﻿मत्ती.
15.
मिनु फरिसी नु सास्‍त्रीपुकी यरूसलेम रे येसु कली ग्रुम्‍थ जाक्‍शा 
“इन शेंसीबपुकीमी जोक्‍ब तुइक्‍ब खाल्‍पा आन रिती थिती मारदे मपाइनीमी? जचा ङोंइती गुइ चिक्‍चा माल्‍शो। मारदे मचिक्‍नीमी” देंमानु, लूका ११:३८ 
येसुमी “गेपुकीमी मारदे इन पतीके पाइनीनी? परमप्रभु यावेमी अरेशो लोव़ चहिं मपाइनीनी। 
परमप्रभु यावेमी अरेशो लोव़ का ‘आम आफ आस कली मान पचा’ मिनु ‘सु सुमी आम आफ आस कली सराप पाइनीमी, मेकोपुकी साइक्‍चा पुंइसीनीम’ दे ब्रेक्‍शो बाक्‍ब। प्रस्‍थान २०:१२; प्रस्‍थान २१:१७ 
गेपुकीमी चहिं ‘सु सुमी आम आफ कली गेचा माल्‍शो थोव़क परमप्रभु यावे आ खिं लाइश्‍शा गेने थुम्‍तक’ देंनीम। मेकोपुकीमी आम आफ कली मान पचा ममाल्‍नीम, दे शेंनीनी। हितोपदेस २६:२४; १तिमोथी ५:८ 
मोदेंशो पा इन रिती थिती सेल्‍शा, परमप्रभु यावेमी अरेशो लोव़ क्‍याम्‍नीनी। 
ए कपटीपुकी, यसैयामी इन कली गारचा ङा लोव़ पा 
‘मेकोपुकीमी शोव़ नु लोव़म ठेयब सेल्‍नीमी। आन थुंमी चहिं आं कली मदाक्‍नीम। 
आं कली मान पखु पशो खोदेंशो पा आन सेल्‍शो शेंतीक लोव़ परमप्रभु यावेमी अरेशो लोव़ बाक्‍ब, दे मुर आन कली शेंनीम’ दे ब्रेक्‍शो बाक्‍त” दे माइक्‍तीमी। यसैया २९:१३ 
मिनु येसुमी मुर आन कली ब्रेश्‍शा “नेंशा रुपीने, 
शोव़ आगा ओव़ब थोव़कीमी मुर कली ग्रांग्रा मसेल्‍ब। शोव़ रे ग्रूशोमी चहिं मुर कली ग्रांग्रा सेल्‍ब” दे शेंताक्‍मी। प्रेरित १०:१५; १तिमोथी ४:४; तीतस १:१५ 
मिनु शेंसीबपुकीमी येसु कली “शेंब, इन देंशो नेंशा, फरिसीपुकी आन थुं मनुम दे तुइक्‍तीनी?” देंतेक्‍म। 
मिनु येसुमी “स्‍वर्ग ङा आं आफोमी मख्रुम्‍शोपुकी तुल्‍शा ताइक्‍चा पुंइसीनीम। प्रेरित ५:३८ 
मेकोपुकीमी मारेइ पामेक्‍ल। मिक्‍च मताइब लां कोंइब नम। मिक्‍च मताइबमी मिक्‍च मताइब कली कीशा लां कोंइताक्‍व हना, निम्‍फा खाल्‍टाम बिक्‍नीस” देंत। मत्ती २३:२४; लूका ६:३९; रोमी २:१९ 
मिनु पत्रुसमी “थमा, इच्‍ची ना मुर आन कली पशो लोव़ आ अर्थ मार में?” दे हिल्‍लो पवानु 
“ए, गेपुकी यो आं लोव़ मरुप्‍ब बाक्‍नीनी? 
शोव़ आगा ओव़ब थोव़क कोव़ज जाक्‍दीश्‍शा, ख्री दुम्‍शा लाइब, दे मतुइक्‍नीनी? 
