Hemasalaha
Hemasalaha bukana
Buka ta hededehemasalahana
Hemasalaha bukana ta taukulina ede apostolo Yowane. Iya Sebedaiyo natuna na Yesu Keliso yona hekahekata tamowaina wa (Mataiyo 4:21). Teina buka ta ye kuli nuwana bolimai 95 unai. Buka ta meta leta ye kuli ekalesiya bodadi haligigi-labui teha Eisiya unai taumiya udiyedi. Teha Eisiya, iya ede yoda huya ta unai meta Teki basileiyana unai.
Yowane buka ta ye kuli na yona nuwatu meta bena ekalesiya bodadi ye kabinonohaidi hewaiunu ye hetubuko wa hesabana. Na ye hededehebayaodi bena se tolobayao na yodi sunuma Yesu unai se kabihekahini.
Hewaiunu Yowane ye kita ye laoma wa, iya meta Loma yodi gabemani nimadiyena. Nuwanuwatuna ne Yaubada ye hemasalaha kalinawai, na hinage ye hemasalaha meta hewaiunu ne kabo ye hekaiyawasi yo tauhewaiunu ne kabo ye hekilainodi.
Loma yodi gabemani se bom se kitaꞌuyoidi meta gigibwali maudoina kalidiwai. Na ena tamowai hesau ye hedede meta basileiya hesau kabo ye saedikwaidi, kabo se hewaiunu. Hinage Loma tamowaidi yodi wasawasa se katai “Guiyau” yo “Tauhemauli” yo se tabaꞌohu unai. Yo se henuwa bena ekalesiya hinage se tabaꞌohu unai. Na ekalesiya nige gonowana se tabaꞌohui, unai se kitadi ede siya gabemani kadi waiunu, na se toledi numatutugudu unai o se unuhemwaloidi.
Unai ede Yowane nige gonowana buka ta nuwanuwatuna ye kulihemasalahadi hedehedede dudulaidi udiyedi, ede tautau yo heyaheyasoni udoiꞌudoi ye hepaisowadi, doha Yaubada ye hekitadi kalinawai. Tautau yo heyaheyasoni se bado Talam Bagubagunana Bukana unai ta lobaidi na Yowane ye hepaisowadi, doha peloweta Daniyela yo Hesekiyela yodi buka udiyedi, yo buka hekadiyo hinage.
Heyaheyasoni hekadi hededehemasalahadi
Ginauli hekadi hinage bena ta nuwatulobaidi meta siya heyaheyasoni. Doha gole kaniyona ede “ye tabu”, iya ede, “Yaubada yona”, doha bili tabukalilina Numa Tabuna wa unai, na bili ne unai ginauli maudoidi gole unai se ginaulidi yo gole unai se sumadi. Yo weku namwanamwakalilidi (Hemasalaha 21:11 yo 21:19-20) kaniyodi ede se didiga yo se aꞌakalili.
Numela hinage nuwatu hekadi heyaheyasonidi.
◊ Numela haiyona (3) kaniyona meta “maudoina”.
◊ Numela haligigi-labui (7) meta Yaubada yona numela, na kaniyona ede, ginauli maudoidi Yaubada ye haihegehedi, o, ginauli maudoidi ta iya kalinawai, o, “Yaubada yona”. Ekalesiya bodadi haligigi-labui (Hemasalaha 1:4-5) kaniyona ede “ekalesiya bodadi maudoidi” yo “Yaubada yona boda”, yo siya ede ekalesiya bodadi maudoidi tanoubu ta unai heyaheyasonidi. Yo Yaluwa haligigi-labui meta “Yaubada Yaluwana” o, “Yaluwa Tabuna” (1:4-5).
◊ Numela hasi (4) meta “tanoubu ta gogodiyao” yo “yababa tauginaulidi tamowaidiyao”.
◊ Saudoudoi-labui (12) meta Yaubada yona gigibwali yo yona kabaloina ye heyaheyasoniyei, doha Isalaela bodadi saudoudoi-labui wa, yo apostolo saudoudoi-labui wa.
◊ Na numela tausani (1,000) kaniyona meta “boda” yo “ye badokalili”. Unai “12 tausani” (12,000) kaniyona meta “boda Yaubada ye loinaedi”, yo 144 tausani (144,000) meta “boda maudoidi Yaubada ye loinaedi”, matawuwuna 144 = 12 x 12, siya ede Isalaela kadi mumugao badodi 12 yo apostolo ekalesiya taubagunaedi badodi 12.
Yowane tautau yo heyaheyasoni se bado ye hepaisowadi, nige gonowana inai ta hededehemasalahahegehedi. Teina buka ta ye hededehemasalaha saha yo saha kabo se tubu yo idohagi na kabo Yaubada tanoubu ta ye laei kana siga. Na buka ta ye henuwa bena ye kabinonohaida na tausunuma maudoidi yo kita hinage ta tolotahitahi huyahewaiunu kabo se laoma ne udiyedi.
