\NormalFont\ShortTitle{Hozea}

{\MTB SA BUKA TE

\par }{\MT HOZEA

\par }{\IMT Sa Vinabakala

\par }{\IP Hozea si tozi vura nia sa zinama te Zihova pa Izireli, pa mudina e poropita Emosi. Podalae si asa pa totoso sapu koa baṉara se Zeroboami vina rua, keke gua koari poropita Aisea meke Maika pu tozi vura nia sa Zinama te Zihova pa Ziuda. Hozea dogoria sa tinaraovo te Izireli la pa Asiria meke koa kamo ia sa kukuruna sa totoso sapu gorevura sa. Asa sa poropita vina betobeto sapu garunu ia Tamasa pude va balau i sari pa Izireli pude kekere pa dia hahanana kaleadi.

\par }{\IP Variva talotaṉa sa tinavete te poropita Hozea, sina garunu ia Tamasa si asa pude vagi ia si keke barikaleqe barabaratana. Lopu hite soto va nabu sa barikaleqe koe Hozea, sa nana palabatu, gua sapu sa butubutu Izireli sapu lopu soto va nabu koa sa dia Tamasa meke vahesi dia votivotiki tamasa tu. Ka ṉeta koburu si podo meke keke mo si te Hozea. Veko pania e Qoma, sa barikaleqe, se Hozea meke vagi nana votivotiki tie, ba totoso kamo ia tinasuna si hiva pule la si asa koe Hozea. Pa tataru variva taleosae si holu vagi pule nia Hozea si asa. Doduru hire si na vina titila la koe Izireli si asa sapu gua mo asa sa hahanana te Izireli la koe Tamasa.

\par }{\IP Sa tataru te Tamasa si vata dogoro nia Hozea sapu okoro hola nia sa pude tago ia si keke barikaleqe sapu kote tataru nia si asa. Izireli si lopu okoro hokara nia sapu gua asa ke kaqu tava kilasa.

\par }{\IOT Sari na Ṉati Pinaqapaqahana sa Buka

\par }{\IO Vinarihaba te Hozea meke sa nana tatamana. Hinia 1:1 kamo hinia 3:5

\par }{\IO Inavoso tinazutuna Izireli. Hinia 4:1 kamo hinia 13:16

\par }{\IO Sa inavoso pinodo pule meke sa vina tatara. Hinia 14:1-9



\par }\ChapOne{1}{\SH Sari Zinama Tuketukele
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sa zinama te Zihova si kamo la koe Hozea, sa tuna koreo e Beri, koari totoso sapu koa baṉara pa Ziuda sari Uzaea, Zotamu, Ehazi, meke Hezikaea, meke koa baṉara pa Izireli se Zeroboami sa tuna koreo e Zehoasi.\XREF{*}{{\XO 1:1 }{\XT{2 Baṉ 14:23 kamo hinia 15:7, 15:32 kamo hinia 16:20, 18:1 kamo hinia 20:21; 2 Koron 26:1 kamo hinia 27:8, 28:1 kamo hinia 32:33}}}


\par }{\SH Sa Barikaleqe te Hozea meke sari Koburu
\par }
{\PP \VS{2}Totoso podalae zama gua koe Hozea se Zihova, si zama se Zihova koa sa, “La, mamu vagia si keke barikaleqe barabaratana, mamu haba ia, pude sari koburu si ta vagi pa binarabarata tugo, sina sa popoa si ele tavetia si keke binarabarata nomana sapu rizu va seu si arini koe Zihova.”


\par }{\PP \VS{3}Ke haba ia sa se Qoma sa tuna e Dibalaimi, meke molu si asa meke podo ia si keke koburu koreo.

\VS{4}Zama se Zihova koe Hozea, “Poza nia Zezireli, sina kote va kilasia Rau sa tutina Zehu koasa eoṉo sapu tavetia sa pa Zezireli, meke sa butubutu baṉara pa Izireli si kote va mate pania Rau.\XREF{*}{{\XO 1:4 }{\XT{2 Baṉ 10:11}}}

\VS{5}Koasa rane asa si kote va moku pania Rau sa bokala te Izireli koasa lolomo pa Zezireli.”


\par }{\PP \VS{6}Molu pule se Qoma meke podoa sa si keke vineki. Zama se Zihova koe Hozea, “Poza nia ‘Lopu Ta Tataruena’, ura na lopu kote vata dogoro nia Rau sa Qua tataru koasa butubutu Izireli, pude taleoso nia.

\VS{7}Ba kote vata dogoro nia Rau sa Qua tataru koasa Butubutu Ziuda; meke kote harupi Rau. Lopu kote ta harupu pa bokala, vedara, babe pa vinaripera babe koari na hose na tie koi hose, ba koa Arau Zihova sa dia Tamasa mo.”


\par }{\PP \VS{8}Mudina sapu va luara nia susu Qoma se Lopu Ta Tataruena, si vagi pule ia sa si keke koburu koreo.

\VS{9}Meke zama se Zihova, “Poza nia ‘Lopu na Qua Tinoni’, ura na lopu Qua tinoni si gamu, meke Arau si lopu mia Tamasa.”


\par }{\SH Izireli si Kaqu Ta Kuri Pule
\par }
{\PP \VS{10}Zama sa poropita, “Gua ba sari tie Izireli si kote guana onone pa masamasa, sapu lopu boka ta pada babe ta nae. Koari na vasidi sapu ta zama guahe si arini, ‘Lopu Qua tinoni si gamu’ gua, si kote ta pozae, ‘Na koburu tanisa Tamasa toana,’ si arini.\XREF{*}{{\XO 1:10 }{\XT{Rom 9:26}}}

\VS{11}Sari tie pa Izireli meke sari tie pa Ziuda si kote koa keke pule, meke kote vizatia rini si keke koimata meke kote ta lete pule meke toqolo sage si arini, ura kote noma hola sa rane te Zezireli\FTNT{*}{{\FR 1:11 }{\FT{Sa ginuana Zezireli si “Zihova si letea.”}}}.




\Chap{2}\VerseOne{1}Zama la guahe koari tasimu koreo, ‘Qua tinoni,’ meke koari tasimu vineki, ‘Sarini pu tataru ni Rau.’ ”


\par }{\SH Izireli si gua sa Barikaleqe sapu Luara Palabatuna
\par }
{\Q \VS{2}Zama se Zihova koa sa butubutu Izireli, “Gegesia sa tinamia, uve gegesia,

\par }{\QB ura lopu Qua barikaleqe si asa,

\par }{\QB meke Arau si lopu nana palabatu.

\par }{\Q Tozi nia pude va via pania pa isumatana sa dinoṉo barabarata

\par }{\QB meke pa varikorapadi ri susuna sa, sa ene hoboro.


\par }{\Q \VS{3}Pude lopu gua si kote la Arau meke va dodore ia

\par }{\QB meke va dodoho ia, gugua pa rane sapu podo si asa;

\par }{\Q kote tavete guni nia Arau sa popoa Izireli gua na qega,

\par }{\QB va iliri la nia pa keke pepeso popana,

\par }{\QB pude madi mate pa memeha.


\par }{\Q \VS{4}Lopu kote vata dogoro nia Arau sa Qua tataru koari nana koburu,

\par }{\QB sina na koburu pododi pa binarabarata.


\par }{\Q \VS{5}Sa tinadia si ene hoboro

\par }{\QB meke podo i sa pa hahanana variva kurekuredi.

\par }{\Q Zama si asa, ‘Kote luli la i rau sari qua babaere,

\par }{\QB arini pu poni au sa gequ ginani meke kolo,

\par }{\QB qua poko vulu, qua lineni, qua oela, meke qua napo.’


\par }{\Q \VS{6}Gua ke kote hukata nia hilibubuku Rau sa nana siraṉa;

\par }{\QB kote bara vari likohae nia rau pude lopu gilania sa pae kote ene gua.


\par }{\Q \VS{7}Kote hadu luli sa sari nana babaere ba lopu boka kamoi;

\par }{\QB kote hata i sa ba lopu dogori.

\par }{\Q Meke kote zama si asa,

\par }{\QB ‘Kote pule la qua koasa qua palabatu kekenuna,

\par }{\QB ura leanaqu tu totosona asa hola nia sapu kamahire.’


\par }{\Q \VS{8}Na lopu hite tumae nia sa sapu Arau mo sapu asa

\par }{\QB sapu ponia huiti, vaeni vaqura, meke oela,

\par }{\Q sapu poni va soku nia siliva na qolo

\par }{\QB sapu tavetavete ni arini pa vinahesi Beolo.


