋaindako na wo ra viyathu budakaiya vama thɨ vaghareinda Krais kaiwae. Thava tembe ra vairɨva utuutuko iya ra ndeghereiyewana vakathako i womena mareko na mbema ra loŋweghathɨ eŋge Loi.
HEB 6:2 Kaerova thɨ vaghareinda bapɨtaiso kaiwae na ekelesiya gharandeviva thɨ bigiraweya nɨmanji e umbalɨnda. Kaero ra ghareghareya ramaremare tembene thɨ thuweiruva mare e tɨne na ghatha ghambaŋa e mbaŋa momouniye. Bigibigike thiyake ma valɨkaiwae ra vairɨva.
HEB 6:3 Mbema ra ghawoeŋge e ghamwandako thoŋgo Loi le renuwaŋa ŋgoreiye.
HEB 6:4 Thoŋgo gharɨgharɨ kaerova Loi manjamanjalawae i woya weŋgi, na kaerova thɨ ghamɨnogha Loi le mwaewo ghamɨnae na weinjiyaŋgiya raloŋweloŋweghathɨke wolaghɨye kaero thɨ wo Nyao Boboma,
HEB 6:5 na Loi le utuutu weŋgi kaerova thɨ ghamɨnogha ghamɨnae, na kaerova thɨ ghamɨno ghavurɨghegheko iya Loi ne i vakaiwoŋako mbaŋa muyaiko,
HEB 6:6 na thoŋgo kaero thɨ roiteta lenji loŋweghathɨ weya Krais na thɨ botewoyathu, kaero ma valɨkaiwae tembe ra vaŋgunjoghaŋgiva na thɨ ndeghereiyewana lenji tharɨko, iyako ŋgoreiya tembe thɨ rokrosɨva Loi Nariye na thɨ vamonjinaŋa gharɨgharɨ e maranji.
HEB 6:7 Nuwaŋguiya hu thuwe raloŋweloŋweghathɨ ŋgoreiya uma. Thoŋgo uye i nja valaŋa ele thelauko na une i thovuye, Loi ne i mwaewowe.
HEB 6:8 Ko iyemaeŋge thoŋgo kavwala na nana raraitharɨ thɨ mbuthuwe ma e ghathovuye na kaero Loi i gura na le ghambako venda e ndɨghe une.
HEB 6:9 Ko iyemaeŋge, ghamaune valɨghareghareme, othembe thoŋgo wo utuŋaŋgiya utuutu e ghamɨnanji e ghemi, ghareme mbe i matuwo eŋge e ghemi. Wo ghareghare wagiyawe kaero hu vurɨmban e kamwathɨko iya valɨkaiwae thavala Loi kaero i vamoru.
HEB 6:10 Loi iye i rumwaru, na mane i renuwaŋa vaghalawa iya kaiwona hu vakathana o iya lemi gharethovu amalaghɨniye kaiwaena ve raŋgi e lemi thalavuna na mbe hu thalathalavuna weŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ.
HEB 6:11 Nuwameiya moli ghemi regha na regha mbe hu vikikighathɨ vara iya vakathako iyako ghaghad yawalimi ele ghambako, mbala lemi gharematuwona i vurɨgheghe na hu roroghagha thovuyeko iya Loi va i dageraweko kaiwanda.
HEB 6:12 Ma nuwameiya hu njavovo, ko iyemaeŋge ghamithanavuna ŋgoreiya thavala thɨ loŋweghathɨ na thɨ ghataŋaghathɨ kaiwae lenji vakathako une thɨ wo budakaiya Loi va i dagerawe kaiwanji.
HEB 6:13 Ghamba thuwathuwa regha iyake: Mbaŋa Loi i utuŋa le dagerawe weya Eibraham, mava tembe lolo reghava iye idae i laghɨye kivwala amalaghɨniye na valɨkaiwae i tholo e idae, vambema i wo amalaghɨniyeko idae na i tholowe.
HEB 6:14 Iŋa, “Ya dagerawe emunjoru ne ya mwaewo e ghen na orumburumbu nevole lemoyo.”
HEB 6:15 Eibraham vambe i ghataŋaghathɨ vara na i roroghagha tevambema i woeŋge Loi le dageraweko une.
HEB 6:16 Mbaŋa gharɨgharɨ ghinda nuwandaiya ra tholo, ra tholo lolo laghɨye regha e idae, na i vaemunjoruŋa la tholoko mbema emunjoru, na i kitena wogaithɨko.
HEB 6:17 Loi va nuwaiya i vaemunjoruŋa le dageraweko, iya kaiwae va nuwaiya ra ghareghare wagiyawe ma tene i vɨvɨva le renuwaŋa, thavala thɨ wo le dageraweko ne thɨ vaidi une.
HEB 6:18 Dageraweko na tholoko mbe thɨ yaku vara, thɨ roghabana na ma valɨkaiwae Loi ne i kwan kaiwanji. Iya kaiwae thavala ghinda kaerova ra voru Loi e ghadidiye, valɨkaiwae ra wo vurɨgheghewe weinda la gharematuwo na ra roroghagha thovuyeko iya e ghamwandako.
HEB 6:19 Thovuyeko iyako ghagharematuwo ŋgoreiya yawalindake ghayaŋge, i laweghathɨinda na ra yaku na thovuye la yaŋgeko le ghamba lawe iye Loi, iye ina i yaku Ghamba Yaku Bobomako Moli e tɨne, iya thɨ ligana e kwamako, ina maya mevathavatha ŋgoloniyeko e tɨne.
HEB 6:20 Jisas iye i viva e ghamwanda na ve ru e Ghamba Yaku Bobomako Moli tɨne, kaiwae i tabo ravowovowo laghɨye ŋgoreiya Melkisedek na iye ravowovowo mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako.
HEB 7:1 Melkisedek iye ghemba Salem ghakiŋ na iye Loi Ramevoro Moli le ravowovowo. Mbaŋa Eibraham weiyaŋgiya kiŋɨma theghevarɨma thɨ gaithɨ na i kivwalaŋgi, kaero i njoghanjogha e ghemba, Melkisedek i lavolevole na i dagewe iŋa, “Loi ghare e ghen.”
HEB 7:2 Amba Eibraham i tena bigibigiko wolaghɨye va ve mbanɨko na i vakatha wabwiyaworo na i giya wabwira weya Melkisedek. Idake Melkisedek gharumwaru “Thanavu Rumwarumwaruniye ghakiŋ,” na idae reghava “Salem lenji kiŋ,” gharumwaru “Vanevane gha Kiŋ.”
HEB 7:3 Melkisedek ramae na tɨnae mava thɨ rori mun ghanjiriuriu, na le virɨ na le mare ma tembe e utuutuniyeva. Amalaghɨniye ŋgoreiya Loi Nariye, i tabo ravowovowo mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako.
HEB 7:4 Wo hu thuwe Melkisedek idae i laghɨye moli. Ghinda rumbunda laghɨye Eibraham bigibigima va i mban e gaithɨko tɨne i ten na wabwiyaworo na i giya wabwira weya Melkisedek.
HEB 7:5 Thiye uu Livai thɨ tabo na ravowovowo, na mbaro va iŋa Isirel gharɨgharɨniyeko wolaghɨye tembe thɨ tenɨva lenji bigibigiko wabwiyaworo na thɨ giya wabwi regha weŋgiya uu Livai. Iyake i emunjoru othembe thiye oghaghanjiŋgiya uu Livai na ghanjiriuriu i mena weya Eibraham, va thɨ vakavakatha ŋgoreiyako.
HEB 7:6 Ko iyemaeŋge othembe Melkisedek iye ma Livai rumbuye ŋgoreiye va i mbana bigibigiko ghawabwi regha weya Eibraham, na Eibraham iye ghadagerawe i mena weya Loi, va i dage mwaewowe iŋa, “Loi i mwaewo e ghen.”
HEB 7:7 Ma ra numoghegheiwoŋa loloko i giya dagemwaewoko i laghɨye kivwala iya i wo dagemwaewoko.
HEB 7:8 Na bigi reghava, ravowovowo uu Livai e tɨne iya thɨ mbanɨmba wabwi regha weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye, tenevole thɨ mare, ko iyemaeŋge Melkisedek, iye va i mbana wabwi regha weya Eibraham, ma e utuutuniye na i mare.
HEB 7:9 Na valɨkaiwae tembe raŋava ŋgoreiyake. Uu Livai thɨ mbanɨmba wabwi regha weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye, ko mbaŋa Eibraham i giya wabwi regha weya Melkisedek, iyako ŋgoreiya uu Livai thɨ giya.
HEB 7:10 Valɨkaiwae ra utu ŋgoreiyako kaiwae mbaŋa Melkisedek i vaidiya Eibraham, Livai vama ina weya rumbuye Eibraham, vamba ina eŋge e madɨbae na vamba ma i yomara.
HEB 7:11 Mosese va i giya Mbaro weŋgiya Isirel gharɨgharɨniye na ravowovowo uu Livai e tɨne thɨ njimbukikiya Mbaroko iyako kaiwoniye. Gharɨgharɨ thɨ renuwaŋa Mbaro ne i varumwaruŋgi. Ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji thɨ vakathaŋgiya gharɨgharɨ na thɨ rumwaru, amba Loi iŋa na ravowovowo mbe tomethi regha i yomara, iye ma ŋgoreiya Eron, ko mbe ravowovowova ŋgoreiya Melkisedek iye ravowovowo.
HEB 7:12 Na thoŋgo ravowovowo ma reghaova i yomara, tembe ŋgoreiyeva mbaro ma reghaova i yomara.
HEB 7:13 Ghanda Giyake iya ra utuuta utuniyeke, iye mbe uu regha loloniye na ma mbaŋa regha uuko iyako loloniye i tabo na ravowovowo na ma i vakatha mun vowo kakaiwoniye e ghamba vowo.
HEB 7:14 Kaero ra ghareghare ghanda Giya va i yomara Juda e gheuu tɨne na Mosese mava i utuŋa mun uuko iyako loloniye regha ne i tabo ravowovowo.
HEB 7:15 Budakai ma utuuta utuniyema noroke kaero i wowoya, ravowovowo ma reghaova regha kaero i yomara, iye ŋgoreiya Melkisedek.
HEB 7:16 Ma kaiwae i vamboromboroŋa Loi le mbaro na i tabo ravowovowo, ko iyemaeŋge va i tabona ravowovowo kaiwae vurɨghegheko iya e yawaliyeko, mane mbaŋa regha ikoko.
HEB 7:17 Kaiwae Buku Boboma e tɨne iŋa, “Ghen ne u tabo ravowovowo mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako, ŋgorana Melkisedek iye ravowovowo.”
HEB 7:18 Iya kaiwae mbaro teuye kaero ma ele vurɨgheghe na ma valɨkaiwae i vakatha ŋgoreiya gharerenuwaŋako na ma e ghathovuye,
HEB 7:19 kaiwae Mosese le Mbaro ma i vakatha bigi regha na i rumwaru. Na Loi kaerova i giya la gharematuwo regha na iyako i thovuye kivwala Mbaro, na e la gharematuwoko iyako ra mena Loi evasiwae.
HEB 7:20 Na mbowo bigi reghava, mbaŋa Loi i tuthiya Jisas na i tabo ravowovowo, mava i worawe bwagabwaga, ko iyemaeŋge va weiye le tholo. Mbaŋa uu Livai ghɨmoghɨmoruniye thɨ tabo na ravowovowo mava e tholo,
HEB 7:21 ko iyemaeŋge mbaŋa Jisas va i tabona ravowovowo, Loi va i tholo. Buku Boboma iŋa ŋgoreiyake: “Giya kaerova i tholo na mane i vɨva le renuwaŋa, iŋa, ‘Mbaŋake wolaghɨye na ma ele ghambako ghen ne ŋgorana ravowovowo.’”
HEB 7:22 Loi le tholoko kaiwae Jisas i tabo ravowovowo, iya kaiwae ra ghareghare wagiyawe Jisas iye dagerawe thovuye i kivwala dagerawe teuye ghathovuye na iye i vaemunjoruŋa gharerenuwaŋa na ghinda ra vaidiya une.
HEB 7:23 Na reghava, mevivako ravowovowo thɨ mena uu Livai me lemoyo, kaiwae regha na regha mare va i kiten na ma valɨkaiwae i kaiwombela ghakaiwoko.
HEB 7:24 Ko iyemaeŋge Jisas ghambaŋa i tabo ravowovowo, i roghabana moli na ma e ghathɨthɨ.
HEB 7:25 Iya kaiwae valɨkaiwae moli noroke na mbaŋake wolaghɨye ne i vamoruŋgiya thavala thɨ mena weya Loi amalaghɨniye e idae kaiwae yawaliye ma ele ghambako na mbe i naŋgonaŋgo ghanjithalavu kaiwae.
HEB 7:26 Kaiwae ravowovowo laghɨye ŋgoreiyako i vamboromboro la renuwaŋa. Amalaghɨniye i boboma, ma e ghawonjowe, i kakaleva, i meghaghathɨ weŋgiya tharɨ gharavakatha, na Loi kaerova i vaŋguvoreŋa yavoro moli na ve yaku e buruburu.
HEB 7:27 Iye ma ŋgoreiya ravowovowo laghɨye mevivako. Mbaŋake wolaghɨye mane mbowo i vakathakai eŋge vowo amalaghɨniye le tharɨ kaiwae, ŋgoreiya ravowovowo iya thɨ mena uu Livai, ko amba muyai i vowo gharɨgharɨ lenji tharɨ kaiwae. Amalaghɨniye vambe ghamberegha vara i vatomwe gharɨgharɨ lenji tharɨ vowoniye, na vambe mbaŋara eŋge i vakatha mbaŋake wolaghɨye kaiwae.
HEB 7:28 Mosese le Mbaro va i bigiraweŋgiya gharɨgharɨ, thiye thɨ njavovo, thɨ tabo ravowovowo laghɨlaghɨye. Ko iyemaeŋge Mbaroko iyako e ghereiye Loi i tholo na iŋa Nariye i tabo na ravowovowo laghɨye; iye ghathanavu i rumwaru mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako.
HEB 8:1 Lama renuwaŋa laghɨye moli na kaiwae wo utuutu ŋgoreiyake: la ravowovowo laghɨye ŋgoreiyako mbe inawe. Amalaghɨniye kaerova i voro e buruburu na i yaku Loi Ravwenyevwenye Moli ele ghamba yaku valɨvaŋga e uneko.
HEB 8:2 Iye ravowovowo laghɨye e ŋgolo boboma e buruburu, ŋgoloko iyako iye Mevathavatha Ŋgoloniye emunjoru moli Loi va i vatad, na mava gharɨgharɨ thɨ vatad.
HEB 8:3 Ravowovowo laghɨlaghɨye regha na regha ghakaiwo i mbanɨmba gharɨgharɨ lenji mwaewo na i vakatha lenji tharɨ vowoniye weya Loi. Na ghinda la ravowovowo laghɨye tembe ŋgoreiyeva, iye tembe i vowova bigi regha weya Loi.
HEB 8:4 Thoŋgo mbe ina e yambaneke, mbala ma i tabo ravowovowo, kaiwae ravowovowo vambe inanji gheke thɨ vakavakatha vowo ŋgoreiya Mbaro le woraŋgiya.
HEB 8:5 Ravowovowoke thiyake thɨ kaiwo e Mevathavatha Ŋgoloniye e yambaneke ŋgoreiya buruburu ŋgaliŋgaliya. Iyake kaiwae, mbaŋa Mosese nuwaiya i vatada Mevathavatha gha Ŋgolo, Loi i dage vurɨgheghewe iŋa, “U njimbukiki na thovuye na ghavatavatad ŋgoreiya va ya vaghareŋgema e ouko vwatae.”
HEB 8:6 Ko iyemaeŋge Loi kaerova i tuthiya Jisas na iye i tabo ravowovowo, na le kaiwoko iyako i kivwalaŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye me vivako lenji kaiwo. Dageraweko iya amalaghɨniye va i vamidiko gharɨgharɨ na Loi e ghanjilughawoghawo i thovuye kivwala dagerawe teuye, kaiwae Loi va i woraweya vaemunjoruko iyako na i dagerawe gharɨgharɨ ne thɨ vaidiya ghathovuye laghɨye moli.
HEB 8:7 Thoŋgova dageraweko teuye mava e ghatharɨ regha mun mbala dagerawe togha ma tembe e gharerenuwaŋava.
HEB 8:8 Ko iyemaeŋge Loi i thuwe vaidiya gharɨgharɨ lenji tharɨ amba i dageraweya dagerawe togha kaiwae, i dage ŋgoreiyake: Giya iŋa, “Mbaŋa i menamenako ne ya vakatha dagerawe togha wabwi Isirel na wabwi Judiya kaiwanji.
HEB 8:9 Dageraweke iyake ma ŋgoreiya iyava ya vakathako weŋgiya orumburumbunji mbaŋaniye ya vɨghathɨ e nɨmanji na ya vaŋgu raŋgiyaŋgi Ijipt e tɨne. Ko iyemaeŋge thiye mava thɨ ghambugha dageraweko iyava ya vakathako iyako le utuutu, iya kaiwae ghino Giya ya wogiya ghereiŋgu weŋgi.
HEB 8:10 Iya dageraweko ne ya rovakathako wabwi Isirel kaiwanji ne ŋgoreiyake: Ne ya woraweya lo mbaro e lenji renuwaŋako tɨne na thɨ ghareghare na ya rori e gharenji na thɨ ghambu. Ghino ne ya tabo lenji Loi na thiye thɨ tabo lo gharɨgharɨ.
HEB 8:11 Na mbala ma valɨkaiwae, lolo regha tembe i vavaghare weva gheu regha Giya kaiwae, o regha i dage weya ghaghae na iŋa, ‘Ghen mbala u ghareghareya Giya,’ kaiwae gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ ghareghareŋgo, othembe thiye mbema gharɨgharɨ bwagaeŋge o thoŋgo e idaidanji.
HEB 8:12 Kaiwae lenji vakathako raraitharɨ ne ya numoten, na lenji tharɨko mane tembe ya renuwaŋakikiva.”
HEB 8:13 Mbaŋa Loi i utuŋa dageraweko togha kaiwae, e kamwathɨko dageraweko iyava i vakatha i vivako kaero i teuye. Na the bigiya kaero i teuye na i vwatha mbaŋa nasiye iko moli.
HEB 9:1 Dagerawe teuye ghambaro vavana va inanjiwe kururu ghavakavakatha kaiwae, na ghaŋgolo boboma vambe thɨ vatadɨva e yambaneke.
HEB 9:2 Mbaŋa va thɨ vamidiya Mevathavatha Ŋgoloniye, thɨ livakwata kwama yaŋgara na ghathɨnɨmba. E tɨne woluwolu iviva idae Woluwolu Boboma. E tɨne kadɨŋeŋe weiye ghambanji na tebol weiye bred boboma kaero thɨ vowo weya Loi.
HEB 9:3 Kwama yaŋgaiwoniye thɨ livakwate e woluwolu reghava na woluwoluko iyako idae Woluwolu Boboma Moli.
HEB 9:4 E Woluwolu Bobomako Moli iyako e tɨne inisenɨs ghaghamba ŋambuŋambu va thɨ vakatha e gol na dagerawe ghabogis. Va thɨ monja gol iya e dageraweko ghabogis riwaeko laghɨye, na e tɨne thɨ bigimbana bigibigi theghetowe: ghanɨŋga manna ghauye thɨ vakatha e gol, Eron le umbwa kaero i mbuthuva na i rau, na varɨ debedebenai varɨiwo thovuthovuye iyava Loi i roriya dageraweko teuye ghautuutu e vwatanji.
HEB 9:5 E bogisiko vwatae nyao thovuthovuye theghewo thɨ wo Loi vwenyevwenyewaeko, vineinjiko i garubwa lughawoghawoko iya tharɨko ghaghamba raka. Ko iyemaeŋge mbaŋake ma ghambaŋa na wo uturaŋgiya nasiye na laghɨye.
HEB 9:6 Mevathavatha Ŋgoloniye na bigibiginiyeko ghanjivakatha va ŋgoreiyevarako. Na mbaŋa regha na regha ravowovowo thɨ ruru e woluwoluko iya i vivako na thɨ vakavakatha ghanjikaiwo kururu kaiwae.
HEB 9:7 Ko iyemaeŋge mbe ravowovowo laghɨye eŋge ghamberegha i ruru e woluwoluko iya theghewoniyeko tɨne. Theghathagha umbwara e tɨne mbe mbaŋara eŋge vara i ruwe. Na ma valɨkaiwae i ru bwagabwaga, ko mbe i thɨna madibe amalaghɨniye le tharɨ kaiwae na gharɨgharɨ tembe lenji tharɨva kaiwae, iyava thɨ vakathako na lenji renuwaŋa thɨŋaeŋge ma tharɨ ŋgoreiye.
HEB 9:8 Woluwolu i vivama mbe ina e ghambae iya kaiwae amba ma kamwathɨ i mavu na valɨkaiwae gharɨgharɨ thɨ ru na thɨ wa e Woluwolu Bobomako Moli tɨne. Iyake Nyao Boboma i vaghareinda iyako, mbaŋa dagerawe teuye mbe ina e ghambae ma tembe kamwathɨva na gharɨgharɨ thɨ reŋawe na vethɨ ru Loi e marae.
HEB 9:9 Iyako ŋgoreiya goghaimba mbaŋake iyake i yoyomara kaiwae. E mbaŋake iyake mbe thɨ vakavakatha rakurukururu lenji mwaewo na thɨ vowoŋaŋgiya thetheghan, ko iyemaeŋge vakathake iyake ma valɨkaiwae i vanamwe gharɨgharɨ gharenji na thɨ rumwaru,
HEB 9:10 kaiwae vakathake iyake weiye ghanɨŋga, munumu na thithu, ghanjimbaro na ghanjirerenuwaŋa mbe i reŋa eŋge e ririwo. Vakathako iyako mbe ghanjimbaŋa, na i mena ghaghad mbaŋake Loi kaerova i vugha kamwathɨ togha.
HEB 9:11 Krais kaerova i mena na iye ravowovowo laghɨye, na kaerova i womena thovuyeke iyake. I ghathara Mevathavathako gha Ŋgolo iya i laghɨye kivwala teuyeko na i thovuye moli; mava gharɨgharɨ thɨ vatad e nɨmanji na ma yambaneke ŋgoloniye ŋgoreiye.
HEB 9:12 Mbaŋara na mbaŋake wolaghɨye kaiwae amalaghɨniye kaerova i ru e Woluwolu Bobomako Moli tɨne. Ma raŋava va i thɨna burumwaka na gout madɨbanji na i ru, ko iyemaeŋge mbe amalaghɨniye vara ghamberegha e madɨbae i vamodo njoghainda tharɨ e tɨne mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako.
HEB 9:13 Thoŋgo gharɨgharɨ thɨ mbighɨ Loi e marae ŋgoreiya lenji kururu ghambaro, ravowovowo i thɨna gout na burumwaka ghɨmoru madɨbanji o i thɨna burumwaka wevo thɨ ŋambu na vughauye weiye mbwa na i tagaseura gharɨgharɨko thiyako riwanjiwe. I vakatha gharɨgharɨko riwanji i thɨna na mbighɨwanjiko iko.
HEB 9:14 Ko iyemaeŋge Krais madɨbae i thovuye kivwalaŋgiya thiyako. Nyao Memeghabananiye le vurɨgheghe e tɨne Krais tembe ghamberegha vara i vatomwe na i mare na vowo weya Loi. Amalaghɨniye madɨbaeko iya i thavwiyathu la vakatha vatharɨko mbighɨwae iya modaya mareko, i vanamwe gharenda na i kakaleva. I vakatha ŋgoreiyako na ra tabo rakakaiwo weya Loi e yawayawaliye.
HEB 9:15 Krais va i vanamwe dagerawe togha rɨghethoru kaiwae mbala thavala kaerova Loi i kula weŋgi thɨ vaidiya thovuyeko iya memeghabananiyeko iyava i dageraweko. Valɨkaiwae ra wo dageraweko iyako kaiwae le mare kaerova i yomara, na le mareko iyako i rakayathuŋgiya gharɨgharɨ lenji tharɨ, iyava thɨ vakathako mbaŋa vamba inanji dageraweko teuye e raberabe.
HEB 9:16 Thoŋgo amala regha i dagerawe weya nariye na ne i robigiya le bigibigiko vavana le mare e ghereiye, ma valɨkaiwae nariye i mbana dageraweko iyako bigibiginiyeko ghaghada amalako i mare.
HEB 9:17 Kaiwae thoŋgo amalako iyako amba e yawayawaliye, dageraweko iyako amba i yaku bwagabwaga. Wone mare i yomara ambane dagerawe ŋgoreiyako i tabo emunjoru.
HEB 9:18 Tembe ŋgoreiyeva iyake, dagerawe teuye mava thɨ vaemunjoru bwagabwaga, vambowo thetheghan i mare na e madibewaeko amba i vaemunjoruŋa.
HEB 9:19 Va thɨ vakatha ŋgoreiyake. Mosese va i utugiya Mbaroko utuutuniye wolaghɨye weŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye. Kaero i thɨna burumwaka madɨbanji weiye mbwa, tembe ŋgoreiyeva i liya thiyo sosoro thɨ vakatha sip vulivuliye na nana hisop yaŋgae, amba i vaŋguthiya e madibema na i variriya Mbaro ghabuk na gharɨgharɨko wolaghɨye.
HEB 9:20 Amba Mosese iŋa, “Madibeke iyake i vaemunjoruŋa dageraweko iyava Loi iŋake hu ghambu.”
HEB 9:21 Mosese vambe i vakathava ŋgoreiyako, va i thɨna madibe na i variriya Mevathavathako Ŋgoloniye na bigibigiko iyava thɨ vakaiwoŋaŋgiko kururu kaiwae.
HEB 9:22 Ŋgoreiye, Mbaro iŋa bigibigiko wolaghɨye thɨ vakatha na i thɨna e madibe na mbighɨko iko moli. Na Loi mane i numotena tharɨ thoŋgo madibe ma i voru.
HEB 9:23 Mevathavatha Ŋgoloniye iye bigiko iya emunjoruko moli ina e buruburu ŋgaliŋgaliya. Valɨkaiwae moli tembe thɨ vabobomaŋava bigibigiko ŋgoreiyako. Ko iyemaeŋge bigi emunjoruko iya inako e buruburu nuwaiya vowo thovuye moli iya i kivwala thetheghanɨko vowoniye.
HEB 9:24 Krais mava i ru e ŋgolo boboma gharɨgharɨ va thɨ vatad e nɨmanji, iya emunjoruko ŋgalɨŋgalɨya. Iye va veru e buruburu moli tɨne na e mbaŋake iyake i yomara Loi e marae ghinda kaiwanda.
HEB 9:25 Krais va ve ru e buruburu, ko iyemaeŋge ma vambe ve ravowovowo eŋge ghamberegha ŋgoreiya Jiu lenji ravowovowo laghɨye theghathegha regha na regha i thɨna thetheghan madɨbae na ve ru e Woluwolu Boboma Moliko tɨne.
HEB 9:26 Kaiwae thoŋgo mbe i rovowovowo eŋge ghamberegha, mbene i ghataghataŋa eŋge vɨrɨ, i ri mbaŋaniye Loi va i vakatha yambaneke. Iyemaeŋge ma ŋgoreiye. Mbaŋake iyake mbaŋa le ghambako i ghenetha, na amalaghɨniye va i yomara mbe mbaŋara eŋge mbaŋake wolaghɨye kaiwae, na mbe ghamberegha vara le mare e tɨne, i rakayathu tharɨ.
HEB 9:27 Na reghava, lolo regha na regha mbene mbaŋara eŋge i mare, na e ghereiye ve kot.
HEB 9:28 Tembe ŋgoreiyeva Krais vambe ghamberegha vara i vatomwe na i mare ŋgoreiya vowo gharɨgharɨ lemoyo lenji tharɨ. Na tembene i yomarava mbaŋaiwoniye, ma ŋgoreiya gharɨgharɨ lenji tharɨ ghavanamwe kaiwae, ko iyemaeŋge thavala thɨ roroghagha amalaghɨniye kaiwae ne i vamoruŋgi.
HEB 10:1 Kaiwae Mosese le Mbaro iye thovuyeko iya amba i menamenako mbema ŋgaliŋgaliya eŋge, na iye ghathuwathuwa amba ma ŋgoreiya thovuyeko moli. Iya kaiwae Mbaro ma valɨkaiwae i vanamweŋgiya gharɨgharɨ thɨ mena thɨ kurukururu na thɨ rumwaru, othembe theghathegha regha na regha thɨ vakavakatha vowo.
HEB 10:2 Thoŋgo mbema emunjoru gharɨgharɨko va thɨ kurukururu weya Loi thɨ vowo mbaŋarako na kaero i thavwiyathu lenji tharɨ, mbala tembe ma thɨ rerenuwaŋava e gharenjiko thiye thɨ tharɨ, iyako mbala i vakatha thɨ viyathu vowo ghavakatha.
HEB 10:3 Ko iyemaeŋge vowoko iya thɨ vakavakatha theghathegha regha na reghako i vavanuwovɨrɨ weŋgi thiye tharɨ gharavakathaŋgi.
HEB 10:4 Kaiwae burumwaka ghɨmoghɨmoru na gout madɨbanji ma valɨkaiwae i rakayathu gharɨgharɨ lenji tharɨ.
HEB 10:5 Iya kaiwae, mbaŋa Krais kaero ghambaŋa i njama e yambaneke, i dage weya Loi iŋa: Thetheghan ghanjivowovowo ma nuwana nuwaiya, ko iyemaeŋge va u vivatharaweya riwaŋguke u woveŋgo ya vakaiwoŋa kaiwan.
HEB 10:6 Thɨ ŋambwa vowo na tharɨ vowoniye ma u warariŋa.
HEB 10:7 Ko amba ghino yaŋa, “O Loi, ghinoke, ya mena na ya vakatha len renuwaŋana, ŋgoreiya kaerova thɨ rorinjoŋa Buk Boboma e tɨne.”
HEB 10:8 (Mbaro i woraŋgiya gharɨgharɨ thɨ vakathaŋgiya vowoko thiyako.) E rororiko iyako tɨne, iviva iŋa, “Thetheghan vowoniye, thɨ ŋambwa vowo, na tharɨ vowoniye ma nuwaniya na ma u warariŋa.”
HEB 10:9 Ko amba iŋa, “Ghinoke, ya mena na ya vakatha len renuwaŋana.” Iya kaiwae kamwathɨma i vivama kaero i rakayathu na kaero i vamidiya kamwathɨ theghewoniye.
HEB 10:10 Kaiwae Jisas Krais kaerova i mena na i vamboromboro Loi le renuwaŋa, i wogiya ghamberegha riwae na i vowo mbaŋara na mbaŋake wolaghɨye kaiwae, i vabobomainda.
HEB 10:11 Mbaŋake wolaghɨye ravowovowo regha na regha thɨ ndeghathɨ na thɨ vakavakatha kururu kaiwoniye na mbaŋathaŋarɨ thɨ vowo vovwatha mbe vowo regha eŋge, ko iyemaeŋge vowoko iyako ma valɨkaiwae i thavwiyathu tharɨ.
HEB 10:12 Iyemaeŋge Krais vambe i vakatha eŋge vowo regha gharɨgharɨ lenji tharɨ kaiwae, na vowoko iyako ele vurɨgheghe mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako, ko amba i yaku Loi ele valɨvaŋga e uneko.
HEB 10:13 Mbaŋake mbe inawe i roroghagha ghaghad Loi i biginjoŋaŋgiya ghathɨghɨya e gheghe raberabe.
HEB 10:14 Valɨkaiwae i roroghagha ŋgoreiyako kaiwae vowo vambe regha eŋge vara i vakatha, na ghinda thavala kaero i vabobomainda, kaero i vanamwe wagiyaweinda na ra rumwaru e marae mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako.
HEB 10:15 Nyao Boboma tembe i utuŋava weinda iya utuutuke iyake. I viva iŋa:
HEB 10:16 Giya iŋa, “Mbaŋa muyaiko ne ya vakatha dagerawe kaiwanji ŋgoreiyake. Ne ya woraweya lo mbaro e gharenji na thɨ ghareghare, na ya rori e lenji renuwaŋako na thɨ ghambu.”
HEB 10:17 Na mbowo i gotubweva iŋa, “Lenji tharɨ na lenji vakatha raraitharɨ mane tembe ya renuwaŋakikiva.”
HEB 10:18 Iya kaiwae, mbaŋa Loi kaero i numotena gharɨgharɨ lenji tharɨ, ma tembe valɨkaiwaeva ravowovowo i vakathava vowo tharɨ kaiwae.
HEB 10:19 Iya kaiwae, lo bodaboda, Jisas Krais madɨbae kaiwae valɨkaiwae weinda la gharematuwo ra ru e Woluwolu Bobomako Moli tɨne Loi e marae.
HEB 10:20 Jisas kaero i vughɨ weinda ghamba ruruko ghakamwathɨ togha. Iye yawalɨ ghakamwathɨ, na kwamako iyava thɨ livakwate na i gana Woluwolu Bobomako Moli ghaghamba ruwe mbaŋake kaero i mavu. Va i mavu Jisas e riwae na i mare kaiwanda.
HEB 10:21 La ravowovowo laghɨye kaero inawe, iye i njimbukikiya Loi le ŋgolo.
HEB 10:22 Wo ra wa weya Loi ghadidiye e gharendake thɨ emunjoru na wonjowe ma inawe na la loŋweghathɨ mbe i vurɨgheghe. Ra wawe kaiwae kaero i vanamwe gharenda na la tharɨ mbighɨwae iko, na kaero i thavwiya riwanda e mbwa thovuye.
HEB 10:23 Wo ra vatada la loŋweghathɨke laghɨye weya Loi na ra vikikighathɨ kaiwae ra ghareghare nevole i giya thovuye weinda kaero ra utuŋaŋgi, kaiwae ra vareminja Loi ne i vamboromboro ŋgoreiya le dageraweko.
HEB 10:24 Na wo ra rerenuwaŋa na ra vevavurɨghegheŋainda na ra vegharethovuinda na ra vakatha vakatha thovuye.
HEB 10:25 Thava ra viyathu mevathavatha thanavuniye, ŋgoreiya vavana thɨ vakavakatha. Iyemaeŋge ra veutu vavurɨgheghe weinda na ra vakatha mbela iyako kaiwae Giya le njoghama kaero i gheneghenetha.
HEB 10:26 Thoŋgo kaero ra ghareghareya totoko iya emunjoruko ko iyemaeŋge mbema nuwandake nuwaiya ra vakavakathava tharɨ, ma tembe vowo reghava inawe na ne i thavwiyathu la tharɨ.
HEB 10:27 Iyemaeŋge mbema weinda eŋge la mararu na ra roroghagha Loi ne i vanivaŋainda na i vaŋguraweinda e ndɨgheko dayaghawaeko laghɨye e tɨne, iya Loi ne i ŋambuŋgiya ghathɨghɨyakowe.
HEB 10:28 Thelolo regha i botewo Mosese le Mbaro na ragovambwara theghewo o thegheto, ghalithɨ mbe mare eŋge, mane gharenji i njawe.
HEB 10:29 Ko iyemaeŋge thoŋgo lolo regha i wonjoŋanjoŋa Jisas na iŋa, “Iye ma Loi Nariye ŋgoreiye,” o thoŋgo i wovanasinasiyeŋa madibeko iya i vaemunjoruŋa dageraweko togha na i thavwiyathu la tharɨko, o thoŋgo lolo regha i utuvatharɨ weya Nyao Gharegharethovuniye, loloko iyako ghalithɨ ne i laghɨye moli i kivwala loloko i botewo Mosese le Mbaroko ghalithɨ.
HEB 10:30 Kaiwae ra ghareghare Loi iŋa, “Ghino womberegha ya liya thoru na ya lithɨ weŋga lemi vakathana raitharɨ modae.” Na tembe iŋava, “Giya ne i ghathaŋgiya le gharɨgharɨ.”
HEB 10:31 Ghamba mararu laghɨye moli thoŋgo Loi e yawayawaliye i laweghathɨinda lithɨ kaiwae.
HEB 10:32 Wo hu renuwaŋanjogha mbaŋa me vivako, va ŋgoroŋga ghemi, mbaŋaniye Toto Thovuye manjamanjalaniye i woya weŋga. Vuyowo lemoyo va thɨ ghanɨnjoŋanjoŋaŋga na hu vaidiya vɨrɨniye, iyemaeŋge hu ghataŋaghathɨ na hu ndeghathɨ vurɨgheghe.
HEB 10:33 Mbaŋa vavana va thɨ vandeghathɨŋga wabwi e maranji amba thɨ utuvatharɨ e ghemi na thɨ vakatha vatharɨ weŋga. Na mbaŋa vavana hu ndevaŋga weŋgiya ghamune thɨ vakatha ŋgorake weŋgi na hu thalavuŋgi.
HEB 10:34 Mbaŋa thoŋgo va thɨ vaŋguruwoŋgiya ghamune vavana e thiyo, gharemi i njaweŋgi na hu vakatha ghanjithalavu. Mbaŋa rambarombaro va thɨ mban bwagabwaga lemi bigibigi, hu warari, kaiwae hu ghareghare vwenyevwenye moli mbe ina weŋga, iya i meghabanako.
HEB 10:35 Iya kaiwae thava hu ndeiteta lemi gharematuwona, kaiwae iyana ne i womena modami laghɨye,
HEB 10:36 na wo hu ghataŋaghathɨ na hu vakatha Loi le renuwaŋa na budakaiya le dagerawe hu wo e ghemi.
HEB 10:37 Kaiwae mbaŋa nasiye moli, iya thela i menamenako i vutha mane i vuyowo.
HEB 10:38 Ko iyemaeŋge lo gharɨgharɨko iya thɨ rumwaruko, ne e yawayawalinji kaiwae thɨ loŋweghathɨ, na thoŋgo regha i njogha e ghereiye, mane ya warari kaiwae.
HEB 10:39 Ko iyemaeŋge ghinda ma gharɨgharɨ thɨ ndendenjogha e ghereinji na thɨ mukuwoŋgi, iyemaeŋge ghinda kaero ra loŋweghathɨ na ra vaidiya vamoru.
HEB 11:1 Loŋweghathɨ gharerenuwaŋa ŋgoreiyake. Ra ghareghare wagiyawe emunjoru thovuyeko iya ra roroghagha kaiwaeko ne ra vaidi. Othembe ma ra thuwe e marandake, iyemaeŋge ra ghareghare wagiyawe mbe inawe.
HEB 11:2 Gharɨgharɨ me vivako lenji loŋweghathɨ kaiwae Loi i wovathovuthovuyeŋaŋgi.
HEB 11:3 La loŋweghathɨ e tɨne ra ghareghare Loi va i vakatha yambaneke na buruburu e ghalɨŋae, iya kaiwae budakaiya ra thuwe e marandake Loi va i vakatha e thebigiya ma ra thuwe.
HEB 11:4 Loŋweghathɨ e tɨne Eibol i vakatha vowo thovuye i voro weya Loi na iyako i thovuye kivwala Kein le vowo. Le loŋweghathɨ kaiwae Loi i warariŋa na i wovarumwarumwaruŋa, kaiwae Loi mbe ghamberegha i wovarumwarumwaruŋa le vowoko. Le vareminjeko kaiwae othembe kaero i mare, iyemaeŋge le loŋweghathɨko i vavurɨghegheŋainda.
HEB 11:5 Inok le loŋweghathɨ kaiwae Loi mbe i vaŋgu vara bwanabwana, mava i mare. Mava thɨ vaidi muna riwae kaiwae Loi vama i yovaŋgu, na amba muyai i yovaŋgu. Buk Boboma iŋa Loi iŋa, “Ya warari Inok kaiwae.”
HEB 11:6 Thoŋgo ma e la loŋweghathɨ Loi mane i warari kaiwanda. Kaiwae thela thoŋgo nuwaiya i mena weya Loi, wo i loŋweghathɨ Loi inawe na Loi i giya modae thovuye weŋgiya thavala thɨ tamwe.
HEB 11:7 Loŋweghathɨ kaiwae Nowa i vandeŋe na i wovatha Loi ghalɨŋae, mbaŋa va i vanuwovɨrɨ bigibigiko ne thɨ yomara e ghamwaeko kaiwanji, iya amba ma valɨkaiwae i thuweko. Kaiwae Loi ghayavwatata i laghɨye weya Nowa, i ghambugha Loi le renuwaŋako na i vatada waŋga amalaghɨniye na le ŋgaŋga thɨ vaidiya vamoruwe. Nowa le vakathako i woraŋgiya gharɨgharɨ e mbaŋako iyako raraitharɨŋgi, na kaiwae amalaghɨniye i loŋweghathɨ Loi iŋa, “Nowa iye lolo rumwarumwaruniye.”
HEB 11:8 Eibraham le loŋweghathɨ kaiwae i vakatha i ghambugha Loi le renuwaŋa mbaŋa i kularaŋgiya e ghambae na i wa e vanautuma regha Loi i dagerawewe na i vatomwewe, othembe mava i ghareghare the valɨvaŋga i reŋakowe.
HEB 11:9 Le loŋweghathɨ kaiwae i mebobwari dagerawe ghembaniye e tɨne, i ghenaghena e yaŋavaŋgavaŋga tɨne. Aisake na Jeikob vambe thɨ yakuyakuva ŋgoreiyako na Loi tembe i dageraweva weŋgi na thɨ yakuŋa valɨvaŋgako iyako.
