6
Jumul chic ri Jesús c'o pa ri tinimit Nazaret
1 Xel bi ri Jesús chila', xtzelej c'u bi pa ru tinimit ri Are', xebe' c'u ru tijoxelab ruc'. 2 Aretak xopan ri k'ij re uxlanem, ri Jesús xuchaplej qui tijoxic ri winak pa ri rachoch Dios. Xquicajmaj c'u wa' q'uia chque ri winak ri xeto'wic, xquibij: ¿Jawije' xretamaj wi ronojel wa' ri Are'? —quecha'. ¿Jas u wäch no'j wa' ri yo'm che? ¿Jas ta c'u lo cuban che qui banic ri nimalaj tak cajmabal ri tajin quebantaj rumal? —quecha'. 3 Are ba' wa' ri kolol che',* ri ral ri nan María, catz ri a Jacobo, ri a José, ri a Judas, xukuje' ri a Simón. E c'o c'u ri ranab ri Jesús kuc' waral xukuje', —xecha'. Tzel c'u xquita ru tzij.
4 Xubij c'u ri Jesús chque: Pa niq'uiaj tinimit chic nim quil wi ronojel k'alajisal re ru Lok' Pixab ri Dios. Xak xuwi pa ru tinimit ri are', xukuje' chquixol ri rachalal, xukuje' cho rachoch, man nim tä quil wi wa', —xcha chque.
5 Man xcowin tä c'u ri Jesús chubanic jun nimalaj cajmabal chila', xane xak xuwi xuya ru k'ab pa qui wi' quieb oxib yawabib, xeucunaj. 6 Ri Are' xucajmaj wa' chi man c'o tä jubik' ri qui cojonic ri winak che. Xeusolij c'u tak ri alaj tak tinimit ri e c'o chunakaj ri Nazaret, xeutijoj ri winak chila'.
Ri Jesús queutak bi ri cablajuj u tijoxelab chutzijoxic ri Utzalaj Tzij re ri Evangelio
7 Ri Jesús xeusiq'uij ri cablajuj u tijoxelab ruc', xuchaplej qui takic bi chi cacabil. Xuya takanic pa qui k'ab che quesaxic bi ri itzelalaj tak espíritus. 8 Xubij c'u chque chi c'o jas mäquic'am bic, mäquic'am bi qui chim, o qui wa, o puak pa ri c'olibal qui rajil, xane xak xuwi ri qui ch'imiy. 9 Xukuje' xubij chque chi chquicojo bi qui xajäb, mäquic'am c'u bi quieb qui camixa', xane xa jun cäquicoj bic. 10 Xubij xukuje' ri Jesús chque: Apachique ja ri quixoc wi, chila' chixcanaj wi canok c'ä quixel na bi pa ri tinimit ri', —cächa'. 11 Apachique tinimit ri man quixc'ulax tä wi, ri man cäcaj taj cäquitatabej ri i tzij, aretak quixel bi chila', chitota' can ri ulew ri c'o che tak ri iwakan. Chibana wa' chuk'alajisaxic chquij ri winak re ri tinimit ri' chi man utz tä ri cäca'no, c'o qui mac. Kas tzij quinbij chiwe chi pa ri k'ij ri cäk'at na tzij pa qui wi' ri winak ri' rumal ri Dios, cätan na ri' ri cäban chuc'äjisaxic qui wäch ri winak re ri tinimit Sodoma, re ri tinimit Gomorra† chuwäch ri cäban chuc'äjisaxic qui wäch ri winak re ri tinimit ri', —xcha chque.
12 Xebel c'u bi ri tijoxelab, xebe'c, xquitzijoj chi ri winak rajwaxic cäquiq'uex canima', cäquiq'uex c'u qui chomanic. 13 Xequesaj c'u q'uia itzel tak espíritus chque ri winak. Xukuje' xquicoj aceite chque q'uia yawabib, xequicunaj c'ut.
