14
Ema boot sia buka dalan atu noꞌo Yesus
(Mateus 26:1-5; Lukas 22:1-2; Yohanis 11:45-53)
1-2 Oras nia, naꞌilulik ulun no manorik ukun Yahudi sia buka dalan kohi no-nook Yesus, tan atu noꞌo Nia. Mais sia dale baa malu naꞌak, “Hein lai! Ita keta kohi nia lai-lais, tan loron boot sia kreꞌis mai ona. Keta arumak ema waꞌin nakfetik baa ita.”
Sia koꞌa lia nunia, tan ema Yahudi siakaan loron boot sia nahuu baa wainrua. Loron boot nia sia, ema temi naꞌak, ‘Dahur Paska’ no ‘Dahur Tubi Bakae.’ Sia nadahur loron nia sia nodi nanoin baa oras siakaan bei uluk sia sai nosi rai Mesir.✡
Feto ida fui mina morin mak folin todan baa Yesus
(Mateus 26:6-13; Yohanis 12:1-8)
3 Iha leo Betania, noo ema ida naran Simon. Uluk, ema nakribi nia tan kona moras funi mea. Mais oras neꞌe, nia diꞌak tiꞌan.
Loron boot nia sia sei la toꞌo dauk, Yesus sia baa naa iha Simon uman. Sia noꞌi naa, feto ida mai nasoru Yesus. Feto nia kaer nodi mina morin botir ida. Mina morin nia folin todan. Botir moos noo folin tan halo hosi fatuk.* Toꞌo Yesus baa, feto nia taꞌe naroe botir matan. Hotu, fui nanii mina nia baa Yesus ulun atu foo tadak naꞌak nia nakneter Yesus.
4 Oras nia, ema seluk moos tuir naa. Sia naree feto nia nalo nunia, sia dale baa malu nodi naksaꞌek aan naꞌak, “Hoi! Feto saa mak neꞌe, toꞌo soe butan mina morin folin todan basuk nia! 5 Diꞌak liu, faꞌan mina nia dei, nebee faꞌe osan baa ema mukit sia! Mina nia folin manesak no ema ida kansera tinan ida.” Hotu, sia krakat feto nia.
6 Mais Yesus dale naꞌak, “Keta hasusar feto neꞌe! Habusik baa! Haꞌu neon diꞌak tan nia fui mina neꞌe baa Haꞌu. 7 Ema mukit sia namutuk no emi bei-beik. Emi bele tulun sia hei-hein. Mais la kleur ona, Haꞌu la kamutuk ko emi tiꞌan,✡ 8 tan Haꞌukaan moris la kleur ona. Nodi fui mina baa Haꞌu, feto neꞌe nahulin kedan Haꞌukaan isin, hanesan nia falun tiꞌan Haꞌukaan maten. 9 Rona, tan Haꞌukaan dalen neꞌe, tebes no loos! Oras ema keke lema Naꞌi Maromak Manfatin Diꞌak baa raiklaran tomak, sia moos katak feto neꞌe niakaan dadiꞌak, nebee ema hotu-hotu nanoin baa nia.”
Yudas koꞌa lia aat atu faꞌan Naꞌi Yesus
(Mateus 26:14-16; Lukas 22:3-6)
10 Nosi Yesus Niakaan maktuir naꞌin sanulu resin rua nia, ida naran Yudas Iskariot. Baa loron nia, nia baa buka naꞌilulik ulun sia atu latan Yesus baa sia. Toꞌo baa, nia katak niakaan hakara. 11 Rona nola Yudas hakaran nia, ema boot nia sia neon diꞌak lo-loos. Sia namate lia no Yudas naꞌak, “Kalo o makara faꞌan Yesus, nanis ami sosa.” Hotu, Yudas sai baa buka dalan atu latan Yesus baa sia.
Yesus no Niakaan maktuir sia tuur naa dahur Paska
(Mateus 26:17-25; Lukas 22:7-14,21-23; Yohanis 13:21-30)
12 Hotu, ema Yahudi siakaan loron boot sia toꞌo mai tiꞌan. Baa loron dala uluk, sia tunu tubi mak la kahur tua teen tubi, no noꞌo bibi malae. Baa loron nia Yesus Niakaan maktuir sia mai nusu baa Nia naꞌak, “Ama! Ohin kalan neꞌe ita musti hahuu Dahur Tubi Bakae hodi koꞌa bibi malae atu haa baa Paska. Dadi, Ama nakara ami baa hadiꞌa dahur nia iha nabee?”