\par }{\Q \VS{9}Gua ke kote vagi pania Rau sa Qua huiti pana sagana sa,

\par }{\QB meke Qua vaeni vaqura pana bogisi sa meke nama pude napoa.

\par }{\Q Kote vagi pule nia Rau sa Qua poko vulu meke lineni,

\par }{\QB sapu pokopoko ni sa pude lopu dodore.


\par }{\Q \VS{10}Ke kamahire kote vata dogoro nia Rau sa tini dodohona tanisa pa mata dia ri nana babaere;

\par }{\QB loke tie kote vagi pania si asa pa Limaqu Rau.


\par }{\Q \VS{11}Kote va noso pani Rau sari doduru nana inevaṉa;

\par }{\QB sari nana ṉati inevaṉa varigara nomadi,

\par }{\QB gua tugo sari nana Sidara Vaqura, na Rane Sabati.


\par }{\Q \VS{12}Kote huari Rau sari nana huda vaeni meke nana huda piqi,

\par }{\QB sapu ari nana babaere tabarani koa sa, guni ni sa;

\par }{\Q kote va hiqohiqo pani Rau,

\par }{\QB na kurukuru pinomo mo kote gani i.


\par }{\Q \VS{13}Kote va lipulipu ia Rau si asa koari na rane

\par }{\QB sapu hoke va uququ va humaṉa lea la koe Beolo si asa;

\par }{\Q koari na rane sapu va sari pule nia si asa koari na vikulu na patu ṉedala,

\par }{\QB meke hata luli sa sari nana babaere,

\par }{\QB ba Arau si muliṉi Nau sa,”


\par }{\QR zama vura gua se Zihova.

\par }{\SH Sa Tataru te Zihova La koari Nana Tinoni
\par }
{\Q \VS{14}“Gua ke kote la Arau meke hatihati vura nia;

\par }{\QB kote turaṉa la nia Rau si asa pa qega

\par }{\QB meke kote zama va lomolomoso ia.


\par }{\Q \VS{15}Vasina kote vala pule ni Arau sari nana inuma vaeni,

\par }{\QB meke sa Lolomo pa Akora\FTNT{*}{{\FR 2:15 }{\FT{Sa ginuana sa Lolomo Akora si na Lolomo Tinasuna. Mi tiro la pa Zosua 7:24.}}} si kote guni nia Rau na sasada la pa tinoa leana.

\par }{\Q Vasina si kote kera si asa gugua koari na rane totoso vaqurana sa,

\par }{\QB gugua koari na rane sapu vura taloa si asa pa Izipi.\XREF{*}{{\XO 2:15 }{\XT{Zos 7:24-26}}}


\par }{\Q \VS{16}Zama vura si Arau Zihova, pa rane asa,

\par }{\QB kote poza Nau goi na ‘qua palabatu’;

\par }{\QB lopu kote poza pule Nau ‘qua Beolo\FTNT{*}{{\FR 2:16 }{\FT{Sa ginuana Beolo si Baṉara.}}}’ agoi.


\par }{\Q \VS{17}Kote va rizu pani Rau pa beruna sari pozana e Beolo;

\par }{\QB lopu kaqu ta poza pule sari pozapoza arini.


\par }{\Q \VS{18}Koasa rane asa si kote tavetia Rau si keke vinariva egoi tadirini

\par }{\QB koari na kurukuru pinomo pa pezara meke sari kurukuru pa galegalearane

\par }{\QB meke sari na kurukuru pu gotolo pa pepeso.

\par }{\Q Na bokala meke na vedara meke na vinaripera

\par }{\QB si kote va noso ia Rau koasa popoa,

\par }{\QB pude doduru si kote koa pa binule.


\par }{\Q \VS{19}Kote haba igo Rau pude na Qua ninae rane ka rane;

\par }{\QB kote haba igo Rau pa tinoṉoto meke pa ṉinoṉo,

\par }{\QB pa tataru loke kokoina meke pa tataru variharupi.


\par }{\Q \VS{20}Kote haba igo Rau meke lopu kote luara pani pule Au goi,

\par }{\QB meke kote tumae nia goi sapu Arau se Zihova.


\par }{\Q \VS{21}Kote olaṉi Rau sari na vinaravara meke tozia sa galegalearane pude ruku,

\par }{\QB kote ruku sari na lei meke va bobosia sa popoa pepeso;


\par }{\Q \VS{22}meke sa popoa pepeso si kote va toqolia sa huiti,

\par }{\QB na vaeni vaqura meke sa oela koa sa popoa Zezireli\FTNT{*}{{\FR 2:22 }{\FT{Sa ginuana Zezireli si sa Tamasa si lelete.}}}.


\par }{\Q \VS{23}Kote lete ia Rau si asa koasa popoa;\XREF{*}{{\XO 2:23 }{\XT{Rom 9:25; 1 Pit 2:10}}}

\par }{\QB kote vata dogoro nia Rau sa Qua tataru koa sa sapu Arau poza nia

\par }{\QB ‘Lopu Ta Tataruena’ koa Rau,

\par }{\Q sapu pozani, ‘Lopu na Qua Tinoni’, kote zama si Arau,

\par }{\QB ‘Gamu si na Qua tinoni’;

\par }{\QB meke kote zama si arini, ‘Agoi sa mami Tamasa,’ gua.”




\par }\Chap{3}{\SH Taleoso nia Hozea sa Nana Barikaleqe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Zama se Zihova koa rau, “La mamu va dogoro pule nia sa mua tataru koasa mua barikaleqe, be vea ta tatarue gua si asa pa votiki tie meke na barikaleqe barabaratana gua. Tataru nia gua sapu tataru guni nia e Zihova si pa Izireli, be vea vahesi guni ni arini sari votiki tamasa meke variponi lani sari resini vua qurepi koa rini, gua si arini.”


\par }{\PP \VS{2}Ke holu vagi pule nia rau si asa pa manege lima poata siliva meke keke gogoto lima ṉavulu puta kilo mamatana sa kiko bale.

\VS{3}Meke tozi nia rau si asa, “Soku rane si kote koa turaṉau agoi si arau; lopu kaqu na maqota si agoi babe puta turaṉa ia agoi si keke tie, na arau kote koa turaṉigo si agoi.”

\VS{4}Ura soku rane si kote koa loke dia baṉara sari pa Izireli; kote loke dia koimata, loke vinukivukihi, babe na vina tigono hopedi pude tana vahesi, loke poko hopedi babe beku pude vakuvakutae la koari tomate.

\VS{5}Mudina asa si kote pule mae sari tie Izireli meke hata ia se Zihova sa dia Tamasa meke se Devita sa dia baṉara. Kote neneqaradi meke mae koe Zihova meke mae koari Nana minana koari na rane mumudi.




\par }\Chap{4}{\SH Zutui Zihova sari pa Izireli
\par }
{\Q \VerseOne{1}Mi avosia sa zinama te Zihova, gamu pa Izireli,

\par }{\QB sina na zinutu si tozi mae nia e Zihova

\par }{\QB atu koa gamu pu koa koasa popoa:

\par }{\Q “Loke tie si soto va nabu pa vinahesina sa Tamasa loke tie si tataru Nia,

\par }{\QB loke tie si pamaṉa Nia.


\par }{\Q \VS{2}Na tale lineveleve si tozi rina tie, kokoha, meke vari seke matei,

\par }{\QB na hiko meke barabarata;

\par }{\Q doduru tinarae si ta seke beto,

\par }{\QB meke lamo sa seke variva matei.


\par }{\Q \VS{3}Koa sa ginugua hie si kuliusu sa popoa,

\par }{\QB meke doduru pu koa vasina si matemate palae;

\par }{\Q sari kurukuru pinomo pa pezara, meke sari kurukuru pa galegalearane

\par }{\QB meke sari igana pa kolo si korapa matemate palae.”


\par }{\SH Zutui sa Baṉara sari na Hiama
\par }
{\Q \VS{4}“Madi lopu paleke mae zinutu sari tie,

\par }{\QB lopu kote zutu ia keke tie si keke tie pule,

\par }{\Q ura sari mua tinoni si gugua arini

\par }{\QB pu zutu i sari na hiama.


\par }{\Q \VS{5}Ta tubarae si gamu boṉi na rane,

\par }{\QB meke sari poropita si somana ta tubarae luli koa gamu.

\par }{\Q Ke kote huara ia Rau sa tinamia, sa popoa Izireli.


\par }{\QB \VS{6}Sari na Qua tinoni si mate sina lopu tava tumatumae si arini koasa Tinarae te Tamasa.

