13
In-utoh hi Bernabe haka hi Saulo hên Espiritu ni Apo Namalyari
1 Main kanlan patêl ha Panginoon ya angkapi-tsi-tsipon, ha balayan Antioquia ha probinsyan Siria, ya mámipamwang hên an-ipaihip kanla ni Apo Namalyari, haka main mámitoro kanlan ampaniwala kan Panginoon Jesus no hinoy dapat mag-in pamimiyay la. Ya langan la ay hi Bernabe, hi Simeon, ya ambaêgên lan Negro, hi Lucio ya taga-Cirene, hi Saulo, haka hi Manaen, ya kapatubo ni Gobernador Herodes Antipas* ha probinsyan Galilea. 2 Mihay allo hên nagtêêh hila hên a nangan ta êmên la maiboo ya nakêm la ha pamagsimba la ha Panginoon, ay hinabi kanla hên Espiritu ni Apo Namalyari ya ipapawa la hi Bernabe haka hi Saulo kanlan kaatag ta main yan ipadyag kanla. 3 Kabay panga-ubat la hên nagtêêh hên a nangan, ta êmên a maabala ya panalangin la, ay impalunto lay nay gamêt la kan Bernabe haka kan Saulo ta inhalangin la hila bayo impabita hilay na.
Ya panoro ha polun Chipre ni Bernabe haka ni Saulo, ya ambaêgên etaman apostol Pablo
4 Kabay nilumohan hi Bernabe haka hi Saulo ha balayan Seleucia gawan ha utoh nan Espiritu ni Apo Namalyari. Paubat bayro ay hinumakay hila ha barko hên palako ha polun Chipre. 5 Pamiabot la bayro ha balayan hên Salamina, ha polun Chipre, ay impamwang lay nay habi ni Apo Namalyari ha mal-at ya sinagoga ya pagsimbaan lan Israelita. Kalamo la hi Juan Marcos ya kahawop la.
6 Tinêbêh lay balayan hên habaytoy pulo angga ha nakalatêng hila ha balayan hên Pafos. Bayro lan natupa ya mihay naghalamangka ya nag langan Bar-Jesus. Hiyay mihay Israelita ya ampagbabaran hiyay mihay mámipamwang hên an-ipaihip kana ni Apo Namalyari. 7 Hi Bar-Jesus ay kalamo nan gobernador ha Chipre, ya hi Sergio Paulo, ya matalino. Impabaêg hilan Bernabe ni Gobernador Sergio Paulo ta labay nan manggilam habi ni Apo Namalyari. 8 Noa, hinalanghang hila ni Bar-Jesus ya naghalamangka, ya nag langan Elimas ha habin Griego, gawan a na labay hên maniwala kan Panginoon Jesus, ya hi Gobernador Sergio Paulo. 9 Ha kapangyarihan nan Espiritu ni Apo Namalyari ya atsi kan Saulo, ya ambaêgên etaman apostol Pablo, ay pinakahêlêk na, hi Elimas, 10 ya wana, “Elimas, anak ka ni Satanas! Kapatsi ka hên kaganawan maka-Diyos. Panay kalokwan haka karawakan ya andaygên mo. An-itumbalik moy kaptêgan ya ubat kan Apo Namalyari. 11 Amêhên parusaan na ka. Mabuwag ka haka a minan mahêlêk ya hawang hên allo hên angga ha allo ya intakda na.”
Namakonkaynaman ay nagdiglêm ya hêlêk ni Elimas hên mabuwag ya, kabay ampakapakikwanan nan mangapkap hên mangakay kana. 12 Hên nahêlêk nan gobernador ya nalyari kan Elimas, ay naniwala ya kan Panginoon Jesus gawan nag-êpapah ya ha kapangyarihan hên intoro la, ya tungkol ha Panginoon.
