﻿NUNU‑TƆPLƖ.
19.
Ti ꞊nʋ ‑kɔ 'yri Apɔlɔsɩ nɩ 'le Kolɛtɩdɩɔ 'mʋ, 'ke 'le Akaiblʋgba 'mʋ, Pɔlʋ naa 'le Asiblʋgba a 'luye꞊tɩɔ 'mʋ, 'ɔ nyre 'le Efɛsɩdɩɔ 'mʋ. 'Ke ɔ yɛ 'le ‑Yusu a nahuin ‑ye gbo, 
'ɔ ꞊gbʋ wlɔn, ɔ nɔ: «꞊Be ti ꞊nʋ ‑kɔ 'yri a kuo Nyɩsʋa ꞊wlʋ ye, ɔ ‑nyi 'a mʋ 'a ‑Hihiu nɩ?» ‑Ye ʋ ꞊tuo ‑wɔn, ʋ nɔ: «‑A 'de ‑hlɩn Nyɩsʋa a ‑Hihiu a ‑tɩ a 'wɛɛn.» 
‑Ye Pɔlʋ ꞊gbʋ lele wlɔn: «‑Tɛ ʋ po 'a mʋ 'nie 'lu, dɛ tio‑ ɛ ꞊hɛn 'nyrɛ, 'ke 'o 'a mʋ ‑wɔn 'le?» ‑Ye ʋ nɔ: «Dɛ ꞊nʋ Saan la tɔɔ, 'ke 'o 'nie a 'lupupue a ‑ta 'mʋ, nɛ‑ ‑a kuo ꞊wlʋ ye.» 
‑Ye ɔ nɔ: «Nahuin ꞊nʋ, ‑ʋ hie 'o dɛ 'kuku gbo, ‑ʋ ‑nyi 'waa nɩ 'klɔ Nyɩsʋa, nʋ‑ Saan 'nie 'lu lɛ po. Kɛɛ, kɛ Saan ‑wɛ nahuin ꞊nʋ ye po: Bʋ kuo nahuon ꞊nʋ ꞊wlʋ ye, ‑ɔ dio 'o ke 'mʋ kʋɛ. Nahuon a ‑gbɛ, nɔ‑ mɔ ‑Yusu.» 
'Plɩɩ ʋ 'mʋ win a ‑gbɛ mu 'wɔn, ‑ye ʋ pu 'lu 'nie, 'ke 'le Kʋkɔnyɔ ‑Yusu a 'dʋ 'kwli 'mʋ, 
Pɔlʋ 'ɔ pu dabʋɩ 'lu gblɛ, Nyɩsʋa a ‑Hihiu 'ʋ bi 'o ꞊nʋ ke 'mʋ, nahuin a ‑gbɛ, 'ʋ ‑tʋa win ꞊nʋ, ‑ʋ 'de yi a pupue gbo, 'ʋʋ Nyɩsʋa a win wlɔn ‑hɛ. 
Nahuin a ‑gbɛ, ʋ ‑wɛ 'le nahuiin ‑pu ꞊tu 'o 'hɔn. 
'Plɩɩ dɛ a ‑gbɛ, ɛ 'mʋ mu ‑hi, ‑ye 'ke Pɔlʋ pa 'le Nyɩsʋa a kayu gbo. 'Ke 'le yakʋɛɛ ta 'kwli 'mʋ, 'ɛ nɩ ‑wuwle‑nyrɔwɔ 'mʋ, ɔ 'nɩ pɩ ꞊le hʋannʋ, 'ɔ nyi 'dai nahuin klɛ ‑hɩhɩa, ‑tɛ Nyɩsʋaa nu, 'ɔɔ 'le ‑Yusu 'mʋ naa, 'ɔɔ nahuin win ke kɔɔ. Pɔlʋ nye lɛ 'nɩ ꞊mɔ, 'ke ‑tɩ ꞊nʋ, ɔɔ ꞊tu, nahuin bʋ pui ‑tɛɛ. 
Kɛɛ, 'ke 'le ꞊nʋ ‑hɛyri, ꞊ʋ ‑ye 'nɩ ‑hʋa ꞊le, bʋ kuo ‑Yusu ꞊wlʋ ye, 'ʋʋ Nyɩsʋa a ꞊hapʋtitie a ‑gbɛ ‑tɩ ‑hʋɩn 'hʋɩn 'mʋ lɛ ꞊tu. Nɛ‑ nue, Pɔlʋ 'ɔ ‑hɔn 'o ꞊nʋ 'hʋɩn 'mʋ, ɔ kɔ ‑Yusu a nahuin 'hɛɛn. Kʋɛ 'klɛɛ 'o ti a ‑gbɛ 'yie 'mʋ gbo, 'ɛ nɩ ‑nyrɔwɔ, ɔ nyu tɔɔ Nyɩsʋa a ‑tɩ, 'ke 'le nyɩbɛyu ꞊de a kayu gbo. Nyɩbɛyu a ‑gbɛ a 'dʋ mɔ Tilanusɩ. 
