Alhukumoo citaaboo
Citaaboo fahamandiroo
Kabuyaney citaaboo benantaa ga cebe kaŋ Izirayel borey man gandaa kaŋ allaahidoo zandi i se. Alhukumoo citaaboo no ma kaa Kabuyaney citaaboo banda ga. Musa ga šenni beeri hinza har Izirayel borey se (zamnaa 1.1—4.43; 4.44—28.68; 28.69—30.20). Musa ga yee kate haya beerey ga kaŋ Irkoy nʼi tee nga jamaa se nga bajoo kaŋ sii nda kaydoo ra: a na amaana tee i bande, a nʼi gongu jiiri woytaacaa (40) saajoo naarumaa ra, a nʼi hallasi ngi iberey ra kʼi noo nga yaamarey nda allaahidey. Citaaboo woo manʼti hayey kaŋ harandi ka bisa nda ašariyawey kaŋ harandi de no a ga yee i ga kʼi filla. Musa mma šelaŋ a ra sanda waazukaw cimi kaŋ ga nga haŋajerkey cee i ma hongu Abadantaa laadirtaraa, i ma baa ka huna Irkoy cimoo bande. «Haŋajer, Izirayel! Abadantaa ti ir Koyoo, nga hinne ti Abadantaa. Ma baa Abadantaa, ni Koyoo nda ni binoo kul, nda ni hundoo kul, nda ni gaaboo kul.» (Zamnaa 6.4–5, a fillandi mo Matiyu 22.37 ra). Sorrawey wey goo Izirayel naanaa linjoo ra, i goo mo nga Irkoy ganakey zaari kul ŋaarayrey ra.
Alhukumoo citaaboo zamna taaci kokorantey ra bayti hinka nda filla hinka goo: baytoo kaŋ se i ga nee «Musa baytoo» (zamnaa 32), nda fillaa kaŋ ga cebe takaa kaŋ nda Žozuwe suubandi ka huru Musa dogoo ra ka Izirayel gongu ka koy gandaa kaŋ allaahidoo zandi ra (zamnaa 31), nda Musa buuyanoo fillaa.
Alhukumoo citaaboo asaasoo manʼti kala «Ašariyaa tiiraa kaŋ duwandi Irkoy hugoo ra Žerizalem waatoo kaŋ Žosiyas laama» (Kokoyey 2to 22).
Alhukumoo citaaboo cawkey, a ma tee cee jinaa borey wala hõ borey, a gʼi bayrandi kaŋ gomnoo kaŋ adamize kul gʼa ceeci si duwandi kala boro ma haŋajer Irkoy se kaŋ ti Hallasikaa waati kul kaŋ no nda nongu kul kaŋ no ra.
1
Musa filla jinaa
1 Šenney ti wey kaŋ Musa nʼi har Izirayel kul se Žurdeŋ isaa se banda, saajoo ra, Ganganoo gandaa ra, Suf tenje, Paraŋ nda Tofel, nda Labaŋ, nda Haserot, nda Di-Zahab game. 2 Jirbi woy cindi foo (11) diray ti ka hun Horeb tondi hondoo do ka bisa Seyir gandaa tondi hondoo here ka koy Kadeš-Barneya. 3 Jiiri woytaacantoo (40to) handu woy cindi faantoo (11to) zaari jinaa ra, Musa šelaŋ Izirayel borey se nda takaa hunday kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar a mʼa har i se. 4 Woo teendi kaŋ a na Amor borey kokoyoo Sihoŋ kaŋ ga goro Hešboŋ, nda Bašaŋ gandaa kokoyoo Og kaŋ ga goro Aštarot koyraa ra nda Edreyi koyraa ra kar ka hin ey.
