15
Kirisita à ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i ke, kwùubii mú sí ɲɛ̀
1 Ɲyɛ mii cìnmpyiibii, Jwumpe Nintanmpe mii à jwo yii á, ka yii i dá pu na, maa yiye pwɔ pu na ke, mii la ɲyɛ si yii funŋɔ cwo puru na. 2 Puru jwumpe cye kurugo, kuni li maha sùpyire shwɔ ke, lire yii à lwɔ́. Yii aha ŋkwôro lire kuni i, Kile sí yii shwɔ. Ɲaha na yii na sɔ̂nŋi na yii dániyaŋi kapyiini ɲyɛ ɲùŋɔ baa yɛ?
3 Jwumpe p'à jwo mii á, ná pu tayyéreg'à pêe ke, mii à puru jwo yii á. Puru pu ɲyɛ: Kirisita à kwû wuu kapegigii yàfaŋi kurugo, bà l'à fyânha a jwo Kile Jwumpe Semɛŋi i mɛ. 4 U buwuŋ'à le fanŋke e, u kwùŋi canmpyitanrewuuni, u à ɲɛ̀, bà l'à fyânha a jwo Kile Jwumpe Semɛŋi i mɛ. 5 U ɲɛŋkwooni kàntugo, u à uye cyêe Pyɛri na, lire kàntugo, maa uye cyêe u cyelempyiibii kɛ ná shuunniŋi na. 6 Lire kàntugo cìnmpyiibii dánafeebii na u à uye cyêe tère niŋkin i ke, pir'à ɲyaha shiin ŋkwuu kaŋkuro (500) na. Shinpaanra kanna pi à kwû pire e, lire baare e, pi niɲyahamii saha na ɲyɛ shì na. 7 Lire kàntugo u à uye cyêe Yakuba na, maa uye cyêe u tùnntunmpii sanmpii puni na.
8 Pire puni kàntugo, u à uye cyêe mii Poli na mú, mii u ɲyɛ mu à jwo pìnmpinɲyaga niɲjyembaga ŋkemu k'à si ke. 9 Yii li cè, mii u ɲyɛ Yesu tùnntunmpii puni kàntugo yyére wuŋi. Mii bá mpyi a yaa mii u tɔ̀rɔ u tùnntunmpil'e mɛ, ɲaha na yɛ mii mpyi maha Kile dánafeebii kuruŋke kyérege sèl'e. 10 Ŋka tayyérege e mii ɲyɛ niɲjaa ke, Kile u à ɲwɔ mii na maa mii yaha kur'e. Tawage e bà u à sàa ɲwɔ mii na mà dɛ! Mii bá à báaraŋi pyi mà tòro Yesu tùnntunmpii sanmpii na, ŋka ná na yabiliŋi fànhe e bà mii à u pyi mà dɛ! Kile u à ɲwɔ mii na maa mii pyi mii à u pyi. 11 Lire e ke l'à pyi mii u à Jwumpe Nintanmpe jwo yii á yo, l'à pyi Yesu tùnntunmpii sanmpii yo, Jwumpe Nintanmpe ninumpe wuu ɲyɛ na yu, yii mú s'à dá pu na.
Dánafeebii ɲɛ̀ŋi kani
12 Ɲyɛ ná wuu s'à jwo yii á na Kirisita à ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i, ɲaha na yii pìi maha jwo na kwuɲɛnɛ ɲyɛ nùmpanŋa mà yɛ? 13 Kampyi yii na sɔ̂nŋi na kwuɲɛnɛ ɲyɛ nùmpanŋa mɛ, lir'à li cyêe na yii ɲyɛ a dá na Kirisita mú à ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i mɛ. 14 Kampyi Kirisita ɲyɛ a ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i mɛ, Jwumpe Nintanmpe wuu ɲyɛ na yu ke, puru kajwuuni mpyi na sí n‑pyi ɲùŋɔ baa, yii dániyaŋi kapyiini mú mpyi na sí n‑pyi ɲùŋɔ baa.