Cäcämisax ri Juan Kasal Ja'
14 Ri nim takanel Herodes xretamaj ri tajin cuban ri Jesús rumal chi conojel ri winak qui tom u tzijol ronojel wa'. Xubij c'u ri tat Herodes: Are ri Juan Kasal Ja' ri' ri xc'astaj lok chquixol ri cäminakib, rumal c'u ri' c'o u cuinem ri are' chubanic q'uia u wäch cajmabal, —xcha'.
15 E c'o c'u niq'uiaj chic tajin cäquibij: Are ri tat Elías wa' ri ojer ka mam, —quecha'.
Niq'uiaj chic cäquibij: Are wa' jun chque ri ojer k'alajisal tak re ru Lok' Pixab ri Dios, —xecha ri'.
16 Aretak c'ut xuta wa' ri tat Herodes, xubij ri are': Are ri tat Juan wa' ri xinwesaj u jolom, xa c'astajinak lok chquixol ri cäminakib, —xcha'.
17 (Xa c'u rumal rech ri nan Herodías xcämisax ri Juan Kasal Ja'.) Tzare c'u ri tat Herodes xtakan chuchapic ri tat Juan rech cäyutic cäyi' pa che', xa rumal rech ri nan Herodías ri xc'uli ruc' ri tat Herodes, pune are rixokil ri tat Felipe ru chak' ri tat Herodes. 18 Xchap c'u ri tat Juan rumal chi ri are' xubij che ri tat Herodes: Man takal tä che la chi cäban ixokil la che ri rixokil ri chak' la, xane äwas ri cäban la, —xcha che.
19 Sibalaj xpe royowal ri nan Herodías che ri tat Juan rumal ronojel ri xubij. Sibalaj craj u cämisaxic. Man cäcowin tä c'ut rumal ri tat Herodes. 20 Je ri', rumal chi ri tat Herodes nim cäril wi ri tat Juan, cuxej c'u rib chuwäch. Retam c'ut chi are jun utzalaj achi ri jicom ranima' cho ri Dios. Xa rumal ri' cuchajij ri tat Juan rech man c'o tä c'äx cäban che. Aretak c'ut ri tat Herodes cutatabej ru tzij, man curik taj jas cubano. Pune ta ne je ri', sibalaj xkaj chuwäch ri tat Herodes xutatabej ri xubij. 21 Xurik c'u ri nimak'ij re ri roc'owisaxic u junab ri tat Herodes. Ri are' xuban jun nimalaj wi'm chque ri winak ri nimak qui banic ri e c'o ruc', xukuje' chque ri qui nimakil ri soldados, cachi'l ri qui nimakil ri winak aj Galilea. 22 Tajin quewi' ri rula' aretak ri ali ri ral ri nan Herodías xoc bi cuc', xuchap xojowem chquiwäch, cäxojowic, cäxojowic. Xkaj c'u ri ali chuwäch ri tat Herodes, xukuje' chquiwäch ri tajin quewi' ruc'. Xubij c'u ri nim takanel che ri ali: Chata' ba' chwe jas ri cawaj, quinya c'u na wa' chawe, —xcha che.
23 Ri tat Herodes xuchi'j che ri ali ruc' juramento, xubij: Apachique ta ne ri cata' chwe quinya na chawe. Pune ta ne cata' chi quinya niq'uiaj chque tak ri tinimit ri quintakan wi, quinya na wa' chawe, —xcha che. 24 Xel c'u bi ri ali, xuch'abej ru nan, xubij: ¿Jas ta ne ri quinta' che? —xcha che.
Xubij c'u ru nan: ¡Chata' chi cäyi' chawe ru jolom ri Juan Kasal Ja'! —xcha che.
25 Aninak xoc chi bi ri ali ruc' ri nim takanel, xuta' che, xubij: ¡Cwaj chi cäya la chwe ru jolom ri Juan Kasal Ja' pa jun plato chanim ri'! —xcha che.