\par }{\BB \par }
{\Q Sina kilu ia gamu sa tinumatumae,

\par }{\QB ke kilu gamu tugo Arau pude na Qua hiama;

\par }{\Q sina doṉo pania gamu sa tinarae tanisa mia Tamasa,

\par }{\QB ke kote doṉo pani tugo Arau sari mia koburu.


\par }{\Q \VS{7}Totoso soku sari na hiama,

\par }{\QB si soku nono la sari sinea tavete maeni arini koa Rau;

\par }{\Q hobe la nia rini sa Qua tinolava ṉedalana

\par }{\QB pa beku variva kurekuredi.


\par }{\Q \VS{8}Deṉa si arini koari na sinea tadi Qua tinoni

\par }{\QB meke qetu ni rini sari dia kinaleana.


\par }{\Q \VS{9}Meke kote guahe: sapu taveti ri na hiama, si kote taveti ri na tinoni.

\par }{\QB Kote tava kilasa beto sari karua koari dia hahanana

\par }{\QB meke tava lipulipu koari dia tinavete kaleadi.


\par }{\Q \VS{10}Kote henahena si arini ba lopu deṉa;

\par }{\QB kote somana koari na maqota pude va masuru, ba loke koburu kote podoa,

\par }{\Q sina veko pania rini se Zihova

\par }{\QB meke vala pule ni

\VS{11}koari na hahanana maqota.

\par }{\Q Naponapo si arini pa vaeni koana meke vaqurana,

\par }{\QB sapu vagi pani sari ginilagilana tadi na Qua tinoni.


\par }{\SH Hakohako ni sa Tamasa sari na Vinahesi Huporodi
\par }
{\Q \VS{12}Kote nanasia rini sa beku huda

\par }{\QB meke ta olaṉa koasa kolu huda.

\par }{\Q Na lulia rini sa hahanana tana maqota na ta turaṉa va seu;

\par }{\QB meke sekea rini sa vinariva egoi koasa dia Tamasa.


\par }{\Q \VS{13}Vukivukihi si arini koari na batu toqere

\par }{\QB meke va uququ humaṉa lea koari na toa,

\par }{\Q pa kauru huda oaku, huda popola meke terebiniti,

\par }{\QB vasina sapu aqoro va ibibu lea.

\par }{\Q Ke sari tumia vineki si evaṉae na maqota

\par }{\QB meke sari barikaleqe roroto maedi si barabarata.


\par }{\Q \VS{14}Lopu kote va kilasi Arau sari tumia vineki

\par }{\QB pana kekere si arini pude na maqota,

\par }{\Q gua tugo sari barikaleqe roroto maedi

\par }{\QB pana barabarata si arini,

\par }{\Q sina sari tie mo teledia ba hata i sari na tuturue

\par }{\QB meke va vukivukihi turaṉi sari na maqota koari na beku.

\par }{\QB Na tinoni sapu loketoṉa gilania si kote kamo ta huara!


\par }{\Q \VS{15}Agoi Izireli si hinokara barabarata tugo

\par }{\QB ba e Ziuda mani lopu keha lulia si asa pude lopu ta zutu.

\par }{\Q Gamu pa Ziuda, lopu la pa Qiliqali;

\par }{\QB lopu sage la pa Beti Aveni\FTNT{*}{{\FR 4:15 }{\FT{Beti Aveni ginuana si vetu tana tinavete kaleadi. Na keke pozapoza pule te Betolo.}}}.

\par }{\QB Meke lopu tokotokoro guahe, ‘Gua sapu toana se Zihova!’ gua.


\par }{\Q \VS{16}Sari tie Izireli si tasuna hola, korodia rizu,

\par }{\QB gua tugo na bulumakao totoso korona rizu.

\par }{\Q Vea meke kote boka pausu i e Zihova sarini

\par }{\QB pude guana lami pa inuma duduli?


\par }{\Q \VS{17}E Iparemi si ele va pupuhia na vinahesi beku

\par }{\QB ke mada vekoa nana!


\par }{\Q \VS{18}Totoso paho sari napo,

\par }{\QB ba hoda lamo sa tinavete maqota tadi kasa;

\par }{\QB leana hola koari na koimata sari hahanana variva kurekuredi.


\par }{\Q \VS{19}Na vivirua kote sara pani,

\par }{\QB meke kote kurekure ni rini sari dia vinukivukihi la pa beku.




\par }\Chap{5}{\SH Ta Pitu se Izireli koe Tamasa
\par }
{\Q \VerseOne{1}Avosia si hie, gamu na hiama!

\par }{\QB Va taliṉa mae, gamu pa Izireli!

\par }{\Q Va avoso, gamu pa tututi tanisa baṉara!

\par }{\QB Sa vinaripitui hie si atu koa gamu;

\par }{\Q na sipata si gamu pa Mizipa,

\par }{\QB na vaqara ta nadorona pa Toqere Tabora.


\par }{\Q \VS{2}Sari tie va gugue si ele lohi la sa va mate tie tadirini.

\par }{\QB Kote va lipulipu i Arau sari doduru arini.


\par }{\Q \VS{3}Arau tumae va leana nia se Iparemi;

\par }{\QB Izireli si lopu tome koa Rau.

\par }{\Q Agoi Iparemi si ele taliri la pa tinavete maqota;

\par }{\QB meke Agoi Izireli si kaleadi tu mua tinavete.


\par }{\SH Vina Balau pa Vinahesi Beku
\par }
{\Q \VS{4}Sari dia tinavete kaleadi lopu va malumi

\par }{\QB pude pule la koasa dia Tamasa.

\par }{\Q Na lulia rini sa hahanana maqota sapu koa pa korapa bulo dia;

\par }{\QB meke lopu pamaṉa nia rini se Zihova.


\par }{\Q \VS{5}Sa vinahesi pule tadi pa Izireli si va sosode pule ni;

\par }{\QB sari pa Izireli, gua tugo sari pa Iparemi, si tubarae ni koari dia sinea,

\par }{\QB Ziuda ba ta tubarae luli koa rini.


\par }{\Q \VS{6}Pana turaṉa lani rini sari dia sipi meke bulumakao pude vukivukihi lani koe Zihova,

\par }{\Q si lopu dogoria rini si Asa;

\par }{\QB na ele va rizu va seu si Asa koa rini.


\par }{\Q \VS{7}Arini ele sekea sa vinariva egoi te Zihova;

\par }{\QB podo koburu pa vale siraṉa si arini.

\par }{\Q Kamahire pa dia vinahesi beku pa Inevaṉa Sidara Vaqura

\par }{\QB kote mate si arini meke sa dia inuma si kote ta huara.


\par }{\SH Vinaripera pa Varikorapadi Ziuda meke Izireli
\par }
{\Q \VS{8}Ivua sa buki pa Qibea,

\par }{\QB sa buki kikiho pa Rama.

\par }{\Q Ivu va ululae ia sa buki varipera pa Beti Aveni,\FTNT{*}{{\FR 5:8 }{\FT{Mu tiro vinabakala pa vesi Hoz 4:15.}}};

\par }{\QB ego tu gamu na varane pa Benisimane, ene kekenu atu.


\par }{\Q \VS{9}Iparemi si kote ta huara koasa rane vinari kilasi.

\par }{\Q Koari na butubutu pa Izireli si kote tozi vura nia Arau nasa si kote ta evaṉa.


\par }{\Q \VS{10}Sari koimata te Ziuda si gua arini pu va rizu patu voloso.

\par }{\Q Kote va titisi gore la nia Rau sa Qua tinaṉaziri koa rini guana keke naqe.


\par }{\Q \VS{11}Iparemi si ta ṉoṉovala,

\par }{\QB ta neti gore koasa vinaripitui,

\par }{\QB sina ṉiṉira sa dia hiniva pude vahesi beku.


\par }{\Q \VS{12}Arau si guana kaqa koe Iparemi,

\par }{\QB guana popozu huda koari pa Ziuda.


\par }{\Q \VS{13}Totoso dogoria Iparemi sa nana minoho,

\par }{\QB meke Ziuda sari tubuna,

\par }{\QB si taliri la koe Asiria se Iparemi,

\par }{\QB meke tioko hata tinokae koasa baṉara lavata vasina.

\par }{\Q Ba lopu kote boka salaṉa igo sa,

\par }{\QB lopu kote boka va ibu i sa sari tubumu.


\par }{\Q \VS{14}Ura kote guana laione si Arau koari pa Iparemi,

\par }{\QB guana keke laione nomana koe Ziuda.

