12
Wí kweeḏi Jesus-ví ân deeḏi wí ka̖ˀpꞌoe saˀwó̖ˀ nasu̖u̖ˀiˀ ônˀewe
1 Waˀḏi sí thaa natáy nä́ˀin Huḏíyoví shánkîˀḏi Passover gin dâytu̖ˀoˀi dínnáníḏí, heḏi Jesus oe Bethany búuˀúˀay iwepiyeˀ nawáymää. Iwânkun Lazarus naˀä́n, i-á i sen Jesus-di óewáywówápaaˀibá namuu. 2 Iweho Jesus ônkindihúukhâyˀan. Martha-ḏi ovâysä̖ä̖sandeˀ, heḏi Lazarus wáˀ in wé̖ˀgeˀindáḏí nahúuˀä́n. 3 Heḏi Mary wí ka̖ˀpꞌoe saˀwó̖ˀ nasu̖u̖ˀi nard kin dâytu̖ˀoˀiˀ imaa. I ka̖ˀpꞌoe-á wîˀ taa nakháa heḏá hânho nachä̖ˀmuu. Heḏáháˀ Jesus-ví ân deeḏi ônˀewe, heḏá iví phóḏá Jesus-ví ân deeḏi óepíḏi. I ka̖ˀpꞌoeḏi ee íve i̖ˀge tꞌä̖hkí saˀwó̖ˀ nasu̖ˀpꞌíḏe. 4-6 Hewänbo wîˀ iví khä̖ge̖ˀninbíˀweḏi natsikapóe, “Háaḏan nä́ˀi ka̖ˀpꞌoe saˀwó̖ˀ nasu̖u̖ˀiˀ wíˀiku̖ˀchꞌáapí poewin tä̖gintä̖ (300) thaa tꞌôe dívíˀandi wáˀâaḏi, i chä̖ˀ in sehkanäwó̖ˀ diwówáyiˀin ovâymä̂äníḏí?” Nä́ˀi sen kin natú̖ˀi-á nakhá̖wä̖́ Judas Iscariot gin, i-á Jesus óeku̖hpekhâymáaˀi-ân namuu, heḏi nä́ˀin natú̖ sänbiˀ namuuḏi, in sehkanäwó̖ˀ diwówáyiˀindi óeˀá̖yîngimäḏá yoe. Iḏá in khä̖ge̖ˀninbí chä̖ˀ ovâyˀá̖yînmáa, heḏi iweḏiboˀ isänhóndeˀ. 7 Hewänbo Jesus-di Judas óetu̖ˀan, “I kwee ánpí náˀan. Tobá hä̖ˀi ka̖ˀpꞌoe imáˀve-í. I thaa díkhä̖ˀkꞌúwígîˀ namuu. 8 Hä̖̂ä̖ḏi wänbo tꞌä̖hkí in sehkanäwó̖ˀ diwówáyiˀin tꞌowa undáḏí diyê̖e̖ní bînhä̖ä̖wímä̂äníḏí, hewänbo nä́we naa-á hä̂nhay wänbo tꞌä̖hkí háˀto undáḏí ocha̖ˀní.”
In owhaˀ pꞌóˀḏéḏíˀin didaˀ Lazarus óehéyíˀin
9 Báyékí Huḏíyo dínhanginpóe Jesus oe Bethany nayiˀin, heḏiho iwepiyeˀ dimää Jesus nayiḏiḏa̖ˀbá yoe, hewänbo Lazarus i sen Jesus-di óewáywówápaaˀiˀ óemúníḏí wáˀ. 10-11 Jesus-di Lazarus óewáywówápaa ihayḏi báyékí Huḏíyoḏi inbí pꞌóˀḏéḏíˀin ovâyyoekanhondi Jesus-víˀpiyeḏa̖ˀ dívíwhä̖yu̖hon, heḏiho in owhaˀ pꞌóˀḏéḏíˀin dâywéhpêeˀan Lazarus wáˀ óehéyíḏí.
Jesus wí búndu iwe naˀíˀä́ndí oe Jerusalem búuˀú natsꞌú̖
12 Wíyá tháwä́n in báyékí tꞌowa in Passover shánkîˀḏipiyeˀ dipówáˀin dínhanginpóe Jesus oe Jerusalem-piyeˀ naˀä̖ˀin, 13 heḏi palm taykhóe dâytsꞌâˀḏi ûnˀayyaymää, heḏi kinnân dívítu̖hkwi̖nuhon: “Wíséegíkéndeˀ.” “Naˀinbí Sedó Yôesi Táḏáḏí wóesan, heḏiho híwó̖ˀ wóeˀâ̖a̖mí.” “U̖-á Israel-ví tsondi hayˀi unmuu.” 14-15 Jesus wí búnduˀay ho ônkêˀḏi iwe naˀíˀä́n, heḏiho Yôesi Táḏáví ta̖ˀnin diwe háa ûntû̖ˀ waagibá napóe. Kinnân nata̖ˀmuu:
Un tꞌowa Zion-win wíyá wíˀíkhuwôedaˀípí.