15-16 Ɲyɛ jwumpe wuu ɲyɛ na yu na ntare Kile na ke, puru mpyi na sí n‑pyi kafinara, ɲaha na yɛ wuu à jwo na Kile à Kirisita ɲɛ̀ a yige kwùŋi i. Kampyi yii na sɔ̂nŋi na kwuɲɛnɛ ɲyɛ nùmpanŋa mɛ, lir'à li cyêe na yii na sɔ̂nŋi na Kirisita mú ɲyɛ a ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i mɛ. 17 Kàmpyi Kirisita ɲyɛ a mpyi a ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i mɛ, ɲùŋɔ mpyi na sí n-pyi yii dániyaŋi kapyiini na mɛ, yii kapegigii tugure mú mpyi na sí n‑kwôro yii ɲuŋ'i. 18 Lire mpyi na sí li cyêe mú na mpii pi à kwû mà pi ta pi à dá Kirisita na ke, na pir'à pînni. 19 Kampyi wuu à wuu sɔ̀nŋɔre taha Kirisita na numɛ tìiŋi kanni kurugo, lire e ke wuu pi ɲyɛ diɲyɛ sùpyire puni kanhamafeebii.
20 Ŋka sèeŋi na, Kirisita à ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i. Mpii pi à kwû ke, Kile à u ɲɛ̀ a yige kwùŋi i yyecyiige na, maa li cyêe na kwùubii mú sí n‑pa ɲɛ̀. 21 Yii li cè, bà kwùŋ'à jyè diɲyɛŋi i shin niŋkin cye kurugo mɛ, amuni kwuɲɛni mú à jyè shin niŋkin cye kurugo. 22 Sùpyire puni sí n‑kwû, ɲaha na yɛ pi ɲyɛ Adama wwoɲɛɛge e. Amuni li mú ɲyɛ, dánafeebii puni sí núru ɲɛ̀, ɲaha na yɛ pi ɲyɛ Kirisita wwoɲɛɛge e. 23 Ŋka shin maha shin ná u tèeɲɛnɛ li ɲyɛ, Kirisita u à pyi shincyiiwe mà ɲɛ̀, lire kàntugo, mpii pi ɲyɛ u wuubii ke, u aha bú núr'a pa canŋke ŋkemu i ke, pire mú sí ɲɛ̀. 24 Lire kàntugo diɲyɛŋi sí n‑kwɔ̀. Kirisita sí ɲùŋufente puni ná sífente puni ná fànhafente puni shi kwɔ̀, si Saanre le Tufooŋi Kile cye e. 25 Yii li cè na fànha ku ɲyɛ ku ki, Kirisita u tɛ̀ɛn ɲùŋufente na fo si zà yaa ná Kile e, u à u zàmpɛɛnbii puni le u tooyi ɲwɔh'i. 26 Zàmpɛnŋi nizanŋi u sí shi bò ke, uru u ɲyɛ kwùŋi. 27 Y'à sémɛ Kile Jwumpe Semɛŋi i na: «Kile à síŋi kan u á yaayi puni na*.» Ŋka puru jwumpe e, l'à fíniŋɛ na síŋi ɲyɛ Yesu á mà pyi Kile ɲùŋɔ na mɛ, ɲaha na yɛ Kile u à síŋi kan u á u pyi yaayi puni ɲùŋɔ na. 28 Ɲyɛ yaayi puni ká bú ŋkúu Kirisita á tèni ndemu i ke, uru u ɲyɛ Jyafooŋi ke, Kile ká síŋi kan u á yaayi puni na tèni ndemu i ke, u mú sí uye tîrige Kile á. Lire ká mpyi, Kile sí n‑pyi yaayi puni ná sùpyire puni ɲùŋɔ na.
29 Mpii pi maha piye batizeli kwùubii kurugo ke, yii sɔ̂nŋɔ pire na mú kɛ, kampyi kwuɲɛnɛ ɲyɛ a sìi nùmpanŋa mɛ, ɲaha kurugo pi maha piye batizeli pi kurugo yɛ†? 30 Wuu mú de? Kampyi kwuɲɛnɛ ɲyɛ mɛ, ɲaha kurugo wuu maha wuu múnahigii pɛ́rɛli tèrigii puni i yɛ? 31 Mii cìnmpyiibii, mii sí n‑sìi yi jwo n‑waha yii á, mii na ɲyɛ kwùŋi ɲwɔge e canŋa maha canŋa. Sèeŋi na, mà yii yaha wuu Kafooŋi Yesu Kirisita wwoɲɛɛge e, yii pi à mii ɲùŋke yîrige. 32 Zhìŋi mii à le ná Efese kànhe sige yaayi i ke, kampyi nùmpanŋa ɲyɛ wani mɛ, ɲaha lire zhìleni mpyi na sí ɲwɔ mii na yɛ? Kampyi kwuɲɛnɛ ɲyɛ nùmpanŋa mɛ, mii sí n‑jà n‑jwo sùpyire sannte fiige na:
«Wuu a lyî, wuu raa byii,
ɲaha na yɛ wuu aha ŋkwû, y'à kwɔ̀‡.»