13 Rona nola nunia, Yesus naruka maktuir naꞌin rua naꞌak, “Emi baa uluk iha kota laran. Iha nebaa, emi atu hasoru hola mane ida noꞌi natiu lolo no wee. Emi baa tuir nia. 14 Kalo nia tama baa uma nabee, emi moos tama tuir. Hotu, husu baa uma naꞌin haꞌak, ‘Mau! Ama Boot nusu fatik ida atu nodi naa Dahur Paska no Niakaan maktuir sia.’ 15 Hotu, uma naꞌin nia atu natudu keꞌan luan ida iha tetu leten. Nia nadiꞌa tetuk tiꞌan keꞌan nia. Emi baa hadiꞌa loos haan dei.”
16 Rona nola nunia, sia naꞌin rua moos baa. Toꞌo baa, sia naree sa-saa hotu-hotu, tuir saa mak Yesus katak tiꞌan baa sia. Sia moos nadiꞌa dahur Paska iha nia. Hotu, sia baa bolu Yesus no maktuir rumak sia.
17 Oras loro atu monu, Yesus no maktuir naꞌin sanulu resin rua nia moos baa fatik nia. 18 Toꞌo baa, sia tuur naa. Baa oras naa, Yesus katak naꞌak, “Rona, tan Haꞌukaan dalen neꞌe, tebes no loos! Ema ida nosi emi atu faꞌan Haꞌu baa ema seluk.”✡
19 Rona nola nunia, maktuir sia noran la diꞌak. Sia ida-idak katak baa Yesus naꞌak, “Lahoos haꞌu mak Ama dale nia. Tebes ka Ama?”
20 Yesus nataa naꞌak, “Ema mak lobas tubi baa mako neꞌe laran namutuk no Haꞌu, nia mak atu faꞌan Haꞌu. 21 Hanoin diꞌa-diꞌak! Haꞌu neꞌe, Ema Raiklaran Isin. Haꞌu musti mate tuir saa mak hakerek kedan tiꞌan iha Hakerek Moon. Mais sintidu! Ema mak faꞌan Haꞌu nia atu natiu niakaan dinu! Diꞌak liu, niakaan inan la nahoris kedan nia!”
Yesus katak naꞌak, tubi no anggor ween dadi tadak hodi hanoin Nia
(Mateus 26:26-30; Lukas 22:14-20; 1 Korintus 11:23-25)
22 Baa oras sia naa, Yesus foti nola tubi baluk ida. Nia nusu matak-malirin baa Naꞌi Maromak, hotu tohi faꞌe tubi nia, lolo baa Niakaan maktuir sia nodi katak naꞌak, “Tubi neꞌe, Haꞌukaan isin. Simu hola, haa baa ona!”
23 Nunia hotu, Nia nola hemu fatik ida mak noo anggor ween. Nia sera dodan baa Naꞌi Maromak, hotu lolo baa Niakaan maktuir sia, nebee sia nemu. 24 Nia moos katak naꞌak, “Anggor ween neꞌe, Haꞌukaan raan mak atu nakduar nodi foo moris baa ema lear. Hodi raa neꞌe, Naꞌi Maromak namate menon foun no emi.✡
25 Rona, tan Haꞌukaan dalen neꞌe, tebes no loos! Nahuu baa oras neꞌe, Haꞌu la kemu tenik anggor ween ona, toꞌo Haꞌu kabesi aan kaer ukun ko Haꞌukaan Ama iha laleꞌan tiꞌan, foin Haꞌu kemu kikar.”
26 Hotu, sia nananu kananuk ida nodi tonu-naboot Naꞌi Maromak. Kalan nia moos, sia laꞌo kedan baa foho Saitun.
Yesus katak kedan naꞌak Petrus atu neli Nia
(Mateus 26:31-35; Lukas 22:31-34; Yohanis 13:36-38)
27 Oras sia laꞌo, Yesus katak baa Niakaan maktuir sia naꞌak, “Ohin kalan neꞌe, emi hotu-hotu atu halai hela Haꞌu. Hori uluk Maromak makoꞌan nakerek nela kedan nosi lia neꞌe naꞌak,
‘Haꞌu atu koꞌo makbalin.