शोव़ रे ग्रूशो चहिं थुं रे ग्रूशो बाक्‍ब। मेकोमी मुर कली ग्रांग्रा सेल्‍ब। 
मुर आन थुंमी मार मरिम्‍शो मिम्‍नीम देंशा हना, मुर साइक्‍चा, मुर आन मीश लाइक्‍चा, तेल्‍लेम पचा, खुइ पचा, जोल पा सांकछी बाक्‍चा, मुर आन पर्बम मरिम्‍शो लोव़ पचा, दे मिम्‍नीम। मेको चहिं शोव़ रे ग्रूशा, उत्‍पत्ती ८:२१ 
मुर आन कली ग्रांग्रा सेल्‍ब। गुइ मचिक्‍थु जशोमी चहिं मारेइ मपाइब” दे शेंताक्‍मी। 
मिनु येसु मेकेर रे लशा, टायर नु सीदोन सहर आ नेक्‍था जाक्‍दीत्‍त। 
मिनु मार दुम्‍त देंशा हना, कनानी रागी ङा मीश मुर का जाक्‍शा “दाऊद आ तौ, प्रभु, शिशी पाइय्‍यीनी। आं तमी कली वोलम सुम्‍शा शुश श्‍येत गेप्‍तु। वोल कली खेरशा सापतीने” दे ङाक्‍न ङाक्‍न पुंइतु। 
मिनु येसु सिक्‍सी पा बाक्‍त। मिनु शेंसीबपुकीमी “एको मीश मुरुम रेयके पना पन इं नोले खोइश्‍शा पिन पिन बाक्‍ब। एको कली सोइक्‍तीने” देंतेक्‍म। 
मिनु येसुमी “लां जाम्‍शो भेडा खोदेंशो दुम्‍शो इं इस्राएल ङा मुर आन कली ला वारच पथ, सोंइसीशो नङ” देंत। मत्ती १०:५-६; रोमी १५:८ 
मीश मुरुम चहिं येसु आ ङोंइती पोक्‍च थेक्‍शा “प्रभु, आं कली वारच प‍यीनी” दे सेउ पाप्‍तु। 
मिनु येसुमी “आल आन कली वोइश्‍शो शोब्‍ले लाइश्‍शा, कुचुम कली गेचा मदुम” देंमेनु 
“प्रभु, मेको थमा बाक्‍त हना, होव़पमी हेंशा ताइश्‍शो थोव़क कुचुममी जचा ताइनीम” देंत। 
मिनु येसुमी “ओहो, मेकोमी थमा पा थमा सुइय्‍यी बाक्‍त। मोपतीके इ पुंइशो जाक्‍दील” दे माइक्‍तु। मो देंमेनु, आ तमी ब्रा सामाक्‍त। मत्ती ८:११-१३ 
मिनु येसु मेकेर रे लशा, गालील समुन्‍द्र आ नेक्‍था जाक्‍दीश्‍शा, डांडा का ङोइश्‍शा निस्‍साक्‍व। 
मिनु शुश मुरुमी गुइ खोइल मदुक्‍ब, कूंजी कुंजे, मिक्‍च मताइब, नोफा मनेंब, लोव़ मपाइब नु मार मार रोइ पाइबपुकी चाक्‍शा, आ ङोंइती तेल्‍तेक्‍म। मिनु मेको नेल्‍ल आन कली सापाइक्‍तीमी। 
मिनु शुश मुर आन कली साशो तशा “लाटापुकी लोव़ पाइबाक्‍तेक्‍म, कूंजी कुंजे साबाक्‍तेक्‍म, खोइल मदुक्‍ब गाक्‍बाक्‍तेक्‍म, मिक्‍च मताइब मुल मिक्‍च ताइब दुम्‍बाक्‍तेक्‍म” दे छक लाक्‍शा, इस्राएली आन परमप्रभु यावे कली ठेयब सेल्‍शा मान पाम्‍तेक्‍म। मर्कूस ७:३७ 
मिनु येसुमी आ शेंसीब आन कली ब्रेश्‍शा “एको शुश मुर आन कली शिशी पाइनुङमी। मारदे हना नाक्‍त सां सम्‍म गो नु काथा बाक्‍तेक्‍मे। मिनु आन के जचा मारेइ मबा। जचा मगेथु, आन खिं सोइक्‍चा मदाक्‍नुङ। सोइक्‍ताक्‍ङमी हना, लांमी बेक्‍नीम” दे माइक्‍तीमी। मत्ती १४:१३-२१ 
मिनु मेकोपुकीमी “गोरशो रागी मारेइ मबाक्‍तीकेमी इश्‍का मुर आन कली मार जचा गेचा नमी ङा?” देंतेक्‍म। 
मिनु येसुमी “शोब्‍ले दोशो कुरनी?” देंत। मिनु “शोब्‍ले ७ ओटा नु आइक्‍च ङांइ का निक्‍शी” देंतेक्‍म। 
मिनु मुर आन कली निप्‍पाइश्‍शा, 
मेको ७ ओटा शोब्‍ले नु ङांइ शेशा “गे रिम्‍शो पाइब बाक्‍नीनी” दे शोब्‍ले जिक्‍शा, शेंसीब आन कली गेशा योक्‍पाइक्‍तीमी। 
मिनु नेल्‍लेमी रूथ्री जाम्‍तेक्‍म। जशा हेंशो ७ डालो खुप्‍ताक्‍म। 
जाइबपुकी चहिं मीश मुर नु आलपुकी प्रोंइशा, ४ हजार बाक्‍तेक्‍म। 
मिनु मुर नेल्‍ल आन कली सोइश्‍शा, आ शेंसीबपुकी नु काथा डोंगा ङोइश्‍शा समुन्‍द्र शोक्‍शा, माग्‍दाला रागीमी जाक्‍दीत्‍तेक्‍म। 