HEB 11:10 Eibraham i mebobwari gheko kaiwae va nuwaiya moli wone i yaku e ghemba ghambaghɨmbaghɨ memeghabananiye, iya Loi i renuwaŋako na i vatad.
HEB 11:11 Eibraham le loŋweghathɨ kaiwae i vakatha Loi le vurɨgheghe e tɨne thɨ vaidiya ŋgama othembe amalaghɨniye vama i amalaghɨsarɨ na levo Sera i kwama. Amalaghɨniye va i vareminja Loi valɨkaiwae i vamboromboro le dageraweko.
HEB 11:12 Othembe vama i amalaghɨsarɨ moli na kaero i rovala, amalaghɨniye ghamberegha e madɨbae, orumburumbuye lemoyo moli, lenji ghanaghanagha ŋgoreiya ghɨtara e buruburuko na kerakera e njighɨko ghadidiye ma valɨkaiwae ra vaona.
HEB 11:13 Gharɨgharɨko wolaghɨye thiyako vambe thɨ loŋgaloŋga vara loŋweghathɨ e tɨne ghaghad vethɨ mare. Bigibigiko Loi va i dageraweko kaiwanji mava regha mun i vaidi, ko iyemaeŋge thɨ ghɨmaraghaoko e ghamwanjiko i bwagabwaga moli weŋgi na thɨ warariŋa ne i yomara ŋgoreiye. Mava thɨ monjinaŋa na thɨŋa, “Ghime bobwari na ra loŋga bwagabwaga e yambaneke.”
HEB 11:14 Gharɨgharɨ iya thɨ utuŋa ŋgoreiyako i woraŋgiya thiye thɨ tamwetamweya vanautuma ne thɨ wo na ghambanji moli.
HEB 11:15 Thoŋgo va thɨ rerenuwaŋa vanautumako va thɨ iteteko kaiwae, mbala kaerova thɨ raka njogha.
HEB 11:16 Iyemaeŋge vanautuma thovuye moli gharerenuwaŋa mbe ina vara weŋgi, iye buruburu ghembaniye. Iya kaiwae Loi ma i monjina na thoŋgo thɨŋa iye lenji Loi, kaiwae kaero i vivatharaweya ghemba kaiwanji.
HEB 11:17 Loŋweghathɨ kaiwae Eibraham i vatomweya nariye Aisake vowo kaiwae, mbaŋa Loi i mando. Loi va i dagerawewe na iŋa, “Weya naru Aisake nevole orumburumbu thɨ yomara”, iyemaeŋge va i vatomweyathu moliya nariye mbe reghaeŋge vowo kaiwae.
HEB 11:19 Eibraham va i ghareghare Loi valɨkaiwae i vakatha Aisake na i thuweiru mare e tɨne na tembe e yawayawaliyeva. Na valɨkaiwae raŋa mbaŋa Loi i dagetena Eibraham na thava i vakowana Aisake yawaliye, iyako ŋgoreiya Eibraham i vaŋgunjogha nariye mare e tɨne.
HEB 11:20 Loŋweghathɨ kaiwae Aisake i giya le ŋgaŋga, Jeikob na Iso ghanjidagemwaewo mbaŋa i menamenako kaiwae.
HEB 11:21 Loŋweghathɨ kaiwae, mbaŋa Jeikob le mare vama evasiwae, i giya Josep le ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru theghewo ghanjidagemwaewo mbaŋa i menamenako kaiwae. Na vama i woeŋge le pwasike, i ndevadede ghamba vɨghathɨko kaero i kururu weya Loi.
HEB 11:22 Loŋweghathɨ kaiwae, mbaŋa Josep le mare vama i gheneghenetha, iŋa, “Nevole mbaŋa regha amba wabwi Isirel thɨ raka raŋgi Ijipt,” na i giya ghanjimbaro nevole e mbaŋako iyako thɨ mbana wokiwokiyeko na thɨ raka raŋgi.
HEB 11:23 Loŋweghathɨ kaiwae Mosese tɨnae na ramae weinji lenji gharematuwo thɨ raka kiŋɨko le mbaro na narinjiko le virɨ e ghereiye thɨ wothuwele e ŋgolo tɨne manjala umboto e tɨne, kaiwae ŋgamako ghayamoyamo va i thovuye moli.
HEB 11:24 Loŋweghathɨ kaiwae i vakatha Mosese, mbaŋa vama i laghɨye mava nuwaiya gharɨgharɨ thɨŋa amalaghɨniye kiŋɨko yawarumbuye nariye.
HEB 11:25 Va i renuwaŋa nuwaiya weiyaŋgiya Loi le gharɨgharɨ wo thɨ ghataŋa vɨrɨ, na thava i warariŋa tharɨ thanavuniye ghawarari, iya ma ghambaŋako molao i vawarariŋa.
HEB 11:26 I renuwaŋa na i dagewe ghamberegha, “I thovuye eŋge Mesaiya kaiwae na gharɨgharɨ thɨ utuvatharɨ weŋgo, na i tharɨ eŋge Ijipt vwenyevwenyeniye ya vwenyevwenyewe.” Va i renuwaŋa ŋgoreiyako kaiwae e marae vambe i vonjimbughathɨ vara modoko iya Loi ne i giyakowe.
HEB 11:27 Le loŋweghathɨ kaiwae Mosese i iteta Ijipt, mava weiye mun le mararu othembe kiŋɨko thoŋgo i gaithɨ. Raŋaeŋge vama i thuweya Loi iya ma ra thuwe e marandake iya kaiwae i rombeleŋge.
HEB 11:28 Loŋweghathɨ kaiwae i vakatha Thaga Valaŋani na i vauna sip madɨbae e mbwaŋaŋgilako vwatanji na ghaumbwaumbwa vaŋga na vaŋga, na mbala thava Mareko gha Nyao i gaboŋgiya Isirel lenji ŋgaŋga ghɨmoghɨmoru virɨ vivaŋgi.
HEB 11:29 Loŋweghathɨ kaiwae Isirel thɨ rakalawa e Njighɨ Sosoro ŋgoreiye thɨ rakalawa e maŋgo; ko iyemaeŋge mbaŋa Ijipt thɨ mando na thɨ vakatha ŋgoreiya Isirel methɨ vakathako, njighɨko i wovululuŋgi na thiya munumare.
HEB 11:30 Loŋweghathɨ kaiwae Isirel thɨ vaghɨliya Jeriko ghagana mbaŋa regha na regha na ghepirɨninji e tɨne ganako i mavɨrɨ.
HEB 11:31 Loŋweghathɨ kaiwae i vakatha Reihab, iye wevo i mbana riwae modae, mava i mare weiyaŋgiya Jeriko gharɨgharɨniye thɨ goriwoyathu iya Loi va i mukuwoŋgiko, kaiwae va i vaŋguruwoŋgiya Isirel rakelakela theghewo ele ŋgolo na i thalavuŋgi.
HEB 11:32 Wone ya utuŋava the utuutu? Ma mbaŋa i vatomwe na valɨkaiwae ya utuŋa Gidiyon, Barak, Samson, Jepta, Deivid, Samuwel na ghalɨŋae gharautu utuutuninji e ghemi.
HEB 11:33 Lenji loŋweghathɨ kaiwae vavana thɨ gaithɨ weŋgiya vanautuma vavana na thɨ kivwalaŋgi, vavana thɨ mbaroŋa na thovuyeŋgiya ghembaghemba, vavana thɨ vaidiya Loi le dagerawe une, vavana thɨ vigana laiyon ghae,
HEB 11:34 vavana ndɨghe le vurɨgheghe ma bolae ina e riwanji, vavana ghanjithɨghɨyako iya nuwanjiya thɨ gaboŋgi e gaithɨko ghaghalithɨ thɨ voiteteŋgi, vavana lenji njavovo e tɨne thɨ vaidiya vurɨgheghe, vavana gaithɨ e tɨne thɨ vurɨgheghe moli na thɨ kivwalaŋgiya valɨvaŋga regha lenji ragagaithɨ na thɨ vonjogha.
HEB 11:35 Wanakau vavana lenji bodaboda vavana thɨ thuweiru mare e tɨne na thɨ vaŋgunjoghaŋgi. Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ vavana ghanjithɨghɨya thɨ tagavotagamena weŋgi na thɨ mare. Na othembe ghanjithɨghɨyako thɨŋa, “Thoŋgo hu ndeghereiyewana Loi ne wo rakayathuŋga,” iyemaeŋge thɨ botewoyathu, kaiwae nuwanjiya thuweiruva na thɨ wo yawalɨko memeghabananiyeko.
HEB 11:36 Vavana gharɨgharɨ thɨ vavɨrɨŋgi na thɨ liya thiyo vurɨgheghe thɨ yabɨbɨŋgiwe; vavana gharɨgharɨ thɨ ŋgarɨŋgi e sen na thɨ vaŋguruwoŋgi e thiyo.
HEB 11:37 Vavana gharɨgharɨ thɨ tagavavamareŋgi e varɨ; vavana thɨ sowo tenɨŋgi na vavana thɨ govamareŋgi e gaithɨ ghaghalithɨ. Vavana mbema thɨ rakaraka loloŋga eŋge, thɨ njimbo sip na gout njimwanji, thɨ tabo mbinyembinyeŋgu, thɨ vakavakatha vɨrɨ weŋgi na ma thɨ ghana ghanjigharɨ.
HEB 11:38 Va thɨ vovo loloŋga e vurɨvurɨ vwatavwata e valɨvaŋga ma mbwaniye, e ououko vwatavwatanji na thɨ ghenaghena e maŋgavarɨ na e therɨmbun. Yambaneke gharɨgharɨniye thɨ vakatha vatharɨ weŋgiya raloŋweloŋweghathɨko thiyako na thɨ woraŋgiya thiye ma e lenji thovuye na valɨkaiwae thɨ yaku na regha weinjiyaŋgi.
HEB 11:39 Gharɨgharɨke vara wolaghɨye thiyake lenji loŋweghathɨ kaiwae Loi i wovathovuthovuyeŋaŋgi. Iyemaeŋge thovuyeko iya Loi va i dageraweko mava thɨ vaidi,
HEB 11:40 kaiwae Loi va i renuwaŋa wo i woraweya thovuyeko moli kaiwanda. Mava nuwaiya thiye wo thɨ thovuyekai, ko iyemaeŋge nuwaiya thiya na ghinda ra rumwaru na regha.
HEB 12:1 Iya kaiwae raloŋweloŋweghathɨko thiyako thiye ŋgoranjiya wabwi laghɨye thɨ rovaghɨliyainda na thɨ ghewainda, valɨkaiwae weinda la ghataŋaghathɨ wo ra ruku loŋweghathɨ e ghakamwathɨ na i ghembeya ghamwandako. Bigibigiko wolaghɨye iya i ganeindake na ma valɨkaiwanda ra rukuna thovuye, weiye tharɨ thanavuniye i laweghathɨinda ra bigiyathu.
HEB 12:2 Na marandake mbe ra vonjimbughathɨ vara Jisas, iye la loŋweghathɨke rɨghethoru na gharavanamwe. Iye va i ghataŋaghathɨgha kros vɨrɨniye na mava i rerenuwaŋa monjinaniye, kaiwae i ghareghare warari laghɨye mbe ina e ghamwaeko tene ve vaidi. Na e mbaŋake iyake i yaku Loi ele ghamba yaku vwenyevwenye tɨne valɨvaŋga e uneko.
HEB 12:3 Wo hu renuwaŋa vuyowoko va i ruwoko, Jisas, amalaghɨniye va i ghataŋaghathɨ ghatharɨ gharavakatha lenji vakatha vatharɨwe, iya kaiwae ghemi thava hu gharelaghɨlaghɨ na hu viyathu lemi ghamba ndeghathɨna.
HEB 12:4 Kaiwae ghemi mbe inamiwe hu rorovurɨgheghe weimi tharɨ thanavuniye na gharɨgharɨ thɨ thɨghɨyawanaŋga, ko iyemaeŋge ghemina regha amba ma i mare.
HEB 12:5 Tha huya njavovo na kaero hu renuwaŋa vaghalawa ghamiutu vavurɨgheghe iyava thɨ rori e Buk Bobomako tɨne? I dage weŋgiya le ŋgaŋga ŋgoreiyake, Naruŋgu, thoŋgo Giya i vathanavuŋge, thava u utu na uŋa ma e uneune, na thoŋgo i govambwara len tharɨ, thava len rovurɨgheghena i thalatɨvawe.
HEB 12:6 Kaiwae Giya gharɨgharɨko iya i gharethovuko weŋgi i vathanavuŋgi, na gharɨgharɨko iya ghareko weŋgi ŋgoreiya le ŋgaŋga, i vatomweya kamwathɨ weŋgi.
HEB 12:7 Mbe hu ghataŋaghathɨgha vɨrɨna hu vavaidina, kaiwae e tɨne Loi i vathanavuŋga. I vakatha ŋgoreiyako weŋga kaiwae ghemi ŋgoreiya le ŋgaŋga. Thare ŋgama regha inawe na ramae mane i vathanavu? (Nandere.)
HEB 12:8 Loi le ŋgaŋgake wolaghɨye i vathanavuŋgi. Thoŋgo ma i vavathanavuŋga, gharerenuwaŋa ŋgoreiye ghemi ma le ŋgaŋga moli ŋgoreiye, ko iyemaeŋge ghemi ŋgoreiya kamwathɨ gamagainiye.
HEB 12:9 Na tembe ŋgoreiyeva, oramanda e yambaneke mbe thɨ vavathanavuindava na ra yavwatatawanaŋgi. Iya kaiwae mbala ra vatomweinda emunjoru weya Ramanda e buruburu le vavathanavuko iya i giya ko weinda na ra vaidiya yawalinda.
HEB 12:10 Oramanda mbe mbaŋa ubotu eŋge thɨ vathanavuinda; ko iyemaeŋge Loi i vathanavuinda la thovuye kaiwae, nuwaiya ra boboma ŋgoreiya amalaghɨniye i boboma.
HEB 12:11 Mbaŋa ra vavaidiya vathanavu, e mbaŋako iyako ghamɨnanda i tharɨ, ghamɨnanda ma i warawarari. Ko iyemaeŋge mbaŋa muyai amba ra thuweya une ve raŋgi thavala Loi i vavathanavu weŋgi i vanamweŋgi na ghanjithanavu i rumwaru na lenji yakuyaku tembe ŋgoreiyeva.
HEB 12:12 Thava hu njavovo. Iyemaeŋge hu vavurɨghegheva lemi loŋweghathɨ,
HEB 12:13 na mbe hu ghao e ghamwamina. Thoŋgo ne hu vakatha ŋgoreiyako, iya ghamunena iya lenji loŋweghathɨ i njavovo mane thɨ tharɨ moli, ko iyemaeŋge ne thɨ vaidiva lenji vurɨgheghe.
HEB 12:14 Hu mando na lemi yakuyaku i thovuye weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye weiye gharemalɨlɨ. Na hu mando hu rovurɨghegheŋa thanavu thovuye moli ghavakatha. Kaiwae thoŋgo ghandathanavu ma i rumwaru mane valɨkaiwanda ra thuweya Giya.
HEB 12:15 Hu njimbukikiŋga na thava ghemina regha i ndeiteta Loi le mwaewo bwagabwaga. Na tembe ŋgoreiyeva thava ghemina regha i vakatha tharɨ weŋgiya ghaune, iwaeŋge ne ŋgoreiye watheliliye iya i mbuthu na laghɨye moli, na ele ghambako tembe raloŋweloŋweghathɨ i ghanagha ne thɨ vakathava tharɨ na thɨ mbighɨ Loi e marae.
HEB 12:16 Hu njimbukikiŋga na thava ghemina regha i vakavakatha yathima thanavuniye. Na thava ghemina regha i vakatha ŋgoreiya Iso, iye mava Loi gharerenuwaŋa inawe, va mbe ghanɨŋgama mbaŋara eŋge kaiwae i giyayathu virɨviva ghabebe mbalava i mena weya ramae.
HEB 12:17 Na kaero hu ghareghare va mbaŋa regha nuwaiya i wo dage mwaewo weya ramae mbaŋa i menamenako kaiwae, ko iyemaeŋge ramae i vaghareghareya dage mwaewoko iyako. Othembe Iso va i raŋi vwayata dageraweko iyako kaiwae, iyemaeŋge ramae mava valɨkaiwae i vɨva le renuwaŋa.
HEB 12:18 Hu njimbukikiŋga ŋgoreiyako, kaiwae iya ghinda ra vaidike ma ŋgoreiya thiye me vivako methɨ vaidi. Wabwi Isirel va thɨ mena thɨ vutha e yambaneke ouniye Sainai amba thɨ thuweya ndɨghe i rara, ŋgalɨlɨ i poku na i vakatha i momouwo na i rovirɨ,
HEB 12:19 na thɨ loŋweya mema ghalɨŋae laghɨye. Na tembe thɨ loŋweva Loi ghalɨŋae, i vakatha thɨ mararu laghɨye na thɨ dage weya Mosese thɨŋa, “Thava tembe i utuutuva weime na wo loŋweya ghalɨŋae.”
HEB 12:20 Kaiwae mava nuwanjiya ghalɨŋaeko iyava iŋako, “Thoŋgo lolo o thoŋgo thetheghan regha i vurɨghathɨgha ouke iyake ne thɨ tagavamare e varɨ.”
HEB 12:21 Bigiko iyava thɨ thuweko ghayamoyamo i maramararu moli iya kaiwae Mosese iŋa, “Mararu kaiwae ya tage.”
HEB 12:22 Iyemaeŋge ghinda kaero ra vutha e Ou Saiyon, iye Jerusalem, ina e buruburu, iye Loi e yawayawaliye ghambae. Kaero ra thuweŋgiya nyao thovuthovuye, mbunja alalamaŋgo thɨ mevathavatha na thɨ warawarari.
HEB 12:23 Kaero ra mena ra tubwe ekelesiya e tɨne na ŋgoranda Loi nariye gamau, na i rorinjoŋa idanda e buk tɨne e buruburu. Kaero ra mena weya Loi iye gharɨgharɨke wolaghɨye ghanjiragatha. Na ra mena ra tubwe weŋgiya gharɨgharɨ rumwarumwaru mevivako, thavala kaerova thɨ mare na Loi i vanamweŋgi na thɨ rumwaru.
HEB 12:24 Kaero ra mena weya Jisas, iye va i vamidiya dagerawe togha gharɨgharɨ na Loi e ghanjilughawoghawo, na madɨbae i voru i vaemunjoruŋa dageraweko togha iyako. Eibol madɨbae va i dobu e thelauko vwatae i woraŋgiya gharagagaithɨ ne e ghalithɨ, ko iyemaeŋge Jisas madɨbae va i voru i woraŋgiya Loi i numotena la tharɨ.
HEB 12:25 Hu njimbukikiŋga na thava hu botewotho Loi le utuutuko weŋga. Thavala mevivako methɨ botewo utu vurɨghegheniye, iya lolo va i dage weŋgi e yambaneke, mava thɨ voiteta ghanjilithɨko. E mbaŋake iyake Loi i giya utu vurɨghegheniye i njama e buruburu, na thoŋgo ra wogiya ghereindawe, ne ŋgoroŋga raŋa na ra voiteta lithɨko iyako?
HEB 12:26 Va e mbaŋako iyako i utu na le utuko i vakatha mbarimbariri e yambaneke ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake kaerova i dagerawe iŋa, “Mbowone mbaŋarava ya vandindiŋgiya yambane na buruburu.”
HEB 12:27 Na mbowo iŋava, “Mbowo mbaŋarava” i woraŋgiya emunjoru bigibigike thiyake mbowone thɨ mbarimbaririva — thiye iyava Loi i vakathaŋgiko na ra thuwe e marandake — ne thɨko. Iyaŋganiya ma valɨkaiwae i mbarimbariri thɨ meghabana.
HEB 12:28 Ghinda kaero ra wo ghamba mbaroko iya ma valɨkaiwae i mbarimbaririko, iya kaiwae weinda la vata agowe ra kururu weya Loi ŋgoreiya amalaghɨniye i warariŋako. Ra kururu weinda la yavwatata na la mararu,
HEB 12:29 kaiwae la Loi iye ŋgoreiya ndɨghe valɨkaiwaya i ŋambuyathu bigibigike wolaghɨye.
HEB 13:1 Gharethovu thanavuniye hu vakatha valaŋa weŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ ŋgoreiya thiye lemi bodaboda.
HEB 13:2 Ne hu nderenuwaŋa valawe mbe hu kula vathaŋgiya bobwari e lemi ŋgoloŋgolona. Vavana va thɨ vakatha ŋgoreiyako na thɨ kula vathaŋgiya nyao thovuthovuye, ko iyemaeŋge mava thɨ ghareghare thela i wo nyao thovuthovuye iya thɨ kula vathaŋgina.
HEB 13:3 Hu renuwaŋakikiŋgiya ghamune inanji e thiyo hu vakatha thalavu weŋgi na ghayamoyamo ŋgoreiya ghemi inami e thiyo weimiyaŋgi. Na ŋgoreiya ghamune thɨ ghataŋa vɨrɨ, hu renuwaŋakikiŋgi na ghayamoyamo ŋgoreiya ghemi tembe hu vaidiva iya vɨrɨko iyako.
HEB 13:4 Ghe iye bigi laghɨye moli, iya kaiwae gharɨgharɨke wolaghɨye valɨkaiwae thɨ yavwatatawana. Ghemi ragheghe lemi ghe mbe i thɨna na thava yathima thanavuniye i vambighɨya. Thavala thɨ vakatha yathima thanavuniye Loi ne ve ghathaŋgi.
HEB 13:5 Mani ghagharethovu thava i ŋgara yawalimina ghaloŋgaloŋga, ko iyemaeŋge the bigiya inawe hu vaidi mbema hu warariŋa eŋge. Kaiwae Loi kaerova i utuvao weinda ghanjimbukikiŋga iŋa; Ma mbaŋa regha ya iteteŋga, ma mbaŋa regha ya ghene viyathuŋga.
HEB 13:6 Iya kaiwae valɨkaiwae weinda la gharematuwo raŋa; Giya iye wo Rathalavu, iya kaiwae mane ya mararu. Ma ya rerenuwaŋa budakaiya thoŋgo gharɨgharɨ thɨ vakatha e ghino.
HEB 13:7 Hu renuwaŋakikiŋgiya thavala va thɨ ndeviva ekelesiyana e tɨne, thiye va thɨ utuŋa Loi ghalɨŋae weŋga. Yawalinji ghaloŋgaloŋga na lenji loŋweghathɨ une wo hu renuwaŋaŋgi, na mbala ghemi lemi loŋweghathɨna ŋgoreiya thiye lenji loŋweghathɨ.
HEB 13:8 Jisas Krais mbe reghaeŋge vara, menda, noroke na mbaŋako wolaghɨye ma ele ghambako.
HEB 13:9 Thava vavaghare mbe tomethi na tomethi thɨ wo nuwami na hu roiteta emunjoruna. Ko iyemaeŋge hu vatomweŋga eŋge Loi ele mwaewo bwagabwagana iya ne i vavurɨghegha yawalimina. Thavala va thɨ ghambu ghanɨŋga ghambaro mava thɨ vaidiya yawalinji ghathalavuwe mun.
HEB 13:10 Mbe e la ghamba vowo, ko iyemaeŋge vowoniye thavala va thɨ kaiwo e Mevathavatha Ŋgoloniye ma valɨkaiwae thɨ ghana uneko.
HEB 13:11 Mbaŋa ravowovowo laghɨye i thɨnɨruwo thetheghan madɨbae e Woluwolu Bobomako Moli tɨne na i vowo gharɨgharɨ lenji tharɨ kaiwae, ko iyemaeŋge thetheghanɨko thɨ woraŋgiya eto ŋgoreiya ma gharɨgharɨ thɨ yakuwe na thɨ ŋambuwe.
HEB 13:12 Iyake kaiwae Jisas vambe i mareva e valɨvaŋga ma gharɨgharɨ thɨ yakuwe — e gana ghereiye na mbe ghamberegha vara e madɨbae i vanamweŋgiya le gharɨgharɨ na thɨ rumwaru Loi e marae.
HEB 13:13 Iya kaiwae ghinda ra raka iteta la ghamba yakuke na ra raka e gana ghereiyeko weya Jisas na thɨ vamonjinaŋainda ŋgoreiya amalaghɨniye va thɨ vamonjinaŋako.
HEB 13:14 Ra iteta ghamba yakuke iyake kaiwae ghinda ma ghambanda memeghabananiye ina e yambaneke, ko iyemaeŋge ra roroghagha ghembako iya amba i menamenako kaiwae.
HEB 13:15 Iya kaiwae mbaŋake wolaghɨye weya Jisas ra giya la vowo weya Loi na vowoko iyako iye tarawa, e ghaendake ra wovavwenyevwenyeŋa amalaghɨniye idae.
HEB 13:16 Tembe ŋgoreiyeva, thava hu renuwaŋa valawe hu vakatha thanavu thovuye weŋgiya ghamunena na lemi bigibigi vwelawavwelawa. Thanavu ŋgoranjiyako ŋgoreiya vowo Loi i warari kaiwanji.
HEB 13:17 Hu ghambugha lemi randevivana lenji utuutu na hu yaku e lenji mbarona raberabe, kaiwae unemina ele valɨvaŋga thɨ njimbukikiŋga na lenji kaiwoko iyako utuniye nevole thɨ utuŋa weya Loi. Thoŋgo hu ghambugha lenji utuutuko, ne weinji lenji warari thɨ kaiwo; ko thoŋgo nandere, gharenji ne i vuyowo na mane hu vaidiya thalavu thovuye lenji kaiwoko e tɨne.
HEB 13:18 Mbe hu naŋgonaŋgo kaiwame. E gharemeke tɨne moli wo ghareghare lama vakatha i rumwaru, kaiwae mbaŋake wolaghɨye nuwameiya yawalimeke ghaloŋgaloŋga mbe i thovuye vara.
HEB 13:19 E ghareŋguke laghɨye ya naŋgo vurɨgheghe e ghemi na hu naŋgo weya Loi kaiwaŋgu na i vugha kamwathɨ gɨda i vaŋgunjoghaŋgo e ghemi.
HEB 13:20 Ghanda Giya Jisas madɨbae i voru na i vaemunjoruŋa dagerawe togha memeghabananiye. Loi va i vakatha na tembe i thuweiruva mare e tɨne na i vaŋgurawe iye Sip gha Ranjimbukiki laghɨye. Iya kaiwae ya naŋgo weya Loi, iye gharemalɨlɨ gha Loi,
HEB 13:21 i vairɨŋgiya thanavu thovuthovuyeke wolaghɨye e ghemi na hu vakavakatha le renuwaŋa. Ya naŋgowe ne i kaiwo weinda na weya Jisas Krais thanavuko iya amalaghɨniye i warariŋako thɨ yomara weinda. Ra wovavwenyevwenye amalaghɨniye mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
HEB 13:22 Lo bodaboda, ya naŋgo e ghemi na wo hu vandeŋe wagiyawe lo utu vavurɨghegheke iyake e ghemi. Letake ghautuutu iyake mbe ubotu eŋge iya ya rorike weŋga.
HEB 13:23 Nuwaŋguiya wo ya giya yanawami na hu ghareghare, ghaghanda Timoti kaero mendava thɨ rakayathu na i raŋgi e thiyo tɨne. Thoŋgo i vamayaŋa na i vutha e ghino, tene mbaŋarava weiŋgu wo ghaona wo thuweŋga.
HEB 13:24 Hu giya lama dagemwaewoke weŋgiya lemi randevivana wolaghɨye na weŋgiya Loi le gharɨgharɨna wolaghɨye. Raloŋweloŋweghathɨ thɨ rakamena Itali ele valɨvaŋga thɨ mwaewo e ghemi.
HEB 13:25 Loi ghare weŋga taulaghɨna ghemi.
JAM 1:1 Ghino Jemes, Loi le rakakaiwo na tembe ŋgoreiyeva Giya Jisas Krais, ya roriya letake iyake na ya variye weŋga, ghemi Jiu thavala hu ghambugha Loi ghathanavu na hu mebobwari e vanautuma regha na regha e yambaneke laghɨye. Ya mwaewo weŋga.
JAM 1:2 Lo bodaboda, mbaŋa ne hu vaidiya tomethi vuyowo, mbema weimi eŋge lemi warari.
JAM 1:3 Wo hu renuwaŋakiki mbaŋa ne hu vaidiya vuyowo na lemi loŋweghathɨ i vurɨgheghe kivwalaŋgiya mandoko thiyoko ne i vatada ghataŋaghathɨ e yawalimina.
JAM 1:4 Lemi ghataŋaghathɨ mbe i vurɨgheghe vara mbaŋake wolaghɨye e yawalimina na i vakatha ghamithanavu i rumwaru moli, mbala ma thanavu rumwaru regha i ghenethavwi weŋga.
JAM 1:5 Ko thoŋgo ghemina regha le thimba i kwarawe, valɨkaiwae i naŋgo weya Loi na i giyawe, kaiwae Loi iye ragiyabwagabwaga gharɨgharɨke taulaghɨke weinda. Na mane i giya weiye ghamimonjina.
JAM 1:6 Ko iyemaeŋge loloko iyako wo i naŋgo weiye le loŋweghathɨ na thava i numoghegheiwo, kaiwae thela weiye le numoghegheiwo iye ŋgoreiya bagodu e njighɨko, ndewendeweko i u na i reŋawe na bagoduko tembe i reŋawe.
JAM 1:7 Lolo ŋgorako thava i renuwaŋa ne i vaidiya bigi regha weya Giya,
JAM 1:8 kaiwae le renuwaŋa ghavwalaiwo na le vakathako ma i ghareghare gharumwaru.
JAM 1:9 Thela i loŋweghathɨ na ma ele bigibigi, nuwae i loghe, kaiwae iye idae i laghɨye Loi e marae.
JAM 1:10 Thela le bigibigi i ghanagha valɨkaiwae nuwae i loghe mbaŋa Loi ne i wonjoŋa idae. Kaiwae ravwenyevwenye tene i mare i iteta le vwenyevwenyeko ŋgoreiya nana vunyenyeuye ma ghambaŋa molao kaero i mareva.
JAM 1:11 Varae i yovoro na i mbɨle, dayaghawae le vurɨgheghe kaiwae i vakatha nanako i mare na vunyenyeuye i dobu na ghayamoyamoma thovuye iko. Iyake ŋgoreiya thela i vwenyevwenye, mbaŋa ambane e yawayawaliye na mbe i vakavakatha le kaiwoniye vwenyevwenyeko kaero i mare.
JAM 1:12 Thela i vaidiŋgiya vuyowo na i ghataŋaghathɨ, Loi ne gharewe. Kaiwae mbaŋa ne i ghataŋaghathɨ na i kivwalaŋgiya ghamandoko, iya modae ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye. Yawalɨke iyake Loi va i dagerawe weŋgiya thavala thɨ gharethovuwe.
JAM 1:13 Thoŋgo lolo regha i vaidiya tanathetha, thava iŋa ghatanathethako iyako i mena weya Loi. Kaiwae mane tanathetha gharavakatha i vatanathethaŋa Loi na i vakatha tharɨ, na Loi mane i vatanathethaŋa lolo regha.
JAM 1:14 Ko lolo i vaidiya ghatanathetha mbaŋa le renuwaŋako raitharɨ nuwaiya moli, i vaŋgu na i wonawe.
JAM 1:15 Mbaŋa i ghambu ghatharɨko iyako, une i yomara kaero i vakatha tharɨ. Na thoŋgo mbe i vakavakatha vara tharɨko iyako yawaliye kaero i mare moli.
JAM 1:16 Lo bodaboda valɨghareghareŋgu, tha bigi regha i wo nuwami.
JAM 1:17 Bigibigike wolaghɨye thovuthovuye na ma e ghanjitharɨ, thɨ mena e buruburu. Mwaewoŋgike thiyake thɨ mena weya Loi. Amalaghɨniye buruburu manjamanjalawae e lughawoghawoko ghanjiravakatha. Iye ma mbaŋa regha ne i vɨva ghathanavu, ma ŋgoreiye bigi regha ŋgaliŋgaliya, mbaŋa regha molao na mbaŋa regha ubotu.
JAM 1:18 Loi va i woraweya le renuwaŋa na i vakathainda ra wo yawalɨ togha kaiwae ra ghambugha toto emunjoru. Va i vakatha iyake mbala bigibigiko wolaghɨye va i vakathako e tɨnenji ghinda ŋgoranda wabwi iviva thɨ mban ghauloulo kaiwae na thɨ vabobomaŋa weya Loi.
JAM 1:19 Lo bodaboda valɨghareghareŋgu, hu renuwaŋakikiya iyake: ghemi regha na regha wo hu maya e vandeŋe, ko tha hu maya na hu utuutu viva. Tha hu maya e gharegaithɨ,
JAM 1:20 kaiwae lolo le gharegaithɨ ma i vakatha thanavu i rumwaru ŋgoreiya Loi le renuwaŋa.
JAM 1:21 Iya kaiwae hu viyathuŋgiya thanavu raraitharɨ na tharɨŋgi iya thɨ rakarakaraŋgina, na weiye lemi gharenja hu wo Loi le utu. Utuke iyake Loi kaerova i kabu e gharemina na valɨkaiwae i vamoruŋga.
JAM 1:22 Ko thava huŋa mbema hu vandeŋe eŋge Loi ghalɨŋae, mbe hu vakatha ŋgoreiye. Thoŋgo ma hu vakatha ŋgoreiye tembe hu yaroŋgava ghamimberegha.
JAM 1:23 Kaiwae thoŋgo lolo regha mbema i loŋwe eŋge Loi le utu na ma i vakatha ŋgoreiye, iye ŋgoreiya i wo kanukanu na i thuweya ghamwae;
JAM 1:24 mbaŋa i iteta kanukanuko na i wa kaero i renuwaŋa vaghalaweva ŋgoroŋga me ghayamoyamoma.
JAM 1:25 Ko iyemaeŋge loloko iya i vaona Loi le utuutu iya i rumwaru na i unurakayathu gharɨgharɨ, na i rerenuwaŋa kaiwae, na thava i loŋwe eŋge utuutuko iyako na i renuwaŋa vaghalawe, ko iye i tabona le utuutuko gharavakatha — ne i vaidi ghathovuye le vakavakathako kaiwae.
JAM 1:26 Thoŋgo lolo regha iŋa iye i kururu emunjoru ko ma i njimbukiki wagiyaweya mamiye, tembe i yarova ghamberegha na le kururu i tabo bigi bwagabwaga.
JAM 1:27 Kururu thovuye moli na ma e ghatharɨ Loi Ramanda e marae ŋgoreiya iyake: i njimbukikiŋgiya ŋgama theghetheghe na wambwiwambwi e ghanjivuyowo tɨne na i njimbukikiya ghamberegha yawaliye na thava yambaneke thanavuniye raraitharɨ thɨ vambɨghɨya.
JAM 2:1 Lo bodaboda, ghemi kaero hu loŋweghathɨgha Giya Jisas Krais, iye vwenyevwenye gha Giya, na thava hu munjeva hu yavwatata wanaŋgiya thavala e idaidanji na ma hu yavwatata wanaŋgi thavala ma e idaidanji.
JAM 2:2 Thoŋgo amala regha nɨmae ghavathevathe gol na i njimbo kwama thovuye weiye mbinyembinyeŋgu regha ghakwama mamathethe, thɨ ru e lemi niva tɨne,
JAM 2:3 na hu yavwatatawana amalako iya ghaghavathako thovuye na hu dagewe huŋa, “U mena u yaku e ghamba yakuke thovuye,” ko hu dage weya mbinyembinyeŋguko huŋa, “U ndeghathɨ ghena,” o “U yaku e vwarana elo ghamba yakuke ghadidiye.”
JAM 2:4 Thoŋgo hu vakatha ŋgoreiyako, kaero hu vakatha wabwi i ghanagha e tɨnemina, na lemi mbarona iya hu reŋanawe na hu ghatha lolowe kamwathɨ raitharɨ.
JAM 2:5 Lo bodaboda valɨghareghareŋgu, wo hu vandeŋe: Loi kaerova i tuthiŋgiya mbinyembinyeŋgu e yambaneke na thɨ vwenyevwenye e loŋweghathɨ na ne thɨ ru ele ghamba mbaro tɨne, iyava i dagerawe weŋgiya thavala thɨ gharethovuwe.
JAM 2:6 Ko iyemaeŋge ghemi hu vakatha mbinyembinyeŋgu na i monjina. Ko ravwenyevwwenyeko mbe thiye eŋge iya thɨ giya vuyowo e ghemi na thɨ vaŋguŋga na thɨ vaŋguraweŋga e kot?
JAM 2:7 Ko mbe thiye eŋge iya thɨ utuvatharɨ Krais idaeke thovuye? Idake iyake Loi vama i ren na i worawe weŋga, kaiwae ghemi inami weya Krais.
JAM 2:8 Thoŋgo emunjoru hu ghambugha Loi le mbaro ŋgoreiya Buk Boboma i woraŋgiya, iŋa, “U gharethovu weya ghanu ŋgoreiya u gharethovu weŋge ghanɨmbereghana,” iyake hu vakatha kamwathɨ thovuye.
JAM 2:9 Ko thoŋgo u yavwatata wanaŋgiya gharɨgharɨ ŋgoreiya ghanjiyamoyamo na lenji laghɨlaghɨye kaero hu vakatha tharɨ na mbaro kaero i vaidiŋga ghemi mbaro ghararaka.
JAM 2:10 Kaiwae thoŋgo lolo regha i ghambuŋgiya mbaroke wolaghɨye na i raka regha, iye ŋgoreiya lolo i raka mbaroke wolaghɨye.
JAM 2:11 Loi iŋa, “Tha u yathima,” na tembe iŋava, “Tha u gabo.” Thoŋgo ma u yathima ko iyemaeŋge u gabo, ghen kaero u tabona mbaro ghararaka.
JAM 2:12 Toto thovuye iya mbaroniye ne i rakayathuinda. Mbaroke iyake e tɨne Loi ne i tuthindawe, ra ghambu o nandere. Iya kaiwae ghalɨŋanda na la vakatha ra njimbukikiŋgi.
JAM 2:13 Kaiwae thelolo ma i gharevɨrɨ wanaŋgi ghaune, Loi mane i gharevɨrɨwe mbaŋa ne ve kotɨwe na i tuthiya ghathanavu. Ko thelolo i gharevɨrɨ weŋgiya ghaune le kot ne vethovuye weya Loi.
JAM 2:14 Ŋgoroŋga ghathovuye, lo bodaboda, thoŋgo lolo regha iŋa i loŋweghathɨgha Jisas Krais, ko iyemaeŋge le vakathako ma i vamboromboro le loŋweghathɨko? Loŋweghathɨ ŋgoreiyako valɨkaiwae ne i vamora yawaliye?
JAM 2:15 Thoŋgo ghaghanda o lounda regha ma e ghakwama na ma e ghae,
JAM 2:16 na ghemi regha i dagewe iŋa, “E-eu! Weimi Loi! U njimbo kwama na riwana i dayagha, na u ghanɨŋga na ŋgamoina i riyevanjara.” Ŋgoroŋga ghathovuyako, thoŋgo ma u ndegiyawe mun riwaeko ghathalavu kaiwae?
JAM 2:17 Iyake ŋgoreiya thoŋgo lolo regha i loŋweghathɨ na ma weiye le vakatha thovuye, kaiwae mbe ghamberegha eŋge le loŋweghathɨko iyako maremareniye.
JAM 2:18 Ko mbwata lolo regha ne i dage weŋgo iŋa, “Ghen, mbe e len loŋweghathɨ, na ghino mbe elo vakatha thovuye.” Ne ya gonjoghawe na yaŋa, “U vatomwe e ghino len loŋweghathɨ ma weiye len vakatha thovuye. Ma valɨkaiwae u vaemunjoruŋa len loŋweghathɨna. Ko ghino, lo loŋweghathɨ ya vaemunjoruŋa e ghen weiye lo vakatha thovuye.”
JAM 2:19 Ŋgoreiye, u loŋweghathɨ Loi iye ghamberegha moli. I thovuye! Ko u renuwaŋakiki, othembe nyao raraitharɨ tembe thɨ loŋweghathɨva — i vakathaŋgi thɨ gharelaghɨlaghɨ na thɨ mararu na riwanji i vindo.
JAM 2:20 Unouna ghen. Thare nuwaniya ya vaemunjoruŋa e ghen, loŋweghathɨ ma weiye ghavakatha ma e ghathovuye?
JAM 2:21 Buda kaiwae Loi va i wovarumwarumwaruŋa rumbunda Eibraham? Le vakatha kaiwae! Mbaŋa va i wo nariye Aisake na i worawe e ghamba vowo na i munje i vowo weya Loi.
JAM 2:22 Kaero hu ghareghare! Le loŋweghathɨ weiye le vakatha thɨ kaiwo na regha na le vakathako i vaemunjoruŋa le loŋweghathɨko.
JAM 2:23 Iyake i vamboromboroŋa Buk Boboma le utu, iŋa, “Eibraham i loŋweghathɨgha Loi na le loŋweghathɨko kaiwae Loi i wovarumwarumwaruŋa na iŋa ghavaŋgavaŋga.”