\par }{\Q Kote teuru va umumi Arau meke taloa Qua;

\par }{\QB kote paleke taloani Rau, meke loke tie si koa pude harupi.


\par }{\Q \VS{15}Meke kote pule la si Arau pa Qua vasina

\par }{\QB osolae helahelae ni rini sari dia sinea.

\par }{\Q Meke kote hata ia rini sa Isumataqu;

\par }{\QB pa korapana sa dia tinasuna si kote hata zoṉazoṉa Au rini si Arau.”




\par }\Chap{6}{\SH Lopu Hinokara sa Kinekere Tadi pa Izireli
\par }
{\Q \VerseOne{1}Zama sari na tinoni, “Mae, aria mada pule la koe Zihova.

\par }{\Q Ele daku rikata va umumu gita Sa

\par }{\QB ba kote salaṉa gita Sa;

\par }{\Q ele va bakora gita Sa

\par }{\QB ba kote hade i Sa sari tubuda.


\par }{\Q \VS{2}Hola karua rane si kote va magogoso gita Sa;

\par }{\QB koasa vina ṉeta rane si kote va siṉo pule gita Sa

\par }{\QB pude boka koa si gita pa vasina sapu koa si Asa.


\par }{\Q \VS{3}Aria mada lulia na pamaṉa nia se Zihova;

\par }{\QB mada zukuru nono la pude mada tumae nia si Asa.

\par }{\Q Gua sapu hinokara kote gasa pule sa rimata,

\par }{\QB si kote kamo mae mo si Asa;

\par }{\Q kote mae si Asa koa gita gua sa ruku pa totoso ibu,

\par }{\QB guana ruku sapu mae pude va bobosia sa pepeso.”


\par }{\Q \VS{4}Ba zama se Zihova, “Nasa kote boka tavete nigo Arau si agoi, Iparemi?

\par }{\QB Nasa kote boka tavete nigo Arau si agoi, Ziuda?

\par }{\Q Sa mia tataru si guana rovu pana munumunu,

\par }{\QB guana puni sapu murimuri kekenu taloa.


\par }{\Q \VS{5}Gua ke magu va umumu gamu Rau koari na Qua poropita,

\par }{\QB va mate gamu Rau koari na zinama pa Ṉuzuqu;

\par }{\QB sari Qua vinilasa si malakapi guana kapi koa gamu.


\par }{\Q \VS{6}Ura na tataru si okoro nia Rau, lopu na vinukivukihi,

\par }{\QB meke pude lulia na pamaṉa nia gamu sa Tamasa, gua, lopu na vinukivukihi vina uququ.\XREF{*}{{\XO 6:6 }{\XT{Mt 9:13, 12:7}}}


\par }{\Q \VS{7}Gua e Adama, si ele sekea rini sa vinariva egoi,

\par }{\QB sekea rini sa Qua vinariva egoi koa rini.


\par }{\Q \VS{8}Qileadi si na vasileana lavata tadi tie kaleadi,

\par }{\QB na tie variva mate si koadi vasina.


\par }{\Q \VS{9}Gua sari tie hikohiko sapu opo aqa nia sa tie,

\par }{\QB si gua tugo sari puku hiama;

\par }{\Q va mate tie si arini koasa siraṉa la pa Sekemi;

\par }{\QB taveti rini sari tinavete kaleadi sapu variva kurekuredi.


\par }{\Q \VS{10}Ele dogoria Rau si keke tiṉitoṉa sapu kaleana hola pa korapana sa butubutu Izireli.

\par }{\Q Se Izireli si vala pulenia pa tinavete maqota,

\par }{\QB meke tava boni si asa.


\par }{\Q \VS{11}Gua tugo koa agoi Ziuda,

\par }{\QB na vinari pitui korapa aqa nigo.




\par }\PoetryChap{7}{\Q \VerseOne{1}Totoso hiva va pule la ni Rau sari tinagotago tadi na Qua tinoni,

\par }{\QB meke totoso hiva salaṉia Rau se Izireli,

\par }{\Q si sari sinea te Iparemi si vura bakala tu

\par }{\QB meke sari tinavete kaleadi te Sameria si ta dogoro mo.

\par }{\Q Na sekesekei si tavetia rini,

\par }{\QB tie hikohiko si nuquru vetuvetu,

\par }{\QB meke sari puku tie si hiko pa sisiraṉa;


\par }{\Q \VS{2}ba lopu boka tumae nia rini

\par }{\QB sapu Arau va nonoga i Qua sari doduru dia tinavete kaleadi.

\par }{\Q Vari likohae ni mo dia sinea si arini;

\par }{\QB dogoro betoi mo Arau.


\par }{\SH Na Sinekesekei si pa Vetu Baṉara
\par }
{\Q \VS{3}Va qetuqetu ia rini sa baṉara koari dia kinaleana,

\par }{\QB meke va hegeri rini sari koburu tavia koari dia kinohakoha.


\par }{\Q \VS{4}Ari doduru si barabarata beto mo,

\par }{\QB ṉada gua tugo na oputu

\par }{\Q sapu lopu kilu ta sutuṉu pule koasa tie kinakina palava

\par }{\QB podalae totoso ta mono sa palava osolae sage si asa.


\par }{\Q \VS{5}Pa rane inevaṉa tanisa baṉara

\par }{\QB si viviri pa napo vaeni sari na koburu tavia,

\par }{\QB meke somana naponapo sa baṉara koari kasa pu va sisire nia sa zinama te Tamasa.


\par }{\Q \VS{6}Sari bulo dia si gua tugo na oputu;

\par }{\QB halala sa dia kinukiti totoso la vivinei ia rini.

\par }{\Q Sari dia inokoro si lera doduruna sa boṉi;

\par }{\QB meke katu halala pana munumunu.


\par }{\Q \VS{7}Doduru arini si ṉada gua tugo na oputu;

\par }{\QB va matei rini sari dia baṉara.

\par }{\Q Doduru dia baṉara si hoqa,

\par }{\QB ba lopu keke si tioko hata tinokae koa Rau.


\par }{\SH Izireli meke sari Kaiqa Butubutu
\par }
{\Q \VS{8}Se Iparemi si vari henie koari kaiqa butubutu huporo;

\par }{\QB se Iparemi si guana keki naperena sapu lopu ta iliri meke kina kale.


\par }{\Q \VS{9}Sari tie karovodi la va murimuri pania sa nana ṉiniraṉira,

\par }{\QB ba lopu boka tumae nia sa.

\par }{\Q Podalae keo sa kaluna,

\par }{\QB ba lopu va nonoga ia sa.


\par }{\Q \VS{10}Sa vinahesi pule te Izireli va sosode pule nia koa sa,

\par }{\QB be vea bakala gua sari doduru hire

\par }{\Q ba lopu kekere pule la koe Zihova sa nana Tamasa si asa

\par }{\QB babe hata ia sa si Asa.


\par }{\Q \VS{11}Se Iparemi si guana duduru,

\par }{\QB sapu boka ta koha mo meke loke nana binalabala.

\par }{\Q Kekenu si tioko hata tinokae koe Izipi,

\par }{\QB beto si taliri la pule koe Asiria.


\par }{\Q \VS{12}Totoso la si arini, si kote ipa ni vaqara Arau si arini;

\par }{\QB kote daku goreni Rau gua ari na kurukuru tapuru.

\par }{\Q Pana avosi Rau varigaradi,

\par }{\QB si kote saputu vagi mo Rau.


\par }{\Q \VS{13}Madi ta talotaṉa si arini,

\par }{\QB sina ene va seu si arini koa Rau!

\par }{\Q Kote kamoi tinahuara

\par }{\QB sina va karikari mae koa Rau si arini!

\par }{\Q Hiva hola nia Rau pude harupu puleni si arini

\par }{\QB ba vivinei kokoha Nau rini si Arau pa tie.


\par }{\Q \VS{14}Lopu kabo mae si arini koa Rau pa bulodia

\par }{\QB ba koari dia teqe mo si kabo arini.

\par }{\Q Varigara si arini\FTNT{*}{{\FR 7:14 }{\FT{Kaiqa kinubekubere koadi si zama, “Va bakora puleni magu si arini.” Tiro pa 1 Baṉ 18:28.}}} pude tepa huiti meke vaeni vaqura

\par }{\QB ba taliri va seu tu koa Rau si arini.


\par }{\Q \VS{15}Arau va tumatumae i meke va ṉiṉira i,

\par }{\QB ba qoraqora nau rini koari dia tinavete kaleadi.


