13
Jena ruwimela Onorúgame Alawala nóchili 'yáligo oká rió
1 Alé we'ká riógichi Antiokía anilichi mochile we'ká ralámuli alué Esukristo oyérame. 'Lige jaré alué Esukristo oyérame ruwime nile napu anele Onorúgame. 'Lige uché jaréchigo rió mochile Onorúgame ra'ichálila benírame. Bilé alué Bernabé anilime nile, 'lige uché bilé Simoni napu Chókame anélime nile, 'lige uché bilé Lusio, 'lige uché bilé Manaeni, 'lige uché bilé Sauli. Alué Lusio alé Sirene ochérigame nile. 'Lige alué Manaeni napu'lige 'ya bijí u'taka, Erore gompaniérola nile, alué Erore napu a'kinánaka wa'lula nílile. 2 'Lige bilé rawé ayuna mochile alué ralámuli, 'lige a'walí tania alué Wa'lula Onorúgame. 'Lige a'walí ta jaga alué ralámuli, akele Onorúgame Alawala ra'íchachi. 'Lige anile ye ra'íchili:
―Neka najkí napurigá julámala 'emi alué Bernabé 'lige alué Sauli si alé uché bilena napurigá beníramala ralámuli alé mochígame ne nila ra'íchali ―anile alué ra'íchili.
3 'Lige alué ra'íchili akisá alué ralámuli, aminabi ayúnale alué ralámuli 'lige a'walí tale. 'Lige mo'chí nochale alué oká rió napurigá 'we a'lá sébali nochámala alué nóchali, 'lige júlale alué oká rió alé 'mimi.
Jena ruwimela Bernabé 'lige Sauli ruwíligo Onorúgame ra'ichálila alé Chipre
4 'Lige Onorúgame Alawala júlale alué oká rió alé Selusia anilichi we'ká riógichi alé wa'lú ba'wichí suweke. 'Lige alé sebasa alé 'mi uché bilena simíbale alué oká rió. Bárkochi simíbale. 'Lige alé napu sébale alué oká rió, Chipre anilichi nile alé napu ilile wa'lú gawí wa'lú ba'wichí nasipa. 'We riógame nile alé abiena. We'kaná we'ká riógichi nile alé rabó. 5 'Lige sébale alué oká rió alé bilena we'ká riógichi Salamina anilichi. 'Lige alé sebasa, simíbale alué oká rió alé u'tá re'obachi «sinagoga» anilime. 'Lige we'kaná u'kuchí re'obachi e'yénale alué rió alemi. 'Lige alué oká rió alemi bilena u'tá re'obachi sebasa, 'lige benírale Onorúgame ra'ichálila. 'Lige alué rió Juani napu Marko anilime nile, abiénachigó eyénale alué oká rió 'yuga alemi, nejkúriga eyénale alemi. 6 'Lige we'kaná we'ká riógichi e'yénale, arigá sébale alé Papo anilichi we'ká riógichi. 'Lige alé natépale bilé rió jurío napu sujkurúgame nile. Oká rewégame nile alué rió, Bar-Esusi anilime nile bilé rewalá, 'lige Elímasi anilime nile uché bilé rewalá.* 'Lige 'we 'yégame nile, Onorúgame ra'ichálila nareme kóríle alué rió. 7 'Lige alué wa'lula Chipre nulame pe sujkurúgame gompaniérola nile. 'Lige alué rió wa'lula Serjio Páulo anilime nile 'lige 'we rejchirúgame nile ra'íchaga, 'we a'lá 'nátaga gateme nile ra'íchali. 'Lige alué rió wa'lula bayele alué Bernabé 'lige Sauli si napurigá smela alé napu ajtile alué rió wa'lula napurigá ruwimela alué ra'íchili Onorúgame ra'ichálila alé sébaga alué oká rió. 8 'Lige alué rió sujkurúgame 'ma sairale alué oká rió. 'Lige tabilé najkile napurigá alué wa'lula bijchígamala Onorúgame nila ra'íchali. 9 'Lige alué rió Sauli anilime rió oká rewégame nile, 'lige uché bilela rewalá Páulo anilime nile. 'Lige Onorúgame Alawala 'we semáriga gu'írile alué Sauli. 'Lige alué Sauli o'wé e'nele alué rió sujkurúgame. 10 'Lige anele o'wé e'negá iligá alué Sauli alué rió sujkurúgame:
―Mueka pe Remónisi inolá júke'é. Pe ralámuli 'yégiga oyame rió ju mué. 'We iníliga eyéname rió ju mué. Pe sayégame ju mueka suwábaga a'lala. Pe nasabua ajtime ju mué Onorúgame nejílala 'nátili. ¿Chonigá tabilé a'kabámana rekame júpaché mué alué bowé Onorúgame nila? 11 Jípeko Onorúgamete gastigáriwa mué. Jípeko 'ma tabilé ma'chílime gainámala mué napusí Onorúgame najkí.
