8
Hilay babayi ya nakihonol kan Apo Jesus
1 Pangayari, ay nanoro yay na hi Apo Jesus ha mal-at ya balayan haka baryo. Impamwang nay Mangangêd ya Habi ya tungkol ha pamanlokop ni Apo Namalyari. Kalamo na hilay labinloway tagahonol na. 2 Kalamo na êt ya ungnoy babayi ya inalihan na hên hakit haka ya nangarawak ya a angkahêlêk ya hinumapat kanla. Ya miha kanlan hatoy babayi ay hi Maria, ya ambaêgên Magdalena, ya inalihan hên pitoy narawak ya a angkahêlêk. 3 Ya miha pon kanla ay hi Juana ya ahawa ni Cusa, ya mihay manungkulan ha sakop ni Herodes. Kalamo la êt hi Susana haka mal-at êt ya kaatag. Ginamit lan habaytoy babayi ya sarili lan bandi ya inhaliw lan kaên lan Apo Jesus.
Ya alimbawa ya tungkol ha bini ya inhabwag
(Mateo 13:1-9; Marcos 4:1-9)
4 Hên napi-tsi-tsipon ya kal-atan ya ubat ha ay-irin balayan, ay intoro na kanla ni Apo Jesus ya hata alimbawa, ya wana,
5 “Main mihay lalaki ya namihabwag hên bini. Ha pamihabwag nan bini ay main bini ya natata ha dann. Habaytoy natorakan bayo tinuktuk hên manok. 6 Ya kaatag ay natata ha mabato ha mababo ya luta. Tinumubo ya, noa, nayanto, gawan namala ya luta bayro. 7 Ya kaatag ay natata ha kadiwian. Tinumubo ya bini, noa, tinumêytêy, gawan diwi. 8 Ya kaatag ay natata ha mataba ya luta. Tinumubo ya habaytoy bini haka naubuh hên nanagêy hên manimagatoh ya lahí.” Hên nahabi nay na ya habayto ni Apo Jesus ay hinabi nay na êt hên in-ikhaw, ya wana, “Pakaihipên yoy nagilam yo!”
No pata paalimbawa ya panoro ni Apo Jesus
(Mateo 13:10-17; Marcos 4:10-12)
9 Hên labay lan mamwangan hên labinloway tagahonol ni Apo Jesus no hinoy labay habiên hên alimbawa ya tungkol ha bini, 10 ay hinabi ni Apo Jesus, “Hikaw bat ya makamwang hên inlihim ya tungkol ha pamanlokop ni Apo Namalyari, noa, kanlan kaatag ay anhabiên ko ha alimbawan bêngat, ta êmên ‘Manlêk hila man, ay a la mamwangan ya anhêlkên la. Manggilam hila man, ay a la maintindihan ya angkagilaman la.’ ”*
Impamwang ni Apo Jesus ya labay habiên hên habaytoy alimbawa ya tungkol ha bini ya inhabwag
(Mateo 13:18-23; Marcos 4:13-20)
11 “Êmên ya di ya labay habiên hên hatoy alimbawa. Ya bini ay habi ni Apo Namalyari. 12 Ya nakêm tawo ay in-alimbawa ha natataan bini. Ya bini ya natata ha dann ay habi ni Apo Namalyari ya nagilam lan tawo, noa, nilumatêng hi Satanas ta inalíh na ya habaytoy habi ha nakêm la, ta êmên hila a maniwala kan Apo Namalyari, haka a miligtas ha parusa. 13 Ya bini ya natata ha kabatoan, ay habi ni Apo Namalyari ya tinanggap la hên main kahiglaan, noa, a nimana ha nakêm la. Naniwala hila pon, noa, hên nilumatêng ya pamanubuk, ay a hilay na naniwala. 14 Ya bini ya natata ha kadiwian ay habi ni Apo Namalyari ya ginilam la pon, noa, tampol nialíh ha nakêm la, gawan ha kayagahan, pibandian, haka katsighaw hên biyay la. Kabay a nabayo ya biyay la, hên nanad ha a nanagêy ya bini. 15 Ya bini ya natata ha mataba ya luta ay habi ni Apo Namalyari ya ginilam la, bayo nimana ha nakêm la, gawan mangêd ya nakêm la. Ha pamagtêêh la, ay nabayoy biyay la.”
Ya atáng ay dapat idin ha taganán pamyanan
(Marcos 4:21-25)
16 “Ayn mamagkêt hên atáng bayo halokoban o idin ha hilong pangkatuluyan. Noa, idin na ha mantêg pamyanan atáng, ta êmên mahawangan ya danan lan anhumwên. 17 Ayn intago ya a miawah. Ayn êt inlihim ya a mamwangan haka mihumbung.
18 “Pakaihipên yoy angkagilam yo, ta no honolên yoy toro ko, ay mapahanan ya pamangintindi yo, noa, no a yon honolên, ay alihên êt kamoyu ya pêpêrad ya naintindihan yo.”