Binmúˀḏí, unbí tsondi hayˀi wí búnduˀay kꞌéwéḏí únˀä̖ˀ. *
16 (Ihayḏiho Jesus-ví khä̖ge̖ˀnin nä́ˀi hä̖ä̖wí napoˀiˀ wíḏikaˀpóya̖ˀpí, hewänbo tíˀúugéḏí Jesus wíyá oe makówápiyeˀ nawáypee ihayḏânho nä́ˀin iví̖ˀgeḏi nata̖ˀmuuˀin dínˀánpówá, heḏá dínhanginná háa nata̖ˀmuu waabá óeˀannin.)
17 Hä̖̂ä̖ḏankánbo báyékí tꞌowa Jesus-áḏí diyiˀ i thaa iḏi Lazarus óewáywówápaaḏi penípho iweḏi napée-í kin óetu̖ˀan, heḏi nää nä́ˀin tꞌowaḏibá in wé̖ˀgeˀin tꞌowa ovâytu̖máa háa iwe iˀannin. 18 Heḏiho nä́ˀin wé̖ˀgeˀin tꞌowa dínhanginpóe Jesus-á nä́ˀin pínnán tꞌôe iˀannin, heḏânkunho ûnˀayyaymää. 19 In Pharisees wíˀnä́ táye dívíchä̖nuˀoḏi ditû̖ˀ, “Ti wívînmúndepíˀan háa ídaˀ waagi wíˀúnpuwamänpíˀin. Binmúˀḏí, báyékí tꞌowa i-áḏíḏa̖ˀ dimän.”
Wên Greek tꞌowa Jesus-áḏí dihíˀdaˀ
20 Wên Greeks dimuuˀin in wé̖ˀgeˀin tꞌowa-áḏí diyiˀ, in oe Jerusalem dínshánkîˀḏináˀ diwepiyeˀ diˀä̖ä̖ˀin Yôesi Táḏá óeˀaˀginmä̂äníḏí. 21 Indá Philip-víˀpiyeˀ dimää (i-á Bethsaida búuˀúˀay oe Galilee nangewi namuu), heḏi óetu̖ˀan, “Kꞌema, Jesus-áḏí gihíˀdaˀ.” 22 Philip namää Andrew óetu̖ˀâ̖a̖míḏí, heḏáháˀ Philip-á Andrew-áḏá Jesus-víˀpiyeˀ damää óetu̖ˀâ̖a̖míḏí háa ditú̖ˀin. 23 Jesus natú̖, “Ihayḏi púnúˀ nanânho nakeepúwíḏí hayˀi omuuˀin, naa tꞌä̖hkí tꞌowagîˀ oˀaypu̖yä̖ˀiˀ. 24 Hebo taˀgendi wâytu̖máa, wí táhtá̖ koˀyi óekoeḏi iví wówátsi imäˀ waagibá ûnpoˀ heḏânho shánkí báyékí iweḏi natá̖hpaa-íḏí, heḏi iví wówátsi imähpíḏá iweḏi hä̖́ä̖bo wínapaˀpí, iwebo wíˀbo nawänpikꞌóe. † 25 Toˀwên inbí wówátsi nä́ä oepáa kꞌayḏi ingîˀḏa̖ˀ dínmuuˀindá inbí wówátsi dipeḏée-í, hewänbo toˀwên inbí wówátsi nä́ä oepáa kꞌayḏi ingîˀḏa̖ˀ wíḏínmuupíˀindá, inbí wówátsi hä̂nhay wänbo tꞌä̖hkí dâymáˀve-í. 26 Toˀwên naagîˀ dívítꞌôeˀa̖míˀin didaˀḏi naa díyu̖u̖máˀve-íˀin dínkhâyˀä̖ˀ, heḏihoˀ iwáygé naa oyiˀ iwe, naví tꞌôeˀin iwáygébá diyê̖e̖ní. Toˀwên naagîˀ dívítꞌôeˀoˀin naví Táḏáḏí ovâytu̖ˀâ̖a̖mí híwó̖ˀ dívítsiyeˀannin.”