'Lige alué rió yati tabilé ma'chílime gayénale anésiga. Alué níriga ka rukó niraga nile. 'Lige tabilé ma'chílime gainasa alué rió, 'lige 'yale bilé ralámuli sekate nochagá napurigá o'tomela alé 'minami sekachí cha'pigá. 12 'Lige alué wa'lula lakime etesa alué rió tabilé ma'chílime gayénichi, 'lige 'we a'lá semáriga bijchígale alué ra'íchali napu ruwílige alué Páulo alé iligá. 'We a'lá nirá ilile alué rió wa'lula alué Páulo ra'íchachi.
Jena ruwimela simíbaligo alué ralámuli uché bilena
13 'Lige alé Pápochi bárkochi jímale alué rió Páulo (Sauli) 'lige alué gompaniérola si, 'lige bajonile alé na'lebo 'nálige uché bilena Perge anilichi we'ká riógichi alé Pampilia anilime ejírochi. 'Lige alué rió Juani pe alé Pérgechi ro'ile alué Páulo 'yuga enegé, pe ku guwana simile, ku alé Rusaleni anilichi sébale alué rió. 14 'Lige alué ralámuli simíbale alé 'mi uché bilena Antiokía rewégichi we'ká riógachi. 'Lige Pisilia ejiro nile alé. 'Lige alé sebasa, bilé rawé sawalachi resíbulichi nile, simíbale alué oká rió alé 'mi u'tá re'obachi «sinagoga» anilime. 'Lige alé re'obachi sebasa, alé pachá mo'ile alué oká rió. 15 'Lige alé pachá bilé rió ra'íchale alué osilí napu alué Moisesi osálige 'ya bajchá rawé. Abiénachigó ra'íchale alué osilí napu osálige 'ya rawé alué ralámuli napu ruwime nílige napu anele Onorúgame. 'Lige alué ralámuli re'obachi nulame bayele alué Páulo napurigá ra'ichámala alé re'obachi. 'Lige anele:
―'Emi ralámuli israelita napurigá ramué, nerúsaká bilé ra'íchali napurigá oiláriwa ralámuli napu ekí jena mochí, anibóaguru jipe.
16 'Lige o'weti ilísale alué Páulo 'lige sekate anele napurigá kilí mochímala alué ralámuli. 'Lige anele:
―'La gepusi 'emi ralámuli israelita napurigá ne, 'lige abiénachigó 'emi ralámuli tabilé israelita napu ekí 'la 'we a'lá nirame ju Onorúgame. 17 Alué Onorúgame napu ramué ralámuli israelita 'we 'la nirá, alueka 'we 'yasi 'we gu'írile alué ralámuli israelita napurigá 'la we'ká o'chéramala napu'lige bijí Ejipto mochiga pe sígame niraga. 'Lige a'kinana Onorúgame bo'né a'walílate buyánale alué ralámuli israelita alé Ejipto mochígichi. 18 'Lige alué ralámuli israelita oká liá bamí mochile alé jami wakígachi napu tabilé 'wesi ralámuli ejperele. 'Lige 'we i'nílime nile alué ralámuli israelita alé jami mochiga, nobi Onorúgame abirigáchigo 'la anáchale ko. 19 'Lige Onorúgame gu'írile napurigá 'la neyúrimala alué ralámuli israelita alué uché jaré e'sena ralámuli Kanani mochígame 'yuga nakoa. 'Lige alué ralámuli israelita 'ma alué gawí niga ejtebile Kanani nerúgame. Alué ralámuli Kanani mochígame we'kaná chojkégame ra'íchame nile, gicháomana chojkégame ra'íchame nile alué ralámuli alé Kanani mochígame. 'Lige alé ejperele alué ralámuli israelita napurigá 'la a'boi gawila niraga. 20 Bajchaka Ejipto mochile naó siento bamí, 'lige naosa makué bamí mochile alé wakígachi, 'lige makué bamí nokale nakoa Kanani anilichi. 'Lige Onorúgame ajchale bilé wa'lula selígame ra'íchali gateme, 'lige mukusáká chéchigo bilé ajcháliru. 'Lige a'kinana we'ká bamí kachi, alué Samueli nachule alué selígame asibálime. 21 'Lige alué ralámuli alé mochígame Onorúgame tánele napurigá ajchámala bilé rió abé wa'lula bochígimi gawichí nulame alé Israeli. 