26
Yang Mga Pari Pamagplanu Ra Kung Ya Pa Ag̱aring Mapadeep Nira Ti Jesus (26:1-5)
Marcos 14:1-2; Lucas 22:1-2; Juan 11:45-53
1 Taa numanyan atiing pagtapus ni Jesus tung pagparasanag̱en nang atia natetenged tung uras ang panalungaan, dayun na rang sinugpatan yang bitala na tung yamen ang nag̱apangugyatan na ta maning taa: 2 “Nag̱askean mi ra ka ang tung yaklung kaldaw kumaw̱ut da yang pistang Taklib. Ya ray uras ang yuung pag̱aningen ang Maninga Tau iintrigaw ra tung pudir yang mga tau ang para ipalansangaw ra nira tung krus,” mag̱aning.
Pamagparaig̱u Yang Pamag̱erekelen Kung Ya Pa Ag̱aring Mapaimatay Nira Ti Jesus (26:3-5)
Marcos 14:1-2; Lucas 22:2
3 Simanyan tung uras kang atii duun tung balay ni Caifas ang yay paring pinkalandaw, pamagsaragpun da yang mga paring atiang arabubwat ta katengdanan may yang mga pamagpakigmaepet tung banwa. 4 Pamag̱urunta-untaan da tanira kung unu pay matinlung idyang gamiten ang para mapadeep nira ti Jesus ang anday durung taung makdek ang pagkatapus ipaimatay nira dayun. 5 Ag̱aaning tanirang pamagkeresen, “Indi ta ilem ituun tung pista. Muya magkagulu yang mga tau,” ag̱aaning.
Ti Jesus Nag̱abuw̱ukbukan Yang Sasang Baw̱ay Ta Paamut (26:6-13)
Marcos 14:3-9; Juan 12:1-8
6 Taa numanyan, ti Jesus tanya duun tung Betania tung balay ni Simon ang yang tukaw may laru na pa rin tung ulit nang makabiw̱iru. 7 Numanyan may sasang baw̱ay ang nagpalenget tung ni Jesus ang may ekel nang midyu tung prasku ang yay punuk ta sasang paamut ang durug kamaal. Pagkatapus ya ray ibinukbuk na tung kulu ni Jesus ang pagpakigsadu*. 8 Numanyan pagkaita yamen yang binuat yang baw̱ay ang atia, ya ra pakulainay yamen. Ag̱aaningami, “Abaa, gasta ra ilem tia! 9 Kung ya pa rin ipaalangay na tia, naita pa rin ta dakulung kuarta. Napamakdul-pakdul pa rin tung mga maliliwag̱en!” 10 Simanyan pagkasiman ni Jesus, dayun dang nagbitala tung yamen ang mag̱aning, “Ayw̱at nag̱apakdulan mi ta pagliw̱eg̱an yang isip yang baw̱ay ang naa? Durug tinlu yang binuat nang naa tung yeen. 11 Ay kung natetenged tung mga maliliwag̱en ang atiang nag̱aisip mi, maskin unu pang urasay mataw̱angan mi ay taang pirmi. Piru ta yeen belag̱an ang mag̱aning ang maskin unu pang urasay ang taanaw ang pirmi tung numyu. 12 Ay tung pagbukbuk na yang paamut ang naa tung yeen, yang kaalimbawaanu maning pa tung patayaw rang lag̱i ang pagkatapus sinimpananaw rang lag̱i anyang pinaamutan ang para ilg̱uraw ra tung leyang. 13 Iugtulu tung numyu yang kamatuuran, maskin ay pang banwaay tung bilug ang kaliw̱utan ang yang mga tau pampakaw̱utan da yang Matinlung Balita natetenged tung yeen, yang binuatan yang baw̱ay ang naa tung yeen mabalita ka tung mga tau ug̱ud ya ray mademdeman nira tung anya,” mag̱aning.
Pagprisintar Ti Judas Tung Mga Pari Ang Tanya Ray Magpadeep Tung Ni Jesus (26:14-16)
Marcos 14:10-11; Lucas 22:3-6
14 Pagkatapus numanyan ti Judas ang Iscariote ang yay sam bilug tung yamen ang mga tauan ni Jesus ang sam puluk may durua, anday dumang binuat na, nag̱angay ra duun tung mga paring atiang arabubwat ta katengdanan. 15 Nagpakiksen da tung nirang mag̱aning, “Pira pa w̱asu yang mapakdul mi tung yeen kung alimbawa mapadeepu ti Jesus ang para maintriga ra tung pudir mi?” Purisu binilangan da nira ta tulung puluk ang bilug ang kuartang atiang salapi. 16 Purisu mag̱impisa tung uras ang atii, ti Judas ang naa pirmi ra ilem ang pagbantay ta ketat ang para mapadeep na ti Jesus.
