25
Vuaheni Vina Zuapa si Tava Magogoso sa Pepeso
(Diutironomi 15:1-11)
1 Zama la koe Mosese se Zihova pa toqere Saenai,* 2 “Mu tozini sari na tinoni Izireli sari na tinarae hire: Pana nuquria gamu sa popoa sapu kaqu ponini gamu e Zihova, si lopu kaqu lelete si gamu koari doduru hopeke vina zuapa vuaheni. Kaqu tavete gua asa si gamu pude pamaṉa nia se Zihova. 3 Koari ka onomo vuaheni si boka lelete na kopu totoko ni meke paketi gamu sari na vuadi ri na huda vaeni koari na mia inuma. 4 Ba koasa vuaheni vina zuapa si kaqu va magogoso valeania gamu sa pepeso. Na vuaheni tava madina koe Zihova meke lopu kaqu lelete babe kopu totokoni gamu sari na mia inuma. 5 Doduru ginani sapu toa teledia meke lopu ta letedi koasa emata koana tamugamu si lopu tava malumu pude vagi gamu meke holuholuni. Meke lopu tava malumu tugo si gamu pude paketi sari na vuadi sari na qurepi pa inuma, babe la pa mia inuma pude kopu totoko ni vasina meke holuholuni. Sina kaqu tavamadi sa pepeso asa pa keke vuaheni pude na vina balabalaqu Rau, 6 Be guana lopu tavete inuma si gamu koasa vuaheni asa, ba sa pepeso si kote ponini gamu ginani si gamu doduru pa Izireli. Sari na ginani sapu toqolo teledia, si arini si tamugamu, meke tadi na pinausu, na tie tavetavete, meke tadi na tie karovodi mae sapu koa turaṉae koa gamu. 7 Sari na kurukuru ta pausudi meke sari na kurukuru pinomodi pu koa koari na mia inuma, ba kaqu henai mo gua sapu ta vagi koasa vuaheni asa.
Sa Vuaheni Ziubilid
8 Be ka zuapa totoso ka zuapa si varigarani gita koari ka zuapa vuaheni, si ka made ṉavulu sia vuaheni si vura mae. 9 Ego, koasa Rane Tinaleosae tana Sinea si kaqu ta ivu sa buki pa doduruna sa popoa pa rane vina manege puta koasa sidara vina zuapa. 10 Sa vuaheni vina lima ṉavulu puta si kaqu vata evaṉae nia na vuaheni arilaena gamu si asa. Kaqu urahae nia gamu sa tinarupaha koari doduru popoa Izireli pu koai ri na tinoni. Koasa vuaheni asa, sari doduru pepeso saripu ele ta holuholue si kaqu tava pule koari pu tagodi si arini pa pinodalaena, meke sarini pu ele ta holuholue guana pinausu si kaqu tava pule koari na dia butubutu na tatamana soti. 11 Sa vuaheni vina lima ṉavulu puta si kaqu na vuaheni ziubili. Lopu kaqu lelete si gamu koa rina inuma vaquradi, babe pakepakete pa doduruna sa inuma. Meke lopu kaqu pakepakete si gamu pa doduruna sa inuma vaeni. Meke lopu kaqu ta koto sari na lelaṉadi. Boka vagi tugo gamu sa ginani sapu toqolo hoborodi. 12 Kaqu va madia gamu sa doduruna sa vuaheni meke kaqu henai mo gamu gua saripu ele toa koari na mia inuma.
13 Koasa vuaheni asa sari doduru pepeso pu ele ta holuholue, si kaqu tava pule la koasa pu tagona pa pinodalaena. 14 Ke pana vari holuholue ni gamu na tie Izireli pa varikorapa mia sari na mia pepeso, si mi lopu sekesekei. 15 Kaqu ta pada sa hinolu pepeso koari na vuahenina sapu boka ta vagi sa vuadi pa pepeso, sipu lopu ele tava pule sa tinago koasa butubutu tagona pa pinodalaena. 16 Be guana soku vuaheni sipu lopu ele kamo sa ziubili meke boka vagi va soku vua, sa padana sa hinolu si kote sage tugo; ba be sari na vuaheni si lopu soku pude vagi sa vuadi si kote ka visavisa mo, sa padana sa hinolu, sina kote hitekena tugo vinagidi sari na vuadi. Sina gua sapu ele ta holu si koa gua mo koasa sinokuna sa vuadi sapu ta vagi koasa pepeso. 17 Mu lopu sekesekei nia goi sa tie Izireli turaṉamu, ba mu va tabea se Zihova sa mua Tamasa.