'Lige Onorúgameka alué Sauli anilime rió ajchale napurigá wa'lula nímala napu alué Siso inolá nile. Alué Benjamini rijimala nile alué Siso, alué 'we 'ya ajtígame rió. 'Lige alué Sauli oká liá bamile alé wa'lula asagá. 22 'Lige alésíko alué bo'né Onorúgame bujele nóchili alué Sauli. 'Lige bo'né Onorúgame uchéchigo bilé wa'lula ajchale napu Rabí anilime nile. 'Lige alué bo'né Onorúgame ruyele alué ralámuli alarigá ko alué rió Rabí. 'Lige anile Onorúgame: «Isaí inolá ju alué Rabí anilime. 'Lige alué Rabí 'la bi'lepi 'nátame ju ne'chí 'yuga. 'Lige 'la sébali olámala alué rió napurigá nulémala ne bo'né», anile Onorúgame. 23 Bilé alué Rabí rijimala nujubá ochérigame Esusi nile. Onorúgame júlale napurigá ralámuli israelita a'kabámana jawámala. 'La bijchiá nile napurigá anílige Onorúgame 'ya. 24 'Lige pe bajchabé abé 'yabé bijí ta'chó nóchachi alué Esusi, alué rió Juani anele suwábaga alué ralámuli Israeli mochígame: «A'rewa alué chátiri 'nátili, 'lige 'la rewarárigame niwa alé ba'wichí bochígimi bokuíka 'nalina 'emi ralámuli napurigá alué uché jaré ralámuli 'la machimela 'emi ralámuli Onorúgame oyérame ko.» 25 'Lige napu'lige amulí mukiá alué Juani, anile alué Juani: «'Emi ralámuli buwewa bilé wa'lula napu Onorúgame julámioríle. Neka tabilé alué ju, neka pe se'nú ju. Alué napu 'emi buwé, alueka 'ma amulí seba, pe'wé pe'kabi rawé kachi 'ma sebámala alué wa'lula. Alueka 'we najtékame nímala. Neka tabilé alarigá najtékame ju, neka pe apiépiri rió kame.»
26 › 'Emi ralámuli jurío Abraámi rijimala, 'lige 'emi ralámuli tabilé israelita, 'emi napu 'we a'lá nirame ju Onorúgame, suwábaga 'emi 'we a'lá gepusi ye ra'íchili rejcholi. Ye rejchólika ju napurigá buyásiwa resítiri bowechi. Suwábaga 'emi nila ju ye rejcholi. 27 Alué ralámuli napu alé Rusaleni ejperégame nile, 'lige suwábaga alué e'wélalachigó, tabilé námale alué osilí alué napu osálige alué 'ya mochígame rió napu ruwime nílige napu anele Onorúgame. Alé osilichi 'we 'la ruwime nile churigá nímala alué Esusi. 'Lige nabí rawé sawalachi resíbulichi 'we akeme nile alué ra'íchali alué ralámuli. 'Lige abirigáchigo tabiléchigo námale ko. 'Lige alué ralámuli Rusaleni mochígame anile: «Me'libóleké alué Esusi.» 'Lige alarigá 'la sébali olale napurigá osirúgime nile 'ya rawé. 28 'Lige alué ralámuli alué Rusaleni mochígame, napu'lige cha'pisá alué Esusi, tabilé chérikáme nile Esusi napurigá me'liboa. 'Lige alué ralámuli pe alarigá tánale alué wa'lula Pilato napurigá me'liboa. 29 'Lige 'la alarigá oláliru alué Esusi napurigá osálige alué 'ya mochígame ralámuli, 'lige 'ma me'lisá alé gulusichi ujchagá alué Esusi, 'lige re'kibúliru alué Esusi 'ma mukúgame, 'lige o'tole 'mi resochí joka newárigime rekamia alué mukúgame. 30 'Lige alué bo'né Onorúgame uchéchigo siné ajánale. 31 'Lige alué ralámuli napu Esusi gompaniérola nílige napu'lige Galiléachi simasa 'mi Rusalénichi si sebasa ta'chó mukuchi, alué ralámulika we'sá etele Esusi a'kinana napu Esusi ku ajánasa. Jípeko alué ralámuli júkuru napu ra'íchali ruigá e'yena ralámuli jurío churigá níliga Esusi 'ya rawé 'lige jipe churigá ka Esusi.
