10
Sari ka Manege rua Apositolo
(Maka 3:13-19; Luke 6:12-16)
1 Tioko varigara ni Zisu sari ka manege rua Nana disaepeli meke poni ni Sa sa ṉiniraṉira pude hipuru pani sari na tomate kaleadi, meke salaṉi sari doduru minoho na vinagauru.
2 Hire sari na pozadi ri ka manege rua apositolod: E Saimone sapu ta pozae Pita, meke e Aduru sa tasina sa; Zemisi meke Zone, sari karua tuna e Zebeti; 3 Pilipi meke Batolomiu; Tomasi, meke e Matiu sa tie hata takisi; e Zemisi sa tuna Alepiasi, meke Tadeasi; 4 Saimone sa Tie Zeloti*, meke se Ziudasi Isikarioti sapu qoraqora nia se Zisu.
Ta Garunu sari ka Manege rua Apositolo
(Maka 6:7-13; Luke 9:1-6)
5 Garunu vura ni Zisu sari ka manege rua apositolo hire, meke tozi ni Sa si gua hire, “Mi lopu la si gamu koari na popoa tadi na tie Zenitailod, meke koari na vasivasileana tadi na tie Sameriad. 6 Ba mi la koari na tie Izirelid, saripu guana sipi muliuṉudi. 7 La tozia koarini sapu sa Binaṉara Maṉauru si tata kamo!* 8 Mi salaṉi saripu moho, va toa pulei saripu mate. Va via i saripu popoqu na vagauru pa tinidi, mamu hipuru pani sari na tomate kaleadi. Ele vagi moka va soku si gamu, ke mi vala moka va soku. 9 Mi lopu paleke poata pa mia vovoina. 10 Lopu palekia keke huneke, lopu paleke vina rua sote, lopu paleke sadolo, na kolu hodu pa mia inene. Ura sa tie tavetavete si garo tugo pude ta poni ginani.*
11 Pana la kamo gamu pa keke vasileana nomana ba be hitekena, si mamu nuquru la koasa vasileana sana mamu doṉo hata ia keke tie sapu qetu pude va kamo gamu. Mi koa mo vasina, osolae taluarae taloa si gamu koasa vasina asa. 12 Pana nuquru si gamu pa keke vetu, si mi zama guahe, ‘Mani koa koa gamu sa binule.’ 13 Be va kamo valeana gamu rini pa vetu asa, si mi vekoa sa mia binule* vasina. Ba be lopu hiva va kamo gamu rini, si mi vagi pule nia sa mia minana koa rini. 14 Meke be kaiqa vetuvetu na vasileana si lopu hiva va kamo gamu babe lopu hiva avosi sari mia zinama, si mamu tavusu pani* sari na kavuru pepesona sa popoa sana pa nene mia.* 15 Maqu tozi va hinokarani gamu sapu sari na popoa sara si kaqu tava kilasa koe Tamasa pa rane vinaripitui, hola nia gua sapu ta evaṉa pa popoa Sodomud meke Qomorad pa rane asa.*
Sari na Qinoraqora pu Kaqu Mae Koa Gamu
(Maka 13:9-13; Luke 21:12-17)
16 Avoso mae! Garunu gamu Rau si gamu guana sipi pa varikorapadi rina siki pinomo variva mate. Mi koa tumatumae guana noki, ba mi koa ṉoṉo guana baruku.* 17 Mi koa va balau, sina kaiqa tie si kote turaṉa la ni gamu pa vinaripitui, meke kote komiti gamu rini pa dia sinaqoqi.* 18 Koa gua koasa mia linuli koa Rau si kote ta turaṉa la nia gamu pude ta podeke pa kenudi rina Qavuna na Baṉara, pude la tozia koa rini meke koari na tie Zenitailo sa Inavoso Leana te Tamasa. 19 Pana ta turaṉa la si gamu pa vinaripitui, si mi lopu balabala mamata na neneke nia sapu na sa si kote zama nia gamu, meke ve kote zama gua si gamu. Ba pana kamoa tu sa mia totoso pude zama, si kote ta poni nia gamu gua sapu kote zama nia gamu. 20 Ura gua saripu kote zama ni gamu si lopu na mia zinama telemia, ba gua mo sapu kote ponini gamu sa Maqomaqona sa Tamamia pa Maṉauru.
21 Sari na tamatasi si kote turaṉa lani pa minate sari na tasidia pu va hinokara. Meke sari na tamadia si kote gua tugo koari na tudia, meke sari na tudia si kote vala ni sari na tiatamadia pa minate.* 22 Pa ginuaqu Rau si kote ta kukitae si gamu koari doduru. Ba asa sapu koa va nabu, meke kamoa sa vinabetona, si kaqu ta harupu.* 23 Pana ta ṉoṉovala gamu pa keke vasileana, si mi govete la mia pa keke votiki vasileana. Maqu tozi va hinokarani gamu sipu lopu ele va hokoti gamu sari mia inene la koari doduru vasivasileana pa Izireli, si kote pule mae mo sa Tunad na Tie.