Hotu, niakaan bibi malae sia nalai keen karin.’✡
28 Nunia tebes. Haꞌu nanis mate. Mais, moris kikar. Oras moris kikar tiꞌan, Haꞌu kbaa uluk kein emi iha rai Galilea nebaa.”✡
29 Rona nola nunia, Petrus sakar naꞌak, “La bele nunia Ama! Masik ema hotu-hotu nalai nela Ama moos, haꞌu lale!”
30 Mais Yesus nataa naꞌak, “Petrus! Rona mai, tan Haꞌukaan dalen neꞌe, tebes no loos! Ohin kalan neꞌe moos manu sei la kokoreek isin rua dauk, o meli Haꞌu isin tolu tiꞌan maꞌak, o la matene Haꞌu!”
31 Mais Petrus nakaꞌas aan nodi nataa naꞌak, “Lale Ama! Kalo Ama mate, haꞌu moos mate tuir. Haꞌu la keli Ama.”
Petrus niakaan mamaluk sia ida-idak moos dale nunia.
Yesus namulak iha toꞌos Getsemani
(Mateus 26:36-46; Lukas 22:39-46)
32 Hotu, Yesus sia laꞌo liu baa toꞌos ida iha foho Saitun lolon. Toꞌos neꞌe naran ‘Getsemani’. Toꞌo baa, Yesus katak baa Niakaan maktuir sia naꞌak, “Tuur hein iha neꞌe lai, tan Haꞌu atu kbaa kamulak.”
33 Mais nia bolu nola Petrus, Yakobus no Yohanis atu baa no Nia. Nahuu baa oras nia, Nia noran susar toꞌo, no neon la metin. 34 Nia katak baa sia naꞌin tolu naꞌak, “Haꞌukaan neon susar basuk! Koran nuꞌu atu mate dei. Emi tuur daka iha neꞌe lai.”
35-36 Hotu, Nia laꞌo soruk tenik oda baa, foin nakniꞌa sudur toꞌo rai nodi namulak naꞌak, “Ama! Kalo Ama nakara, Haꞌu lalika katiu kola susar neꞌe. Haꞌu katene la noo saa ida mak Ama la bele nalo. Dadi, kalo bele, Ama foti nola susar neꞌe soe dook nosi Haꞌu. Mais keta tuir Haꞌukaan hakaran. Tuir Ama hakaran dei.”
37 Namulak notu, Yesus baa nikar maktuir naꞌin tolu nia. Mais, sia toba dukur. Hotu, Nia katak baa Petrus naꞌak, “Hoi, Petrus!† O toba ka? Tan saa emi la bele daka oda no? 38 Haroma emikaan matan, hotu hamulak nebee keta kona sokur. Emikaan neon nanis nakara nalo diꞌak, mais emikaan isin lolon la biit.”
39 Hotu, Yesus baa namulak nodi nakroꞌan tenik baa Naꞌi Maromak, nebee Nia lalika natiu susar nia. Mais keta tuir Niakaan hakaran, tuir Aman hakaran dei. 40 Namulak notu, Nia fila nikar baa maktuir naꞌin tolu nia. Mais, sia toba nikar tiꞌan tan matan nakati tebes. Nia nasee tenik baa sia, mais sia la natene atu dale saa.
41 Hotu, Yesus laꞌo nela sia baa namulak baa dala tolu. Namulak notu, nia fila nikar baa sia nodi naꞌak, “Emi sei toba ka? Toꞌo ona! Oras neꞌe, ema mak atu faꞌan Haꞌu Ema Raiklaran Isin neꞌe, mai tiꞌan. Nia atu kohi Haꞌu, latan baa ema aat liman. 42 Hadeer! Haree kokon iha nebaa! Ema mak atu faꞌan Haꞌu nia, mai tiꞌan. Mai ita baa hasoru nia!”
Ema kohi Yesus
(Mateus 26:47-56; Lukas 22:47-53; Yohanis 18:3-12)
43 Yesus sei dale nunia, teki-tekis Niakaan maktuir ida naran Yudas mai no ema waꞌin. Sia mai nodi surik no ai kaliduk atu kohi Yesus. Sia nalo nunia, tan ema boot Yahudi sia mak naruka. Ema boot nia sia, mak naꞌilulik ulun sia, manorik ukun sia, no fukun adat sia. 44 Uluk Yudas foo kedan tadak baa sia naꞌak, “Haree diꞌa-diꞌak! Ema mak haꞌu deꞌi, kohi hola nia hodi baa ona, tan Nia mak emi buka!”