26 Sibalaj xbison c'u ri tat Herodes. Ri are' man craj taj cuq'uex ri xuchi'j che ri ali, rumal chi xubij wa' ruc' juramento chquiwäch conojel ri rula'. 27 Chanim ri nim takanel xutak bi jun chque ri soldados chuc'amic lok ru jolom ri Juan Kasal Ja'. 28 Xel c'u bi ri soldado, xe'c, xresaj u jolom ri tat Juan ri c'o pa che'. Xuc'am lok pa jun plato, xuya che ri ali, ri ali c'ut xuya che ru nan.
29 Aretak xquita wa' ru tijoxelab ri tat Juan, xebe' che rilic, xquic'am c'u bi ru cuerpo, xquiya pa jun mukubal.
Ri Jesús cuya qui wa job mil winak
30 Xquimulij c'u quib ruc' ri Jesús ri cablajuj apóstoles‡ ri takom bi rumal, xquitzijoj che ri Are' ronojel ri xca'no, xukuje' ronojel ri xequitijoj wi ri winak. 31 Xubij c'u ri Jesús chque: Chixsa'j wuc' xa i tuquiel wi. Jo' jawije' ri man c'o tä wi winak, cujuxlan c'u jun rat chila', —xcha chque.
Je' xubij wa' rumal chi e q'uia winak ri tajin queopan cuc', xukuje' e c'o ri tajin quebel bic, je ri' chi ri Jesús e rachi'l ru tijoxelab man quecowin taj quewi'c. 32 Xebe' qui tuquiel wi pa jun barco, xeopan chila' pa ri juyub ri cätz'inowic. 33 E q'uia c'u ri winak ri e petinak pa tak conojel ri tinimit chila'. Xquilo aretak xe' ri Jesús e rachi'l ru tijoxelab, xquich'ob c'u qui wäch. Xa je ri' ri winak chi cakan xebe' ri e are' jela' jawije' ri xebe' wi ri Jesús, ru tijoxelab. Xquicowij bic, xeopan c'u nabe chquiwäch. 34 Aretak xel lok ri Jesús pa ri barco, xeril ri q'uialaj winak. Xel c'u u c'ux chque rumal chi je' ta ne e chij ri man c'o tä cajyuk'. Ri Jesús c'ut xuchaplej qui tijoxic. Q'uia c'ut ri xuc'ut chquiwäch. 35 Kajem c'u cuban ri k'ij, ru tijoxelab xekeb ruc', xquibij che: We juyub ri' ri uj c'o wi sibalaj cätz'inowic, benak chi c'u ri k'ij. 36 Chetaka la bi ri winak rech quebe' cho tak cachoch ri winak ri e sutininak chkij, xukuje' pa tak ri alaj tak tinimit ri nakaj e c'o wi, cäquilok' c'u na ri qui wa. Man c'o tä c'u ri cäquitijo, —xecha che.
37 Xch'aw c'u ri Jesús, xubij chque: Chiya ix ri cäquitijo, —xcha chque.
Xquibij ru tijoxelab che: ¿Jas ta c'u cäka'no? ¿A cujcowin ta lo cuje'c quekalok' quieb cientos quetzales caxlan wa che tzukubal que we winak ri'? —xecha che.
38 Xuta' c'u ri Jesús, xubij chque: ¿Janipa' caxlan wa e c'o iwuc'? ¡Jiwilampe'! —xcha chque.
Aretak xquetamaj, xquibij: Xa job caxlan wa e c'olic, xukuje' quieb cär, —xecha che.
