6
Yesu à shiin kampwɔhii kaŋkuro ɲwɔ cya
(Macwo 14.13-21; Marika 6.30-44; Luka 9.10-17)
1 Lire kàntugo Yesu à kàre Galile baŋi kùŋke na, uru baŋi mɛge mú na ɲyɛ Tibɛriyadi. 2 Shinɲyahara mpyi a taha u ɲwɔh'i, ɲaha na yɛ u mpyi na kakyanhala karigii ɲcyiimu pyi na yampii cùuŋi ke, pi ɲyii mpyi cyire na. 3 Pi à nɔ baŋi kùŋke na ke, ka Yesu ná u cyelempyiibii si sà dùgo ɲaŋke kà na, maa ntɛ̀ɛn wani. 4 Yahutuubiibilereŋkwoŋi kataanni sí mpyi a nɔ a kwɔ̀. 5 Mà pi yaha wani, Yesu à wíl'a sùpyire niɲyahara ɲya ti i sì u yyére, ka u u jwo Filipi á: «Taa wuu sí bwúuru ta n‑shwɔ n‑kan nte sùpyire puni ti lyî ke?» 6 Yesu à puru jwo si Filipi zò shwɔ. Sèeŋi na, u mpyi a u nimpyiini cè a kwɔ̀. 7 Ka Filipi si u pyi: «Wuu mɛ́ɛ ká sà shin niŋkin canmpyaa ŋkwuu shuunni (200) báara sàra tɛ̀g'a bwúuru shwɔ mà pa ntáa nte sùpyire na, ti puni sì bwúuru kwɔnrɔ ta mɛ.» 8 Mà pi yaha puru jwumpe na, Yesu cyelempyaŋi pi maha mpyi Andire, Simɔ Pyɛri sìɲɛɛŋi ke, ka uru si jwo Yesu á: 9 «Mii à bwúuru* ɲùnyɔ kaŋkuro ná fyapyaa shuunni ɲya nàɲjiibilini là á naha. Ŋka ɲaha yire sí n‑jà ɲwɔ nte sùpyire puni na yɛ?»
10 Ka Yesu si pi pyi: «Yii sùpyire pyi ti tɛ̀ɛn.» Ka ti i ntɛ̀ɛn ɲyɛge na, ɲaha na yɛ kuru cyage ɲyɛge mpyi a ɲyaha. Nàmbaabii mpyi a kampwɔhii kaŋkuro (5.000) kwɔ̀. 11 Ka Yesu si bwúuru ɲùɲyi lwɔ́ maa fwù kan Kile á, maa yi kan pi à táa sùpyire nintɛɛnre na, maa fyaabii kan pi à táa ti na mú. Ka ti puni si lyî a tìn.
12 Ti pun'à lyî a tìn ke, ka u u jwo u cyelempyiibil'á: «Paanyi y'à kwôro ke, yii yire kuu, bà yi si mpyi y'àha ŋkɛ̀ɛge mɛ.» 13 Ka pi i yire kul'a tɛ̀g'a shàhii kɛ ná shuunni ɲî.
14 Lire kakyanhala kani Yesu à pyi ke, sùpyir'à lire ɲya, maa jwo: «Sèeŋi na, ŋge u ɲyɛ Kile tùnntunŋi, ŋge kyaa l'à jwo na u sí n‑pa diɲyɛŋi i ke†.»
15 Yesu à li ɲya na sùpyire la ɲyɛ si uru cû fànhe e si mpyi saanŋi ke, ka u u yîri ti taan, maa núr'a dùgo ɲaŋke ɲuŋ'i uye niŋkin.
Yesu à ɲaara lwɔhe ɲuŋ'i
(Macwo 14.22-33; Marika 6.45-52)
16 Yàkoɲwɔɔr'à nɔ ke, ka Yesu cyelempyiibii si ŋkàre baŋi ɲwɔge na. 17 Numpilag'à wwɔ̀ a Yesu yaha u sàha ŋkwɔ̀ a nɔ pi yyére mɛ. Ka pi i bakwɔɔge kà lwɔ́ si jyiile s'a ŋkɛ̀ɛge Kapɛrɛnamu kànhe e. 18 Mà pi yaha bakwɔɔge e ka kafeebwɔhɔ si yîri na lwɔhe ɲyàha sèl'e. 19 Pi à culumɛtirii kaŋkuro pyi na sì baan'á lwɔhe ɲuŋ'i ke, ka pi i Yesu ɲya u u ɲaare lwɔhe ɲuŋ'i, na sì pi á, ka fyagare si pi cû sèl'e. 20 Ka Yesu si pi pyi: «Yii àha vyá mɛ, mii wi.» 21 Lire tèni i, l'à táan pi á Yesu u jyè ná pire e bakwɔɔge e, ka pi i ntíl'a nɔ pi tashage e.