32 › 'Lige ramué jipe jena mochiru napurigá rupoa alué ra'íchili semati. Onorúgame bo'né anele alué ralámuli 'ya mochígame ramué rijimala ralámuli gu'írimoríle. 33 Jípeko 'ma a'lá sébali olale. Napu'lige ku ajánisa alué Esusi, 'ma a'lá sébali olale napu anílige 'ya. 'Lige alé bilena apélichi napu uchú alué osilí Onorúgame ra'ichálila, alé uchú jaré osilí wikarame (napu Salmo anilime ju yolí ra'íchaga), 'lige alarigá wikarame ju alué wiká:† «Mueka 'la ne'chí inolá júkuru, jípeko 'ma ajchámala ne mué napurigá wa'lula nímala mué jena wijchimoba bochígimi nulame.» Alarigá anile Onorúgame. 34 Napu'lige mukule Esusi Onorúgame ku ajchale, jípesíko 'ma tabilé siné mukumela alué Esusi. Alué ra'íchali 'ya nerúgame ka alarigá aní:‡ «Ne 'la gu'írimala mué napurigá anele ne alué Rabí anilime rió 'ya bejtégame. 'Lige 'la bijchiá aní ne», anile Onorúgame.» 35 'Lige alé uché bilena apélichi napu uchú alué osilí alué wikarame, anime ju: «Onorúgame tabilé a'remio orile napurigá bikimela alué rió sa'pala mukusá alué rió napu 'we bi'wígame sulégame ju.» 36 'Lige alué Rabí nóchale napurigá nulele Onorúgame. 'Lige mukule alué Rabí a'kinana. 'Lige alé resochí rekáliru gatega alué Rabí rijimálala 'yúriga. 'Lige 'ma bikale alué sa'pala alé bo'igá. 37 Alué Esúsika, alué napu Onorúgame ku ajánilige, alueka tabilé bikale. 38-39 Neka najkí napurigá machimela 'emi, pe Esusi 'la bi'weme ju resítiri 'nátali ramué na'tálila. Rekó 'la sébali olálige napu nulálige Moisesi tabilé siné naréruturu bilé e'kali ramué. Pe bi'lepi Esúsicho júkuru 'la e'kame ramué. Alué Esusi gite 'la bi'wigá mochírukuru ramué jipe. 40 'La 'we a'lá 'nátaga 'emi ralámuli napurigá tabilé che ikiboa napurigá anílige alué ralámuli napu ruwime nílige napu anele Onorúgame. Regá anile:
41 'Emi ralámuli, napu'lige etesa napu nocha ne,
tané ikiá mo'bawa,
napugiti rekó etee 'emi ne semá 'sichi,
tabilé bijchígamala 'emi,
rekó jaré 'we semáriga ma'chígime ruwichi.
Pe ikipi ruwile alué rió Páulo.