Nɛ‑ ɔ nu ‑nunu, 'ke 'le 'yrɩɩ 'hɔn 'kwli 'mʋ. Nɛ‑ nue, nahuin 'bii, ‑ʋ nɩ la 'le Asiblʋgba 'mʋ, ‑Juukʋɛ kɔ nahuin ꞊nʋ, ‑ʋ 'de ‑Juukʋɛ, 'ʋ 'wɔn Kʋkɔnyɔ a ‑tɩ. 
'Ke Nyɩsʋaa 'le Pɔlʋ 'mʋ naa, 'ɔɔ 'ŋmilɛka‑tɔplɩ gblakɩ nu, 
'ʋʋ ‑wɛ 'a 'tɛwɛi kɔ 'a 'hʋɩn'mʋlɛpue‑tɔplɩ 'mʋ 'ba, 'ʋ nyi 'hʋɩnhrennyʋ klɛ po, 'hʋɩnhrennyʋ a ‑gbɛ, 'waa 'kʋɛi 'ɩɩ ‑wɛ, kɔ, 'kuo ‑hʋɩn, ‑ɔ nɩ 'o nahuin ke 'mʋ, 'ɔ nyu 'o ke 'mʋ ‑hɔn. 
‑Ye 'klɛɛ, ‑Juukʋɛ ꞊de'e nɩ. Ʋ mɔ la ‑dɩayuopʋ 'nɩpata'a nɩ. 'Waa bu a 'dʋ mɔ Sefa. Sefa a ‑gbɛ, ɔ mɔ Nyɩsʋa a ‑cɔhlʋnpinyɔ gblakaa nɩ. 'A 'yuo nyɩbɛpʋ a ‑gbɛ, nʋ‑ʋ ‑tɔplɩ 'mʋ lɛ na, 'ʋʋ 'kuo ‑hʋɩn lɛ bla, ‑ɔ nɩ 'o 'hʋɩnhrennyʋ ke 'mʋ, 'ʋ ꞊tʋɛ 'yri, 'ke bʋ gba ‑Yusu a 'dʋ, bʋ bla 'kuo ‑hʋɩn lɛ. ‑Tɩ ꞊nʋ, ʋʋ 'kuo ‑hʋɩn a ‑gbɛ ye ꞊tu, nɩ‑ ‑gbo: «‑Yusu ‑gbo, ‑ɔ kɔ ‑tɩ Pɔlʋʋ ꞊tu, 'ke 'le 'a 'dʋ 'kwli 'mʋ, 'nɩɩ ‑mʋ 'nɩ le, ‑hɔn 'o nahuon ꞊nʋ ke 'mʋ!» 
‑Nyrɔwɔ ꞊de 'mʋ 'klɛɛ, ‑ye 'ku ‑hʋan ꞊nʋ, ʋʋ lɛ bla, ʋ ꞊tu ‑wɔn, ʋ nɔ: «'N yi ‑Yusu nɩ, kɔ, 'nɩ 'wɔn ‑wɛ Pɔlʋ a 'dʋ. Kɛɛ, a ‑mɛ ‑ye, nahuin tio‑ a 'ya 'mʋ 'le?» 
‑ye nahuon, 'ku ‑hʋan nɩ 'o ke 'mʋ, ɔ biu 'le ‑gbahlɔn, 'ɔ tʋɛ ꞊nʋ, ‑ɛ mɔ, ɔ nɩ ke 'klɩ, 'ɔ ‑hi 'o ʋ 'bii ꞊nʋ 'mʋ, 'ɔ ‑tʋa 'waa ‑tɔplɩ a 'yrilɛ'lɩla gbo, 'ɔ cɩcra 'waa wlawlɩ lɛ, nahuin a ‑gbɛ, 'ʋ 'gba ci lɛ, 'ʋ ‑hɔn 'le 'a ‑tɛ 'mʋ. 
