10
Yesu à jwo na nɔ̀ŋi ná u cwoŋi ɲyɛ a yaa pi piye yaha mɛ
(Macwo 19.1-12; Luka 16.18)
1 Yesu ná u cyelempyiibil'à kàre Zhude kùluni i, Zhurudɛn baŋi kàntugo. Wani sahaŋki, ka sùpyire si mpa bínni u taan. Ka u u núr'a cye le u kapyiɲjyeeni i, na ti kâlali. 2 Ka Farizhɛɛnbii pìi si file u na, si u pɛrɛ ɲcû ná jwumpe e, maa u yíbe: «Mà tàanna ná Kile Jwumpe Semɛŋi i, nɔ̀ sí n‑jà u cwoŋi yaha la?» 3 Ka Yesu si pi pyi: «Ɲaha Kile tùnntunŋiMusa à sémɛ lire nde kyaa na yɛ?» 4 Ka pi i u pyi: «Musa à jwo na mu aha ceeŋi nàmbage kwɔ̀kwɔ sémɛŋi kan u á, na mu sí n‑jà u yaha*.»
5 Ka Yesu si pi pyi: «Yii ɲjíŋgage kurugo, lir'à sémɛ toŋi i mà kan yii á. 6 Ŋka mà lwɔ́ diɲyɛ tasiige e, Kile à “sùpyaŋi yaa nɔ̀ ná ceewe†.” 7-8 “Lire kurugo nɔ̀ŋi sí u tuŋi ná u nuŋi yaha si mpwɔ u cwoŋi na, pi mú shuunni si mpyi shin niŋkin‡.” Lire e, pi saha sì n‑pyi shiin shuunni mɛ, ŋka pi sí n‑pyi shin niŋkin. 9 Lire kurugo Kile à mpiimu pyi niŋkin ke, sùpya ɲyɛ a yaa u pire láha piye na mɛ.»
10 Tèni i pi à núr'a jyè bage e ke, ka Yesu cyelempyiibii si núr'a u yíbe cyire karigii kyaa na. 11 Ka Yesu si pi pyi: «Shin maha shin u à u cwoŋi yaha maa ceeŋi wabɛrɛ lèŋɛ ke, urufol'à jacwɔrɔ pyi mà yyaha tíi ná ceeŋi niɲcyiiŋi i. 12 Ceewe mú ká nàmbaga fworo, maa nàmbaga lèŋɛ nɔ̀ŋi wabɛr'á, uru ceeŋi mú à jacwɔrɔ pyi.»
Yesu à jwó le nàŋkopyir'á
(Macwo 19.13-15; Luka 18.15-17)
13 Ɲyɛ lire kàntugo, sùpyiibii pìl'à pa ná nàŋkopyire t'e Yesu yyére, bà u si mpyi si u cyeyi taha ti na, si jwó le t'á mɛ. Ka cyelempyiibii si pi faha. 14 Yesu à lire ɲya ke, ka li i mpɛn u e, ka u u jwo u cyelempyiibil'á: «Yii nàŋkopyire yaha t'a ma mii yyére, yii àha ti sige mɛ, ɲaha na yɛ sùpyiibii pi ɲyɛ nàŋkopyire fiige ke, Kile Saanre ɲyɛ pire woro. 15 Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, ŋgemu ká mpyi u ɲyɛ a ɲɛn'a uye tîrige pyà fiige mɛ, urufoo sì n‑sìi n‑jà n‑jyè Kile Saanre e mɛ.» 16 Ka u u nàŋkopyire cû a ta uye na, maa jwó le t'á.
Nàfuufooŋi kani
(Macwo 19.16-30; Luka 18.18-30)
17 Ɲcyii karigii puni kàntugo, Yesu ná u cyelempyiibil'à kuni lwɔ́ sahaŋki. Mà pi yaha pi i ŋkɛ̀ɛge, nàŋi wà à fê a sà niŋkure sín Yesu taan, maa jwo: «Cyelentuŋi niɲcɛnŋi, ɲaha shi mii à yaa mii u pyi si shìŋi niŋkwombaaŋi ta bɛ?» 18 Ka Yesu si u pyi: «Mu à jwo na mii à ɲwɔ wa? Kile kanni baare e, sùpya ɲyɛ a ɲwɔ mɛ. 19 Mu à Kile toŋi kurigii cè mà kwɔ̀ “Ma hà sùpya bò mɛ, ma hà zínni ná wabɛrɛ cwo e mɛ, ma hà nàŋkaaga pyi mɛ, ma hà vini ntaha wà na mɛ, ma hà ɲcwu sùpya na mɛ, ma tuŋi ná ma nuŋi pêe§.”» 20 Ka nàŋi si Yesu pyi: «Cyelentuŋi, mii na cyire karigii puni pyi fo mà mii yaha nàŋkocyɛɛre e.»