JAM 2:24 Kaero hu ghareghare, Loi i wovarumwarumwaruŋa lolo ma mbe le loŋweghathɨ eŋge kaiwae, nandere, ko kaiwae i vakaiwoŋa le loŋweghathɨko.
JAM 2:25 Vambe ŋgoreiyeva Reihab, elaghɨniye rayathiyathima. Loi va i wovarumwarumwaruŋa le vakatha kaiwae, kaiwae Josuwa va i variyeŋgiya rakelakela na elaghɨniye i vaŋguthuweleŋgi ele ŋgolo. Vama i variyeŋgi na thɨ reŋava e kamwathɨ regha.
JAM 2:26 Kaero ra ghareghare thoŋgo riwandake ma yawalɨ inawe i mare. Iyake ŋgoreiya, thoŋgo mbema loŋweghathɨ eŋge na ma weiye vakatha thovuye, iyake maremareniye.
JAM 3:1 Lo bodaboda, thava hu ghanagha hu tabo na ravavaghare wo ekelesiya e tɨne kaiwae kaero hu ghareghare, mbaŋa Loi ne i ghatha taulaghɨke ghinda ghandathanavu, ghinda ravavaghare ghandathanavu ne i ghathavakathainda.
JAM 3:2 Taulaghɨke ghinda kamwathɨ i ghanagha moli ra gothavwi. Ko thoŋgo lolo regha ma mbaŋa regha i gothavwi ele utu iye lolo thovuye moli, na valɨkaiwae i mbaroŋa wagiyaweya riwaeko laghɨye.
JAM 3:3 Mbaŋa nuwandaiya ra vakatha hos na i ghambugha la renuwaŋa, ra liraweya thiyo nasiye e ghae. Iyake ne i vakatha hosɨko othembe thetheghan laghɨye na ra mbaroŋa na i ghambugha la renuwaŋa.
JAM 3:4 Wo hu renuwaŋava waŋga kaiwanji. Thiye bigibigi laghɨlaghɨye moli na ndewendewe vurɨgheghe i uvewoŋgi. Othembe ghaeghaulu nasiye moli rauluulu i uluŋawe na i reŋa ŋgoreiye le renuwaŋako nuwaiya i reŋawe.
JAM 3:5 Tembe ŋgoreiyeva maminda. Riwandake ŋginauye nasiyeniye regha. Valɨkaiwae tembene i wovorevoreŋa ghamberegha na iŋa valɨkaiwae i vakathaŋgiya bigibigi laghɨlaghɨye. Ma hu renuwaŋa eŋge ndɨghe une nasiye moli, valɨkaiwae i ra valaweya njamnjam vuvura na i ndavao.
JAM 3:6 Maminda iye ŋgoreiya ndɨghe. Riwandake ŋginauye regha na iye ŋgoreiya yambaneke, tharɨ i riyevanjara. I yaku e riwandake na i vambɨghɨya riwandake laghɨye. Mamindake i rumbwa ghandandɨghe na ndɨgheniye i mena Gehena iya i vakowana yawalindake.
JAM 3:7 Thetheghanɨke wolaghɨye e njamnjam na ma thɨ yoyo, thetheghan thɨ li e gharenji vwatae na borogi nanji e njighɨko, gharɨgharɨ valɨkaiwanji thɨ vaudaŋgi na kaerova thɨ vakatha ŋgoreiye.
JAM 3:8 Ko ma lolo regha valɨkaiwae i vauda mamiye. Maminda iye tharɨ gharavakatha na mane ra dagetenɨwe na mamateke wolaghɨye thɨ riyevanjara.
JAM 3:9 E mamindake ra taraweŋa Loi, ghanda Giya na Ramanda, na e mamindake tembe ra utuvatharɨ weŋgiya ghandaune vavana, thiye Loi le vakavakatha na ghanjiyamoyamo ŋgoreiya amalaghɨniye.
JAM 3:10 Dage tarawa na utu raraitharɨ lenji ghamba raŋgi mbe regha eŋge ghaenda. Lo bodaboda, tha mbala ra vakatha ŋgoreiyako.
JAM 3:11 Thare mbaŋa regha mbwa ghamɨnae thovuye na mbwa ghamɨnae raitharɨ thɨ voruraŋgi e mborowou regha?
JAM 3:12 Lo bodaboda, tembe ŋgoreiyeva, mbathɨ mane i rau na une ŋgoreiya mbele, na kopi i rau na une ŋgoreiya mbathɨ. Na tembe ŋgoreiyeva mbwamunumu mane vo gudu e njighɨ.
JAM 3:13 Thela i thimba na le ghareghare i laghɨye ina e tɨnemina? Valɨkaiwae e ghathanavu thovuye i vaemunjoruŋa weiye le vakatha thovuye na le yakuyaku ghayamoyamo ŋgoreiya lolo i gharenja na i thimba le yakuyaku.
JAM 3:14 Ko thoŋgo yamwakabu na kurakura ina e gharemina, tha hu wovorevoreŋa na hu roro emunjoruko.
JAM 3:15 Renuwaŋake ŋgorake ma i mena e buruburu. I mena e yambaneke, i menawe thiye ma Loi Une ina weŋgi, na i menawe Seitan.
JAM 3:16 Kaiwae thoŋgo yamwakabu na kurakura i yaku weinda, tagaviyaviya ne i yomara na tharɨke wolaghɨye thɨ rakarakaraŋgi.
JAM 3:17 Ko thoŋgo ra wo thimba i mena e buruburu iviva moli gharenda i kakaleva. Thanavuke thiyake ina weinda; ra yaku na ghamwanda vanaora weindaŋgiya ghandauna, ra rouda weŋgiya ghandaune, ra wovatha ghandaune ghalɨŋanji; na gharevɨrɨ na vakatha thovuye i riyevanjara yawalinda; ma mbe ra gharethovu weŋgi eŋge wabwi vavana na wabwi vavana ra botewoŋgi, na ma ra utu bigi regha na ra vakatha bigi reghava.
JAM 3:18 Thoŋgo ra yaku na ghamwanda vanaora weindaŋgiya ghandaune, iyake une la vakatha thovuye.
JAM 4:1 Buda kaiwae gaithɨ na dageghatuthi thɨ yoyomara e lemi wabwina tɨne? Lemi rerenuwaŋana raraitharɨ inanji e tɨnemina, thɨ gaithɨwana e ghemi, na thɨ rovurɨgheghe e tɨnemina na thɨ vakathaŋa hu vakatha bigibigi raraitharɨ iya nuwamina nuwaiya.
JAM 4:2 Nuwamina nuwaiya bigi regha, ko ma valɨkaiwami hu wo. Hu tagavamare na hu maraloghelogheŋa bigi regha, ko ma valɨkaiwami hu wo. Hu dageghatuthi na hu gaithɨ. Bigibigina iya nuwamiyana ma nanji weŋga kaiwae ma hu naŋgo weya Loi.
JAM 4:3 Mbema hu naŋgo weya Loi kaiwanji, ko iyemaeŋge ma i giya weŋga kaiwae lemi renuwaŋana ma i rumwaru. E nuwamina mbe nuwamiya eŋge hu vakaiwoŋaŋgiya bigibigiko thiyako mbe ghemi ghamithovuye kaiwae.
JAM 4:4 Ghemi ŋgoramiya wevo rayathiyathima! Thare hu ghareghare thela thoŋgo nuwae i ghaŋgo weya yambaneke kamwathɨniye kaero i thɨghɨyawana Loi. Iya kaiwae thela nuwae kaero i ghaŋgo weya yambaneke kamwathɨniye iye kaero i tabo Loi ghathɨghɨya.
JAM 4:5 Thare hu rerenuwaŋa Buk Boboma le utuutu ma ele rɨghe, iya iŋake, “Loi nuwaeko nuwaiya moli uneke va i vakatha na i yaku e tɨnendake.”
JAM 4:6 Ko iyemaeŋge kaiwae Loi ghare i laghɨye moli weinda, iya kaiwae Buk Boboma iŋa, “Thavala thɨ nemo Loi ma i warari kaiwanji, ko ghare weŋgi eŋge thavala ghanjithanavu i ghenenja.”
JAM 4:7 Iya kaiwae hu vatomweŋga ghamimberegha weya Loi. Hu vurɨgheghe na hu gaithɨwana Seitan ambane i vo iteteŋaŋga.
JAM 4:8 Hu raka mena Loi e vasiwae na amalaghɨniye i ghaona e vasiwami. Ghemi tharɨ gharavakatha hu thavwiyathuŋgiya mbɨghɨna e nɨmamina. Ghemi iya nuwamina ghavwalaiwo hu uturaŋgiya lemi renuwaŋa raraitharɨ e gharemina.
JAM 4:9 Valɨkaiwae gharemi i vɨrɨ, hu nuwatharɨ na hu randa. Hu vɨva lemi vavɨrɨna i wa e nuwatharɨ na lemi wararina i wa e nuwatharɨ laghɨye moli.
JAM 4:10 Hu gharenja e gharemina weya Giya Loi na iye tene i wovoreŋaŋga.
JAM 4:11 Lo bodaboda, tha hu veutuvatharɨ weŋga. Thoŋgo thela i utuvatharɨ weya le valɨraloŋweloŋweghathɨ o i wovatharɨtharɨŋa, iye kaero i utuvatharɨ weya Loi le mbaro na i wovatharɨtharɨŋa. Thoŋgo u wovatharɨtharɨŋa Loi le mbaro, ma u ghambu mbaroko iyako ko iyemaeŋge hu renuwaŋa hu yaku mbaroko e ghereiye.
JAM 4:12 Loi mbe ghamberegha eŋge mbaro gharagiya na kot gharavakatha. Iye ghamberegha valɨkaiwae i vamora lolo na i vakowana. Ko thela ghena iya u wovatharɨtharɨŋa ghanuna?
JAM 4:13 Wo hu vandeŋeŋgo, ghemi iya huŋake, “Noroke o evole ne wo raka e ghembathan na wo voya yakuwe theghathegha umbwara na vokune na wo vavakuneŋaŋgiya lama bigibigi na wo vakatha lama mani laghɨye.”
JAM 4:14 Huŋa ŋgoreiyako, ko iyemaeŋge ma hu ghareghare budakai ne i yomara evole. Kaiwae yawalimina ŋgoreiya ŋgoŋgama, mbaŋa nasiye ra vaidi na ma mbaŋa molao kaero nandereva.
JAM 4:15 Mbala huŋaeŋge ŋgorake, “Thoŋgo Giya le renuwaŋa ŋgoreiye na mbe e yawayawalime ne wo vakatha iyake o iyako.”
JAM 4:16 Iyemaeŋge weimi lemi nemo hu wovorevoreŋaŋga lemi vakavakathana kaiwanji. Wovorevoreŋa ŋgoranjiyako i tharɨ moli.
JAM 4:17 Iyemaeŋge, thela i ghareghare thanavu thovuye ghavakatha ko iyemaeŋge ma i vakatha, loloko iyako kaero i vakatha tharɨ.
JAM 5:1 Ghemi ravwenyevwenye, wo hu vandeŋeŋgo! Valɨkaiwae hu randa na ghalɨŋami laghɨye kaiwae ne hu vaidiŋgiya vuyowo laghɨye.
JAM 5:2 Lemi bigibigina thiyena ne thɨ tharɨ, na ghamikwamaŋgina i vwatha na i matenɨten.
JAM 5:3 Lemi gol na silva iyava hu bigivathavathaŋa thɨ vwatha na mbaŋa ne kot amba vwathako iyako i govambwara lemi tharɨŋgina, na iyake ne i ndaŋga ŋgoreiye ndɨghema i nda umbwa. Mbaŋa le ghambako kaero ma bwagabwaga na ghemi amba hu bigibigivatha lemi bigibigi.
JAM 5:4 Mava hu vamodo lemi rakakaiwo. Thiye va thɨ uloulo na thɨ vathe e lemi umauma. Wo hu vandeŋe lenji raŋivethoko. Thɨ kula na ghalɨŋanji laghɨye moli na Loi Ramevoro Moli kaero i loŋwe.
JAM 5:5 Lemi yakuyaku e yambaneke bigibigike thovuthovuye wolaghɨye i riyevanjaraŋga, na hu warari. Hu ghan tabotabo, ko iyemaeŋge ghamimbaŋa gabo kaero i vutha.
JAM 5:6 Va hu wovatharɨtharɨŋa na hu vona gharɨgharɨ rumwarumwaruniye ghanji na huŋa na thɨ mare. Ko iyemaeŋge mava thɨ thɨghɨyawana e ghemi.
JAM 5:7 Lo bodaboda, hu rouda na hu roroghagha ghaghada Giya le njoghama. Ŋgoreiya rakakaiwo e uma i rouda na i roghagha kabu na uloulo ghanjiuye na ghanɨŋga thovuye i mbuthu, le umako une.
JAM 5:8 Ghemi tembe ŋgoreiyeva. Hu rouda na hu roroghagha weimi lemi gharematuwa, kaiwae Giya le njoghama maiyavara.
JAM 5:9 Lo bodaboda, tha hu veghathambothambo weŋga, kaiwae thoŋgo hu vakatha ŋgoreiyako, Giya ne i vanivaŋaŋga. Kot gharavakatha kaero i vurɨthainda, mbaŋa nasiye i vutha.
JAM 5:10 Ghamba thuwathuwa, lo bodaboda, Loi ghalɨŋae gharautu me vivako. Thiye va thɨ rouda mbaŋa thɨ ghataŋaghathɨgha vuyowo na thɨ utu Giya Loi e idae.
JAM 5:11 Kaero hu ghareghare gharɨgharɨ va thɨ ghataŋaghathɨgha vuyowo ra rerenuwaŋa thiye e ghanjithovuye kaiwae. Kaero hu loŋweya Job le ghataŋaghathɨ utuutuniye na hu ghareghare le ghataŋaghathɨ ele ghambako Loi i mwaewowe, kaiwae Loi iye gharevɨrɨ na mwaewo i riyevanjara.
JAM 5:12 Ko iyemaeŋge, lo bodaboda, bigi laghɨye moli regha iyake. Mbaŋa ne hu vakatha lemi dagerawe, tha mbaŋa regha hu tholo na huŋa buruburu, “Ya tholo leke yavoroke,” o huŋa yambaneke “Ya tholo leke bodeke,” o hu unova bigi regha idae. Ma huŋa eŋge, “O ŋgoreiye,” thoŋgo emunjoru, o “Aa nandere,” thoŋgo nandere, mbala Loi ma i lithɨ e ghemi.
JAM 5:13 Thare regha e tɨnemina e ghavuyowo? Valɨkaiwae i naŋgo weya Loi thalavu kaiwae. Thare regha i warari? Valɨkaiwae i wothu tarawa.
JAM 5:14 Thare regha e tɨnemina i ghambwera? Valɨkaiwae i kula weŋgiya ekelesiya ghagiyagiya thɨ mena thɨ naŋgo kaiwae, na Giya e idae thɨ vaghana bunama e riwae.
JAM 5:15 Thoŋgo lenji naŋgo weiye lenji loŋweghathɨ, Giya ne i vamoru na i vaŋguthuweiru. Na thoŋgo ele tharɨ Loi ne i numoten.
JAM 5:16 Iya kaiwae hu veworaŋgiya lemi tharɨ weŋga na hu venaŋgo kaiwami mbala riwami i thovuye. Lolo ghathanavu thovuye le naŋgo e ghamɨghamɨnae.
JAM 5:17 Ilaija va lolo, ŋgora ma ghindakeni. Va i naŋgo vurɨgheghe weya Loi na mbala thava i uye, na le naŋgoko kaiwae theghathegha umboto na vaŋgothiye mava i ndeuye mun e yambaneke.
JAM 5:18 Va mbaŋa reghava i naŋgo amba uye i nja na ghanɨŋga thiya mbuthu e umauma tɨnetɨnenji.
JAM 5:19 Lo bodaboda, thoŋgo lolo regha e tɨnemina i roiteta toto emunjoru, na ghamuna regha e tɨnemina i vaŋgunjogha na i vatomwe weya yawalɨ ghakamwathɨ emunjoruwe,
JAM 5:20 hu renuwaŋakikiya iyake: thelolothan thoŋgo i vaŋgunjogha tharɨ gharavakatha regha ele tharɨ tɨne, kaero i vamora loloko iyako yawaliye mare moli e tɨne, na tharɨko gharavakatha iyako le tharɨko wolaghɨye Loi i numotenɨŋgi.
1PE 1:1 Ghino Pita, Jisas Krais ghalɨŋae gharaghambɨ, ya roriya letake iyake na ya variye i ghaona weŋga, thavala ghemi Loi kaerova i tuthiŋga, na mbaŋake hu mebobwari e valɨvaŋgaŋgike thiyake: Pontas, Galeisiya, Kapadosiya, Eisiya na Bitiniya.
1PE 1:2 Ghemi Loi Ramanda le tututhi gharɨgharɨniye ŋgoreiya va le renuwaŋa, na i vabobomaŋga na hu meghaghathɨ e Une Boboma, na hu ghambugha Jisas Krais kaiwae va i mare kaiwami na Loi kaero i numotena lemi tharɨ. Mbala le mwaewo na le gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina.
1PE 1:3 Ra tarawe Loi na ghanda Giya Jisas Krais Ramae, kaiwae ghare i nja weinda na i giya yawalinda togha, i mena weya nariye Jisas Krais le thuweiru mare e tɨne.
1PE 1:4 Iya kaiwae ra renuwaŋakiki, ra woraweya ghamidi na ina e ghamwanda thovuyeko Loi i vivatharawe le ŋgaŋga kaiwanji. Iyako ina e buruburu, na mane i vwatha, o i tharɨ o i maŋemaŋe.
1PE 1:5 E le vurɨgheghe tɨne Loi i njimbughathɨŋga, na kaiwae hu loŋweghathɨgha Krais le njimbukikiko iyako i yaku e ghemi. Iya kaiwae hu worawe e ghamwami vamoruko iya Loi va i vivatharaweko na ne i vaemunjoruŋa mbaŋa ele ghambako.
1PE 1:6 Thiyake kaiwanji hu warari, othembe e mbaŋake thiyake hu numotharɨ mbaŋa ubotu, kaiwae hu ru vuyowo thɨ ghanagha e tɨnenji.
1PE 1:7 Vuyowoŋgike thiyake thɨ mena na thɨ vaemunjoruŋa lemi loŋweghathɨna emunjoru moli na i laghɨye kivwala gol. Gol ghavaemunjoruŋa ne i yomara mbaŋa thɨ ŋambu e ndɨghe, ko iyemaeŋge gol tene i tharɨ. Ko lemi loŋweghathɨna ghaemunjoru moli ne i woraŋgiya tarawa, vwenyevwenye na yavwatata mbaŋa Jisas Krais ne i njoghama.
1PE 1:8 Othembe ma hu thuwe, hu gharethovu, na othembe ma hu thuwe e marami mbe hu loŋweghathɨva. Iya kaiwae weimi lemi warari memevoroniye moli ma valɨkaiwae ne e ghalɨŋanda ra utuŋa.
1PE 1:9 Kaiwae kaero hu vavaidiya lemi loŋweghathɨna ghathovuye moli, unemina ghavamoru.
1PE 1:10 Vamoruke iyake kaiwae Loi ghalɨŋae gharautu va thɨ rovurɨgheghe na thɨ tamweya Loi le giya bwagabwagake iyake na thɨ utuŋa.
1PE 1:11 Va thɨ mando na thɨ tamwe vaidi ne thembaŋa vara na ne ŋgoroŋga na i mena. Mbaŋako iyako Krais Une va ina weŋgi na i vavatomwe na i dagedageraweya vuyowoŋgiko iya Krais iye ne i ru weŋgi na i ghataŋaghathɨŋgi na e ghereiye ghavwenyevwenye ne i yomara.
1PE 1:12 Loi kaerova i woraŋgiya weŋgiya ghalɨŋae gharautu, na budakaiya va thɨ vakatha ma thiye lenji thovuye kaiwae, ko iyemaeŋge ghemi kaiwami. Budakaiya vama thɨ utuŋa kaero mendava toto thovuye gharautu thɨ vathigiya e ghemi. Mbaŋa thɨ utuŋa Toto Thovuye, Nyao Boboma, i mena weya Loi e buruburu, i viva weŋgi. Na iya renuwaŋake thiyake nyao thovuthovuye tembe nuwanjiko nuwaiyava thɨ ghareghare.
1PE 1:13 Hu vivatha wagiyaweŋga kaiwo kaiwae na mbe ghamimberegha vara hu njimbukikiŋga. Hu woraweya ghamidi budakai ina e ghamwamiko na mwaewoko iya Jisas Krais ne i woraŋgiyako.
1PE 1:14 Mbaŋa va i vivako mava e lemi ghareghare, iya kaiwae va hu vakatha tharɨ ŋgoreiya lemi renuwaŋana. Ko noroke ghemi Loi le ŋgaŋga. Thava tembe lemi yakuyaku ŋgoreiyeva va e mbaŋako iyako.
1PE 1:15 Kaiwae Loi, iye i boboma, iyava i kulake e ghemi, tembe ŋgoreiyeva ghemi hu boboma e lemi vakathana wolaghɨye tɨne.
1PE 1:16 Ŋgoreiya Buk Boboma, iŋa, “Kaiwae ghino ya boboma ghemi tembe hu bobomava.”
1PE 1:17 Thoŋgo huŋa Loi iye Ramami, mbala hu renuwaŋakiki Loi ma i valɨvalɨvaŋga. Lolo regha na regha ghatututhi ŋgoreiya le vakathako. Iya kaiwae mbe e lemi yavwatata weya Loi e lemi vakathana wolaghɨye tɨne, e yawalimina ghambaŋa i ri rogha e yambaneke.
1PE 1:18 Kaiwae kaero hu ghareghare Loi kaerova i rakayathuŋga e ghamithanavu raraitharɨ e tɨnenji iyava orumburumbumi thɨ valaweŋgana. Loi kaerova i vamodoŋga na i rakathuŋga, ko mava i wo bigi tene i vwatha ŋgoreiya silva o gol.
1PE 1:19 Ko iyemaeŋge va i vamodoŋga Krais e madɨbae thovuye. Iye ŋgoreiya sip nariye ghatabo vondɨvondɨ na ma riwae regha i tharɨ.
1PE 1:20 Loi vama i tuthirawe amba muyai i vakatha yambaneke, na kaerova i yomara ghemi kaiwami, e mbaŋaŋgike momouwoniye thiyake.
1PE 1:21 Amalaghɨniye i vakathaŋga na hu vareminja Loi, ko Loi iye va i vakatha na i thuweiru mare e tɨne na i giya vurɨgheghewe iyako kaiwae lemi vareminje na lemi renuwaŋakiki hu vatadɨwa Loi.
1PE 1:22 Mbaŋake kaero hu ghambugha emunjoru, iya kaiwae kaero i vakathaŋga hu botewoyathu tharɨ iya i vakowanaŋgana. Iyake i vakathaŋga valɨkaiwami gharemi weŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ, na hu gharethovu weya regha na regha e gharemina laghɨye.
1PE 1:23 Kaerova Loi, iye Ramami, i giya yawalimi togha. Iye mane i mare, memeghabananiye, na va i giya yawalimi e ghalɨŋae thovuye, e yawayawaliye na ne i meghabana.
1PE 1:24 Ŋgoreiya Buk Boboma le utu, iŋa, “Gharɨgharɨke wolaghɨye ŋgoranjiya nana ne lenji thovuyeko ŋgoreiya jin. Mbaŋa nanako i yawowo njinɨko i dobu.
1PE 1:25 Ko iyemaeŋge Giya Loi ghalɨŋae i meghabana.” Utuke iyake Toto Thovuye, iyava thɨ utuŋana e ghemi.
1PE 2:1 Iya kaiwae, hu viyathuŋgiya thanavu raraitharɨ; thama ghanjikwan o hu tabo taukwan o yamwakabu o thama hu utuutuvatharɨ gharɨgharɨ vavana weŋgi.
1PE 2:2 Ghemi mbala ŋgoramiŋgiya gamagai amba gunagunagha, nuwanjiko mbe ina vara e thu; nuwamina mbe inawe vara unemina ghae moli na i varara yawalimina. Thoŋgo hu ghana ghanɨŋga e yawayawaliye, mbala mbe hu mbuthumbuthu voro vara e yawalimina.
1PE 2:3 Ŋgoreiya Buk Boboma i woraŋgiya, iŋa, “Kaero mbe ghamimberegha vara hu vaidi na hu ghareghare Giya iye i thovuye moli.”
1PE 2:4 Hu rakamena weya Giya Jisas Krais, iye varɨ vurɨvurɨghegheniye na e yawayawaliye na gharɨgharɨ va thɨ botewoyathu na thɨŋava ma e ghathovuye, ko iyemaeŋge Loi va i tuthi na iyako i thovuye moli.
1PE 2:5 Hu rakamena, ghemi ŋgoramiya varɨ e yawayawaliye na Loi i vakaiwoŋaŋga na i vatada ŋgolo boboma e yawayawaliye. Ghemi ne hu kaiwo Jisas Krais le vurɨgheghe e tɨne ŋgoreiya ravowovowo boboma Loi kaiwae na hu vakatha lemi kururuna e yawayawaliye na Loi i warariŋa.
1PE 2:6 Kaiwae Buk Boboma iŋa, “Kaerova ya tuthiya varɨ thovuye moli, ya worawe na Saiyon i ndeghathɨwe; na thela thoŋgo i loŋweghathɨ mane i monjina.”
1PE 2:7 Thela ghemi hu loŋweghathɨ, varɨke iyake i laghɨye moli e ghemi; ko weŋgiya thavala ma thɨ loŋweghathɨ: “Iya varɨke ravatavatadɨke va thɨ botewo kaiwae ma e ghathovuye kaero i tabona varɨ thovuye moli.”
1PE 2:8 Na Buk Boboma tembe iŋava, “Varɨke iyake gharɨgharɨ lenji ghamba thalatɨva, na varɨniye i vakathaŋgi na thɨ dobu.” Thɨ dobu kaiwae ma thɨ loŋweghathɨgha Toto Thovuye. Loi le renuwaŋa kaiwanji ŋgoreiye varako.
1PE 2:9 Ko ghemi tututhi gharɨgharɨniye, Kiŋ le ravowovowoŋgi na kaero hu tabo le vanautuma boboma na ghamberegha moli le gharɨghara ghemi. Kaerova i tuthiŋga na i kula raŋgiyaŋga tharɨ e momouwoniye tɨne na hu rakaraŋgi ele vamoru manjamanjalaniye na mbala hu vatomwe weŋgiya gharɨgharɨ vavana iya Loi le thovuyeko.
1PE 2:10 Mbaŋa va i vivako Loi mava le gharɨghara ghemi, ko e mbaŋake iyake kaero le gharɨghara ghemi. Va e mbaŋako iyako mava hu ghareghareya Loi, ko e mbaŋake iyake kaero hu wo le gharevɨrɨ.
1PE 2:11 Ae wouna na valɨghareghareŋgu, ya naŋgo e ghemi; ghemi bobwari na hu mebobwari e yambaneke! Thava hu ru mbunɨma na madibe lenji renuwaŋa e tɨne, thiye unemina ghathɨghɨyaŋgi na thɨ wowogaithɨ mbaŋake wolaghɨye.
1PE 2:12 Ghami thanavuna thiye ma thɨ loŋweghathɨ e maranjina mbe i thovuthovuye vara mbala thembaŋa thɨ wonjoweŋga na thɨŋa ghemi tharɨ gharavakatha, ne thɨ thuweya lemi vakatha na thovuye amba thɨ tarawe Loi mbaŋa ne i njoghama na i mbaro.
1PE 2:13 Giya e idae hu ghambugha rambarombaro lenji mbaro, ŋgoreiya Rom lenji Kiŋ iye rambarombaro laghɨye moli,
1PE 2:14 gawana regha na regha, iye i tuthiŋgi na i bigiraweŋgi na thɨ giya vuyowo weŋgiya tharɨ gharavakatha na thɨ taraweŋgiya thovuye gharavakatha.
1PE 2:15 Kaiwae Loi le renuwaŋa nuwaiya hu kiya ragoriwoyathu na numounouno ghaenji lemi vakathana thovuye kaiwae.
1PE 2:16 Hu yaku ŋgoreiye rakarakayathu gharɨgharɨniye, ko iyemaeŋge thava hu vakaiwoŋa rakarakayathuna iyana na ŋgoreiya lemi varɨvoru na hu yabo tharɨwe, ko mbema hu yaku eŋge ŋgoreiya Loi le rakakaiwoŋgi.
1PE 2:17 Hu yavwatata wanaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye, gharemi weŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ, weimi lemi gharemararu weya Loi na hu yavwatatawana Rom lenji Kiŋ.
1PE 2:18 Ghemi rakakaiwobwaga, hu ghambuŋgiya ghamigiyagiyana na hu vakatha yavwatata laghɨye weŋgi. Thava mbe hu vakatha weŋgi eŋge thavala thɨ woveŋga ghamwanji, ko tembe hu vakathava ŋgoreiye weŋgiya thavala thɨ biliŋga.
1PE 2:19 Kaiwae thoŋgo kaero lemi renuwaŋa ŋgoreiye na hu ghambugha Loi le renuwaŋa, iya kaiwae hu ghataŋaghathɨ ghavuyowo na vɨrɨ ma lemi renuwaŋa ŋgoreiye na hu vaidiŋgi, Loi ne ghare e ghemi.
1PE 2:20 Thoŋgo thɨ vakatha vuyowo e ghemi kaiwae hu vakatha tharɨ, ma e rɨgherɨghe na ne thɨ taraweŋga kaiwae hu ghataŋaghathɨ vuyowoniye. Ko iyemaeŋge thoŋgo hu vaidiya vuyowo kaiwae hu vakatha thovuye, na hu ghataŋaghathɨ, iyana Loi i warari kaiwae.
1PE 2:21 Iyana iya Loi va i kulana e ghemi na hu vakatha. Krais va i ghataŋa vɨrɨ kaiwami na i vakatha ghemi lemi ghamba thuwathuwa na hu ghambu. Mbala hu vakatha ŋgoreiya le vakathako.
1PE 2:22 “Mava i vakatha mun tharɨ na ma kwan va i nderaŋgi mun e ghae.”
1PE 2:23 Mbaŋa gharɨgharɨ thɨ utuvatharɨwe, mava i gonjogha weŋgi e utu raitharɨ. Mbaŋa i ghataŋa vɨrɨ, mava i vamararuŋgi, ko le renuwaŋako wolaghɨye va i woraweya Loi ghamidi, iye ratututhi thovuye moli.
1PE 2:24 Krais ghamberegha e riwaeko va i wo la tharɨ na i voro e kros vwatae, iya kaiwae e tharɨ kaero ra mare na Loi le renuwaŋa e tɨne ra yakuwe. Kaiwae Krais va i mare e kros vwatae ghinda ra vaidiya yawalinda ghathovuye moli.
1PE 2:25 Ghemi va ŋgoramiya sip thɨ raka ghawe, ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake kaero mendava hu njoghama na hu ghambugha sip Gharanjimbunjimbu, na iye yawalɨ gharanjimbukiki moli.
1PE 3:1 Tembe ŋgoreiyeva ghemi ragheghe wanakau kaero hu loŋweghathɨ, hu vatomweŋga emunjoru weŋgiya lemi ghɨmoghɨmoru ma thɨ loŋweghathɨ, mbala ghamithanavuna kaiwae thɨ wovatha Toto Thovuye utuniye. Ma valɨkaiwae ne hu vavurɨghegheŋaŋgi e lemi utuutu, ghamithanavu na lemi vakathana tembene i woraŋgiya weŋgi.
1PE 3:3 Thava ghamiyamoyamo ghathovuye kaiwae na hu vakatha umbalimi i thovuye, hu bigiraweya ghavatha thovuye e riwami na hu njimbo kwama ghayamoyamo thovuye,
1PE 3:4 ko iyemaeŋge ghamiyamoyamona thovuye mbala i mena e tɨnemina, ghavathana iya i meghabanana; thanavu gheneghenenjaniye moli, na iyake i laghɨye moli Loi e marae.
1PE 3:5 E kamwathɨke iyake manabu wanakauniye mevivako, thiye va thɨ woraweya Loi ghamidi, thɨ vakavakatha ŋgoreiye na thɨ vatomwe moli weŋgiya lenji ghɨmoghɨmoru.
1PE 3:6 Ŋgoreiya Sera, elaghɨniye va i ghambugha le ghɨmoru Eibraham na iŋa ghagiya. Ghemi noroke Sera le ŋgaŋga ghemi, thoŋgo hu vakavakatha thovuye na ma hu mararu mun bigi regha.
1PE 3:7 Ghemi, tembe ŋgoreiyeva, lenji ghɨmoghɨmoru, mbe hu yaku weimi lemi ghareghare emunjoru weŋgiya lemi ovo, kaiwae wevo le vurɨgheghe ma ŋgoreiya ghɨmoru. Mbe hu yavwatata wanaŋgi kaiwae thiye na ghemi ne hu wo Loi le giya bwagabwaga yawalɨ moli. Hu vakatha ŋgoreiyako mbala Loi i vamboromboroŋa lemi naŋgoŋgina une.
1PE 3:8 Ya govuna lo utuutuke, taulaghɨna ghemi e lemi yakuyakuna tɨne lemi renuwaŋa regha, hu mando na hu veghareghareŋga e ghamɨnamina, hu gharethovu weŋgiya lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ, ghamithanavuna i udauda na hu gharenja.
1PE 3:9 Thava hu lithɨgha lenji tharɨ e ghemi e tharɨ na tembe ŋgoreiyeva lenji utuvatharɨ e ghemi e utuvatharɨ, iyemaeŋge hu naŋgo weya Loi iye ghare weŋgi, kaiwae va i tuthi e ghemi na hu vakatha ŋgoreiye mbala hu vaidi Loi ghare weŋga.
1PE 3:10 Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, iŋa, “Thela thoŋgo nuwaiya i vaidiya yawaliye ghathovuye na mbaŋa regha na regha ghare i warari, thava i utuutuvatharɨ na thava i utu kwanɨkwan.
1PE 3:11 I viyathu tharɨ ghavakatha na i rombela thovuye ghavakatha, i mando na i rombela vanevane e yawaliye na e ghare.
1PE 3:12 Kaiwae Giya Loi mbe ghare weŋgi vara thavala thɨ ghambugha le renuwaŋa na i thombe lenji naŋgo; ko iyemaeŋge i botewoyathuŋgiya tharɨ gharavakatha.”
1PE 3:13 Thela ne i vakatha tharɨ e ghemi thoŋgo nuwamina i ghaŋgowa thovuye ghavakatha?
1PE 3:14 Ko othembe ne hu vaidiya vuyowo thovuye ghavakatha kaiwae, ghamitarawa ne i laghɨye moli. Ne hu ndemararu lolo regha o thava weimi lemi gharelaghɨlaghɨ.
1PE 3:15 Ko e gharemina laghɨye hu vakatha Krais ghayavwatata na hu vakatha iye Giya. Hu vivatha mbaŋake wolaghɨye mbala valɨkaiwami hu thombeya the lolothan i vaitoŋga na hu vamanjamanjalaŋa budakaiya hu ghamaraghaoko e ghamwamiko weiye gharematuwo.
1PE 3:16 Lemi thombena e tɨne weiye lemi gharenja na riwouda, weimi lemi gharematuwo na manjamanjala mbala mbaŋa ghamithɨghɨya thɨ utuvatharɨ e ghemi, ghamithanavuna thovuye kaiwae, kaiwae ghemi Krais gharaghambu, lenji utuna tembene i vakathava ghanjimonjina.
1PE 3:17 Kaiwae i thovuye moli e ghemi thoŋgo hu vaidiya vuyowo kaiwae hu vakatha thovuye, thoŋgo iyake Loi le renuwaŋa na ma ŋgoreiya tharɨ ghavakatha.
1PE 3:18 Kaiwae Krais va i mare la tharɨke wolaghɨye kaiwanji, mbaŋararere na mbe mbaŋara eŋge vara. Iye lolo thovuye na va i ndethɨinda, gharɨgharɨ raraitharɨ, mbala i vaŋguinda na ra raka weya Loi. Va i mare e mbunɨma na madibe, ko mbaŋa va i thuweiru na e yawayawaliye iye kaero nyaova.
1PE 3:19 Kaiwae iye nyao, va i wa na ve vavaghare weŋgiya nyao inanji e thiyo thambe.
1PE 3:20 Nyaoŋgike thiyake thavala vambe i vivako mava thɨ ghambugha Loi ghalɨŋae, na e mbaŋaŋgiko thiyako Loi weiye le riwouda mbaŋa Nowa vamba i vatavatada le waŋgama. E waŋgako tɨne vambe theghewa eŋge thɨ vaidiya vamoru e thothoko tɨne.
1PE 3:21 Na thothoko iyako iye nono i ghɨmara menake noroke bapɨtaiso, iye i vamoruinda. Ra vaidiya vamoru kaiwae Jisas Krais tevambe i thuweiruva mare e tɨne. Bapɨtaiso ma gharerenuwaŋa ŋgoreiye i thavwiyathu mbighɨ e riwandake, ko iyemaeŋge ghinda e gharenda emunjoru ra dagerawe weya Loi ghinda Jisas Krais gharaghambu emunjoru.
1PE 3:22 Iye kaerova i viva e ghamwanda e buruburu na ina Loi e nɨmaeke e uneke, i mbaroŋaŋgiya nyao thovuthovuye na buruburu gharayakuyaku thiye e lenji mbaro na thɨ vurɨgheghe thɨ yayaku ele mbaro raberabe.
1PE 4:1 Iya kaiwae, kaiwae va i ghataŋaghathɨ vuyowo mbunɨma na madibe ele valɨvaŋga ghinda kaiwanda, mbala ra mbela le renuwaŋa, kaiwae thela thoŋgo i ghataŋaghathɨgha vuyowo mbunɨma na madibe e lenji valɨvaŋga iye kaero i roiteta tharɨ.
1PE 4:2 E mbaŋake iyake na i ghaoko lemi yakuyaku e yambaneke yawaliye mbe ŋgoreiye vara Loi le renuwaŋa na thava ŋgoreiya mbunɨma na madibe lenji renuwaŋa.
1PE 4:3 Kaero mbaŋa molao moli lemi yakuyaku ŋgoreiya thiye ma raloŋweloŋweghathɨ lenji yakuyaku. Lemi renuwaŋa vambe ina vara thegha na gamaina thanavuniye, yathima thanavuniye, munumu, mevathavatha na mwadiwo molamolao, na kururu raraitharɨ moli weŋgiya loi vatavatad.
1PE 4:4 Ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake kaero ma hu ru weŋgiya thavala ma thɨ loŋweghathɨ e ghanjithanavuko ŋgoreiya thetheghan lenji vakatha e tɨne, na i vakathaŋgi gharenji i yo laghɨye e ghemi na thɨ utuvatharɨ kaiwami.
1PE 4:5 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨko thiyako ne thɨ ndeghathɨ iye e marae, na i ghathaŋgiya e laghalaghanji na ramaremare.
1PE 4:6 Iya kaiwae Jisas Krais vambe i utuŋava Toto Thovuye weŋgiya ramaremare. Loi va i vanivaŋaŋgi ŋgoreiya va i vakatha weŋgiya e laghalaghanji. Va i utuŋa Toto Thovuye weŋgi, mbala lenji yakuyaku e yawalinji moli ŋgoreiya Loi le renuwaŋa.
1PE 4:7 Yambaneke le ghambako maiyavara. Hu njimbukiki wagiyaweŋga ghamimberegha na nuwamina mbe inawe vara weŋga na hu naŋgonaŋgo.
1PE 4:8 Bigi laghɨye moli, e gharemina laghɨye hu vemwaewo e ghemi, kaiwae gharevatomwe i tenɨyathuŋgiya tharɨ lemoyo.
1PE 4:9 Lemi ŋgoloŋgolona mbala ŋgoreiya raŋama, “Ŋgolo mavanamavana,” na thava hu veliya ghamiutu.
1PE 4:10 Ghemi regha na regha, ŋgoramiya ranjimbunjimbu thovuye Loi ele giya bwagabwaga regha na regha e ghemi, na regha na regha tembe i vakaiwoŋa iya ghagiya bwagabwagako iyako taulaghɨke lenji thovuye kaiwae.
1PE 4:11 Thela thoŋgo i vavaghare mbe i vavaghareŋa Loi ghamberegha ghalɨŋae, thela thoŋgo i kaiwoŋa ekelesiya le kaiwo mbe i kaiwo ŋgoreiya le vurɨgheghena Loi i giyanawe, mbala ele vakathaŋgiko wolaghɨye e tɨne Loi ghatarawa i raŋgi Jisas Krais e idae, na amalaghɨniyewe vwenyevwenye na vurɨgheghe thɨ menawe, mbaŋake wolaghɨye. Mbwana ŋgoreiye.
1PE 4:12 Lo bodaboda na valɨghareghareŋgu, thava gharemi i yo mbaŋa ghamɨno vuyovuyowoniye i yomara e ghemi, thava lemi renuwaŋa hu munjeva bigi ma hu ghareghare i yomara e ghemi.
1PE 4:13 Ko mbema hu warari eŋge kaiwae Krais ghavuyowo mboro iya hu wona, mbala warari laghɨye i riyevanjaraŋga mbaŋa ne i njoghama na hu thuweya le vwenyevwenye i yomara.
