5
Yisasdo Purimo Enengo Kirikiri Oni Mande Yunoro Etuyeroyingo
(Luk 6:20-23)
1 Yisas oni simoo bare oowooyingga oorengo yeyoro ngu, ene mera puri sanganimo oorero, bibitetoni, enengo kirikiri oniku, eneno ooreyingo. 2 Nguno Yisasdo mande etuyeroro, yunoro, ngandiro eyingo.
3 Oni ene ingowanggo. Ene Anut doongeyimo ereremo kini, ero ingootenggoku ngu, asa, ene oni oni tewanggo. Ndadiro nguro, Anutdo ene kumana yunowa. Yo, ngundiro oni, ngundo ngu Anutdo endega enengo oni simoo bare soboyerooteku, nguno uro oruwanggo.
4 Oni sendoro, nowoondoyemo kowuri urungga ingootenggoku ngu, Anutdo hoorooweyeroro, kowuriye andangero, nowoondoye yeni imakewoku, nguro ene oni oni tewanggo.
5 Oni murini mesarango imakeyingomo oorootenggoku ngu, Anutdo kumana yunoro, mera oo yunowero ero gosiyowoku, ngu yunowaku, nguro ene oni oni tewanggo.
6 Oni oowariro ko sonoro, ingoro, hahangetenggoku ngundiro, oni nowoondoyemonggo Anutro murini nenengo ngu keyowero hahangetenggo. Ene ngundiro tero, oodoyi, asa, Anut enengombo nowoondoye yeni, metemi oorengo tero, nguro ene oni oni tewanggo.
7 Oni ene simoo bare gidarega nowoondoye yunootenggoku muringga, nguro ene oni oni tewanggo. Ndadiro nguro, Anutdo enengo nguya nowoondoyi teyunowa.
8 Oni Anut doongeyimo nowoondoye mesarango oorengo oorootenggoku ngu, ene oni oni tewanggo. Ndadiro nguro, ene Anut kenowanggo. 9 Oni ebe toongootoyi, ene nowoondoye imakeyingomo oruweroyi oningga ngu, ene mete oni oni tewanggo. Ndadiro nguro, Anutdo ngu oni nguya nenengo simoone, ero ewa.
10 Anut doongeyimo, oni nenengo oodoyi, nguro oni gidaregado kingo kowuri gura gura yunootoyi, nguro ene nowoondoye kowuri ma ingowanggo. Kini, ene oni oni tewanggo. Ndadiro nguro, Anutdo ene yoyoro, endega enengo oni simoo bare soboyerooteku, nguno oruwanggo.
11-12 Ngundiro nangge, ye no kenerootoyi, nguro merako oni, ngando kootuyesina mande biyomi ero yomooro, kowuri gura gura yunoro, kingo mande godange etoyi ngu, nguro ye nowoondoye kowuri ma ingowero. Kini, ye komo oni oni teya, nowoondoye imakeyingomo ootooya, Anut oowooyi bingami eya okooya, oni oni teyi. Ndadiro nguro, ye sambo endemo oo urungga ngu yowanggo. Ngundiro nangge, merako onindo Anutro ingondudu eyingo oni nguya koretero yomburibariyeroyingo, ero eyingo.
Oni Anutno Nowoondoyemo Hamoo Teyingo Ngu, Sayi Nembo, Ko, Soru Ngundiro
(Mak 9:50; Luk 14:34-35)
13 Yisasdo mande gura eyingo. Ye Anutno nowoondoyemo hamoo teyingongga, ngu merako ngano sayi nembo (Sol) ngundiro. Sayi nembo ningguriga ngu yoyokootoni ngu, asa, noorendo ngu ningguriga Sayi nembo nguno, ngu ko yeweroyi nguya ereremo kini. Yo, hamoo, sayi nembo ngu koni gura kini. Ngundiro nguro, onindo oorongooro, keyembo wongooweroyi.
