12
Ru tijoxelab ri Jesús cäquich'up ru jolom trico pa jun k'ij re uxlanem
1 Pa jun k'ij re uxlanem ri Jesús tajin coc'ow xol tak ri trico. Are c'u ru tijoxelab xpe qui numic, xquichap c'u u ch'upic ru jolom tak ri trico. Xquibak pa qui k'ab, te c'u ri' xquitijo. 2 Aretak ri tata'ib fariseos xquilo, xquibij che ri Jesús: Chilampe la, ri tijoxelab la tajin cäca'n chac ri äwas u banic pa tak ri k'ij re uxlanem.
3 Ri Jesús xubij chque: ¿A mat c'o jumul ri siq'uim alak jas ri xuban ri ka mam David ojer aretak ri are' xuna' numic, xukuje' jas ri xca'n ri e c'o ruc'? 4 Xoc c'u bi ri ka mam David pa ri nimalaj rachoch Dios, xutij c'u re ri wa ri yo'm cho ri Dios, xuya c'u que ri e c'o ruc' xukuje'. Äwas c'u u tijic wa' cumal xak jachinok, xane xak xuwi chque ri sacerdotes ya'tal wi wa', —xcha'. 5 Xukuje' xubij: ¿A mat c'o jumul ri siq'uim alak pa ri Pixab ri xutz'ibaj ri ka mam Moisés, chi ri sacerdotes ri quepatänin pa ri rachoch Dios man queuxlan tä pa ri k'ij re uxlanem? Pune ta ne je ri' man mac tä c'u ri' chi je' cäca'n wa'. 6 Quinbij c'u chech alak, chi waral c'o Jun* ri nim na u banic chuwäch ri nimalaj rachoch Dios. 7 Ri alak xa man cäch'ob tä alak jas quel cubij wa' we tzij ri' ri tz'ibtal can pa ru Lok' Pixab ri Dios ri cubij: “Ri in cwaj chi ri ix quiban tok'ob chque ri winak, man are tä cwaj chi queicämisaj awaj che qui sipaxic chnuwäch,” —cächa ri'. We ta kas cäch'ob alak wa', mat cäk'at alak tzij chi cäc'äjisax qui wäch ri winak ri man c'o tä qui mac. 8 Are c'u ri' ri in, in ri' ri Ralc'ual ri Dios ri Kas Winak, c'o nu takanic puwi' ri k'ij re uxlanem xukuje', —xcha ri Jesús chque ri tata'ib fariseos.
Ri Jesús cucunaj jun achi ri cäminak jun u k'ab
9 Xel c'u bi ri Jesús chila', xoc bi pa jun chque ri rachoch Dios ri cäquimulij wi quib ri winak. 10 C'o c'u jun achi chila' ri cäminak jun u k'ab. Are c'u ri tata'ib fariseos cäcaj cäquitzucuj u mac ri Jesús, rumal ri' xquita' che: ¿A ya'talic cäcunax jun yawab pa ri k'ij re uxlanem? —xecha che.
11 Xch'aw ri Jesús, xubij chque: We jun chiwe c'o jun u chij, cätzak c'u bi pa jun c'ua' pa jun k'ij re uxlanem, ¿a mat que' ri' che resaxic? 12 E ta c'u lo jun winak, are ri Dios nim na u banic cäril wi wa' chuwäch jun chij. Rumal ri' ya'tal u banic tok'ob pa tak ri k'ij re uxlanem, —xcha chque.
13 Xubij c'u ri Jesús che ri achi: Yuku ri k'ab la, —xcha che.
Xuyuk ru k'ab, xutzir c'ut. Je' chic ri u k'ab ri' jas ri jun chic. 14 Xebel c'u bi ri tata'ib fariseos, xquitala qui no'j chbil tak quib jas ri cäca'n chucämisaxic ri Jesús.
Ri xubij canok jun k'alajisal re ru Lok' Pixab ri Dios chrij ri Jesús
15 Aretak ri Jesús xuch'ob ri qui chomanic ri tata'ib fariseos, xel bi chila'. E q'uia c'u ri winak xeteri bi chrij. Ri Jesús c'ut xeucunaj conojel tak ri yawabib. 16 Xeutak c'u ri winak, xubij chque chi c'o jachin che mäquibij wi jachin ri Are'. 17 Xubij ri Jesús wa' rech je' quel wi jas ri xubij lok ri ka mam Isaías ri k'alajisal re ru Lok' Pixab ri Dios ri xubij:
18 Are wa' ri patänil we
ri cha'tal wumal,
ri sibalaj lok' chnuwäch,
ri cäquicot ri wanima' rumal.
Quinya na ri Lok'alaj nu Espíritu
pa ranima' ri Are'.
Cubij c'u na chque conojel
qui wäch winak chi
ri in quink'at na tzij pa qui wi'.
19 Man cäch'ojin taj, man curak tä u chi',
man c'o ta jun cäto'w ri Are' co cäch'aw
pa tak ri be.