\par }{\Q \VS{16}Lopu taliri la si arini koa sa Tamasa sapu Ululuna Hola;

\par }{\QB guana bokala lopu toṉotona si arini.

\par }{\Q Sari dia koimata si kote hoqa pa vedara

\par }{\QB koa gua koari dia zinama vinahesi pule.

\par }{\Q Koasa ginugua hie si kote tava sisire si arini

\par }{\QB pa popoa Izipi.




\par }\Chap{8}{\SH Zutua e Zihova se Izireli pa Vinahesi Beku
\par }
{\Q \VerseOne{1}Veko la nia sa buki pa berumu!

\par }{\QB Keke atata\FTNT{*}{{\FR 8:1 }{\FT{Sa atata si na vinagilagilana sa butubutu baṉara te Asiria.}}} si pa kali sage koasa butubutu Izireli te Zihova

\par }{\Q sina sari tie si seke ia rini sa Qua vinariva egoi

\par }{\QB meke lopu luli rini sari Qua tinarae.


\par }{\Q \VS{2}Kabo vura se Izireli koa Rau,

\par }{\QB ‘Kei Tamasa, na mami Tamasa tugo si Agoi’


\par }{\Q \VS{3}Ba se Izireli si ele kilu ia sapu leana;

\par }{\QB gua ke keke kana kote hadu luli ia si asa.


\par }{\Q \VS{4}Va turu dia baṉara pa dia hiniva soti lopu Taqarau;

\par }{\QB vizata dia koimata ba lopu pa Qua vina malumu.

\par }{\Q Koari dia siliva na qolo

\par }{\QB si tavete dia beku si arini

\par }{\QB meke va kamo nia dia tinahuara teledia.


\par }{\Q \VS{5}Kei Sameria, gona vura nia sa mua beku bulumakao!

\par }{\Q Sa Qua binugoro si guana nika la koa rini.

\par }{\QB Vea seunae gua si kote koa boni eko mo si arini?


\par }{\Q \VS{6}Na mae guadi pa Izireli!

\par }{\QB Sa tuna bulumakao hie sapu na tie peqopeqo tavetia

\par }{\QB si lopu na Tamasa.

\par }{\Q Kote ta moku umumu mo si asa,

\par }{\QB sa tuna bulumakao tadi pa Sameria sana.


\par }{\Q \VS{7}Lete ia rini sa givusu

\par }{\QB meke paketia rini sa vivirua.

\par }{\Q Sa qaqaloto si koa ba loke kikona;

\par }{\QB ke loke palava si kote va gavoria sa.

\par }{\Q Pana va vura huiti sa,

\par }{\QB ba ari tie karovodi na kote onolo pania.


\par }{\Q \VS{8}Ta onolo taloa se Izireli;

\par }{\QB kamahire si koa turaṉa votiki butubutu si asa

\par }{\QB guana keke tiṉitoṉa sapu loke laena.


\par }{\Q \VS{9}Ura ele ene seu latu pa Asiria si arini

\par }{\QB guana doṉ'ki pinomo sapu ene ekena.

\par }{\QB Ele holuholu pule nia se Iparemi la koari nana babaere.


\par }{\Q \VS{10}Na ele holuholu puleni tu koari kaiqa butubutu,

\par }{\QB ba kote varigara puleni Arau.

\par }{\Q Kote podalae matemate palae si arini

\par }{\QB pa kauruna sa vina kilasa tanisa keke baṉara ṉiṉirana.


\par }{\Q \VS{11}Taveti tugo Iparemi sari soku hope tana va vulasa sinea,

\par }{\QB ba ta evaṉae na hope tana tavete va sea mo si arini.


\par }{\Q \VS{12}Kubere poni Rau sari soku ginugua koari Qua tinarae,

\par }{\QB ba guni ni arini na tiṉitoṉa karovodi tu.


\par }{\Q \VS{13}Va vukivukihi mae si arini koa Rau

\par }{\QB meke henai rini sari masa,

\par }{\QB ba lopu qetu ni Arau Zihova si arini.

\par }{\Q Kamahire kote balabala pulei Rau sari dia kinaleana

\par }{\QB meke va kilasi koari dia sinea:

\par }{\Q Kote pule la mo si arini pa Izipi.


\par }{\Q \VS{14}Ele muliṉi nia Izireli si Asa pu va podakana,

\par }{\QB meke kuri dia vetu baṉara;

\par }{\QB meke gobai Ziuda sari soku nana vasileana.

\par }{\Q Ba kote garunu gore la nia Arau sa nika koari dia vasileana lavata

\par }{\QB sapu kote sulu pani sari dia vasileana ta gobadi.”




\par }\Chap{9}{\SH Tozi Vura nia Zihova sa Vina Kilasa te Izireli
\par }
{\Q \VerseOne{1}Kei Izireli, mi noso koari mia qinetuqetu;

\par }{\QB mi lopu qetuqetu koari na inevaṉa gugua ari na butubutu huporo.

\par }{\Q Ura ele sekea gamu sa vinariva egoi koasa mia Tamasa;

\par }{\QB okoro nia gamu sa tinabara tana maqota

\par }{\QB koari na vasina paqapaqahana huiti.


\par }{\Q \VS{2}Koari na vasina ta paqaha sari na kiko huiti koari na qaqalotodi si lopu kote vagi ni ginani ri na tie,

\par }{\QB meke koari na vasina munala vagi kolo qurepi si lopu kote ta vagi sari dia vaeni vaqura.


\par }{\Q \VS{3}Lopu kote koa hola si arini pa popoa te Zihova;

\par }{\QB se Iparemi si kote pule la pa Izipi

\par }{\QB meke kote la hena ginani bonidi pa Asiria.


\par }{\Q \VS{4}Lopu kote variponi vaeni la koe Zihova si arini,

\par }{\QB sari dia vinukivukihi ba lopu kote qetu ni Sa.

\par }{\Q Kote guana bereti tadi pa haqohaqoana sari vinukivukihi arini;

\par }{\QB doduru pu hena i si kote boni beto mo.

\par }{\Q Kote teledia mo hena ia;

\par }{\QB lopu kote variponi nia rini pa Zelepade te Zihova.


\par }{\Q \VS{5}Koari mia rane ta vizatadi pude inevaṉa si nasa si kote tavetia gamu,

\par }{\QB koari na rane inevaṉa te Zihova?


\par }{\Q \VS{6}Be govete nia gamu sa tinahuara,

\par }{\QB ba kote varigara ni mo e Izipi,

\par }{\QB meke Memipisi kote pomununi gamu.

\par }{\Q Sari mia tinagotago pa siliva si kote vagi hobei na hilibubuku,

\par }{\QB meke na hiqohiqo rakihi kote siṉi sari mia ipi.


\par }{\Q \VS{7}Sari na rane vina lipulipu si korapa mae,

\par }{\QB sari rane pude variva kilasi si ele kamo.

\par }{\Q Mani tumae nia Izireli si hie.

\par }{\Q Koa gua sapu soku hola sari mia sinea

\par }{\QB meke mia kinukiti koe Zihova si noma hola,

\par }{\Q si balabala ia gamu sapu sari poropita meke sarini pu ta garunudi pa Maqomaqo te Tamasa

\par }{\QB si guana tie pekipekidi.\XREF{*}{{\XO 9:7 }{\XT{Lk 21:22}}}


\par }{\Q \VS{8}Sa poropita meke sa qua Tamasa,

\par }{\QB si na tie kopu pa Iparemi,

\par }{\Q ba na sipata aqa nia si asa koari doduru nana siraṉa,

\par }{\QB meke pa Zelepade te Zihova tugo ba kana ia rina tinoni sa poropita.


\par }{\Q \VS{9}Ele lodu lohi la sa dia kinaleana,

\par }{\QB gugua koari na rane pa Qibea.

\par }{\Q Kote balabala pule vagi Tamasa sari dia kinaleana

\par }{\QB meke va kilasi koari dia sinea.\XREF{*}{{\XO 9:9 }{\XT{Zaz 19:1-30}}}


\par }{\SH Sinea Tadi na Tie Izireli meke sa Vuana
\par }
{\Q \VS{10}Zama se Zihova, “Totoso dogoro vagia Rau se Izireli,

\par }{\QB si guana hata vua qurepi pa qega;

\par }{\Q totoso dogori Rau sari tiatamamia,

\par }{\QB si guana totoso ta dogoro sari vua kekenu pa huda piqi.