14 Ngundiro nangge, ye Anutno nowoondoyemo hamoo teyingo ngu, mera ngaro soru himi ngundiro. Ende gura purimo sorudodo oruwaku ngu, kombiteyingo ma oruwa. 15 Kini, onindo soru karo, kumbe gura newendemo ma oongoowanggo. Kini, soru ngu yaba sanganimo tunoo yetoyi, oni ya newendemo oorootenggoku, ngu bidodo soru himi kenowanggo. 16 Ngundiro nangge, oni nowoondoye Anutno hamoo teyingongga ngu, enengo sorungga ngu oni bidodomo tunoo oodoni, yengo muriye nenengo kenoro ngu, Anut sambo endemo oorooteku, ngu oowooyi bingami okoowanggo. Ero eyingo.
Anutro Mamana Mandeno Eyingo
17 Yisasdo mande gura eyingo. Ye ngandiro ma ingowero, no ngano omburo, Anutro mamana mande ingondudu eyingo onindo kuri nakangoyingo ngu andangewa, ero ma ingowero. Kini, nondo mamana mande ngu andangewero ma ombuyingo. Nondo mamana mande ngu bidodo engge yewe tunootemukoweroyi, nguro ingooteno. 18 No yeno hamoo eteno. Sambo mera kinitetoni, ene noro mamana mande ma kinitewa. Anutro mamana mande nguno noorengo mande gumi bodaga, ko, nakaya bobodi guranangge nangge ngu ma yokowa. Oo bidodo mamana mande ngu newendemo oorooteku, ngu enggeni tunootewa. 19 Oni gura Anutro mamana mande gumi gura ma keyoro, ngunonggo ene oni gura ngundiro etuyeroro ngu, arisa, ngu oningga sambo endemo ooreteku naruno, ene Anut doongeyimo, ngu oowooyi kini oruwa. Ene oni Anutro mamana mande ngu keyoro, oni simoo bare oo ngundiro etuyerootoningga ngu, arisa, Anutdo sambo endega enengo oni simoo bare soboyerooteku, nguno ngu, oningga ngu oowooyidodo tewa. 20 No yeno hamoo eteno. Anut doongeyimo, yengo muri nenengongga, ngundo komo Mosesro mamana mande sobowooyingo oni Parisi, ko, mamana mande etuyeroyingo oni nguya, enengo muri nenengo ma dagatenggoku ngu, arisa, ye Anut Oo Bidodo Simburi Simbunani, enengo oni simoo bare soboyerooteku endega, ngu newendemo ma uwanggo. Ero eyingo.
Yisasro Mande Keta, Ngundo Kurimi Muri Ngu Dagate
(Luk 12:57-59)
21 Arisa, Yisas mande gura eyingo. Mosesro mamana mande kurimi ngu, ye gome ingootenggo. Ngu ngandiro eyingo.
Ye oni ma ureyi kumoowero. Ene ge oni ureyi kumoowaku ngu, asa, ge mande wirikoyingo onino oorero, nguno gumi urungga yowa, ero eyingo. (Kisim Bek/ Eksodas 20:13)
22 Ene nondo mande gura nguya yeno eteno. Oni gura dobooyi guraya newende biyomi ingooteku, nguro ene mande wirikoyingo onino ooretoni, nguro gumi inowa. Ngundiro nangge, oni gura ene oni doongeyemo, oni dobooyi kootuyisina mande ero, oyimo inowaku ngu, asa, ene nguya mande wirikoyingo oni tabango urungga nguno ooretoni, nguro gumi urungga inowa. Ene oni gura dobooyiboya sanggiri oorengo tero ewa, ge mboorombo goyoyingo, ingondudu gura metemi kini! Ene ngundiro ewaku ngu, asa, ngu oningga ngu Anutdo soweyootoni, Setanro ende de nombo sugi sugi derorooteku, nguno oororo, sugi oruwa.
23-24 Ge Anutno yambo mande tewero ingoro, nguro ge eneno kingo oo duwoo yewero uya ngu, doboogebo geya biyomi ingooteku ingoro ngu, asa, koretero ge eneno ooroya, biyomingga ngu andangeya, yomosiyoyagogo, kootuyisina ge ko uya, Anutno oo duwoo ye.