Sùpyire na Yesu caa
22 Kuru canŋa nùmpanŋa, sùpyire ti mpyi a kwôro wani baŋi kùŋke na ke, ka tire si ɲcè na bakwɔɔgɔ niŋkin ku mpyi wani, maa ɲcè na Yesu ɲyɛ a jyè kur'e ná u cyelempyiibil'e mɛ, ɲaha na yɛ pire kanni pi à jyè a kàre. 23 Ŋka bakwooyi yabɛrɛ mpyi a yîri Tibɛriyadi kànhe e. Kafooŋi Yesu à fwù kan Kile á, maa bwúuruŋi táa táa sùpyire na cyage ŋkemu i ke, yi mpyi a yyére kuru cyage taan. 24 Ɲyɛ sùpyir'à pa li ɲya na Yesu ɲyɛ wani mɛ, u cyelempyiibii mú sí ɲyɛ wani mɛ, maa jyè yire bakwooyi i mà kàre Kapɛrɛnamu kànhe e Yesu tacyage e.
Yalyire ti maha shìŋi niŋkwombaaŋi kaan ke
25 Pi à sà Yesu ɲya baŋi kùŋke sanŋke na ke, maa jwo: «Cyelentuŋi, tèni ndire e mu à pa naha yɛ?» 26 Ka Yesu si pi pyi: «Sèeŋi na mii sí n‑sìi yi jwo yii á, kakyanhala karigii yii à ɲya mii u mpyi ke, cyire kurugo bà yii na mii caa mɛ, ŋka yalyire yii à lyî fo mà tìn ke, tire kurugo yii na mii caa. 27 Yalyire ti na fwɔ́nre ke, yii àha raa báare tire kurugo mɛ, nte ti ɲyɛ ti ɲyɛ na fwɔ́nre mɛ, ná ti maha shìŋi niŋkwombaaŋi kaan ke, yii a báare tire kurugo. Supyaŋi Jyaŋi u ɲyɛ tire yalyire kanvooŋi, ɲaha na yɛ Tufooŋi à uru cwɔɔnr'a yaha lire mɛɛ na.»
28 Ka pi i Yesu yíbe: «Ɲaha wuu à yaa wuu a mpyi Kile ɲyii kani yɛ?» 29 Ka Yesu si pi pyi: «Kile ɲyii kani li ɲyɛ yii dá u tùnntunŋi na.»
30 Ka pi i núr'a u pyi: «Kakyanhala kani ndire mu sí n‑pyi n‑cyêe wuu na, wuu u jà a dá mu na yɛ? Ɲaha mu sí n‑pyi yɛ? 31 Mà wuu tulyeyi yaha síwage e, pi à maniŋi lyî bà l'à sémɛ Kile Jwumpe Semɛŋi i “U mpyi maha yalyire kaan pi i lyî ntemu t'à yîri nìɲyiŋi i ke‡.”» 32 Ka Yesu si núr'a pi pyi: «Sèeŋi na mii sí n‑sìi yi jwo yii á, yalyire t'à yîri nìɲyiŋi i ke, Kile tùnntunŋiMusa bà u à tire kan mɛ. Ŋka mii Tuŋi kanni u maha sèe yalyire kaan, ntemu t'à yîri nìɲyiŋi i ke. 33 Ɲaha na yɛ yalyire Kile maha ŋkaan ke, tire ti ɲyɛ nte t'à yîri nìɲyiŋi i ke, tire ti maha shìŋi niŋkwombaaŋi kaan diɲyɛ sùpyir'á.» 34 Ka pi i u pyi: «Kafooŋi, mu à yaa mu a tire yalyire kaan wuu á tèrigii puni i.»