\par }{\Q Ba sipu kamo la rini pa toqere Peoro vasina tavahesi se Beolo,

\par }{\QB si poni puleni koasa beku variva kurekurena asa

\par }{\QB meke variva malederedi gua tugo sa tiṉitoṉa sapu vahesia rini.\XREF{*}{{\XO 9:10 }{\XT{Nab 25:1-5}}}


\par }{\Q \VS{11}Sa tinolava te Izireli si kote tapuru taloa guana kurukuru,

\par }{\QB lopu kote gavoro pa tia, lopu kote molu, lopu kote podopodo.


\par }{\Q \VS{12}Be guana podo koburu si arini,

\par }{\QB ba kote mate pani Arau sari doduru.

\par }{\Q Madi talotaṉa si arini

\par }{\QB pana taliri taloa si Arau koa rini!


\par }{\Q \VS{13}Ele dogoria Rau se Iparemi, leleana gua pa Taea,

\par }{\QB ta lete pa vasina leleana.

\par }{\Q Ba kote turaṉa vurani Iparemi

\par }{\QB sari nana koburu pude tava mate.”


\par }{\Q \VS{14}Ego Zihova, poni lani,

\par }{\QB na sa kote poni lani Goi?

\par }{\Q Poni ni kokoana koburu sapu huara molu

\par }{\QB meke sari susu sapu loketoṉana.


\par }{\SH Leve nia Zihova se Izireli
\par }
{\Q \VS{15}Zama se Zihova, “Koa gua koari doduru kinaleana sapu taveti rini pa Qiliqali,

\par }{\QB si kana i Rau si arini vasina.

\par }{\Q Koa gua koa ri na dia tinavete kaleadi,

\par }{\QB ke kote hadu vura ni Arau koasa Qua popoa Izireli.

\par }{\Q Lopu kote tataru pule ni Arau;

\par }{\QB doduru dia koimata si seke tinarae beto.


\par }{\Q \VS{16}Se Iparemi si ta seke gore,

\par }{\QB sari karoso dia si harahara,

\par }{\QB lopu vua si arini.

\par }{\Q Be podo koburu ta tataruedi rini ba kote va mate i Arau.”


\par }{\SH Zama nia sa Poropita sa Guguana sa Butubutu Izireli
\par }
{\Q \VS{17}Sa qua Tamasa kote kilu i si arini

\par }{\QB sina lopu va tabe ia rini si Asa;

\par }{\QB kote ene la mae si arini koari na butubutu huporo.




\par }\PoetryChap{10}{\Q \VerseOne{1}Izireli si na huda vaeni sapu repaha va labe lelaṉana;

\par }{\QB vua va soku si asa pude gana telena.

\par }{\Q Totoso soku nono la sari nana vuvua,

\par }{\QB si kuri va soku hope tugo si asa;

\par }{\Q totoso tagotago sari tie pa dia pepeso,

\par }{\QB si va sari i rini sari dia patu hopedi koari na vinahesi beku.


\par }{\Q \VS{2}Sari bulo dia si sekesekei,

\par }{\QB ke kamahire si kaqu vagia rini sa laena sa dia sinea.

\par }{\Q Kote seke goreni Zihova sari dia hope

\par }{\QB meke huari sari dia patu hopedi.


\par }{\Q \VS{3}Totoso asa kote zama si arini, “Gami si loke mami baṉara

\par }{\QB sina lopu va lavata ia gami se Zihova;

\par }{\Q gua ba pude tago ia gami si keke baṉara

\par }{\QB si nasa si kote boka tavete poni gami sa?”


\par }{\Q \VS{4}Soku vina tatara si tozi rini,

\par }{\QB zama tokotokoro kokoha tugo

\par }{\QB meke tavete vinariva egoi;

\par }{\Q gua ke sa vari turaṉa la pa koti si ari gana

\par }{\QB guana duduli poizini pa inuma sapu lopu ele ta letena.


\par }{\Q \VS{5}Saripu koa pa Sameria si matagutu,

\par }{\QB vea beka sa dia beku bulumakao pa Beti Aveni\FTNT{*}{{\FR 10:5 }{\FT{Mu tiro vinabakala pa vesi Hoz 4:15.}}}, gua.

\par }{\Q Na kote kabo ia ri nana tie si asa,

\par }{\QB meke gua tugo sari hiama sapu vahesi beku di,

\par }{\Q arini pu qetuqetu nia sa tinolava tanisa,

\par }{\QB sina ta vagi palae si asa koa rini pu la pa tina raovo.


\par }{\Q \VS{6}Kote ta paleke la si asa pa Asiria

\par }{\QB guana dia vinariponi koasa baṉara lavata vasina.

\par }{\Q Se Iparemi si kote va sisire nia rini;

\par }{\QB se Izireli si kote kurekure ni sari nana beku.


\par }{\Q \VS{7}Se Sameria meke sa nana baṉara si kote ale taloa

\par }{\QB guana keke umumu huda pa beru kolo.


\par }{\Q \VS{8}Sari vasidi ululudi sapu kaleanadi\FTNT{*}{{\FR 10:8 }{\FT{Sa vasina ululu sapu kaleana hola si Betolo.}}} si kote ta huara.

\par }{\QB Asa sa sinea nomana tadi pa Izireli.

\par }{\Q Sari hilibubuku na hiqohiqo rakihi si kote toqolo vasina

\par }{\QB meke nobi sari dia hope.

\par }{\Q Totoso asa kote zama si arini koari na toa, “Tamunu gami!” kote gua,

\par }{\QB meke koari na toqere si, “Hoqa mae gami!” gua.\XREF{*}{{\XO 10:8 }{\XT{Lk 23:30; Rev 6:16}}}


\par }{\SH Vilasa ia e Zihova se Izireli
\par }
{\Q \VS{9}“Podalae pa totoso pa Qibea, si tavete va sea si agoi Izireli,

\par }{\QB meke vasina mo si koa agoi.

\par }{\Q Vea, lopu kamo la i tu na vinaripera

\par }{\QB saripu tavete va kaleana pa Qibea?\FTNT{*}{{\FR 10:9 }{\FT{Sa butubutu te Benisimane si tava mate pa Qibea koari na dia sinea.}}}\XREF{*}{{\XO 10:9 }{\XT{Zaz 19:1-30}}}


\par }{\Q \VS{10}Totoso hiva, kote va kilasi Arau si arini;

\par }{\Q kobi butubutu si kote varigara pude raza i

\par }{\QB pude va kilasi koari dia soku ṉavulu sinea.


\par }{\Q \VS{11}Izireli si na bulumakao manavasana

\par }{\QB sapu malumu sisigiti pude varipaqaha ni sari huiti;

\par }{\QB ke kote vekoa Rau sa ioki {\ORD{d}}

\par }{\QB koasa rua leleana tanisa.

\par }{\Q Kote garunu zuzuku ia Rau se Iparemi,

\par }{\QB meke Ziuda kote daku ia sa geligeliana,

\par }{\QB meke Izireli kote geli va malohoro ia sa pepeso.


\par }{\Q \VS{12}Lete ia sa tinoṉoto, pude mua si asa,

\par }{\QB mamu paketia sa vuana, sa tataru sapu loke kokoina,

\par }{\QB mamu geli ia sa pepeso sapu lopu ele ta umana;

\par }{\Q ura na kamo he sa totoso pude mu hata ia se Zihova,

\par }{\QB pude mani mae meke titisi atu nia sa tinoṉoto koa goi.\XREF{*}{{\XO 10:12 }{\XT{Zer 4:3}}}


\par }{\Q \VS{13}Ba ele lete ia tu goi sa kinaleana,

\par }{\QB ele paketia tu goi sapu kaleana,

\par }{\QB ele hena ia tu goi sa vuana sa sinekesekei,

\par }{\Q sina ele kalavarae si agoi koasa mua ṉiniraṉira telemu

\par }{\QB meke koari mua soku tie varipera.


\par }{\Q \VS{14}Ke sa vevehena sa vinaripera si kote sage la raza koari mua tinoni,

\par }{\QB pude sari doduru mua vasileana ta gobadi si kote ta huara,

\par }{\QB gua sapu huara ia Salamanu si pa Beti Arabeli koasa rane varipera,

\par }{\Q totoso sapu ta hiru pa pepeso sari koburu meke sari tinadia.


\par }{\Q \VS{15}Gua asa si kote ta evaṉa koa goi, Betolo,

\par }{\QB sina sa kinaleana tamugoi si noma hola.

\par }{\Q Pana maraqata mae sa rane asa,

\par }{\QB si kote ta huara taloa hokara sa baṉara pa Izireli.