1PE 4:14 Hu warari laghɨye thoŋgo thɨ utuvatharɨ e ghemi kaiwae ghemi Krais gharaghambuŋgi kaiwae Loi Une vurɨvurɨghegheniye ina e ghemi.
1PE 4:15 Thoŋgo ghemi regha i vaidiya vuyowo thava kaiwae na i gabo, i kaivɨ o tharɨ gharavakatha o raghɨmara dowedowe.
1PE 4:16 Ko iyemaeŋge, hu vaidiya vuyowo kaiwae ghemi raloŋweloŋweghathɨ, ne hu ndemonjinaŋa, ko mbema hu vata agowe eŋge weya Loi kaiwae Kristiyana ghemi.
1PE 4:17 Tututhi ghambaŋa maiyavara, na Loi le gharɨgharɨ ne i tuthikaiŋgi. Thoŋgo tututhi ne i vivakai e ghinda, ŋgoroŋga ne ghanjighaŋgoghaŋgo mbaŋa ne ve vakathavao weŋgiya thavala ma thɨ loŋweghathɨgha Toto Thovuye i mena weya Loi?
1PE 4:18 Ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, iŋa, “Thoŋgo i vuyowo moli weŋgiya gharɨgharɨ thovuthovuye na thɨ vaidiya vamoru, thavala ma thɨ woraweya Loi ghamidi na tharɨ gharavakathaŋgi ŋgoroŋga ne ghanjighaŋgoghaŋgo?”
1PE 4:19 Iya kaiwae, thavala thɨ vaidiya vuyowo kaiwae Loi le renuwaŋa ŋgoreiye kaiwanji, mbala weiye lenji vakatha thovuye, ghanjimberegha thɨ vareminje moliya ghanji Ravakatha, iye mbaŋake wolaghɨye i renuwaŋakikiya le dagerawe.
1PE 5:1 Ghino, ekelesiya ghagiyagiya regha, ya vanuwovɨrɨŋga ghemi ekelesiya ghagiyagiya e valɨvaŋgana thiyena. Ghino va ya thuwe e maraŋgu vuyowoko va i yomarako weya Krais na ghino tembene ya ruweva mbaŋa ne i yomara ele vwenyevwenye vurɨghegheniye tɨne. Ya naŋgo e ghemi
1PE 5:2 hu tabo na sip gharanjimbunjimbu. Hu njimbukikiŋgiya sipɨna iya Loi va i bigirawena e ghemi weiye lemi gharevatomwe, ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, na thava weiye lemi riwobane. Thava hu kaiwo kaiwae ne hu mbana modae, ko iyemaeŋge hu kaiwo weiye lemi gharevatomwe emunjoru moli.
1PE 5:3 Lemi mbarona thava i rovarivariŋgiya thavala inanji e raberabemi, ko mbema hu tabo eŋge na ghemi lenji ghamba thuwathuwa.
1PE 5:4 Na mbaŋa sip gharanjimbunjimbu laghɨyena emunjoru ne i yomara, ne i woveŋga modo thovuye moli na memeghabananiye.
1PE 5:5 Tembe ŋgoreiyeva ghemi tabogha, mbe hu vatomweŋga moli weŋgiya randeviva. Taulaghɨna ghemi hu ghavathaŋa gharenja, na hu vethalathalavuŋga; kaiwae Buk Boboma iŋa, “Loi i botewoyathuŋgiya sirari gharɨgharɨniye na i thovuye weŋgiya thavala thɨ gharenja.”
1PE 5:6 Iya kaiwae ghemi regha na regha weimi lemi gharenja hu yayaku Loi ele vurɨgheghe tɨne, na mbala mbe ghamberegha vara i wovoreŋaŋga e ghambaŋa thovuye.
1PE 5:7 Ghamivuyowoŋgina wolaghɨye hu bigirawe, kaiwae mbe ghare vara weŋga.
1PE 5:8 Hu vakaiwoŋa umbalimi na hu rovirɨ romara! Ghami thɨghɨya, nyao raitharɨ, Seitan, i loŋga na mbe mara eŋge ŋgoreiya thetheghan laiyon bada i gharɨ, i tamweya ghalolo na i unɨghɨ.
1PE 5:9 Hu ndeghathɨ vurɨgheghe e lemi loŋweghathɨna, kaiwae hu ghareghare lemi valɨraloŋweloŋweghathɨ e yambaneke laghɨye thiye tembe thɨ ruwova vuyowoŋgina thiyena.
1PE 5:10 Ko iyemaeŋge Loi, iye ragharevɨrɨ laghɨye, kaerova i kula e ghemi na hu yaku ele vwenyevwenye tɨne mbaŋake wolaghɨye kaiwae hu tubwe weya Krais, na hu vaidiya vuyowo e mbaŋa vavana tɨne. Vuyowoŋgike thiyake e ghereiye amalaghɨniye ghamberegha ne i vakathaŋga na hu vaidiya yawalimi moli, na i vakatha lemi loŋweghathɨna i laghɨye, i vurɨgheghe na e rɨgherɨghe.
1PE 5:11 Loi le mbaro i meghabana. Mbwana. Ŋgoreiye.
1PE 5:12 Sailas le thalavu e ghino ya roriya letake ubotu iyake na i ghaona e ghemi. Loloke iyake ghathanavu e yawaliye ŋgoreiya ghaghaŋgu na lo vareminje inawe. Nuwaŋguiya ya vavurɨghegheŋaŋga na ya utuŋa e ghemi, iyake Loi le gharevɨrɨ emunjoru, na hu ndeghathɨwe weiye lemi vurɨgheghe.
1PE 5:13 Oghaghami na valɨgharegharemi, ekelesiya Babilon, vambe i tuthiva ŋgoreiye ghemi, thɨ variya lenji gharemwaewo e ghemi na tembe ŋgoreiyeva naruŋgu Mak.
1PE 5:14 Regha na regha hu vethɨnɨvairɨŋga weiye lemi rabi thovuye. Thavala ghemi hu tubwe weya Krais, ya naŋgo weya Loi na le gharemalɨlɨ i yaku e ghemi.
2PE 1:1 Ghino Saimon Pita, Jisas Krais le rakakaiwo na ghalɨŋae gharaghambɨ. Ya roriya letake iyake na i ghaona e ghemi, thavala kaero hu loŋweghathɨ ŋgoreiya ghime. Ra wo loŋweghathɨke iyake weya Jisas Krais, iye la Loi na la Ravamoru, le thovuye e tɨne e la loŋweghathɨ, na loŋweghathɨko iyako ghamɨnae i thovuye moli weinda.
2PE 1:2 Ya naŋgo na mbaŋake wolaghɨye Loi i mwaewo weŋga na le gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina kaiwae Loi na ghanda Giya Jisas ghanjighareghare kaero ina e ghemi.
2PE 1:3 Loi le vurɨgheghe e tɨne, Krais kaerova i giya weinda bigibigike wolaghɨye nuwandaiya na valɨkaiwanda ra yaku ŋgoreiya Loi yawaliye na i boboma. Bigibigike wolaghɨye thiyake ghinda kaiwanda, kaiwae ra ghareghare wagiyaweya Krais. I kula weinda na ra wo weinda le vwenyevwenyeko na le thovuyeko.
2PE 1:4 Thiyake kaiwanji kaerova i giya weinda, giya bwagabwaga laghɨlaghɨye na thovuthovuye va i dagerawe, na thiyake kaiwanji mbala hu voiteta yawalɨ raraitharɨ thɨ yoyomara gharɨgharɨ e lenji renuwaŋa tɨne e yambaneke, na mbala ghinda Loi le ŋgamaŋgama na ŋgoreinda amalaghɨniye.
2PE 1:5 Kaiwae Krais kaerova i vakatha bigibigike wolaghɨye thiyake, hu rovurɨgheghe hu vatabo thanavu thovuye e lemi loŋweghathɨna e vwatae; na e ghemi thanavuna thovuye hu vatabo Loi e ghaghareghare;
2PE 1:6 na Loi e ghaghareghare hu vatabo tembe ghamimberegha e ghaminjimbukiki; e ghaminjimbukiki hu vatabo e ghataŋaghathɨ; na e ghataŋaghathɨ hu vatabo e Kristiyan yawaliye;
2PE 1:7 na e Kristiyan yawaliye hu vatabo e gharemwaewo; na e gharemwaewo hu vavatabo e gharethovu.
2PE 1:8 Thoŋgo thanavu thovuye kamwathɨniyeke thiyake ina e yawalimina na mbe thɨ mbuthumbuthu vara, ne thɨ vakatha lemi renuwaŋa i voru weiye lemi vakatha thovuye, na ghanda Giya Jisas Krais ghaghareghare mbe i laghɨlaghɨye vara e ghemi.
2PE 1:9 Thela raloŋweloŋweghathɨ na thanavuke thiyake ma ina e yawaliye, iye lolo marae i kwaghe o lolo ma i thuwe na thovuye kaiwae kaero i renuwaŋa vaghalawe le tharɨ va i vakathaŋgi, na Loi kaero i numotenɨŋgi.
2PE 1:10 Iya kaiwae, lo bodaboda, hu rovurɨgheghe laghɨye na hu vakatha Loi le kula na le tututhina e ghemi i emunjoru e yawalimina. Thoŋgo hu vakatha ŋgoreiya ko mane mbaŋa regha hu dobu e lemi loŋweghathɨna.
2PE 1:11 Iyake kaiwae Loi ne i vatomwe emunjoru moli e ghemi weiye ghanda Giya Jisas Krais lenji ghamba mbaro na vohu ruwe.
2PE 1:12 Iya kaiwae mbaŋake wolaghɨye ne ya vanuwovɨrɨŋga bigibigike thiyake kaiwanji, othembe kaero hu ghareghare na hu vatadɨŋga e emunjoruko iya kaerova thɨ vaghareŋgana.
2PE 1:13 Ya renuwaŋa mbema i thovuye eŋge vara moli e ghino na ya thɨnɨvavairɨŋga e lemi renuwaŋakiki bigibigike thiyake kaiwanji ŋgora vara amba e yawayawaliŋguke.
2PE 1:14 Ya ghareghare mbaŋa ubotu ya roiteta yawalɨke iyake, ŋgoreiya ghanda Giya Jisas Krais le govambwara e ghino.
2PE 1:15 Ne ya mando na ya rovurɨgheghe na ya vivatharaweya kamwathɨ regha ghemi kaiwami, mbala i vakathaŋga na hu renuwaŋakikiŋgiya bigibigike thiyake mbaŋa ghino kaero nandere.
2PE 1:16 Ma wo ndeghathɨ e riuriu ma e rɨgherɨghenji na wo utuŋa e ghemi ghanda Giya Jisas Krais le njoghama na ne le vurɨgheghe. Mbe e marame vara wo thuweya le vwenyevwenye.
2PE 1:17 Kaiwae va iname gheko mbaŋa Loi Ramae i giya ghayavwatata na i wovavwenyevwenyeŋa, na e mbaŋako iyako ghalɨghalɨŋa regha i menawe ele ghamba vwenyevwenyeko tɨne, iŋa, “Iyake naruŋgu valɨghareghareŋgu, i vakathaŋgo ya warari laghɨye moli.”
2PE 1:18 Mbe ghime vara wo loŋweya ghalɨghalɨŋako iyako i njama e buruburu, mbaŋa va weime e ouko boboma vwatae.
2PE 1:19 Iya kaiwae weime lama vareminje emunjoru totoko iya ghalɨŋae gharautu va thɨ utuŋako. Ne i thalavuŋga thoŋgo hu ndeghathɨwe, kaiwae iye ŋgoreiya theŋgi i woya e momouwo gheghada ighɨviya rakaraka na thɨnambaŋako manjamanjalawae i vakake gharemina.
2PE 1:20 Ko iyemaeŋge iviva moli wo hu ghareghareya iyake; ma lolo regha mbe ghambereghaeŋge valɨkaiwae i vamanjamanjalaŋa ghalɨŋae gharautu lenji utu Buk Boboma e tɨne.
2PE 1:21 Kaiwae ma ghalɨŋae gharautu regha va ghamberegha le renuwaŋa e tɨne na i utuŋa, ko iyemaeŋge ghalɨŋae gharautu Nyao Boboma va i vambaroŋaŋgi na thɨ utuŋa toto i mena weya Loi.
2PE 2:1 Ghalɨŋae gharautu kwanɨkwanɨŋgi va thɨ yomara weŋgiya gharɨgharɨ me vivako, na ravavaghare kwanɨkwanɨŋgi tembe ne thɨ yomarava e ghemi. Thiye ne thɨ womena vavaghare ŋgoreiya vathevatherɨ na ma emunjoru, na thɨ wovakwanɨkwanɨŋa Giya iye va i vamodoŋgi, iya kaiwae tembene thɨ womenava ghanjimberegha weŋgi vuyowo laghɨye moli.
2PE 2:2 Othembe iyako, gharɨgharɨ lemoyo ne thɨ ghambugha ghanjithanavuko raitharɨko, na lenji vakathako kaiwae vavana ne thɨ wovatharɨtharɨŋa emunjoru kamwathɨniye.
2PE 2:3 E lenji vothako tɨne, ravavaghare kwanɨkwanɨŋgike thiyake e lenji utu kwanɨkwanɨko thɨ vaidiya ghathovuye. Mbaŋa va i vivako Loi kaerova i vakatha ghanjimbaro na ne i giya vuyowo weŋgi, kaiwae iye ma i ghena na ne i vakatha ŋgoreiye va iŋa ne i vakatha weŋgi.
2PE 2:4 Loi va i giya vuyowo weŋgiya nyao va thɨ vakatha tharɨ, na i bigiraweŋgi e momouwo tɨne thambe, na gheko thɨ roroghagha ghaghad mbaŋaniye Loi ghambaŋa Mbaro.
2PE 2:5 Ra ghareghare Loi va i vakatha vuyowo weŋgiya gharɨgharɨ me vivako, na i vakatha thotho na i gaboŋgiya gharɨgharɨ ma thɨ ghambugha amalaghɨniye. Gharɨgharɨ va i vamoruŋgi, Nowa, iye thanavu thovuye gharautu na ghaune theghepirɨ.
2PE 2:6 Loi va i guraŋgiya ghembaghemba laghɨlaghɨye ghembaiwo — Sodoma na Gomora na i mukuwoŋgi e ndɨghe. Va i vakatha iyako na thiye ŋgoreiya ghamba thuwathuwa weŋgiya thavala ma thɨ ghambugha Loi ghathanavu.
2PE 2:7 Ko iyemaeŋge va i thalavugha Lote, iye lolo thovuye, na amalaghɨniye mava i warari Sodoma gharɨgharɨniye ghanjithanavu kaiwae,
2PE 2:8 kaiwae iye lolo thovuye, na mbaŋa regha na regha i ghataŋa vɨrɨ laghɨye ghauneko e tɨnenji, i thuwe na i loŋweya lenji vakathako raraitharɨ kaiwae.
2PE 2:9 Na thoŋgo ŋgoreiyako, Giya i ghareghare ŋgoroŋga ne iŋa na i thalavuŋgiya thavala thɨ ghambugha ghathanavu e ghanjimando tɨne, na ŋgoroŋga na ne i giya vuyowo weŋgiya gharɨgharɨ raraitharɨ gheghad ne ghambaŋa Mbaro,
2PE 2:10 thiye ŋgoranjiya thavala thɨ ghambugha riwanjiko le renuwaŋa na thɨ wovatharɨtharɨŋa Loi le mbaro. Ravavaghare kwanɨkwanɨŋgike thiyake thɨ vata e lenji ghareghare e vwatae na i wovoreŋaŋgi na ma e lenji yavwatata weŋgiya buruburu vurɨghegheniyeŋgi, iyemaeŋge thɨ utuvatharɨ weŋgi.
2PE 2:11 Othembe nyao thovuthovuye — thiye thɨ laghɨye na thɨ vurɨgheghe kivwalaŋgiya ravavaghare kwanɨkwanɨŋgi — ma thɨ guraŋgiya buruburu vurɨghegheniye e utuutu raraitharɨ Giya e marae.
2PE 2:12 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨke thiyake lenji vakatha ma weiye lenji renuwaŋa thovuye, ŋgoranjiya thetheghan mbwanjam thɨ ghambɨ gabo kaiwae. Thiye thɨ utuvatharɨ weya the bigi ma thɨ gharegharena thovuye kaiwae. Nevole thɨ mukuwoŋgi ŋgoreiya thetheghan mbwanjam,
2PE 2:13 na kaiwae thɨ vakatha gharɨgharɨ vavana thɨ vaidiva vuyowo, thiye tembene thɨ vaidiva vuyowae. Thɨ renuwaŋa lenji ghamba warari thɨ ghanɨŋga na thɨ munumu i ghanagha othembe ghararaghɨye, i vakavakathaŋgi nuwanji i loghe mbaŋa thɨ ru e ghemi na thɨ ghanɨŋga. Iyake kaiwae thɨ vakowana idaidami thovuthovuye na thɨ vamonjinaŋaŋga.
2PE 2:14 Maranjiko mbe i loghelogheŋaŋgi vara wanakau; tharɨ ghavakatha e ghamɨnanjiko ma mbaŋa regha kaero i vamboromboro. Thɨ yaroŋgiya gharɨgharɨ lenji loŋweghathɨ ma i vurɨgheghe na thɨ wona. Thɨ vavaghare yawalinji e kurakura thanavuniye na Loi nevole i giya vuyowo weŋgi.
2PE 2:15 Kaero thɨ roiteta yawalɨ thovuye na thɨ vurɨthavwiya ghakamwathɨ, na kaero thɨ vurɨmban Balaam Beo nariye ele kamwathɨ, iye ghare weya mani i mbanɨmba na i vakavakatha tharɨ.
2PE 2:16 Ko iyemaeŋge le doŋɨki va i ravaghawe e thanavuko iyako. Thetheghanɨko va i utu ŋgoreiya lolo na i vanamwe e ghatharɨko kaiwae.
2PE 2:17 Gharɨgharɨke thiyake ŋgoranjiya mborowou kaero thɨma, na ŋgoranjiya ŋgalɨlɨ ndewendewe vurɨgheghe i tagavewoŋgi. Loi kaerova i vivatharaweya ghambanji, e momouwo tɨne.
2PE 2:18 Mbaŋa thɨ vavaghare weŋgiya gharɨgharɨ, budakaiya lenji renuwaŋako thɨŋava iye bigi laghɨye ko iyemaeŋge ma e uneune; na tembe ŋgoreiyeva, thɨ utuŋa weŋgiya gharɨgharɨko valɨkaiwanji eŋge thɨ vakatha the vakatha iya riwanjiko nuwaiya na thɨ vakatha. Rakwanɨko thɨ wo lenji utuutuko thiyako na thɨ valogha gharɨgharɨko nuwanji na thɨ roiteta emunjoruko yakuyakuniye. Gharɨgharɨko thiyako vamba thɨ viyathu eŋge iya thanavuko raraitharɨ ghanjivakatha.
2PE 2:19 Ravavaghare kwanɨkwan thɨ dagerawe weŋgiya gharɨgharɨ na thɨŋava thiye kaero rakarakayathuŋgi, ko thiye ghanjimberegha tharɨ i mbaroŋaŋgi — kaiwae the bigithan kaero i kivwala na i laweghathɨgha loloko iyako kaero i kivwala iyena.
2PE 2:20 Kaiwae thoŋgo gharɨgharɨ kaerova thɨ roiteta tharɨko wolaghɨye yawaliye e yambaneke, thɨ ghareghareya ghanda Giya na ghanda Ravamoru Jisas Krais, na i njana thanavuko iyako mbowo i laweghathɨŋgiva, gharɨgharɨko thiyako kaero inanji e vuyowo laghɨye moli tɨne; i kivwala va i vivako.
2PE 2:21 Gharɨgharɨko thiyako mbalava i thovuye moli weŋgi thoŋgo ma mbaŋa regha thɨ ghareghareya thanavu thovuye ghakamwathɨ, iya i vatomweya yawalɨko Loi nuwaiya gharɨgharɨ thɨ yakuŋa. Ko mbaŋa thɨ roiteta totoko thovuye iya kaerova thɨ woko, thiye kaero inanji e vuyowo laghɨye moli tɨne, i kivwala va i vivako.
2PE 2:22 Budakai i yomara weŋgi i woraŋgiya goghaimbaŋgike thiyake emunjoru: “Mbugha tembe i ghanɨva budakaiya me thegharaŋgiya” na “Mbombo kaero me thithu i njogha na tembe ve wowaghɨva.”
2PE 3:1 Ae wouna na valɨghareghareŋgu, iyake lo leta yaŋgaiwoniye ya rori na ya variye e ghemi. E letaŋgike yaŋgaiwoke iyake e tɨnenji ya mando na ya vaira renuwaŋa emunjoru e yawalimina iya kaiwae ya vanuwovɨrɨŋga bigibigike thiyake kaiwanji.
2PE 3:2 Nuwaŋguiya hu renuwaŋakikiŋgiya utuutu ghalɨŋae gharautu va thɨ utuŋa mbaŋa me vivako. Na tembe ŋgoreiyeva ghanda Giya na Ravamoru le vavaghare, iyava ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ vaghareŋgana.
2PE 3:3 I viva moli valɨkaiwami hu ghareghareya iyake: mbaŋa le ghambako kaero i gheneghenetha na gharɨgharɨ vavana ne thɨ yoyomara, thanavu raraitharɨ i mbaroŋaŋgiya yawalinjiko. Ne thɨ vavɨrɨŋga
2PE 3:4 na ne thɨŋa, “Va i dagerawe na iŋa ne i njoghama, ae? Ko aŋgama inae? Orumburumbunda kaerova thiya mare, ko iyemaeŋge bigibigike wolaghɨye mbe ŋgoreiye vara va i rikowe gheghada noroke.”
2PE 3:5 Emunjoru thɨ renuwaŋa vaghalawa iya emunjoruke iyake: mbaŋa va i vivako Loi e ghalɨŋae buruburu i yomara, na yambaneke i yomara i raŋgima e mbwa tɨne.
2PE 3:6 Na te vambe mbwava, mbwa va i thotho na i mukuwa yambaneke.
2PE 3:7 Ko buruburu na yambaneke mbaŋake e ghalɨŋae na tene i mukuwoŋgi e ndɨghe. Mbene thɨ yakuyaku vara ghaghad mbaŋaniye vara gharɨgharɨ ma thɨ ghambugha Loi ne i woraweya ghanjimbaro na i mukuwoŋgi.
2PE 3:8 Ko iyemaeŋge, ae wouna na valɨghareghareŋgu, thava hu renuwaŋa vaghalawa emunjoruke iyake! Giya ma i rughiya mbaŋa le molamolao ŋgoreiye ghinda. Amalaghɨniyewe mbaŋa regha na theghathegha hoserithaŋarɨ ghanjilughawoghawo ma i tomethi. Ghinda ra renuwaŋa mbaŋake noroke ghalughawoghawo ubotu na theghathegha hoserithaŋarɨ ghalughawoghawo molao moli, ko amalaghɨniyewe thɨ mboromboro.
2PE 3:9 Giya iyewe ma i vuyowo budakai i dagerawe ne i vakatha, ŋgoreiye vavana thɨŋa le njoghama i vuyowo. Iyemaeŋge weiye le riwouda e ghemi kaiwae ma nuwaiya tharɨ, ko iyemaeŋge nuwaiya taulaghɨke ghinda ra roiteta ghandathanavu raraitharɨ.
2PE 3:10 Ko Giya ghambaŋa ne i mena ŋgoreiya rakaivɨ le vutha. Ne e Mbaŋako iyako buruburu i ghawe na labutɨye laghɨye, buruburu matemate ne thiya nda na i mukuwoŋgi, na yambaneke weiye bigibiginiyeke wolaghɨye ne thɨ ghawe moli.
2PE 3:11 Mbaŋa bigibigike wolaghɨye thiyake ne i mukuwoŋgi e kamwathɨke iyake, iya kaiwae ghemi mbala hu boboma na yawalimina laghɨye hu vatomwe weya Loi.
2PE 3:12 Mbaŋa hu roroghagha Loi ne ghambaŋa mbaro na hu rovurɨgheghe kaiwae na mbala le mena i maya — ne e mbaŋaniye buruburu ne i yolamwe na i mukuwo, na buruburu matemate ne thɨ woivao dayaghako kaiwae.
2PE 3:13 Ko kaiwae kaerova i dagerawe, ra roroghagha buruburu togha na yambane togha ne ŋgoreiya thanavu thovuye ghembaniye.
2PE 3:14 Iya kaiwae wouna na valɨghareghareŋgu, e lemi roroghagha mbaŋako iyako kaiwae, hu rovurɨgheghe na hu kakaleva na thava e lemi tharɨ nasiye Loi e marae namoghamwami weimi.
2PE 3:15 Giya iye rariwouda na le riwoudako iyako e tɨne i giya gharɨgharɨ ghanjimbaŋa na thɨ vaidiya ghanjivamoru, ŋgoreiya ghaghanda Pol va i rorori e ghemi. Va i vakaiwoŋa thimbako iyava Loi i giyakowe.
2PE 3:16 E le letako wolaghɨye e tɨnenji bigibigi vavana i utuŋa utuninji thɨ vuyowo na thavala ma e lenji ghareghare na ma lenji loŋweghathɨ i laghɨye thɨ vamanjamanjalaŋa vatharɨ. Tembe thɨ vakathava ŋgoreiye e utuutu vavanava Buk Boboma e tɨne. Tembe thiye ghanjimberegha thɨ womena vuyowo weŋgi ne mbaŋa ele ghambako.
2PE 3:17 Iya kaiwae, wouna na valɨghareghareŋgu, kaero hu ghareghareya iyake. Tembe ghamimberegha hu njimbukikiŋga mbala ma valɨkaiwae gharɨgharɨ raraitharɨ thɨ vaŋguŋga na vohu ru kwan ele valɨvaŋga na hu dobu e lemi ghamba ndeghathɨ thovuye.
2PE 3:18 Ko iyemaeŋge hu rombele na mbe hu mbuthumbuthu vara ghanda Giya na Ravamoru Jisas Krais le mwaewo bwagabwaga e tɨne na hu ghareghare wagiyaweya amalaghɨniye. Tarawa na yavwatata i voro weya amalaghɨniye noroke na mbaŋake wolaghɨye. Mbwana, ŋgoreiye.
1JO 1:1 Utuke iya i giya yawalindake kaiwae wo rorori e ghemi. Amba muyai bigibigike wolaghɨye thɨ yomara amalaghɨniye kaero inawe. Ghime va wo loŋweya ghalɨŋae, wo thuwe e marame, wo ghewoŋa na wo vɨghathɨ e nɨmame.
1JO 1:2 Yawalɨke rɨghe iyake va i yomara, wo thuwe, iya kaiwae wo utuuta utuniye na wo vavaghareŋa e ghemi iya yawalɨke memeghabananiyeke iyake. Va mbowo weiye Ramae thɨ yaku, ko Loi te vambe i vakatha na i yomara weime.
1JO 1:3 Loloke iyake va wo thuwe na wo loŋweya ghalɨŋae iya wo utuuta utuniyeke e ghemi, kaiwae nuwameiya ra tubweinda na regha weindaŋgiya Ramanda na Nariye Jisas Krais.
1JO 1:4 Lama rɨghe na wo roriya letake iyake e ghemi kaiwae nuwameiya weimaŋgiya ghemi warari i riyevanjarainda.
1JO 1:5 Ko iyemaeŋge totoke iyava wo loŋwe weya Jisas Krais na wo utuŋa e ghemi ŋgoreiyake: Loi iye manjamanjala na ma momouwo regha inawe.
1JO 1:6 Iya kaiwae thoŋgo raŋa ra tubwe na regha weinda, ko mbe inanda ra loŋgaloŋga e momouwo, ela utuutu na e la vakatha ra kwana ghinda.
1JO 1:7 Ko thoŋgo ra loŋga e manjamanjala ŋgoreiya amalaghɨniye ina e manjamanjala, amba ra tubweinda na regha, na Nariye Jisas madɨbae i thavwiyathu la tharɨke wolaghɨye na ra kakaleva.
1JO 1:8 Thoŋgo ghandamberegha ra utuŋainda na raŋa ma e la tharɨ, tembe ghandambereghava ra yaroinda, na utu emunjoru ma ina weinda.
1JO 1:9 Ko thoŋgo ra woraŋgiya la tharɨ weya Loi, iye ghathanavu i thovuye na i utuutu emunjoru na valɨkaiwae ra vareminje, ne i numoteninda na i thavwiyathu ghandathanavuke raraitharɨ wolaghɨye na ra kakaleva.
1JO 1:10 Thoŋgo ra utu na raŋa, “Ghino ma ya vakatha mun tharɨ,” kaero ra wovakwanɨkwanɨŋa Loi, na ma ra wovatha le utu na i yaku weinda.
1JO 2:1 Lo ŋgaŋga, ya roriya letake iyake na i ghaona e ghemi kaiwae ma nuwaŋguiya hu vakatha tharɨ regha. Ko thoŋgo ghinda regha i vakatha tharɨ, ghanda Rathalavu regha mbe inawe, iye lolo thovuye moli Jisas Krais. Iye i utuutu ghinda kaiwanda weya Loi Ramanda.
1JO 2:2 Iye la tharɨ vowoniye. Mava i mare mbe ghinda eŋge la tharɨ kaiwae, ko iyemaeŋge va i mare gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke laghɨye la tharɨ kaiwae.
1JO 2:3 Thoŋgo ra ghambugha Loi le mbaro, ne ra ghareghare emunjoru mbema ra ghareghare amalaghɨniye.
1JO 2:4 Thoŋgo lolo regha iŋa, “Ya ghareghareya Loi,” ko iyemaeŋge ma i ghambugha le mbaro, iye rakwan na utu emunjoru moli ma inawe.
1JO 2:5 Ko thoŋgo thela i ghambugha Loi le utu, le gharethovuko weya amalaghɨniye kaero i vamboromboroŋa. Ra ghareghare thoŋgo emunjoru ra tubwe weya Loi:
1JO 2:6 thoŋgo raŋa ra yaku weya Loi la vakatha nasiye na laghɨye mbala ŋgoreiya Jisas le vakatha.
1JO 2:7 Wouna na valɨghareghareŋgu, mbaroke iya ya rororike e ghemi ma mbaro togha ŋgoreiye. Iye mbaro teuye, i ri mbaŋa va hu loŋweghathɨgha Krais na thɨ utuŋa e ghemi. Iye iya vavaghareniye vama thɨ utuŋa na hu loŋwena.
1JO 2:8 Ko iyemaeŋge mbaroke iya ya rororike e ghemi iye togha. Ghavaemunjoruŋa ra thuwe weya Krais na ra thuwe e ghemi. I togha kaiwae gougou ghambaŋa kaero ikoko na manjamanjala emunjoruniye i mbɨle.
1JO 2:9 Thela thoŋgo iŋa, “Ghino kaero ya yaku e manjamanjala,” na thoŋgo i thɨghɨyawana ghaghae, amalaghɨniye amba ina e momouwo tɨne.
1JO 2:10 Thela thoŋgo i gharethovu weya ghaghae, iye i yaku e manjamanjala, na ma tharɨ regha inawe, mane i vakatha gheu regha na i vakatha tharɨ.
1JO 2:11 Ko thela thoŋgo i thɨghɨyawana ghaghae, iye kaero i yaku e momouwo tɨne. I loŋgaloŋga mbe e momouwo tɨne eŋge na ma i ghareghare aŋga i reŋa, kaiwae momouwoko i vakatha marae thɨ kwaghe.
1JO 2:12 Lo ŋgaŋga, ya rorori e ghemi, kaiwae Jisas Krais e idae Loi kaero i numotena lemi tharɨ.
1JO 2:13 Amaamala, ya roriya utuutuke iyake e ghemi, kaiwae Krais, vama inawe ŋgorava i rikowe, kaero hu ghareghare amalaghɨniye. Thegha, ya roriya utuutuke iyake e ghemi, kaiwae loloma raitharɨ Seitan kaero hu kivwala.
1JO 2:14 Gamagai, ya roriya utuutuke iyake e ghemi, kaiwae Ramami e buruburu kaero hu ghareghare wagiyawe. Amaamala, ya roriya utuutuke iyake e ghemi, kaiwae Krais, vama inawe ŋgorava i rikowe, kaero hu ghareghare amalaghɨniye. Thegha, ya roriya utuutuke iyake e ghemi, kaiwae hu vurɨgheghe. Loi le utu i yaku e ghemi na loloke raitharɨ Seitan kaero hu kivwala.
1JO 2:15 Tha hu gharethovuŋa yambaneke na bigibiginiye. Thoŋgo hu gharethovuŋaŋgi, Ramami e buruburu mane ghagharethovu ina e ghemi.
1JO 2:16 Yambaneke bigibiginiyeke thiyake; thanavuko iya nuwandaiyako; maralogheloghe, bigibigi na vwenyevwenye ghanjinemo. Bigibigike wolaghɨye thiyake ma thɨ mena weya Ramanda Loi, mbe thɨ rakamena eŋge vara e yambaneke.
1JO 2:17 Yambaneke thanavuniye na bigibiginiyeke wolaghɨye iya gharɨgharɨke nuwanjiya thiye ne thɨko, ko thela i vakatha ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, iye i roghabana na ma mbaŋa regha ne iko.
1JO 2:18 Lo ŋgaŋga, mbaŋa le ghambako maiyavara! Kaerova wo utuveŋga Krais ghathɨghɨya maiya i menamenake, na othembe mbaŋake Krais ghathɨghɨya lemoyo kaerova thɨ yomara. Iya kaiwae ra ghareghare mbaŋa le ghambako kaero i gheneghenetha.
1JO 2:19 Thiye va inanji e la wabwike tɨne, na kaero thɨ rakaiteteinda, ko kaiwae thiye ma la wabwike gharɨgharɨniyeŋgi moli; mbala amba inanji weinda, ko kaero thɨ rakaraŋgi na lenji raŋgi e la wabwike tɨne i woraŋgiya weinda thiye ma la wabwike gharɨgharɨniye.
1JO 2:20 Ko iyemaeŋge ghemi, Krais kaerova i liŋgiya Nyao Boboma e ghemi, iya kaiwae taulaghɨna ghemi hu ghareghareya utu emunjoru moli.
1JO 2:21 Lo rorori e ghemi ma rɨghe kaiwae ma hu ghareghareya utu emunjoru moli, nandere. Ko lo rɨghe na ya rorori e ghemi kaiwae kaero hu ghareghare utu emunjoru moli, na hu ghareghare utu kwanɨkwan ma i mena utu emunjoru e tɨne.
1JO 2:22 Thela rakwan? Rakwan iya loloniye iŋa, “Jisas iye ma Krais ŋgoreiye.” The lolo i utu ŋgoreiyako, iye i botewoŋgiya Loi Ramanda na Nariye, na iye Krais ghathɨghɨya.
1JO 2:23 The lolo thoŋgo i botewoyathu Loi Nariye, Ramae ma inawe. Thela thoŋgo i vaŋguvatha Loi Nariye e ghare, tembe i vaŋguvathava Loi Ramae.
1JO 2:24 Hu njimbukiki na hu worawe e gharemina utuutuko emunjoruko, iyava i ri mbaŋaniye va hu loŋweghathɨ na thɨ utuŋa na hu loŋwe. Thoŋgo i yaku e gharemina, ghemi ne hu tubwe weŋgiya Loi Nariye Jisas na Ramae.
1JO 2:25 Na Jisas kaerova i dagerawe weinda, ne i giya yawalɨ memeghabananiye weinda.
1JO 2:26 Ya rorinjoŋa utuutuke iyake e ghemi na ya utuveŋga thiyena nuwanjiya thɨ yaroŋgana kaiwanji.
1JO 2:27 Ko iyemaeŋge ghemi Krais kaerova i liŋgiya Nyao Boboma e ghemi na mbaŋake mbe ina e ghemi. Iya kaiwae ma valɨkaiwae tembe hu tamweva ravavaghare reghava na i vavaghare e ghemi. Kaiwae Nyao Boboma i vavaghare bigibigike wolaghɨye e ghemi, na le vavaghare mbema emunjoru eŋge, ma i kwan mun. Iya kaiwae hu yaku weya Krais ŋgoreiya Nyao Boboma i vaghareŋgana.
1JO 2:28 Lo ŋgaŋga, hu yaku weya Krais, na mbala ghambaŋa i njoghama, gharenda mbe i matuwo eŋge na thava ne weinda la monjina ra ndeghathɨ e marae.
1JO 2:29 Thoŋgo hu ghareghare Krais iye lolo thovuye moli, kaero hu ghareghare thela i vakavakatha thanavu thovuye, iye Loi nariye.
1JO 3:1 Wo hu thuwe, Loi le gharethovu weinda, i laghɨye yo! Le gharethovuko iyako kaiwae weinda, iŋa, “Ghemi lo ŋgaŋga.” Mbwana ghinda ŋgoranda iyako. Ko kaiwae yambaneke gharɨgharɨniye ma thɨ ghareghareya Loi, ma thɨ ghareghareya ghinda Loi le ŋgaŋga.
1JO 3:2 Wouna na valɨghareghareŋgu, mbaŋake iyake Loi le ŋgaŋga ghinda, ko iyemaeŋge amba ma ra ghareghare ŋgoroŋga vole ghandayamoyamo. Ko ra ghareghare eŋge mbaŋa Krais ne i njoghama, ne ra thuwe e ghayamoyamo moli, na ghinda ne ŋgoranda amalaghɨniye.
1JO 3:3 Thela i ghamaraghaoko e ghamwaeko weiye gharematuwo na i thuweya Krais, iye i njimbukikiya ghathanavu, thava tharɨ inawe, ŋgoreiya Krais ma ele tharɨ mun.
1JO 3:4 Thavala thɨ vakavakatha tharɨ thanavuniye thiye thɨ rakaraka Loi le mbaro. Tharɨ thanavuniye iye ra botewoyathu Loi na le mbaro.
1JO 3:5 Kaero hu ghareghare wagiyawe Krais va i mena rɨghe moli i rakayathuinda tharɨ e tɨne, na hu ghareghare ma mbaŋa regha i vakatha tharɨ.
1JO 3:6 Iya kaiwae thavala thɨ yaku weya Krais ma thɨ vakavakatha tharɨ. Ko thavala thiye ravakavakathaŋgi, ma mbaŋa regha thɨ thuwe na thɨ ghareghare amalaghɨniye.
1JO 3:7 Lo ŋgaŋga, tha lolo regha i utuutu vagaghala nuwami. Thela thoŋgo i vakavakatha thanavu thovuye, iye lolo thovuye; iye ŋgoreiya Krais iye lolo thovuye.
1JO 3:8 Ko thela i rombeleya tharɨ thanavuniye, iye Seitan nariye, kaiwae va i rikowe na ghaghad noroke Seitan mbe i vakavakatha vara tharɨ. Loi Nariye le yomara rɨghe nuwaiya i mukuwa Seitan le kaiwo.
1JO 3:9 Thela thoŋgo kaero i tabo na Loi nariye ma tembene i vakavakathava tharɨ, kaiwae yawalɨko iya i menako weya Loi inawe. Ma valɨkaiwae mbe i vakavakatha vara tharɨ kaiwae Ramaya Loi.
1JO 3:10 E kamwathɨke iyake ne i vatomwe emunjoru weinda, thavala Loi le ŋgaŋgaŋgi na thavala Seitan le ŋgaŋgaŋgi. Thavala ma thɨ vakatha thanavu thovuye, thiye ma Loi le ŋgaŋgaŋgi, na thavala ma thɨ gharethovu weŋgiya oghaghanji, thiye ma Loi le ŋgaŋgaŋgi.
1JO 3:11 I ri va mbaŋaniye hu loŋweghathɨ, vavaghareke iyake va hu wo, i utu ŋgoreiyake: hu vegharethovu weŋga.
1JO 3:12 Ghamithanavu thava ŋgoreiya Kein, iye lolo raitharɨ, Seitan nariye. Va i tagavamara ghaghae moli. Na buda kaiwae va i tagavamara ghaghae? Kaiwae amalaghɨniye le vakatha va i tharɨ na ghaghaeko le vakatha i thovuye Loi e marae.
1JO 3:13 Lo bodaboda, gharemi tha i yo, thoŋgo yambaneke gharɨgharɨniye thɨ botewoyathuŋga.
1JO 3:14 Thoŋgo ra gharethovu weŋgiya oghaghanda kaero ra ghareghare mare le valɨvaŋga kaero ra itete na ra lawa yawalɨ memeghabananiye ele valɨvaŋga. Ko thela thoŋgo ma i gharethovu weya ghaghae iye mbe ina vara mare ele valɨvaŋga.
1JO 3:15 Thela i botewoyathu ghaghae iye ratagavamare, na kaero ra ghareghare ratagavamare ma yawalɨ memeghabananiye inawe.
1JO 3:16 Krais va i vatomweya yawaliye kaiwanda, na le vakathako iyako e tɨne ra ghareghare gharethovu thanavuniye. Na ghinda tembe ŋgoreiyeva, ra vatomweya yawalinda la valɨraloŋweloŋweghathɨ kaiwanji.
1JO 3:17 Thela thoŋgo iye bigibigike wolaghɨye i mboromborowe na i thuweya ghaghae bigibigi vavana i ghenethavwiwe, ko iyemaeŋge ma ghare i njawe na i thalavu, iye Loi le gharethovu ma inawe.
1JO 3:18 Lo ŋgaŋga, thava mbe e ghaendake njimwa eŋge ra gharethovu, mbe ra gharethovu emunjoru weiye la vakatha.
