17
Ɲyàhaŋguruguŋi u à pyi Tesaloniki kànhe e ke
1 Lire kàntugo ka Poli ná Silasi si ntòro Anfipolisi kànhe e, maa yîri wani maa sà ntòro Apoloni kànhe e mà kàre Tesaloniki kànhe e. Kile Jwumpe kàlambage kà na mpyi wani Yahutuubil'á. 2 Bà Poli mpyi maha ntêe na li pyi mɛ, canŋɔŋke ká nɔ, u mpyi maha ŋkàre Kile Jwumpe kàlambage e. Canŋɔɲyi taanre funŋ'i, ɲje y'à sémɛ Kile Jwumpe Semɛŋi i ke, ka u ná wani shiinbii si jwo yire kyaa na. 3 U mpyi maha yi fíniŋi na yu pi á, maa li cyêre pi na na fànha ku mpyi ku ki Kile Niɲcwɔnrɔŋi u kyéreg'a bò, u u ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i. U mpyi maha pi pyi: «Yesu kyaa mii ɲyɛ na yu yii á ke, uru u ɲyɛ Kile Niɲcwɔnrɔŋi.» 4 Yahutuubii pìi mpyi a ɲɛɛ puru jwumpe na, maa bâra Poli ná Silasi na. Mpii pi mpyi na fyáge Kile na Girɛkiibil'e ke, ka pire niɲyahamii ná cyeebii mɛgɛfeebii pìi niɲyahamii mú si dá.
5 Ka lire yiɲcyɛge si jyè Yahutuubii ɲùŋufeebil'e, ka pire si kànhe supyifahafahayi yà yyer'a wà yiye na, maa yi sɔ̀n mà wà Poli ná Silasi na. Ka yire si jwuɲyahama yîrige sùpyire shwɔhɔl'e fo mà kànhe puni ɲyàha a wùrugo. Maa piye tug'a kàre Zhasɔn pyɛnge e, mà sà a Poli ná Silasi caa si ɲcû raa ma sùpyire cyage e. 6 Pi ɲyɛ a sà Poli ná Silasi ta wani mɛ, maa Zhasɔn ná dánafeebii piibɛrii cû a kàre fànhafeebii cyage e maa jwo fànha na: «Nte sùpyire ti ɲyɛ na diɲyɛŋi puni ɲyàha na wùruge ke, numɛ pir'à nɔ naha wuu yyére! 7 Zhasɔn yyére pi à sunmbage lèŋɛ, mà li ta karigii cyi ɲyɛ cyi ná Ɔrɔmu saanbwɔhe saliyaŋi ɲyɛ a bɛ̂ mɛ, cyire pi ɲyɛ na yu. Pi wá na ŋko na saanŋi wabɛrɛ na ɲyɛ, na uru mɛge na ɲyɛ Yesu.»
8 Puru jwumpe ndògoŋi mpyi a sàa kànhe shiinbii ná fànhafeebii yákilibii wùrugo. 9 Mà tàanna ná saliyaŋi i, wyɛ́rɛ Zhasɔn ná u pyɛngɛ shiinbil'à kan a yaha fànhafeebil'á pi i nta a pi yaha.
Poli ná Silasi à Kile jwumpe jwo Bere kànhe e
10 Numpilag'à pa wwɔ̀ ke, ka dánafeebii si ntíl'a Poli ná Silasi pyi pi à kàre Bere kànhe e. Pi à sà nɔ wani ke, maa ntíl'a jyè YahutuubiiKile Jwumpe kàlambage e. 11 Yahutuubii pi mpyi Bere kànhe e ke, pire mpyi funɲcɛnŋɛfee mà tòro Tesaloniki kànhe wuubii na. Kile jwumpe ndògoŋi mpyi a táan pir'á sèe sèl'e. Jwumpe Poli ná Silasi mpyi maha yu ke, pi mpyi maha puru kàanmucaa canŋa maha canŋa, si ɲcè kampyi pu ná Kile Jwumpe Semɛŋi wumpe na ɲyɛ niŋkin. 12 Lir'à pyi ke, ka Yahutuubii niɲyahamii si dá Yesu na. Girɛkiibii shwɔhɔl'e, ka cyeebii mɛgɛfeebii niɲyahamii ná nàmbaabii niɲyahamii mú si dá Yesu na. 13 Ŋka Tesaloniki kànhe Yahutuubii pìl'à lógo na Poli ná Silasi wá na Kile jwumpe yu Bere kànhe e ke, ka pire si ŋkàr'a sà Bere kànhe shiinbii sɔ̀n a wà pi na. 14 Ɲyɛ ka cìnmpyiibii dánafeebii si ntíl'a Poli pyi u à kàre suumpe lwɔhe ɲwɔge na, maa sà bakwɔɔge kà lwɔ́, ka Silasi ná Timɔti si ntɛ̀ɛn wani Bere kànhe e. 15 Mpii pi mpyi a kàr'a sà Poli tùugo ke, pir'à kàr'a sà u yaha fo Atɛni kànhe e. Pi ninurubii na, ka Poli si yi jwo pi á na pi sà yi jwo Silasi ná Timɔti á, na pi a fyâa, pi a sì uru ɲwɔh'i.