Jesus iví chuwa i̖ˀgeḏi ihéeˀan
27 “Nääho naví píˀnä́ khóˀyé dînkháapóe. Ti naví Táḏá dondaaˀa̖mí nä́ˀin dînpuwagítꞌóeˀin diweḏi dînˀaywoeníḏí? Heḏân yoe, nä́ˀin dînpuwagítꞌóeˀin namuuḏânkun nä́ä oepáa kꞌayḏipiyeˀ oˀä̖ä̖. 28 Heḏânho nä́ˀin wídaˀmáa naví Táḏá, ovâykeeya̖mí u̖-á hayˀi unmuuˀin” kin Jesus natú̖. Ihayḏi nä́ˀi tu̖u̖ makówáḏí natꞌoetꞌóe: “Han dáyˀanhoˀ, heḏá waˀ wíyá hanbá dáykhâymáa.”
29 In tꞌowa iwáygé diwinnin i tu̖u̖ ditꞌoe, heḏi wáy wên ditú̖, “Ikwa̖hta̖a̖ˀan” gin, heḏá wây-á ditú̖, “Wí makówáwi tꞌôepa̖ˀa̖a̖ˀiḏi óehéeˀan.” 30 Jesus-di ovâytu̖ˀan, “Nä́ˀi tu̖u̖-á naagîˀḏa̖ˀ wínamuupí, hewänbo ungîˀ wáˀ namuu. 31 Ihayḏi púnúˀ naná Yôesi Táḏáḏí in óetaapíˀin ovâykeekwꞌôeníḏí híwó̖ˀpí dívíˀannin, heḏá Penísendi inbí tsondi dínmuuˀi-á óetꞌaaníḏá. 32 Hewänbo naa nä́ä nangeḏi dítꞌóhtä̖gekꞌúwíḏí dítege ihayḏi naaḏi tꞌä̖hkí tꞌowa dovâytu̖kánnamí navíˀpiyeˀ diˀä̖́ä̖-íḏí.” 33 Nä́ˀin natú̖ ovâythayya̖míḏí háawin chuwa ûnpuwagítꞌóeˀin. 34 Ee tꞌowa yâageḏi toˀwíḏí óetu̖ˀan, “Yôesi Táḏáví ta̖ˀnin diwe nata̖ˀmuu i toˀwí iḏi óesogekhâymáaˀiˀ tꞌowa ovâyˀaywoeníḏí hä̂nhay wänbo tä̖hkí nawówáyê̖e̖níˀin. Heháaḏan untû̖ˀ i to tꞌä̖hkí tꞌowagîˀ naˀaypu̖yä̖ˀiˀ óetegé-í óetꞌóhtä̖gekꞌúwíḏí? To-an namuu nä́ˀi toˀwí tꞌä̖hkí tꞌowagîˀ naˀaypu̖yä̖ˀiˀ? Ti i-á namuu i toˀwí Yôesi Táḏáḏí óesogekhâymáaˀi tꞌowa ovâyˀaywoeníḏí?” 35 Jesus-di ovâytu̖ˀan, “Wí kohthay waagiˀbá omuu, hewänbo undáḏí wí hây tä̖hkíḏa̖ˀ ochangítꞌóe. Naa oyiˀ iwe nakeená, heḏiho waˀḏi nää undáḏí oyiḏiboˀ unbí wówátsi naa-áḏí binhûu, heḏânho nakhu̖u̖náˀ niˀge wíˀíyê̖e̖nípíḏí. Toˀwí khu̖u̖ i̖ˀge namändi-á wáy namän niˀge wíˀûnhanginnáhpí. 36 Naa i kohthay omuuˀivíˀpiyeˀ bíwhä̖́yú̖ waˀ undáḏí oyiḏiboˀ, heḏânho tꞌowa i kohthay iwe íthaaˀin ípúwíḏí.”
In Huḏíyoví pꞌóˀḏéḏíˀin Jesus-víˀpiyeˀ wíḏívíwhä̖yundepí
Nä́ˀin Jesus natú̖ ihayḏihoˀ iwáygéḏí namääḏi ikaayan wíˀóeshaa-ípíḏí. 37 Hewänbo tobá báyékí pínnán inbí páaḏépiyeˀ ikeeyan wänboˀ, waˀḏi ivíˀpiyeˀ wíḏívíwhä̖yundepí. 38 Heḏiho háa Yôesi Táḏáví tukhe̖ˀbiˀ Isaiah ita̖ˀnan waagi napóe. I-á hä́nˀoe natú̖,
Naˀinbí Sedó, i híˀ gitú̖ˀiˀ wíḏívíwhä̖yu̖pí.