25 Dobooge gura geya newendemo kowuri ingoro, goyoro, mande wirikoweroyi musiyomo oorowuwero oorekono oorowutoningga ngu, sodedomangge ngu mande kowuringga ngu yoonenengori. Ge ngu mande kowuri koretero ma yomosiyowaku ngu, arisa, ngu oningga, ngundo goyoro, oo wirikoyingo onino oorowutoyi, ngundo goyoro, kumbadogoni oni kandeyemo goyetoyi, ngundo ya biyomimo goyewanggo. 26 No yeno hamoo eteno. Ge ya biyomimo oode, ngunonggo gengo weti ngu bidodo ma andangero ngu, asa, ge ya biyomi ngu ma yokowa. Ero eyingo.
Erambarisa Muri Toongoowereyi, Nguro Mande
27 Asa, ene mande gura eyingo. Mosesro mamana mande kurimi nakangoyingongga ngu, ye kuri ingootenggo. Ene ngundiro eyingo. Ye oni guraro bareyi yakakayi yodowooro, ma yomburiyowero. Ero eyingo. 28 Ene no mande gura yunooteno. Simoo gurado newendemonggo barega kenomayingoro, nguro ingooteku, ngu ngandiro, ene barega nguya kuri werewori.
29 Ngundiro nguro, doongengge metemisina, ngundo goyeni, weti mbumbuwa tetoningga ngu, andangeya yoko. Ngundiro nangge, moondege gumi, ngundo goyeni weti mbumbuwa tetoningga ngu, andangeya yoko. Ngundiro tewaku ngu, asa, moondege bidodo yoro, Setanro ende de nombo ma kumooweroyi, nguno ma uwa. Ngundiro nguro, ge oo biyomi teteku, ngu sodedomangge yomosiyoro ngu, ngu gome metemi oruwa. 30 Mande adingayi gura ngundiro. Kandege metemisina, ngundo goyeni, weti mbumbuwa tetoningga ngu, toongooya oorongo. Ngundiro tewaku ngu, asa, moondege bidodo yoro, Setanro ende de nombo ma kumooweroyi nguno ma uwa. Ngundiro nguro, ge oo biyomi teteku, ngu sodedomangge yomosiyoro ngu, ngu gome metemi. Ero eyingo.*
Oni Bareyi Andangeweroyi, Nguro Mande
(Matiyu 19:9; Mak 10:11-12; Luk 16:18)
31 Yisasdo mande gura eyingo. Mosesro mamana mandeno kuri ngandiro nakangoyingo. Oni gura bareyi yokowero ngu, ene komo so uyino mande ngundiya nakangoya, bareyi inoni, ero nakangoyingo. 32 Ene nondo mande gura moore. Oni erambarisa ngu bareyibo oni guraya ma wereyingo ngu yokoro owewaku ngu, ene bareyi yeni, mbumbuwa tewa. Ngu baregaku kuri kameyi yowoku, ngundo simoo gura kootu yootoni ngu, arisa, Anut doongeyimo, simoo kootungga, ngundo mbumbuwa tewa. Ero eyingo.
Ye Mande Godange Ero, Ngunonggo Anut Oowooyi Kingo Ma Ewero
33 Asa, Yisasdo mande gura eyingo. Kuri oo nakaya teyingo ngu, ye gome ingootenggo. Ye Anut doongeyimo mande gagiwi, ero gosiyoyingongga, ngu ma toongoowero, ngu hamoo teyi, ero nakangoyingo. 34 Ene no nguro mande soweyoro eweroyi oore. Ye merako onino mande gosiyowero tetoyingga ngu, no ngu mandega Anut oowooyimo gosiyowero ero, ma ewero. Ye sambo oowooyimo mande ma gosiyowero. Ndawugaro nguro, sambo ngu Anutro yaba bibiteweroyi. 35 Ye mera oowooyimo nguya mande ma gosiyowero, ndadiro nguro, ngu Anutdo keyi yeweroyi musiyo. Ye Yerusalem ende oowooyimo nguya mande ma gosiyowero, ndadiro nguro, ngu Anutro ende urungga. 36 Ye tabaye oowooyimo nguya mande ma gosiyoro ewero. Ndadiro nguro, ye tabaye uye sarayi ngu yeyi, iriyo yeweroyi nguya kini. Ngundiro nangge, tabaye uye iriyo ngu yeyi, sarayi yeweroyi nguya kini. 37 Ye mande gura ero, yo, etenggoku ngu, hamoo ewanggo. Ye, kini, etenggoku ngu nguya, hamoo ewanggo. Ye mande, yo, kini, etenggoku, nguno mande soweyoro ewanggoku ngu, Setando yeni tunootete. Ero eyingo.