20 We c'o jun winak ri je' jas jun aj
ri cotaquic, man cuk'up taj.
We ne c'o jun winak ri junam
jas jun candela
ri man nim tä ru k'ak'al,
man cuchup tä ri'.
Xane cächacun na che rilic
chi copan na ri k'ij
aretak kas cäk'at na tzij
ruc' jicomal.
21 Conojel c'u qui wäch winak
cho ruwächulew,
cäcu'bi na qui c'ux chrij ri Are',
—xcha ri Dios chuchi' ri k'alajisal re ru Lok' Pixab.
Cäbix chrij ri Jesús chi yo'm u chuk'ab rumal ri Itzel
22 Xc'am c'u bi jun achi ruc' ri Jesús. Ri achi mem xukuje' moy, c'o c'u jun itzel espíritu ruc'. Xcunax c'u rumal ri Jesús, je ri' chi ri achi xcowinic xca'yic xukuje' xch'awic. 23 Conojel ri winak xquicajmaj wa', xquibij: ¿A mat are wa' ri Ralc'ual can ri ka mam David† ri cäbixic chi cäpe na? —xecha'.
24 Aretak c'ut xquita ri tata'ib fariseos ri cäquibij ri winak, ri e are' xquibij: We achi ri' cäcowinic queresaj bi ri itzel tak espíritus chque ri winak xa rumal ru chuk'ab ri Beelzebú‡ ri qui nimal ri itzel tak espíritus ri c'o ruc', —xecha'.
25 Ri Jesús xuch'obo jas ri tajin cäquichomaj, xubij c'u chque: Apachique k'atbal tzij ri u banom quieb, ri juch'ob k'atal tak tzij cäquiyac quib chquij ri juch'ob chic, ri k'atbal tzij ri' cäq'uis na u wäch. We jun tinimit o jun ja winak u banom quieb rumal chi c'o ch'oj chquixol, man naj tä ri' cuch'ijo. 26 Je ri' xukuje', we ta ri Satanás cäresaj bi ri Satanás, u banom quieb ri'. We ta je ri', ¿a naj ta c'u ri' cuch'ij ru takanic? ¡Man je' taj! 27 Ri alak cäbij alak chi ri in quinwesaj bi ri itzel tak espíritus ruc' ru chuk'ab ri Beelzebú. We ta je ri', ¿jachin cäyo'w qui chuk'ab ri tijoxelab alak che quesaxic bi ri itzel tak espíritus? Kas are ri e are' cäquik'alajisaj chi xa sachinak alak. 28 Ri in c'ut quinwesaj bi ri itzel tak espíritus ruc' ru chuk'ab ri Espíritu rech ri Dios ri c'o wuc'. Quel cubij wa' chi ri Dios c'o chi uc' alak rech cätakan puwi' alak, —xcha chque.
29 Man c'o tä jun cäcowinic coc pa rachoch jun achi ri sibalaj c'o u chuk'ab, cärelak'aj c'u bi ri jastak re, we ta mat nabe cuyut na ri achi ri c'o u chuk'ab. Te c'u ri' cäcowinic cärelak'aj bi ri jastak re.
30 Ri jun ri man junam tä u chomanic wuc', quinuc'ulelaj ri'. Ri jun ri man cächacun tä wuc', xak cutur ri' ri nu chac, —xcha chque.
31 Rumal ri' quinbij chech alak: Ronojel mac ri cäca'n ri winak cuya' cäsachtaj na qui mac ri' rumal ri Dios, xukuje' ronojel ri äwas u bixic chrij ri Dios ri cäquibij ri winak cuya' cäsachtaj na qui mac ri'. Are c'u we cäquibij ri äwas u bixic chrij ri Lok'alaj Espíritu man cuya' taj cäsachtaj ri qui mac ri'. 32 Apachin ri cubij tzij ri äwas u bixic chwij in, in ri' ri Ralc'ual ri Dios ri Kas Winak, cäsachtaj na u mac ri' che. Apachin c'u ri cubij ri äwas u bixic chrij ri Lok'alaj Espíritu, man cäsachtaj tä na u mac ri' che waral cho we uwächulew. Man cäsach tä c'u u mac ri' pa ri jun c'aslemal chic ri cäpe na, —xcha ri Jesús.
Ri jun che' rumal ru wäch cäch'obtajic jas u banic
33 We utz ri che', utz ru wäch ri cuya. We man utz tä ri che', man utz tä ru wäch ri' ri cuya. Ri jun che' rumal ru wäch cäch'obtajic jas u banic. 34 ¡Ri alak, alak subanelab tak winak! ¿A cäcowin lo alak ri' chubixic utzalaj tak tzij, alak itzel tak winak c'ut? Ri quel lok pu chi' ri winak, are wa' ri kas c'o pa ranima'. 35 Ri utzalaj winak, utz ri' ri cubij rumal rech ri utzil ri c'o pa ranima'. Ri itzel winak, man utz tä ri' ri cubij rumal chi etzelal wa' ri c'o pa ranima'. 36 Quinbij c'u chech alak, chi pa ri k'ij aretak cuk'at na tzij ri Dios, conojel ri winak cäquijach na cuenta rumal ronojel tzij ri qui bim ri man c'o tä u patän. 37 Jas c'u je' ri cätzijon ri winak, are je ri' ri k'atow tzij ri cäban na puwi'. Cäk'alajisax c'u na we c'o u mac o man c'o taj.