35 Ka Yesu si pi pyi: «Mii u ɲyɛ yalyire nte ti maha shìŋi niŋkwombaaŋi kaan sùpyir'á ke. Ŋgemu ká mpa mii á ke, katege saha sì n‑sìi urufoo ta mɛ; ŋgemu ká dá mii na ke, byaga saha sì n‑sìi urufoo ta mɛ. 36 Bà mii à yi jwo yii á mà kwɔ̀ mɛ, yii à mii ɲya, yii sí sàha ɲɛn'a dá mii na mɛ. 37 Mpii mii Tuŋi na ŋkaan mii á ke, pire puni sí raa ma mii á. Ŋgemu ká mpa mii á ke, mii sì n‑sìi uru kɔ̀rɔ n‑yige cyíinŋi na mɛ. 38 Mii ɲyɛ a yîri nìɲyiŋi na mà pa ɲìŋke na si mpa a na ɲyii wuuni pyi mɛ, mii à pa mpa a na tunvooŋi ɲyii wuuni pyi. 39 Mii tunvooŋi ɲyii wuuni li ɲyɛ, mpii puni u à kan mii á ke, mii àha zìi ŋkwɔ̀ pi wà niŋkin yaha u pînni mɛ, ŋka mii u pi puni ɲɛ̀ a yige kwùŋi i diɲyɛ canŋkwɔge. 40 Nde li ɲyɛ mii Tuŋi ɲyii wuuni ke, lire li ɲyɛ shin maha shin ká Jyafooŋi ɲya, maa dá u na ke, urufoo sí shìŋi niŋkwombaaŋi ta, mii mú sí urufoo ɲɛ̀ n‑yige kwùŋi i diɲyɛ canŋkwɔge.»
41 Yesu à jwo na uru u ɲyɛ yalyire t'à yîri nìɲyiŋi i ke, ka puru jwumpe si mpɛn Yahutuubii ɲùŋufeebil'e, ka pi i wá na ŋkunni piye shwɔhɔl'e. 42 Maa jwo: «Yusufu jyaŋi Yesu bàl'à? Wuu à u tuŋi cè mà u nuŋi cè, ka u u mpa a ŋko na ur'à yîri Kile yyére la?»
43 Ka Yesu si jwo: «Yii kunuŋke ɲwɔ yaha. 44 Sùpya sì n‑pa mii á, Tufooŋi u à mii tun ke, ná uru bà u à pa ná u e mɛ. Urufoo ká mpa mii á, mii sí u ɲɛ̀ n‑yige kwùŋi i diɲyɛ canŋkwɔge. 45 Kile tùnntunmpii sémɛbil'e, yii sí mpe jwumpe ta wani “Kile yabiliŋi sí pi puni kâla§.” Shin maha shin ká Tufooŋi jwumpe lógo, maa ɲɛɛ pu na ke, uru sí n‑pa mii á. 46 Ŋka lire ɲyɛ a li cyêe na wà a Tufooŋi ɲya mɛ, fo ŋge u à yîri Kile yyére ke. Uru u à Tufooŋi ɲya. 47 Sèeŋi na mii sí n‑sìi yi jwo yii á, ŋgemu u à dá mii na ke, shìŋi niŋkwombaaŋi na ɲyɛ urufol'á. 48 Yalyire ti maha shìŋi niŋkwombaaŋi kaan sùpyir'á ke, mii u ɲyɛ tire. 49 Mà yii tulyeyi yaha síwage e, pi à maniŋi lyî. Lire ná li wuuni mú i, pi à kwû. 50 Ŋka nte t'à yîri nìɲyiŋi na mà tîge ɲìŋke na ke, ŋgemu ká tire lyî ke, u saha sì n‑kwû mɛ. 51 Mii u ɲyɛ tire yalyire shìŋi woore mà yîri nìɲyiŋi na. Shin maha shin u à tire yalyire tà lyî ke, urufoo sí shìŋi niŋkwombaaŋi ta. Yalyire mii sí n‑kan diɲyɛŋi si shìŋi niŋkwombaaŋi ta ke, mii cyeere ti ɲyɛ tire.»