Pagpasimpan Ti Jesus Tung Pagsilibra Nira Tung Pistang Pag̱aningen Ang Taklib (26:17-25)
Marcos 14:12-21; Lucas 22:7-13, 21-23; Juan 13:21-30
17 Numanyan tung primirung sug̱ud yang Pistang Nag̱ipagpangan Ta Tinapay Ang Indi Pinaliskag, yaming nag̱apangugyatan ni Jesus, nagpalengetami ra tung anyang nagtalimaan ang mag̱aning, “Ariami pa w̱asung balayay magsimpan yang iapun tang para silibraen ta yang pistang naang Taklib?” 18 Mag̱aning ka ti Jesus ang minles, “Mag̱angayamu ra kanay duun tung siudad. May sasang taung sinambitu ra tung numyu. Yamu ra ag̱aaning tung anya, ‘Yami minangayami ilem taa, ay yang tuyun ni Ameey tang paturuldukanen tung yaten, kinaw̱ut da unu yang uras ang itinipu yang Dios tung anya. Gustu na unu ang asan tung balay mu magsilibra yang pistang naang Taklib, kasiraanami ra ka unung nag̱apangugyatan na,’ ” ag̱aaning ti Jesus tung yamen. 19 Atii dayun da ka man ang tinuman yamen yang itinuw̱ul ni Jesus ang atia tung yamen ang nagsimpan da duun ta iapun yamen ang magsilibra tung pista.
20 Numanyan atiing panlikarem da, ti Jesus nagpasintar da tung lamisaan ang para magyapun da, kasiraanami ra kang nag̱apangugyatan nang sam puluk may durua. 21 Atiing pagsararuanami ra, mag̱aning ti Jesus tung yamen, “Iugtulu tung numyu, may sam bilug tung numyu ang ray magtraidur tung yeen,” ag̱aaning. 22 Pagkagngel yamen tia, inampayanami ra ta kapungaw yamen ang duru. Purisu masigtalimaanami tung anyang mag̱aning, “Belag̱an ka siguru yuu, Ginuu, anu?” 23 Ag̱aaning ka ti Jesus ang minles, “Anday dumang magtraidur tung yeen, kung indi, ya ra yang sasang dating kasaduu mismu ang pagpakidengan ka pa man tung yeen ang pagtekme tung sera†. 24 Kung tung bag̱ay, yuung pag̱aningen ang Maninga Tau, imatayenaw ra ka man ang katulad ka tung naula natetenged tung yeen ang napabtang ka tung kasulatan. Piru yang taung naang magtraidur tung yeen, ya ray nag̱apanganugunanu ta mupia. Ay kipurki durug lebat yang talungaen na tung uri. Mas maayen pa rin ang indi ra ilem ipinangana,” mag̱aning. 25 Atii nabnga ra ti Judas ang ya ra ka man mismu yang pagtimang magtraidur tung anya. Mag̱aning tung ni Jesus, “Belag̱an ka siguru yuu, Rabbi, anu?” Mag̱aning ka ti Jesus ang minles, “Yawa ka nganing ay pag̱aning,” ag̱aaning.
May Sasang Nag̱atukud Ni Jesus Ang Para Yay Ipausuy Na Tung Mga Tauan Nang Mamagdemdem Tung Anyang Nagpakugmatay Para Tung Nira (26:26-30)
Marcos 14:22-26; Lucas 22:14-23; 1 Corinto 10:16-17, 21; 11:23-25
26 Taa numanyan atiing sigi-sigi ra yang pagsararuan yamen, ti Jesus namisik da ta tinapay ang ya ray pinasalamatan na tung Dios. Pagkatapus, dayun na rang pinagpingas-pingas ang ipinarawat tung yamen ang mag̱aning, “Ia, panganen mi ra. Atia ya ra taang tinanguniu,” mag̱aning. 27 Pagkatapus dayun sing namisik ta sam basung binu ang ya si kay pinasalamatan na tung Dios ang pagkatapus dayun na rang ipinarawat tung yamen ang mag̱aning, “Ia, ya ray pagbereles-belesan ming igmen. 28 Ay kipurki tia ya ra taang dug̱uung ipaturuku ang para ya ray magpabaked tung sasang pagpakigpaig̱ung tukurun yang Dios ug̱ud asan da nga patawaray na yang dakeleng mga tau tung mga kasalanan nira. 29 Iugtulu tung numyu, ultimu ra ilem taa yang panginemu ta binung maning taang nag̱ipagsilibra ta tung pistang naa. Piru kung kaw̱utun da nganing yang uras ang ipagpabistu ra enged ang pisan yang Dios yang paggaraemen na, magkasira-siraanita si kang magpakasadya tung tanan ang kaayenan na ang yay maning pa tung sasang igmen ta sing baklu,” mag̱aning.
