24
Si Isa'ak maka si Ripka
1 Na, ato'a na to'ongan si Ibrahim. Aheka asal kahāpan bay pamuwan iya e' PANGHŪꞋ-Yawe ma ai-ai hinangna. 2 Manjari aniya' dakayu' llaw ah'lling si Ibrahim ma dakayu' sosoho'anna, ya tag-ntanan pangalta'na kamemon. Yukna, “Dai' ka. Pat'nna'un tangannu ma llotan pa'aku*. 3 Anapa ka ma ōn Yawe, ya Tuhan tag-sulga' maka dunya, da'a pah'nda'in anakku si Isa'ak ni d'nda min bangsa Kana'an, ya tag-lahat pat'nna'anku itu. 4 Pehē' ka gom pa'in ni saga kakampunganku mahē' ma lahatku porol, ati piha'in si Isa'ak d'nda minnē' pamah'nda ma iya.”
5 Manjari tinilaw si Ibrahim e' sosoho'anna-i, yukna, “Tuwan, bang saupama mbal bilahi d'nda ameya' ma aku pi'itu ni lahat itu, ai subay hinangku? Bowaku anaknu pehē' bahā', ni bay lahatnu tagna'?”
6 Ya sambung si Ibrahim, “Oy da'a! Amay-amay, da'a bowahun anakku pehē'. 7 Si Yawe ya Tuhan tag-sulga' bay amapi'itu aku min lahatku porol maka min kakampunganku. Aniya' isab janji' pagkallamna ma aku. Lahat itu kono' pamuwanna du ma saga panubu'ku. Tantu du Tuhan itu amabeya' mala'ikatna parahū min ka'a anakap ai-ai supaya ka makapiha d'nda minnē' pamah'nda ma anakku si Isa'ak. 8 Malaingkan,” yuk si Ibrahim, “bang d'nda ilu mbal bilahi ameya' ma ka'a pi'itu, puwas na ka min palkala' ya pagsapahanta itu. Ya sadja pangamay-ngamayku ma ka'a, da'a bowahun anakku pehē'.” 9 Magtūy anapa sosoho'an si Ibrahim pasal ina'an-i, maka pinat'nna' tanganna ma deyo' pa'a nakura'na.
10 Pagubus, sinakap e'na unta' si Ibrahim sangpū' hekana, niruwa'an ginisan alta' bo' aniya' kasampangan. Jari pauntas iya tudju pehē' ni kauman si Nahor ma lahat Mesopotami. 11 Palabay pa'in daka pilang'llaw, at'kka na sosoho'an si Ibrahim pehē' ni kaluma'an si Nahor, ati pinatingkō' e'na saga unta' ma atag bohe' ya ma luwasan kaluma'an. Abay kohap na lahat, waktu pagā' bohe' e' saga kar'ndahan. 12 Manjari angamu'-ngamu' iya ma Tuhan, yukna, “O Yawe, ya pagtuhanan nakura'ku si Ibrahim, tabangin aku llaw itu bo' ta'ā'ku maksudku. Pa'nda'in isab lasanu maka ase'nu ma nakura'ku he'. 13 Itiya' aku an'ngge ma tongod pagbohe'an, maka ilu na isab saga kabudjangan pi'itu min kaluma'an supaya angā' bohe'. 14 Na, bang sigām ganta' palūd pi'itu, ya pah'llingku ma dakayu' min sigām, ‘Arung, painumun lagi' aku bohe' min kibutnu ilu.’ Na, bang iya ina'an d'nda ya asal tapene'nu pamah'nda ma sosoho'annu si Isa'ak, na, mura-murahan bang pa'in buwattitu panambungna: ‘Aho' tuwan, anginum ka, maka ngā'anta lagi' ka bohe' pamainum saga unta'nu.’ Na, bang hati' buwattē', magtūy kata'uwanku in kasi-lasanu ma nakura'ku aheya to'ongan.”