1JO 3:19 Thoŋgo emunjoru ra vegharethovu weinda ŋgoreiyako, ne ra ghareghare emunjoru ghinda inanda weya Loi kaiwae iye i vatomwe iyaŋganiya i thovuye na emunjoru. Na thoŋgo emunjoru moli ra vegharethovu weinda, mane ra numoghegheiwo e la ghamba ndeghathɨ weya Loi,
1JO 3:20 othembe renuwaŋa e gharendake ne i woraŋgiya weinda ghinda tharɨ gharavakatha, ne weinda la gharemalɨlɨ kaiwae ra ghareghare wagiyawe Loi iye i ghareghareinda moli i kivwala ghinda la ghareghare gharendake le renuwaŋa, na kaiwae iye i ghareghareya la vakathake wolaghɨye.
1JO 3:21 Iya kaiwae, wouna na valɨghareghareŋgu, mbaŋa ra ghareghare la renuwaŋa e gharendake ghinda ma tharɨ gharavakatha, na ma ra mararu mbaŋa ne ra naŋgo weya Loi,
1JO 3:22 na ne i vamboromboroŋa weinda budakaiya ne ra naŋgowe kaiwae ra ghambugha le mbaro na ra vakatha thanavuko iya amalaghɨniye i warari kaiwaeko.
1JO 3:23 Le mbaro ŋgoreiyake: Ra loŋweghathɨgha Nariye Jisas Krais na ra vegharethovu weinda ŋgoreiya mbaroko va i utuŋako weinda.
1JO 3:24 Thavala thɨ ghambugha Loi le mbaro, thɨ yakuwe na iye i yaku weŋgi. Na i giya Une na i yaku weinda, iya kaiwae ra ghareghare iye i yaku weinda.
1JO 4:1 Wouna na valɨghareghareŋgu, tha hu loŋweghathɨgha lolo regha thoŋgo iŋa Loi Une inawe, iyemaeŋge wo hu ghatha vakatha budakaiya i utuŋana, amba ne hu ghareghare thoŋgo mbema emunjoru Loi Une inawe, kaiwae e valɨvaŋgake wolaghɨye ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan lemoyo kaero thɨ rakaraŋgi, na thiye thɨŋava thɨ utuŋa toto thɨ wo weya Loi.
1JO 4:2 Loi Une ghaghareghare ne hu ghareghare ŋgoreiyake. Thoŋgo lolo regha iŋa Jisas Krais va i tabo na lolo na i njama e yambaneke, iye Loi Une inawe.
1JO 4:3 Ko thela thoŋgo iŋa Jisas mava i tabo na lolo na i nja e yambaneke, iye Loi Une ma inawe, iye Krais ghathɨghɨya na une ma inawe. Kaerova hu loŋwe iye iya i menamenake, kaerova i menake na e mbaŋake iyake ina e yambaneke.
1JO 4:4 Ko iyemaeŋge lo ŋgaŋga, ghemi Loi le gharɨgharɨ, Loi ghalɨŋae gharautu kwanɨkwanɨŋgi kaero hu vurɨgheghe kivwalaŋgi, kaiwae Nyaona iya inana e ghemi i vurɨgheghe moli i kivwala nyaona ina weŋgiya gharɨgharɨ e yambaneke.
1JO 4:5 Ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan thiye yambaneke gharɨgharɨniyeŋgi, iya kaiwae lenji utuko mbe yambaneke renuwaŋaniye eŋge na yambaneke gharɨgharɨniye thɨ loŋweghathɨgha lenji utuko.
1JO 4:6 Ko ghinda Loi le gharɨgharɨ, na le renuwaŋa e tɨne ra utuutu na thavala thɨ ghareghareya Loi thɨ loŋweya ghalɨŋanda, ko thavala ma Loi le gharɨgharɨŋgi ma thɨ loŋweya ghalɨŋanda. Na iyake e tɨne valɨkaiwae ra ghatha iyaŋganiya utu emunjoru une na iyaŋganiya utu kwanɨkwan une.
1JO 4:7 Wouna na valɨghareghareŋgu, mbe ra vegharethovu weinda, kaiwae gharethovu thanavuniye i mena weya Loi. Thela thoŋgo i gharethovu iye Loi nariye na i ghareghareya Loi.
1JO 4:8 Thela thoŋgo ma i gharethovu, iye ma i ghareghareya Loi iye ragharethovu.
1JO 4:9 Loi le gharethovu weinda i vaghareinda ŋgoreiyake: I variya Nariye ghamberegha moli na i nja e yambaneke na amalaghɨniyewe ghinda ra vaidiya yawalinda memeghabananiye.
1JO 4:10 Ma raŋa gharethovu moli thanavuniye ra thuwe e ghinda la gharethovu weya Loi, ko iyemaeŋge ra thuweya iye le gharethovu weinda na i variya Nariye la tharɨ vowoniye.
1JO 4:11 Wouna na valɨghareghareŋgu, Loi le gharethovu laghɨye weinda ŋgoreiye varako, na valɨkaiwae ghinda tembe ra vegharethovuva weindava.
1JO 4:12 Ma mbaŋa regha lolo regha i thuwathuwa weya Loi, ko iyemaeŋge thoŋgo ra vegharethovu weinda, Loi i yaku weinda na la gharethovu weya amalaghɨniye kaero i vamboromboro.
1JO 4:13 Kaero ra ghareghare ghinda ra yaku weya Loi na amalaghɨniye i yaku weinda, kaiwae i giya Une weinda.
1JO 4:14 Tembe ŋgoreiyeva, va wo thuweya Loi i variya Nariye e yambaneke na i vamoruŋgiya gharɨgharɨ lenji tharɨ e tɨne, na iyake wo vaemunjoruŋa moli weŋgiya gharɨgharɨ.
1JO 4:15 Thoŋgo lolo regha iŋa, “Jisas iye Loi Nariye,” iye kaero i tubwe weiye Loi na Loi iye tembe i tubweweva.
1JO 4:16 Na tembe ŋgoreiyeva kaero ra ghareghare Loi iye i gharethovu kaiwanda na ra vareminje iye i gharethovuŋainda mbaŋake wolaghɨye. Loi iye ragharethovu, thela thoŋgo i yaku e gharethovu na iye ragharethovu, iye i tubwe weya Loi na Loi i tubwe weya amalaghɨniye.
1JO 4:17 Ne ra ghareghare Loi le gharethovu kaero i vakathavao kaiwoke wolaghɨye nuwaiya i vakatha weinda, mbala ma ra mararu Loi mbaŋaniye ne i ghathaŋgiya gharɨgharɨ, kaiwae la yakuyaku e yambaneke ŋgoreiya Krais ghathanavu.
1JO 4:18 Thoŋgo ra gharethovu weya Loi na iye i gharethovu weinda, mane ra mararu amalaghɨniye. Thoŋgo ghinda la gharethovu i laghɨye na kaero i mboromboro, gharethovuko thanavuniye iyako i wokiyathu mararu ghamɨnae, kaiwae mararu i raŋgiwe thoŋgo ra renuwaŋa Loi le lithɨ weinda. Ko the lolo thoŋgo i mararu ra ghareghare le gharethovu amba ma i laghɨye na i mboromboro.
1JO 4:19 Ghinda ra gharethovu weŋgiya Loi na gharɨgharɨ, kaiwae iviva Loi i gharethovu weinda.
1JO 4:20 Thoŋgo lolo regha iŋa, “Ya gharethovu weya Loi,” ko iyemaeŋge i botewoyathu ghaghae, iye rakwan. Kaiwae thoŋgo ma i gharethovu weya ghaghaeko iya i thuwe e maraeko, ma valɨkaiwae i gharethovu weya Loi iya ma i thuwe e maraeko.
1JO 4:21 Na mbaroko iya Loi va i giyako weinda iŋa, “Thela thoŋgo i gharethovu weya Loi, tembe i gharethovu weva ghaghae.”
1JO 5:1 Thavala thɨ loŋweghathɨ Jisas iye Krais, thiye Loi le ŋgaŋgaŋgi. Thoŋgo ra gharethovu weya ramanda tembe ra gharethovu weŋgiva oghaghandana olounda.
1JO 5:2 Kaero ra ghareghare thoŋgo ra gharethovu weya Loi na ra ghambugha le mbaro, tembe ra gharethovu weŋgiva le ŋgaŋga.
1JO 5:3 Thoŋgo emunjoru moli Loi ghagharethovu ina weinda, ne ra vakatha ŋgoreiya budakai i utugiya weinda na ra vakatha. Ma tembe i vuyowova weinda budakai i utuŋa na ra vakatha,
1JO 5:4 kaiwae Loi le ŋgaŋga ghinda valɨkaiwanda ra kivwala yambaneke. La rɨghe na valɨkaiwanda ra kivwala yambaneke kaiwae ra loŋweghathɨgha Jisas.
1JO 5:5 Thavala valɨkaiwanji thɨ kivwala yambaneke le vurɨgheghe? Mbe iyaeŋge vara thavala thɨ loŋweghathɨgha Jisas iye Loi Nariye.
1JO 5:6 Mbema Jisas Krais iya amalaghɨniye va i njama e yambane, i bapɨtaiso e mbwa, amba i mare na madɨbae i voru. Ma vambe i mena eŋge i bapɨtaiso e mbwa, ko va i mena i bapɨtaiso e mbwa na tembe i mareva na madɨbae i voru. Nyao Boboma i utuŋa iyako na utuko iyako emunjoru kaiwae amalaghɨniye rautu emunjoru moli.
1JO 5:7 Rautuutu Jisas kaiwae thegheto:
1JO 5:8 Nyao Boboma, le bapɨtaiso na le mare na madɨbae i voru. Theghetoke iyake lenji utuke i mboromboro.
1JO 5:9 Ghinda ra loŋweghathɨgha gharɨgharɨ thoŋgo thɨ utuŋa bigi regha utuniye, ko iyemaeŋge Loi le utuutu i kivwala gharɨgharɨ lenji utuutu, iya kaiwae mbala ra loŋweghathɨ. Na iye kaero i utuŋa Nariye utuniye.
1JO 5:10 Thela thoŋgo i loŋweghathɨgha Loi Nariye, kaero i ghareghare Loi le utuutuko iyako i emunjoru moli. Ko thela ma i loŋweghathɨgha Loi le utuutuko, iye kaero i wovakwanɨkwanɨŋa Loi kaiwae Loi le uturaŋgiya Nariye kaiwae ma i loŋweghathɨ.
1JO 5:11 Loi le uturaŋgiyako iyako ŋgoreiyake: Loi kaero i giya yawalɨ memeghabananiye weinda, na yawalɨko iyako rɨghe iye Nariye.
1JO 5:12 Thela i wovatha Loi Nariye, iye yawalɨke iyake kaero inawe; thela ma i wovatha Nariye, yawalɨke iyake ma inawe.
1JO 5:13 Ya roriya letake iyake e ghemi kaiwae nuwaŋguiya hu ghareghare thavala ghemi kaero hu loŋweghathɨgha Loi Nariye kaero hu wo yawalɨ memeghabananiye.
1JO 5:14 Weinda la gharematuwa ra mena weya Loi e naŋgo, kaiwae ra ghareghare emunjoru ne i wovatha la renuwaŋa thoŋgo thebigiya nuwandaiya ra naŋgowe na mbe ŋgoreiye vara amalaghɨniye le renuwaŋa.
1JO 5:15 Kaero ra ghareghare ma mbaŋa regha i goriwoyathuinda, mbaŋa ra naŋgowe ra ghareghare kaero i giya thebigiya ra naŋgowe.
1JO 5:16 Thoŋgo ghemi regha i thuweya ghaghae i vakatha tharɨ, tharɨko iya mane i vakatha na i meghaghathɨ moli weya Loi, mbala i naŋgo weya Loi tharɨko gharavakatha kaiwae na Loi i vamoru. Iyake ya utuutu thavala thɨ vakatha tharɨ na mane i vakatha na thɨ meghaghathɨ moli weya Loi. Emunjoru tharɨ vavana mbe inanjiwe, i vakatha lolo i meghaghathɨ moli weya Loi. Ma yaŋa i naŋgo tharɨ ŋgoranjiyako kaiwanji.
1JO 5:17 Vakathake raraitharɨ wolaghɨye idanji tharɨ. Ko iyemaeŋge tharɨ vavana mbe inanjiwe mane i vakatha lolo i meghaghathɨ moli weya Loi.
1JO 5:18 Ra ghareghare thela kaero i tabo na Loi nariye, mane i vakatha valaŋa tharɨ, kaiwae Loi Nariye i njimbukiki, na Seitan, iye tharɨ gharavakatha mane i vɨghathɨ.
1JO 5:19 Kaero ra ghareghare Loi le ŋgaŋga ghinda, na yambaneke laghɨye tharɨ gharavakatha Seitan i mbaroŋa.
1JO 5:20 Kaero ra ghareghare Loi Nariye va i mena e yambaneke na i giya ghareghare weinda, iya kaiwae ra ghareghareya Loi emunjoru moli. Ra tubwe weya Loi emunjoru moli na tembe ra tubwe weva Nariye Jisas Krais. Iye Loi emunjoru moli na yawalɨ memeghabananiye rɨghe.
1JO 5:21 Lo ŋgaŋga, thava hu kururu weŋgiya loi kwanɨkwan, hu botewoyathuŋgi.
2JO 1:1 Ghino ekelesiya gharandeviva ya roriya letake iyake na ya variye i ghaona e ghen, ghen Loi le tututhi wevoniye weinaŋgiya len ŋgaŋga. Ghen weinaŋgiya len ŋgaŋgana ya gharethovuŋga laghɨye moli, na ma mbe ghino eŋge wombereghake, gharɨgharɨke wolaghɨye thavala thɨ ghareghareya utu emunjoru tembe thɨ gharethovuŋgava laghɨye.
2JO 1:2 Wo gharethovuŋga kaiwae wo ghareghare utu emunjoru kaero ne i meghabana weinda mbaŋake wolaghɨye.
2JO 1:3 Ya naŋgo weya Loi Ramanda na Nariye Jisas Krais, gharenji weinda, thɨ gharevɨrɨ kaiwanda na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharenda, kaiwae ra loŋweghathɨ ghautu emunjoru na ra vegharethovu weinda.
2JO 1:4 Ya warari laghɨye moli kaiwae ya loŋweya utuutu len ŋgaŋgana vavana thɨ loŋgaloŋga utu emunjoru e ghakamwathɨ, ŋgoreiya Ramanda le mbaro weinda.
2JO 1:5 Iya kaiwae, elana, ya naŋgo e ghen na ghinda regha na regha ra vegharethovu weinda. Mbaroke iya ya utuŋake e ghen ma mbaro togha ŋgoreiye, ko iyemaeŋge mbaroke iyake i ri mbaŋaniye va ra loŋweghathɨ na thɨ utuveinda ra loŋwe.
2JO 1:6 Mbe ra gharethovu amba ne ra ghambugha Loi le mbaro na ra loŋgaloŋgawe. Iya le mbaroko iyako i ri mbaŋa va hu loŋweghathɨ na thɨ utuŋa hu loŋwe, ŋgoreiyake: gharethovu thanavuniye e tɨne hu loŋgaloŋgawe.
2JO 1:7 Rakwan lemoyo kaerova thɨ rakaraŋgi e yambaneke laghɨye. Thiye thɨŋava Jisas Krais va i mena e yambaneke mava i tabo na lolo. Gharɨgharɨ ŋgoranjiyako thiye rakwanɨŋgi na thiye Krais ghathɨghɨya.
2JO 1:8 Iya kaiwae hu njimbukikiŋga gharɨgharɨ ŋgoranjiyako kaiwanji, mbala thava hu thɨvaiya lemi kaiwona une, ko mbala modamina Loi i vamboromboroŋa.
2JO 1:9 Thela thoŋgo ma i yaku Krais le vavaghare e tɨne ko iyemaeŋge i wa ma e vavaghare reghava, iye ma Loi inawe. Ko thela thoŋgo i yaku Krais le vavaghare e tɨne, iye Loi Ramanda weiye Nariye thɨ yakuwe.
2JO 1:10 Thoŋgo lolo regha i ghaona na ma i woghaona vavaghareke iyake, tha hu dage mwaewowe o hu kulavoreŋa e lemi ŋgolona.
2JO 1:11 Thela thoŋgo i dage mwaewowe, iye kaero i tabo na gharathalavu ele vakathako raitharɨ e tɨne.
2JO 1:12 Lo renuwaŋa lemoyo moli mbe inanjiwe valɨkaiwae ya woraŋgiya e ghemi, ko iyemaeŋge ma nuwaŋguiya ya rorinjoŋa e peipa ŋgoreiya iyake. Nuwaŋguke nuwaiya vara mbe ya ghaona ya thuweŋga, ghamwanda regha na ra utu, na weiŋguyaŋgiya ghemi warari i riyevanjarainda.
2JO 1:13 Ghagha iye tututhi wevoniye le ŋgaŋga thɨ mwaewo e ghen.
3JO 1:1 Ghino ekelesiya gharandeviva ya roriya letake iyake na ya variye i ghaona e ghen, Gaiyus, wou valɨghareghareŋgu emunjoru kaiwae mbe ghareŋgu vara moli e ghen.
3JO 1:2 Wou valɨghareghareŋgu, lo naŋgo e tɨne nuwaŋguiya riwana i thovuye moli na bigibigike wolaghɨye thɨ thovuye e ghen ŋgoreiye e unena bigibigike wolaghɨye e tɨne i thovuye moliwe.
3JO 1:3 Ya warari laghɨye moli kaiwan mbaŋa oghaghanda vavana thɨ mena thɨ utuŋa utunin e ghino, thɨŋa ghen mbema emunjoru u ghambugha utu emunjoru moli na ya ghareghare mbaŋake wolaghɨye u vakavakatha ŋgoreiyako.
3JO 1:4 Thembaŋa thoŋgo ya loŋwevaidiyava lo ŋgaŋga utuninji, thiye thɨ loŋgaloŋga utu emunjoru moli e ghakamwathɨ, iyake i vakathaŋgo ya warari laghɨye, na lo warariko iyako i kivwala wararike wolaghɨye.
3JO 1:5 Wou valɨghareghareŋgu, emunjoru kaiwo thovuye iya u vakavakathana, kaiwae oghaghandana iya thɨ vavaghɨliyana na thɨ vavagharena u thalavuŋgi, othembe ma u ghareghareŋgi.
3JO 1:6 Len gharethovuna weŋgi kaero thɨ utuŋa weŋgiya ekelesiya e valɨvaŋgake iyake. Gharɨgharɨ ŋgoranjiyako, thoŋgo mbowo thɨ vaghɨliyava, nuwaŋguiya u thalavuŋgi lenji loŋgaloŋga kaiwae. Vakatha ŋgoreiyana Loi i warari kaiwae.
3JO 1:7 Gharɨgharɨna iya thɨ rakarakaraŋgina thɨ kaiwo Krais kaiwae. Ma thɨ mban mun ghanjithalavu weŋgiya thiye ma raloŋweloŋweghathɨ.
3JO 1:8 Iya kaiwae ghinda ekelesiya ra thalavuŋgiya gharɨgharɨ ŋgoranjiyako, na ghinda ra tabo ghanjirathalavu utu emunjoru e kaiwoniye tɨne.
3JO 1:9 Va ya roriya ekelesiya lenji leta yaŋgara, ko iyemaeŋge Diyotripes mava i goru weya iya lama utuko kaiwae amalaghɨniye mbema nuwaiya eŋge ghamberegha i mbaro.
3JO 1:10 Mbaŋa ne ya ghaona, ne ya uturaŋgiya le vakathako wolaghɨye. Amalaghɨniye i utuutuvatharɨ ghime kaiwame. Ko ma mbe ghime eŋge kaiwame, ko iyemaeŋge oghaghandako iya thɨ vavaghare vaghɨliyako ma i kula ruwoŋgi ele ŋgolo. Na tembe ŋgoreiyeva, i dageten thavala nuwanjiya thɨ kula ruwoŋgi, na i variye raŋgiyaŋgi ekelesiya wabwiko e tɨne.
3JO 1:11 Wou valɨghareghareŋgu, tha u varevare thanavu raitharɨ, ko iyemaeŋge u varevare thanavu thovuye. Thela thoŋgo i vakavakatha thanavu thovuye, iye Loi nariye. Thela thoŋgo i vakavakatha thanavu raitharɨ, iye ma i thuwathuwa na i ghareghareya Loi.
3JO 1:12 Gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ wovathovuthovuyeŋa Demitriyas. Thɨŋa iye lolo thovuye. Iye i ghambugha utu emunjoru, na iyake i vaemunjoruŋa iye lolo thovuye. Ghime tembe wo wovathovuthovuyeŋava ghathanavuko, na u ghareghare lama utuke emunjoru.
3JO 1:13 Lo renuwaŋa i ghanagha mbe thiyake valɨkaiwae ya woraŋgiya e ghen, ko iyemaeŋge ma nuwaŋguiya ya rorinjoŋa e peipa.
3JO 1:14 Lo renuwaŋake mbe nuwaŋguiya vara ya ghaona ya thuweŋge, ra yaku namoghamwanda na ra utu.
3JO 1:15 Loi le gharemalɨlɨ i yaku e gharena. Ghanuneke e valɨvaŋgake iyake thɨ mwaewo e ghen. Ghino lo mwaewo u utugiya weŋgiya wounena regha na regha e valɨvaŋgana iyena.
JUD 1:1 Ghino Jiud, Jisas Krais le rakakaiwo na Jemes ghaghae, ya roriya letake iyake na ya variye e ghemi thavala Loi kaerova i kula e ghemi. Ghemi Loi Ramanda i gharethovuŋga na Jisas Krais i njimbukikiŋga:
JUD 1:2 Ya naŋgo Loi iye mbaŋake wolaghɨye i gharevɨrɨŋaŋga, le gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemi, na huya yaku ele gharethovu riyeriyevanjaraniye tɨne.
JUD 1:3 Wouna na valɨghareghareŋgu, va nuwaŋguiya moli ya roriya lemi leta na ya utuŋa iya vamoruke iya taulaghɨke ra vaidi utuniye, ko e mbaŋake iyake nuwaŋguiya moli ya utuŋa bigi regha utuniye. Nuwaŋguiya ya utu vavurɨgheghe e ghemi na loŋweghathɨ ghagaithɨ hu gaithɨwe na hu vikikighathɨgha budakaiya ghinda raloŋweloŋweghathɨ ra ndeghathɨwe. Loŋweghathɨko iyako Loi va i wogiya weŋgiya le gharɨgharɨ, na ma valɨkaiwae ra vɨvɨ na ma reghaova.
JUD 1:4 Kaiwae gharɨgharɨ vavana, thiye ma thɨ yavwatatawana Loi, kaero thɨ ru thuwele e lemi wabwina tɨne. Thiye thɨ vɨvɨ Loi le mwaewo bwagabwaga utuniye gharerenuwaŋa na thɨ munjeva lenji varɨvoru, ko amba thɨ vakavakatha yathima thanavuniye raraitharɨ. Gharɨgharɨko thiyako Jisas Krais, iye mbe ghambereghaeŋge Giyanduŋenduŋe na ghanda Giya, thɨ botewoyathu. Mbaŋa va i vivako Buk Boboma kaerova i woraŋgiya gharɨgharɨ ŋgoranjiyako ne thɨ vaidiya vuyowo laghɨye.
JUD 1:5 Kaero hu ghareghare Giya Loi va i vaŋgu raŋgiyaŋgiya Isirel gharɨgharɨniye vuyowo e tɨne Ijipt, na muyai tembe i mukuwoŋgiva thavala mava thɨ loŋweghathɨ, ko iyemaeŋge nuwaŋguiya tembe ya ravairɨveŋgava na hu rerenuwaŋa kaiwae.
JUD 1:6 Hu renuwaŋakikiŋgiya nyao thovuthovuye, iya thiye va thɨ botewoyathu ghamba yakuko Loi va i woveŋgiko, na thɨ roiteta lenji ghamba yakuko. Loi kaero va i yaŋgarɨŋgi e sen memeghabananiye na i vaŋguraweŋgi e momouwo tɨne, thɨ roroghagha na ghambaŋa laghɨye na i woraweya ghanjimbaro.
JUD 1:7 Tembe ŋgoreiyeva Sodoma na Gomora na ghembaghemba nanasiye evasiwanji, thɨ vakavakatha thegha na gamaina thanavuniye na thɨ vatomweŋgi yathima e thanavuniye mbe vavanaŋgiva ŋgoreiya nyaoma lenji vakatha. Ghanjithanavuma modae thɨ nda e ndɨghe, na thiye ŋgoranjiya ghamba thuwathuwa Loi nevole i lithɨ weŋgiya gharɨgharɨ e ndɨghe memeghabananiye tɨne.
JUD 1:8 Na tembe ŋgoreiyeva, gharɨgharɨke thiyake iyava thɨ ru thuwelema e lemi wabwina tɨne, thanavuko iya reghako tembe thɨ vakavakathava. Thɨ goru weya lenji gheneloloko na thɨ vakowana riwanji na thɨ vambɨghɨya e yathima thanavuniye. Thɨ botewoyathu Loi le mbaro, na thɨ utuvatharɨ weŋgiya buruburu vurɨvurɨghegheniye.
JUD 1:9 Nyao thovuye giyaninji regha idae Maikol, weiye Seitan thɨ wogaithɨ, thɨ rorovurɨgheghe Mosese riwae kaiwae na thela i wo. E mbaŋako iyako Maikol mava nuwaiya i utuvatharɨ weya Seitan, vambema iŋa eŋge, “Giya i lithɨ e ghen!”
JUD 1:10 Ravavaghare kwanɨkwanɨke thiyake ma thɨ ghareghareya bigibigike thiyake ghanjirumwaru, mbema thɨ utuvatharɨ eŋge weŋgi. Thɨ ghareghareya bigibigi vavana, ko lenji renuwaŋa ŋgoreiya thetheghan mbwanjam, ghareghareko iyako i vakowana yawalinji.
JUD 1:11 Aleu, ghanjitharɨ laghɨya iyako! Kaero thɨ ghambugha thanavuko iya Kein va i reŋakowe. Thɨ numo mani na kaero thɨ vatomweŋgi Baalam le tharɨ e tɨne. Thiye thɨ gaithɨ weya Loi ŋgoreiya Kora i botewoyathu Mosese le mbaro na i gaithɨwana, na Loi ne i mukuwoŋgi ŋgoreiya va i mukuwaŋgiya Kora na le wabwi.
JUD 1:12 Gharɨgharɨke thiyake e umbalinjiko mbe tharɨ eŋge, na e lenji vakathako mbe thiye eŋge vara kaiwanji na i monjimonjina. Thɨ vakowana lemi ekelesiyana ghanɨŋganiyeŋgi mbaŋa hu ghanɨŋga weimiyaŋgi. Thɨ wovoreŋa ghanjimberegha na tembe thiye thɨ njimbukikiŋgi. Thiye ŋgoranjiya ŋgalɨlɨ ndewendewe i uvevewoŋgi na ma e uyeniye, na tembe ŋgoranjiva umbwa ghanjimbaŋa rau na ma e uneunenji. Kaero thɨ mare, iya kaiwae thɨ therɨyathuŋgi na thɨ mare moli.
JUD 1:13 Thiye ŋgoranjiya ŋgonu laghɨlaghɨye e njighɨko thɨ bebe na lenji vakathako monjinaniye ŋgoreiya bagoduko njoŋgonjoŋgowae. Thiye ŋgoranjiya ghɨtara thɨ vathavwiya lenji ghamba reŋa na thɨ ghawe moli. Loi kaerova i vivatharaweya ghambanji, momouwo laghɨye moli inawe na ne vethɨ roghabanawe moli.
JUD 1:14 Inok iye Adam rumbuye tha theghepirɨninji va le dagerawe gharɨgharɨ ŋgoranjiyako kaiwanji, iŋa, “Wo hu thuwe! Giya i menamenako weiyaŋgiya le Nyao Thovuye lemoyo lemoyo moli,
JUD 1:15 ne thɨ rakamena thɨ vakotɨŋgiya tharɨ gharavakathaŋgiko wolaghɨye, thavala ma thɨ yavwatatawana Loi na i wogiya ghanjivuyowo. Kaiwae ma weinji lenji yavwatata weya Loi e lenji vakathako wolaghɨye e tɨne na thɨ utuutuvatharɨwe.”
JUD 1:16 Gharɨgharɨke thiyake ghanjiune mbe thɨ romban eŋge e ghaenji na thɨ vewonjowonjoweŋgi. Tembe thɨ ghambugha ghanjimberegha lenji renuwaŋa raraitharɨ. Tembe ghanjimberegha thɨ wovoreŋaŋgi na lenji utuko i wo ghanjiune nuwanji thɨ vaŋguŋgi na thɨ reŋa e lenji renuwaŋako.
JUD 1:17 Ko lo bodaboda na valɨghareghareŋgu, hu renuwaŋakikiya budakai ghanda Giya Jisas Krais ghalɨŋae gharaghambɨ va lenji utuma weŋga.
JUD 1:18 Va thɨ utu e ghemi na thɨŋa, “Mbaŋa ne ele ghambako gharɨgharɨ vavana ne thɨ yomara na thɨ vavɨra lemi loŋweghathɨna weya Loi. Thiye ma thɨ yavwatatawana Loi na tembe ghanjimberegha thɨ ghambugha lenji renuwaŋa raraitharɨ.”
JUD 1:19 Gharɨgharɨke thiyake thɨ vakatha wabwi na wabwi e lemi ekelesiya na tɨne, na thɨ mbela yambaneke renuwaŋaniye. Nyao Boboma ma ina weŋgi.
JUD 1:20 Ko ghemi, lo bodaboda valɨghareghareŋgu, lemi loŋweghathɨna thovuyena moli iya i menana weya Loi; iye ghamimbaghɨmbaghɨ, na yawalimina hu vatad vavurɨgheghe e mbaghɨmbaghɨko iyako, na hu naŋgonaŋgo Nyao Boboma ele vurɨgheghe tɨne.
JUD 1:21 Loi i gharethovu kaiwami, na hu njimbukikiya ghamithanavuna na hu yaku ele gharethovu tɨne. Na hu roroghagha ghanda Giya Jisas Krais weiye le gharevɨrɨ i giya yawalɨ memeghabananiye weŋga.
JUD 1:22 Ghamune vavana thɨ numoghegheiwo na lenji loŋweghathɨ i njavovo, mbe gharemi weŋgi na hu thalavuŋgi.
JUD 1:23 Na vavana ŋgoranjiya inanji e ndɨghe une, hu vurɨgheghe hu vaŋgu raŋgiyaŋgi e tharɨko tɨne. Vavana riwanjiko yawaliye i yalaweghathɨŋgi, mbe gharemi weŋgi, ko iyemaeŋge mbe weimi lemi mararu na hu njimbukikiŋga mbala thava lenji tharɨma thanavuniye i lawa e ghemi na i vambɨghɨyaŋga. Hu njimbukiki wagiyaweŋga na hu botewoyathu riwanjina thanavuniye raraitharɨ, ne iwaeŋge i vambɨghɨyaŋga.
JUD 1:24 Loi iye valɨkaiwae ne i njimbukikiŋga na mane hu dobu, na valɨkaiwae ne i vaŋguŋga na i vaŋguraweŋga amalaghɨniye Ravwenyevwenye e marae, na mane e lemi tharɨ na warari i riyevanjaraŋga.
JUD 1:25 Iye mbe ghambereghaeŋge Loi emunjoru na iye ghanda Ravamoru, iya kaiwae Jisas Krais ghanda Giya e idae ra tarawe na raŋa iye Ravwenyevwenye, Ramevoro, Ravurɨgheghe na Rambarombaro Moli, iye ŋgoreiya mbaŋa va i vivako, mbaŋake noroke, na mbaŋake i menamenake ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
REV 1:1 Bukuke iyake Jisas Krais le vatomwe utuniye. Loi va i giya bigibigike thiyakewe na i woraŋgiya weinda ghinda le rakakaiwo budakaiya tene i yomara ma mbaŋa molao. Krais va i variya le nyao thovuye e ghino, Jon, wovatomwe e tɨne na i vatomweya bigibigike thiyake weŋgo.
REV 1:2 Na bigibigiko wolaghɨye ya thuweŋgiko ya govambwara e ghemi. Loi ghalɨŋae na Jisas Krais le woraŋgiya e ghino ya utuŋa utuniye e ghemi.
REV 1:3 Thela thoŋgo i vaona weŋgiya gharɨgharɨ utuutuke iya Loi ghalɨŋaeke totoke e ghabuku tɨne, iye Loi i warari kaiwae, na thavala thɨ loŋweya utuutuke iyake na thɨ ghambu, Loi i warari kaiwanji. Kaiwae ma mbaŋa molao kaero bigibigike thiyake thɨ yomara.
REV 1:4 Ghino Jon, ya roriya letake iyake na ya variye i ghaona e ghemi ekelesiya wabwi ghepirɨ inami e valɨvaŋga Eisiya tɨne. Ya naŋgo weya Loi iye noroke, mbaŋa me vivako, na mbaŋa i menamenake mbe inawe, ghare weŋga na le gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina. Tembe ŋgoreiyeva nyao theghepirɨ thiya inanji Loi e ghamwae ele ghamba yaku vwenyevwenye tɨne, thiye thɨ methɨ Nyao Boboma,
REV 1:5 weiye Jisas Krais gharenji weŋga na lenji gharemalɨlɨ i riyevanjara gharemina. Jisas iye Loi ghalɨŋae gharayathu emunjoru, iye mare ghagamau, na iye yambaneke ghakiŋ lenji randeviva. Jisas iye i gharethovuinda, le mare e tɨne i rakayathuinda na i thavwiyathu la tharɨ;
REV 1:6 ko amba i bigiraweinda le ghamba mbaro gharɨgharɨniye. Ghinda ra tabo le rakakaiwo boboma le Loi na Ramae kaiwae. Jisas iye ra wovavwenyevwenye na ra wovavurɨvurɨghegheŋa mbaŋake wolaghɨye, ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye.
REV 1:7 Wo hu thuwe! Iye iya i njama e ŋgalɨlɨko, gharɨgharɨke wolaghɨye maranji ne i voro na thɨ thuwe, na othembe thavala va thɨ vwe na i mare, thiye tembene thɨ thuweva. Gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke ne thɨ randa kaiwae. Emunjoru! Mbwana. Ŋgoreiye.
REV 1:8 Loi iye i Vurɨgheghe Moli, na iye noroke, mbaŋa me vivako, na mbaŋa i menamenake mbe inawe, iŋa, “Ghino Alepa na Omega, ghino va e Rɨghendake na ne Eleghambakoko.”
REV 1:9 Ghino ghaghami Jon, weya Jisas weiŋguyaŋgiya ghemi ra vaidiya vɨrɨ, kaiwae weiŋguyaŋgiya ghemi ra tabo Jisas le ghamba mbaro gharɨgharɨniye na weiŋguyaŋgiya ghemi ra ghataŋaghathɨgha vuyowo weinda la rouda. Va ya vavaghareŋa Loi ghalɨŋae na Jisas Krais le woraŋgiya e ghino, na iyake kaiwae thɨ yakɨnɨŋgo na thɨ vaŋguraweŋgo e raurau Patɨmos na va yakuwe.
REV 1:10 Ghanda Giya ghambaŋa kururu e tɨne, Nyao Boboma le vurɨgheghe i woŋgo, amba ya loŋweya ghalɨghalɨŋa laghɨye regha e ghereiŋgu ŋgoreiya mema ghalɨŋae.
REV 1:11 Iŋa ŋgoreiyake, “Bigibigike iya ne u thuweŋgike u rorinjoŋa e peipa vonɨvona tɨne, ko ambane u variye na i wa weŋgiya ekelesiya thiya yaku e ghembaghemba theghepirɨ tɨnenji na thɨ vaona. Ghembaghemba theghepirɨ thiyake: Epesas, Smaina, Pegamam, Tayataira, Sadis, Piladelpiya na Leodisiya.”
REV 1:12 Amba ya ndevɨ na nuwaŋguiya ya thuwe thela me utuutuko weŋgo, iwaeŋge ya thuweŋgiya kadɨŋeŋe weinji ghambanji gol, lenji ghanaghanagha ghepirɨ.
REV 1:13 E ghanjilughawoghawo ya thuweya yamoyamo regha ŋgoreiya lolo i njimbo kwama ghayaboyabo molao, i nja ve wo gheghe, na gharevwata gheva thɨ vakatha gol i livaghɨliya.
REV 1:14 Umbaliye vulivuliye i kakaleva ŋgoreiya ghina ree, na maramarae ŋgoreiya ndɨghe mamiye.
REV 1:15 Gheghe thɨ ndalandala ŋgoreiya thɨ ŋambwa kopa na thɨ vakatha na i ndalandala, na ghalɨŋae ghaloŋwaloŋwa ŋgoreiya mbwa i voru e thalawovanja laiye.
REV 1:16 Nɨmae e uneke i laweŋgiya ghɨtara voghɨpirɨ, na gaithɨ ghaghalithɨ lawelaweniye marae vaŋga na vaŋga i raŋgima e ghae. Ghamwae marambwelambwelawae ŋgoreiya raŋgila thiyo varaeniye.
REV 1:17 Mbaŋa ya thuweya loloko iyako, ya dobu e gheghe ŋgoreiya lolo kaero i mare. Kaero i liraweya nɨmae uneko e riwaŋgu na iŋa, “Tha u mararu! Ghino va e Rɨghendako na Eleghambakoko.
REV 1:18 Ghino e yawayawaliŋgu, va ya mare, ko iyemaeŋge mbaŋake kaero e yawayawaliŋgu na ya meghabana mbaŋake wolaghɨye. Mare na Thambe ghanjiki ghino ya mbaroŋa.
REV 1:19 Bigibigike iya mo thuweke, na iya kaero nanjiwe e mbaŋake iyake na iya ne thɨ yomara mbaŋa i menamenako, u rorinjoŋa utuutuninji.
REV 1:20 Simosimoko iya mo thuweŋgiko — ghɨtara voghɨpirɨ me nanji e nɨmaŋguke e uneŋguke na kadɨŋeŋe weinji ghambanji gol lenji ghanaghanagha theghepirɨ ghanjirumwaru ŋgoreiyake: ghɨtara voghɨpirɨ thiye nyao thovuthovuye ekelesiyama ghepirɨma ghanjiranjimbunjimbu, na kadɨŋeŋe weinji ghambanji gol lenji ghanaghanagha ghepirɨ, thiye ekelesiya ghepirɨma.”
REV 2:1 Amba loloko iyako i dage weŋgo iŋa, “U roriya leta na i wa Epesas, i wa weya nyao thovuye iya ekelesiyako gharanjimbunjimbuma, na u utuwe ŋgoreiyake: Loloma iya e nɨmaeke uneke i laweŋgiya ghɨtarama ghepirɨ, na i loŋgaloŋga ŋgoreiya kadɨŋeŋe weinji ghambanji gol lenji ghanaghanagha ghepirɨ e tɨnenji ghalɨŋae ŋgoreiyake:
REV 2:2 Ghamithanavu kaero ya ghareghare, lemi rovurɨgheghe e kaiwo na lemi ghataŋaghathɨ weiye lenji rouda. Kaero ya ghareghare hu thɨghɨya wanaŋgiya gharɨgharɨko raraitharɨ. Thɨŋava thiye ghalɨŋae gharaghambɨ, ko iyemaeŋge ma ŋgoreiye. Kaero hu tuthiya lenji utuutuko na hu vaidiŋgi ko ana thiye rakwan.
REV 2:3 Kaero ya ghareghare idaŋgu kaiwae hu vaidiya vɨrɨ, ko iyemaeŋge hu ghataŋaghathɨ na ma hu njavovo.
REV 2:4 Ko iyemaeŋge ya vaidiya bigi regha ya wovatharɨtharɨŋa e ghemi ŋgoreiyake, mbaŋake ma hu gharethovu wagiyawe ŋgoreiya va i vivama.
REV 2:5 Wo hu renuwaŋa lemi gharethovuko le laghɨlaghɨye va iyako, ambane hu ghareghare ŋgoroŋga lemi dobu na le molamolao. Wo hu roiteteŋgiya ghamithanavuna raraitharɨ na ghamithanavu ne ŋgoreiya va hu vakathakaiko. Thoŋgo ma hu ndeghereiye wanaŋgiya ghamithanavu raraitharɨ, ne ya ghaona e ghemi na ya thɨna lemi kadɨŋeŋena weiye ghambaena.
REV 2:6 Ko iyemaeŋge bigi regha ya warariŋa weŋga, iyake — wabwi Nikolaita ghanjithanavu hu botewoyathu na ghino tembe ŋgoreiyeva ya botewoyathu.
REV 2:7 Thoŋgo e yanayanawami, budakaiya Nyao Boboma i utuŋa ekelesiya wabwi ghepirɨ weŋgi ne hu loŋwe. Thavala thɨ kivwalaŋgiya tharɨ, ne ya vatomwe weŋgiya yawalɨko ghaumbwa une na thɨ ghan, iya i ndeghathɨ Loi ele umako buruburu e tɨne.”
