17
Hi apostol Pablo, hi Silas, haka hi Timoteo ha Balayan hên Tesalonica
1 Hi apostol Pablo, hi Silas haka hi Timoteo ay nagdann ha balayan Amfipolis haka ha balayan Apolonia angga ha nilatêng hila ha balayan Tesalonica ya main sinagoga lan Israelita. 2 Gawan nakasanayan nay na ni apostol Pablo hên makisimba hên toroan na hilay kapareho nan Israelita, ay ha tatloy allon pamagsimba la, ay anlakwên na hila bayro ha sinagoga la, ta nakipagpalinawan ya kanla ubat ha Kahulatan ya impahulat ni Apo Namalyari. 3 Impalinaw haka pinaptêgan na ya nakahulat bayro ya tungkol ha Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala, ya kailangan nan matsi haka mabiyay oman. Impamwang na kanla ya hi Panginoon Jesus ay habaytoy Mámiligtas, ya an-êngganan la, ya impangako bayro ha Kahulatan ya impahulat ni Apo Namalyari. 4 Main kaatag Israelita ya nanggilam ha impamwang, haka nakihonol kan apostol Pablo haka kan Silas. Main etaman bayro hên babayi ya mabandi haka kal-atan Griego* ya maka-Diyos ya naniwala kan Panginoon Jesus.
5 Noa, main kaatag ya poon lan kapareho lan Israelita ya nag-inakit kanlan apostol Pablo. Tsinipon la hilay mapanyag karawakan, ya ampagbabakahaan ha palengke, ya nangamuyot a êt hên kal-atan hên nanulhul hên boon balayan hên lakwên ya bali ni Jason ta êndat lan atsi hila bayro hilan apostol Pablo ta paawahên la hila dayi. 6 Hên a lay na natapol, ay ginuloy lan gintan hi Jason haka kaatag kanlan patêl ha Panginoon, hên in-arap ha manungkulan hên balayan Tesalonica hên main kalamoy angaw, ya wanla, “Hilay habaytoy lalaki ay ampamuligaw ha balang logal ya anlakwên la! Amêhên, atsi hilay na bayri kantamo! 7 Pinakatuloy na hila ni Jason ha bali na, haka hilangan ay anhumalanghang ha patakaran hên pinakapoon ha Roma ya ampag-ari kantamo, ta anhabiên la ya main kaatag ya pinakapoon, ya langan na ay Jesus.” 8 Hên pamakagilam lan habayto hên hilay kal-atan, haka hilay manungkulan hên balayan Tesalonica, ay nangabuligaw hila. 9 Hên tinanggap lay nay impiyansa ni Jason haka ya impiyansa lan kaatag ya patêl ha Panginoon, ay imbuhan hilay na.
Hi apostol Pablo, hi Silas angga hi Timoteo ha Balayan hên Berea
10 Hên habayton yabi êt, ay in-aporah la hi apostol Pablo, hi Silas haka hi Timoteo hên impalakoy na ha balayan Berea. Hên nilumatêng hilay na, ay hinumwên hila ha sinagoga lan kapareho lan Israelita. 11 Hilay Israelita bayro ha Berea ay loat ya kaihipan, kanan kaihipan lan Israelita ha Tesalonica. Labay-labay lan manggilam ha panoro ni apostol Pablo. Allo-allo lan ampag-aralan ya Kahulatan ya impahulat ni Apo Namalyari, ta êmên la mamwangan no pêtêg ya an-itoro ni apostol Pablo. 12 Mal-at kanla ya naniwala haka main etaman bayro hên kal-atan babayi haka lalaki ya Griego ya mabandi. 13 Noa, hên namwangan lan Israelita ha Tesalonica ya ampaypamwang hi apostol Pablo hên habi ni Apo Namalyari ha balayan Berea, ay nangamat hilay na êt bayro hên nanulhul kanlan taga-Berea hên manalanghang kan apostol Pablo. 14 In-aporah la hi apostol Pablo hên hilay patêl ha Panginoon ha Berea hên impalako ha laylay hên dagat ta êmên ya makahakay ha barko. Noa, nabalag hi Silas angga hi Timoteo bayro ha Berea. 15 Main ungnoy nangiatêl kan apostol Pablo hên angga ha balayan Atenas. Hên paorong hilay nay nangiatêl kana, ay intsipan na kanla ya tampol hilan mangamat hi Silas angga hi Timoteo, no malyari.