Buka ta hedehededena lakilakidi
• Hedehedede bagubagunadi 1:1-20
• Ekalesiya bodadi haligigi-labui (7) yodi leta 2:1—3:22
• Matada ne unai ginauli sahasahadi kabo se tubu ne 4:1—22:5
Yaubada yona telona unai 4:1-11
Buka nokuna ma dedelina haligigi-labui 5:1—8:1
Bwagigi haligigi-labui 8:2—11:19
Delegoni yo suisui nuwamatamatausidi labui yo Mamoe Natuna 12:1—14:20
Gaeba haligigi-labui 15:1—16:21
Babeloni yo diyabolo yo suisui nuwamatamatausina yo pelowetalupolupo yodi heyababa 17:1—20:10
Hekasa gehegehena yo galewa yo tanoubu yo Yelusalema hauhaudi 20:11—22:6
• Buka kabaguduna hedehededena 22:7-21
1
Buka kabahetubuna hedehededena
1 Teina buka ta unai meta ginauli maudoidi Yesu Keliso ye hemasalahadi wa yau yona heyayai tauhaina Yowane kaliguwai. Ginauli maudoidi nige bayaona kabo se tubu ne meta Yaubada gigibwali ye mosei Yesu unai bena ye hemasalahadi yona heyayai tauhaidi udiyedi. Ede Yesu yona anelu ye hetamali ye laoma bena teina ginaulidi ta ye hekitadi kaliguwai. 2 Ginauli maudoidi ya kitadi wa ya kulitautaubigaidi teina buka ta unai, siya ede Yaubada unai wasa se laoma yo Yesu Keliso ginauli ye hemasalahadi kaliguwai wa wasadi. 3 Iya kaiteya hededepeloweta hedehedededi ta ye hasiligabaedi boda udiyedi meta iya gonowana ye gwauyala, yo siya kaiteyadi se lapuwatanidi yo buka ta kulikulina ta se kawakabiyeidi kabo hinage gonowana se gwauyala, matawuwuna ginauli kabo se tubu ne huyadi se hanahanauma.
Yowane yona lautoki yo Yesu hedebasaena
4-5 Yau Yowane, ya kulikulilaowa teha Eisiya unai ekalesiya bodadi haligigi-labui kalimiuwai.
Ya kaibwadasae Yaubada yo Yaluwa haligigi-labui** yo Yesu Keliso udiyedi. Yaubada iya ede wau teina, huya bagubagunana unai, yo huya sola kabo se laoma ne udiyedi. Yaluwa haligigi-labui wa, siya ede Yaubada yona telona talanuwanawai. Yo Yesu Keliso, iya ede Yaubada yona nuwanuwatu mamohoidi tauhemasalahatautaubigaidi, yo boita unai iya tautoloꞌuyo bagubagunana, yo iya tanoubu ta unai wasawasa maudoidi kadi tanuwaga. Siya ya kaibwadaidi bena yodi kabinamwa yo yodi nuwadaumwali se toledi kalimiuyena.
Yesu ye gadosisiyeida, yo kwasinana unai yoda baꞌaya udiyedi ye yailihaida. 6 Yo ye kaisunuwaida bena ta hemala yona basileiya bodana yo Yaubada yona taukaitalasam.** Yaubada ne, iya ede Yesu yona Yaubada yo Tamana. Unai hedebasae yo gigibwali iya ye bom mo kalinawai, ye lau ee nige kana siga! Mamohoi!
7 “Kwa kita ne! Iya galewa yadadi udiyedi ye laolaoma.” (Daniyela 7:13)
Yo “tamowai maudoidi, yo hinage kaiteyadi iya se gwali** wa, iya kabo se kita.
Yona masalaha debanawai
kabo boga udoiꞌudoi maudoidi tanoubu ta unai se dou ma kalinalakilakidi.” (Sakaliya 12:10)
Doha teina kabo ye masalaha! Mamohoi.
8 Guiyau ye wane, “Yau Alepa yo Omega,** ginauli maudoidi yodi kabahetubu yo yodi kabagehe. Yau ede wau teina, huya bagubagunana unai, yo huya sola kabo se laoma ne udiyedi. Yau Guiyau Yaubada Gigibwalikalilina.”
Yowane ginauli hesau ye kita meta kana kao doha tamowai
9 Yau, Yowane, Yesu sunumaena ta unai meta kami kaha hesau. Yau hinage hekamkamna ya hekalo doha komiu Yesu tausunumaena maudoimiu. Maudoida meta Yaubada yona basileiya tamowaidi, yo hekamkamna ta maudoidi udiyedi ta tolokesegai. Yaubada yona hedehedede yo Yesu wasana yogu lauguguyaidi wa debadiyena ede se tolegau Patimosi bwanabwanaluwana unai. 10 Temenai na Guiyau yona mayadai** unai Yaluwa Tabuna ye tanuwagaigau, na dagelagu ne unai kalina lakilakina ya lapui doha bwagigi daguguna, 11 na ye hededelaoma ye wane, “Ginauli maudoidi ku kitadi ne ku kulidobiyeidi buka unai na ku hetamali ye lau ekalesiya bodadi haligigi-labui siya ede Epeso, Simulina, Pegamumu, Tiyatila, Sadisi, Piladelepiya yo Laodisiya udiyedi.”