5 Kaŋ i goo Žurdeŋ isaa se banda, Mowab gandaa ra, waatoo din no Musa šintin ka ašariyaa woo fahamandi Izirayel borey se. A nee:
Irkoy na Izirayel yaamar i ma tun ka koy
6 «Horeb tondi hondoo do, Abadantaa, ir Koyoo nee ir se: ‹War hanse ka gay tondi hondoo woo jere. 7 Wa kuubi ka koy, wa huru Amor borey tondi hondoo ra nda ngi taalammey kul do Ganganoo gandaa ra, tondi hondoo ra, hondey gandaa here ra, gurmaa ra, teekoo guraa ga, Kanaŋ borey gandaa nda Libaŋ, ka koy hala Efrat isa beeroo do. 8 Guna, ay na gandaa daŋ war jine, wa huru, gandaa ma tee war wane kaŋ Abadantaa nʼa žee war baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se kaŋ nga gʼa noo ngi nda ngi hayroo kaŋ ga kaa dumawey ga se.›»
Musa na alwakiiliyaŋ gorandi
9 «Alwaatoo din, ay nee war se: ‹Agay hinne si hin ka war zaa.* 10 Abadantaa, war Koyoo na war boobandi, nga ne, hõ war ga boobo sanda beenaa handarawey. 11 Yala Abadantaa, ir baabey Koyoo ma war boobandi cee zenber (1.000) ka bisa hõ hinnaa, de a ma albarka daŋ war ra nda takaa kaŋ nda a nʼa har war se. 12 Taka foo nda agay hinne ga hin ka war šugullawey nda war yenjewey jeejaa zaa? 13 Wa aru lakkalkoyniyaŋ suuba war ra kaŋyaŋ goo nda bayray, kaŋyaŋ ga bayrandi war alkabiilawey ra, ay gʼi daŋ war jine sanda alwakiiliyaŋ.› 14 War nʼay zaabi ka nee: ‹Woo kaŋ ni nee ir mʼa tee ga boori.› 15 Woo ra ay na war alkabiilawey boŋkoyney zaa, aru lakkalkoyniyaŋ kaŋ ga bayrandi, ay nʼi daŋ war jine sanda boro zenber foo (1.000) se boŋkoyni, nda boro zangu foo (100) se boŋkoyni, nda boro woyguu (50) se boŋkoyni, nda boro woy (10) se boŋkoyni, nda war alkabiilawey goy juwalkey. 16 Waati follokaa din da ra, ay na war alkaaley yaamar ka nee i se: ‹War ma haŋajer war armey se, war ma ciiti nda šerretaray aru nda nga armaa wala yaw game kaŋ goo a do. 17 War masi boro guna ciitiyan ra. War ma haŋajer ikaccaa nda ibeeroo se. War masi hunbur adamize kul, zama ciitiyan manʼti kala Irkoy wane. Haya kaŋ šendi war se, war ma kate a ay do hala ya maarʼa.› 18 Alwaatoo woo, hayey kul kaŋ war ga hima kʼi tee, ay nʼi kul har war se.»
Izirayel na Irkoy hoo gandaa miɲoo ga kaŋ allaahidoo zandi i se
19 «Woo banda ga, Abadantaa, ir Koyoo yaamaroo ga, ir hun Horeb tondi hondoo do ka saaji beeri hunburantaa woo kul kaŋ war dii a dunbu ka bisa, ka hanga fondaa kaŋ ga koy Amor borey tondi hondey do, ir too Kadeš-Barneya. 20 Ay nee war se: ‹War too Amor borey tondi hondoo do kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa noo ir se. 21 Guna, Abadantaa, ni Koyoo na gandaa daŋ ni jine, žigi ka koy mʼa zaa a ma tee ni wane sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni baabey Koyoo nʼa har ma ne. Masi hunbur, ni binoo masi dunbu.›
