14
Su Sabut nu Getaw, Binesaan si Isus
(Mateo 26:1-5; Lucas 22:1-2; Juan 11:45-53)
1 Maꞌantu, duaꞌ gebii pa mekpuun sug Lumpuk tug Liniusan, metaang dun sug Lumpuk di Pan ndaꞌ Petulinay. Mendadi ki nga kaunutan nug belian nu getaw Judea mukaꞌ ki nga mekpetuꞌun di Misulat Palinta nu Megbebayaꞌ, minengaw ilan suꞌatan nilan di kedaap nilan dini Isus, puꞌ adun pepatay nilan iin. Laak pigunguban nilan. 2 Laung nilan, “Ndiꞌ mesuꞌat metaang dig Lumpuk, puꞌ buus menlimuuk su nga getaw.”
Binunagan Pagemut si Isus
(Mateo 26:6-13; Juan 12:1-8)
3 Naa si Isus, sinegay ditu pelum Betania, inggat iin maan diag balay ni Simon, su getaw kiin minayan megladu mekesalebuꞌ nuka. Benaꞌ saanan ni Isus maan, duuni minateng libun peguit bataꞌ bandi gemputiꞌ, mipenuꞌ pagemut piningalan dun ki pagemut kia, nardo, melagaꞌ gupia. Mendadi pinungak dayun nug libun sug liig nug bataꞌ bandinen bitangan pagemut, binunagen dayun di gulu ni Isus. 4 Dagid duunig duma getaw dia, milaati ginaa nilan dun, diadia pekteluꞌenen dig dumanen, “Baa, mauma dema ki pagemut kiin, pikulaꞌulaꞌan laak? 5 Iin siai melengas, piksaluy sia, mabuꞌ malin sia labi telu gatus denario, dayun begay tu nga pubri su galinen.” Mukaꞌ pigbeluꞌan nilan namal kig libun kini.
6 Dagid miktaluꞌ si Isus, “Aba, maꞌnia da! Mauma libulengen ma niuig libun kini? Ki pinggulaulanen dinaan, melengas. 7 Su pubri, lelayun niu mpungun megbenwa. Kaas pia taꞌ endaway dun, saꞌ mauyaꞌan niu ebangan niu, naa mesuꞌat da gusay. Naan dagid, kanaꞌ nau maiben dumuma diniu dini. 8 Naa kig libun kini, adin su gikteb megaganen baalenen, binaalen dayun. Puꞌ pigupiananen pedaanig lawasu di kelebeng sungu dinaan. 9 Mendadi taman taluꞌu diniu, pia adin pegukit su Gempia Petenday dinig dibabaw lumbang, naa mpeduma dun dadema pegukit ki pinggulaula nig libun kini, puꞌ adun ndiꞌ iin melingawan.”
Miksabut si Judas Tumipu dini Isus
(Mateo 26:14-16; Lucas 22:3-6)
10 Mendadi kini si Judas Iscariote, sala tawan di nga sepuluꞌ buꞌ duaꞌ peneligan ni Isus, linaawanen su nga kaunutan nug belian nu getaw Judea, adun tipuunen dinilan si Isus. 11 Mendadi ki nga kaunutan kini, benaꞌ midengeg nilani tinaluꞌ kia ni Judas, aa naa, didialan nilan, pisadan nilan dayun si Judas, tindanan nilan iin selapiꞌ. Kaas genat nitu, si Judas kini, piksuꞌatsuꞌaten dayuni sikawen tumipu dini Isus.
Minaan si nga Isus Lebungan Gindan tug Liniusan
(Mateo 26:17-25; Lucas 22:7-13, 21-23; Juan 13:21-30)
12 Mendadi, minateng sug bekna gendaw nug Lumpuk di Pan ndaꞌ Petulinay, metaang dun sug betad nu nga getaw Judea mektitiꞌ nati karniru guliden nilan tu Megbebayaꞌ, gindan nilan tug Liniusan. Mendadi, suminaak dini Isus su nga sakupen, “Sir, kig Lebungan ta tug Liniusan, adin mu ami pengayay, adun ulingelen nami?”
