\NormalFont\ShortTitle{ZIUDI}

{\MTB SA LETA SAPU KUBERIA

\par }{\MT ZIUDI

\par }{\IMT Sa Vinabakala

\par }{\IP Sa leta hie si ta kubere koe Ziudi, sa tasina soti e Zemisi sapu kuberia tugo si keke leta. Sari karua hire si gina na tasina e Zisu, sapu ta tozi pa Matiu 13:55. Kuberia sa sa leta hie pude na vina balaudi rina titisa kokohadi saripu poza puleni na tie te Karisito, gua. Pa dia vina tumatumae kokohadi si iliri va sea ia rini sa Inavoso Leana te Karisito, meke tozia rini sapu leana si pude tavete va sea lamo, sina ele vagia rina tie sa tinaharupu, gua. Sa leta hie si tata kekeṉoṉo gua tugo sa leta vina rua te Pita. Va ṉiṉira i sa sari na tie pude koa va nabu pa rinaṉeraṉe, sapu ele ta poni nia rini koe Tamasa.

\par }{\IOT Sari na Pinaqapaqahana sa Leta

\par }{\IO Sa zinama tataru kekenu. Vesi 1-2

\par }{\IO Sa hahanana, na vina tumatumae sea, meke sa vina kilasa vina betobeto tadi na titisa kokohadi. Vesi 3-16

\par }{\IO Vina balau pude turu va nabu pa rinaṉeraṉe. Vesi 17-23

\par }{\IO Sa tinukuna sa leta. Vesi 24-25



\par }\OneChap {\SH Zinama Tuketukele
\par }
{\PP \VerseOne{1}Arau Ziudi, si na nabulu te Zisu Karisito, meke sa tasiqu rau se Zemisi. Kubere atu nia rau sa leta hie koa gamu doduru pu ele ta tioko koe Tamasa, meke ta kopue koe Zisu Karisito, meke korapa koa koasa tataru te Tamasa sa Tamada.\XREF{*}{{\XO 1:1 }{\XT{Mt 13:55; Mk 6:3}}}

\VS{2}Mi tago zoṉazoṉa ia sa vinatukana, sa binule, meke sa tataru tanisa Baṉara.


\par }{\SH Sari na Titisa Kokohadi
\par }
{\PP \VS{3}Gamu na qua baere ta tatarue mia, hiva sisigiti nia rau pude kubere atu nia koa gamu guguana sa tinaharupu sapu koa koa gita doduru. Ba ta hivae tugo si pude kubere atu, pude va ṉiṉira gamu si gamu, pude mi turu va nabu meke tarae nia sa rinaṉeraṉe. Ele vagia gita na tie te Tamasa sa inavosona sa rinaṉeraṉe pa keke totoso mo, pude ta kopue, meke loke hinobena.

\VS{4}Ura koadia si kaiqa tie kaleadi saripu ene golomo mae koa gita, meke iliri va sea ia rini sa inavoso pa guguana sa tataru variharupi tanisa nada Tamasa. Meke vata evaṉae nia dia tinarae soti rini pude va malumi sari na tinavete bonidi. Korodia va hinokaria rini se Zisu Karisito, sa nada Koimata meke na Baṉara titekena. Pukerane tu ele tozi vura nia Tamasa pa korapa Kinubekubere Hope sa tinazutu, meke sa vina kilasa sapu kote vagia rini.


\par }{\PP \VS{5}Ego, ele gilania mia mo gamu si hie, ba hiva va balabala puleni gamu mo rau. Ele harupi sa Baṉara sari na tinoni Izireli pa popoa Izipi, ba mudina sapu gua asa, si va matei Sa sarini pu lopu va hinokaria si Asa.\XREF{*}{{\XO 1:5 }{\XT{Ekd 12:51; Nab 14:29-30}}}

\VS{6}Meke gua pule he: sari na mateana pu vagi sari na dia ṉiniraṉira koe Tamasa, ba lopu kopu valeana ni sari na dia tuturuana, si luara pani rini sari na dia vasina soti. Vata pusi ni seni Tamasa si arini pa korapa hinuporo, vasina si ta kopue si arini ninae rane, meke aqa nia sa rane vinaripitui nomana, pana kaqu tava kilasa si arini.