30 Pagkatapus ta pag̱iriapunan yamen ang atia, dayunami rang nagkantang nagdayaw tung Dios. Pagkatapus tia, dayunami rang naglampud ang nagpanaw duun tung bukid ang atiang durung mga ayung pag̱aningen ang olibo.
Nag̱aula Ni Jesus Ang Yang Mga Tauan Na Mamamalpas Da Tung Anya, Maskin Pa Ti Pedro, Ya Ka (26:31-35)
Marcos 14:27-31; Lucas 22:31-34; Juan 13:36-38
31 Numanyan atiing panungulami ra tung bukid ang atia, mag̱aning ti Jesus ang nagbitala tung yamen, “Numaan ang law̱ii maplekanamu ra ta ipagtalig mi tung yeen natetenged tung mainabu tung yeen. Ayw̱a indiamu ra aningenu ay kipurki magkamatuuranita ra yang sasang ipinananglit yang Dios ang tukaw ang napabtang tung kasulatan ang mag̱aning,
‘Ilug̱utu ra yang manigpastur ang imatayen da ang pagkatapus magkarawasak da ka ilem yang mga karniru na,’ ag̱aaning‡.
32 Piru maskin pang maning tii ay mainabu, kung pabungkarasenaw ra nganing yang Dios, magtukawaw ra tung numyu duun tung Galilea.” 33 Mag̱aning ti Pedrong nabnga, “Maskin yang kadaklan maplekan da ta ipagtalig nira tung nuyu, piru ta yeen indiaw ka enged maplekan!” mag̱aning. 34 Mag̱aning ti Jesus ang minles, “Aa Pedro, iugtulu tung nuyu, numaan ang law̱iing naa, baklu manuluk yang manu, maklua ra kang mag̱ingwara tung yeen.” 35 Mag̱aning ka ti Pedrong tuminuw̱al, “Maskin ipaunungaw pa tung nuyung imatayen, talagang indiaw ra ka enged mag̱ingwara tung nuyu,” mag̱aning. Asta yaming kadaklan maning ka tia yang nabitala yamen.
Yang Nag̱ipag̱ampu Ni Jesus Natetenged Tung Pinitinsiang Atiang Nag̱atalunga Na (26:36-46)
Marcos 14:32-42; Lucas 22:39-46
36 Taa numanyan ti Jesus dayun dang nag̱angay duun tung lugar ang paggug̱uuyan tung Getsemani, kasiraanami ra ka. Mag̱aning ti Jesus tung yamen, “Taanamu ra ilem kanay ngarung. Mangayaw pa kanay tani tung tukaw-tukaw ang para mag̱ampuaw,” ag̱aaning. 37 Numanyan yang ingkelan nang pinanunut, ya ra yang mga aruman yamen ang ti Pedro may yang mga ana ni Zebedeong atiang durua. Numanyan ti Jesus inampayan da ta kapungaw nang duru ig naliwag̱an da ta mupiang pag̱isip. 38 Mag̱aning tung mga aruman na, “Ag̱ampayanaw ra ta kapupungawenung duru. Arus pa ilem muntuk yang linawaw. Taanamu ra ilem kanay mag̱elat ang magpakipulaw,” mag̱aning. 39 Numanyan pagpatukaw-tukaw ni Jesus ta gesye, ya rag papadagpa tung tanek ang pag̱ampu ang mag̱aning, “Amaw, kung maimu ilem tung nuyu, ipataklib mu ra ilem tung yeen yang pinitinsiang naang nag̱atalungaw. Piru maskin pang nag̱apagbitalaw ta maning tii, belag̱an yang yeen ang kalelyag̱an ay matuman, kung indi, yang nuyu,” ag̱aaning. 40 Numanyan pagbalik na tung mga aruman yamen ang atiang tulu, kaw̱utan na, naa pala mga elek da. Purisu dayun na rang inaning ti Pedro ang “Abaw, ba tia Pedro, maskin sang uras da ilem indiamu ra nasarang ang nagpakipulaw tung yeen ang para mapakiununganaw ra rin numyu tung kaliwag̱anung naa? 41 Magpulawamu ra ta ustung mag̱ampu ug̱ud indiamu ra madeeg̱an ta tuksu. Tung bag̱ay nag̱askeanu ang durung gustu ming manguntiel tung tuksu, piru nusias ilem dereeg̱enamu pa yang kaluluw̱ayen mi,” mag̱aning. 