24 Loke koburu sikulu si ululu hola nia sa nana titisa. Meke loke pinausu si ululu hola nia sa nana palabatu.* 25 Ke sa disaepeli si mani tumatumae kekeṉoṉo gua sa nana titisa. Meke sa pinausu si mani kekeṉoṉo gua sa nana palabatu. Be Arau sa Palabatu koasa mia tatamana, si ele zutu nau Belozibabid arini, si kaqu kaleana hola latu sari na pozapoza pu kaqu zutuni gamu rini si gamu na Qua tatamana.*
Asa Sapu Kaqu Ta Matagutae
(Luke 12:2-7)
26 Ke mi lopu matagutu ni sari na tie pu kukitini gamu. Ura doduru sapu tava paere si kaqu tava vura, meke sari doduru ginugua tomedi, si kaqu ta gilana pa tie.* 27 Gua saripu tozi golomoni gamu Rau, si mi tozi vura ni pa kobi tie. Meke gua saripu avosi gamu pa vasidi tomedi, si mi velavela lani koari na tie. 28 Mi lopu matagutu ni saripu va matea mo sa tini, ba lopu boka va matea sa maqomaqo. Ba mi matagutu nia sa Tamasa sapu boka va matea sa maqomaqo meke sa tini pa heli. 29 Karua pitikole si keke seniti hinoludi, ba lopu keke arini si kote mate be lopu pa hiniva te Tamasa. 30 Ba sapu gamu, kamo tu koari na kalu pa batumia ba ele gilana betoi tu Tamasa ninaedi. 31 Ke mi lopu matagutu. Gamu si arilaemia, hola ni sari soku ṉavulu pitikole!
Saripu Helahelae nia meke saripu Oso nia se Karisito
(Luke 12:8-9)
32 Asa sapu tozi helahelae Nau pa kenudi rina tie, sapu asa si keke tie Taqarau gua, si kaqu tozi helahelae gunia tugo Rau pa kenuna sa Tamaqu pa Maṉauru si asa. 33 Ba asa sapu oso Nau pa kenudi rina tie, si kaqu osonia tugo Rau pa kenuna sa Tamaqu pa Maṉauru.*
Sa Binule meke na Vinaripera
(Luke 12:51-53; Luke 14:26)
34 Mi lopu balabala ia sapu na binule si paleke mae nia Rau pa popoa pepeso. Lopu na binule si paleke mae nia Rau, ba na vinaripera tu. 35 Mae si Rau pude varitokei ni sari na tatamana na tamatina, na tamaivana, na tamaroana.* 36 Sari na ṉati kana nomadi tana tie si kote ari kasa mo pa keke tatamana soti.
37 Asa sapu tataru hola ni sari tiatamana hola Nau si Arau si lopu garo pude na Qua disaepeli, meke asa sapu tataru ni sari tuna koreo na vineki hola Nau si Arau, si lopu garo si asa pude na Qua disaepeli. 38 Asa sapu lopu palekia nana korosi telena meke luli Au, si lopu garona pude koa na Qua disaepeli.* 39 Asa sapu ruritia sa nana tinoa, si kaqu siana nia sa. Ba asa sapu lopu ruritia sa nana tinoa pa linuliqu Rau, si kote tagoa sa sa nana tinoa.*
Sari na Piniana sa Tinavete Vina Kamo Tie
(Maka 9:41)
40 Asa sapu va kamo gamu si va kamo valeana Au tugo sa si Arau. Meke asa sapu va kamo valeana Au si Arau si va kamo valeana ia tugo sa si Asa sapu garunuqu Rau.* 41 Asa sapu va kamo ia si keke poropita te Tamasa, sina na tie maena pu paleke inavoso te Tamasa, ke na pinia tadi na poropita tugo si kaqu somana ta poni nia tugo sa. Meke asa sapu va kamo ia si keke tie toṉoto, sina tie toṉoto sapu maena, ke kaqu ta poni nia tugo sa sa pinia tadi na tie toṉoto. 42 Maqu tozi va hinokarani gamu, sapu asa pu ponia kamo pa kapa kolo si keke rina koburu, sina na Qua disaepeli si asa, si hinokara sapu kote vagia tugo sa sa nana pinia leana.”
* 10:4 Saimone sa Tie Zeloti si somana visoroihe koasa puku tie pozana Zeloti pu hiva varipera nia sa qavuna pa Roma. * 10:7 Lk 10:4-12 * 10:10 1 Kor 9:14; 1 Tim 5:18 * 10:13 Zama nia sa binule pude poni minana totoso vari tutuvi sari na tie Ziu. * 10:14 Tavete guahe si arini pude va bakalia sapu kaqu tava kilasa koe Tamasa si arini. * 10:14 TTA 13:51 * 10:15 Mt 11:24; Zen 19:24-28 * 10:16 Lk 10:3 * 10:17 Mk 13:9-11; Lk 12:11-12, 21:12-15 * 10:21 Mk 13:12; Lk 21:16 * 10:22 Mt 24:9, 13; Mk 13:13; Lk 21:17 * 10:24 Lk 6:40; Zn 13:16, 15:20 * 10:25 Mt 9:34, 12:24; Mk 3:22; Lk 11:15 * 10:26 Mk 4:22; Lk 8:17 * 10:33 2 Tim 2:12 * 10:35 Mka 7:6 * 10:38 Mt 16:24; Mk 8:34; Lk 9:23 * 10:39 Mt 16:25; Mk 8:35; Lk 9:24, 17:33; Zn 12:25 * 10:40 Mk 9:37; Lk 9:48, 10:16; Zn 13:20