45 Tan nameno tiꞌan nunia, baa oras Yudas toꞌo baa, nia laꞌo natutuk kedan baa Yesus nodi nasee naꞌak, “Tabe, Ama Boot!” Hotu nia moos nakoꞌak nodi deꞌi Yesus. 46 Naree tadak nia, ema waꞌin nia moos soruk baa, kohi nola Yesus.
47 Ema ida iha nia moos losu nola surik, nodi taa kotu ema ida tilun tahan. Ema kanek nia, naꞌilulik ulun boot atan. 48 Hotu, Yesus moos katak baa ema waꞌin nia naꞌak, “Tan saa emi mai kohi Haꞌu hodi surik no ai kaliduk?! Emi haneo, Haꞌu neꞌe, ema aat ka? 49 Sura loron Haꞌu kamutuk ko emi oras kanorin iha Uma Hamulak Huun, mais emi la kohi Haꞌu. Mais soꞌin baa! Kohi hola Haꞌu ona! Maromak makoꞌan sia nakerek nela kedan lia neꞌe hori uluk.”✡
50 Titu-naree nunia, Yesus Niakaan maktuir sia nataꞌuk tebes toꞌo niꞌit aan nalai nela Nia.
51 Iha nia moos noo ema nurak ida mak laꞌo tuir Yesus nosi kotuk. Nia nafuꞌut loos tais. Ema nia sia moos atu kohi nia, 52 mais sia kaer nola niakaan tais dei. Hotu, nia nalai fila nodi walan dei, tan nataꞌuk tebes.
Ema dada nodi Yesus baa nataa ulun boot Yahudi sia
(Mateus 26:57-68; Lukas 22:54-55,63-71; Yohanis 18:13-14,19-24)
53 Hotu, sia dada nodi Yesus baa naꞌilulik ulun boot uman. Iha nia, ulun boot Yahudi sia naklibur tiꞌan atu nalo moon-metan. Ema nia sia, mak naꞌilulik ulun sia, manorik ukun sia, no fukun adat sia. 54 Oras sia dada nodi Yesus baa, Petrus tuir no-nook nosi kotuk. Nia moos tama baa uma nia lalawar atu naniruk haꞌi bele-bele no ema mak daka iha nia.
55 Iha uma nia laran, ulun boot sia koꞌa lia. Sia buka lia kakaer atu nodi nasalak Yesus, tan sia nakara taa ukun mate baa Nia. Mais sia la netan lia kakaer. 56 Masik sia natama mataa lia tolek waꞌin atu nodi nahonu Yesus, siakaan lia fuan moos la kona malu.
57 Nosi ikus, ema ida tenik nariik nodi nataa tolek naꞌak, 58 “Ami rona Ema neꞌe katak naꞌak, ‘Haꞌu atu karoꞌon Uma Hamulak Huun mak ema raiklaran nalo. Toꞌo wainrua, Haꞌu kariik kikar, mais la kodi ema raiklaran liman.’ ”✡ 59 Mais siakaan dale nia sia moos, la kona malu tenik.
60 Hotu, naꞌilulik ulun boot nia nariik baa ema hotu-hotu oin, hotu nusu baa Yesus naꞌak, “Ema waꞌin tula sala baa O. Tan saa o no-nook dei?”
61 Mais, Yesus la nataa kois. Hotu, naꞌilulik ulun boot nia nusu tenik naꞌak, “O katak lai! Hori uluk Naꞌi Maromak nameno kedan atu solok Kristus mai. O neꞌe Kristus, mak Naꞌi Maromak Oan ka?”