13 Sinuguꞌ dayun ni Isusig duaꞌ tawan sakupen, laungen dinilan, “Bundas amu ditu syudad. Saꞌ mateng amu ditu, duun dayunig laki mesungkak niu, pekpisan bandi bitangan tubig. Iini tendugay niu, 14 adin sug balay seledanen, taluꞌ niu dayun ditu gapuꞌ balay, ‘Naa, pimuun nu Mekpetuꞌun, laungen, Adin dapit su sugud pengaanan nami tug Lebungan nami tug Liniusan, yami nu nga sakupu?’ 15 Naa saꞌ maꞌnia,” laung ni Isus, “paitaꞌen dayun diniu ki gembagel sugud dia dapit ditaas, misangkap na. Dia na niu pegulingelayig Lebungan ta.”
16 Mipanaw dayun sug duaꞌ tawan sakup ni Isus. Benaꞌ minateng ilan tu syudad, midetengan nilan tuꞌu, maaꞌ dadema nu tinaluꞌ ni Isus. Pigulingel nilan dayun dia sug Lebungan nilan tug Liniusan.
17 Naa benaꞌ misindep nai gendaw, miditu si Isus, ilan nu nga sepuluꞌ buꞌ duaꞌ tawan sakupen. 18 Mendadi, benaꞌ pekaan nailan, kaliꞌ pektaluꞌ si Isus dinilan, “Taman taluꞌu diniu, ki sala tawan diniu suminalu gupia dinaan maan kini, mektipu dinaan.”
19 Milibuleng dayun su nga sakup ni Isus. Miglimbuslimbus ilan sumaak diniin, “Asa Sir, kanaꞌ da sia naani pekteluꞌen mu kiin?”
20 Sumimbag si Isus, “Sala tawan lai diniu, yamu nga sepuluꞌ buꞌ duaꞌ tawan kini suminalu gupia dinaan. 21 Puꞌ naan kini, kig Bataꞌ nu Kilawan, mbinasau tuꞌu, maaꞌ dadema nu misulat pedaan ditu Taluꞌ nu Megbebayaꞌ. Laak dagid pia maꞌantu, ki getaw mektipu dinaan, kig Bataꞌ nu Kilawan, mekelelaatlelaat gupia! Tumuꞌ pa ndaꞌ na sia pegigetawi getaw kiin!”
Sug Lebungan Gindan tu Kepatay ni Isukristu
(Mateo 26:26-30; Lucas 22:14-20; 1 Corinto 11:23-25)
22 Mendadi benaꞌ maan ilan, minalap si Isus pan, mikpaladpalad dayun tu Megbebayaꞌ. Pimetanen dayun su pan, dayunen pentulunay dia nga peneliganen. Kaliꞌ pektaluꞌ, “Naa, alap amu dun ini. Kini sug lawasu.”
23 Minalap pelum si Isus sala tasa penginumen. Benaꞌ mikpaladpalad na puliꞌ tu Megbebayaꞌ, dayunen tulunay dia nga sakupen ki tasa kini. Mininum ilan dun dayun, launan nilan. 24 Kaliꞌ pagid pektaluꞌ si Isus, “Kini sug duguꞌu, ki mekigis na, adun gugas tu salaꞌ nu melaun getaw. Kig duguꞌuig bian nug begu pasad nu Megbebayaꞌ tu getaw. 25 Mendadi, taman taluꞌu diniu, genat nandaw, ndiꞌ nau puliꞌ minum di penginumen kini, sampay da dun mateng su gendaw meglekaunutan na tuꞌu su Megbebayaꞌ. Dekagu pa inumay kig begu ginis penginumen ditu Keglekaunutanen.”
26 Naa benaꞌ mitubus si nga Isus maan Lebungan nilan, migbebat ilan kegenal tu Megbebayaꞌ, dayun ilan mengguaꞌ dia, tumiwad ilan tug Bentud nu nga Gayu Olibo.
Pisuun Pedaan ni Isus su Kemalaw ni Pedro diniin
(Mateo 26:31-35; Lucas 22:31-34; Juan 13:36-38)
27 Mendadi, kaliꞌ pektaluꞌ si Isus tu nga peneliganen, “Yamu kini, megelaꞌ amu tuliud dinaan. Puꞌ iini misulat ditu Taluꞌ nu Megbebayaꞌ, ‘Miktaluꞌ su Megbebayaꞌ, petain ku ki megingat tu karniru, dayun megelaꞌ mesigwag su nga karniru.’ ” 28 Maaꞌ laung pa ni Isus, “Dagid benaꞌ genatu petubuꞌay puliꞌ, megunau diniu ditu Galilea.”