42 Utru si, nagpaalawid-lawid si ti Jesus tung nira ang nag̱arampuen sing uman ang mag̱aning, “Amaw, kung talagang indi ka enged maimu ang indiaw pasaran yang pinitinsiang naang nag̱atalungaw, tay yang kalelyag̱an mu yay matuman,” mag̱aning. 43 Pagkatapus pagbalik na si tung mga aruman yamen ang atiang tulu, kaw̱utan na, mga elek si ka enged ay dereeg̱en da yang puyat nirang duru. 44 Utru si binutwanan na sing nagpalawid-lawid ang nag̱arampuen si ta yaklung bisis ang maning ka tia yang ipinag̱ampu na. 45 Pagkatapus pagbalik na si tung mga tauan nang atia, dayun na rang inaning, “Ba tia, elek mi rang elek! Ustu tiang pamaenay mi! Kinaw̱ut da yang uras ang yuung pag̱aningen ang Maninga Tau iintrigaw ra tung pudir yang mga taung malalain. 46 Ala, magbungkarasamura, ay magpanawita ra. Uay, naa ra yang pagtraidur tung yeen,” mag̱aning.
Yang Pagpadeep Ni Judas Tung Ni Jesus (26:47-56)
Marcos 14:43-50; Lucas 22:47-53; Juan 18:3-12
47 Numanyan, atiing indi pa nganing nag̱atapus ta pagbitala ti Jesus, asan da ka man nakaw̱ut ti Judas ang sasa ka pa man tung yamen ang sam puluk may durua ang nag̱apangugyatan na. Sam paluyug̱an da tanira yang mga taung buntun ang pamag̱ekel-ekel ta mga geed may mga palu. Ay pinanuw̱ul da yang mga paring arabubwat ta katengdanan kasiraan da ka yang mga pamagpakigmaepet tung banwa. 48 Atii pala, yang pagtraidur ang naa, may sasang sinyas ang ipinaske na rang lag̱i tung mga kaarumanan na ang mag̱aning, “Kung kumaw̱utita ra nganing duun, yang taung ara-araanu, mag̱aningamu ya ra tia. Deepen mi rang lag̱i,” ag̱aaning. 49 Purisu pagkaw̱ut ni Judas duun, diritsyu rang nagpalenget tung ni Jesus ang nagbugnu tung anyang mag̱aning, “Mupiang law̱ii asan, Rabbi!” Pagkatapus dayun na ra ka man ang inara-araan. 50 Mag̱aning ti Jesus ang minles, “Aay ungkuy, ya ra taa yang inangay mu§?” mag̱aning. Numanyan pagkaara-ara ni Judas tung anya, diritsyung pinalengtan yang mga kaarumanan nang dineep. 51 Atii may sasang aruman yamen* ang ya ray napanlaw̱ut yang geed nang napanibat tung sasang turuw̱ulun yang paring pinakaabwat ang pagkatapus yang talinga na ra ka ilem ay nalampung. 52 Pagkatapus dayun dang sinambeng ni Jesus ang inaning, “Eey, itag̱eb mu ra tiang geed mu. Kipurki yang kumpurming paggamit ta matarem, matarem ka yang mapatayan na. 53 Ayw̱a, indi mu nag̱askean ang kung magpataw̱angaw ilem tung ni Ama, antimanung patuw̱ulanaw ra anya tung mga angil ang liniw̱u-liw̱u ang para mamagdipindir da tung yeen? 54 Ug̱aring kung magpataw̱angaw tung anya, ya pa ag̱aaring magkamatuud da yang sasang napabtang tung kasulatan natetenged tung yeen ang yuu unu dapat ang pasaran ta maning ka taa?” ag̱aaning. 55 Numanyan dayun dang nagbitala tung mga taung atiang buntun ang mag̱aning, “Ayw̱a yuu sasang ribildi ang yuu rag sulungay mi ta mga geed may mga palu ang para madeepaw numyu? Kaldaw-kaldaw duunaug kakarung tung palayas yang pagtuuan ang pinakalusung pagturuldukanen tung mga tau ang pagkatapus indiaw pa ka dineep mi? 56 Piru nag̱askeanu ang nagkamaninganaw ra ta maning taa ay ug̱ud magkamatuud da yang nagkarasulat yang mga manig̱ula ang tukaw natetenged tung yeen,” mag̱aning. Atii, yaming tanan ang nag̱apangugyatan na, dayunami rang namutwan tung anyang nagpalibri†.