\VS{7}Mi balabala ia tugo gua sapu ta evaṉa koari na tie pa popoa Sodomu {\ORD{d}}, meke Qomora {\ORD{d}} meke sari na vasivasileana tatadi vasina, si tavetavete va sea pa vinari riqihi na hahanana seadi si arini. Sa vina kilasa nomana sapu vagia rini koasa nika toa holana, si na vina balau koari doduru tie.\XREF{*}{{\XO 1:7 }{\XT{Zen 19:1-24}}}


\par }{\PP \VS{8}Kekeṉoṉo puta gua tugo rina tie va tumatumae sea sari na tie sara, koari na dia dinogodogorae seadi. Va boni rini sari na tinidia soti, meke doṉo va karia na etulia rini sa Tinarae te Tamasa, meke zama va kaleani rini sari na mateana pa Maṉauru.

\VS{9}E Maekolo, sa ṉati mateana kenukenue te Tamasa, ba lopu tavetia sapu gua asa. Sipu varitokei nia ri kara Setani sapu esei kote vagia sa tinina e Mosese, gua, si lopu hite zutua sa se Setani pude zama va kaleania, ba zama gua mo he si asa: “Mani va kilasigo Tamasa si goi!” gua mo.\XREF{*}{{\XO 1:9 }{\XT{Dan 10:13,21, 12:1; Rev 12:7; Diut 34:6; Zak 3:2}}}

\VS{10}Ba sari na tie kokohadi sara si zama va kaleani rini sari na tiṉitoṉa saripu lopu gilani rini guguadi. Sari na tiṉitoṉa pu gilani mo rini pa tinidia, gua rina kurukuru pinomo pu luli sari na dia inokoro pa tini doduru totoso, si arini tugo sari na tiṉitoṉa pu turaṉa lani si arini pa vina kilasa koa holana.

\VS{11}Madi talotaṉa hola gedi si arini! Sina lulia rini sa hahanana te Keni, meke sekea rini sa Tinarae te Tamasa. Meke koasa inokorona sa poata si tava hoqa si arini koasa sinea te Belami {\ORD{d}}, meke kaqu tava kilasa si arini koe Tamasa, kekeṉoṉo gua tugo sapu ele ta evaṉa koe Kora, sipu kilua sa sa tinuraturaṉa te Mosese.\XREF{*}{{\XO 1:11 }{\XT{Zen 4:3-8; Nab 22:1-35, 16:1-35}}}

\VS{12}Sari na tie hire si loke dia kinurekure hokara, totoso henahena somanae koa gamu si arini. Doṉodoṉo hikare si arini koari na mia hinenahena binaere. Guana tie kopu sipi sapu va deṉa puleni mo teledia si arini, ba lopu poni rini sari na tie te Tamasa. Gua tugo na lei si arini, sapu givusu va tapuria lamae, ba loke rukuna. Meke gua tugo na huda si arini, sapu loke vuana pa nana totoso vua, meke ta rabutu palae sa ṉatina. Mate si arini pa karua ginugua: loke vuadi, meke lopu koa soto koe Karisito.

\VS{13}Kekeṉoṉo gua tugo na tovovo nomana si arini sapu paleke mae ni sari na remoremo pa masamasa, si gua puta tugo sari na dia tinavete variva kurekuredi pu evaṉi rini. Gua tugo na iloṉo\FTNT{*}{{\FR 1:13 }{\FT{ Gina va padapada nia Ziudi sari na mateana kaleadi si gua rina pinopino pu hoqa gore mae pa Maṉauru. Mi tiro vesi 6:}}} si arini, sapu va nago veko poni Tamasa si keke vasina sapu huporo dudukurumu, pude kaqu koa vasina ninae rane si arini.