Sa Tinasuna koasa Vuaheni Vina Zuapa
18 Mu va tabei sari doduru tinarae na ginarunu te Zihova, pude boka tava sare sa mua tinoa pa pepeso. 19 Kaqu koa ia na vuana sa pepeso, meke lopu kaqu qagania goi si keketoṉa pude gania meke kaqu koa learane sa mua tinoa.
20 Ba be koadia si kaiqa tie sapu kote nanasa gua hie: ‘Na sa si kote hena ia gita pa korapana sa vuaheni vina zuapa, pana loke linetelete na pinakepakete si ta evaṉa koasa vuaheni asa?’ 21 Kaqu mana nia e Zihova sa pepeso koasa vina onomo vuaheni, pude lopu kaqu qagani gita na ginani koari ka ṉeta vuaheni. 22 Pana lelete pule si gamu koasa vuaheni vina vesu, si kote boka henai mo gamu sari na vua kenudi ta vagi pa vuaheni vina onomo, osolae kamo sa vuaheni vina sia, sipu komiha mae sari na linetelete vaqura.
Sa Vina Pulena sa Tinago koasa Butubutu pu Tagona pa Pinodalaena
23 Gamu si lopu kaqu holuholu taloani sari na pepeso, sina lopu tamugamu sa pepeso asa, ba Nana tu e Tamasa; gamu si guana tie karovo mia mo, pu tava malumu mia mo pude tavetavete nia meke koa paki mo koa Rau.
24 Pa doduru ia ka ia koasa pepeso pana ta holu si keke vasi pepeso, si kaqu tava malumu sa tie pu tagona pa pinodalaena sa pepeso pude ta holu vagi pule sipu lopu ele mae sari votiki tie pude holua. 25 Be malaṉa sa tasimu meke holuholu nia sa sa kukuruna sa pepeso sapu tagoa sa, si kaqu mae sa turaṉana soti meke holu vagi pulea sa pepeso sana sapu holuholu nia sa tasina. 26 Be keke tie si loke turaṉana pude holu vagi pulea sa pepeso asa, ba mumudi si bokaboka si asa, si mani holu vagi pulea mo telena. 27 Koasa ginugua asa, si kaqu nae varigara ni sa sari na sinokudi rina vuaheni koa holadi, podalae sipu ta holuholue koa sa tie sa nana tinago meke kamo pa vuaheni ziubili, meke kaqu va pulea sa padana sa poata meke tabaria tugo sa holana meke kaqu tiqe vagi pulea sa sa nana tinago. 28 Ba be lopu pada sa nana poata pude holu pule nia sa pepeso, si korapa koa hola nana mo sa pepeso pa kinopu tanisa tie pu holuna si asa, osolae kamo pule si keke vuaheni ziubili koasa vuaheni asa si kaqu tiqe tava pule la koasa pu tagona pa pinodalaena si asa.
29 Be keke tie si holuholu nia, si keke vetu kinoa pa korapana sa bara vasileana nomana, si boka holu vagi pulea sa si asa pa korapana sa vuaheni podalae koasa totoso sapu holua sa. 30 Ba be lopu holu vagi pulea sa si asa koasa vuaheni kekenu, si siana nia sa sa totoso pude holu pule nia, ke sa vetu si ta evaṉae na nana tinago soti sa tie pu holuna meke sari na tutina. Namu lopu kaqu tava pule si asa koasa vuaheni ziubili. 31 Ba sari na vetu pu lopu koa pa korapa bara vasileana nomana, si kaqu ta holuholue pule pa siraṉa gua pu taveti gami koari na inuma. Sa tie pu tagona pa pinodalaena si boka holu vagi puleni si arini, meke kaqu boka tava pule si arini pa korapana sa vuaheni ziubili. 32 Ba sari na tie pa butubutu te Livae si boka holu vagi pulei sari na dia vetu koari na vasileana tadirini doduru totoso. 33 Be keke vetu koari na vasileana lavata hire si ta holuholue koa keke tie pa butubutu te Livae, meke lopu ta holu vagi pule si asa, si kaqu tava pule si asa koasa vuaheni ziubili, sina sari na vetu pu tago soti ri na tie pa butubutu te Livae saripu koa koari pa vasileana lavata tadi na tinoni Izireli, si na dia soti rini ninae rane. 34 Ba sari na vasidi duduli tadi na rovana kurukuru ṉame, saripu koa vari likohae koari na vasileana lavata tadi na tinoni pa butubutu te Livae, si namu lopu kaqu ta holuholue. Na dia tinago ninae rane si arini.