Ri lawalo tak winak cäquita' jun cajmabal etal che ri Jesús
38 Jujun tata'ib fariseos cachi'l jujun tijonelab re ri Pixab, xquibij che ri Jesús: Ajtij, cäkaj chi cäban la jun cajmabal etal chkawäch rech cäkilo, —xecha che.
39 Ri Jesús xch'awic, xubij chque: Ri lawalo tak winak, ri man jicom tä canima', cäcaj chi quinban jun cajmabal etal chquiwäch. Man cäyi' tä c'u wa' chque, xane xak xuwi ri etal chrij ri Jonás ri k'alajisal re ru Lok' Pixab ri Dios ojer. 40 Je' jas ri Jonás xc'oji chupam ri jun nimalaj cär oxib k'ij, oxib ak'ab, are c'u je' quinban na in, in ri' ri Ralc'ual ri Dios ri Kas Winak, quinc'oji c'u na xe' ri ulew oxib k'ij, oxib ak'ab. 41 Ri winak aj Nínive, pa ri k'ij re ri k'atow tzij aretak cäk'at tzij pa qui wi' ri winak ri e c'o cämic, cäquik'at na tzij pa qui wi' chi cäc'äjisax qui wäch. Je ri', rumal chi ri winak aj Nínive, xquiq'uex ri canima', xquiq'uex c'u ri qui chomanic aretak ri Jonás xutzijoj ru Lok' Pixab ri Dios chque. Waral c'ut c'o Jun ri nim na u banic chuwäch ri Jonás. 42 Xukuje' ri nimalaj takanel ixok ri xc'oji chumox ri relbal k'ij, cäc'oji na pa ri k'ij re ri k'atow tzij. Aretak cäk'at tzij pa qui wi' ri winak ri e c'o cämic, ri are' cuk'at na tzij pa qui wi' chi cäc'äjisax qui wäch. Je ri', rumal chi ri ixok ri' naj xel wi lok, xpe c'u chutatabexic ri nimalaj retambal ri Salomón. Waral c'ut c'o wi Jun ri nim na u banic chuwäch ri Salomón.
Waral cätzijox wi ri cuban jun itzelalaj espíritu, cätzelej lok
43 Aretak jun itzelalaj espíritu quel bi che jun winak, xak cäwacatalob chic pa tak juyub ri cätz'inowic, cutzucuj jawije' cuxlan wi. Aretak man curik taj jawije' cuxlan wi, cubij: 44 “Quintzelej na bi cho ri wachoch jawije' ri xinel wi lok,” —cächa'. Aretak copanic, curika ri ranima' ri winak je' u banic jun ja tolonic, mesom chi u pam, utz c'u banom che. 45 Que' c'ut, queuc'ama chi na wukub itzelalaj tak espíritus ri sibalaj e lawalo na chuwäch ri are'. Conojel wa' queboc pa ranima' ri winak. Ri winak ri' nim na ri c'äx curik na chuwäch ri c'äx ri xurik nabe. Je c'u wa' ri cäquic'ulmaj na ri lawalo tak winak cämic, —xcha chque.
Ru nan ri Jesús xukuje' tak ru chak' queopan ruc'
46 Ri Jesús tajin cätzijon na cuc' ri winak aretak xopan ru nan, e rachi'l ri rachalal. Xak c'u chrij ri ja e tac'atoj wi, cäcaj c'ut quetzijon ruc' ri Jesús. 47 C'o c'u jun ri xubij che ri Jesús: Ri nan la, xukuje' ri chak' la e c'o chrij ri ja, cäch'abex la cumal, —xecha che.
48 Xubij c'u ri Jesús che ri xbin che: ¿Jachin ri' ri nu nan, xukuje' jachin tak ri kas e wachalal? —xcha che.
49 Xeuc'ut ru tijoxelab chquiwäch ri winak, te c'u ri' xubij: E are wa' je' ta ne ri nu nan, xukuje' ri nu chak', —xcha'. 50 Je ri', rumal chi apachin ta ne ri cäbanow ru rayibal ri nu Tat ri c'o chila' chicaj, are wa' ri kas wachalal, ri nu chak', ri wanab, ri nu nan, —xcha ri Jesús chque.
* 12:6 Ri Jun ri' are ri Jesús mismo. † 12:23 Ri “Ralc'ual can ri ka mam David” quel cubij “To'l Ke”, junam jas ri tzij “Cristo” o “Mesías”. ‡ 12:24 Ri tzij “Beelzebú” are jun chque ru bi' ri Satanás.