15 Manjari itu, halam gi' aubus pangamu'-ngamu'na, aniya' budjang palūd pina'an magtanggung kibut, ōnna si Ripka. Na, mma' si Ripka itu si Bituwil, anak si Nahor maka si Milka. Si Nahor itu magdanakan maka si Ibrahim. 16 Ahāp d'nda si Ripka, alingkat to'ongan, maka halam bay makalabay l'lla. Palūd iya ni bohe' angisihan kibutna bo' yampa patukad pabalik. 17 Pal'kkas magtūy sosoho'an si Ibrahim anampang iya, yukna, “Arung, painumun lagi' aku bohe' min kibutnu ilu.”
18 Ya sambungna, “Aho', Tuwan, anginum na ka.” Magtūy pinareyo' kibutna supaya makainum a'a-i.
19 Aubus pa'in e'na anginum, yuk budjang ma iya, “Angagad gi' ka, tuwan, ngā'anku lagi' bohe' pamainum saga unta'nu sampay sigām asso.” 20 Magtūy tinuwangan isi kibutna pehē' ni pagi'inuman saga hayop, ati magkuwat-kuwat iya angā' bohe' sampay tapainumna kamemon. 21 Halam ah'lling sosoho'an-i. Hal ang'nda'-ng'nda' maka e'na maghona'-hona' bang kalu ta'ā'na maksudna sabab tabang min PANGHŪꞋ.
22 Aubus pa'in anginum saga unta' inān, aniya' kasampangan nihawas e' sosoho'an-i min duwa'anna: dakayu' singsing ahalga' maka duwa gallang aheya, bulawan lullun, ati pamuwanna ma budjang-i. 23 Puwas e' atilaw iya ma budjang, yukna, “Arung, sai mma'nu? Makajari kami atuli ma luma'bi sangom ilu? S'ddong bahā'?”
24 Yuk sambung budjang, “Mma'ku si Bituwil, mbo'ku si Nahor maka si Milka. 25 Aheka parang-parang kami pamakan saga unta'nu, aniya' isab kapantayan paghali-halian. Maka luma' kami aheya du isab.”
26 Magtūy pakuru' sosoho'an inān amudji PANGHŪꞋ. 27 Yukna, “Pudjiku si Yawe ya pagtuhanan nakura'ku si Ibrahim, pagka itiya' pa'nda'anna lasana maka ase'na ma iya. B'nnal-b'nnal katō'an aku e'na lān tudju ni kakampungan nakura'ku.”
28 Sakali itu magdai'-dai' budjang-i parahū amole' ni pagluma'an ina'na. Kasuli-sulihan sigām kamemon pasal bay kahālanna inān. 29-30 Na aniya' danakan si Ripka l'lla ōnna si Leban. Pagkale si Leban itu ma suli-suli si Ripka, maka pag'nda'na isab singsing ma ūngna maka gallang ma l'ngngonna karuwambila', magtūy iya magdai'-dai' pehē' ni bohe'. Ta'nda'na a'a bay panuli-nuli e' danakanna an'ngge maina'an ma bihing saga unta'na. 31 Yuk si Leban ma iya, “O tuwan, ka'a binarakatan e' Tuhan. Angay ka paddas maitu? Sūng kita pehē' ni luma'. Sakap na ma ka'a maka aniya' isab palegehan kaunta'annu.”
32 Manjari pehē' a'a-i ni luma', ati nihawasan saga duwa'an min bukut saga unta'na e' si Leban. Pinakan isab unta' he' maka pinat'nna'an parang-parang pabahakan. Aniya' isab bohe' binowahan sosoho'an si Ibrahim maka saga sehe'na pangose' tape' sigām. 33 Pagbuhat pa'in lalabotan ma sosoho'an si Ibrahim-i, ah'lling iya, yukna, “Mbal lagi' aku amangan, tuwan. Subay paluwasku gawiku dahū.”
Yuk si Leban, “Na aho', paluwasun kono'.”
