27
Kiwēētēē Bāwulō mwēēnkēēt ākoy Rooma
1 Nto mii yu /kikiikiitiil kule keebe kōōrēētaab Itaalya, /kiiyokoochi Bāwulō āk kibratiisyek alak chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Yuulyō nyēē ki nyēē wōō nyēbo lukēētaab kaab *Kayisaar.
2 Yooto, keelaany mwēēnkēēt nyēē kitākyinē keey Atiramiito nyēē kimii wokumurē kiriinkōōsyēk chēē kimii sakaramteet nyēbo yēēmēētaab Eesya. Kikēēboontootē keey Aristaarko, chiitaab Maketoonnya nyēē kichōōnēē Tēēsālōōnikē.+
3 Yu kāyyēēkunēē, keeyit Sitōōn kosolēny. Yooto, kuyēchi ꞉Yuulyō Bāwulō nyēē karaam kuchāmchi kuwo wōlēē mii ꞉chōōrōōnuutēkyii /sikiikoochi kiy nyēē kāyēētyēēchinēē keey.+ 4 Nto mii bēsyēēt nyēē kiikēērē, kēēng'ēētyēē yooto subak ankeenam baanta ām mwēēng', nto kuuyu kitākyēēch keey ꞉wusōōnēēt nyēē nyikiis, keesyeb komosta nyēē kiiyeelaat nyēbo Kubrō ānkēētākyi keey tō. 5 Nto yu kikiikeebeetee mwēēnkēēt keekeeytee sakaramteetaab yēēmēētaab Kiliikya āk nyēbo Bamfulyaa, keeyit Muura, *kiriinkēēt nyēē kimii yēēmēētaab Lukiiya. 6 Kinyoorta yooto ꞉chiichoo ki wōō nyēbo lukēēt mwēēnkēēt ake nyēbo *kiriinkēētaab Alekisaantrya nyēē kimii kuwēētii Itaalya. Yooto, kumwoowēēch kule keelaany mwēēnkoonoo.
7 Kiwuuyiityēēch ꞉baanta miisin nto bokēēyitē Niitō. Nto kuuyu kiitaayeeneech ꞉wusōōnēēt keetas taay āk kēēloo, keeweech keey kēētākyi keey cheeronko ankeerub wōlēē kimāwusunēē ꞉yoomeet ām Kērēētē. Kikēēmur yēēt ake yēē /kikēēkuurēē Salmoone. 8 Kinyikisyēēch ꞉wusōōnēēt miisin yu kākēētākyi keey tinkeey. Kikeebe ām wuuyinto kut bokeeyit yēēt ake yēē /kikēēkuurēē ‘Sakaramteet nyēē Yimu’ nyēē kilēēkitēē *kiriinkēētaab Laseeya.
9 Kikiikiiboot āsiiswēk chēē chaang' kubo wusōōnoonoo ānkimii wokumiyātiitu ꞉baanta kuuyu kimii kuriiku ꞉bēsyōōsyēk chēē kōrōōm ꞉wusōōnēēt.* Yooto, kumwooy ꞉Bāwulō kule, 10 “Murēchu, nto yu ākāsē kule mii wokumiyātiitu ꞉baani. Yoo katakeetas taay makunyeerakay ꞉mwēēnkēēt ānkubootyo ꞉tukuuchu mii mwēēng' ānkiiboot mbo soboonwēkyoo.”+ 11 Kitay ꞉Yuulyō kiyēē kimwooy ꞉Bāwulō ankucham ng'aleekaab chiitaab ꞉mwēēnkēēt āk chēbo nyēē kiiyyoonkyinē mwēēnkēēt. 12 Nto kuuyu kimāyēmāksē kōōbuur yooto bo sakaramtaanaa kut kukeeyta ꞉bēsyōōsyēkaab wusōōnēēt, kookaykaay ꞉biiko wōlēē wōō kule keetas taay ākoy Fōyinikē. Ki sakaramteet ꞉nyiitēnyi ām Kērēētē nyēē kikaraam bokiimuunyēē ānkiimuuchē ꞉chii kuyityi kubununēē tinkēēywōōsyēkaab cheeronko nto nyēbo tō.