29 Kaliꞌ sumpat si Pedro, “Aba Sir, pia teliudan ka nu nga kelaun dumau, naan kini, ndiꞌ nau gusay tuliud diniꞌa!”
30 “Taman taluꞌu diniꞌa,” laung ni Isus, “dekag pasiꞌ peguni su manuk duaꞌ deksuꞌ gebii kini, metelu deksuꞌa na memalaw puꞌ kanaꞌ mau mailala.”
31 Dagid mimantek gupia si Pedro mektaluꞌ, laungen, “Pia mekendutaꞌ, saliunungan ku yaꞌa, ndiꞌu da lai pemelaun puꞌ kanaꞌu yaꞌa mailala!”
Mukaꞌ su kelaun sakup ni Isus, maꞌnia dademai penteluꞌen nilan.
Milegenan si Isus saanan Menenabi tu Getsemane
(Mateo 26:36-46; Lucas 22:39-46)
32 Naa minundas si nga Isus tu pegimulanan gayu piningalan dun Getsemane. Benaꞌ minateng ilan dia, kaliꞌ pektaluꞌ si Isus di nga sakupen, “Naa, pegingkud amu deliꞌ dini, puꞌ menenabi pau dia.” 33 Dayun iwiten dumanen si Pedro, si Santiago, mukaꞌ si Juan. Mendadi benaꞌ melayuꞌlayuꞌ nailan diag duma nilan, diduaꞌani ginaa ni Isus, milegenan dun gupia. 34 Laungen dayun dia telu tawan dumanen, “Milegenanu ini, mibegatanu dun patiꞌ, maꞌniin na petayan ku ini. Kaas dini damu dun deliꞌ, pegenduk amu.”
35 Minundas kemaikaꞌ dia gunaan si Isus, dayun miglaub dig lupaꞌ menenabi. Iini pinenabinen saꞌ sia mesuꞌat, ndiꞌ na mayan diniin ki kegbinasa diniin. 36 Kaliꞌ pektaluꞌ, “Uu Amaꞌu, ndaꞌiduni ndiꞌ mu megaga. Kaas ki tasa mipenuꞌ nug lesayan ku sunguu na inumay, naa peliaw mu sia dinaan, adun ndiꞌu na mainum. Laak dagid, Amaꞌ, sug daniꞌa mauyaꞌan, iini penuuden, kanaꞌ nug danaan.”
37 Naa saꞌ maꞌnia, pinuliꞌan ni Isus su telu tawan sakupen kia. Midetenganen, tinulug ilan. Sinabi dayun ni Isus si Pedro, laungen, “Uu Simon, taꞌ itu, tinuluga? Masiꞌ ndaꞌ mu na megagai megenduka, pia laak sauras? 38 Baa,” laung ni Isus, “peglengilam amu mukaꞌ penenabi amu daan, adun ndiꞌ amu mpenulay. Puꞌ dig delendeman niu, gangut niu sia mekpetuud amu tu mauyaꞌan nu Megbebayaꞌ. Dagid su kekilawan niu, melubay, ndiꞌ mekpetuud dun.”
39 Mipanaw na puliꞌ si Isus puꞌ menenabi na pelum, maaꞌ dadema nug bekna kenenabinen. 40 Mendadi, kaliꞌen puliꞌay pelum su nga peneliganen, iin da gusayi mitaanganen, tinulug ilan pelum, puꞌ ndiꞌ nilan metigeli tulug nilan. Ndaꞌidun naig daꞌawa nilan.
41 Mendadi, benaꞌ ketelu deksuꞌ na ni Isus mpuliꞌ dia sakupen kia, kaliꞌ pektaluꞌ dinilan, “Taꞌ ma, tinulug pamu gusay, milali amu? Naa ma, pia da, sukal na! Mitektak na su sesaꞌ! Mendadi naan kini, kig Bataꞌ Kilawan, pegwakil nau tuꞌu tu pegbayaꞌ nu nga kanaꞌ megbasa tu Megbebayaꞌ.” 42 Kaas pegbuat amu, mpanaw naita. Bentayay pa daan niu, kiin na tuꞌu ki tumipu dinaan!