Dɛ a ‑gbɛ, ‑ɛ mue 'lu ‑wɔn, ‑Juukʋɛ, ʋ kɔ nahuin ꞊nʋ, ‑ʋ 'de ‑Juukʋɛ, ‑ʋ 'ti 'le Efɛsɩ 'mʋ, ʋ 'bii, ʋ 'wɛn nɩ. Ɛ nue, 'ʋʋ hʋannʋ pɩ, 'ʋʋ Kʋkɔnyɔ ‑Yusu a 'dʋ 'yi 'bʋaa. 
Nahuin ꞊nʋ, ‑ʋ kuo ‑Yusu ꞊wlʋ ye, 'waa 'plɔplɔ, ʋʋ 'le 'nɩ di, dɛ 'kuku ꞊nʋ, ʋʋ o nu, 'ʋ nyi yrɛ wɔɔn, 'ke 'o nahuin 'bii ye. 
Nahuin ꞊nʋ, ‑ʋ mɔ ‑wɩnyʋ, 'kʋɛnyʋ, dɔyɔɔpʋ, ‑pinanyʋ, 'waa 'dai dɛ ya 'le 'waa 'crɩɩnɩɛi, ‑ɩ kɔ 'kwli 'mʋ, ʋʋ 'le lɛ ta, 'ʋʋ 'waa ‑kʋan nu, 'ʋ pui 'tɔ lɛ, 'ke 'o nahuin 'bii ye. ‑Tɛ ʋ gbʋgba 'crɩɩnɩɛi a ‑gbɛ a 'wli ‑wɔn lɛ, ‑ye ɩ ‑wɛ 'le ‑kʋannunyʋ a (50'000) 'milowɩɩ a ‑wlɩɩ 'hɔn ꞊tu 'o ‑pu a 'pɛɛlɛ, 'ke 'le ‑nyrɔwɔɔ ‑do 'kwli 'mʋ. 
‑Tɔplɩ a ‑gbɛ, ‑ɩ mue 'lu ‑wɔn, ɩ nɩ ke 'klɩ 'dɔ, 'ɩ nue, nahuin ꞊nʋ, ‑ʋ 'wɔn Nyɩsʋa a ‑tɩ, kɔ, ‑ʋ kuo ꞊wlʋ ye, 'ʋ bii ke. 
‑Tɛ ‑tɔplɩ a ‑gbɛ, ɩ ‑hi, ‑ye Pɔlʋ pue 'le ꞊le, 'ke bɔ 'bɛ Masedʋanɩblʋgba kɔ Akaiblʋgba ꞊tɩɔ, 'plɩɩ ɔ 'mʋ Jrusrɛdɩɔ 'mʋ mu. Ɔ nɔ: «'Bɩa 'nɩ mu 'le, 'n kɔ ꞊bo nyre 'le Rɔmʋdɩɔ 'mʋ,» 
'ɔ le 'a 'mʋ‑hɛnyʋʋ 'hɔn, 'ke bʋ mu 'le Masedʋanɩblʋgba a ‑gbɛ 'mʋ. 'Mʋ‑hɛnyʋ a ‑gbɛ, nʋ‑ mɔ Timote kɔ Elasɩ 'hɛɛn. Kɛɛ, ɔ ‑mɛ ‑ye, ɔ 'kɩɛ die 'le ti gbi ‑hi, 'ke 'le Asiblʋgba 'mʋ. 
Ti a ‑gbɛ 'yri, tɔɔlɛ ꞊nʋ, Pɔlʋʋ nahuin tɔɔ, 'ke 'o ‑Yusu a ‑ta 'mʋ, nɛ‑ nue, ꞊gbʋgblɔgbʋ gblaka 'ʋ bi 'le Efɛsɩdɩɔ 'mʋ. 
'Ke 'le Efɛsɩ a ‑gbɛ 'mʋ, ɛ kɔ 'kagblaka ꞊de, ‑ɔ kɔ gbo nahuiin 'le nyɩsʋa ꞊de daa. Nyɩsʋa a ‑gbɛ a 'dʋ mɔ Atemisɩ. Ɔ mɔ nyrʋgbaa nɩ. 'Ke 'le 'dɩɔ a ‑gbɛ 'mʋ, ‑tɔplɩblanyɔ nɩ 'le, 'ɔɔ 'plɩ bla. 'A 'dʋ mɔ Demetriusɩ. Nɔ‑ɔ 'sroba nu, 'ɔɔ kayuo 'cicrɛi gbi nu, ‑ɔ 'we ꞊nɔ Atemisɩ a 'kagblaka a ‑gbɛ ye, ‑ɛ die nu, ʋ 'muo plo. Dɛ a ‑gbɛ, ɛɛ 'le ꞊nɔ kwa 'mʋ po 'wliyɛ 'dɔ, ɔ kɔ 'a ‑kʋannunyʋ 'hɛɛn. 