Hilay ampanggilam habi ni Apo Jesus, ay anlugurên na hên nanad ha pamanlugud na ha indo na, haka hilay patêl na
(Mateo 12:46-50; Marcos 3:31-35)
19 Amêhên, nilumatêng ya indo ni Apo Jesus haka hilay patêl na, noa, a hila midani kana gawan ha kal-atan. 20 Main naghabi kana, ya wana, “Atsi di ha ilwangan ya indo mo haka hilay patêl mo. Labay la kan makahabi.” 21 Noa, wani ni Apo Jesus kanla, “Hilay ampanggilam habi ni Apo Namalyari haka ampanyag kalabayan na, ay anlugurên ko hên nanad ha pamanlugud ko ha indo ko, haka hilay patêl ko.”
Pinatunggên ni Apo Jesus ya hadyay angin
(Mateo 8:23-27; Marcos 4:35-41)
22 Mihay allo, hinumakay ha bangka hi Apo Jesus hên kalamo na hilay tagahonol na. Hinabi na kanla, “Magbangka kitamo hên lumipay.” Kabay nag-umpisa hilay nan lumipay. 23 Ha pamanlumipay la, ay nabêlêw ya hi Apo Jesus ha bangka. Amêhên, nagkamain hên hadyay angin, haka ya bangka la ay angkapnoy nan lanêm, kabay atsi hila ha kapapotog. 24 Pinukaw la ya, ya wanla, “Panginoon! Panginoon! Ampilêmêh kitamina!” Nimata ya, ta binawal nay angin haka hadyay tandulon. Tinunggên ya angin haka tandulon, hên nagpatêkbêk. 25 Hinabi na kanla, ya wana, “Ayn kaw awud hên tsiwala kangko!” Nalimwan hila. Nag-êpapah hilan nihahabi, ya wanla, “Hino kaya ya hatsi ya ampakabawal hên angin haka lanêm, bayo anhumonol hila kana?”
Namaalíh hi Apo Jesus hên nangarawak ya a angkahêlêk, ya hinumapat kanan mihay lalaki ya Gergeseno
(Mateo 8:28-34; Marcos 5:1-20)
26 Amêhên, nilumatêng hilan Apo Jesus ha logal lan Gergeseno† ha lipay lanêm ha êtêb hên probinsyan Galilea. 27 Pagtaoy ni Apo Jesus ha bangka ay tinupa ya hên mihay lalaki ya taga bayro ha balayan ya habayto ya hinapatan hên nangarawak ya a angkahêlêk. Nabuyot yay nan, a ampagtakop. A yay na ampaidi ha bali, ta ampaidi ya tana ha pay-ilbêngan. 28 Hên nahêlêk na hi Apo Jesus, ay nan-angaw ya, bayo nandoko ya, hên nakadêngdêng ha arapan na, ta makhaw nan hinabi, ya wana, “Jesus, Anak ni Apo Namalyari, awta ampakiêmênan mo ko? Ampakihabi ko kamo ya a mo ko dayin parusaan.” 29 Hinabi nay habayto gawan ampaalihên ni Apo Jesus ya nangarawak ya nipanhumapat kanan lalaki. Hata lalaki ay panay anhapatan hên nangarawak ya a angkahêlêk. Agyan ambantayan la ya hên kabaryo na, haka an-itaykala la ya gamêt haka bitsih na, ay pamboytoên nan bat ya habayto, bayo an-ipalako la ya ha marayo ha tawo hên hatoy nipanhumapat kana. 30 Amêhên, nangotang hi Apo Jesus, ya wana, “Hinoy langan mo?” Wanlan hinumapat kana etaman, “Libo-Libo.” Hinabi lay habayto, gawan mal-at ya nangarawak ya a angkahêlêk ya nipanhumapat kanan lalaki. 31 Habaytoy hinumapat ay nakiingalo kan Apo Jesus, ya paan hila dayin iutoh ha logal ya kaparusaan, ya ayn anggaan ya kalalêan.
32 Main kal-atan baboy bayro ya ampipambuk ha bung-oy ya narani ha lanêm. Nakiingalo hilay hinumapat hên paulayan hila dayi hên humapat kanlan baboy. Pinaulayan na hila etaman ni Apo Jesus. 33 Kabay inumalih hila kanan lalaki ta nipanhumapat hila kanlan baboy. Habaytoy baboy ya hinapatan la, ay nipamwayun palohan ha natalindah ya laylay lanêm hên nilêmêh ha dagat-dagatan.