33 Yii a yiye kàanmucaa: «Sùpyaŋi ɲaaraɲɛɛŋi ká mpyi u ɲyɛ a ɲwɔ mɛ, uru u maha u wurugo, maa u le kumpiini i.» 34 Yii yákili ta, yii i láha kapegigii na, lire l'à ɲwɔ. Pìi na ɲyɛ yii shwɔhɔl'e, pi sàha ŋkwɔ̀ a Kile cè mɛ! Mii na yire yu yii i li cè na yii silege kyaa li ɲyɛ li li.
Dánafeebii sí ɲɛ̀ ná cyere nivɔnni i
35 Mii mɛ́ɛ ɲyɛ mii à mpe jwo ke, mii à li cè na wà sí n‑jà mii yíbe na di kwùubii sí ɲɛ̀ n‑jwo yɛ? Ná cyeere shiŋi ntire e pi sí n‑pyi yɛ? 36 Sìɲcoŋɔ kà ke, sùmaŋi mu maha nûgo ke, u mpùrampe ká fwɔ́nhɔ, u maha fyîn mà? 37 Sùmashiŋi mu maha nûgo, mu à jwo kàlage. Lire baare e ku cige nimpuŋke bà mu maha sà ɲcûru mɛ. 38 Ɲyɛ u nùguŋkwooni kàntugo, Kile maha u pyi u à fyîn maa u pyi u à pyi sùmacige, maha bɛ̂ ná u ɲyii wuuni i. Sùmaŋi shiŋi puni ná u cire ti ɲyɛ.
39 Amuni ɲyii yaayi puni cyeere mú ɲyɛ, kà ná kà woro ɲyɛ niŋkin mɛ. Sùpyire cyeere na ɲyɛ ti yɛ, yatɔɔre woore sí ɲyɛ ti yɛ, saɲcɛɛnre woore na ɲyɛ ti yɛ, fyaabii woore na ɲyɛ ti yɛ. 40 Yaayi yi ɲyɛ nìɲyiŋi na ke, yire cyeere na ɲyɛ ti yɛ, ɲje yi ɲyɛ ɲìŋke na ke, yire woore mú sí ɲyɛ ti yɛ. Ɲyii yaayi yi ɲyɛ nìɲyiŋi na ke, yire sìnampe ná ɲìŋke wuyi sìnampe ɲyɛ niŋkin mɛ. 41 Canŋaɲyiini sìnampe na ɲyɛ pu yɛ, yiŋke sìnampe na ɲyɛ pu yɛ, wɔrigii sìnampe mú sí na ɲyɛ pu yɛ, ali wɔrigii sìnamp'à wwû puye e.
42 Ɲyɛ kwùubii ká a sì ɲɛ̀, amuni li mú sí n‑pyi. Bà sùmabilini ká nûgo, li mpùrampe maha fwɔ́nhɔ mɛ, amuni li ɲyɛ, buŋi ká ntò, u maha fwɔ́nhɔ, ŋka u aha ɲɛ̀ tèni ndemu i ke, u saha ɲyɛ na fwɔ́nre mɛ. 43 Buŋi ká ntò, u lemɛ maha mpi, wà kuro sàha maha mpyi u e mɛ, ŋka u aha ɲɛ̀, u maha mpyi ná sìnampe e. Pi aha u tò, fànha maha mpyi u e mɛ, ŋka u aha ɲɛ̀, u maha mpyi ná fành'e. 44 Cyeere múnaa baa woore ti maha ntò, ŋka ti múnaa woore ti maha ɲɛ̀. Sùpyire cyeere na ɲyɛ wani, Kile Munaani maha cyeere ntemu kaan ke, tire na ɲyɛ wani mú. 45 Y'à sémɛ Kile Jwumpe Semɛŋi i na: «Adama u ɲyɛ sùpyaŋi niɲcyiiŋi, Kile à u dá maa múnaani le u e§.» Ŋka Adamaŋi u sí n‑pa kàsanraga na, ná uru u ɲyɛ Yesu Kirisita ke, uru u maha shìŋi kaan sùpyir'á Kile Munaani cye kurugo. 46 Kile Munaani maha cyeere ntemu kaan ke, tire bà ti ɲyɛ niɲcyiire mɛ, supyicyeere ti ɲyɛ niɲcyiire, lire kàntugo Kile Munaani woore maha nta a pa. 47 Adamaŋi niɲcyiiŋi na ɲyɛ ɲìŋke wu, Kile à u yal'a yige pwoore e, ŋka Adamaŋi shɔnwuŋi ɲyɛ nìɲyiŋi wu. 48 Sùpyaŋi u à yal'a yige ɲìŋke e ke, bà uru ɲyɛ mɛ, yaaga maha yaaga k'à fworo ur'e ke, amuni yire puni ɲyɛ. Ŋge sí u ɲyɛ nìɲyiŋi wuŋi ke, bà uru ɲyɛ mɛ, yaaga maha yaaga k'à fworo ur'e ke, amuni yire puni mú ɲyɛ. 49 Sùpyaŋi u à yal'a yige ɲìŋke e ke, bà wuu ɲyɛ uru fiige mɛ, ŋge u ɲyɛ nìɲyiŋi wuŋi ke, amuni wuu mú sí n‑pyi uru fiige.