22 War man agay ka nee: ‹Ir ma aruyaŋ sanba ir jine i ma gandaa lawre, i ma alhabar tee ir se kaŋ ra ir ga duu fondaa kaŋ nda ir ga žigi ka koy, nda koyrawey kaŋ ra ir ga huru.› 23 Šennoo woo kan ya ne, ay na aru woy cindi hinka (12) zaa war ra, alkabiila foo, aru foo. 24 I koy, i žigi tondi hondoo ga, de i too hala Eškol gooroo do kaŋ i nʼa monno. 25 I zaa gandaa tuuri-izey ra ka kate ey ir se, šennoo kaŋ i nʼa har ti: ‹Ganda henna no kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa noo ir se.› 26 Amma war mana baa war ma žigi ka koy, war ture Abadantaa, war Koyoo yaamaroo ga. 27 War ŋuunuŋuunu war hukkumey cire, war nee: ‹Abadantaa mma konna ir, woo se a nʼir fattandi Misira gandaa ra hala nga mʼir daŋ Amor borey kabey ra i mʼir halaci.› 28 Man ra ir ga žigi ka koy? Ir armey nʼir biney hasara ka nee: ‹Jama beeri no kaŋ borey bisa ir kayyan, koyra gaabanteyaŋ no kaŋ cetewey ga too beenaa, ir dii a ra ba Anak boroyaŋ.›†
29 Ay nee war se: ‹War biney masi dunbu, war masi hunbur ey.› 30 Abadantaa, war Koyoo kaŋ ga dira war jine, a ga wongu war se, sanda takaa kaŋ nda a nʼa tee war jine Misira 31 nda saajoo ra kaŋ ra ni dii kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni zaa sanda takaa kaŋ aru ga nga izʼaroo zaa, fondaa kul kaŋ ra war dira hala war ma too kate nongoo woo ra. 32 Amma woo kul, war mana war naanaa daŋ Abadantaa, war Koyoo ra 33 kaŋ ga dira war jine fondaa ra ka nongu ceeci war se kaŋ ra war ga goro. Cijin here, a ga huru war jine nuune ra ka fondaa kaarandi war se kaŋ ra war ga hima ka dira. Zaari here, a ga huru duula ra ka fondaa cebe war se.
34 Abadantaa maa war ŋuunuŋuunuyaney, nga futuroo ra a žee ka nee: 35 ‹Alwaddaa woo boro laaley, abada boro kul si dii ganda hennaa kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo war baabey se, 36 nda manʼti Kaleb, Yefune izʼaroo hinne, a ga dii a, ay gʼa noo nga nda nga izʼarey se gandaa kaŋ ra a dira, zama a na Abadantaa gana nda fondaa.›
37 Agay mo, Abadantaa futu ay ga war maaganda se. A nee: ‹Ni mo, nʼsi huru a ra. 38 Žozuwe, Nun izʼaroo kaŋ ga goy ma ne ga huru a ra. A tee boro kaŋ nin, zama nga no ma Izirayel borey daŋ gandaa woo ra, a mʼa noo i se sanda tubu. 39 War izey kaŋ war nee: “Iberey gʼi dii”, war izʼarey kaŋ hõ i si ihenna nda ilaala kaa cere ra, ngi no ma huru a ra, ngi se ay gʼa noo, ngi no mʼa mayray. 40 Amma war, wa willi ka koy saajoo ra ka Kakaarey teekoo fondaa zaa.›
41 War nʼay zaabi ka nee: ‹Ir na zunubu tee Abadantaa ga, ir ga žigi ka koy wongu nda takaa kaŋ nda Abadantaa, ir Koyoo nʼir yaamar.› War na war wongu jinawey zaa war centey ga, war naanay kaŋ a ga faala war se ka žigi tondi hondoo ra. 42 Amma Abadantaa nee ya ne: ‹Nee i se: “War masi žigi ka koy, war masi wongu, zama ay sii war game, woo ra war masi koy naŋ war iberey ma war kar.”› 43 Ay šelaŋ war se, amma war mana haŋajer, war wanji Abadantaa yaamarey ga, war fooma ka žigi tondi hondoo ra. 44 Woo ra Amor borey kaŋ goo tondi hondoo ra fatta ka war kubay, ka war gaaray sanda takaa kaŋ ayuuhamney gʼa tee, za Seyir hala Horma, i na war kar. 45 War yee kateroo ga, war hẽe Abadantaa jine, amma Abadantaa mana maa war hẽeney se, a mana haŋajer war se. 46 Woo ra war goro Kadeš ka waati kuku tee no din.»
* 1:9 Fattaroo 18.13–26. † 1:28 Kabuyaney 13.22.