12 Ya tolobui bena kaiteya ye hedehededelaoma wa ya kita. Na huyana ya tolobui meta lampa kabatoledi haligigi-labui gole unai se ginaulidi wa ya kitadi. 13 Yo lampa kabatoledi luwadi wa unai ginauli hesau ye totolo ya kita kana kao doha tamowai, kana kwama lohalohana ye luwui ye dobi kaena ne unai, yo kaleko tupwana katulohana gole unai se ginauli wa ye paihetakikili duwaduwalina ne unai. 14 Kuluna maiyawana se posiposikalili doha bagodu se guli na pulopulodi, yo doha kaleko posiposina,** na matana doha kaiwa kalapulupululuna. 15 Kaena kadi kao doha bolonisi** kaiwa kalapulupululukalilina unai se gabuheꞌaꞌadi na se namanamali, yo kalinana daguguna doha kabaita se didi na dagugudi. 16 Iya nimakahatuna unai meta kipwala haligigi-labui ye kabikabihekahinidi, na kawana ne unai iyala kelepana mata teha labulabui ye tatapesama, yo kana kao ne ye sina doha mayadailaki mahanana dawayana bayabayaona.
17 Huyana ya kita meta ya guliyaboyabomdobi talanuwana ne unai, kagu kao doha ya boitako. Kabo nima kahatuna wa unai ye kabilaoma na ye wane, “Tabu ku matausi! Yau ede Bagubagunana yo Mulimulitana. 18 Yau Miyamiyahaina ede. Ya boita, na ya mauliꞌuyo yo kabo ya maumauli ye lau ee huya nige kana siga! Yau meta boita yo Hade kadi kii ya kabihekahinidi.**
19 Unai saha ku kitadi ta taba ku kulidobiyeidi, siya ede ginauli saha teina se tubutubu ta yo ginauli saha muliyena kabo se tubu ne. 20 Kipwala haligigi-labui nimakahatugu unai ku kitadi wa yo hinage lampa kabatoledi haligigi-labui wa kaniyodi wadawadamdi ede teina: Kipwala haligigi-labui wa meta siya ede ekalesiya bodadi haligigi-labui yodi anelu, yo lampa kabatoledi haligigi-labui wa meta siya ede ekalesiya bodadi haligigi-labui.”
** 1:4-5 Yaluwa haligigi-labui (7) meta Yaluwa Tabuna kataina hesau. ** 1:6 Yaubada yona taukaitalasam ede ekalesiya maudoidi. Taukaitalasam ne kaniyona ede Yaubada ye kaisunuwaidi na iya matanawai se miyamiya, yo maudoidi gonowana Yaubada maiyanao se hedehedede yo se kaikaibwadasae yo se lautokisae Yaubada unai. Iyamo yodi kaitalasam nige suisui se gabudi, na yodi kaitalasam ede Yaluwa ye nonohaidi (1 Petelo 2:5, Loma 12:1). ** 1:7 Se gwali: Hedehedede ta meta Sakaliya 12:10 ye katai, na nuwanuwatuna ede huyana Yesu se hesataulo meta tauꞌiyala tamowaina hesau wamali ye hai na iya ye gwalilapai (Yowane 19:37). Na nuwanuwatu ta nige taugwalina wa ye bom mo, na Dius yodi tauwoyawoya yo tamowai maudoidi, kaiteyadi se hedede bena Yesu se unui. ** 1:8 Alepa meta leta bagubagunana yo Omega meta leta mulimulitana kalina Giliki yodi leta leleina unai. Unai Alepa yo Omega meta kabahetubu yo kabagehe heyaheyasonidi. ** 1:10 Guiyau yona mayadai nuwatulobaina ede Yesu yona toloꞌuyo mayadaina, iya ede Sabati, o Dimdimyena se wane Sunday. ** 1:14 Doha bagodu se guli na pulopulodi, yo doha kaleko posiposina: Lausoisoi ta unai hedehedede mamohoidi meta, Kuluna maiyawana se posiposikalili doha mamoe wiyadi posiposina yo sinou, na ginaulidi ta meta nige yoda tupwa ta unai. ** 1:15 Bolonisi meta pawati kana kao hesau na ye pulupululu. ** 1:18 Yau meta boita yo Hade kadi kii ya kabihekahinidi: Hedehedede ta kaniyona ede, yau boita yo Hade ya tanuwagaidi.