REV 2:8 Tembe i dageva weŋgo iŋa, “U roriya leta na i wa Smaina, i wa weya nyao thovuye iya ekelesiyako gharanjimbunjimbuma, na u utuwe ŋgoreiyake: Loloke iya iye va Rɨghendako na ne Eleghambakoko; iye vambowo i mare na kaerova i thuweiruva na e yawayawaliye, ghalɨŋae ŋgoreiyake:
REV 2:9 Hu vaidiya vɨrɨ na ma e lemi bigibigi kaero ya ghareghare, ko iyemaeŋge Loi e marae ghemi hu vwenyevwenye. Kaero ya ghareghare Jiu vavana thɨ utuvatharɨ e ghemi. Thiye thɨŋa, ‘Mbe ghime eŋge Loi le wabwi,’ ko iyemaeŋge ma ŋgoreiye, ko ana thiye Seitan le wabwi gharɨgharɨniye.
REV 2:10 Tha hu mararu the bigiya ne hu vaidiya vuyowae. Wo hu vandeŋeŋgo! Seitan ne iŋa amba thɨ laweŋga ghemi vavana na thɨ bigiraweŋga e thiyo na thɨ mandowa lemi loŋweghathɨna. Ne hu vaidiya vɨrɨ laghɨye na mbaŋa theyaworo e tɨne amba vɨrɨko iyako iko. Ko iyemaeŋge hu ndeghathɨ vurɨgheghe e lemi loŋweghathɨna, othembe ne hu vaidiya mareniye, ghino tene ya giya lemi ghataŋaghathɨna modae yawalɨ memeghabananiye.
REV 2:11 Thoŋgo e yanayanawami, budakaiya Nyao Boboma i utuŋa ekelesiya wabwi ghepirɨ weŋgi ne hu loŋwe. Thavala thɨ kivwalaŋgiya tharɨ, thiye mare theghewoniye vɨrɨniye mane nasiye mun regha thɨ vaidi.”
REV 2:12 Tembe i dageva weŋgo iŋa, “U roriya leta na i wa Smaina, i wa weya nyao thovuye iya ekelesiyako gharanjimbunjimbuma, na u utuwe ŋgoreiyake: Loloko iya gaithɨko ghaghalithɨ marae vaŋga na vaŋga na lawelaweniye inawe ghalɨŋae ŋgoreiyake:
REV 2:13 Ya ghareghare aŋga inami hu yaku na ghembana iyana Seitan i mbaroŋa. Othembe ŋgoreiyako mbe hu ndevadedeŋgo vara. Lemi loŋweghathɨ e ghino ma hu roitete, othembe va thɨ tagavamara lo rayathu thovuye Antipas e ghembana iyana tɨne, na ghembana iyana Seitan le ghamba yaku inawe.
REV 2:14 Ko iyemaeŋge bigibigi vavana ya wovatharɨtharɨŋa e ghemi. E lemi wabwina tɨne gharɨgharɨ vavana inanjiwe thɨ ghambugha Balaam le vavaghare. Iye va i vatomwe weya Balak na mbala i vabeŋgiya Isirel gharɨgharɨniye thɨ vakatha tharɨ. Lenji tharɨko vambe thɨ ghana ghanɨŋga iya kaero thɨ vowoŋa weŋgiya loi vakavakatha na vambe thɨ vakavakathava yathima thanavuniye raraitharɨ.
REV 2:15 Ghemi tembe ŋgoreiyeva, e lemi wabwina tɨne, gharɨgharɨ vavana thɨ ghambugha wabwi Nikolaita lenji vavaghare.
REV 2:16 Iya kaiwae wo hu roiteteŋgiya lemi tharɨna na hu ndeghereiyewanaŋgi. Thoŋgo ma ma ŋgoreiyako, mbaŋa nasiye ya ghaona e ghemi, na ya wo gaithɨko ghaghalithɨ me raŋgima e ghaeŋguke na ya gaithɨ weŋgiya gharɨgharɨna thiyena.
REV 2:17 Thoŋgo e yanayanawami, budakaiya Nyao Boboma i utuŋa ekelesiya wabwi ghepirɨ weŋgi ne hu loŋwe. Thavala thɨ kivwalaŋgiya tharɨ, ne ya giya ghanɨŋga manna thɨ ghan, iya mbaŋake amba i rothuweleko. Na tembe ŋgoreiyeva, ne ya giya varɨ kakaleva regha na regha weŋgi, varɨko iyako e riwae ya roriya ida toghawe, na idako iyako ma lolo regha ne i ghareghare, mbe thelaeŋge vara ne i wo iye i ghareghare.”
REV 2:18 Tembe i dageva weŋgo iŋa, “U roriya leta na i wa Tayataira, i wa weya nyao thovuye iya ekelesiyako gharanjimbunjimbuma, na u utuwe ŋgoreiyake: Loi Nariye, iye marae ŋgoreiya ndɨghe mamiye na gheghe thɨ ndalandala ŋgoreiya thɨ ŋambwa kopa na thɨ vakatha na i ndalandala, ghalɨŋae ŋgoreiyake:
REV 2:19 Kaero ya ghareghare ghamithanavu, lemi gharethovu, lemi loŋweghathɨ, lemi kaiwo na lemi ghataŋaghathɨ. Ya ghareghare va i viva ghamithanavu i thovuye, ko iyemaeŋge mbaŋake kaero i thovuye moli.
REV 2:20 Ko iyemaeŋge bigi regha ya wovatharɨtharɨŋa e ghemi, wevoke iyake, Jesabel. Elaghɨniye iŋava Loi ghalɨŋae gharautu, na hu vatomwe i yaku e ghemi. I vaghare vatharɨŋgiya lo rakakaiwo, iya kaiwae thɨ vakavakatha yathima thanavuniye raraitharɨ, na thɨ ghana ghanɨŋga kaero thɨ vowoŋa weŋgiya loi vakavakatha.
REV 2:21 Kaerova ya giya ghambaŋa na mbalava i ndeghereiyewana yathimako thanavuniye raraitharɨ, ko iyemaeŋge i botewoyathu.
REV 2:22 Iya kaiwae ya lithɨwe na ne i ghambwera na i ghataŋa vɨrɨ. Tembe ŋgoreiyeva thavala weiyaŋgi thɨ vakavakatha yathima thanavuniye raraitharɨ na ma thɨ ndeghereiyewana ghathanavuko iyako, ne thɨ vaidiya vuyowae laghɨye moli.
REV 2:23 Gharaghambu tembe ŋgoreiyeva ne ya tagavavamareŋgi, na mbala ekelesiyake wolaghɨye thɨ ghareghare ghino ya tuthiya gharɨgharɨ gharenji na lenji renuwaŋa, ko amba ya giya regha na regha modami ŋgoreiya budakaiya lemi vakatha.
REV 2:24 Ko iyemaeŋge ghemi Tayataira, thavala ma hu goru weya le vavaghareko raitharɨ iyako, na mava hu vakatha iya vavana thɨŋako, ‘Seitan le renuwaŋa thuwethuweleniye,’ ya dage e ghemi ma tene ya giyava ghamivuyowo regha, mbema yaŋa eŋge ŋgoreiyake:
REV 2:25 vavaghareko kaerova hu woko, hu njimbukiki wagiyawe ghaghad ya njoghama.
REV 2:26 Thavala thɨ kivwalaŋgiya tharɨ, na thɨ vakavakatha lo renuwaŋa i wa ghaghad mbaŋa ele ghambako, iya mbaroko le vurɨgheghe Bwebwe va i woveŋgoko ne ya wogiya weŋgi, na mbala thiye e lenji vurɨgheghe weŋgiya gharɨgharɨ e valɨvaŋgake wolaghɨye. Lenji mbaro ne i vurɨgheghe weŋgi, na ne thɨ vakowanaŋgi ŋgoreiya lolo i tagaghɨthɨghɨtha uye.
REV 2:28 Na tembene ya giya weŋgiva ghɨtara thɨnambaŋa voghɨtɨna.
REV 2:29 Thoŋgo e yanayanawami budakaiya Nyao Boboma i utuŋa ekelesiya wabwi ghepirɨ weŋgi ne hu loŋwe.”
REV 3:1 Tembe i dageva weŋgo iŋa, “U roriya leta na i wa Sadis, i wa weya nyao thovuye iya ekelesiyako gharanjimbunjimbuma, na u utuwe ŋgoreiyake: Loloko iya i mbaroŋaŋgiya nyao theghepirɨ, thiya thɨ kaiwo Loi kaiwae, na iya nɨmae e uneke i laweŋgiya ghɨtara voghɨpirɨ, ghalɨŋae ŋgoreiyake: Kaero ya ghareghare ghamithanavu. Ghamiyamoyamo ŋgoreiye mbe e yawayawalimi, ko iyemaeŋge kaero hu mare.
REV 3:2 Thama ghanjighena! Hu rakathuweiru na hu vavurɨgheghe ghathanavu thovuye na thava i mare moli, kaiwae kaero ya vaidiŋga ghamithanavu amba ma i thovuye lo Loi e marae.
REV 3:3 Vavaghareko thovuye iyava hu loŋweko na hu wovatha wo hu renuwaŋakiki! Iya kaiwae hu ghambu na hu ndeghereiyewana ghamithanavu raraitharɨ. Ko thoŋgo mbe hu ghenaghena vara na ma hu thuweiru, ne ya ghaona e ghemi. Mane hu ghareghare thembaŋa ya ghaona, ne lo ghaona ŋgoreiya rakaivɨ lenji vutha.
REV 3:4 Ko iyemaeŋge Sadis gharɨgharɨniye vavanaeŋge ghanjikwama ma i mbighɨ, ma thɨ vakowanaŋgi e tharɨ thanavuniye. Nevole thɨ njimbo kwama kakaleva na weiŋguyaŋgiya ya loŋga na regha kaiwae thiye e ghanjithovuye.
REV 3:5 Thavala thɨ kivwalaŋgiya tharɨ, ne thɨ njimbo kwama kakaleva ŋgoreiyako. Mane ya nderakayathumun idanji yawalɨ e ghabuk tɨne. Ko iyemaeŋge Bwebwe weiyaŋgiya le nyao thovuthovuye e maranji ne ya govambwaraŋgi na yaŋa, ‘Thiye lo gharɨgharɨ.’
REV 3:6 Thoŋgo e yanayanawami, budakaiya Nyao Boboma i utuŋa ekelesiya wabwi ghepirɨ weŋgi ne hu loŋwe.”
REV 3:7 Tembe i dageva weŋgo iŋa, “U roriya leta na i wa Piladelpiya, i wa weya nyao thovuye iya ekelesiyako gharanjimbunjimbuma, na u utuwe ŋgoreiyake: Loloko iya i bobomako na i emunjoru, iya Deivid le ki inawe na mbaŋa ne i vugha thɨnɨmba ma tembe valɨkaiwaeva lolo regha i thɨnɨtɨmo, na mbaŋa ne i ki ma valɨkaiwae lolo regha tembe i vughava. Loloko ghalɨŋae ŋgoreiyake:
REV 3:8 Kaero ya ghareghare ghamithanavu. Kaero ya vugha thɨnɨmba e ghamwami iya ma valɨkaiwae lolo regha i thɨnɨtɨmo. Ya ghareghare othembe lemi vurɨgheghe ma i laghɨye, kaero hu ghambugha lo vavaghare na ma hu roroya idaŋgu.
REV 3:9 Wo hu thuwe! Ne ya vakatha Seitan le wabwiko gharɨgharɨniye iya thɨŋakova thiye Jiu gharɨgharɨniye ko nandere. Thiye thɨ kwan. Ne ya vakatha na thɨ mena thɨ kururu e ghamwami na thɨ govambwara ya gharethovuŋga.
REV 3:10 Kaiwae kaero hu ghambugha lo mbaro na hu ghataŋaghathɨ weiye lemi rouda, tembene ya njimbughathɨŋgava e vuyowoko wolaghɨye tɨne iya i menamenako e yambaneke na i mandoŋgiya rameyambanewe.
REV 3:11 Mbaŋa nasiye ya ghaona e ghemi. Budakai kaerova hu wo hu vikiki wagiyawe na mbala ma lolo regha i wo e ghemi lemi ghataŋaghathɨna modae.
REV 3:12 Thavala thɨ kivwalaŋgiya tharɨ ne ya bigira weŋgi na thɨ tabo lo Loi le Ŋgolo Boboma ghambaghɨmbaghɨ, na mbaŋake wolaghɨye mbene thɨ yakuyaku vara gheko. Ne ya roriya lo Loi idae weŋgi na tembe ŋgoreiyeva ghambae idae, Jerusalem Togha iya ne i njama e buruburu weya amalaghɨniye. Na tembene ya roriva ghino idaŋgu togha weŋgi.
REV 3:13 Thoŋgo e yanayanawami, budakaiya Nyao Boboma i utuŋa ekelesiya wabwi ghepirɨ weŋgi ne hu loŋwe.”
REV 3:14 Tembe i dageva weŋgo iŋa, “U roriya leta na i wa Leodisiya, i wa weya nyao thovuye iya ekelesiyako gharanjimbunjimbuma, na u utuwe ŋgoreiyake: Totoke iyake i mena weya loloko iya thɨŋako iye ‘Mbwana! Ŋgoreiye!’, iye rayathu thovuye na emunjoru, na iye bigibigike wolaghɨye Loi va i vakathaŋgike rɨghenji, ghalɨŋae ŋgoreiyake:
REV 3:15 Kaero ya ghareghare ghamithanavu. Ya ghareghare ma hu njighɨnjighɨ na ma hu dayagha ghino kaiwaŋgu. Ma hu botewoŋgo, ko iyemaeŋge ma ŋgoreiya weimi lemi warari na hu ghambugha ghalɨŋaŋgu. Ko ana nuwaŋguiya hu njighɨnjighɨ o hu dayagha!
REV 3:16 Ko iyemaeŋge kaiwae mbe valɨvaŋga eŋge lemi gharevatomwe na lemi loŋweghathɨ e ghino ne ya njoŋgoyathuŋga.
REV 3:17 Kaiwae huŋa, ‘Ghime wo vwenyevwenye na bigibigike wolaghɨye i thovuye weime, ma wo kwara e bigi regha.’ Ko ana ma hu ghareghare nami e vuyowo laghɨye tɨne na gharɨgharɨ gharenji i vɨrɨ kaiwami? Ghemi mbinyembinyeŋgu, marami i kwaghe na hu bukabuka.
REV 3:18 Iya kaiwae ya vavurɨghegheŋga, hu vamodo gol une moli e ghino, kaero thɨ ŋambu e ndɨghe na i ndayathu murimuriye, amba ne hu vwenyevwenyewe. Tembe ŋgoreiyeva hu vamodova kwama kakaleva e ghino na hu njimbo na hu yabwa monjinamina na lemi monjinana iko. Na tembe ŋgoreiyeva hu vamodo maramina ghaghethawari e ghino na hu liŋgi e maramina amba ne valɨkaiwami hu thuwe.
REV 3:19 Thavala ya gharethovuŋgi ya goviya ghamwanji na ya vathanavuŋgi ghanjithanavu raraitharɨ kaiwae. Iya kaiwae hu rovurɨgheghe thanavu thovuye kaiwae na hu ndeghereiyewana thanavu raitharɨ.
REV 3:20 Wo hu thuwe! Ya ndeghathɨ e ŋgolo ghathɨnɨmba na ya dɨghɨdɨghɨ. Thoŋgo thela i loŋweya ghalɨŋaŋguke na i vugha le thɨnɨmba e ghino, ne ya ruwe na weiŋgu wo ghanɨŋga na regha.
REV 3:21 Thavala thɨ kivwalaŋgiya tharɨ, ne ya vatomwe weŋgi wo yaku na regha elo ghamba yaku vwenyevwenye tɨne na wo mbaro na regha, ŋgoreiya ghino va ya kivwala tharɨ na weiŋgu Ramaŋgu wo yaku na regha ele ghamba yaku vwenyevwenye tɨne.
REV 3:22 Thoŋgo e yanayanawami, budakaiya Nyao Boboma i utuŋa ekelesiya wabwi ghepirɨ weŋgi ne hu loŋwe.”
REV 4:1 Mbaŋa bigibigiko thiyako thɨ yomara na e ghereiye, amba ya thuweya buruburu ghathɨnɨmba i mavu. Na tembe ya loŋweva ghalɨghalɨŋama ma loŋwema, ŋgoreiya mema ghalɨŋae iŋa, “U voroma gheke na ya vatomwe e ghen budakaiya wone thɨ yomara iyake e ghereiye.”
REV 4:2 E mbaŋako iyako Nyao le vurɨgheghe i mbaroŋaŋgo na ya thuweya ghamba yaku vwenyevwenye e buruburu, lolo regha i yakuwe.
REV 4:3 Loloko iyako ghayamoyamo i ndalandala ŋgoreiye varɨ jaspa na varɨ sosoro idae kaniliyan lenji ndalandala. E ghamba yakuko iyako ya thuweya bwawo ghayamoyamo ŋgoreiya varɨ emerold marambwelambwelawae i vaghɨliya.
REV 4:4 I vaghɨliya ghamba yakuko iyako, ghamba yaku vwenyevwenye yeiwo na ghevarɨ (24), na giyagiya theiwo na theghevarɨ thɨ yakuwe, thɨ njimbo kwama kakaleva na umbalinji ghamatabwaya gol.
REV 4:5 E ghamba yaku vwenyevwenyeko iyako tɨne vivilema na mbɨlerɨ laiye i menamenawe. E ghamba yakuko iyako ghamwae kadɨŋeŋe vwarapirɨ thɨ rarawe, na thiyako nyao theghepirɨ thɨ kaiwo weya Loi. (Nyao theghepirɨ thiye Loi Une.)
REV 4:6 Na bigi regha ina e ghamba yakuko iyako ghamwae, ghayamoyamo ŋgoreiya njighɨko i vakatha galas ŋgoreiye krisitol. Tembe ŋgoreiyeva thetheghan theghevarɨ ya thuweŋgi, maramaranji i riyevanjara riwanjiko laghɨye, e ghamwanji na e ghereinji, na ghamba yakuko iya i yakukowe thɨ meghɨliŋa.
REV 4:7 Thetheghan regha ŋgoreiya laiyon, theghewoniye ŋgoreiya burumwaka, theghetoniye ghamwae ŋgoreiya lolo, na theghevarɨniye ŋgoreiya malaghɨ i yoyo.
REV 4:8 Thetheghanɨko theghevarɨko regha na regha vinevineiye ghewona na riwanjiko laghɨye maramaranji i riyevanjara na tembe ŋgoreiyeva vineinjiko raberabe. Ghararaghɨye na gougou thɨ wothuwothu na ma thɨ towotowo, thɨŋa, “Giya Loi Vurɨgheghe Moli, iye i boboma, i boboma, i boboma, iye va inawe mbaŋa mevivako, e mbaŋake na mbaŋa i menamenako.”
REV 4:9 Mbaŋa thetheghanɨko thiyako thɨ giya wovavwenyevwenye, yavwatata na vata ago weya iya i yaku e ghamba yaku vwenyevwenyeko tɨne, iya yawaliyeko memeghabananiye,
REV 4:10 amba giyagiyama theiwo na theghevarɨma thɨ ronja e ghenji vuvuye e ghamwae na thɨ kururuwe. Thɨ bigiraweya umbalinji ghamatabwaya e ghamba yaku vwenyevwenyeko ghamwae, iya loloko i yakuwe, na thɨ wothuwothu thɨŋa,
REV 4:11 “Ghama Giya! Lama Loi, valɨkaiwae wo wovavwenyevwenyeŋge, wo yavwatatawanaŋge na wo taraweŋge len vurɨgheghena kaiwae, kaiwae u vakatha bigibigike wolaghɨye na len renuwaŋa e tɨne thɨ yomara na mbe inanjiwe vara.”
REV 5:1 Amba ya thuweya peipa vonɨvo mbambara thɨ von, na ina loloko iya i yaku e ghamba yaku vwenyevwenyeko e nɨmae valɨvaŋga uneko. Peipako iyako gharorori ina e tɨne na e vwatae kaero thɨ von na mbaŋapirɨ thɨ monjeghathɨ.
REV 5:2 Na ya thuweya nyao thovuye vurɨvurɨghegheniye regha i utuutu na ghalɨŋae laghɨye moli iŋa, “Thela ele rɨghe na valɨkaiwae i tabeyathu monjemonjeko na i tateya peipa vonɨvoko iyako?”
REV 5:3 Ko iyemaeŋge ma lolo regha ina e buruburu, o e yambaneke o yambaneke e raberabe valɨkaiwae i tateya peipa vonɨvoko na i thuweya tɨneko.
REV 5:4 Iwaeŋge ya randa laghɨye moli kaiwae ma thɨ vaidiya lolo regha ele rɨghe na valɨkaiwae i tateya peipa vonɨvoko iyako o i thuweya tɨneko.
REV 5:5 Amba giyagiyama regha i dage e ghino iŋa, “Thava u randa! Wo u thuwe! Iye thɨ uno laiyonɨko iya i mena Juda e ghauuko tɨne, na iye Deivid rumbuye, kaero i vurɨgheghe kivwalaŋgiya ghathɨghɨya na iye valɨkaiwae i tabeyathu peipa vonɨvoko ghamonjemonje ghepirɨ na i tate.”
REV 5:6 Ya tagathɨna maraŋgu na ya thuweya Sip Nariye i ndeghathɨ e ghamba yaku vwenyevwenyeko ghadidiye na thetheghan theghevarɨ weinjiyaŋgiya giyagiyama e tɨnenji. Sipɨko Nariye ghayamoyamo ŋgoreiya kaerova thɨ tagavamare. Ghasokisoki umbopirɨ na maramarae voghɨpirɨ. Maramaraeko iyako nyao theghepirɨ thɨ kaiwo weya Loi Une ŋgoreiya nyao theghepirɨ i variye raŋgiyaŋgi e yambaneke laghɨye.
REV 5:7 Sipɨma Nariya i wa ve thɨna peipa vonɨvoma weya loloma i yaku e ghamba yaku vwenyevwenyema e nɨmae uneko.
REV 5:8 Mbaŋa i vakatha iyako, thegheghanɨma ghevarɨma na giyagiyama theiwo na theghevarɨma thɨ ronja e ghenji vuvuye e ghamwae. Giyagiyako regha na regha thɨ mban e nɨmanɨmanji ghemwadimwadiwo hap na gaeba thɨ vakatha e gol, inisenɨs i riyevanjaraŋgi na iyako ŋgoreiya raloŋweloŋweghathɨko lenji naŋgo.
REV 5:9 Thetheghanɨko na giyagiyako thɨ wothuŋa wothu togha regha weya Sipɨko Nariye thɨŋa: “Ghen e len rɨghe na valɨkaiwan u thɨna peipa vonɨvoko iyako na u tabeyathu ghamonjemonjeko, kaiwae va thɨ tagavamareŋge, na madɨbana e tɨne gharɨgharɨ uu na uu, ghalɨghalɨŋa na ghalɨghalɨŋa, ririwo na ririwo vanautuma na vanautuma u vamodonjoghaŋgi Loi kaiwae.
REV 5:10 Kaerova u vakathaŋgi na len ghamba mbaro ghagharɨgharɨ boboma na thiye ravowovowo thɨ kaiwo weya la Loi na thiye nevole thɨ mbaroŋa yambaneke.”
REV 5:11 Amba ya tagathɨna maraŋgu na ya thuweŋgiya nyao thovuthovuye, mbunja alalamaŋgo na ya loŋweya ghalɨŋanji. Thɨ ndeghɨliŋa ghamba yaku vwenyevwenyeko, thetheghan theghevarɨma, na giyagiyama.
REV 5:12 Thɨ wothu na ghalɨŋanji laghɨye thɨŋa, “Sip Nariye iyava thɨ tagavamareko, iya e la rɨghe na valɨkaiwae ra taraweŋa le mbaro, ghavwenyevwenye, le thimba, na le vurɨgheghe, iye ra yavwatatawana, ra wovavwenyevwenye na ra tarawe.”
REV 5:13 Na ya loŋweya bigibigike wolaghɨye e yawayawalinji e buruburu, e yambaneke, e thalaute, e njighɨte, na wolaghɨyeko thɨ wothuwothu thɨŋa, “Weya loloko iya i yaku e ghamba yaku vwenyevwenyeko tɨne, na weya Sipɨko Nariye, ra taraweŋgi, ra yavwatata wanaŋgi, ra wovavwenyevwenyeŋgi na ra wovavurɨvurɨghegheŋgi, mbaŋake wolaghɨye, ma ele ghambako.”
REV 5:14 Thetheghan theghevarɨma thɨŋa, “Mbwana. Ŋgoreiye.” Na giyagiyama thɨ ronja e ghenji vuvuye na thɨ kururu weŋgi.
REV 6:1 Amba ya thuweya Sip Nariye i tabeya monjemonje ghepirɨma regha, iya i vivama, na ya loŋweya thetheghan theghevarɨma regha i kula na ghalɨŋae ŋgoreiye mbɨlerɨ iŋa, “U mena!”
REV 6:2 Ya ghɨmara ghaoko, na gheko ya thuweya hos kakaleva. Loloko i thakowe i wo mbwenara; i li umbaliye ghamatabwaya na i wa ve gaithɨ kivwalaŋgiya ghathɨghɨya.
REV 6:3 Mbaŋa Sip Nariye i tabeya monjemonjema theghewoniye, ya loŋweya thetheghanɨma theghewoniye i kula iŋa, “U mena!”
REV 6:4 Na hos regha mbowo i raŋgimava, i sosoro moli. Loloko i thakowe va i giya vurɨgheghewe na i womena gaithɨ e yambaneke na i vakatha gharɨgharɨ thɨ vetagatagavamareŋgi e gaithɨ laghɨye. Na Loi i wogiyawa gaithɨ ghaghalithɨ laghɨye regha.
REV 6:5 Mbaŋa Sip Nariye i tabeya monjemonjema ghetoninji, ya loŋweya thetheghanɨma theghetoninji i kula iŋa, “U mena!” E mbaŋako iyako ya thuweya hos bwedibwedi umbwara. Loloko i thakowe i thɨna sikeli regha e nɨmae.
REV 6:6 Ya loŋweya ghalɨghalɨŋa regha i mena thetheghan theghevarɨko e tɨnenji ŋgoreiya loloma iŋa, “U rughiya witɨna kilogrem regha, modae ŋgoreiya mbaŋa regha ghakaiwo modae, na u rughiya bali ghavuyowo kilogrem thegheto, modae ŋgoreiya mbaŋa regha ghakaiwo modae, ko iyemaeŋge ne u ndevakowana olivɨna bunamawae na waena.”
REV 6:7 Mbaŋa Sip Nariye i tabeya monjemonjema ghevarɨninji, kaero ya loŋweya thetheghanɨma ghevarɨninji ghalɨŋae iŋa, “U mena!”
REV 6:8 E mbaŋako iyako ya thuweya hos regha ghayamoyamo i talayaŋa. Loloko va i thakowe idae Mare na i rereghamba e ghereiye Thambe. I giya vurɨgheghe weŋgi na thɨ gaboŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye lenji ghanaghanagha ŋgoreiya wan kota (1/4). Gharɨgharɨ vavana thɨ mare e gaithɨ, vavana thɨ mare bada kaiwae, vavana ghambwera laghɨye kaiwae, na vavana thetheghan rawowoidi thɨ gharɨŋgi na thɨ mare.
REV 6:9 Mbaŋa Sip Nariye i tabeya monjemonjema ghelimaninji, kaero ya thuweya gharɨgharɨko va thɨ gaboŋgiko unenji e ghamba vowoko raberabe. Va thɨ gaboŋgi kaiwae thɨ loŋweghathɨ Loi ghalɨŋae na lenji govambwara weŋgiya gharɨgharɨ.
REV 6:10 Thɨ kula na ghalɨŋanji laghɨye thɨŋa, “Giya Memevoroniye, ghen u boboma na u utuutu emunjoru, ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao na ne u vanivaŋaŋgiya yambaneke na u lithɨ weŋgi kaiwae va thɨ gaboime?”
REV 6:11 Kaero i giya weŋgiya kwama ghayaboyabo molao na kakaleva, amba i dage weŋgi iŋa, “Wo hu towo mbaŋa ubotuva, ghaghad oghaghami na oloumi, lemi valɨrakakaiwo, thiye ne thɨ gaboŋgi ŋgoranjiya ghemi na lenji ghanaghanaghana i mboromboro.”
REV 6:12 Mbaŋa Sip Nariye i tabeya monjemonjema ghewonaninji, kaero ya thuweya ragheragheghe laghɨye regha i yomara. Varaeko marae i momouwo ŋgoreiya kwama marae i bwedi moli, manjalako marae i soro ŋgoreiya madibe,
REV 6:13 na ghɨtara thɨ dobudobunjama e buruburuko na thɨ uunja e yambaneke, ŋgoreiya umbwa fig uneune thɨ ŋgwe moli thɨ dobudobu e ndamwae mbaŋa ndewendewe vurɨgheghe i vandindi.
REV 6:14 Buruburu i vonjogha ŋgoreiya peipa vonɨvo na ouou na raurauke wolaghɨye thɨ roiteta ghambanji.
REV 6:15 Amba yambaneke ghakiŋɨŋgi, rambarombaroŋgi, ragagaithɨ lenji randeviva, ravwenyevwenye, na thavala idanji i laghɨye, weinjiyaŋgiya gharɨgharɨko, thiye rakakaiwobwaga na thiye rakarakayathuŋgi, thɨ rakavo na vethiya kubaro e bwaudu na varɨvarɨ molamolao e tɨnenji.
REV 6:16 Thɨ kula weŋgiya ouou na varɨvarɨko thɨŋa, “Hu dobuma e vwatame na hu garubuime, na mbala loloko iya i yaku e ghamba yaku vwenyevwenye tɨne ma i thuweime, na tembe ŋgoreiyeva Sip Nariye le ghatemuru thava i mena weime.
REV 6:17 Hu gavoime kaiwae lenji lithɨ weime ghambaŋa laghɨye kaero i vutha, ma valɨkaiwae lolo reghava ne e yawayawaliye kaiwae lenji ghatemuruko.”
REV 7:1 Iyake e ghereiye ya thuweya nyao thovuthovuye theghevarɨ thɨ ndeghathɨ e yambaneke ghadidiye ghevarɨ na thɨ laweghathɨgha yambaneke ghandewendewe ghevarɨ na mbala ma valɨkaiwae i rowo e yambaneke, e njighɨ o e umbwaumbwako.
REV 7:2 Na mbowo ya thuweva nyao thovuye regha i mena yavorowoko e boimako i wo Loi e yawayawaliye le mbaro ghanono. Amba i kula na ghalɨŋae laghɨye i wa weŋgiya nyao theghevarɨma iya me giya vurɨgheghema weŋgi na thɨ vakowana yambaneke na njighɨ.
REV 7:3 Iŋa, “Thava wo hu vakowanaŋgiya yambaneke, o njighɨ o umbwaumbwa, wo hu roroghagha ghaghad ne wo woraweya la Loi le nono le rakakaiwo e ghamwanji.”
REV 7:4 Kaero ya loŋweya thiye e ghanjinono e ghamwanji lenji ghanaghanagha wan handred potipo tausan (144,000), thɨ mena Isirel ghauuko wolaghɨye weŋgi.
REV 7:5 Twelɨva tausan (12,000) thɨ mena Juda e ghauu tɨne, 12,000 thɨ mena Rubin e ghauu tɨne, 12,000 thɨ mena Gad e ghauu tɨne,
REV 7:6 12,000 thɨ mena Asa e ghauu tɨne, 12,000 thɨ mena Manase e ghauu tɨne, 12,000 thɨ mena Napɨtalai e ghauu tɨne,
REV 7:7 12,000 thɨ mena Simiyon e ghauu tɨne, 12,000 thɨ mena Livai e ghauu tɨne, 12,000 thɨ mena Aisake e ghauu tɨne,
REV 7:8 12,000 thɨ mena Sebulon e ghauu tɨne, 12,000 thɨ mena Josep e ghauu tɨne, na 12,000 thɨ mena Benjamin e ghauu tɨne.
REV 7:9 Iyako e ghereiye ya tagathɨna maraŋgu, kaero ya thuweya wabwi laghɨye moli na ma valɨkaiwae ra vaona. Thɨ raka mena e vanautuma wolaghɨye, uu wolaghɨye, ririwo wolaghɨye, na ghalɨghalɨŋa wolaghɨye. Thiya ndeghathɨ loloko iya i yaku e ghamba yaku vwenyevwenyeko na Sip Nariye e ghamwanji, thɨ njimbo kwama molamolao kakaleva, na thɨ mbana umbwaumbwa varegha ndamwandamwa e nɨmanji.
REV 7:10 Thɨ kula na ghalɨŋanji laghɨye thɨŋa, “Vamoru i mena weya la Loi iya i yaku e ghamba yaku vwenyevwenyeko tɨne, weiye Sip Nariye weŋgi.”
REV 7:11 Nyao thovuthovuye wolaghɨye thɨ ndevaghɨliya ghamba yaku vwenyevwenyeko na giyagiyama weinjiyaŋgiya thetheghanɨma ghevarɨ. Nyaoko thovuthovuye thɨ ronja e ghenji vuvuye e ghamba yaku vwenyevwenyeko ghamwae, ghamwanji i nja e thelauko vwatae na thɨ kururu weya Loi,
REV 7:12 thɨŋa, “Mbwana. Ŋgoreiye! Ra tarawe la Loi, ra wovavwenyevwenye, raŋa iye i thimba, ra vata agowe, ra yavwatatawana, raŋa iye rambarombaro memevoroniye na ra taraweŋa le vurɨgheghe mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako. Mbwana. Ŋgoreiye!”
REV 7:13 Amba giyagiyama regha i vaitoŋgo iŋa, “Thavala gharɨgharɨke iya thɨ njimbo kwamake molamolao kakaleva na aŋga thɨ mena?”
REV 7:14 Ya gonjoghawe yaŋa, “Amalana, ma ya ghareghare, ghen eŋge u ghareghare.” I dage e ghino iŋa, “Gharɨgharɨke thiyake thɨ raka mena e vuyowo laghɨye tɨne. Kaerova thɨ thavwiya ghanjikwamako molamolao Sip Nariye e madɨbae na i kakaleva.
REV 7:15 Iya kaiwae thɨ ndeghathɨ Loi ele ghamba yaku vwenyevwenye ghamwae, na gougou na ghararaghɨye thɨ kaiwowe ele Ŋgolo Boboma tɨne; na loloko iya i yaku e ghamba yaku vwenyevwenyeko tɨne, thɨ yaku weinji na i garubuŋgi.
REV 7:16 Ma tene bada i gharɨŋgiva, ma tene mbwa i gharɨŋgiva, na ma tene varae dayaghawae mane i vakowaŋaŋgiva,
REV 7:17 kaiwae Sip Nariye iye ina e lughawoghawoko e ghamba yaku vwenyevwenyeko, ne i njimbukikiŋgi ŋgoreiya sip gharanjimbunjimbu i njimbukikiŋgiya le sip, ne i viva weŋgi vethɨ muna mbwako iya i voruvalaŋako na e yawayawaliyeko. Na Loi ne i thavwiyathu maralumunjiko wolaghɨye.”
REV 8:1 Mbaŋa Sip Nariye i tabeya monjemonje ghepirɨninji, ma tembe bigi regha laiye e buruburu mbaŋa le molamolao ŋgoreiya lughawoghawo vaŋgothiye.
REV 8:2 Amba ya thuweya nyaoko thovuthovuye theghepirɨ thɨ ndeghathɨ Loi e ghamwaema, na thɨ vilambwa mema, tembe vwarapirɨva.
REV 8:3 Nyao thovuye reghava, i thɨna gaeba thɨ vakatha e gol na i mena i ndeghathɨ e ghamba vowo ghadidiye. Inisenɨs lemoyo Loi i giyawe na i ŋambu vatabo raloŋweloŋweghathɨko wolaghɨye lenji naŋgo e ghamba vowo gol ina e ghamba yaku vwenyevwenye ghamwae.
REV 8:4 Amba inisenɨs munduwae i voro weiye raloŋweloŋweghathɨko lenji naŋgo, thɨ mena weya nyaoma thovuye iya i ndeghathɨ Loi ghamwaema.
REV 8:5 Nyaoko thovuye i thɨna gaebako na i wa e ghamba vowoko, ve takombana vowoko ŋiyawe, na weiye le vurɨgheghe i liŋginjoŋa e yambane. Amba mbɨlerɨrɨ laiye, vivilema na ragheragheghe thɨ yomara.
REV 8:6 Amba nyao thovuthovuye theghepirɨ thɨ vivatha lenji mema vwarapirɨ na thɨ uwi.
REV 8:7 Kaero nyaoko thovuye regha i uwiya le mema na mbaŋara bigibigike thiyake thɨ yomara; uye ŋgoreiye varɨ na ndɨghe i mbumbu weiye madibe, weiye le vurɨgheghe i liŋginjoŋa e yambaneke. Yambaneke valɨvaŋga regha ŋgoreiya wan ted (1/3) i nda, umbwaumbwa tembe ŋgoreiyeva na nanako wolaghɨye thɨ ndavao.
REV 8:8 Na nyao thovuye theghewoniye i uwiya le mema, amba bigi regha ŋgoreiya ou laghɨye regha i rara ve dobu e njighɨko tɨne. Njighɨ valɨvaŋga regha ŋgoreiye wan ted (1/3) i gharavɨ na madibe,
REV 8:9 thetheghan e njighɨko tɨne lenji ghanaghanagha ŋgoreiye wan ted (1/3) thiya mare, na waŋga tembe wan tedɨva (1/3) i mukuwoŋgi.
REV 8:10 Nyao theghetoniye i uwiya le mema, amba ghɨtara laghɨye regha i ra ŋgoreiye theŋgi i rara i dobunjama e buruburuko, i unja e walawalaghɨta ŋgoreiye wan ted (1/3) na mbwarowou weŋgi.
REV 8:11 Ghɨtarako iyako idae maŋgamaŋga. Mbwako wolaghɨye valɨvaŋga le ghanaghanagha ŋgoreiye wan ted (1/3) thɨ maŋga, na gharɨgharɨ lemoyo thɨ muna maŋgamaŋgako na thɨ mare.
REV 8:12 Amba nyao theghevarɨninji i uwiya le mema. Varae, manjala na ghɨtara bigi regha i vakowanaŋgi na mbala ma thɨ mbɨle mbaŋa valɨvaŋga le laghɨlaghɨye ŋgoreiye wan ted (1/3). Mava varae i mbɨle valɨvaŋga le laghɨlaghɨye ŋgoreiye wan ted (1/3) ghararaghɨye, na manjala na ghɨtara ma thɨ mbɨle ŋgoreiye wan ted (1/3) gougou.
REV 8:13 Amba ya tagathɨna maraŋgu, na ya thuweya malaghɨ i yoyo e lughawoghawoko na ya loŋweya ghalɨŋae laghɨye, iŋa, “Aleu, o tharɨ! Aleu, o tharɨ! Tharɨ ne thɨ yomara weŋgiya rameyambane, mbaŋa ne nyaoko thovuthovuye theghetoko thɨ uwiya lenji memako. Maiyavarake!”
REV 9:1 Amba nyao thovuye theghelimaninjima i uwiya le mema, na ya thuweya ghɨtarama iya me dobuma e buruburuko na i unja e yambaneke. Na i thɨn giyawa ki, goga iya i ghenenja moli ghaki.
REV 9:2 Mbaŋa ghɨtarama i vugha gogako umbaliye, mundu laghɨye ŋgoreiya ndɨghe laghɨye munduwae i raŋgima e tɨneko. Gogako iya i ghenenja moli iyako munduwae i poku laghɨye moli na i rogana varaeko marae mbouye.
REV 9:3 Kaero bibita thɨ raka raŋgima e munduko tɨne thɨ rakanja e yambaneke, Loi i giya vurɨgheghe weŋgi ŋgoreiya thegheghɨyama e yambaneke lenji vurɨgheghe.
REV 9:4 Va i dageten weŋgi na thava thɨ vakowana nana, o umbwa, o bigi i mbuthumbuthu, mbe iyaeŋge vara gharɨgharɨ ma Loi le nono na e ghamwanji thɨ vakowanaŋgi.
REV 9:5 Loi mava i vatomwe weŋgi na thɨ rɨrɨvavamareŋgi, ko iyemaeŋge mbe thɨ vakathaeŋge vɨrɨ weŋgi mbaŋa le molamolao ŋgoreiya manjala umbolima. Lenji vakathako ŋgoreiya thetheghɨyama i vodɨgha lolo na le vɨrɨvɨrɨ.
REV 9:6 E mbaŋaŋgiko thiyako tɨnenji gharɨgharɨko thiyako ne vɨrɨko kaiwae na thɨ tamwetamweya mare, ko iyemaeŋge othembe ne nuwanjiko nuwaiya thɨ mare, mare ne i voiteteŋgi.
REV 9:7 Bibitako thiyako ŋgoranjiya hos kaero thɨ vivathaŋgi gaithɨ kaiwae. E umbalinji bigi regha ŋgoreiya umbalinji ghamatabwaya thɨ vakatha gol na thɨ bigirawe e umbalinji, ghamwanji ghayamoyamo ŋgoreiya gharɨgharɨ ghamwaghamwanji.
REV 9:8 Umbalinji vulivuliye ŋgoreiya wanakau umbalinji vulivuliye na ŋiŋinji ŋgoreiya laiyon ŋiŋiye.
REV 9:9 Gharenji vwatae e kunakunauye ŋgoreiya gharenji vwatae ghaghetagagana thɨ vakatha e aiyan, na vineinji laiye ŋgoreiya hos thɨ rukuliya sariyot lemoyo gaithɨ kaiwae.