34 Jari ah'lling na, yukna, “In aku itu sosoho'an si Ibrahim. 35 Aheya kahāpan tapamuwan si Yawe ma iya, manjari dayahan na. Ya pamuwan Tuhan ma iya ba'anan hayop kaginisan, angkan jukup iya ma bili-bili, kambing, sapi', unta' maka kura'. Aheka isab bulawan kaginisan, aheka isab atana d'nda-l'lla. 36 Na h'ndana si Sara bay anganak l'lla ma kato'ana, ati pamusaka' na e' si Ibrahim ma anakna itu karayana kamemon. 37 Manjari aku itu bay binowa magsapa e' nakura'ku he'. Yukna ma aku, ‘Da'a pah'nda'in anakku si Isa'ak d'nda minnitu min lahat Kana'an. 38 Subay ka pehē' ni kakampunganku, ni dī kausbahanku bo' supaya ka amiha d'nda maina'an pamah'nda ma anakku.’
39 “Magtūy tilawku nakura'ku, yukku, ‘Bang saupama aniya' d'nda tapihaku sagō' mbal bilahi ameya' ma aku pi'itu ni lahat itu, painay?’ 40 Ya sambungna ma aku, ‘Ya PANGHŪꞋ pagbeya'anku, tantu iya anoho' mala'ikatna anehe'an ka'a supaya ta'ā'nu maksudnu. Tantu aniya' d'nda min kakampunganku tabowanu pamah'nda ma anakku. 41 Malaingkan,’ yuk nakura'ku-i, ‘bang ka saupama pehē' ni saga kausbahanku bo' ka mbal tinaima', apuwas na ka min palkala' ya pagsapahanta itu.’ ”
42 Anuli-nuli gi' sosoho'an si Ibrahim, yukna, “Na, makat'kka pa'in aku ni bohe' insini', angamu'-ngamu' aku. Yukku, ‘O Yawe, ya pagtuhanan nakura'ku si Ibrahim, tabangin aku supaya ta'ā'ku maksudku. 43 Itiya' aku ma bihing bohe'. Jari bang aniya' budjang pi'itu angā' bohe', angamu' du aku pinainum bohe' min kibutna. 44 Na Tuhan, bang ya na d'nda ya asal tapene'nu pamah'nda ma anak nakura'ku, na, bang pa'in buwattitu panambung budjang-i ma aku, “Aho' tuwan, anginum ka. Ngā'anta ka bohe' isab pamainum saga unta'nu.” ’
45 “Sakali itu,” yuk a'a-i ma disi Leban, “halam gi' aubus e'ku angamu'-ngamu' ni Tuhan ma deyom atayku, ina'an si Ripka patuwa' magtanggung kibut. Palūd iya magtūy angā' bohe'. Aubus pa'in, yukku ma iya, ‘Arung, makajari aku painumnu bohe'?’
46 “Pinareyo' kibut magtūy min bahana. Yukna ma aku, ‘Aho' tuwan, anginum na ka. Painumku isab saga unta'nu.’ Jari anginum na aku, maka pinainum isab unta'ku.
47 “Bay iya tilawku isab, ‘Sai mma'nu?’ Ya sambungna ma aku, ‘Aku itu anak si Bituwil, mbo'ku si Nahor maka si Milka.’ Manjari tuwan,” yuk a'a, “bay sangonanku singsing ilu ni ūngna maka pasulugku isab gallang ma l'ngngonna karuwambila'. 48 Pagubus, pakuru' aku magtūy amudji si Yawe ya pagtuhanan nakura'ku si Ibrahim. Aheya pagsukulanku ma iya sabab katuli'an aku e'na pi'itu ni saga lahasiya' si Ibrahim. Tapihaku na anak sigām budjang pamah'nda ma anak nakura'ku, bang hati aniya' dapat. 49 Na, bang aniya' lasabi ma nakura'ku pagka kam maglahasiya' du, haka'inbi aku sab'nnal-b'nnal bang taima'bi maksudku itu atawa mbal. Bang hati' mbal, na maghona'-hona' lagi' aku bang ai subay hinangku.”
50 Anambung si Leban maka si Bituwil, yuk sigām, “Ya palkala' ilu min kabaya'an PANGHŪꞋ du, jari halam aniya' kapatut kami angaho' atawa magin'mbal. 51 Itiya' si Ripka, bowahun iya pasambeya' ma ka'a tudju ni pamole'anbi. Pah'nda'un iya ma anak nakura'nu. Tu'ud kahandak PANGHŪꞋ ko' ilu.”