Sari na Tinarae La koari na Tie Malaṉa
35 Be keke tie Izireli turaṉamia sina tie malaṉana meke koa tata koa gamu, meke lopu boka toka pule nia si asa; ego mamu toka nia gamu si asa. Kekeṉoṉo gua tugo sapu hoke toka nia gamu si keke tie karovona, pude lopu kaqu rizu taloa koa gamu si asa.* 36 Mu lopu tepa tomo nia goi kaiqa toṉa koasa lipulipu sapu vala nia goi koasa tie malaṉa, ba mu va tabea sa Tamasa, mamu qetu nia mo sa tie Izireli turaṉamu hie pude koa valeana tata koa goi. 37 Mu lopu tepa nia poata pude tomoa sa poata sapu poni nia goi koasa, meke lopu tomo nia poata koasa ginani sapu poni nia gamu koasa. * 38 Hie sa tinarae te Zihova sa mia Tamasa. Arau mo sapu turaṉa vurani gamu pa popoa Izipi meke ponini gamu sa popoa pa Kenani. Arau tugo sa mia Tamasa.
Tina Rupaha pa Tinoa Pinausu
39 Be keke tie Izireli turaṉamu sapu koa tata koa goi, si malaṉa hola meke holuholu pule nia si asa koa goi, pude na pinausu tamugoi, mu lopu va tavetavete guni nia goi na pinausu si asa pu tavetavete ba loke tinabara.* 40 Kaqu koa koa goi gua mo na tie tavetavete ta tabarana si asa pude toka nigo, osolae kamo pule si keke vuaheni ziubili. 41 Koasa totoso tugo asa, si kaqu taluarae koa goi si asa meke sari na nana koburu, meke pule la koasa nana tatamana soti, meke koasa pepeso tadi na tiatamana, 42 Sari na tinoni Izireli hire si na Qua pinausu; turaṉa vurani Rau pa popoa Izipi; meke lopu kaqu ta holuholue pude na pinausu si arini. 43 Mu lopu toleṉe gua ṉoṉovali, ba mamu va tabea sa mua Tamasa. 44 Be guana hivani gamu si kaiqa pinausu, si mamu holui si arini koasa votiki butubutu saripu koa pa vari likohae mia. 45 Kote boka holui tugo gamu sari na koburu tadi na tie karovodi, saripu koa pa korapa mia popoa. Sari na koburu gua hire; saripu podo pa mia popoa, si boka gunini mo na mia tinago si arini, 46 meke kaqu veko hola i gamu pude na tinago tadi na tumia koreo, pude kaqu nabuluni gamu rini ninae rane pa dia tinoa. Ba mi lopu toleṉe gua ṉoṉovalia si keke tie Izireli turaṉamu.
47 Be keke tie karovona sapu koa pa korapa mia popoa, si tagotagona, meke keke tie Izireli si malamalaṉana, meke holuholu pule nia sa tie Izireli hie, koasa tie karovona, ba be pude vata evaṉae pule nia keke tie soti koasa tatamana tanisa tie karovona gua; 48 pa mudina sipu holuholu pule nia si asa, si toṉoto tugo si asa, pude boka holu vagi pule nia si asa. Keke koari na tasina, 49 ba be buhina ba be tasina karokarovo, ba be kaiqa ri na turaṉana saripu tata sisigiti koasa, si boka holu vagi pule nia si asa; ba be asa telena si ari nana poata, si boka holua sa sa nana tinarupaha soti. 50 Kaqu la vivinei va toṉotia sa sa tie pu holuna si asa; meke kaqu naei rini sari na vuaheni, podalae koasa totoso sipu holuholu pule nia si asa, osolae kamoa sa vuaheni tanisa ziubili, meke kaqu tiqe ta tabara sa hinoluna sa nana rinupaha koasa laena sa tinabara, sapu ele ta tabara nia sa tie tavetavete koari na vuaheni arini. 51-52 Kaqu va gore pania sa sa kukuruna sa poata tinabara, koasa padana sa sinoku vuaheni koa holadi. 53 Sa tie karovo tagotagona si kaqu tavetavete guni nia sa tie pu holuholu pule nia si asa guana na tie tavetavete pu ta tabara hopeke totoso pa vuaheni. Mi lopu va malumia sa tie karovona sapu sa nana palabatu pude toleṉe gua ṉoṉovalia si asa. 54 Be lopu ta rupaha sa tie hie koa ke siraṉa gua arini, ba kaqu ta rupaha si asa meke sari na tuna koasa vuaheni pule tanisa ziubili. 55 Sari na tie Izireli si lopu kaqu koa pinausu ninae rane, sina na pinausu te Zihova sarini. Ele ta holu vagi vura pa popoa Izipi si arini, sina Arau si e Zihova sa dia Tamasa.”
* 25:1 Ekd 23:10-11 * 25:35 Diut 15:7-8 * 25:37 Ekd 22:25; Diut 23:19-20 * 25:39 Ekd 21:2-6; Diut 15:12-18