\par }{\PP \VS{14}Inoke sa tie pu tuti gore mae koe Adama pa sinage vina zuapa, si ele korotae nia sa guguadi rina tie kaleadi hire, sapu guahe: “Dotu, sa Baṉara si kote mae, meke kote somana luli turaṉia ri soku vuro tina mateana,\XREF{*}{{\XO 1:14 }{\XT{Zen 5:18,21-24}}}

\VS{15}pude varipitui ni sari doduru tie, meke pude va kilasi sari na tie kaleadi koari na dia tinavete kaleadi, meke koari doduru zinama kaleadi saripu zama lani rini koa sa Baṉara,” gua.


\par }{\PP \VS{16}Na tie nominomi si arini, meke hoke zutui rini sari na sinea tadi na votiki tie. Luli rini sari na dia inokoro kaleadi, meke hoke vahesihesi puleni si arini, meke va lavati rini sari na tie pa zinama lomosodi, pude valeana puleni koari na dia tinoa soti.


\par }{\SH Sari na Vina Balau na Vina Tumatumae
\par }
{\PP \VS{17}Ba gamu kasa na qua baere ta tatarue mia, mi balabala ia gua sapu ele tozini gamu rina apositolo tanisa nada Baṉara Zisu Karisito.

\VS{18}Zama guahe si arini koa gamu: “Koari na rane mumudi hire si kote mae sari tie va gugue pu luli sari na dia inokoro kaleadi teledia,” gua.\XREF{*}{{\XO 1:18 }{\XT{2 Pit 3:3}}}

\VS{19}Sari na tie gugua hire si vari paqahani gamu si gamu. Ta turaṉa si arini koari na inokoro sea pa tinoa tini, meke lopu tagoa rini sa Maqomaqo Hope.


\par }{\PP \VS{20}Ba gamu kasa na qua baere ta tatarue mia, mi kuri sari na mia tinoa, pude koa va nabu pa mia rinaṉeraṉe madina koe Karisito. Mi varavara pa korapa ṉiniraṉira tanisa Maqomaqo Hope.

\VS{21}Mi kopu puleni gamu, mamu tataru nia sa Tamasa doduru totoso sipu korapa aqa nia gamu sa nada Baṉara Zisu Karisito, pude mani vatua Sa koa gamu sa tinoa hola pa korapana sa Nana tataru vatukana.


\par }{\PP \VS{22}Ke mamu toka ni sarini pu pupuhu nia sa hinokara.

\VS{23}Mi va sarei saripu kaqu tava kilasa pa nika koa holana, mi harupu pule lani si arini pa siraṉa vina hinokara. Ba koari kaiqa pule pu korapa evaṉi sari na tinavete kaleadi pa inokoro tana tini, si mi toka ni si arini pa pinamaṉana sa Tamasa, ba mi etulu pani na va ilolo puleni gamu koari na dia tinavete kaleadi.


\par }{\SH Sa Vinaravara Vinahesi
\par }
{\PP \VS{24}Mani tavahesi sa Tamasa pu boka kopu ni gamu, pude mi lopu luara pania gamu sa mia rinaṉeraṉe. Asa tu si boka kopu totokoni gamu, pude va kamo gamu gua na tie toṉoto mia, na loke tinazutu mia pa kenuna sa Nana ṉinedala pa korapa qinetuqetu nomana.

\VS{25}Keke mo sa Tamasa, sa nada Hinarupu. Mani koa koa Sa sa vinahesi, na ṉinedala variva magasana, na ṉiniraṉira, meke sa Binaṉara pa korapana sa nada Baṉara Zisu Karisito, podalae tu pa pinodalaena hokara, meke kamoa kamahire, meke ninae rane ka rane! Emeni.


\par }