50 Mii cìnmpyiibii, ɲje mii sí n‑jwo yii á ke, yire yi ɲje: cyeere ti ɲyɛ wuu na amɛ ke, wuu sì n‑jà n‑jyè Kile Saanre e ná tire e mɛ. Cyeere ti sí n‑pa n-fwɔ́nhɔ ke, mà tire yaha wuu na, wuu sì n‑jà n‑pyi kwùmbaa mɛ.
51 Kani li mpyi a ŋwɔhɔ ke, mii sí lire yyaha jwo yii á, lire li ɲyɛ, wuu puni sì n‑kwû mɛ, ŋka wuu cyeere puni sí n‑kɛ̂ɛnŋɛ. 52 Li sí n‑pyi tère niŋkin ná wiile niŋkin tìinmpini wyìzanni na. Diɲyɛŋi canŋkwɔge tìinmpini ká wyì tèni ndemu i ke, mpii pi à kwû ke, pire sí ɲɛ̀, pi saha sì n‑kwû mɛ, wuu cyeere puni sí n‑kɛ̂ɛnŋɛ.
53 Yii li cè na cyeere ti ɲyɛ wuu na ke, tir'à yaa ti kɛ̂ɛnŋ'a pyi cyere, ntemu ti ɲyɛ ti sì n‑fwɔ́nhɔ mɛ. T'à yaa ti kɛ̂ɛnŋ'a pyi cyere ntemu ti ɲyɛ ti sì n‑kwû mɛ. 54 Ɲyɛ wuu cyeere ká bú ŋkɛ̂ɛnŋ'a pyi cyere nivwɔnhɔmbaara ná niŋkwumbaara tèni ndemu i ke, jwumpe p'à sémɛ Kile Jwumpe Semɛŋi i ke, puru sí n‑fûnŋɔ. Y'à sémɛ: «Sí à ta kwùŋi na, kwùŋi shi à pînni feefee*!»
55 «Kwù wà we, taha mu síŋi ɲyɛ ke?
Kwù wà we, taha mu bàhe ɲyɛ ke†?»
56 Kapegigii mpyiŋi ɲyɛ baha fiige, ŋkemu ku maha kwùŋi pyi u u nɔni wuu na ke. Saliyaŋi kuni ɲaaraŋ'à wuu jà ke, lire l'à pa ná l'e kapegigil'à fànha ta wuu na. 57 Ŋka wuu à fwù kan Kile á, ɲaha na yɛ uru u à wuu pyi wuu à sí ta kwùŋi na, wuu Kafooŋi Yesu Kirisita cye kurugo.
58 Lire kurugo mii ntàannamacinmpyiibii, yii fànha le yiye e, yii àha yafyin yaha ku yii pyi yii a núruli kàntugo mɛ, yii a sì yyaha na Kafooŋi báaraŋi i tèrigii puni i. Yii li cè mà yii yaha Kafooŋi báaraŋi na, kanhare yii à pyi ke, tire sì n‑sìi n‑pyi ɲùŋɔ baa mɛ.
* 15:27 Zaburu 8.7 † 15:29 Pìi maha jwo: «Ɲyɛ ɲaha kurugo pìi maha piye kan pi a batize maa piye le kwùŋi ɲwɔge e yɛ? Kampyi sèe wi na kwuɲɛnɛ ɲyɛ mɛ, ɲaha kurugo pi maha piye le kwùŋi ɲwɔge e maa piye kan pi a batize yɛ?» ‡ 15:32 Ezayi 22.13 § 15:45 Zhenɛzi 2.7 * 15:54 Ezayi 25.8 † 15:55 Oze 13.14