Demetriusɩ a ‑gbɛ, nɔ‑ 'kukue 'a ‑kʋannunyʋ lɛ, kɔ nahuin ꞊nʋ, ‑ʋ kɔ ꞊nʋ 'hɛɛn, ‑ʋʋ ‑kʋantugbloo ‑do nu, ɔ nɔ: «‑A 'bi ‑a, 'be a yie nɩ, ‑ɛ mɔ, ‑kʋan ‑gbo, ‑aa nu, nɔ‑ɔ ‑a mʋ 'wliyɛ ‑nyi. 
Kɛɛ, nahuon ‑gbo, ʋʋ Pɔlʋ daa, dɛ ‑gbo, ɔ nu, a 'wɩn nɩ. Ɔɔ nahuin 'nɩ le, ‑ɛ mɔ, nyɩsʋapʋ ‑gbo, ‑tʋnahuiin nu, ʋ 'de ‑tɛɛ a nyɩsʋapʋ. ‑Tɩ a ‑gbɛ, nahuin 'plɔplɔ pui ‑tɛɛ, kɛ nɔ Efɛsɩdɩɔ 'mʋ, kɔ Asiblʋgba 'bii 'mʋ. 
Dɛ a ‑gbɛ, ɛ die 'nɩ nu, ‑a nɩ ‑kʋan ‑gbo, ɔ 'mʋ ꞊hlɔn bi. 'Ya 'o lele 'lu, ‑a nɩ nyɩsʋa gblaka ‑gbo, ‑aa da, ‑ɔ mɔ Atemisɩ, 'a 'kagblaka, ɔ 'deɛ bɔ kɔ lele 'mini, 'plɩɩ Atemisɩ a ‑gbɛ, nahuin 'bii da, ‑ʋ nɩ nɔ Asiblʋgba 'mʋ, kɔ ‑tʋtʋ 'bii ke, ɔ 'deɛ bɔ kɔ lele ‑tɩ a 'yi'bʋaalɛ.» 
Nahuin, ‑ʋ nɩ ‑tuo ke, Demetriusɩ a pupowin a ‑gbɛ, ʋ 'bli kwa, 'ʋ bi yrʋ 'mʋ lɛ, 'ʋʋ lɛ ꞊mʋma, ʋ nɔ: «Efɛsɩkʋɛ a nyɩsʋa, ‑ɔ mɔ Atemisɩ, bɔ kɔ ‑tɩ a 'yi'bʋaalɛ!» 
'Waa lɛ꞊mʋmalɛ nue, 'dɩɔ a nahuin 'bii 'ʋ ‑wɛ ti ke, 'ʋʋ 'le ‑tɛgbi ꞊nʋ mu, ‑tɛ nahuiin ꞊ke 'le ‑gboligbo ꞊tuu. Ɛ kɔ nahuiin 'hɔn ꞊de. Nʋ‑ kɔ Pɔlʋ 'hɛɛn 'dagbɩ 'mʋ lɛ mu. 'Waa 'dʋɩ mɔ Gayusɩ kɔ Alitakɩ. 'Ke ʋ kɔ 'le Masedʋanɩblʋgba 'mʋ. Nʋ‑ 'dɩɔ a nahuin klɩ, 'ʋ gbʋ 'le ‑gboligbo꞊tuulɛ 'mʋ. 
Pɔlʋ ‑hʋa bɔ mu 'le nahuin ‑huohui a ‑gbɛ ye, ‑ɛ die nu, ɔ 'mʋ 'le ꞊nʋ ‑wɔn 'prɛɛ. Kɛɛ, ‑Yusu a nahuin 'die ke wɛɛn. 
Ɛ kɔ ‑wɛ Asiblʋgba a ye'mʋnaanyʋ ‑ye. Nʋ‑ mɔ Pɔlʋ a nɩnatumupʋ. Nʋ‑ le ꞊nɔ, 'ke 'le 'batɩlɛ 'kwli 'mʋ, 'ke ɔ nɩ mu 'le 'le ‑gboligbo꞊tuulɛ 'mʋ. 
Ti a ‑gbɛ 'yri, nahuin ꞊nʋ, ‑ʋ 'kukue lɛ, ʋʋ lɛ po ‑cici 'dɔ. 'Waa pupowin wo nɩ. 'Ke 'le ꞊nʋ ‑hɛyri, 'waa 'dai dɛ, ʋ 'di yi, ‑tɩ kɔ ‑tɩ ʋ 'kukue lɛ. 