Ya panoro ni Bernabe haka ni apostol Pablo ha balayan Antioquia ya atsi ha danin Pisidia
13 Ha Pafos, hinumakay hilan apostol Pablo ha barko ya palako ha balayan Perga ha probinsyan Panfilia. Panlumatêng la bayro ay nilakwanan hila ni Juan Marcos ta nag-orong ya ha balayan Jerusalem. 14 Hilan apostol Pablo ay nagtagloh ha balayan Antioquia ya karani hên Pisidia. Ha allon pamagsimba lan Israelita, ay nakiikno hilan nakisimba ha mihay sinagoga. 15 Main namaha ha Kautuhan ni Apo Namalyari ya impahulat na kan apo Moises, haka ha inhulat lan kaatag ya mámipamwang hên an-ipaihip na kanla. Panga-ubat hên pamaha, ay hinagyat hilan apostol Pablo hên hilay ampamaala, hên manoro kanla no main hilan iaral kanla. 16 Kabay nirêng ya hi apostol Pablo ta siningyalan na hilay naka-tsipon ya manggilam hila, biha wana,
“Kapareho kon Israelita, haka hikaw ya alwan Israelita ya main limo kan Apo Namalyari, ay manggilam kaw ha habiên ko. 17 Hi Apo Namalyari, ya ansimbaên tamon Israelita, ya namili hên ninuno tamo, bayo pinalakê na hila haton lagi hên ampaidi hila pon ha bansan Egipto, ya alwa lan bansa. Ha kapangyarihan na, ya ayn kapantag, ay imbuhan na hila ha pangaipoh la haka hinawpan na hilan mag-alíh ha Egipto. 18 Pinagtêêhan nay pamanalanghang la kana kaban hinayhay na hila ha kabalah-balahan hên apatapoy taon. 19 Hên nilumatêng hila ha Canaan, ay hinambut lay pitoy lahin katutubo bayro ha kapangyarihan na, ta indin nay habaytoy luta kanla, hên hilay ninuno tamon kaapo-apoan ni apo Israel. 20 Apat a gatoh boy limampoy taon (450) ya nakalabah paubat hên nilumatêng ya ninuno tamo ha Egipto angga ha nilumatêng ya kaapo-apoan la ha Canaan. Ha Canaan, ay dinyanan na hila ni Apo Namalyari hên honol-honol ya mánlingon kaso ya namaala kanla hên angga ha pamamaala ni Samuel† ya mihay mámipamwang hên an-ipaihip kana ni Apo Namalyari. 21 Hên toa yay na hi Samuel, ay nakikwa hilan ari ya mamaala kanla, kabay namili hi Apo Namalyari hên mihay lalaki, ya kaapo-apoan ni Benjamin, ya hi Saulo, ya anak ni Cis, ya mag-in ari la. Hi Arin Saulo ay namaala hên apatapoy taon. 22 Hên inalíh ni Apo Namalyari hi Arin Saulo ha pamamaala na, ay hi David ya impahili na. Habaytsi ya pamaptêg ni Apo Namalyari hên tungkol kan David,
‘An-ikahigla ko hi David ya anak ni Jesse. Ubuhên nan daygên ya kalabayan ko.’ ”
23 Inhundo ni apostol Pablo ya pamipamwang na, ya wana, “Yabay ya hi Arin David ya ninuno ni Apo Jesus. Hi Apo Jesus etaman, ay hiyay Mámiligtas, ya impangako ni Apo Namalyari kanlan ninuno tamon Israelita. 24 Hên a ya pon mag-umpisa hi Apo Jesus ha dyag na, ay main lalaki ya nag langan Juan, ya in-utoh ni Apo Namalyari, ya namipamwang hên dapat maghêhê haka pabawtismo ya kaganawan kapareho tamon Israelita. 25 Hên marani nay nan mayari ni Juan ya impadyag kana ni Apo Namalyari, ay hinabi na kanlan kal-atan, ‘Êndat yo no hikoy Cristo ya lumatêng ya an-êngganan yo! Alwan hiko. Noa, marani yay nan lumatêng. Mangokal man hên hêêl apin bitsih na, ay ayn akon karapatan ta hiyay makapangyarihan kangko.’ ”