REV 9:10 Wolounji ŋgoreiya thetheghɨya na mbe thɨ vovodɨweva, e wolounjiko thɨ vodɨŋgiya gharɨgharɨwe le vurɨgheghe i vakatha vɨrɨ iya i wo manjala umbolima.
REV 9:11 E lenji kiŋ, i mbaroŋaŋgi. Iye gogama iya i ghenenja molima ghanyao raitharɨ. Idae vaŋa Hibru thɨŋa Abadon, na vaŋa Grik thɨŋa Apoliyon.
REV 9:12 Tharɨ iviva kaero iko; tharɨ theghewo amba iya thɨ menamenako.
REV 9:13 Amba nyao thovuye ghewonaninji i uwiya le mema, kaero ya loŋweya ghalɨghalɨŋa regha i mena e ghamba vowo gol mbothiye ghevarɨ weŋgi, iya i yaku Loi e ghamwaeko.
REV 9:14 I dage weya nyaoko thovuye iya ghewonaninjiko ele memako iŋa, “U rakayathuŋgiya nyao thovuthovuye theghevarɨ, iya thɨ ŋgarɨŋgina na thiya yaku e Walaghɨta Yupreitis.”
REV 9:15 Kaero i rakayathuŋgiya nyaoma thovuthovuye theghevarɨ na vethɨ tagavamareŋgiya gharɨgharɨ e yambaneke lenji ghanaghanagha ŋgoreiya wan ted (1/3). Loi va i laweghathɨŋgi ghaghad lughawoghawoke iyake, mbaŋake iyake, manjalake iyake na theghatheghake iyake.
REV 9:16 Lenji ragagaithɨ thɨ rakatha e hos vwatae, methɨ giya yanawaŋgu lenji ghanaghanagha i wo tu handred miliyon.
REV 9:17 E wovatomweko tɨne ya thuweya hos na gharathatha ghanjiyamoyamo ŋgoreiyake: Gharenji vwatae e ghaghetagagana, ghanjiyamoyamo thɨ soro ŋgoreiye ndɨghe mamiye, thɨ blu ŋgoreiye varɨ idae sapaya na thɨ mbwaumbwau ŋgoreiya salp. Hosɨko umbalinji ghayamoyamo ŋgoreiya laiyon umbalinji, na ndɨghe, mundu na varɨ salp i rara i raŋgima e ghaenji.
REV 9:18 Thɨvatharɨ i mena e ndɨghe, mundu na varɨ salpa thɨ raŋgima hosɨko e ghaenji; iya theghetoke iyake thɨ gaboŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye valɨvaŋga ŋgoreiya wan ted (1/3) na thiya mare.
REV 9:19 Hosɨko lenji vurɨgheghe i mena e ghaenji na e wolounji. Kaiwae wolounjiko ŋgoreiya mwata e umbaumbalinji na iyake thɨ giya vɨrɨ weŋgiya gharɨgharɨ.
REV 9:20 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ iya tharɨko theghetoko iyako mava i gaboŋgi na thiya mare, mava thɨ goru weya iyako, bigibigi vatavatadɨŋgi ma thɨ ndeghereiye wanaŋgi. Mbe thɨ kurukururu weŋgiya nyao raraitharɨ na bigibigi vatavatadɨŋgi e gol, silva, kopa, varɨ na umbwa. Bigibigiko thiyako ma valɨkaiwanji thɨ thuwe, ma valɨkaiwanji thɨ loŋwe, ma valɨkaiwanji thɨ loŋga.
REV 9:21 Tembe ŋgoreiyeva, gharɨgharɨko thiyako lenji gabo, lenji kukura na rɨmbɨre, lenji yathima thanavuniye, na lenji kaivɨ ma thɨ ndeghereiye wanaŋgi.
REV 10:1 Na mbowo ya thuweva nyao thovuye vurɨvurɨghegheniye regha i njamanjama e buruburu. Ŋgalɨlɨ i ghavo vaghɨliya riwae ŋgoreiya kwama molao, bwawo i thowo e umbaliye, ghamwae marambwelambwelawae ŋgoreiye varae; na gheghe ghayamoyamo ŋgoreiya tu thɨ rara.
REV 10:2 I thɨna peipa nasiye vonɨvo mbambara kaero i taterawe. Gheghe e uneke ve vurɨghathɨgha njighɨ na valɨvaŋga e moiyeke ve vurɨghathɨgha vanatɨna,
REV 10:3 kaero i kula na ghalɨŋae laghɨye ghaloŋwaloŋwa ŋgoreiya laiyon ghalɨŋae lavururuwae. Mbaŋa i kula na e ghereiye mbɨlerɨ ghepirɨ thɨ thombe e ghalɨŋanji.
REV 10:4 Mbaŋa mbɨlerɨko thɨ utuutu, na ghino ya munje ya roriya ghalɨŋanjiko, ko iyemaeŋge ya loŋweya ghalɨghalɨŋa regha i njama e buruburu iŋa, “Budakaiya mbɨlerɨko ghepirɨ methɨ utuŋa thava u utuŋa, thava u rorinjoŋa e buk.”
REV 10:5 Amba nyaoma thovuye iya ma thuweya me liraweya gheghe e njighɨ na vanatɨna, i li vaira nɨmae uneko na i vatomweya buruburu,
REV 10:6 na i tholo loloko iya memeghabananiyeko e idae, iye va i vakatha buruburu na bigibiginiyeko wolaghɨye, yambaneke na bigibiginiyeke wolaghɨye, na njighɨ na bigibiginiyeko wolaghɨye. I tholoko na iŋa, “Roroghagha ghambaŋa kaero iko!
REV 10:7 Ko iyemaeŋge mbaŋaniye nyao thovuye ghepirɨninjima ne i uwiya le mema, Loi i vakathavuna le renuwaŋa memethuweleniye, ŋgoreiya va i woraŋgiya weŋgiya le rakakaiwo ghalɨŋae gharautu.”
REV 10:8 Amba ghalɨghalɨŋama iya ma loŋwema i mena e buruburu mbowo i dageva e ghino iŋa, “U wa, vo thɨna peipa vonɨvoma, kaero i matate na ina nyaoma thovuye iya i liraweya gheghema e njighɨko na vanatɨna e nɨmae.”
REV 10:9 Kaero ya wa weya nyaoma thovuye na va dagewe i thɨnɨgiya peipa vonɨvoma nasiye e ghino. I dage e ghino iŋa, “U thɨn na u ghan, e ŋgamoina ne i maŋge, ko iyemaeŋge e ghaena ne ghamɨnae ŋgoreiyeva ŋguyoma.”
REV 10:10 Kaero ya thɨna peipa vonɨvoma nasiye nyaoma thovuye e nɨmae na ya ghan. E ghaeŋguke i loghe ŋgoreiya ŋguyo, ko iyemaeŋge mbaŋa ya kovululu na venja e ŋgamoiŋgu ghamɨnae i maŋge.
REV 10:11 Amba i dage e ghino iŋa, “U wa mbowo vo utuŋava totoke iya Loi ghalɨŋaeke gharɨgharɨ lemoyo kaiwanji, gharɨgharɨ tomethi, vanautuma tomethi na ghalɨghalɨŋa tomethi kaiwanji, na tembe ŋgoreiyeva kiŋ lemoyo kaiwanji.”
REV 11:1 Amba nyao thovuye regha i wogiya umbwa regha e ghino ŋgoreiya gherughirughima na i dage e ghino iŋa, “U wa na vo rughiya Loi le Ŋgolo Boboma na ghamba vowo, na thavala thɨ kurukururu gheko tembe u wova lenji ghanaghanagha.
REV 11:2 Ko iyemaeŋge bakubakuna iya e Ŋgolo Bobomana ghayayao tɨne thava u rughi, kaiwae kaerova i wogiya weŋgiya thiye ma Jiu gharɨgharɨniye na ne thɨ vurɨnjoŋanjoŋa ghemba bobomako iyako mbaŋa le molamolao manjala ghwevarɨ na umboiwo.
REV 11:3 Ne ya variya lo ragogovambwara theghewo, ne thɨ njimbo kwama iya i vatomwe thɨ nuwatharɨ tharɨ kaiwae ŋgoreiye, na thɨ utuŋa iya Loi ghalɨŋae totoke. Ne thɨ utu vworeŋa mbaŋa le ghanaghanagha ŋgoreiya wan tausan tu handred sikisti (1,260).”
REV 11:4 Ragogovambwarake iya theghewoke thɨ ndeghathɨ yambaneke gha Giya e ghamwae. Thiye ŋgoranjiya olivɨma umboiwo na kadɨŋeŋema vwaraiwo weinji ghambanji.
REV 11:5 Thoŋgo lolo regha i mando na i vakowanaŋgi, ndɨghe ne i raŋgi e ghaenji na i ŋambuvaoŋgiya ghanjithɨghɨya. Thela nuwaiya i mando na i vakowanaŋgi, le mare ne ŋgoreiyako.
REV 11:6 E lenji vurɨgheghe na valɨkaiwanji thɨ kiya buruburuko na thava uye i nja ghanjimbaŋa yathuko e tɨne. Tembe e lenji vurɨghegheva na valɨkaiwanji thɨ vɨva mbwa i tabo madibe. Na tembe valɨkaiwanjiva thɨŋa na dagabora tomethi thɨ yoyomara e yambaneke ŋgoreiya lenji renuwaŋako.
REV 11:7 Mbaŋa ne thɨ yathuvao totoko, thetheghan mbwanjamɨko iya i voroma e gogama iya i ghenenja moli tɨne ne i gaithɨ weŋgi. Ne i kivwalaŋgi na i tagavavamareŋgi,
REV 11:8 na riwanjiko i yaku e ghemba idae laghɨye e ghakamwathɨ mara. Ghembako iyako ghaida unouno thɨŋa Sodoma na Ijipt, na e ghembako iyako tɨne va thɨ rokros ragogovambwara theghewoma ghanji Giyawe.
REV 11:9 Mbaŋa thegheto na vaŋgothiye e tɨne gharɨgharɨ thɨ raka mena e ririwo na ririwo, wabwi na wabwi, ghalɨghalɨŋa na ghalɨghalɨŋa, na vanautuma na vanautuma na thɨ thuweya riwanjiko na mane thɨ vatomwe na thɨ bekuŋgi.
REV 11:10 Yambaneke gharayakuyaku nuwanji ne i loghe ragogovambwarake theghewoke lenji mare kaiwae. Ne thɨ vakatha vawarari, thɨ vegiya bigibigi weŋgi weinjiyaŋgiya ghanjiune, kaiwae ghalɨŋae gharautu theghewoke thiyake va thɨ vakavakatha vɨrɨ laghɨye weŋgiya yambaneke gharayakuyaku.
REV 11:11 Ko iyemaeŋge mbaŋa thegheto na vaŋgothiye e ghereiye, amba Loi kaero i valawe yawalɨ weŋgi na e yawayawalinji amba thɨ ndeghathɨ. Gharɨgharɨko va thɨ thuweŋgiko thɨ mararu laghɨye moli.
REV 11:12 Amba ragogovambwarama theghewo thɨ loŋweya ghalɨghalɨŋa laghɨye regha i njama e buruburu iŋa, “Hu voroma gheke.” Ghanjithɨghɨyama thɨ ghewoŋgi kaero thɨ voro e buruburu e ŋgalɨlɨko.
REV 11:13 E lughawoghawoko iyako ragheragheghe laghɨye regha i yomara, na ghembako iyako valɨvaŋga ŋgoreiya wan tenɨt (1/10) na ŋgoloŋgoloniye thiya dobu bode. Gharɨgharɨ lenji ghanaghanagha ŋgoreiya saven tausan (7,000) thiya mare ragheragheghe kaiwae, na thavala ma thɨ mare weinji lenji mararu laghɨye na thɨ tarawe buruburu gha Loi le vurɨgheghe.
REV 11:14 Vuyowo theghewoniye kaero iko, ko iyemaeŋge vuyowo theghetoniye mbaŋa nasiye kaero i menava.
REV 11:15 Amba nyaoma thovuye theghepirɨninji i uwiya le mema, kaero ya loŋweya ghalɨghalɨŋa laghɨlaghɨye thɨ njama e buruburu thɨŋa, “Yambaneke ghambaro kaero ina vara Loi iye ghanda Giya na le Mesaiya e nɨmanji ghare, na Loi iye rambarombaro mbaŋake wolaghɨye, ma ele ghambako.”
REV 11:16 Amba giyagiyama theiwo na theghevarɨma, iya thiya yaku e lenji ghamba yaku vwenyevwenyema Loi e marae, thɨ ronja e gheghenji vuvuye na ghamwanji i tɨva e thelauko vwatae, thɨ kururu weya Loi,
REV 11:17 thɨŋa: “Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye, ghen inanɨwe mbaŋake iyake na mbaŋako va i vivako e tɨnenji, wo vata ago e ghen kaiwae kaero u wo len vurɨgheghe na u tabo yambaneke gharambarombaro.
REV 11:18 Thiye ma Jiu gharɨgharɨniye thɨ ghatemuru laghɨye e ghen, ko iyemaeŋge len gaithɨ laghɨye ghambaŋa kaero i mena. Mbaŋa kaero i vutha na u vanivaŋaŋgiya thavala kaerova thiya mare. Mbaŋa kaero i vuthava na len rakakaiwo ghalɨŋan gharautu u vamodaŋgi, na raloŋweloŋweghathɨko wolaghɨye thiya thɨ yavwatatawanaŋge, thoŋgo idaidanji laghɨye o thoŋgo idaidanji nasiye, ne u giya modanji. Mbaŋa kaero i mena na u mukuwoŋgiya wolaghɨyeko va thɨ gaboŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye.”
REV 11:19 Kaero Loi le Ŋgolo Boboma e buruburu i mavu, na ya thuweya Dagerawe gha Bogis ele Ŋgolo Boboma tɨne. Amba vivilema, mbɨlerɨ laiye, ragheragheghe na uye ŋgoreiye varɨ i yomara.
REV 12:1 Amba ya thuweya nono laghɨye regha e buruburuko, na ghayamoyamoko mbe regha. Ya thuweya wevo eunda, ghakwama ŋgoreiya varaeko, manjalako ina e gheghe raberabe na umbaliye ghamatabwaya weiye ghɨtara voghɨyaworo na voghɨwo ina e umbaliye.
REV 12:2 I marabo, na i yawayawaru kaiwae ŋgama kaero i vwara ghatambwa.
REV 12:3 Na i njana mbowo ya thuweva nono laghɨye regha e buruburuko, na ghayamoyamoko mbe regha. Na gheko ya thuweya mwata laghɨye regha sosoro. Umbaliye le ghanaghanagha ghepirɨ na ghasokisoki le ghanaghanagha yaworo, na umbaliye regha na regha mbe e ghamatabwaya.
REV 12:4 E wolouyeko i wanjiyathu ghɨtara valɨvaŋga e buruburuko, le ghanaghanagha ŋgoreiya wan ted (1/3), na thɨ dobudobu thɨ uunja e yambaneke. Kaero i wa ve ndeghathɨ wevoma iya ghambaŋa ghambɨma e ghamwae na i roroghagha mbaŋa ne i ghambɨ kaero i ghana nariyeko.
REV 12:5 Wevoma i ghamba ŋgama ghɨmoru, iye weiye le vurɨgheghe wolaghɨye ne i mbaroŋaŋgiya vanautumake wolaghɨye. Ko iyemaeŋge nyao thovuye i yowo ŋgamako iyako e buruburu weya Loi na le ghamba yaku vwenyevwenye tɨne.
REV 12:6 Wevoko i vo weya e njamnjam, e valɨvaŋga regha Loi vama i vivatharawe kaiwae, na thɨ njimbukiki mbaŋa le ghanaghanagha ŋgoreiya wan tausan tu handred sikisti (1,260).
REV 12:7 Amba gaithɨ i yomara e buruburu. Maikol weiyaŋgiya le nyao thovuthovuye thɨ gaithɨ weinji mwata, na mwata weiyaŋgiya le nyao thɨ gaithɨ njogha.
REV 12:8 Ko iyemaeŋge Maikol na le wabwi thɨ kivwalaŋgiya mwatako na le wabwi, na ma thɨ vatomweŋgi na thɨ yaku e buruburu.
REV 12:9 Kaero thɨ takoyathuŋgiya mwatama laghɨye weiyaŋgiya le nyaoma na thɨ nja e yambaneke. Iye vambe i vivako mwataniye, idae thɨŋa Devil o Seitan, na iye yambaneke laghɨye gharɨgharɨniye nuwanji gharavabe.
REV 12:10 Amba ya loŋweya ghalɨghalɨŋa laghɨye regha e buruburu iŋa, “Mbaŋake Loi weiye le vurɨgheghe kaero i vamoruŋgiya le gharɨgharɨ, iye Kiŋ! Mbaŋake kaero i woraŋgiya weinda le Mesaiya le mbaro ghavurɨgheghe! Kaiwae oghaghanda ghanjirawowonjowema, iye ghararaghɨye na gougou i wonjoweŋgi la Loi e marae, kaero thɨ wokiyathu e buruburu.
REV 12:11 Oghaghanda lenji vurɨgheghe va i mena Sip Nariye e madɨbae, na kaiwae thɨ gharevatomwe yawalinji yathu toto thovuye kaiwae, mava thɨ mararuŋa mare, na iyako e tɨne kaero thɨ kivwala ghanjithɨghɨya Seitan.
REV 12:12 Rameburuburu taulaghɨna ghemi wo hu warari! Ko iyemaeŋge ghemi rameyambane na ghemi inami e njighɨna tɨne, o ma vuyowo i ghao e ghemi! Kaiwae Seitan kaero i njao e ghemi! Iye i gharegaithɨ laghɨye moli kaiwae kaero i ghareghare ghambaŋa i tubo moli na valɨkaiwae i vakowaŋaŋgiya gharɨgharɨ.”
REV 12:13 Mbaŋa mwatama i ghareghare kaero methɨ duyathu e yambaneke, amba i vagega wevoma iya va i ghamba ŋgama ghɨmoruma.
REV 12:14 Ko iyemaeŋge thɨ giya malaghɨma laghɨye vinevineiye weya wevoma, amba i yo na i wa e ghamba yakuko iya Loi va i vivatharaweko kaiwae, e njamnjam na i bwagabwaga weya mwatako. Na thɨ njimbukiki gheko mbaŋa le molamolao ŋgoreiya theghathegha umboto na vaŋgothiye.
REV 12:15 Amba mwatama i buturaŋgiya mbwa e ghae ŋgoreiya walaghɨtama i voru na i munjeva ŋgonuŋgo mbala i wo wevoma.
REV 12:16 Ko iyemaeŋge thelauko i thalavugha wevoko, i tateya ghae, na mbwa iya mwatama me butuyathu, i liŋgimun.
REV 12:17 Mwatama ghare i gaithɨ laghɨye weya wevoma, kaero i wa ve vakatha gaithɨ weiyaŋgiya wevoko orumburumbuyeko wolaghɨye, iya thavala thɨ ghambugha Loi le mbaro na Jisas le vavaghare.
REV 12:18 Mwatama kaero i wa na ve ndeghathɨ e njighɨko ghadidiye.
REV 13:1 Amba ya thuweya thetheghan mbwanjam na tagaithɨ regha i munɨvoroma e njighɨko tɨne. Ghasokisoki hoyaworo na umbaliye le ghanaghanagha ghepirɨ. E ghasoki regha na regha mbe e ghamatabwaya, na e umbaliye regha na regha thɨ roriya ida reghawe, na idako iyako i govwaravwara Loi ghamwae.
REV 13:2 Thetheghan mbwanjamɨko iya ma thuweko ghayamoyamo ŋgoreiya thetheghan lepad, gheghe ŋgoreiya thetheghan beya gheghe, na ghae ŋgoreiya laiyon ghae. Kaero mwatako i wogiya le mbaroko ghavurɨgheghe weya thetheghan mbwanjam na tagaithɨkowe, na thetheghanɨko i yaku ele ghamba yaku vwenyevwenye na i tabo kiŋ.
REV 13:3 Thetheghan mbwanjamɨko umbaliye regha bola inawe, ghayamoyamo va thɨ govamare, ko iyemaeŋge ghaghalithɨko marae tevambe i moi. I wo gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke vwata nuwanji na thɨ ghambugha thetheghan mbwanjamɨko iyako.
REV 13:4 Gharɨgharɨ thɨ kururu weya mwatako kaiwae i giya le mbaroko ghavurɨgheghe weya thetheghan mbwanjamɨko. Na tembe ŋgoreiyeva, thɨ kururu weya thetheghan mbwanjamɨko na thɨŋa, “Thela ŋgoreiya thetheghanɨke iyake? Thela ne valɨkaiwae i kivwala?”
REV 13:5 Loi i vatomweya thetheghan mbwanjamɨko na iye i wovorevoreŋa ghamberegha na i utuvatharɨ weya Loi. Na Loi i wogiyawe na i mbaro manjala ghwevarɨ na umboiwo.
REV 13:6 I tateya ghae na i utuvatharɨ weya Loi. Na tembe ŋgoreiyeva Loi idae, le ghamba yaku na rameburuburu i utuvatharɨ weŋgi.
REV 13:7 Tembe ŋgoreiyeva, Loi i vatomwe na i gaithɨ weŋgiya raloŋweloŋweghathɨko na i kivwalaŋgi, na tembe i vatomwe weva na i mbaroŋaŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye; uu na uu, ririwo na ririwo, ghalɨghalɨŋa na ghalɨghalɨŋa na vanautuma na vanautuma.
REV 13:8 Gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke thɨ kururuwe, ko iyemaeŋge thavala Loi va i roriya idanji yawalɨ e ghabuk tɨne amba muyai i vakatha yambaneke, thiye mane thɨ kururu weya thetheghan mbwanjamɨko. Bukuko iyako Sip Nariye iyava thɨ tagavamarema le buk.
REV 13:9 Thoŋgo e yanayanawami, wo hu vandeŋe.
REV 13:10 Thoŋgo Loi i vatomweya lolo regha na thɨ ŋgarɨ, ne thɨ ŋgarɨ. Thoŋgo i vatomweya lolo regha na thɨ unɨghɨ e gaithɨ ghaghalithɨ, ne thɨ unɨghɨ e gaithɨ ghaghalithɨ. Iyake kaiwae raloŋweloŋweghathɨko weinji lenji loŋweghathɨ wo thɨ ghataŋaghathɨ.
REV 13:11 Na i njana mbowo ya thuweva thetheghan mbwanjam regha i voroma e thelauko tɨne. Ghasokisoki umboiwo ŋgoreiya sip nariye ghasokisoki, na i utu ŋgoreiya mwata i utu.
REV 13:12 Thetheghanɨma me vivako le mbaro ghavurɨghegheko wolaghɨye i valawe, na thɨ yaku na regha weiye. Amba i vavurɨghegheŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye wolaghɨye na thɨ kururu weya thetheghan mbwanjamɨma me vivama, iya vambowo i marema, ko iyemaeŋge gaithɨ ghaghalithɨ mara tevambe i moiva.
REV 13:13 I vakathaŋgiya vakatha vavana ghamba numowo, na tembe ŋgoreiyeva gharɨgharɨ e maranji iŋa na ndɨghe i ri e buruburu na i njama e yambaneke.
REV 13:14 Loi i vatomwewe na i vakatha vakatha vavana thetheghan mbwanjamɨma i vivama e ghamwae, na e tɨne i wo gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke nuwanji na i yaroŋgi. Amba i dage weŋgi thɨ vakatha thetheghan mbwanjam i vivama, iya vambowo thɨ govamare e gaithɨma ghaghalithɨ, na mbaŋake kaero e yawayawaliye, thɨ monja ŋgaliŋgaliya na thɨ vamidi ghayavwatata kaiwae.
REV 13:15 I vatomwe thetheghan mbwanjam theghewoniyema i livalawe ghandewendewe weya thetheghan mbwanjam i vivama e ŋgaliŋgaliyaeko, na valɨkaiwae i utu. Na the gharɨgharɨ ma thɨ kururuwe valɨkaiwae i tagavavamareŋgi.
REV 13:16 Gharɨgharɨke wolaghɨye, thavala idanji laghɨye na thavala idanji nasiye, ravwenyevwenye na mbinyembinyeŋgu, rakakaiwobwaga na rakarakayathuŋgi, thetheghan mbwanjam theghewoniyema i vavothaŋaŋgi na e ghanjinono, i yaku e nɨmanji e unenji o e ghamwanji.
REV 13:17 Thoŋgo lolo regha ma e ghanono ma valɨkaiwae i vamodo bigi regha o i vakuneŋa. Nonoko iyako thetheghan mbwanjam i vivama idae o nambako iya idaeko i woraŋgiya.
REV 13:18 Mbene hu thimba amba ne valɨkaiwami hu thuweya idako iyako. Thoŋgo regha nuwae i rumwaru, ambane i vaona tamweya thetheghan mbwanjamɨko iyako idae ghanamba, kaiwae nambako i woraŋgiya lolo regha idae. Idae ghanamba iyake: 666.
REV 14:1 Amba ya ghɨmaraghaoko na ya thuweya Sip Nariye i ndeghathɨ e Ou Saiyon vwatae, weiyaŋgiya gharɨgharɨko iya amalaghɨniye idae na Ramae idae thɨ rori e ghamwanji lenji ghanaghanagha ŋgoreiye wan handred poti po tausan (144,000).
REV 14:2 Kaero ya loŋweya ghalɨghalɨŋa regha i njama e buruburu ŋgoreiya ŋgonuŋgo i vorunja e ghamwae varivariye laiye, na mbɨlerɨ laiye laghɨye. Ghalɨghalɨŋa ghaloŋwaloŋwa ŋgoreiya hap gharaŋgaŋga thɨ ŋge hap na ghalɨŋae.
REV 14:3 Rawothuwothuko thɨ ndeghathɨ na ghamwanji i ghembeya ghamba yaku vwenyevwenyeko, thetheghan theghevarɨko, na giyagiyako na thɨ wo wothu togha regha thɨ wothuŋa. Wothuko iyako ma te valɨkaiwae lolo i ghareghare na i wothuŋa, mbe iyaeŋge vara gharɨgharɨma ŋgoreiye wan handred poti po tausanɨma (144,000), thiye Loi kaerova i vamodonjoghaŋgi yambaneke gharɨgharɨniye e tɨnenji.
REV 14:4 Gharɨgharɨke thiyake ma thɨ vambighɨya ghanjimberegha e yathima thanavuniye, thɨ kakaleva. Sip Nariye aŋga i reŋa thɨ rakambele. Thiye Loi kaerova i vamodo njoghaŋgi yambaneke gharɨgharɨniye e tɨnenji, na thiye thɨ tabo wabwi iviva Loi na Sip Nariye weŋgi.
REV 14:5 Ma kwan mun i raŋgima e ghaenji, na ma e ghanjiwonjowe.
REV 14:6 Na mbowo ya thuweva nyao thovuye regha i yoyo e lughawoghawoko, i wo toto thovuye memeghabananiye na i yathu weŋgiya yambaneke gharɨgharɨniye — vanautuma na vanautuma weŋgi, uu na uu weŋgi, ghalɨghalɨŋa na ghalɨghalɨŋa weŋgi, na ririwo na ririwo weŋgi.
REV 14:7 Na i dage e ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Hu mararu Loi na hu tarawe idae, kaiwae ghambaŋa i vanivaŋaŋgiya gharɨgharɨ kaero i vutha. Hu kururuwe, kaiwae iye buruburu, yambane, njighɨ na mbwa thɨ voruvoru ghanjiravakatha.”
REV 14:8 Na nyao thovuye theghewoniye i yoreghamba weya mevivako na iŋa, “Babilon, ghen ghemba laghɨye, kaero u marakaraka, kaero u marakaraka. Ghen, yathima thanavuniye raraitharɨ e tɨne u vakatha weŋgiya gharɨgharɨ wolaghɨye ŋgoreiya thɨ muna waen vurɨvurɨghegheniye na i vakowanaŋgi.”
REV 14:9 I njana mbowo reghava, nyao thovuye theghetoninji, tembe i yoreghambava theghewoma e ghereinji, na i kula ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Thela i kururu weya thetheghan mbwanjamɨma na ŋgaliŋgaliyaeko, na ghanono ina e ghamwae o e nɨmae,
REV 14:10 ne i ghamɨno Loi le gaithɨ ghamɨnae. Le gaithɨko iyako ŋgoreiya waen vurɨvurɨghegheniye moli kaero i liŋgi e kom na i giyawe i mun. Iye ne i vaidiya vɨrɨniye e ndɨghe — varɨ salp i rara e tɨne, le nyao thovuthovuye boboma na Sip Nariye e maranji.
REV 14:11 Na ndɨgheko iya i vakatha vɨrɨko weŋgi munduwae i vorovoro mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako. Thavala thɨ kururu weya thetheghan mbwanjam weiye ŋgaliŋgaliya, o thoŋgo idae ghanono ina weŋgi, gougou na ghararaghɨye mane thɨ towo e vɨrɨ.”
REV 14:12 Iyake gharumwaru — Raloŋweloŋweghathɨ, thavala thɨ ghambugha Loi le mbaro na thɨ loŋweghathɨgha Jisas, weinji lenji riwouda thɨ ghataŋaghathɨ.
REV 14:13 Amba ya loŋweya ghalɨghalɨŋa regha i njama e buruburu iŋa, “U roriya iyake: I ri e mbaŋake iyake na i ghaoko e ghamwandako, thavala thiye raloŋweloŋweghathɨ na thɨ mare, ghanjithovuye i laghɨye.” Nyao Boboma i golambo iŋa, “Ko mbwana, thiye ne thɨ towo lenji rovurɨgheghe e tɨne, kaiwae lenji kaiwo modae mane i kwara, ina weŋgi.”
REV 14:14 Amba ya ghɨmaraghaoko na ya thuweya ŋgalɨlɨ kakaleva regha, na iya i yaku e vwataeko ghayamoyamo ŋgoreiya lolo nariye, umbaliye ghamatabwaya thɨ vakatha e gol ina e umbaliye, kaina wit ghagheten, marae i lawe moli, i lawe e nɨmae.
REV 14:15 Na nyao thovuye regha mbowo i raŋgimava Loi ele Ŋgolo Boboma tɨne, kaero i kula ghaoko weya iya i yakuma e ŋgalɨlɨko vwatae na ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Yambaneke une kaero i mweghe. U wo len kainana na u ten, kaiwae uloulo ghambaŋa kaero i vutha.”
REV 14:16 Kaero iya i yakuma e ŋgalɨlɨko vwatae i vakaiwoŋa le kainako e yambaneke, na i vathevao yambaneke ghauloulo.
REV 14:17 Na mbowo ya thuweva nyao thovuye regha i raŋgima e Ŋgolo Boboma tɨne e buruburu, amalaghɨniye tembe ŋgoreiyeva, kaina ghetenɨte, mara lawelaweniye ina e nɨmae.
REV 14:18 Amba nyao thovuye reghava, iye ndɨghe gharanjimbukiki, i raŋgima e ghamba vowo, kaero i kula ghaoko weya gheuma iya kaina maraema lawelaweniye inawe, ghalɨŋae laghɨye iŋa, “U wo le kainana iya maraena lawelaweniye, u tena waen kwariŋgina na u bigiŋgima yambane e ghawaena rɨghenji, kaiwae unenjina kaero thɨ ŋgwe.”
REV 14:19 Kaero nyaoma thovuye i vakaiwoŋa le kaina e yambaneke, i tenɨŋgiya yambaneke waenɨniye na i mbanɨŋgi. Amba i bigiyathuŋgi e ghamba imbɨimbɨ laghɨye tɨne, na ghamba imbɨimbɨko iyako Loi le ghatemuru.
REV 14:20 Amba thɨ vurɨnjoŋanjoŋa waenɨma e ghamba imbɨimbɨma tɨne e ghembako ghagana ghereiye, ko amba madibe i voru raŋgi e ghamba imbɨimbɨko tɨne, na le voruko ve wo le bwagabwaga ŋgoreiya tu handred kilomita, na le gheghenenja mbalama i wo wan na hap mitas.
REV 15:1 Amba mbowo ya thuweva nono laghɨye regha e buruburu, na ghayamoyamoko mbema i tomethi vara moli: nyao thovuthovuye ghepirɨ ne thɨ womena dagabora le ghanaghanagha ghepirɨ e yambaneke, na dagaborako ghepirɨninji iyako Loi le ghatemuru momouniye.
REV 15:2 Kaero ya thuweya bigi regha ghayamoyamo ŋgoreiya njighɨko tɨne marambwelambwelawae, thɨ basi weiye ndɨghe, amba thiyeko iya thɨ kivwala thetheghan mbwanjamɨma, na ŋgaliŋgaliya na iya amalaghɨniye idae e ghanambako. Ya thuweya thɨ ndeghathɨ e njighɨko ghadidiye na thɨ ndembaŋgiya hap Loi i bigigiya weŋgi.
REV 15:3 Amba thɨ wothuŋa Loi le rakakaiwo Mosese ghawothu na Sip Nariye ghawothu thɨŋa, “Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye, len vakatha laghɨlaghɨye ghamba numowo. Yambaneke laghɨye lenji Kiŋa ghen, ghanɨthanavu i rumwaru na i emunjoru.
REV 15:4 Loi, gharɨgharɨke wolaghɨye thɨ mararuŋge, na thɨ wovavwenyevwenyeŋa idan, kaiwae ghen ghanɨmberegha u boboma. Vanautumake wolaghɨye thɨ mena thɨ kururu e ghen, kaiwae kaero thɨ thuweya len vakatha i rumwaru.”
REV 15:5 Mbaŋa iyako iko, ya ghɨmara voro e buruburu na ya thuweya Ŋgolo Boboma iye Mevathavatha Ŋgoloniye, i mavu.
REV 15:6 Amba nyao thovuthovuye ghepirɨma, iya thɨ womena dagaborama ghepirɨ, thɨ raŋgima e Ŋgolo Bobomako tɨne. Thɨ njimbo kwama thovuye thɨ ndalandala, na mborowanji gheva gol thɨ ŋgarɨ e gharenji vwata.
REV 15:7 Amba thetheghan theghevarɨma regha, i giya gaeba gol le ghanaghanagha ghepirɨ, weŋgiya nyaoko thovuthovuye ghepirɨ. E gaebako thiyako tɨnenji Loi memeghabananiye le ghatemuru i riyevanjara.
REV 15:8 Loi le vurɨgheghe na le vwenyevwenye ŋgoreiya mundu, i riyevanjara Ŋgolo Bobomako tɨne, na ma valɨkaiwae lolo regha i ru e tɨneko, ghaghad nyaoko thovuthovuye ghepirɨ thɨ vakathavao dagabora ghepirɨma.
REV 16:1 Amba ya loŋweya ghalɨghalɨŋa laghɨye regha i mena e Ŋgolo Bobomako, i dage weŋgiya nyaoko thovuthovuye ghepirɨ iŋa, “Hu wa vohu liŋginjoŋa e yambane Loi le ghatemuru iya ina e gaebako ghepirɨko tɨnenji.”
REV 16:2 Kaero nyaoko i vivako i wa ve liŋgiya le gaebako une e yambane, amba thighathigha raraitharɨ vɨrɨvɨrɨniye thɨ yomara weŋgiya gharɨgharɨ iya thetheghan mbwanjamɨma ghanono ina weŋgi na thɨ kururu weya ŋgaliŋgaliyama.
REV 16:3 Na nyaoko theghewoniye i liŋgiya le gaebako une e njighɨko tɨne, njighɨko i gharavɨ na madibe ŋgoreiya lolo i mare madɨbae, na njighɨko matemate e yawayawalinji thiya marevao.
REV 16:4 Na nyaoko thovuye theghetoninji i liŋgiya le gaebako une e mbwa i voruvoru na e mbwarowou, kaero thɨ gharavɨ na madibe.
REV 16:5 Kaero ya loŋweya nyao thovuye mbwako ghanjiranjimbunjimbu ghalɨŋae iŋa, “Loi Boboma, ghen mbe inanɨwe noroke na mbaŋa va i vivako, len lithɨke iyake i thovuye moli.
REV 16:6 Kaiwae gharɨgharɨ va thɨ vakatha raloŋweloŋweghathɨko na ghalɨŋana gharautu madɨbanji i voru, i thovuye eŋge u giya madibe weŋgi na thɨ mun.”
REV 16:7 Amba tembe ya loŋweva ghalɨghalɨŋa regha i mena e ghamba vowoko iŋa, “Mbwana, Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye Moli, len lithɨko i emunjoru na i rumwaru moli.”
REV 16:8 Kaero nyaoma theghevarɨninji i liŋgiya le gaeba une e varaeko. Loi i vatomwe weya varaeko na dayaghae i vurɨgheghe moli na i ŋambuŋgiya gharɨgharɨ.
REV 16:9 Dayaghaeko i ŋambuŋgiya gharɨgharɨ, na iyako kaiwae thɨ utuvatharɨ weya Loi idae, iye dagaborako thiyako i mbaroŋaŋgi. Na othembe iyako ma thɨ ndeghereiyewana lenji tharɨ na thɨ wovavwenyevwenyeŋa.
REV 16:10 Na nyaoko thovuye theghelimaninji i liŋgiya le gaeba une e thetheghan mbwanjamɨma le ghamba yaku vwenyevwenye, na i vakatha le ghamba mbaroko i momouwo. Gharɨgharɨ thɨ rɨghɨmbiya maminji vɨrɨko kaiwae.
REV 16:11 Amba thɨ utuvatharɨ weya Loi e buruburu idae, kaiwae thɨ ghataŋa vɨrɨ na thiya thighathigha. Ko iyemaeŋge othembe iyako ma thɨ ndeghereiye wanaŋgiya lenji tharɨ.
REV 16:12 Amba nyaoko thovuye ghewonaninji i liŋgiya le gaeba une e Walaghɨta laghɨye Yupreitis. Kaero mbwako i meme na i vakatha kamwathɨ mbala yavorowoko ghakiŋ ne thɨ reŋawe.
REV 16:13 Kaero ya thuweya nyao raraitharɨ thegheto, ghanjiyamoyamo ŋgoreiya vwakɨrakɨra, thɨ raŋgima mwatama laghɨye e ghae, thetheghan mbwanjamɨma e ghae, na ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan e ghae.
REV 16:14 Nyaoko raraitharɨ thiyako thɨ vakatha vakatha vavana na thɨ raka weŋgiya yambaneke ghakiŋ weinjiyaŋgiya lenji ragagaithɨ na thɨ vaŋguvathavathaŋgi. Na thiye thɨ vivatha na weinji Loi thɨ gaithɨ weya Loi Vurɨvurɨghegheniye Moli e ghambaŋa laghɨye tɨne.
REV 16:15 Giya iŋa, “Wo hu thuwe! Lo menake ŋgoreiya rakaivɨ lenji mena! Thela ne i njaŋanjaŋa na i vivatha nonowo ghakwama, ne i vaidiya thovuye, amba mane i bukabuka na i monjina gharɨgharɨ e maranji.”
REV 16:16 Amba nyaoko raraitharɨ thɨ vaŋguvathavathaŋgiya kiŋɨko wolaghɨye e ghemba idae vaŋa Hibru thɨŋa Amagedon e tɨne.
REV 16:17 Amba nyaoko thovuye ghepirɨninji i liŋgiya le gaebako une e lughawoghawoko. Kaero ya loŋweya ghalɨghalɨŋa laghɨye regha i raŋgima e Ŋgolo Bobomako e ghamba yaku vwenyevwenye tɨne iŋa, “Kaero iko.”
REV 16:18 Kaero i vivilema na mbɨlerɨ lalainji, na ragheragheghe vurɨvurɨghegheniye i yomara. I ri mbaŋaniye Loi i bigiraweŋgiya gharɨgharɨ e yambaneke na ghaghada mbaŋakoko ma mbaŋa regha mbarimbariri ŋgoreiyako i yomara, ko iyemaeŋge mbarimbaririko iyako i vurɨgheghe laghɨye moli.
REV 16:19 Babilon, ghemba idae laghɨye, i maviya na ghethɨto, na valɨvaŋgake wolaghɨye ghembaghembaninji laghɨlaghɨye thɨ marakaraka. Loi mbe i renuwaŋakiki eŋge Babilon, ghemba idae laghɨye, amba e ghakomuko tɨne waen i riyevanjara, i thɨnɨgiyawe na i mun, iyako amalaghɨniye le ghatemuru.
REV 16:20 Raurauke wolaghɨye na ououke wolaghɨye mbema thɨ ghawe vara.
REV 16:21 Uye umbwara iya ŋgoreiya varɨma, vuyowanji laghɨye moli ŋgoreiya poti paeb kilo thɨ dobunjama e lughawoghawoko na thɨ unja gharɨgharɨ e vwatanji. Amba gharɨgharɨ thɨ utuvatharɨ weya Loi kaiwae i variya vuyowo ŋgoreiyako weŋgi. Kaiwae vuyowoko iyako i tharɨ laghɨye moli.
REV 17:1 Amba nyaoma thovuye theghepirɨma iya thɨ mbana gaebama ghepirɨma regha i mena i dage e ghino iŋa, “Wo u mena na wo ya vatomwe e ghen Loi ne ŋgoroŋga na i lithɨ weya wevo iye rayathiyathima moli, i yaku e mbwa vwatanji.