21 Ka Yesu si u wíi, maa u kyaa táan uy'á, maa u pyi: «Yaaga niŋkin k'à mu fô, ta sì, maa sà ma cyeyaayi puni pɛ́rɛ, maa uru wyɛ́rɛŋi kan fòŋɔfeebil'á. Lire ká mpyi, mu sí nàfuu ta Kile yyére. Maa nta a pa ntaha na fye e.» 22 Puru jwumpe ɲyɛ a u táan mɛ, ka u yyetanha wuŋi si ŋkàre, ɲaha na yɛ nàfuubwɔhɔ foo u mpyi u wi.
23 Lir'à pyi ke, ka Yesu si yyahe kɛ̂ɛnŋɛ, maa sùpyire wíi wíi, maa yi jwo u cyelempyiibil'á: «Nàfuufooŋi jyìm'à pɛn Kile Saanre e.» 24 Lire ɲwɔmɛɛn'à Yesu cyelempyiibii funŋɔ wwòoŋɔ, ka u u núr'a pi pyi: «Mii pyìibii, li pyim'à sàa pɛn, wà u jyè Kile Saanre e. 25 Ɲwɔhɔŋi jyìm'à táan músɛnnɛŋi wyiini i mà tòro nàfuufooŋi u jyè Kile Saanre e.» 26 Ka puru sí nâara a u cyelempyiibii kàkyanhala fo mà tòro, ka pi i wá na yu piy'á: «Lire sanni i ke, jofoo u sí n‑jà nùmpanŋa ta bɛ?» 27 Ka Yesu si pi wíi wíi, maa jwo: «Lir'à sùpyire jà, ŋka kyaa ɲyɛ na Kile jìni mɛ, ɲaha kurugo yɛ karigii puni síŋi ɲyɛ u á.»
28 Ka Pyɛri si jwumpe lwɔ́ maa u pyi: «Wuu de? Wuu à kàntugo wà wuu karigii puni na, maa ntaha mu fye e.» 29 Ka Yesu si pi pyi: «Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, shin maha shin ká ɲɛn'a kàntugo wà u bayi, lire ɲyɛ mɛ u sìɲɛɛbii, lire ɲyɛ mɛ u sifeebii, lire ɲyɛ mɛ u pyìibii, lire ɲyɛ mɛ u kɛrɛy'á, mii ná Jwumpe Nintanmpe kurugo ke, 30 urufoo sí yire yaayi fiige ŋkuu (100) ta naha ŋge diɲyɛŋi i. Urufoo sí baya ná sìɲɛɛ ná nɛɛ ná pyìi ná kɛrɛyɛ ta, ŋka sùpyire mú sí urufoo yyaha fwɔ́hɔrɔ mii mɛge ná Jwumpe Nintanmpe kurugo. Diɲyɛŋi nimpaŋi i, urufoo sí shìŋi niŋkwombaaŋi ta. 31 Ŋka yyaha yyére shiin niɲyahamii sí n‑pyi kàntugo yyére shiin, kàntugo yyére wuu niɲyahamii mú sí n‑pyi yyaha yyére wuu.»
Yesu saha à jwo u kwùŋi ná u ɲɛ̀ŋi kyaa na
(Macwo 20.17-19; Luka 18.31-34)
32 Yesu ná u fyèɲwɔhɔshiinbii mpyi kuni i na ŋkɛ̀ɛge Zheruzalɛmu kànhe e, uru u mpyi yyaha na. Ŋka pi fyagara wuu pi mpyi a taha u fye e. Ka u u núr'a u cyelempyiibii kɛ ná shuunniŋi yyer'a file uye na, karigii cyi sí u le ke, maa jyè cyire yyahe e na yu pi á. 33 Maa jwo: «Wuu niŋkaribii pi mpii Zheruzalɛmu kànhe e, Supyaŋi Jyaŋi sí n‑le Kile sáragawwuubii ɲùŋufeebii ná Kile Saliyaŋi cyelentiibii cye e. Pire sí n‑jwo na u à yaa u bò, si u kan Kilecembaabil'á. 34 Pire sí u fwɔ́hɔrɔ, si ntilwɔhe wà u na, si u bwɔ̀n ná kàsɔrigil'e, si u bò. Ŋka u kwùŋi canmpyitanrewuuni u sí ɲɛ̀.»