26 Inhundo ni apostol Pablo ya pamipamwang na, ya wana, “Kapareho kon kaapo-apoan ni apo Abraham, haka hikaw ya alwan Israelita ya main limo kan Apo Namalyari, kantamo impamwang no ay-êmên na kitamo iligtas ha parusa ya ayn anggaan. 27 Gawan a la naintindihan lan ampaidi ha Jerusalem haka hilay ampamaala kanla, ya hi Apo Jesus, ay habaytoy impangakon Mámiligtas, ya ambahaên la hên balang allon pamagsimba, ha Kahulatan lan mámipamwang hên an-ipaihip kanla ni Apo Namalyari, ay hila pon êt ya nanupad hên Kahulatan, hên hinabi la ya dapat yan patsên. 28 Agyan ayn hilan hêpat ya dahilan hên hiyay patsên, ay pinakipilitan la ya pon êt kan Gobernador Pilato ya hiyay ipapatsi. 29 Hên nadyag lay na ya habayto, haka naubuh hên natupad ya nakahulat ya tungkol kana, ay main namiaypan bangkay na ha koros ta in-ilbêng. 30 Noa, hiyay biniyay oman ni Apo Namalyari. 31 Mal-at ya allo yan nagpahlêk ha mana nan kalamo hên nilumagay ya hên paubat ha Galilea angga ha Jerusalem. Angga amêhên, ay hila ya ampamaptêg kanlan kapareho tamon Israelita ya hiyay nabiyay oman. 32 Kabay atsi kay di hên an-ipamwang kamoyu ya Mangêd ya Habi ya impangako ni Apo Namalyari ha ninuno tamo. 33 Habayto ay tinupad nay na kantamon kaapo-apoan ni apo Israel, hên biniyay nan oman hi Apo Jesus. Habaytoy nakahulat êt ha ikalwan Awit, ya wana,
‘Hika ya anak ko, haka amêhên impamwang ko ya hikoy Tatang mo.’‡
34 Haka habaytsi ya hinabi ni Apo Namalyari ya tungkol ha pangabiyay oman ni Apo Jesus, ya a yay nan matsin oman,
‘Hiko ya mangingalo kamoyu, hên taganán tuparên ya impangako ko kan Arin David.’§
35 Hi Apo Jesus ya nanupad hên habaytoy impangako, ta habaytsi ya nakahulat ya hinabi ni Arin David kan Apo Namalyari, ya wana,
‘A mon paulayan hên gumata ha pay-ilbêngan ya lawini hên mapaypaniwal-an mo ya ayn kapantag ha kangêran.’*
36 Noa, hên natupad nay na ni Arin David ya impadyag kana ni Apo Namalyari, ay natsi ya, haka in-ilbêng ya hên kalamo hên ninuno na. Ginumata ya bangkay na ha pay-ilbêngan. 37 Yan a ginumata ya bangkay ni Apo Jesus ya biniyay oman ni Apo Namalyari. 38 Hikaw ya kapareho kon Israelita, an-ipamwang naên kamoyu, ya dapat yon mamwangan, ya gawan ha dinyag ni Apo Jesus, ay mapatawad ni Apo Namalyari ya kasalanan tamo. 39 Gawan kan Apo Jesus ay patawaran ya kasalanan lan kaganawan ya ampaniwala kana. Noa, ayn mapatawad gawan ha pamanhumonol ha Kautuhan ni apo Moises. 40 Kabay kaillag kaw ta êmên a malyari kamoyu ya hinabi lan mámipamwang hên an-ipaihip kanla ni Apo Namalyari hên hato, ya wanla,
41 ‘Gilamên† yon, hikaw ya mapammusmus!
Mipag-êpapah kaw ha daygên ko, noa, matsi kaw pon êt!