REV 17:2 Yambaneke ghakiŋɨŋgi weinji thɨ vakatha yathima thanavuniye, na rameyambane thɨ muna le waen na thɨ kabaleya. Waenɨko iyako ŋgoreiya le yathimako thanavuniye.”
REV 17:3 Amba Nyao Boboma le vurɨgheghe e tɨne na nyao thovuye i yowoŋgo e njamnjam. Na gheke va thuweya wevo eunda, i yaku e thetheghan mbwanjam sosoro regha e vwatae. Thetheghanɨko iyako umbaliye le ghanaghanagha ghepirɨ na ghasokisoki hoyaworo. Tomethi ida thɨ rori e riwaeko wolaghɨye, na idako thiyako thɨ utuvatharɨ weya Loi.
REV 17:4 Wevoko iyako i njimbo kwama sosoro marae i bwedi na sosoro moli, na riwae ghaghavatha gol, varɨ thɨ ndalandala, na ŋgile modanji laghɨye. I thɨna ndeghɨ thɨ vakatha e gol, na e tɨne, ghathanavu raitharɨ moli na yathima thanavuniye raraitharɨ i riyevanjara.
REV 17:5 E ghamwae thɨ roriya ida reghawe, na idako iyako ghaghareghare i rothuwele, ŋgoreiyake: “Babilon, ghemba idae laghɨye, wanakauko thiya thɨ vamodo riwanji na raitharɨtharɨko wolaghɨye tɨnanjiya ghen.”
REV 17:6 Ya thuweya wevoko iyako i muna raloŋweloŋweghathɨ na Jisas utuniye gharayathu madɨbanji na i kabaleyaŋa. Mbaŋa ma thuwe mbema i wovara nuwaŋgu.
REV 17:7 Ko iyemaeŋge nyaoma thovuye i vaitoŋgo iŋa, “Buda kaiwae i wo nuwan? Wo ya vaghareŋge wevoko na thetheghan mbwanjam sosoroko umbaliye ghepirɨ na ghasokisoki hoyaworo iya i thakowe ghanjisimosimo moli na u loŋwe.
REV 17:8 Thetheghan mbwanjamɨko iya mo thuweko iye va i vivako inawe, ko iyemaeŋge mbaŋake kaero nandere, na amba tene i menava e gogako iya i ghenenja moliko e tɨne, na i wa ghamukuwo kaiwae. Gharɨgharɨ thiya yayaku e yambaneke, thavala idaidanji ma thɨ rorinjoŋa yawalɨ e ghabuk tɨne amba muyai va i vakatha yambaneke, ne gharenji i yo laghɨye mbaŋa ne thɨ thuweya thetheghan mbwanjamɨko. Va i vivako inawe, mbaŋake kaero nandere na mbaŋa i menamenako ne i yomara.
REV 17:9 “(Iyake nuwaiya thimba na nuwarumwaru ambane hu ghareghare bigibigike thiyake.) Thetheghan mbwanjamɨko iya umbaliye ghepirɨko, thiye ŋgoreiya bobokulu ghepirɨ iya wevoko i yaku e vwata, na umbaliyeko ghepirɨ tembe ŋgoranjiya kiŋ theghepirɨ,
REV 17:10 theghelima kaero thɨko, regha mbe inawe i mbaro, na ghepirɨninji amba ma i mena. Mbaŋa ne i mena, ne i mbaro mbaŋa ubotu moli.
REV 17:11 Thetheghan mbwanjamɨma iya mbaŋa va i vivako inawe, ko iyemaeŋge mbaŋake kaero nandere, iye kiŋ lenji ghanaghanagha ghepirɨma theghewaninji. Kaero i loŋgaloŋga ghavakowana kaiwae.
REV 17:12 “Sokisokina yaworo iya mo thuwena thɨ methɨ kiŋ theyaworo, na amba ma ghanjimbaŋa thɨ mbaro, ko iyemaeŋge ne thɨ wo vurɨgheghe na thɨ tabo kiŋ na thɨ mbaro weinji thetheghan mbwanjam ma mbaŋa ubotu moli.
REV 17:13 Kiŋɨŋgiko thiyako lenji renuwaŋako ne regha, na lenji vurɨgheghe na lenji mbaro ne thɨ vatomwe weya thetheghan mbwanjamɨko.
REV 17:14 Ne weinji Sip Nariye thɨ gaithɨ, ko iyemaeŋge Sip Nariye ne weiyaŋgiya gharaghambu, thiye Loi va i tuthiŋgi na i kula weŋgi na thɨ loŋweghathɨ vurɨgheghewe ne thɨ kivwalaŋgi. Kaiwae Sip Nariye iye giyagiya ghanji Giya, na kiŋ lenji Kiŋ.”
REV 17:15 Nyaoma thovuye i dage e ghino iŋa, “Mbwako iya mo thuweŋgiko, iya wevo rayathiyathimako me yaku e vwatanji, thiye ŋgoranjiya vanautuma tomethi na tomethi, wabwi tomethi na tomethi, ririwo tomethi na tomethi na ghalɨghalɨŋa tomethi na tomethi.
REV 17:16 Na sokisokiko iya mo thuweŋgi hoyaworoko, ne weinji thetheghan mbwanjamɨma thɨ thɨghɨyawana wevo rayathiyathimama. Ne thɨ vakowana na thɨ bigivao le bigibigi na thɨ roitete bukabuka. Ne thɨ ghana riwae na thɨ ŋambuyathu e ndɨghe.
REV 17:17 Kaiwae Loi kaero i woraweya renuwaŋa e gharenjiko na thɨ vakatha ŋgoreiya amalaghɨniye le renuwaŋa, na lenji renuwaŋa regha, thɨ woraweya lenji mbaro weya thetheghan mbwanjamɨma, ghaghad Loi le utu i tabo emunjoru.
REV 17:18 Wevoko iya mo thuweko iye ŋgoreiya ghemba idae laghɨye na i mbaroŋaŋgiya yambaneke ghakiŋɨŋgi.”
REV 18:1 Mbaŋa nyaoma thovuye i utuvao, kaero ya thuweva nyao thovuye regha i njama e buruburuko. Mbaro vurɨvurɨghegheniye inawe na le vwenyevwenye manjamanjalawae i vawoya yambaneke laghɨye.
REV 18:2 Amba i kula na ghalɨŋae laghɨye moli iŋa, “Babilon, ghembako iyako ida laghɨye, kaero i marakaraka, kaero i marakaraka! Kaero i tabo nyao raraitharɨ ghambanji, na ma ghanjithanavu raraitharɨ moli ghambanji.
REV 18:3 Kaiwae le yathimako thanavuniye ŋgoreiya waen vurɨvurɨghegheniye yambaneke wolaghɨye thɨ mun na i vakowanaŋgi. Kiŋ e yambaneke thɨ vakatha yathima thanavuniye weinji, na rakunekuneke wolaghɨye e yambaneke laghɨye thɨ vaidiya lenji vwenyevwenye, kaiwae nuwaeko i ghaŋgowa bigibigi modanji laghɨye.”
REV 18:4 Na mbowo ya loŋweva ghalɨghalɨŋa regha i njama e buruburu iŋa, “Ghemi lo gharɨgharɨ hu rakaiteta ghembana iyana! Ne hu ndewo le vakathana raitharɨ thanavuniye, mbala ma ghalithɨna mun regha i ghao e ghemi.
REV 18:5 Kaiwae le tharɨko i vala e vwatae ve wo buruburuko na ghathanavuko raraitharɨ Loi mbe i renuwaŋakiki eŋge, tene i lithɨwe.
REV 18:6 The vakatha i vakatha e ghen, ghen tembe u vakathaweva. Na le vakathako modae, hu vakathathɨwe na ma e vwataeva. I giya waen vurɨvurɨghegheniye weŋgiya gharɨgharɨ thɨ mun, iya kaiwae hu giyawe waen vurɨvurɨghegheniye moli na i mun.
REV 18:7 I wovoreŋa idae, na i yakuyaku e ghamba yaku vwenyevwenye tɨne, iya kaiwae modae hu giya vɨrɨ laghɨyewe na i randaranda. Wevoke iŋa, ‘Ghino kwin na ya mbaro, ghino ma wambwi ŋgoreiye, na ma mbaŋa regha ya randaranda ŋgoreiya wambwiwambwi ghanjithanavu.’
REV 18:8 Iyako kaiwae, ne mbaŋa regha e tɨne ko amba ghadagabora thɨ yomara, ŋgoreiye ghambwera, randa na bada laghɨye moli. Elaghɨniye ne i nda e ndɨghe une, kaiwae Giya Loi, iya i lithɨkowe, iye Vurɨvurɨghegheniye Moli.”
REV 18:9 “Yambaneke ghakiŋɨŋgi, thavala va weinji thɨ yaku e ghamba yaku vwenyevwenye tɨne na thɨ vakatha yathima thanavuniye, ne thɨ raŋivetho laghɨye moli, mbaŋa ne thɨ thuweya i ndako na munduwae.
REV 18:10 Mbene thɨ ndeghathɨ bwagabwaga moliwe, ne iwaeŋge thɨ vaidiya ghavɨrɨko, na thɨŋa, ‘O tharɨ! O tharɨ! Babilon, ghemba idae laghɨye na ghemba vurɨvurɨghegheniye, mbaŋa ubotu moli e tɨne kaero ghanlithɨ ghanɨmbaŋa i mena.’
REV 18:11 “Rakunekune e yambaneke thiye tembe thɨ raŋiva, kaiwae ma tembe lolo reghava ne i vamodo lenji bigibigiko.
REV 18:12 Ma lolo regha ne i vamoda weŋgiya bigibigike thiyake: gol, silva, varɨ ghanjiyamoyamo i thovuye na ŋgile; kwama thovuye, kwama mara pepol, kwama silk na kwama marae sosoro; umbwa butiye thovuye, bigibigi thɨ vakathaŋgi elepant e ghasokisoki, bigibigi thɨ vakathaŋgi e umbwaumbwa modanji laghɨye, thiye thɨ vakathaŋgi e kopa, thiye thɨ vakathaŋgi e aiyan na thiye thɨ vakathaŋgi e varɨ thɨ ndalandala;
REV 18:13 sinamon, bunama butiye thovuye, bunama mer na preŋkinisenɨs; waen na olivɨ bunamaniye; wit na pwalawa; burumwaka, sip, hos na sariyot. Tembe thɨ vakuneŋaŋgiva gharɨgharɨ.
REV 18:14 Rakunekune ne thɨ dagewe na thɨŋa, ‘Vwenyevwenyena bigibiginiye, iya u rerenuwaŋa kaiwanjina na mbala inanji e ghen, kaero thiya ghawevao, na len bigibigina na le vwenyevwenyena wolaghɨye kaero thɨ rakaiteteŋge, ma te valɨkaiwaeva u biginjoghaŋgi.’
REV 18:15 “Rakunekune thavala thɨ vavakune lenji bigibigiwe na thɨ vaidiya lenji bigibigi lemoyowe, mbe thɨ mararuva ne iwaeŋge tembe thɨ vaidiva vɨrɨko va i vaidiko. Iya kaiwae mbe thɨ ndeghathɨ bwagabwaga moli na thɨ randa laghɨye
REV 18:16 thɨŋa, ‘O tharɨ! O tharɨ! Babilon, ghemba idae laghɨye, va u njimbo kwama marae pepol na marae sosoro, na riwana ghaghavatha gol, varɨ ghanjiyamoyamo i ndalandala, na ŋgile modanji laghɨye.
REV 18:17 Mbaŋa ubotu moli ghanlithɨghɨ va i vutha, na len vwenyevwenyeko bigibiginiye wolaghɨye thiya ghawevao.’ “Waŋga gharauluuluko wolaghɨye, weinjiyaŋgiya waŋgako gharathatha na gharakakaiwo, na thiye lenji mani le ghamba mena thɨ kaiwo e njighɨ, mbe thɨ ndeghathɨ bwagabwaga moli.
REV 18:18 Ne thɨ thuweya i rako na munduwae, amba thɨ kula laghɨye moli thɨŋa, ‘Thare mbaŋa regha ghemba regha idae laghɨye ina ghena?’
REV 18:19 Amba thɨ yathuvoreŋa vugha e umbalinji, na thɨ randa laghɨye thɨŋa, ‘O tharɨ! O tharɨ! Babilon, ghemba idae laghɨye, waŋgako tatanuwagae wolaghɨye thɨ vaidiya lenji bigibigi lemoyo moli e len vwenyevwenyena tɨne. Mbaŋa ubotu moli e tɨne, len bigibigina wolaghɨye thiya ghawevao!
REV 18:20 Ghemi rameburuburu, huya warari! Ghemi raloŋweloŋweghathɨ, weimiyaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ na ghalɨŋae gharautu, huya warari kaiwae tharɨko iya Babilon va thɨ vakathako e ghemi, ghathɨthɨ Loi kaero i vakathanjoghawe.’”
REV 18:21 Kaero nyao thovuye vurɨvurɨghegheniye regha i wo varɨ laghɨye regha ŋgoreiya pwalawa ghaghevwaŋgoŋgo, i du na ve unja e njighɨko tɨne, na iŋa, “Babilon, ghemba idae laghɨye, tene thɨ duŋge na ŋgoreiyako, na mane te gharɨgharɨ thɨ thuweŋgeva.
REV 18:22 Ghe mwadimwadiwo ŋgoranjiya hap, igo na mema ghalɨŋanji mane te thɨ yomarava e ghen. Thavala e lenji ghareghare kaiwo tomethi na tomethi kaiwanji, ma tene thɨ yakuva e ghen. Pwalawa ghaghamba vwaŋgoŋgo laiye ma tene gharɨgharɨ thɨ loŋweva e ghen.
REV 18:23 Kadɨŋeŋe manjamanjalawae mane te i woyava e ghen, na ragheghe ghɨmoru weiye ghaghaivaun wevo, mane te gharɨgharɨ thɨ loŋweva ghalɨŋanji e ghen. Ghanɨlithɨ ne ŋgoreiyako, kaiwae va ghanɨrakunekune thɨ vakatha idanji laghɨye e yambaneke, na len kukurana e tɨne u yaroŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye e yambaneke.
REV 18:24 Loi ne i lithɨ e ghen kaiwae va u tagavavamareŋgiya ghalɨŋae gharautu na raloŋweloŋweghathɨko, na tembe ŋgoreiyeva gharɨgharɨko wolaghɨye va thiya mare e yambaneke, ghanjigaithɨ modae i lithɨ na i ghao e ghen.”
REV 19:1 Iyako e ghereiye, ya loŋweya wabwi laghɨye ghalɨŋanji e buruburu, ghalɨŋanji laghɨye moli thɨŋa, “Aleluiya! Ra tarawe Loi! Vamoru na vwenyevwenye na vurɨgheghe ina weya la Loi,
REV 19:2 kaiwae le vavaniva i emunjoru na i rumwaru. Loi kaero i vanivaŋa wevoma rayathiyathimama moli na i lithɨwe, kaiwae le yathimako thanavuniye e tɨne i vakowana yambaneke. I gaboŋgiya Loi le rakakaiwo ghathɨthɨ i vakatha njoghawe.”
REV 19:3 Mbowo thɨ kulava mbaŋaiwoniye thɨŋa, “Aleluiya! Ra tarawe Loi. Babilon i nda na munduwae mbene i mundumundu voro vara yandiri yandewa.”
REV 19:4 Amba giyagiya theiwo na theghevarɨma weinjiyaŋgiya thetheghan theghevarɨma, thɨ ronja e gheghenji vuvuye na thɨ kururu weya Loi, iya i yaku e ghamba yaku vwenyevwenyema. Kaero thɨ kula thɨŋa, “Mbwana. Ŋgoreiye. Ra tarawe Loi! Aleluiya!”
REV 19:5 Amba ya loŋweya ghalɨghalɨŋa regha i mena e ghamba yaku vwenyevwenyeko iŋa, “Ghemi Loi le rakakaiwo na le gharɨgharɨ taulaghɨna ghemi thavala hu yavwatatawana, nasiye na laghɨye, hu tarawe la Loi!”
REV 19:6 Kaero ya loŋweya wabwi laghɨye moli ghalɨŋanji ŋgoreiya ŋgonuŋgo laiye na mbɨlerɨ laiye thɨŋa, “Aleluiya! Ra tarawe Loi! Kaiwae Giya Loi iye Vurɨvurɨghegheniye Moli, na iye rambarombaro.
REV 19:7 Ra warari, nuwanda i thovuye, na ra wovavwenyevwenyeŋa Loi! Kaiwae Sip Nariye ghambaŋa ghe kaero i vutha, na ghaghaivaun wevoniye kaero i vivathavao ghe kaiwae.
REV 19:8 Loi i ligiya weya kwama kakaleva na marambwelambwelawae i njimbo.” (Kwama kakalevako iyako gharumwaru raloŋweloŋweghathɨ lenji vakatha i rumwaru.)
REV 19:9 Amba nyao thovuye i dage e ghino iŋa, “U rori ŋgoreiyake, ‘Thavala Loi i kula vathaŋgi na thɨ ru Sip Nariye le gheko ghathaga e tɨne, Loi i vawarariŋgaŋgi laghɨye moli.’” Na i njana mbowo iŋava, “Thiyake utuutu emunjoru thɨ mena weya Loi.”
REV 19:10 Mbaŋa ya loŋweya iyako, ya ronja e ghegheŋgu vuvuye na ya munje ya kururuwe, ko iyemaeŋge i dage e ghino iŋa, “Thava! Ghino mbema rakakaiwo eŋge, ŋgoraŋgwa ghen na len valɨraloŋweloŋweghathɨ, thavala thɨ utuŋa Jisas utuniye thovuye. U kururuwe eŋge Loi kaiwae Loi Une iya i giya weŋgiya gharɨgharɨ vurɨvurɨghegheko na valɨkaiwae thɨ utuŋa Jisas utuutuniye.”
REV 19:11 Amba ya thuweya buruburu i mavu na gheko hos kakaleva i ndeghathɨ. Iya i rovathe i vwataeko idae thɨŋa, “Varevareminjeniye moli na Emunjoru.” E le niva na ele gaithɨ tɨnenji weiye le vakatha rumwarumwaruniye.
REV 19:12 Maramarae ŋgoreiya ndɨghe mamiye na umbaliye ghamatabwaya lemoyo. Idae va thɨ rori e riwae, na idako iyako ma lolo regha i ghareghare ko mbe ghamberegha eŋge i ghareghare gharumwaru.
REV 19:13 Ghakwama molao mbe madibe eŋge, na idae iyake, “Loi Ghalɨŋae.”
REV 19:14 Ragagaithɨ e buruburu thɨ rakareghambawe, thɨ njimboŋgiya kwama thovuthovuye kakaleva na i thɨna na thɨ rakatha e hos kakaleva.
REV 19:15 I raŋgima e ghae gaithɨ ghaghalithɨ mare lawelaweniye, ne i gaithɨwe na i kivwalaŋgiya vanautumake wolaghɨye, na weiye le vurɨghegheko wolaghɨye i mbaroŋaŋgi. Iye ne i vurɨnjoŋaŋgi ŋgoreiye lolo regha i vurɨnjoŋa waen uneune e ghamba imbɨimbɨ tɨne. Ne i vakatha iyako kaiwae Loi Vurɨvurɨghegheniye le ghatemuru laghɨye moli weŋgi.
REV 19:16 E ghakwama molao na e vavae thɨ roriya ida reghawe, gharorori ŋgoreiyake, “Kiŋ lenji Kiŋ na giyagiya ghanji Giya.”
REV 19:17 Amba ya thuweya nyao thovuye regha i ndeghathɨ e varaeko tɨne, na i kula weŋgiya mako wolaghɨye, iya thɨ yoyo e lughawoghawoko, e ghalɨŋae laghɨye iŋa, “Hu rakamena hu mevathavatha Loi le thaga laghɨye kaiwae.
REV 19:18 Na hu ghana kiŋ, kin mara mbouye na ragagaithɨ mbunɨmaninji, na hu ghan hos na thavala thɨ tha e vwatanji mbunɨmaninji, na hu ghana gharɨgharɨke wolaghɨye, thavala rakakaiwobwaga na rakarakayathuŋgi, thavala idanji nasiye na thavala idanji laghɨye mbunɨmaninji.”
REV 19:19 Amba mbowo ya thuweŋgiyava thetheghan mbwanjam na yambaneke ghakiŋɨŋgi weinjiyaŋgiya lenji ragagaithɨ thɨ mevathavatha, na thɨ gaithɨ weŋgiya iya i tha e hosɨma vwatae weiyaŋgiya le ragagaithɨma.
REV 19:20 Ko iyemaeŋge thɨ laweŋgiya thetheghan mbwanjamɨma weiye ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan na thɨ ŋgarɨŋgi. Ghalɨŋae gharautu kwanɨkwanɨko va i vakathaŋgiya vakatha ghamba rotaele vavana thetheghan mbwanjamɨko kaiwae, na e tɨne i yaroŋgiya gharɨgharɨ, iya thavala thetheghan mbwanjamɨma ghanono ina weŋgi na thɨ kururu weya ŋgaliŋgaliyako. Amba thɨ mbanɨŋgiya thetheghan mbwanjamɨma weiye ghalɨŋae gharautu kwanɨkwanɨma, mbe e yawayawalinji, thɨ bigiyathu njoŋaŋgi e ndɨghema ghagoga tɨne, iya varɨ salpa mbe i raramawe vara.
REV 19:21 Iya i tha e hosɨma i govavamareŋgiya lenji ragagaithɨma e kaina iya me raŋgima e ghaeko. Kaero mako wolaghɨye iya thɨ yoyoko thɨ mena thɨ ghana mbunɨmaninji ghaghada valɨkaiwanji.
REV 20:1 Amba ya thuweya nyao thovuye regha i njama e buruburu, i thɨna ki e nɨmae, iya gogama iya i ghenenja moli ghaki na i thɨna sen laghɨye mbambara.
REV 20:2 Kaero i wa ve laweya mwatama laghɨye, iye mwata mbe mevivako, idae thɨŋa Devil o Seitan, na i ŋgarɨrawe theghathegha le ghanaghanagha hoserithaŋarɨ.
REV 20:3 Kaero i wokiyathunjoŋa e gogama iya i ghenenja moli tɨne, i wovagumo e umbaliye na i monjevalawe e monjemonje. Mbowo i yaku gheko ghaghad theghathegha hoserithaŋarɨ, na thava i yaroŋgiya valɨvaŋgake wolaghɨye gharɨgharɨniye. Theghathegha hoserithaŋarɨ e ghereiye, amba thɨ rakayathu, ko iyemaeŋge le yaku mane molao moli.
REV 20:4 Amba tembe ya thuweŋgiva ghamba yaku vwenyevwenye vavana. Gharɨgharɨ va thɨ utuŋa Jisas utuniye na thɨ vavaghareŋa Loi ghalɨŋae na thɨ gaboŋgi, tembe ma thuweva unenji. Thiye ma mbaŋa regha thɨ kururu weya thetheghan mbwanjamɨma na ŋgaliŋgaliya, na ma ghanono ina e ghamwanji o e nɨmanji. Kaero e yawayawalinji na thɨ yaku e ghamba yaku vwenyevwenyeko, kaiwae Loi i giya vurɨgheghe weŋgi na thɨ mbaro. Kaero weinji Krais thɨ mbaro theghathegha hoserithaŋarɨ e tɨne.
REV 20:5 Ramaremareko thiyako Loi va i vakathakai na e yawayawalinjiva. Wolaghɨyeko ne thɨ thuweiru mbaŋa theghathegha hoserithaŋarɨ ne iko.
REV 20:6 Ramaremareko iya nevole thɨ thuweirukaiko Loi ne i vawarariŋaŋgi na le renuwaŋa ŋgoreiye thɨ boboma. Thiye mane thɨ vaidiya mare theghewoniye le vurɨgheghe, ko iyemaeŋge ne thɨ tabo rakakaiwo boboma Loi na Krais kaiwanji. Thiye ne weinji Krais thɨ mbaro theghathegha hoserithaŋarɨ regha e tɨne.
REV 20:7 Theghathagha hoseriyethaŋarɨ ne iko na e ghereiye, ko amba thɨ rakayathu Seitan e thiyoma tɨne,
REV 20:8 amba i raŋgi na i wa e yambaneke laghɨye, weŋgiya vanautumake thiyake, Gog na Magog, na i yaroŋgi. Na i mbanɨvathavathaŋgi gaithɨ kaiwae, lenji ghanaghanagha ŋgoreiya kerakerako e njighɨko.
REV 20:9 Seitan weiyaŋgiya le ragagaithɨ ne thɨ loŋgaloŋgaŋa na thɨ ndeghɨliŋa ghembako Loi i gharethovu kaiwaeko, na iya raloŋweloŋweghathɨ thɨ yakukowe. Ko iyemaeŋge ndɨghe ne i njama e buruburuko na i ŋambuvaoŋgi.
REV 20:10 Amba Seitan, gharɨgharɨ ghanjirakwan, ne thɨ wokiyathunjoŋa e ndɨgheko i rarako weiye varɨ salpa e tɨne. Thetheghan mbwanjamɨma weiye ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan kaerova thɨ bigiyathu njoŋaŋgiwe iyako. Thiye weinji Seitan gougou na ghararaghɨye ne thɨ vaidiya vɨrɨ ma ele ghambako.
REV 20:11 Amba ya thuweya Loi i yaku ele ghamba yaku laghɨye vwenyevwenye na i kakaleva. Na mbema e ghamwae eŋge yambane na buruburu thɨ roghawe na ma tembe ra thuweŋgiva.
REV 20:12 Kaero ya thuweŋgiya ramaremare, thavala va e yambaneke idanji laghɨye na thavala ma e idaidanji thiya ndeghathɨ e ghamba yaku vwenyevwenyeko e ghamwae. Amba thɨ tateŋgiya buk, kaero Loi i vanivaŋaŋgiya i gorugoru weya lenji vakathako utuniye, iya bukuko thɨ woraŋgiya. Na mbowo thɨ tateva buk regha, iyako yawalɨ ghabuk.
REV 20:13 Gharɨgharɨ va thɨ mare e njighɨ na thiye thɨ yaku Mare e tɨne na Thambe, thɨ raka na vethɨ ndeghathɨ niva kaiwae. Na regha na regha Loi i vanivaŋaŋgi ŋgoreiya lenji vakathako.
REV 20:14 Amba Loi i bigiyathuŋgiya Mare na Thambe e ndɨgheko i rarako tɨne. E ndɨgheko i rarako tɨne iye mare theghewoniye.
REV 20:15 Thoŋgo lolo regha ma thɨ vaidiya idae yawalɨ e ghabuk tɨne, thɨ wokiyathunjoŋa e ndɨgheko i rarako tɨne.
REV 21:1 Amba ya thuweya buruburu togha na yambane togha. Buruburu teuye na yambane teuye kaero thɨ ghawe, na njighɨ ma tembe inaweva.
REV 21:2 Na mbowo ya thuweva Ghemba Boboma, Jerusalem togha, i njama weya Loi e buruburu. Iye ŋgoreiya ragheghe wevo kaero i vivathavao, na i roroghagha weya ghɨmoruko na thɨ ghe.
REV 21:3 Na tembe ya loŋweva ghalɨghalɨŋa laghɨye regha i mena e ghamba yaku vwenyevwenyeko tɨne iŋa, “Wo hu thuwe! Loi le ghamba yaku kaero ina weŋgiya gharɨgharɨ, na amalaghɨniye i yaku e tɨnenji. Thiye thɨ tabo le gharɨgharɨ, amalaghɨniye ghamberegha ne i yaku weŋgi na i tabo lenji Loi.
REV 21:4 Ne i thavwiyathu maralumunjiko wolaghɨye, ma tene mareva, ma randa na ma vɨrɨ, kaiwae bigi teuyeke thiyake kaero iko.”
REV 21:5 Amba iya i yaku e ghamba yaku vwenyevwenyeko iŋa, “Wo hu thuwe! Bigibigike wolaghɨye ya vatoghaŋaŋgi.” Na tembe iŋava, “Utuutuke thiyake u rorinjoŋaŋgi, kaiwae thɨ emunjoru na valɨkaiwae gharɨgharɨ thɨ loŋweghathɨ.”
REV 21:6 Kaero i dage e ghino iŋa, “Kaero iko! Ghino Alepa na Omega, ghino va Irikowe na ne Eleghambako. Thavala mbwa i gharɨŋgi ne ya vatomwe weŋgi na thɨ muna mbwarowou i bwalabwala voroko, iya yawalɨko ghembwa, na mbwako iyako ma e modamodae.
REV 21:7 Thavala thɨ ghataŋaghathɨ kaiwaŋgu na thɨ vurɨgheghe kivwalaŋgiya tharɨke wolaghɨye, thovuyeko wolaghɨye thiyako ne ya vatomwe weŋgi, na ghino ne ya tabo lenji Loi na thiye thɨ tabo lo ŋgaŋga.
REV 21:8 Ko iyemaeŋge thavala lenji mararu eŋge i yawoŋgi, thavala ma thɨ loŋweghathɨ, thavala thɨ vakavakatha monjina thanavuniye, ragabo, rayathiyathima, kukura gharavakavakatha, thavala thɨ kururu weya loi kwanɨkwanɨŋgi, na rakwanɨŋgike wolaghɨye, thiya vara wolaghɨyeke thiyake ghambanjiya mbwarowouko iya varɨ salpa i ravalaŋakowe vara. Ndɨgheko iyako iye mare theghewoniye.”
REV 21:9 Amba nyao theghepirɨma iya thɨ bigiya gaebama ghepirɨ na dagabora momouniye thɨ riyevanjara, regha i mena i dage e ghino iŋa, “U mena na wo ya vatomwe e ghen ghaivaun wevoko, iya Sip Nariye levoko e ghen.”
REV 21:10 Nyao Boboma le vurɨgheghe i ru e ghino na nyao thovuye i woŋgo ya wa e ou laghɨye na memevoroniye regha vwatae. Kaero i vatomwe e ghino Ghemba Boboma, Jerusalem, i njama weya Loi e buruburu.
REV 21:11 Loi le vwenyevwenye i vakeke ghembako iyako, na marambwelambwelawae i laghɨye ŋgoreiya varɨ modae laghɨye jaspa, na marae i ndalandala ŋgoreiya kanukanu marae.
REV 21:12 Ghembako iyako ghagana i laghɨye na i mevoro, ghathɨnɨmba yaworo na ghewo, na nyao thovuthovuye theyaworo na theghewo thɨ njimbukikiŋgi. E thɨnɨmba regha na regha uu Isirel regha na regha idaidanji inawe.
REV 21:13 Mbothiye i vorovorowoko ghagana ghathɨnɨmba thegheto, mbothiye i njanjawoko ghagana ghathɨnɨmba thegheto, mbothiye e yaghalako ghagana ghathɨnɨmba thegheto, e ghaiwabuko ghagana ghathɨnɨmba thegheto.
REV 21:14 Varɨ vurɨvurɨghegheniye yaworo na ghewo thɨ mban na ganako rɨghe ghambaghɨmbaghɨ na Sip Nariye ghalɨŋae gharaghambɨ theyaworo na theghewo regha na regha thɨ roriya idae e varɨko regha na regha vwatae.
REV 21:15 Na nyaoko thovuye iya i utuutuko e ghino, i wo le gherughirughi thɨ vakatha e gol, na i rughiya ghembako, ghaganako na ghathɨnɨmbako wolaghɨye.
REV 21:16 Ghembako i vaghɨliya mbe i mboromboro vara, ma tɨvotɨ turaŋgi, na le molamolao i mboromboro weiye le magamagaga. Nyaoko thovuye i wo le gherughirughi na i rughiya ghembako le molamolao ŋgoreiya tu tausan tu handred (2,200) kilomita, na le magamagaga na le gheneghenevoro i mboromboro weiye le molamolaoko.
REV 21:17 Te vambe i rughiva ghembako ghagana, le dubaduba sikisti paeb (65) mita. Gherughirughiko iyava i woko, va e mbaŋako iyako gharɨgharɨ mbe thɨ vavakaiwoŋa.
REV 21:18 Ganako va thɨ vatad e varɨ jaspa na ghemba tɨne thɨ vatad e gol une moli, marae i ndalandala ŋgoreiya kanukanu.
REV 21:19 Ghembako ghagana ghambaghɨmbaghɨ thɨ mbanɨŋgiya tomethi varɨ modanji laghɨye. Varɨ iviva ganako regha iye jaspa, theghewoniye sapaya, theghetoniye ageit, ghevarɨniye varɨ mbwaumbwau emerold,
REV 21:20 ghelimaniye oniks, ghewonaniye kaniliyan, ghepirɨniye krisolait, ghewaniye beril, ghesiwoniye topas, yaworoniye kalsedoni, yaworo na regha jasinɨt, na yaworo na ghewoniye ametis.
REV 21:21 Ghembako ghathɨnɨmba yaworo na ghewo thɨ vakathaŋgi e ŋgile modanji laghɨye, yaworo na tembe ghewova. Thɨnɨmba regha na regha thɨ vakatha e ŋgileko iyako regha na regha. Ghembako ghakamwathɨ thɨ vakatha e gol une moli na marae i ndalandala ŋgoreiya kanukanu.
REV 21:22 Ma ya thuwe mun ŋgolo boboma regha e ghambako tɨne, kaiwae Giya Loi Vurɨvurɨghegheniye Moli weiye Sip Nariye thiye ghambako iyako ghaŋgolo boboma.
REV 21:23 Ghembako ma e ghavarae na ma e ghamanjala na thɨ giya manjamanjalawe, kaiwae Loi le vwenyevwenye manjamanjalawae i vakeke, na Sip Nariye iye ghakadɨŋeŋe.
REV 21:24 Gharɨgharɨ e valɨvaŋga na valɨvaŋga e yambaneke laghɨye thɨ loŋgaloŋga e ghambako manjamanjalawae, na yambaneke ghakiŋɨŋgi thɨ bigimena lenji gogomwau bigibiginiye e tɨne.
REV 21:25 Ghararaghɨyeke wolaghɨye ghembako ghathɨnɨmbaŋgi ma thɨ kɨghikɨghi, mbe thɨ mavughɨrawe vara, kaiwae gougou ma ina ghembako iyako.
REV 21:26 Gharɨgharɨke wolaghɨye e valɨvaŋgake wolaghɨye lenji vwenyevwenye bigibiginiye na lenji bigibigi ghanjiyamoyamo thovuye, ne thɨ bigimenawe.
REV 21:27 Ko iyemaeŋge bigibigi raraitharɨ na thanavu i monjimonjina gharavakathaŋgi, rakwanɨŋgi, mane te regha i ruva e ghembako iyako tɨne, mbe thavala eŋge vara Loi kaerova i roriya idanji yawalɨ e ghabuk tɨne, bukuko iyako Sip Nariye le buk.
REV 22:1 Kaero nyaoma thovuye i vatomwe e ghino yawalɨ mbwaniye i voruvoru, marae i woiya ŋgoreiya galas, i voru raŋgima Loi na Sip Nariye e lenji ghamba yaku vwenyevwenye tɨne,
REV 22:2 na i voru na i reŋa e ghambako ghakamwathɨ laghɨye ghalughawoghawo. E mbwako ghadidiye vaŋga na vaŋga yawalɨ ghaumbwa i ndeghathɨwe, iye manjala regha na regha i raurau, na theghathegha umbwara e tɨne mbaŋayaworo na mbaŋaiwo i rau. Gharɨgharɨke wolaghɨye e valɨvaŋgake wolaghɨye thɨ vakaiwoŋaŋgiya umbwako ndamwandamwae na mbala thɨ vavurɨghegheŋaŋgi.
REV 22:3 Ma lolo regha o bigi regha ne inanji gheko na Loi i guraŋgi. Loi weiye Sip Nariye lenji ghamba yaku vwenyevwenye i yaku e ghembako iyako tɨne na Loi le rakakaiwo thɨ kururuwe.
REV 22:4 Ne thɨ thuweya ghamwae na idae ina e ghamwanji.
REV 22:5 Ma tene i gouva, na kadɨŋeŋe manjamanjalawae na varae manjamanjalawae ma inanjiwe, kaiwae Giya Loi iye lenji manjamanjala. Na thiye ne thɨ mbaro mbaŋake wolaghɨye ma ele ghambako.
REV 22:6 Nyaoma thovuye i dage e ghino iŋa, “Utuutuko thiyako emunjoru na valɨkaiwae gharɨgharɨ thɨ loŋweghathɨ. Giya Loi, iye i giya Une weŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ, va i variya le nyao thovuye na i woraŋgiya weŋgiya le rakakaiwo na thɨ ghareghare budakai ne mbaŋa ubotu i yomara.”
REV 22:7 Giya Jisas iŋa, “Wo hu thuwe! Mbaŋa nasiye ya njoghama! Thavala thɨ ghambugha utuutuke e bukuke iyake tɨne, Loi i mwaewo weŋgi.”
REV 22:8 Ghino Jon ya loŋweya utuutuko thiyako na ya thuweŋgi bigibigike thiyake. Na mbaŋa ya loŋwe na ya thuweŋgi, kaero ya ronja e ghegheŋgu vuvuye nyaoko thovuye iya i vatomweko e ghino e gheghe, na ya munje ya kururuwe.
REV 22:9 Ko iyemaeŋge i dage e ghino iŋa, “Thava! Ghino rakakaiwo regha, ŋgoraŋgwa ghen weinaŋgiya oghagha len valɨrakakaiwo ghalɨŋae gharautu, na gharɨgharɨko wolaghɨye iya thavala thɨ ghambu ghabukuke iyake le utuutu. U kururuwe eŋge Loi.”
REV 22:10 Na mbowo i dageva e ghino iŋa, “Loi le utuutu e bukuke iyake tɨne iya i utuŋa budakai ne thɨ yomara noroke na mbaŋa i menamenako, thava u wothuwele weŋgiya gharɨgharɨ, kaiwae mbaŋa kaero i ghenetha moli.
REV 22:11 Thoŋgo thela i vakavakatha tharɨ, mbe thɨ rombele vara tharɨ ghavakatha! Thavala e yawalinjiko nuwaiya renuwaŋa raraitharɨ, mbe thɨ rombele vara thanavuko iyako. Na thavala thɨ vakavakatha rumwaru, mbe thɨ rombele vara rumwaruko ghavakatha. Na thavala thɨ boboma, lenji yakuyaku mbe ŋgoreiye vara iyako.”
REV 22:12 Giya Jisas iŋa, “Wo hu thuwe! Mbaŋa nasiye ya njoghama. Ne ya bigimena modami, regha na regha modae ne ya giyawe tembe ŋgoreiyeva le vakathako.
REV 22:13 Ghino Alepa na Omega! Ghino ya viva na ya rereghamba. Ghino va Irikowe na ne Eleghambako.”
REV 22:14 “Thavala thɨ thavwiya ghanjikwama molao na i kakaleva, Loi ghare weŋgi. Thiye valɨkaiwanji thɨ ghana yawalɨ ghaumbwa une, na valɨkaiwanji thɨ ru e ghamba ruko na thɨ wa e ghembako tɨne.
REV 22:15 Ko iyemaeŋge thavala thɨ vakavakatha monjina thanavuniye, thɨ kukukura, rayathiyathima, ragabo, thɨ kurukururu weŋgiya loi kwanɨkwan, na thavala thɨ gharethovuŋa kwan thanavuniye na thɨ vakavakatha, thiye ne thiya yaku e gana ghereiye.
REV 22:16 “Ghino Jisas ya variya lo nyao thovuye i ghaona i utuŋa bigibigiko thiyako e ghemi, ghemi iya hu yayaku ekelesiyana e tɨnenji. Ghino Deivid gheuu rumbuniye, na ghino thɨnambaŋa voghɨtɨna woyaya laghɨye.”
REV 22:17 Nyao Boboma weiye Sip Nariye ghaghaivaun thɨŋa, “U mena!” Taulaghɨna ghemi iya hu loŋweya totoke iyake huŋa, “U mena!” Thela thoŋgo mbwa i gharɨ na nuwaiya mbwa, i mena mbema i mun eŋge yawalɨ mbwaniye, ma e modamodae.
REV 22:18 Ghino, Jisas, ya ŋaevavairɨŋga, gharɨgharɨna wolaghɨye ghemi hu loŋweya Loi ghalɨŋae e bukuke iyake tɨne iya i utuŋa budakai ne thɨ yomara noroke na mbaŋa i menamenako. Thoŋgo lolo regha i vatabo utuutuke iyake mbe e utuutu regha, Loi ne i lithɨ weya loloko iyako, ne i vatabo ghadagaborakowe iya bukuke iyake i govambwarake e tɨnenji.
REV 22:19 Na thoŋgo lolo regha i rakayathu utuutu regha e bukuke iyake tɨne, iya i utuŋa budakaiya ne thɨ yomara noroke na mbaŋa i menamenako, Loi ne i woraŋgiyawe iya thovuyeko bukuke iyake i woraŋgiyaŋgi, mane i vatomwewe i ghana yawalɨ ghaumbwa une, na tembe ŋgoreiyeva mane i ru e ghemba bobomako tɨne.
REV 22:20 Jisas iye i utuŋa bigibigiko thiyako utuninji, i utu ŋgoreiyake: “Emunjoru, mbaŋa nasiye ya njoghama.” Mbwana, Ŋgoreiye! Giya Jisas, u mena!
REV 22:21 Giya Jisas ghare weŋga taulaghɨna e ghemi.