Zebede jyaabii yacyage
(Macwo 20.20-28)
35 Lire kàntugo ka Zebede jyaabii Yakuba ná Yuhana si file Yesu na, maa u pyi: «Wuu cyelentuŋi, nde wuu sí n‑pa n‑cya mu á ke, lire pyi wuu á.» 36 Ka Yesu si pi yíbe: «Ɲaha yii la ɲyɛ mii u pyi yii á yɛ?» 37 Ka pi i u pyi: «Mu aha mpa mpyi ma Saanre pèente e tèni ndemu i ke, ma a wuu wà niŋkin yaha ma kàniŋke na, ma a u sanŋi yaha kàmɛni na.» 38 Ka Yesu si pi pyi: «Yaage yii na ɲáare mii á ke, yii ɲyɛ a ku shi cè mɛ. Kyaage lwɔhe mii sí n‑bya ke, yii sí n‑jà kuru bya la? Kyaage e mii sí mbyîgimɛ ke, yii sí n‑jà mbyîgimɛ kur'e mii fiige la?» 39 Ka pi i u pyi: «Ɔɔn, wuu sí n‑jà.» Ka u u pi pyi: «Yii sí kyaage lwɔhe bya, sí mbyîgimɛ kyaage e mii fiige. 40 Ŋka mà tɛ̀ɛn mii kàniŋke ná mii kàmɛni na, mii bà u ɲyɛ yire kanvooŋi mɛ. Kile à yire tatɛɛnyi bégele sùpyire ntemu mɛɛ na ke, u sí yire kan pir'á.»
41 Ɲyɛ Yesu cyelempyiibii kɛŋi sanŋ'à puru lógo ke, ka pire lùgigii si yîri Yakuba ná Yuhana taan. 42 Yesu à pa kuru cyage wíl'a ɲya ke, maa jwo u cyelempyiibii pun'á: «Yii a núru, yii à cè naha ɲìŋke na, mpii pi à yaha kìni ɲùŋufeebii ke, pire maha ntɛ̀ɛn kìni sùpyire ɲuŋ'i fànhe e, kìni shinbwoobil'a sì wá na pi fànhe cyáan kìni sùpyire na. 43 Ŋka li ɲyɛ a yaa li pyi amuni yii shwɔhɔl'e mɛ. Ŋgemu la ku ɲyɛ si mpyi shinbwo yii shwɔhɔl'e ke, urufol'à yaa u uye pyi yii sanmpii báarapyi. 44 Ŋgemu la ku ɲyɛ si mpyi yii yyaha yyére shinŋi ke, urufoo u pyi pi sanmpii puni biliwe. 45 Ɲaha kurugo yɛ Supyaŋi Jyaŋi ɲyɛ a pa diɲyɛŋi i sùpyire si mpa mpyi u báarapyii mɛ. U à pa si mpa uye pyi sùpyire puni báarapyi, si uye kan pi bò, si mpyi shinɲyahara kapegii shwɔshwɔ lwɔrɔ.»
Yesu à fyinŋi wà ɲyii múgo
(Macwo 20.29-34; Luka 18.35-43)
46 Ka Yesu ná u cyelempyiibii si nɔ Zheriko kànhe na. Pi nivworobii kànhe e, shinɲyahara na mpyi pi fye e, pi à Timɛ jyaŋi Baritimɛ fyin wuŋi ta u à tɛ̀ɛn kuni ɲwɔge na, na ɲáare. 47 U à lógo na Nazarɛti kànhe shinŋi Yesu u wá na ntùuli ke, ka u u wá na yu fànha na: «Yesu, Dawuda Tuluge Shinŋi, ɲùɲaara ta na na!» 48 Ka shinɲyahara si u faha na u fyâha. Ŋka u ɲyɛ a ɲɛn'a fyâha mɛ, maa là bâra sɛ̀ɛge na: «Dawuda Tuluge Shinŋi, ɲùɲaara ta na na!» 49 Ka Yesu si yyére maa jwo: «Yii u yyere.» Ka pi i sà u yyere, maa u pyi: «Funŋke ɲíŋɛ, ma a yákiliŋi tìŋɛ, Yesu na mu yiri. Yîri, ma a ma.»
50 Fyinŋ'à puru lógo ke, maa u vàanntinŋke wwûl'a wà ɲìŋke na, maa búrug'a yîri na ŋkɛ̀ɛge Yesu yyére. 51 U à nɔ u taan ke, ka Yesu si u yíbe: «Ɲaha mu la ɲyɛ mii u pyi mu á yɛ?» Ka fyinŋi si u pyi: «Cyelentuŋi, mii la ɲyɛ si núru s'a ɲaa.» 52 Ka Yesu si u pyi: «Ta sì, mu dániyaŋ'à mu cùuŋɔ.» Ka u ɲyiigii si ntíl'a múgo, ka u u ntaha Yesu fye e.
* 10:4 Duterenɔmu 24.1-4 † 10:6 Zhenɛzi 1.27 ‡ 10:7-8 Zhenɛzi 2.24. Lire ɲwɔhe ku ɲyɛ: «Lire kurugo nɔ̀ŋi ná u cwoŋi sí n‑wwɔ̀ si mpyi shin niŋkin, nɔ̀ŋi ná u cwoŋi shwɔ̀hɔŋ'à yaa u ɲwɔ mà tòro nɔ̀ŋi ná u sifeebii wuŋi na.» § 10:19 Ɛkizodi 20.12-16; Duterenɔmu 5.16-20