Magbistaen Da Ti Jesus (26:57-68)
Marcos 14:53-65; Lucas 22:54-55; Juan 18:13-14
57 Taa numanyan, ti Jesus ingkelan da yang mga taung atiang namagdeep tung anya duun tung balay ni Caifas ang yay paring pinakalandaw. Duun da kang lag̱i pamagsaragpun yang mga sag̱ad may yang mga pamagpakigmaepet. 58 Numanyan ti Pedro tanya, ya ra ilem manikad tung ni Jesus, piru atii ra tung kauri-urian da ilem ang pisan. Numanyan pagkaw̱ut na duun tung balay ang atia, dayun dang nagpakled tung plasa-plasa na ang nagpakigkarung da tung mga guardia ug̱ud mapaniiran na kung unu pay buaten tung ni Jesus. 59 Numanyan duun tung kakleran, yang mga paring arabubwat ta katengdanan may yang intirung grupu yang mga usgadung pinakalandaw, ya ray pamagdilem ta mga taung magpetel ta malain tung ni Jesus ang para ya ray padatelan nirang mamagsintinsia tung anya ang dapat ang ipaimatay. 60-61 Maskin duru ra ka man ang mga taung namagsistigus ta kabuklian ang kuntra tung ni Jesus, piru anda pa ka enged ay pruibang bastanting naita nira ang para ya ra rin ay patielan nira. Pagkatapus atiing patapus-tapusun da yang pagsiristigusun, may durua nga tauan ang namanalunga ang mag̱aning, “Yang taung atia nagngel da yamen ang pagbitala ang kayanan na unung gew̱aen yang pagtuuan ta tung Dios ang pinakalusu ang pagkatapus tung seled ilem tulung kaldaw, kayanan na ka unung mapakdengan si ta baklu,” ag̱aaning‡.
62 Numanyan dayun dang kumindeng yang paring pinakalandaw ang nagtalimaan tung ni Jesus ang mag̱aning, “Ta, unu pay matuw̱al mu tung nag̱ibangdan tung nuyu yang duruang atia?” 63 Piru ti Jesus indi nagliing-liing. Purisu dayun sing inaning yang pari ang “Buinu, papanumpaena ra kanay yeen tung aran yang Dios ang makagag̱aem. Iugtul mu tung yamen kung yawa ka man yang pag̱aningen ang Cristo, bilang yang Ana Yang Dios ang pag̱aningen.” 64 Mag̱aning ka ti Jesus ang minles, “Yawa ra ka nganing ay pag̱aning. Tung dumang uras, yuung pag̱aningen ang Maninga Tau, maitaaw ra numyung tanan ang yuug kakarung tung tepad yang Dios ampir tung tuu na ang pagkatapus kung maglekataw ra nganing taa, maitaaw ra ka numyung yuug sasaay tung panganud ang liit tung langit§.” 65 Pagkagngel yang paring pinakalandaw tia, anday dumang binuat na, ya ra bakbakay na yang aw̱el ang pag̱asuut na ay nasilag da ta duru tung itinuw̱al ni Jesus ang atia. Mag̱aning tung mga kaarumanan na, “Ta, telengan mi, ya rag pagtiwakaway na yang pagkadios yang Dios! Ministir pang magdilemita pa ta sistigus? Nagngel mi ra ka mismu yang pagtiwakaw na. 66 Ta, ya pa ag̱ari yang disisiun mi tung taung naa?” Mag̱aning ka tanirang namansituw̱al, “Bag̱ay ang pisan tung anyang ipaimatay ra ilem,” ag̱aaning. 67-68 Numanyan ti Jesus dayun dang linawayan yang duma tung ityura na ang pagkatapus pinagtaraw̱angan da ka yang duma ta suntuk. Inintraan da ka yang duma ta dapal ang nunut da ka ta pagpapintu nira tung anyang mag̱aning, “Ta, atiing bantug da ang yawa unu yang pag̱aningen ang Cristo, abir, pintuen mu kung tinu pa tiang nagtigbak tung nuyu!” mag̱aning.