Heḏi unkayˀin wíḏínhanginnáhpí.
39-40 Heḏiho wíḏínkoeḏipí dívíwhä̖yú̖-íḏí, gá dínpóeḏân háa wíyá wáygé Isaiah ita̖ˀnan waa:
Yôesi Táḏáḏí inbí tsée ovâykhaayan, heḏânho wíḏínkeepoˀpí waagibá dínpúwíḏí,
heḏá inbí hangintandá ovâyyâaˀan,
heḏânho wíḏikaˀpówá-ípíḏí,
heḏi navíˀpiyeˀ wíḏiˀä̖ˀpí dovâyˀowóyé-íḏí.
41 Isaiah nä́ˀin ita̖ˀnan gá Jesus-á hayˀi napuwagítꞌóeˀin ho ûnkeepóeḏân, heḏânkun iví̖ˀgeḏi ihéeˀan.
42 Hebo tobá Jesus-víˀpiyeˀ wáy wên wíḏívíwhä̖yu̖pí wänboˀ, báyékí in Huḏíyo pꞌóˀḏéḏíˀin wänbo ivíˀpiyeˀ dívíwhä̖yu̖mä́gi, hewänbo keeˀeeḏi wíḏitú̖hpí dívíwhä̖yu̖ˀin gá in Pharisees-di i méesate eepiyeˀ ovâytsuḏekhâ̖a̖ˀa̖míḏí dikhuwôedaˀḏân, 43 heḏi nä́ˀin Huḏíyo pꞌóˀḏéḏíˀin shánkí didaˀ tꞌowa híwó̖ˀ inbí̖ˀgeḏi dívíhéeˀa̖míˀin Yôesi Táḏá híwó̖ˀ inbí̖ˀgeḏi dívíhéeˀa̖mívíˀweḏi.
Jesus-ví híˀ ovâytu̖ˀannin dâyyoegiˀan, heḏânho ovâytuchä̖nukhâymáa
44 Heḏi Jesus-di kaygi ovâytu̖ˀan, “Toˀwí navíˀpiyeˀ iwhä̖yundeˀi-á navíˀpiyeḏa̖ˀ wíˀiwhä̖yundepí, hewänbo i naa dísandivíˀpiyân wáˀ iwhä̖yundeˀ. 45 Heḏi toˀwíḏí naa dímúndeḏi i naa dísandiˀ wáˀ óemúndeˀ. 46 Naa nä́ä oepáa kꞌayḏipiyeˀ oˀä̖ä̖ wí kohthay waagiˀbá omúníḏí, heḏânho toˀwên navíˀpiyeˀ dívíwhä̖yundeˀin khu̖u̖ i̖ˀge wíḏiyê̖e̖nípíḏí. 47 Naa wóˀtû̖ˀpí in toˀwên naví híˀ ditꞌoeḏi hewänbo wíḏâyˀaˀgindopíḏí dínkhâyˀä̖ˀ ovâytuchä̖nú-íˀin. Naa oˀä̖ä̖ tꞌowa dovâyˀaywoeníḏí, dínkhâyˀä̖ˀ ovâytuchä̖nú-íˀin otú̖níḏá yoe. 48 I tꞌä̖ˀgi thaa nanáˀ diwe nä́ˀi naví híˀ ho dovâytu̖ˀandiˀ namuuḏânkun in toˀwên naa díyoegiˀannin heḏá háa otú̖ waa wíḏînséegíˀanpíˀin ovâytuchä̖nukhâymáa, 49 gá naa háa naví Táḏáḏí dísandiḏá naa díyôn waagiḏa̖ˀ dáyhéeˀoˀ, háa owänpidaˀ waagá yoe. 50 Heḏi dînhanginná i tsontu̖u̖ naví Táḏá imä́giˀi wówátsi nahándepíˀin napä̖yiˀin. Heḏânho háa naví Táḏáḏí dítu̖ˀanninda̖ˀ naa otû̖ˀ heḏá haˀwâa dáyhéeˀoˀ.”
* 12:14-15 Zion-dá Jerusalem búuˀú namuu. † 12:24 Jesus nä́we wíˀboˀ iví̖ˀgeḏi ihíˀmáa. Natu̖ˀdaˀ, i koˀyi iví wówátsi imäˀ hä̖ä̖wí iweḏi napáa-íḏí waagibá, i-á wáˀ ûnkhâyˀä̖ˀ iví wówátsi imä̂äníˀin heḏânho tꞌowa in wówátsi nahándepíˀin dâykéyíḏí.