13 Nto yu kāwus ꞉yoomeet muut nyēbo komostaab cheeronko, koosoot ꞉icheek kule kāākuyityiin ꞉kiyēē kiisōōtē. Kunyoo, kootyaach mwēēnkēēt ankutas āk baanng'waa kung'oosng'oosyootēē sakaramteetaab Kērēētē. 14 Nyēē mā tyaa, kuchō ꞉wusōōnēēt nyēē nyikiis nyoo /kikēēkuurēē ‘Tō-koong'asiis’ nyēē kiwusunēē Kērēētē. 15 Kunyoo, kikirkir mwēēnkēēt kut keechamte keey /keetwaareech. 16 Yu kābokēēmur sakaramteetaab kōōr kisich nyēē kiikwēēn ꞉bēy nyēē /kikēēkuurēē Kawuuta, kyaam booryēēt kut kiichuutu mwēēnkēēt nyēē mining' nyoo kiichuutootē ꞉nyoo wōō kuchō nyiin āriit. 17 Yu /kikiikiichuut kuchō āriit, /keekwiiliil mwēēnkoonoo ki wōō kuyaam kule tetete. Kuuyu kinyōkōriitu ꞉bichoo kule imuuchē koonach ꞉mwēēnkēēt ng'aayneet nyēbo sakaramteetaab Liibya, kuwiirchi araaray kiito ake nyēē kiichuchuuyē baantaab mwēēnkēēt ānkubākookyi yoomeet kōōrēētoot mwēēnkēēt. 18 Kitas taay ꞉wusōōnoonoo nyikiis kuwus. Nto yu kāyyēēkunēē, /kēēmēto tukuuk ām mwēēng' kule sukukuskusiit ꞉mwēēnkēēt.+ 19 Nto bēsyēēt nyēē kiikēērē, /keewiirta mbo tukuuk choo /kikēēkwoonyēē mwēēnkēēt āk tukuuk chuut alak tukul. 20 Kituuluunkēnoot ꞉wōliin bo barak ām bēsyōōsyēk chēē chaang' nyēē /kimākēēkāsē asiista nto mbo kookeelik. Kitas taay yooto tukul ꞉wusōōnēēt kwaawesiit, nto yityo, kubēk ꞉moonikyoo kule ākoo ‑mēētākōōmuuchāktōōs /kiiraraacheech.
21 Yu kikiikumisyo ꞉moonik nyēē kimēēmāchē ꞉chii kwoomiis, kōōyyo ꞉Bāwulō ānkulē, “Murēchu, nto kōōkāswoo yoo kāāmwoowook kule ‑mōōng'ēētyēē Kērēētē, nto kāmāāmook ꞉kiy nto kāmōōbootē kiy. 22 Nteenee āmwoowook kule ōkich, kuuyu māmii ꞉chii nyēē makume, nteenee makuburyet ꞉mwēēnkooni. 23 Kōchōōnchoo *꞉malayikeetaab Yēyiintēēnyuu nyoo āyēchinē yiisyēēt kwēēmooy ānkumwoowoo kule, 24 ‘Bāwulō, ‑mēēmuy, +/mākiiyyoong'tēēniing' taayeetaab *Kayisaar ankaakuriiree ꞉Yēyiin biiko choo ōboontootē keey ām mwēēng' nyēē mākoy kubēk.’+ 25 Kunyoo ii, murēkyoo, ōkiilyē, kuuyu ākoosēē keey Yēyiin kule makuyeyakay kuu yoo kāākumwooytoowoo. 26 Nteenee +/makeetwaareech ākoy kōōrēēt ake nyēē kiikwēēn ꞉bēēko.”+
27 Kitas taay ꞉wusōōnēēt kutwaareech ām Araaraytaab Metitereennya.† Nto mii yu makuriich kwēēmooy kwēēn ām kwēēmowuutaab taman āk ang'wan kukeeyiimeech ꞉wusōōnēēt, kumach kōōnkēt ꞉biiko choo kimii mwēēng' kule kikiikuriik keeyit kōōrēēt. 28 Yooto, kuwiirta kiito ake nyēē nyikiis nyēē /kikiikēērātyi bōrōōwēēt sukukasee wōlēē tēē ꞉bēēko. Nto bērē kulē, kiyitē fuutiinēk bokol āk tibtēm kuwo ng'wēny. Nyēē mā tyaa /kiiyokooyto subak bōrōōwoonoo. Nto bērē /kēēlē, ku fuutiinēk sokool. 29 Kikēēmuuyē kule imuuchē ꞉mwēēnkēēt kuryaach rwoontōōk choo lēēkitēē sakaramteet. Yooto, kiiyokooytē karnaak ang'wan /kiiyyoong'tēē mwēēnkēēt ankeesaay kule kuyyēēkyēēch. 30 Kisyeem ꞉biiko choo kimii kōōrēētootē mwēēnkēēt kule kumwēy. Kinam mwēēnkoonoo ki mining' nyoo kimii nyiin āriit ankuyey keey kule kimii kōōyokooytooy karnaak alak choo /kiiyyoong'tēē mwēēnkēēt, nteenee ākoo kimāchē kule kumwēyēē kiyooto. 31 Nto mii yoo, kumwoochi ꞉Bāwulō Yuulyō āk biikyii bo lukēēt kule, “Yoo kāmēēbuur ꞉bichu wōlēēb mwēēnkooni, ku ‑mōōsobtōōsii.” 32 Yooto, kutil ꞉bichoo bo lukēēt bōrōōk chēē /kikikēērātiisyēē kōōsuuyto ꞉mwēēnkoonoo ki mining'.