Pag̱ingwara Ni Pedro Tung Ni Jesus (26:69-75)
Marcos 14:66-75; Lucas 22:56-62; Juan 18:15-18, 25-27
69 Balikan ta ra kanay ti Pedro asan tung lua ang ya pag kakarung tung plasa-plasa yang balay. Numanyan pinalengtan da yang sasang turuw̱ulun ang baw̱ay ang binugnu ang, “Eey, midyu yaway sasang aruman ni Jesus ang nakaang tag̱a Galilea!” 70 Piru ya ra mag̱ingwara ti Pedro duun ka pa man mismu tung pagtaralungaan nirang tanan. Mag̱aning, “Indi ilem nag̱aintindianu kung unu pay gustu mung ianing!” 71 Pagkatapus dayun dang nagpauman ang nagpaampir duun tung may purtang magluluaan tung karsada. Numanyan may duma sing turuw̱ulun ang baw̱ay ang ya si ay naita tung anya ang pagkatapus nag̱ugtul da tung mga aruman na ang “Uay, yang taung atia yay sasang aruman ni Jesus ang nakaang tag̱a Nazaret!” 72 Atii nag̱ingwara si ti Pedro ang pinaugtunan na pa ta panumpa ang mag̱aning, “Agsumpaanu pa tung aran yang Dios, talagang indi nag̱ailalaw yang taung nakaang nag̱aaning mu kung tinu pa!” 73 Buay-w̱uay ta gesye, yang dumang atiang kemdengan asan, ya si ay namagpalenget tung ni Pedrong namagbugnu ang mag̱aning, “Eey, kamatuuran ka man ang yaway sasang aruman na. Anday dumang nag̱adeep yamen tung nuyu ya ra yang puntu yang pamitala mu.” 74 Numanyan ti Pedro dayun sing nanumpang uman ang mag̱aning, “Sistigus tung pagkamatuud yang Dios ang yang taung nakaang nag̱aaning mi talagang indi nag̱ailalaw. Parusaanaw pa yang Dios kung belag̱an matuud yang nag̱ianingung atia.” Pagkaaning na tia, may manung nanuluk da. 75 Baklu ra nga demdemay na yang inaning ni Jesus tung anya ta nungayna ang mag̱aning, “Baklu manuluk yang manu, Pedro, maklua rang mag̱ingwara tung yeen ang yuu pala indiaw nag̱ailala mu.” Numanyan pagkademdem ni Pedro tii, diritsyu rang luminua ang nag̱intra ra tarangiten ang duru ra kang pagsurug̱aten na*.
* 26:7 Atii kanay, kung dakulung bag̱ay yang pagsararuan nira, yang pusisiun nirang pagsararuan, tumiliran tung mga kutyun ang sumuyuran yang mga brasu nirang wala ang yang mga kakay nira munatan. † 26:23 Sinambit ka tung Mga Karantaen 41:9. Atii kanay, tung ug̱ali nira, kung tinu pay pirming kasadu mu, yang ilyag nang ianing lutuk ang pisan yang pag̱ungkuyan mi. Purisu kung ya pay magtraidur tung nuyu, durung pisan agkasiit. ‡ 26:31 Zacarias 13:7. Maayen pang ikumpalar tung 26:56. § 26:50 “Aay ungkuy, ya ra taa yang inangay mu?” Tung bitalang Giniriego puidi kang maning taa: “Ala, ungkuy, kung unu pay inangay mu taa, kalien mu ra.” * 26:51 Kung basaen ta yang Juan 18:10, asan da ngaskeay ta ang ti Pedro tia. † 26:56 Yang pamutwan nirang atia tung anya, ipinaske na rang lag̱i tung 26:31. ‡ 26:60-61 Sinupaldit da nira yang inaning ni Jesus, ay yang aning na ya taa: “Ala, kung diaduen mi yang pag̱atiniran nang naa, puidi ka, piru tung seled tulung kaldaw pakdenganu si ka ta baklu.” (Juan 2:19) § 26:64 Inulit ni Jesus yang duruang tag̱a ang napabtang tung kasulatan tung Mga Karantaen 110:1 may tung Daniel 7:13 ang ya ray nagpailala tung pagkabetang na tung uri. * 26:75 Balikan ta yang nabitalaan ni Pedro tung 26:35.