Ye Ogingo Yeno Yunootoyi, Nguro Gumi Ma Teyunowero
(Luk 6:29-30)
38 Asa, Yisasdo mande gura eyingo. Ye Mosesro mamana mandeno, ye kuri ingootenggo. Ene ngundiro eyingo. Oni gurado doongeye yomburiyootoyiga ngu, yebana ngundiya ene doongeyi gumi teyino. Oni gurado metoyi udoyiga ngu, yebana ngundiya ene metoyi gumi teyino. Ero eyingo. 39 Ene no yeno eteno. Onindo yeno oo biyomi teyunootoyi ngu, yebana ko gumi ma teyunowero. Oni gurado gagiye metemisina udoyi ngu, ye yowoorengootoyiga, ko biyomisina nguya yureyi. 40 Ngundiro nangge, oni gurado goyoro, mande wirikoweroyi musiyomo oororo, yengo nengguro yootoyiga ngu, asa, mete ye dogigiro nengguro nguya yunoyi. 41 Oni gurado yeya oore bodaga oorowuwero ooroya ngu, yendo ngu songgura oore piru nguya oorowuyi. 42 Oni gurado oo guraro sumoo yunootoyiga ngu, arisa, inoyi. Ngundiro nangge, oni gurado yeno weti tero, yowero oo etoningga ngu, mete ye inoyi. Ero eyingo.
Ye Mundi Oni Ngu Nowoondoye Yunoyi
(Luk 6:27-28; 6:32-36)
43 Asa, Yisasdo mande gura eyingo. Ye Mosesro mamana mandeno kuri ingootenggo. Ene ngundiro eyingo. Ye dobookuriye konebaye nguro gome ingoya, yengo mundi oni nguya sanggiri teyi. Ero eyingo. 44 Ene nondo mande gura soweyoro yunowero. Yengo mundi oni ngu nowoondoye yunoya, enendo muri biyomi yeno tero, kootu yunootenggoku ngu, yendo nguro Anutno kira teyunootoyi, enendo muri biyomi tetenggoku, ngu hoorooweyerootoni, ngu yokowanggo. 45 Yo, yendo yengo mundi onino muri metemi tero, nguno simoo bare etuyeroro ngu, hamoo oorengo, ye Awaye sambo endemo oorooteku, nguro simoongo. Yo, Anutdo oni biyomi, ko, oni metemi nguya ogisa yeni eneno tunootewa. Ngundiro nangge, sono nguya oni muriye biyomi, ko, oni muriye nenengomo nguya Anutdo sono yeni, eneno ombuwa. 46 Onindo yengo gome ingootoyi, ko yendo nguya enengo gome ingootenggoku, nguro kowuri kini. Weti mbumbuwa tetenggoku oni, ko, Takis yoweroyi oni nguya ngundiro teyingo. Ene yendo yengo mundi oni nowoondoyi teyunowanggoku ngu, asa, Anutdo nguro oni oni tewa. 47 Ye konebaye nguya kambayerootenggoku ngu, ko, oni sowe gidarega, ngundo nguya ngundiro tetenggo. Yengo muringga ngundo enengo muriye ngu ma dagawa. Kini, muriye guranangge. 48 Hamoo, Awaye sambo endemo oorooteku, ngundo oni nenengo, ko, oni biyomimo nguno muri gome nenengo ngu nangge teyunoote. Ngundiro nangge, ye nguya ngundiya teyi.
* 5:30 (Mande adingayi awuno nguro damoni ngandiro. Ye nowoondoyemo ingondudu biyomingga oorooteku ngu, sodedomangge oo ngundiro ngu andangeya yokoyi. Ye ngundiro tewanggoku ngu, weti mbumbuwa engge ma tunootewa).