52 Yesu à yire jwo ke, ka nàkaante si yîri Yahutuubii shwɔhɔl'e na: «Di ŋge nàŋi sí n‑jà u cyeere kan wuu lyî yɛ?»
53 Ka Yesu si núr'a yi jwo pi á: «Sèeŋi na mii sí n‑sìi yi jwo yii á, yii aha mpyi yii ɲyɛ a Supyaŋi Jyaŋi kyaare kyà, maa u sìshange bya mɛ, yii sì shìŋi niŋkwombaaŋi ta mɛ. 54 Ŋgemu ká mii cyeere kyà maa mii sìshange bya mú ke, shìŋi niŋkwombaaŋi na ɲyɛ urufol'á. Mii sí urufoo ɲɛ̀ n‑yige kwùŋi i diɲyɛ canŋkwɔge, 55 ɲaha na yɛ mii cyeere ti ɲyɛ yalyire sèe woore, mii sìshange mú sí ɲyɛ lùbyage sèe woge. 56 Ŋgemu ká mii cyeere kyà maa mii sìshange bya ke, urufoo sí n‑kwôro mii wwoɲɛɛge e, mii mú sí n‑kwôro urufoo woge e. 57 Tufooŋi u ɲyɛ shìŋifoo ke, ur'à mii tun, ur'e mii à shìŋi ta, lire pyiŋkanni na, ŋgemu ká mii cyeere kyà ke, urufoo sí shìŋi sèe wuŋi ta mii cye kurugo. 58 Yalyire t'à yîri nìɲyiŋi na ke, tire ti ɲyɛ nte. Yii tulyey'à ntemu lyî maa ŋkwû ke, ti ɲyɛ tire fiige mɛ. Ŋgemu ká tire yalyire lyî ke, urufoo sí shìŋi niŋkwombaaŋi ta.»
59 Ɲyɛ Yesu à sùpyire kâla ná mpe jwumpe e Kapɛrɛnamu kànhe Kile Jwumpe kàlambage e.
Yesu jwumpe maha shìŋi niŋkwombaaŋi kaan
60 Ɲyɛ Yesu à puru jwumpe jwo amuni ke, ka u cyelempyiibii niɲyahamii si jwo: «Sèeŋi na, mpe jwump'à waha a tòro. Jo u sí ɲɛɛ mpe e yɛ?»
61 Yesu à cè na ɲje ur'à jwo ke, na yir'à waha u cyelempyiibii na, lire e pi na ŋkunni, ka u u yi jwo pi á: «Mpe jwump'à yii yà mú la? 62 Yii aha bá Supyaŋi Jyaŋi ɲya u u dùru u tayirige e nìɲyiŋi na de? Ɲaha yii sí n‑jwo yɛ? 63 Kile Munaani li maha shìŋi sèe wuŋi kaan sùpyaŋ'á, ná lire bà mɛ, sùpyaŋi yabiliŋi fànhe sì n‑jà yaaga pyi mɛ. Jwumpe mii à jwo yii á ke, p'à fworo Kile Munaani i, pu sí maha uru shìŋi kaan. 64 Ŋka pìi na ɲyɛ yii e, pi ɲyɛ a dá mɛ.»
Ɲyɛ mà lwɔ́ fo tasiige e, mpii pi ɲyɛ pi ɲyɛ a dá mɛ, ná ŋge u sí Yesu le cye e ke, u mpyi a pire cè. 65 Ka Yesu si núr'a pi pyi: «Lire kurugo mii à yi jwo yii á na sùpya sì n‑jà n‑pa mii á ná Tufooŋi Kile ɲyɛ a li fànhe kan urufol'á mà yɛ.»
66 Mà lwɔ́ kuru canŋke na, u cyelempyiibii niɲyahamil'à núru u fye e, pi saha ɲyɛ a ɲɛn'a taha u ɲwɔh'i mɛ. 67 Ka Yesu si u cyelempyiibii kɛ ná shuunniŋi pyi: «Yii sí de, yii sí ɲɛɛ n‑kàre mú la?» 68 Ka Simɔ Pyɛri si u pyi: «Kafooŋi, jofoo yyére wuu sí raa ŋkɛ̀ɛge, shìŋi niŋkwombaaŋi jwumpe sí ɲyɛ mu á yɛ? 69 Wuu à li cè maa dá li na na ŋge u à fworo Kile e ke, uru u ɲyɛ mu.»
70 Ka Yesu si pi pyi: «Tá mii bà u à yii kɛ ná shuunniŋi cwɔɔnrɔ mɛ? Ŋka yii wà niŋkin na naha zàmpɛn.» 71 Simɔ Isikariyoti jyaŋi Zhudasi kyaa Yesu mpyi a jwo ke, uru u sí n‑pa u le cye e, maa li ta u na ɲyɛ cyelempyiibii kɛ ná shuunniŋi niɲcwɔnrɔbil'e.
* 6:9 Bwúuruŋ'à yaa ná sùmashiŋi ŋgemu i ke, uru mɛge ɲyɛ orizhi. † 6:14 Yahutuubii mpyi na Kile tùnntunŋi wà sigili, Musa fiige (Duterenɔmu 18.15). Pìl'à kàlaŋi wà kan na uru sí bwúuruŋi pyi u yîri nìɲyiŋi i, u tîge ɲìŋke na, bà Musa à li pyi mɛ. ‡ 6:31 Ɛkizodi 16.4; Nɛɛmi 9.15; Zaburu 78.24, 25 § 6:45 Ezayi 54.13