Ta ya andaygên ko amêhên,
ay a yo paniwal-an, main man mamipamwang hên habaytsi kamoyu!’ ”
42 Hên nayari yay nan namipamwang hi apostol Pablo, hên paawah hilay na ni Bernabe ha sinagoga, ay pinakihabian hila hên mag-orong hila ha humonoy allon pamagsimba, ta êmên ihundo ya pamipamwang la. 43 Hên nipan-umawah hila ha sinagoga, ay mal-at kanlan Israelita haka hilay alwan Israelita, ya anhumonol ha ugali lan Israelita, ya nangamat kanlan apostol Pablo. Kabay pinakihabian ni apostol Pablo haka ni Bernabe ya kapareho la ya dapat lan ihundo ya paniwala la ha ingalo ni Apo Namalyari ha pamimiyay la.
44 Hên humonoy allon pamagsimba la, ay pêrad tanan naubuh hên nagtsipon ya atsi bayro ha balayan, ta êmên hila manggilam hên habi ni Apo Namalyari. 45 Nahêm hilay Israelita ya ampamaala ha sinagoga hên nahêlêk lay kal-atan ya naka-tsipon. Kabay hinalanghang lay anhabiên ni apostol Pablo haka la ya minusmus. 46 Noa, a hila nalimwan ya apostol ta makhaw a nakêm lan naghabi, ya wanla, “Taganán kailangan pon ipamwang kamoyun kapareho naên Israelita ya habi ni Apo Namalyari. Noa, gawan an-itaah yo ya habaytsi, ay andaygên yoy sarili yon alwan hêpat hên dyanan hên biyay ya ayn angga. Kabay mita kay, ta manoro kay kanlan alwan Israelita. 47 Ta habaytsi ya in-utoh kannaên hên Panginoon, ya wana,
‘Pinili kata ta êmên mamahawang hên kaihipan lan alwan Israelita,
Ta êmên gawan kamo, ay miligtas hilay atsi ha boon luta ha parusa ya ayn anggaan.’ ”‡
Habayto tana ya hinabi ni apostol Pablo haka ni Bernabe.
48 Hên nagilam lan alwan Israelita, ya habaytsi, ay nipaghigla hilan nagpuri ha Panginoon gawan ha habi na. Haka hilay pinili ni Apo Namalyari hên dyanan biyay ya ayn angga hên kalamo na, ay naniwala. 49 Kabay nibahwag ya tungkol kan Panginoon Jesus ha boon logal ya habayto.
50 Noa, main bayron ungnoy mabandi ya babayi ya alwan Israelita, ya maka-Diyos. Hila, haka hilay main tungkulan bayro ha balayan Antioquia, ay ginulo lan ampamaala ha sinagoga, ya a naniwala kan Panginoon Jesus hên ipaplag hilan apostol Pablo bayro ha balayan Antioquia. Kabay impaplag la hi apostol Pablo haka hi Bernabe. 51 Ingkampag lan apostol Pablo ya tuwapok ya atsi ha bitsih la ta impahlêk la kanlan Israelita, ya a naniwala kan Panginoon Jesus bayro ha Antioquia, ya lumatêng kanla ya huluk ni Apo Namalyari. Pangayarin habayto, ay nammita hilay na ha balayan Iconio. 52 Hila etaman ya taga-Antioquia ya ampaniwala kan Panginoon Jesus, ay ampamiyay hila ha kapangyarihan nan Espiritu ni Apo Namalyari, haka boon nakêm hilan nagpalokop kana, haka boon nakêm hilan pinahigla.
* 13:1 Lucas 3:1. † 13:20 Hukom 2:16, 1 Samuel 3:20. ‡ 13:33 Awit 2:7. § 13:34 Isaias 55:3. * 13:35 Awit 16:10. † 13:41 Habacuc 1:5 ‡ 13:47 Isaias 42:6, 49:6.