Su Kedaap dini Isus
(Mateo 26:47-56; Lucas 22:47-53; Juan 18:3-12)
43 Mendadi, ndaꞌ pa medeksuꞌ mektaluꞌ si Isus, misebang si Judas, ki sala tawan kiin di sepuluꞌ buꞌ duaꞌ peneligan ni Isus. Melaun getaw tumindug dini Judas kini, peguit ilan badung mukaꞌ bentul, sinuguꞌ ilan nu nga kaunutan nug belian mukaꞌ su mekpetuꞌun di Misulat Palinta nu Megbebayaꞌ kampuꞌ nug duma kaunutan nu getaw Judea. 44 Naa si Judas, ki tumipu dini Isus, duuni tuꞌus gandang bigayen di ngag dumanen kia, puꞌ tinaluꞌen pedaan dinilan, “Adin su getaw elekan ku, iinen na su penengaun niu. Daap niu dayun, uit niu, peksibaꞌay niu gupia ingatay.”
45 Mendadi kini si Judas, sikna minateng, tuminuun dayun madap dini Isus. Kaliꞌ pektaluꞌ, “Uu, Sir!” Dunut ilekanen si Isus. 46 Dinaap dayun si Isus, dayun gepusay gupia. 47 Naa sala tawan pegindeg dia mesempel, migbakut badungen, dayunen tigbasayi gulipen nu Tampusan Metaas Belian nu getaw Judea. Miseksipi sedibaluy telinganen.
48 Miktaluꞌ dayun si Isus dia nga melaun getaw kia, “Naa, tulisan bau, kambat amu meguit badung mukaꞌ bentul saꞌ daapen niau? 49 Asa gendawgendaw, naanig duma niu dia Pengedapan tu Megbebayaꞌ, mikpetuꞌunu dia, laak ndaꞌ niau daapay. Laak dagid kini, subay mpenggulaula daan, puꞌ su sinulat dengantu ditu Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ, subay menuud.”
50 Naa saꞌ maꞌnia, bilengan dayun si Isus nu nga sakupen, mimeglaguy ilan, launan nilan.
51 Laak duuni sala tawan begu getaw peglenduglendug dini Isus, mipeliumutan laak gumut, dinaap dadema sia nu ngag duma ni Judas. 52 Laak ndaꞌ nilan melaam, puꞌ kaliꞌ nilan daapay, su laak gumuteni miselabet nilan. Mikelaguyi getaw kia, ndaꞌidun nai penepetenen.
Inukuman si Isus nu Getaw Judea
(Mateo 26:57-68; Lucas 22:54-55, 63-71; Juan 18:13-14, 19-24)
53 Naa saꞌ maꞌantu, inagak si Isus ditug balay nu Tampusan Metaas Belian nu getaw Judea. Mikpungun ditu su kelaun kaunutan nug belian dakus su ngag duma kaunutan nu getaw Judea, sampay su nga mekpetuꞌun di Misulat Palinta nu Megbebayaꞌ. 54 Naa si Pedro, miglendug dadema di melayuꞌlayuꞌ, gikteb diag lenuꞌan nig balay kia. Luminamug dayun si Pedro dia nga megingat, pemegingkud ilan menalang dia gapuy.
55 Mendadi ki nga kaunutan nug belian kia dakus ki tibuuk Pikumpungan nu Metaas Gukum nu getaw Judea, minengaw ilan sia takesiꞌ mekatag dini Isus, puꞌ adun maukuman iin petain. Laak dagid mibulugan laak su nga kaunutan kia menengaw gempia dangat nilan diniin. 56 Puꞌ pia melauni minakesiꞌ tu pimbaal dini Isus, ndaꞌ pektukmaꞌi teluꞌen nilan.
57 Duun dayuni nga getaw migindeg, tuminakesiꞌ ilan laak balus mekatag dini Isus. Laung nilan, 58 “Duuni midengeg nami tinaluꞌen, ‘Ki Pengedapan daw tu Megbebayaꞌ, kig binaal nu kilawan,’ laungen, ‘gebaꞌen ku. Dayun gikteb telu endaw, baalen ku puliꞌ ki sukli dun, ki kanaꞌ na pigbaal nu kilawan.’ ” 59 Laak su nga tuminakesiꞌ dig balus, ndaꞌ dadema pektukmaꞌi pekteluꞌen nilan.