39 Xtakan c'u ri Jesús chi quet'uyi ri winak pa tak mulaj cho ri räxalaj uwosak. 40 Xet'uyi c'ut pa tak mulaj, pa tak ciento, pa niq'uiaj tak ciento. 41 Ri Jesús xeuc'am c'u ri job caxlan wa xukuje' ri quieb cär, xca'y chicaj, xeutewchij. Te c'u ri' xeupir ri caxlan wa, xeuya chque ru tijoxelab rech quequijach wa' chquiwäch ri winak. Xukuje' ri quieb cär xeujach chquiwäch conojel. 42 Xewi' c'u conojel, xenoj c'ut. 43 Te ri' xequic'ol ri ch'äkatak tak caxlan wa, xukuje' ri ch'äkatak cär ri xecanaj canok. Xuban cablajuj chicäch wa chi ronojel. 44 E job mil achijab c'ut ri e c'o chquixol ri winak ri xewi'c, ri xquitij que ri wa.
Ri Jesús cäbin puwi' ri ja'
45 Te c'u ri' ri Jesús xubij chque ru tijoxelab chi utz we queboc pa ri barco rech quebe'c, quenabej apanok chuwäch ri Are' pa ri tinimit Betsaida ch'äkäp che ri mar. Are c'u ri Jesús xcanaj can cuc' ri q'uialaj winak che qui jachic bic. 46 E jachtajinak chi c'u bi ri winak rumal ri Jesús, xe' ri Are' pa ri juyub chubanic orar. 47 Are chi' ri tajin coc ri ak'ab, ri tijoxelab e c'o pa ri barco puwi' ri ja' pu niq'uiajal ri mar. Are c'u ri Jesús u tuquiel c'o can chuchi' ri mar. 48 Xrilo chi ru tijoxelab tajin cäquirik c'äx chubinisaxic ri barco rumal chi chquiwäch petinak wi ri quiäkik'. Xa jubik' craj man cäsakiric aretak xopan ri Jesús cuc', tajin cäbin puwi' ri ja'. U chomam ri Jesús chi xa coc'ow chquiwäch. 49 Aretak ri tijoxelab xquilo chi cäbin ri Jesús puwi' ri ja', xquichomaj c'ut chi are jun xibinel wa'. Xexibix c'u rumal, xquirak c'u qui chi'. 50 Je ri', rumal chi conojel xquilo, sibalaj xquixej quib. Chanim ri Jesús xeuch'abej, xubij chque: In wa', ¡mixej iwib, chichajij iwanima'! —xcha chque.
51 Xoc c'u bi ri Jesús pa ri barco cuc' ru tijoxelab, xtäni c'u ri quiäkik'. Sibalaj c'u xquicajmaj wa' ri tijoxelab. 52 Man oquinak tä c'u pa qui jolom jas quel cubij ri cajmabal ri xuban ri Jesús aretak xujach ri caxlan wa chque ri winak, xane xa abajarinak ri canima'.
Ri Jesús queucunaj ri yawabib pa Genesaret
53 E k'axinak chi ch'äkäp che ri mar, xeopan chuchi' ri ulew pa Genesaret, xquixim c'u ri qui barco chila' chuchi' ri mar. 54 Aretak xebel bi pa ri barco, ri winak chanim xquich'ob u wäch ri Jesús. 55 Xebinlobic, xequisolij conojel tak ri tinimit chila'. Are c'u ri winak xquichaplej qui c'amic lok ri yawabib cho tak alaj tak ch'at jawije' chi' ri cäquito chi c'o wi ri Jesús. 56 Apawije' chi' c'ut ri xopan wi ri Jesús, we pa tak alaj tak tinimit, we pa nimak tak tinimit, we c'u pa tak juyub, xeyi' ri yawabib pa tak ri be, xquibochi'j c'u ri Jesús chi xuwi ta ne cuya chque chi cäquichap cok u chi' ru k'u'. Conojel c'u ri xechapowic xeutzir canok.
* 6:3 Ri kolol che' xukuje' cäbix “ajanel” o “carpintero” che rumal ru chac. † 6:11 Ri quieb tzij “Sodoma” y “Gomorra” queriktaj pa ri Diccionario, q'uisbal re we Nuevo Testamento. ‡ 6:30 Ri tzij “apóstol” quel cubij “takom”. E cablajuj u tako'n ri Jesús ri e cha'tal rumal.