Poli à jwo ná Atɛni kànhe ɲcèfeebil'e
16 Mà Poli yaha u u Silasi ná Timɔti sigili Atɛni kànhe e, u à li kàanmucya mà li ɲya na kành'à ɲî yasunɲyi na, ka lire si sàa pɛn u e. 17 Ɲyɛ Yahutuubii ná supyishiŋi sanŋi u mpyi na fyáge Kile na ke, u mpyi maha sì na yu ná pire e Kile Jwumpe kàlambage e. Canŋa maha canŋa, u mpyi maha sì sùpyire tabinniyi i, u aha sà mpiimu ta wani ke, u mpyi maha jwo ná pire e. 18 Ka Epikuri toŋkuni shiinbii pìi ná Sitoyiki toŋkuni shiinbii pìi si mpa na yu ná Poli i*. Pi pìl'à jwo: «Ɲaha jwuɲyahama ŋge nàŋi ɲyɛ na yu yɛ?» Ka pìi si jwo: «Yasunɲyi yi ɲyɛ yi ɲyɛ naha wuu yyére mɛ, li naha kee yire kyaa u ɲyɛ na yu.» Pi à yire jwo ɲaha na yɛ Poli à Jwumpe Nintanmpe jwo pi á Yesu ná kwuɲɛni kyaa na†.
19 Ka pi i Poli yyer'a kàre kànhe jwumpe tabinnige e, pi maha kuru cyage mɛgɛ pyi: «Areyopazi». Pi à nɔ wani ná u e ke, maa jwo: «Ná kàlaŋi nivɔnŋi i mu à pa ke, wuu la ɲyɛ ma a yà jwo wuu á uru kàmpanŋke na. 20 Ɲaha kurugo yɛ jwumpe mu ɲyɛ na yu ke, puru na ɲyɛ jwumɔ nivɔnmɔ wuu á, lire kurugo, wuu la na ɲyɛ ma a pu yyaha yal'a jwo wuu á.»
21 Atɛni kànhe shiinbii puni ná nàmpwuunbii pi mpyi pi shwɔhɔl'e ke, pire mpyi maha pi tèni fànha lwɔ́ kafɔnni kani ndògoŋi ná li bàraŋi na.
22 Mà Poli niɲjyereŋi yaha kànhe jwumpe tabinnige e, u à jwo: «Yii Atɛni kànhe shiinbii, mii à li kàanmucya mà li ɲya na yii na Kile caa cyaŋkannigii shiŋi puni na. 23 Ɲaha kurugo yɛ mà mii yaha ɲani na yii kànhe e, yaaga maha yaaga yii ɲyɛ na sunni ke, mii à yire puni ɲya. Ali mii à sémɛre tà ɲya t'à sémɛ tasunŋke k'e, na “Kileŋi u ɲyɛ sùpya ɲyɛ a u cè mɛ.” Uru Kileŋi yii ɲyɛ na mpêre mà li ta yii ɲyɛ a u cè mɛ, uru kyaa mii ɲyɛ na yu yii á.