‑Juukʋɛyu nɩ 'le, 'ke 'le nahuin ‑huohui ‑hɛyri. 'A 'dʋ mɔ Alɛsadrɩ. ‑Tɩ ꞊nʋ, ‑ɩ mue 'lu ‑wɔn, nɩ‑ ʋ ‑hɩhɩa ꞊nɔ klɛ. Nɔ‑ 'a 'bienʋ ‑Juukʋɛ po 'le ye 'mʋ, 'ke bɔ po wun, 'ɔ bibiu dabʋ ye, ‑ɛ die nu, ʋ 'mʋ wien ma, ɔ 'mu le, ‑ɛ mɔ, ‑Juukʋɛ 'de dɛ ꞊de nu. 
Kɛɛ, ‑tɛ ʋ yrie, ‑ɛ mɔ, ɔ mɔ ‑Juukʋɛyu'u nɩ, ʋ po wingbloo ‑do, 'ʋ ꞊ma, 'ʋ nue ‑nunu, ɛ ‑wɛ 'le ‑hawɩɩ 'hɔn. Kɛ ʋʋ po: «Efɛsɩkʋɛ a nyɩsʋa, ‑ɔ mɔ Atemisɩ, bɔ kɔ ‑tɩ a 'yi'bʋaalɛ!» 
‑Tɛ ʋ ꞊mʋma lɛ ‑mʋma, ‑ye 'dɩɔ a ye'mʋ'crɩɩnyɔ ꞊tu 'o 'klɩ, 'ɔ nue, 'ʋ ma wien, ɔ nɔ: «Efɛsɩdɩɔ a nahuin ‑a, nahuin 'bii yie nɩ, ‑ɛ mɔ, ‑a nɩ 'dɩɔ Efɛsɩ, nɔ‑ mɔ ‑a nɩ nyɩsʋa Atemisɩ a 'kagblaka a 'yie꞊tunyɔ, ɔ kɔ 'a 'kusrɔgbe 'hɛɛn, ‑ɛ ble 'le yakɔ 'mʋ. 
꞊Ɔ ꞊de 'deɛ bɔ plɛ, hɩ'ɩ nɩ. 'A ‑tɩ, ba nu gbe, ba ‑hie 'lu lɛ, a 'nɩ ꞊han 'yilɛnyredɛ nu. 
Nahuin ‑gbo, a ya 'le, ʋ 'de dɛ ꞊de 'yri, 'ke 'le Atemisɩ a 'kagblaka gbo, kɔ, ʋ 'de Atemisɩ a ‑gbɛ tanɩ ꞊tu. 
'Bɩa Demetriusɩ, ɔ kɔ 'a ‑kʋannunyʋ 'hɛɛn, 'bʋ kɔ bʋ yɛɛ nahuon ‑tɩ, bʋ kɔ 'a yiyie, ‑ɛ mɔ, ɛ kɔ ‑nyrɔwɩ, ‑ɩ kɔ 'mʋ ʋʋ 'o ‑bati poo, 'ɛ kɔ ‑wɛ 'blʋgba a ye'mʋnaanyʋ ‑ye, ʋ di ‑hakui pue. Nʋ‑ bʋ le. 
'Bɩa ‑tɩ ‑ye 'bɩ nɩ 'o, ‑nyrɔwɔ ‑kɔ 'mʋ 'dɩɔ a nahuiin 'o ‑bati poo, ‑a 'mui ꞊tu. 
Dɛ ‑gbo, ‑ɛ mue kɛ 'lu ‑wɔn a ‑tɩ, ɛ ‑wɛ 'le bɛ nue nɩ, 'blʋgba a ye'mʋnaanyʋ, ‑ʋ mɔ Romakʋɛ, bʋ yɛɛ ‑a mʋ ‑tɩ, ‑ɛ mɔ, ‑aa 'blʋgba 'nɩ ꞊gbʋgblɔ, ‑ɛ nue, ‑a 'de ‑tɩ ꞊de kɔ, ‑ba ꞊tu 'blʋgba a ye'mʋnaanyʋ a ‑gbɛ ye, ‑ɩ die klɛ ‑hɩhɩa, dɛ‑ nue, ꞊a 'kukue mɔ lɛ.» 
‑Tɛ ɔ po 'klɛɛ lɛ, ‑ye ʋ le nahuin ꞊nʋ nɩ, ‑ʋ 'kukue lɛ, 'ke bʋ ‑gbɛ lɛ. 