60 Mendadi su Tampusan Metaas Belian, migindeg na ditu gedapan nu ngag launan getaw. Sinaakanen dayun si Isus, laungen, “Naa, ndaꞌidun bai sembag mu di tinakesiꞌ ni nga getaw kini mekatag diniꞌa?”
61 Dagid ndaꞌ sembag si Isus, pia sektaang taluꞌ. Sinaakan puliꞌ nu Tampusan Metaas Belian, “Yaꞌa ba tuꞌu su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan, kig Bataꞌ nu Megdedengeg Megbebayaꞌ?”
62 “Waꞌa,” laung ni Isus, “naan ma. Mukaꞌ duuni gendaw mateng, naan kini, kig Bataꞌ Kilawan, maitaꞌ niau, pegingkudu tuꞌu ditu dapit lintu nu Tampusan Ginuungan! Dakus maitaꞌ niau, lumusadu puliꞌ dinig lumbang kini, metuaꞌu di gabun dia gawanawan!”
63 Naa, apelai. Ki Tampusan Metaas Belian kini, kaliꞌen medengeg pilepeng ni Isus sug lawasen tu Megbebayaꞌ, lingetan dini Isus sug Belian. Giditen su penepetenen, kaliꞌ pektaluꞌ, “Paa, ndiꞌ ta na kambat dugangan su takesiꞌ! 64 Puꞌ midengeg na niu ki keksudiꞌen tu Megbebayaꞌ. Mendadi, alanduni kitab niu dun?”
Piksalabuukan nilan ukumay selaꞌan si Isus, bantang na petain.
65 Naa saꞌ maꞌnia, su ngag duma, pindulaꞌan nilan si Isus. Tinimpeng nilan pagidi matanen, dayun nilan denegay, kaliꞌ ilan pektaluꞌ diniin, “Naa, saꞌ sia metuud puꞌ suunan ka, atuk mu saꞌ taꞌ taway dun dinamii mimesait diniꞌa?” Dayun su nga mimegingat dini Isus, binatak nilan tampalingay si Isus.
Mimalaw dini Isus si Pedro
(Mateo 26:69-75; Lucas 22:56-62; Juan 18:15-18, 25-27)
66 Naa si Pedro, dia pa lenuꞌan nu pengukuman. Mendadi, duuni sala tawan delaga minateng dia, sesuguꞌen nu Tampusan Metaas Belian. 67 Benaꞌ minitaꞌ nug delaga si Pedro menalang dia gapuy, tintengen gupia, kaliꞌ pektaluꞌ, “Uy, yaꞌa kiin, dumaa pagid ni getaw Nazaret kiin, si Isus.”
68 Dagid mimalaw si Pedro. “Baa,” laungen, “ki teluꞌen mu kiin, ndiꞌu lai mesabut.” Migawaꞌ dayun dia si Pedro. Benaꞌ dia na geksid nug lenuꞌan si Pedro, duuni manuk miguni.
69 Naa minitaꞌ na puliꞌ nu sesuguꞌen kia si Pedro. Laung nu sesuguꞌen dia nga getaw pemegindeg dia, “Ki getaw kini, duma ma nilan!” 70 Laak dagid mimalaw na puliꞌ si Pedro.
Naa benaꞌ ndaꞌ maiben, su getaw pemegindeg dia, miktaluꞌ ilan pelum dini Pedro, “Naa yaꞌa, minget dumaa lai nilan, puꞌ getawa Galilea ma dema.”
71 Dagid mingaduguꞌ tanan si Pedro, laungen, “Apelii lai! Ndiꞌu dema tuꞌu mailalai getaw pekteluꞌen niu kiin!”
72 Iin demai keguni manuk, keduaꞌen na meguni. Milabuꞌ dayun dig delendeman ni Pedro su tinaluꞌ kiin ni Isus, laungen, “Dekag pasiꞌ meduaꞌ peguni su manuk, metelu deksuꞌa na memalaw puꞌ kanaꞌ mau mailala.” Lilugutan dayun mengaduy si Pedro.