52 Na, pagkale sosoho'an si Ibrahim ma sambung disi Leban-i, magtūy iya pasujud magsarang-sukul ma PANGHŪꞋ. 53 Puwas e', pinaluwas e'na saga s'mmek maka pamulawan dī bulawan bo' yampa pamuwanna ma si Ripka. Aniya' isab kasampangan ahalga' pamuwanna ma disi Leban sampay ma ina' si Ripka. 54 Na aubus pa'in ina'an-i, magkakanan maka maginum sosoho'an si Ibrahim maka saga sehe'na bo' yampa sigām atuli.
Pag'llaw dakayu' bo' magbati'an na sigām, ama'id sosoho'an e' min disi Leban. Yukna, “Amuhun lagi' aku amole' ni nakura'ku.”
55 Saguwā' mbal bilahi danakan si Ripka maka ina'na, yuk sigām, “Tuwan, bang bahā' minaitu gi' si Arung saga sangpū' bahangi. Pagpuwas, ameya' du iya ma ka'am.”
56 Malaingkan yuk sosoho'an, “Ndū' ampunun aku, sagō' ahāp kami da'a taggahinbi. Ta'ā'ku na in maksudku ma sabab tabang min PANGHŪꞋ, manjari papole'unbi na aku bo' pabīng ni nakura'ku he'.”
57 Ya sambung sigām, “Lingananta gi' si Ripka. Tilawta iya bang ai kabaya'anna.” 58 Sakali nilinganan si Ripka bo' tinilaw. Yuk-i, “Na buwattingga? Bilahi ka ameya' ma a'a itu?”
Ya sambung si Ripka, “Aho', ameya' aku.”
59 Manjari pinatulak kakasi sigām si Ripka ameya' ma a'a inān sampay saga sehe'na. Pinabeya' isab ma iya matto'a d'nda ya bay angipat iya min kariki'-diki'na gi'. 60 Niamu'-amu'an isab iya duwa'a min Tuhan e' disi Leban. Yuk pangamu' sigām,
“Arung, mura-murahan bang pa'in laksa'an heka panubu'nu!
Bang pa'in ta'agaw e' panubu'nu lahat kabantahan sigām.”
61 Puwas e' magsakap na si Ripka maka saga sehe'na d'nda ati pakura' sigām ni saga unta' bo' ameya' ma tendog si Ibrahim e'. Jari pauntas sigām kamemon ni pal'ngnganan sigām.
62 Na in si Isa'ak, wa'i na pat'nna' ma lahat Negeb (lahat tampal ni satan min lahat Kana'an). Yamboho' iya makapole' min bohe' niōnan Be'er-Lahai-Ruwi. 63 Manjari itu, abay kohap pa'in lahat, hinabuna maglunsul-lunsul ma kaparangan, aniya' ta'nda'na saga unta' magt'kkahan. 64 Ahā, ta'nda' isab si Isa'ak e' si Ripka. Pag'nda'na, magtūy iya pareyo' min unta' 65 bo' tilawna sosoho'an si Ibrahim. Yukna, “Sai bahā' l'lla ma kaparangan inān, ya pal'ngngan tudju pi'itu ni kita?”
Ya sambung sosoho'an si Ibrahim, “Si Isa'ak ko' inān, ya nakura'ku.” Magtūy niā' e' si Ripka turungna panambunna ma baihu'na.
66 Makasampay pa'in sigām ni si Isa'ak, nihaka'an iya e' sosoho'an e' pasal kamemon bay kalabayanna. 67 Pagubus, binowa si Ripka e' si Isa'ak tudju ni deyom kamalig bay pagluma'an ina'na si Sara. Gana-gana tahinangna h'nda. Alasa to'ongan si Isa'ak ma si Ripka, manjari kauli'an karukka'anna min kamatay ina'na.
* 24:2 Pat'nna'un tangannu ma llotan pa'aku: addat bangsa Hibrani ma masa awal, paltanda'an in sapana mbal to'ongan amaluba.