33 Nto yu mākōōrir ꞉kōōrēēt, kumwoochi ꞉Bāwulō biiko kule, “Ām bēsyōōsyēk chēē yitē taman āk ang'wan choo kookukeeyta, kwoobeetee kuut ānkōōruuyē kuut. 34 Kunyi, āmwoowook kule ō-āmiisyē sōōnyōōru nkuruuk sōōsobchē kuuyu māmii ꞉chii mbo akeenke ām akweek nyēē makume.”+ 35 Yu kēēwoong' ꞉Bāwulō ng'aleechu, kunam mukaatiit ānkubirchi Yēyiin kōōnkōy ām taayeetaab bichooto. Nto mii yoo, kubetes ānkutoow kwaam.+ 36 Kikimkimiitu ꞉bichoo ānkwoomiis ꞉nkicheek. 37 Kikēēyitē ꞉tukul chēē kikēēmiitē mwēēng' biiko bokolwookik āyēēng' tāmānwookik tisab āk lo. 38 Yu kikiikwoomiis ꞉bichooto tukul kut kubiyoong'iis, kumētyi nkoonuuk araaray sukukuskusiit ꞉mwēēnkēēt.
39 Kuyyēēchē ꞉kōōrēēt, maneemuuch ꞉icheek kōōnkēt kōōrēēt nyēē kikas, nteenee kikas yēēt ake yēē kiiwulta keey ꞉bēēko yēē kitinyē ng'aayneet yēē /kikiitiil kule bokōōyyoong'tēē mwēēnkēēt yoo keemuuchakay. 40 Yooto, kootichtiich karnaak choo /kiiyyoong'tēē mwēēnkēēt ankootyaach tukuuk chēē /kēēwēēchwēēchēē mwēēnkēēt. Nto mii yoo, kōōtōrōōr tukuuk chēē toochē yoomeet sukung'eet kuwusto ꞉yoomeet mwēēnkēēt wokōōyyoonyēē sakaramteetaab araarayta. 41 Kitākyi mwēēnkēēt koonach ng'aayneet nyēē kikiituulākoy kukiilchi ꞉sēruutaab mwēēnkēēt yooto ānkutōōr ꞉wusōōnēēt bēēko kwiiri komostaab saaruuryeet.
42 Kichōb ꞉biiko choo kibo lukēēt kule kubakach kibratiisyek sukung'eet mābir bēēko kumwēy. 43 Nto kuuyu kimāchē ꞉Yuulyō kule kōōsoob Bāwulō, kuyeetee bichoo kuyey kuu wōloo kākāākuchōbto. Yooto, kumwoochi chēē kiimuuchē kubir bēēko kule koonto kubiroot bēēko ākoy taban. 44 Nto choo king'ēt, kimāchāktōōs ꞉choo kubeetee keetiik choo kibētēkunēē keey mwēēnkēēt. Kiyit ꞉biiko tukul taban ām kēēlwookichooto tukwaay nyēē manaam ꞉kiy ake tukul.
+ 27:2 Yēyuut. 19:29 + 27:3 Yēyuut. 24:23 * 27:9 Mwooyē ꞉yuutēyu kule yoo kaakukeeyta ꞉bēsyēēt nyoo /kēēkirē āmiisyēēt. + 27:10 1Kōōr. 11:26 + 27:18 Yoona 1:5 + 27:24 Yēyuut. 23:11 + 27:26 Yēyuut. 28:1 † 27:27 /Kikēēkuurē kēny kule Araaraytaab Atiriiya. + 27:34 Luuka 12:7 + 27:35 Luuka 22:19