\par }\Chap{11}{\SH Sa Tataru te Tamasa koari pa Izireli
\par }
{\Q \VerseOne{1}Totoso koburuna se Izireli, si tataru nia Rau si asa,

\par }{\QB ke tioko vura nia Arau pa Izipi sa Tuqu koreo.\XREF{*}{{\XO 11:1 }{\XT{Ekd 4:22; Mt 2:15}}}


\par }{\Q \VS{2}Ba totoso titioko nono la si Arau koe Izireli,

\par }{\QB si rizu va seu nono la tu si arini koa Rau.

\par }{\Q Va vukivukihi la koe Beolo si arini

\par }{\QB meke va uququ humaṉa lea la si arini koari na beku.


\par }{\Q \VS{3}Arau mo va tumatumae nia ene se Iparemi,

\par }{\QB turaṉi Arau pa lima dia;

\par }{\Q ba lopu boka tumae nia rini

\par }{\QB sapu Arau mo salaṉi.


\par }{\Q \VS{4}Arau turaṉi koasa iku tataru

\par }{\QB koari na aroso tataru kopuni Rau.

\par }{\Q Ovulu pania Rau sa ioki pa ruadia

\par }{\QB meke kokopo gore si Arau pude poni i.


\par }{\Q \VS{5}Hokara kote pule la mo pa Izipi sari

\par }{\QB meke hokara kote Asiria mo baṉara ni

\par }{\QB sina korodia pule mae koa Rau?


\par }{\Q \VS{6}Na vedara si malakapi pa korapa dia vasileana,

\par }{\QB kote ta huara sari roto koari dia sasada

\par }{\QB meke va mate pani sari dia hiniva.


\par }{\Q \VS{7}Sari Qua tinoni si ṉiṉira sa dia hiniva pude taliri va seu koa Rau.

\par }{\QB Be titioko mae si arini koa Arau sa Tamasa Ululuna Hola

\par }{\QB ba lopu kote la si Arau meke ovulu sageni.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Iparemi, vea meke kote veko pani igo Arau?\XREF{*}{{\XO 11:8 }{\XT{Diut 29:23}}}

\par }{\QB Izireli, vea meke kote vala nigo Arau koari na kana?

\par }{\Q Vea meke kote huara igo Arau gugua ari pa Adima?

\par }{\QB Vea meke kote guni nigo Arau sapu gua ari pa Zeboimi\FTNT{*}{{\FR 11:8 }{\FT{Sari vasileana Adima meke Zeboimi si ta huara turaṉae koari Sodomu meke Qomora.}}}?

\par }{\Q Sa Buloqu si hobe pa korapaqu Arau;

\par }{\QB siṉia na tataru sa Buloqu.


\par }{\Q \VS{9}Lopu kote va gorevura ia Arau sa Qua tinaṉaziri,

\par }{\QB meke lopu kote taliri si Arau meke huara ia se Iparemi.

\par }{\Q Ura na Tamasa si Arau meke lopu na tie,

\par }{\QB sa Tamasa Hopena si pa vari korapa mia.

\par }{\Q Lopu kote mae si Arau pa binugoro.


\par }{\Q \VS{10}Kote luli Au rini si Arau Zihova

\par }{\QB kote kurumu guana laione si Rau.

\par }{\Q Meke pana kurumu si Arau

\par }{\QB si kote neneqara sari Qua koburu meke pule mae gua pa kali lodu rimata.


\par }{\Q \VS{11}Kote neneqaradi meke kamo mae

\par }{\QB guana kurukuru, mae guadi pa Izipi,

\par }{\QB guana kukuva pa Asiria.

\par }{\Q Kote va koa i Arau pa dia popoa,”

\par }{\QB zama vura gua se Zihova.


\par }{\SH Ta Zutu sari pa Izireli meke Ziuda
\par }
{\Q \VS{12}Zama se Zihova, “E Iparemi si ele vari likohae Nau koha,

\par }{\QB sa butubutu Izireli si vari likohae Nau sinekesekei.

\par }{\Q Meke Ziuda si lopu pamaṉa nia sa Tamasa,

\par }{\QB lopu vahesi Au rini, Arau sa Tamasa Hopena sapu kopu ni sari Nana zinama.




\par }\PoetryChap{12}{\Q \VerseOne{1}Sari tinavete te Iparemi si loke laedi doduru rane, gua sapu deṉa nana mo pa givusu;

\par }{\QB doduruna sa rane si hadu lulia sa sa givusu pa kali gasa rimata

\par }{\QB meke va soku ia mo sa sa koha meke sa tinahuara

\par }{\Q tavetia sa sa vinariva egoi koe Asiria

\par }{\QB meke garunu la oela olive pa Izipi.”


\par }{\Q \VS{2}Na tinazutuna e Ziuda si paleke mae nia e Zihova;

\par }{\QB E Zekopi si kote va kilasa ia Sa koari hahanana tadi nana tinoni,

\par }{\QB meke kote lipu i Sa gua sapu taveti sa.


\par }{\Q \VS{3}Pa tiana sa tinana si tuqea sa sa huhubakulu nenena sa tasina koreo;

\par }{\QB totoso tie sa, si toketokea sa sa Tamasa.\XREF{*}{{\XO 12:3 }{\XT{Zen 25:26}}}\XREF{*}{{\XO 12:3 }{\XT{Zen 32:24-26}}}


\par }{\Q \VS{4}Uve, variṉaza si asa koa sa mateana te Tamasa meke bokaboka si asa.

\par }{\QB Kabo si asa meke tepa minana koa sa.

\par }{\Q Pa Betolo si dogoria Tamasa si asa

\par }{\QB meke zama ia Sa vasina.


\par }{\Q \VS{5}E Zihova Tamasa Tadi na Qeto Minate,

\par }{\QB e Zihova sa pozapoza sapu kaqu tavahesi nia Sa!


\par }{\Q \VS{6}Ba kaqu pule la si goi Izireli koasa mua Tamasa;

\par }{\QB mamu kopu nia sa tataru meke sa tinoṉoto,

\par }{\QB mamu koa aqa nia sa mua Tamasa doduru totoso.


\par }{\SH Hinodana La sa Zinama Vinari Pitui
\par }
{\Q \VS{7}Zama se Zihova, “Sa tie holuholu si tavetavete nia sa sikele kokohana;

\par }{\QB leana hola koa sa sapu pude hiko.


\par }{\Q \VS{8}Se Iparemi si zama va titie,

\par }{\QB ‘Arau si tagotago hola; ele evaṉae na tie tagotago si arau.

\par }{\Q Koari doduru qua tinagotago si lopu boka dogoria rini koa rau si keke sinea babe tinavete kaleana.’


\par }{\Q \VS{9}Arau se Zihova sa mia Tamasa,

\par }{\QB pu vagi vura ni gamu pa Izipi;

\par }{\Q kote va koa pule gamu Arau pa ipi,

\par }{\QB gua koari na rane madidi tamugamu pude somana pa inevaṉa.\XREF{*}{{\XO 12:9 }{\XT{Liv 23:42-43}}}


\par }{\Q \VS{10}Zama koari na poropita si Arau,

\par }{\QB soku dinogodogorae si poni lani Rau koa rini

\par }{\QB meke tozini Rau koa rini sari na parabolo {\ORD{d}}.”


\par }{\Q \VS{11}Vea, kaleana hola si pa Qileadi?

\par }{\QB Sari tiena si loke laedi mo?

\par }{\Q Vea, va vukivukihi bulumakao tugo sari pa Qiliqali?

\par }{\QB Sari dia hope si kote guana vinarigara patu

\par }{\QB pa pepeso sapu nama pude ta lete.


\par }{\Q \VS{12}Se Zekopi si ele govete la koasa pinaqaha popoa tanisa butubutu Arami;

\par }{\QB se Izireli si nabulu pude vagi barikaleqe

\par }{\QB meke pude boka holu ia gua si kopu sipi si asa.\XREF{*}{{\XO 12:12 }{\XT{Zen 29:1-20}}}


\par }{\Q \VS{13}Tavetavete nia e Zihova si keke poropita pude turaṉa vura nia se Izireli pa Izipi,

\par }{\QB koasa poropita si kopu nia Tamasa si asa.\XREF{*}{{\XO 12:13 }{\XT{Ekd 12:50-51}}}


\par }{\Q \VS{14}Ba va gevuria Iparemi sa tinaṉaziri Tanisa;

\par }{\QB ke sa nana Baṉara kote va kilasia si asa koari na tinavete variva mate tanisa,

\par }{\QB meke lipui sari nana sinea variva kurekuredi.