62 Yesus nataa naꞌak, “Tebes! Haꞌu mak Kristus. Emi hotu-hotu atu haree Haꞌu, Ema Raiklaran Isin neꞌe, kabesi aan kaer ukun iha Naꞌi Maromak mak beran kaliuk sorin kwana. Nosi ikus, Haꞌu moos atu kamaan aan mai kikar kosi laleꞌan kodi kaloꞌan.”✡
63 Rona nola Yesus dale nunia, naꞌilulik ulun boot nia krakat tebes, toꞌo lees nahaat niakaan faru klobor. Hotu, nia katak baa ema nia sia naꞌak, “Ita lalika buka tenik mataa lia ona! 64 Emi rona tiꞌan Nia naꞌin duꞌuk katak naꞌak, Nia neꞌe Naꞌi Maromak Oan. Neꞌe naꞌak, Nia dale nahaat Naꞌi Maromak tiꞌan! Tuir itakaan ukun, kalo ema ida nalo aan nuꞌu Maromak, ema nia musti mate! Dadi, ita atu hakotu nunabee?”
Rona nola nunia, sia moos nakotu lia naꞌak, “Ema neꞌe, sala tebes. Musti taa ukun mate baa Nia!”✡
65 Hotu, ema naꞌin hira soruk baa nodi taniru Yesus. Sia tutus Niakaan matan, hotu taꞌe nakdiuk Nia. Sia naleuk Nia naꞌak, “Kalo O Maromak makoꞌan tebes, O katak kokon see mak taꞌe O nia?” Hotu, sia naruka makdaka Uma Hamulak Huun mai nola Nia nodi baa. Oras sia nodi Yesus baa, sia moos basa nakdiuk Nia.
Petrus neli Yesus
(Mateus 26:69-75; Lukas 22:56-62; Yohanis 18:15-18,25-27)
66-67 Baa oras nia, Petrus sei tuur naniruk haꞌi iha uma nia lalawar. Naꞌilulik ulun boot atan feto ida mai naree Petrus iha nia. Feto nia nahilas diꞌa-diꞌak Petrus oin, hotu nasee naꞌak, “Ohin nia o moos bele-bele mo Yesus, ema Nasaret nia. Tebes ka lale?”
68 Mais Petrus nataa naꞌak, “Lale! Tan saa o musu nunia?! Haꞌu la katene ema nia!” Hotu, Petrus sai baa nariik iha baꞌa odamatan oin. [Baa oras nia moos, manu kokoreek.]‡
69 La oras, feto nia mana tenik Petrus. Hotu, nia foo natene baa ema iha nia sia naꞌak, “Nia neꞌe, ema ida nosi sia!”
70 Mais, Petrus sakar naꞌak, “O bula arumak! Haꞌu la katene ema nia!”
La kleur falik, ema ida seluk nasee Petrus naꞌak, “O keta maktolek tenik maꞌak, o la mamutuk mo ema nia sia! Emi hotu-hotu neꞌe ema Galilea.”
71 Mais, Petrus sakar tenik naꞌak, “Tuku fatuk! Haꞌu la katene ema nia!”
72 Oras Petrus katak nunia, manu moos kokoreek isin rua. Rona nola nunia, Petrus nanoin nola Yesus lia fuan ohin nia naꞌak, “Manu sei la kokoreek isin rua dauk, o meli Haꞌu isin tolu tiꞌan maꞌak, o la matene Haꞌu.”
Nanoin nola nunia, Petrus moos tanis no aan.
✡ 14:1-2 Ema Israꞌel Sai Nosi Mesir 12:1-27 * 14:3 Hakerek Moon tuir lia Yunani naꞌak mina nia folin ‘denari’ atus tolu. Mina nia naran ‘nardos.’ Uluk ema nalo mina nia nosi ai morin. Hakerek Moon tuir lia Yunani naꞌak botir nia halo hosi fatuk naran ‘alabastros’. Haree no Lukas 7:37-38. ✡ 14:7 Hanoin Hikar Dalan Moris 15:11 ✡ 14:18 Kananuk Sia 41:10 ✡ 14:24 Ema Israꞌel Sai Nosi Mesir 24:8; Yeremia 31:31-34 ✡ 14:27 Sakarias 13:7 ✡ 14:28 Mateus 28:16 † 14:37 Hakerek Moon tuir lia Yunani nakerek naꞌak, ‘Simon’. Neꞌe, Petrus naran seluk. ✡ 14:49 Lukas 19:47, 21:37 ✡ 14:58 Yohanis 2:19 ✡ 14:62 Daniel 7:13 ✡ 14:64 Ukun-badu Naꞌilulik 24:16 ‡ 14:68 Hakerek Moon lia Yunani balu la noo hakerek iha lalutuk laran neꞌe.