42 'Lige alué Páulo 'lige alué Bernabé alé u'tá jurío re'obálachi buyachi, alué ralámuli alé mochígame uché a'kinana sawalachi resíbulichi uché bayéliru alué rió Páulo 'lige alué Bernabé. 43 'Lige alué rió Páulo 'lige alué Bernabé, alé re'obachi buyásiga simíbale kumi. 'Lige alemi napu e'yénilige alué oká rió 'lige napuíka e'yénale alué oká rió 'yuga we'ká ralámuli jurío 'lige abiénachigó alué ralámuli tabilé jurío napu oyérame nile alué jurío na'tálila. 'Lige alué Páulo 'lige alué Bernabé rejcholi ruyésiga e'yénale alué ralámuli suwábaga napu ekí si e'yénale alué oká rió 'yuga napurigá tabilé guwana rujsúmala Onorúgame oyeria.
44 'Lige a'kinana uché bilé tarali sawalachi resíbulichi, we'ká ralámuli napuíle alé u'tá jurío re'obálachi. Amulí suwábaga ralámuli napu ekí ejperélige alé we'ká riógichi napuíle akimea Onorúgame ra'ichálila alé re'obachi. 45 'Lige alué ralámuli jurío tabilé oyérame Esukristo napu'lige etesa alué we'ká ralámuli napuíka mochígame alé re'obachi, tabilé ganíliga rejpile, 'we gunaruga etele alué oká rió, 'lige saega ra'íchale napu anílige Páulo. 46 'Lige alué Páulo 'lige alué Bernabé, 'we a'wágame ra'íchale tabilé chéligá, tabilé majaga. 'Lige anile alué Páulo:
―Onorúgameka najkí napurigá 'emi jurío bajchá akimela ye Onorúgame ra'ichálila. 'Lige 'émika nasibua alué ra'íchali napu Onorúgame nejí. 'Lige pe 'emi a'boi ojchigila ju jípeko. 'Émika tabilé mochínilinti káréke'é alé 'pa rewagachi Onorúgame 'yuga senibí. Jípeko alekeri tabilé ruyewa ramué 'emi alué ye rejcholi. Jípeko simawa ra'íchali ruyewa alué ralámuli tabilé jurío. 47 Onorúgame alarigá nulele ramué 'ya bajchá rawé. Onorúgame alarigá anile:
Neka nuléguru mué
napurigá ruyémala mué ne ra'ichálila alué ralámuli tabilé jurío
napurigá buyásimala alé 'we resítiri bowechi.
Mejká simela mué bochígimi alé gawichí
ruyemia Onorúgame ra'ichálila alué ralámuli alé mochígame.
48 'Lige napu'lige akisá alué ralámuli tabilé jurío napu alé mochile akea, 'we ra'sálále. 'Lige anile:
―'We semati ju Onorúgame ra'ichálila ―anile alué ralámuli. 'Lige alué ralámuli alé mochígame napu bo'né Onorúgame wanápulige 'pa rewagachi mochímala Onorúgame 'yuga nabí, alueka 'la bijchígale Onorúgame ra'ichálila. 49 'Lige we'ká ralámuli akele alé bochígimi riógame. 50 'Lige jaré alué ralámuli jurío tabilé galegá akele alué ra'íchali. 'Lige alué ralámuli 'ma a'lá ra'íchale jaré umugí 'yuga 'la nirame Onorúgame napu 'we nígame nile, 'lige jaré rió 'yuga napu 'we nígame nílechigó, napurigá saega ra'ichámala alué Páulo olagá 'lige Bernabé. 'Lige alué suwábaga ralámuli cha anele alué Páulo 'lige alué Bernabé, 'ma mabúliru alué oká rió. 'Lige arigá júlale alé mejká napurigá ta a'bemi e'yénamala alué oká rió alieti ra'íchali ruigá. 51 'Lige alué oká rió ta'chó simiba aká bujale, 'lige aká bujasá 'lige sawele alué aká. Yeka ruwime nile tabilé bijchígiligo alué ralámuli jurío Onorúgame ra'ichálila. 'Lige simíbale alué oká rió alé we'ká riógichi Ikonio anilichi. 52 'Lige alué ralámuli alué Esukristo oyérame alé Antiokíachi 'we ganíliga mochile. 'Lige 'la bi'lepi 'nátali 'nátame nile Onorúgame Alawala 'yuga.
* 13:6 Bar-Esusi aniáká Esusi inolá aniame nile. Elímasi aniáká pe sujkurúgame aniame nile. † 13:33 E'nesi Salmos 2:7. ‡ 13:34 E'nesi Isaías 55:3.