24 Uru u ɲyɛ Kile. Uru u à diɲyɛŋi ná u funŋɔ yaayi puni dá ke, uru u ɲyɛ nìɲyiŋi ná ɲìŋke Kafooŋi. U ɲyɛ na ntɛ̀n sùpya bafanrage e mɛ. 25 Kile ɲyɛ a tîge na sùpya u báara pyi si ntaha uru tɛ̀gɛ mɛ, ɲaha na yɛ uru u maha shìŋi ná ŋɔni ná yi sanɲyi puni kaan sùpyire pun'á. 26 U à supyishiŋi puni pyi u à fworo shin niŋkin i, maa pi pyi pi à tɛ̀ɛn ɲìŋke cyeyi puni i, maa tèrigii láha láha cyiye na, maa pi tatɛɛnyi tɛgigii láha láha cyiye na mà kan pi á. 27 U à lire pyi bà pi puni si mpyi s'a uru Kile caa, bà wà maha yaaga caa na mâre mɛ, mà li ta u laage ɲyɛ a tɔɔn wuu wà tufiige na mɛ. 28 Ɲaha kurugo yɛ uru u à wuu dá, maa shìŋi kan wuu á, maa wuu pyi wuu u jìni na ɲyàha. Mpii pi maha myahigii cêe yii shwɔhɔl'e ke, yire pire pìl'à jwo na “Wuu à fworo Kile e.”
29 Ɲyɛ ná wuu s'à fworo Kile e, lire e ke sùpyaŋi cyɛg'à yaayi ɲjemu yaa na mpêre mu à jwo sɛɛnŋi wuyi, lire ɲyɛ mɛ wyɛ́rɛfyinŋi wuyi, lire ɲyɛ mɛ kafaayi loŋgara wuyi ke, wuu ɲyɛ a yaa wuu a sɔ̂nŋi na yire yaayi sùpyaŋ'à yaa ná u sɔ̀nŋɔre e ke, na Kile na ɲyɛ yire fiige mɛ. 30 Mpii pi à pi tìiŋi pyi Kile ɲcèmbaaŋi i ke, Kile ɲyɛ a pire cû a tàanna ná lire e mɛ. Ŋka Kile na yi yu numɛ sùpyire pun'á cyeyi puni i, na pi pi toroŋkanni kɛ̂ɛnŋɛ pi i mpa ur'á. 31 Ɲaha kurugo yɛ Kile à canŋke kà tɛ̀gɛ, ŋkemu i u sí n‑pa diɲyɛŋi sùpyire puni sâra si ntàanna ná pi kapyiiŋkil'e ntìiŋi funŋke e ke. U yabiliŋi shincwɔnrɔŋi cye kurugo u sí lire pyi. U à u ɲɛ̀ a yige kwùŋi i, lire cye kurugo u à li cyêe sùpyire na na uru Kile à u cwɔɔnrɔ.»
32 Ɲyɛ pi à kwùubii ɲɛ̀ŋi jwumpe lógo Poli ɲwɔ na ke, ka pìi si wá na u fwɔ́hɔre, ka pìi si jwo: «Wuu sí n‑pa pu sanmpe lógo canŋke kabɛrɛ.» 33 Ɲyɛ ka Poli si yîri pi taan mà kàre. 34 Lire ná li wuuni mú i, pìi mpyi a taha u fye e, maa dá Yesu na. Pire e, wà mɛge na mpyi Denisi. Kànhe jwumpe cwɔɔnrɔfooŋi wà u mpyi ure. Ceeŋi wà mú na mpyi, uru mɛge na mpyi Damarisi, mà bâra piibɛrii na.
* 17:18 Mà tàanna ná Epikuri toŋkuni shiinbil'e sùpyaŋi maha mpyi shì na ntàanŋi kanni mɛɛ na, na Kile kuro ɲyɛ ɲìŋke e mɛ, na karigii puni na ɲyɛ ɲùŋɔ kurugo wogii. Sitoyiki toŋkuni shiinbii ɲyɛ a mpyi a ɲɛɛ sùpyire t'a ntàanŋi kanni caa mɛ. Mà tàanna ná pire sɔ̀nŋɔŋkanni i, ɲìŋke kataanmp'à cwɔɔnrɔ mà tàanna ná saliya e, lire e ke, sùpyir'à yaa pi piye waha pi i uru saliyaŋi yaha ɲjire e. Pi mpyi a karii soro, pi la mpyi si fànha ta pi funŋɔ karigii puni ná cyereyampe na ná pi yákilibil'e. † 17:18 «Kwuɲɛni»: Girɛkiibii shɛɛnre e, cyee mɛgɛ ki. Poli mpyi na Yesu ná kwuɲɛni kyaa yu ke, lire mpyi a pi pyi pi i sɔ̂nŋi na yasunɲyi yà shuunni kyaa Poli ɲyɛ na yu. Yasunmpɛɛge ku ɲyɛ yesu ná yasunɲcwɔge ku ɲyɛ kwuɲɛni ke, pi mpyi na sɔ̂nŋi na yire kyaa Poli ɲyɛ na yu.