Hi apostol Pablo, hi Silas angga hi Timoteo ha Balayan Atenas
16 Hên an-êngganan ni apostol Pablo hi Silas haka hi Timoteo ha balayan Atenas, ay namalagêhbêg ya nakêm na ha napansin nay kal-atan hên rebulto hên alwan pêtêg ya diyos ya ansimbaên lan taga-Atenas. 17 Kabay ya dinyag na, ay bayro ha sinagoga, ay nakipagpalinawan ya hên kalamo nay kapareho nan Israelita haka hilay kaatag ya maka-Diyos. Allo-allo ya etaman hên ampakidebate kanlan atsi bayro ha plasa. 18 Bayro ha plasa ay main mánoro ya Epicureo haka mánoro hên Estoico ya ampakidebate kana. Wanlan kaatag, “Hinoy an-ilambung nan hata ayn minúwang?”
Wanla êt hên kaatag, “Ampaypamwang ya lawêh hên tungkol ha diyos lan kaatag ya bansa!” Hinabi lay habayto gawan an-ipamwang na kanla ya Mangêd ya Habi tungkol kan Panginoon Jesus haka tungkol ha natsi ya biyayên hilan oman. 19 Ha maparah ya habi, ay gintan la hi apostol Pablo ha pagtsiponan lan manungkulan bayro ha logal ya ambaêgên lan Areopago, ya wanla, “Labay naên mamwangan no hino ya habaytsi ya bayoy toro ya an-itoro mo kannaên. 20 Babayo naên magilaman ya habaytsi ya anhabiên mo kabay labay naên mamwangan no hinoy labay habiên hên habaytsi.” 21 (Hilay taga-Atenas haka hilay kaatag ya ampaidi bayro ay allo-allo lan labay hên manggilam haka pihabian ya hinoman ya bayoy toro.)
22 Kabay nirêng hi apostol Pablo ha arapan lan naka-tsipon ta hinabi na kanla, “Anggalangên kon taga-Atenas, angkahêlêk ko ya mahipêg kaw ha pamagsimba. 23 Ta ha pagtawak-tawak ko bayri ha logal yo, ay napansin koy mal-at ya ansimbaên yo. Nahêlêk ko ya mihay pamiatangan ya nag-hulat hên êmên di, ‘Habaytsi ay ha Diyos ya a naên muwang.’ Habaytoy ansimbaên yo, ya a yo man kilala, ay yabay ya an-ipamwang ko kamoyu. 24 Hiya hi Apo Namalyari ya nanyag hên luta haka ya kaganawan ya atsi bayri. Hiya ya Panginoon ha langit haka ha luta, kabay a ya ampaidi ha pagsimbaan ya dinyag tawo. 25 A na kitamon ampanapolan hên hinoman, ta hiyay ampam-in biyay haka inanawa haka hinoman ya kailangan tamo. 26 Paubat ha mihay ninuno, ay dinyag nay balang láhi ha boon luta, haka na hila dinyanan hên paidyanan la haka panaon lan mamiyay haka matsi. 27 Dinyag nay habayto ta êmên la ya tapolên haka mamwangan lan atsi ha luta. Ha kaptêgan, ay alwa yan marayo ha balang miha kantamo. 28 Nanad ha hinabi kamoyu hên mihay magaling maghabi, ya wana, ‘Hiyay ubatan hên biyay tamo, haka hiyay ampangillag kantamo ha pammita tamo, haka ha pamimiyay tamo.’ Nanad êt ha hinabi lan kaatag kamoyu ya main kamwangan, ya wanla, ‘Hikitamo ay maának ni Apo Namalyari etaman.’ 29 Gawan ha hikitamoy anak ni Apo Namalyari, ay paan tamo yan itad ha rebulto ya ginto, pilak, o bato ya dyag ha kaihipan haka galing hên tawo. 30 Hên hato, ay pinaulayan nay kasalanan lan ayn muwang hên tungkol kana, noa, amêhên ay an-iutoh nay balang miha hên maghêhê haka talibatokan ya alwan mangêd ya pamimiyay. 31 Ta intakda nay na ya Allon Pamanukom ha balang miha ha boon luta. Main ya etaman hên pinili ya manatol hên main katoynungan. Haka pinaptêgan na, no hino ya habaytoy manatol hên biniyay na yan oman.”
32 Hên nagilam lan naka-tsipon bayro ya tungkol ha pangabiyay lan oman hên hilay natsi, ay nipakaili hilan nammusmus ya kaatag. Noa, wanlan kaatag ya labay lan manggilam oman hên tungkol bayro, no minghan a êt. 33 Kabay nammita yay na hi apostol Pablo. 34 Main ungno bayro ya naniwala kan Panginoon Jesu-Cristo haka naki-lamo-lamo kan apostol Pablo. Kalamo la hi Dionisio ya miha kanlan ampamaala bayro ha Areopago, haka ya mihay babayi ya nag langan Damaris haka hilay kaatag pon.
* 17:4 Ya alwan Israelita.