\par }\Chap{13}{\SH Bugoro ni e Zihova sari pa Izireli
\par }
{\Q \VerseOne{1}Pana zama se Iparemi, si neneqara sari tie;

\par }{\QB pa Izireli si ta pamaṉae si asa.

\par }{\QB Ba ta zutu nia sa sa vinahesina e Beolo meke mate.


\par }{\Q \VS{2}Kamahire si kaleana nono la tu si arini;

\par }{\QB koari dia siliva si taveti rini sari na beku meke vahesi i,

\par }{\QB sari kineha si tavete va leleana i rini,

\par }{\QB doduru arini si na tinavete tadi na matazoṉa.

\par }{\Q Zama ni arini sari na tie hire, sapu,

\par }{\QB “Vukivukihi ni rini sari na tie

\par }{\QB meke uma i rini sari na beku bulumakao,” gua.


\par }{\Q \VS{3}Gua ke kote guana rovu pana munumunu si arini,

\par }{\QB guana puni sapu murimuri kekenu taloa,

\par }{\QB guana duduli popadi sapu ta givusu taloa koasa vasina ta paqaha sari na kiko huiti koari na qaqalotodi,

\par }{\QB guana tuṉaha sapu govete vura gua pa vuida.


\par }{\Q \VS{4}Zama se Zihova, “Ba Arau se Zihova sa mia Tamasa,

\par }{\QB pu turaṉa vurani gamu pa Izipi.

\par }{\Q Loke Tamasa si kote tumae nia gamu ba Arau mo,

\par }{\QB loke Hinarupu ba Arau mo.


\par }{\Q \VS{5}Kopuni gamu Arau pa korapa qega,

\par }{\QB pa korapa popoa sapu vasina ṉada sa maṉini.\XREF{*}{{\XO 13:5 }{\XT{Diut 8:11-17}}}


\par }{\Q \VS{6}Totoso poni Rau, si deṉa si arini;

\par }{\QB totoso deṉa rini, si podalae va titie dia mo;

\par }{\QB beto si muliṉi Nau mo arini si Arau.


\par }{\Q \VS{7}Ke kote kamo la i Arau guana laione,

\par }{\QB guana leopadi si kote eko aqa Qua pa kali siraṉa.


\par }{\Q \VS{8}Guana bea {\ORD{d}} sapu ta hiko sari tuna bea,

\par }{\QB si kote la rapati Rau meke teuru pani. 
\par }{\Q Guana laione oviana si kote hena beto pani i Arau;

\par }{\QB guana kurukuru pinomo si kote garata umumi Arau.


\par }{\Q \VS{9}Kei Izireli, ta huara si agoi,

\par }{\QB sina kana mae Au agoi si Arau, Arau sapu toka nigo.


\par }{\Q \VS{10}Avei sa mua baṉara, pude mani harupu igo?

\par }{\Q Avei sari mua koimata koari doduru mua vasileana, pu zama ni goi,

\par }{\QB ‘Poni au keke baṉara meke na koburu tavia,’ gua?\XREF{*}{{\XO 13:10 }{\XT{1 Samuela 8:5-6}}}


\par }{\Q \VS{11}Ke pa Qua binugoro si poni igo Arau si keke baṉara,

\par }{\QB meke pa Qua tinaṉaziri si vagi pania Arau si asa.\XREF{*}{{\XO 13:11 }{\XT{1 Samuela 10:17-24, 15:26}}}


\par }{\Q \VS{12}Sa tinazutu te Iparemi si tava naqiti eko mo,

\par }{\QB sari nana sinea si ta kubere veko.


\par }{\Q \VS{13}Sari tinasigiti tana barikaleqe nama podopodo si kamo la koa sa,

\par }{\QB ba na koburu si asa meke loke nana ginilagilana;

\par }{\Q ke pana kamo sa totoso,

\par }{\QB ba koa eko mo si asa pa tiana sa barikaleqe, lopu vura.


\par }{\Q \VS{14}Kote holu vagi puleni Arau koasa ṉiniraṉira tanisa lovu;

\par }{\QB uve, kote vagi puleni Arau koasa minate.

\par }{\Q Agoi na minate, avei sari mua minoho variva mate?

\par }{\QB Agoi na lovu, avei sa mua tinahuara?\XREF{*}{{\XO 13:14 }{\XT{1 Kor 15:55}}}

\par }{\BB \par }
{\Q Kote loke Qua tataru si Arau koa goi,


\par }{\QB \VS{15}be vea gugua bokaboka gua si asa koari na tasina.

\par }{\Q Na givusu pa gasa rimata sapu mae guana koe Zihova si kote mae,

\par }{\QB givusu nuquru mae gua pa qega;

\par }{\Q sa nana tototolo si kote noso

\par }{\QB meke sa nana berukehe si kote popa.

\par }{\Q Nana lose vekovekoana ginani si kote ta hiko,

\par }{\QB sari doduru nana tinagotago si kote ta vagi palae.


\par }{\Q \VS{16}Sari tie pa Sameria si kaqu tava lipulipu koari ginugua sapu ta zutu ni arini,

\par }{\QB sina va karikari la ia rini sa dia Tamasa.

\par }{\Q Kote hoqa si arini koasa vedara;

\par }{\QB sari dia koburu hite si kote ta hiru la pa pepeso,

\par }{\QB sari dia barikaleqe molumoludi si kote hova tukeli rini tiadi.”




\par }\Chap{14}{\SH Tinioko koe Izireli Pude Kekere Pule La koe Zihova
\par }
{\Q \VerseOne{1}Kei Izireli, mu kekere pule la koe Zihova sa mua Tamasa.

\par }{\QB Sari mua sinea mo va hoqa igo si agoi!


\par }{\Q \VS{2}Vagi sari mua zinama

\par }{\QB mamu kekere pule la koe Zihova.

\par }{\Q Mamu zama la guahe koa Sa:

\par }{\QB “Mu taleoso ni sari doduru mami sinea

\par }{\Q Mamu vagi puleni gami pa korapana sa Mua tataru,

\par }{\QB pude boka vukivukihini gami sari vua pa beru mami.


\par }{\Q \VS{3}Lopu boka harupu gami Asiria si gami;

\par }{\QB lopu kote koi hose varipera si gami,

\par }{\Q lopu kote zama pule guahe si gami, ‘Mami tamasa,’ gua,

\par }{\QB koa sa pu ta tavete pa lima mami telemami,

\par }{\QB ura koa Goi si ta tatarue sa koburu eapana.”


\par }{\SH Va Tatara nia Tamasa sa Tinoa Vaqura te Izireli
\par }
{\Q \VS{4}Zama se Zihova, “Kote salaṉia Rau sa dia hahanana sineke tinarae

\par }{\QB meke tataru mokani,

\par }{\QB ura sa Qua binugoro si ele taliri va seu koa rini.


\par }{\Q \VS{5}Kote guana puni si Arau koe Izireli;

\par }{\QB kote toa va leana guana havoro lili si asa.

\par }{\Q Guana huda sida pa Lebanoni

\par }{\QB si kote va nabu gore i sa sari karosona;


\par }{\Q \VS{6}sari liho vaqura tanisa si kote toqolo.

\par }{\Q Sa tinolava tanisa si kote guana huda olive,

\par }{\QB sa humaṉa lea tanisa si kote guana huda sida pa Lebanoni.


\par }{\Q \VS{7}Sari tie si kote la koa pule pa kauruna sa nana aqoro.

\par }{\Q Kote toa va leana guana kiko ta letena.

\par }{\Q Kote vuvua guana huda vaeni,

\par }{\QB meke kote ta avosae hola si asa guana napo vaeni pa Lebanoni.


\par }{\Q \VS{8}Kei Iparemi, loketoṉa Qua ginugua si Arau koari na beku.

\par }{\Q Kote olaṉigo Rau si agoi meke kopu nigo.

\par }{\Q Arau si guana huda paeni sapu koa buma eko mo;

\par }{\QB sari doduru mua vuvua si mae guadi koa Rau.”


\par }{\SH Vina Betobeto
\par }
{\Q \VS{9}Esei si gilagilana? Kote tumae ni sa sari tiṉitoṉa hire.

\par }{\QB Esei si dodogorae? Kote va bakali sa.

\par }{\Q Sari siraṉa te Zihova si toṉotodi;

\par }{\QB sari tie toṉoto si ene luli koa rini,

\par }{\QB ba sari pu seke tinarae si ta tubarae meke hoqani vasina.


\par }