34 Hên nahêlêk lan manayhay hên baboy ya nalyari, ay nipamwayu hila ta impamwang lay habayto ha kaganawan baryo haka ha balayan la. 35 Hên nagilam lay balita la, ay nilako lan hinlêk ya nalyari. Hên nilumatêng hila kan Apo Jesus ay nahêlêk lay lalaki, ya inalihan nangarawak ya a angkahêlêk. Nakatakop yay na haka ampikno ya ha dani ni Apo Jesus hên mapatêkbêk ya ihip. Nipangkalimo hila ha kapangyarihan ni Apo Jesus. 36 Impamwang lan nakahêlêk ya dinyag ni Apo Jesus, no ay-êmên yan namaalíh hên nangarawak ya a angkahêlêk ya hinumapat kanan lalaki. 37 Bayo nakiingalo hilay Gergeseno ya atsi bayro, kan Apo Jesus, ya mag-alíh ya ha logal la. Dinyag lay habayto gawan hadyay limo la. Kabay hinumakay hilan Apo Jesus ha bangka hên paorong. 38 Hên nakitan nan lalaki ya inalihan nangarawak ya a angkahêlêk, ya paalíh hilan Apo Jesus, ay nakiingalo ya hên gêtan ya dayi, noa, impaorong na ya ni Apo Jesus, ya wana, 39 “Muli kay na ha bali mo, ta ipamwang mo ya kangêran ya dinyag kamo ni Apo Namalyari.” Nammita yay nay lalaki ta impamwang na ha boon balayan ya habayto ya tungkol ha dinyag ni Apo Jesus.
Biniyay ya anak ya babayi ni Jairo haka pinaalíh ya hakit hên mihay babayi ya labinloway taon nanan ampaghakit
(Mateo 9:18-26; Marcos 5:21-43)
40 Amêhên, ha pag-orong lan Apo Jesus hên nagbangkan ubat ha lipay, ay hinumigla hilay kal-atan ya ampangênggan kana. 41 Main dinumani hên nandoko hên nakadêngdêng ha bitsih ni Apo Jesus ya mihay ampamaala ha sinagoga bayro, ya nag langan Jairo. Nakiingalo ya kan Apo Jesus, ya kihonol ya dayi kana ha bali na, 42 gawan ampamêrad-pêrad yay nan matsi, ya kamiha-mihaan nan anak ya babayi, ya main manga labinloway taon.
Kaban ampita hilan Apo Jesus ha bali ni Jairo, ay ampi-pipiitan la yan kal-atan ya nakihonol kanla. 43 Kalamo lan hata kal-atan, ya mihay babayi, ya labinloway taon nanan andayaên. [Naiubuh nay na ya pibandian na ha hino-hino kay na hên ya doktor, noa, ayn nakaalíh hakit na.] 44 Kaban ampammita hila, ay dinumani ya hatoy babayi ta ginap-an nay laylayan takop ni Apo Jesus ha dapit bokotan, haka tambêng tinunggên ya ampantoloy daya na. 45 Tampol yan nangotang hi Apo Jesus, “Hinoy nakagapa hên takop ko?” Hên ayn mangamin, ay hinabi ni Pedro, “Panginoon, ampilolopungan la ka, haka la kan ampi-pipiitan hên kal-atan!” 46 Noa, hinabi ni Apo Jesus, ya wana, “Main nakagapa hên takop ko, ta natanam ko ya main inalihan hakit gawan ha kapangyarihan ko.” 47 Hên namwangan nan babayi ya napansin ni Apo Jesus ya dinyag na, ay ampamêgpêg yan inumarap kana, hên nandoko hên nakadêngdêng. Ha arapan lan kal-atan, ay impamwang na no pata ginap-an na ya takop ni Apo Jesus, haka no ay-êmên tambêng hên tinunggên ya ampantoloy daya na. 48 Amêhên, wani Apo Jesus kanan babayi, “Inalíh ya hakit mo gawan ha paniwala mo kangko. Muli kay na hên mapatêkbêk ya ihip.”
49 Kaban ampaghabi ya pon hi Apo Jesus, ay main nilumatêng ya ubat ha bali ni Jairo, ya naghabi, “Natsi ya anak mo. A minan abalaên hi Apo Jesus hên maniraw ha bali.” 50 Noa, hên nagilam ni Apo Jesus ya habayto, ay wana kan Jairo, “Paan kan maglungkot. Maniwala ka tana kangko, ta ma-alíh ya hakit hên anak mo.” 51 Panlumatêng la ha bali lan Jairo, ya pinahowên nan bêngat ni Apo Jesus ay hi Pedro, hi Juan, hi Santiago haka hilay toa hên hata anak. 52 Naubuh hilan ampipanangih haka ampipanyêngên ya atsi bayro, kabay hinabi na kanla, “Paan kaw manangih ta a ya natsi. Nabêlêw yan bêngat.” 53 Kinailyan la ya hi Apo Jesus, ta muwang la ya pêtêg yay nan natsi. 54 Noa, tinalan ni Apo Jesus ya gamêt nan anak ta hinabi na, “Anak ko, mimata ka.” 55 Nabiyay yan oman haka tambêng yan nimata. Hinabi na êt ni Apo Jesus ya pakanên la ya. 56 Nag-êpapah ya toa nan anak, noa, binawal na hila hên paan ipamwang ha kaatag ya biniyay nay anak.
* 8:10 Isaias 6:9. † 8:26 Geraseno o Gadareno ha kaatag ya Kahulatan Griego.