31
Jeikap iverugavu.
1 Jeikap sisiya ivi yanei da Leiban natunatuna ivivi sisiya ivonavona bo, “Jeikap ita mamai ina bera kudubina iyabigogona yavui. Ma ina mura na ita mamai gwabinai.” 2 Ma Jeikap damina iviiya da Leiban ina bera ma ina yawasa na ivirai ke kunona nakanani.
3 Vaghina ma Bada, Jeikap ivonei bo, “Kevovirame am ku dobu vaghata da meni dobunai am mami mau ma am rakaraka imakamakai nake, ma taku na tam yavata.”
4 Tuna kubiine Jeikap sisiya ivonatawei Risera da Liya kurisi da ikiibau da meni dobunai ina sipu ikoyakoyaghisi nake. 5 Jeikap kakawana ivonesi bo, “Akitai da ami mamai na ina bera ma ina yawasa na ke ita biibai taku kuriku kunona nakanani, ma kegha da aku mamai ina God na taku gwabikuwai emakamakai ma ekoyakoyaghiku. 6 Tami ami viruwa koakovi da nuwanuwaku kudubinai ami mamai kubiine abiga. 7 Ma kegha, ami mamai ivivi beroberoweku da aku miiya na mara imaruwa nakanani iviravirai. Ma God ke iti vaghinei da ku tepana ita kiiviberoku. 8 Kunona Leiban ivona bo, ‘Gote ini tuwa da punepunesi na natunatusi rapemuwai, am miiya. Ma vaghina, nani murinai ivi tuwa da peyarisi na punepunesi kavakava.’ Muriyai ina nota ivi rai na ivona bo, ‘Ini tuwa da bodayarayaraghisi na ti kava rapemuwai, ma vaghina, ivi tuwa da bodayarayaraghisi kavakava.’ 9 Nakanani ivi tuwa da ghamoghamo yavosi ami mamai gwabinai na God iviitawei da taku ivereku.
10 Ghamoghamo ivivi momorana maranai ma avi matu da gote tomotomowisi ivivi momorana na peyarina bodayarayaraghisi ma punepunesi kavakava. 11 Ma aku matu kamonai na aneya ivi sisiya kuriku ivona bo, ‘Jeikap.’ Ma avonapotei bo, ‘Taku weni.’ 12 Aneya ina sisiya ikwapanatini ivona bo, ‘Kekitai, gote tomotomowisi ididiwana na bodayarayaraghisi ma punepunesi kavakava.’ Akitai da Leiban aviyavisina eberaberai kurim, tuna kubiine weni berana aberai. 13 Taku na God, Betel dobunai taku anekiibau kurim. Nani dobunai wakima kuvi miirini ma kuvi biibiini ma am vonakiiyapa bagibagina kuberai kuriku. Ma wekarakava na kevovunagha da kuna vovirame am ku dobu kutupuwa nake.”
14 Risera da Liya, Jeikap ivonapotei bo, “Kesago aviyavisina ita makamakai akii mamai gwabinai da akii buderi kana viiya. 15 Ma iberikai da tokai nakanani ma dobu viruwa wawayikai, ivi gimarekai ma manena kubiikai na ibera wapawapai. 16 Ma vona bubuna da mura kudubina God akii mamai gwabinai iviitawei na tokai ma natunatukai rapekiiyai. Tuna kubiine God ikikava evonavonem na nununai keberai.”
17 Vaghina ma Jeikap kakawana ma natunatuna ku kamel ivi gerusi. 18 Ma ina ghamoghamo yavoyavosi ma aviyavisina kudubina Padan Aram* kamonai ipanapanani na peyarina iviiviiya da yavata ita nae ku Keinan, ina mamai Aisiki kurina.
19 Ma Risera na iakovi da Leiban inae da ina sipu vunivunisi ivivi gharitaweyana tuna kubiine ina ku numa irui da kana kokoitau iyapi. 20 Ma bade Jeikap na Leiban ivi beroberowei, ke ita vonei da ivomiiri, matagavunai inae. 21 Aviyavisina peyarina rapenai na iyuna yavui ma yaghiyaghinai iverau, Yuperetis okowina idamani da ita nae ku Giliyadi koyasi.
Leiban, Jeikap iverukivini.
22 Mara aroba murinai wawaya inae Leiban ivi akovi da Jeikap iverau. 23 Leiban ina wawaya iviinisi ma Jeikap iverukivini da mara miikovi ma ruwa murinai Giliyadi koyasiyai ivotanisi. 24 Nani maranai, God inekiibau Leiban kurina, ina matu kamonai ivonei bo, “Kawam kekoyagha bubuni, ke avi sisiyina berona kuna karatawei da Jeikap kuni yabuyabumani.”
25 Giliyadi koyasi tepanai Jeikap ina taki iyamoni ma i yobe itina. Muriyai Leiban ina wawaya yavata inekiibau na bade nani koyasiyai i taki iyamoni da Jeikap mau ririsiyai. 26 Ma Leiban inae da Jeikap ivonei bo, “Avi kubiine kuvi matagavugavuweku da natunatuku wivinesi kuveruwesi da ti nakanani ma ghaviya kamonai kuta panisi na kuta veruveruwesi? 27 Avi kubiine kuvi beroberoweku da ke kuta voneku ma kuonagha da kunae? Ma kuta voneku na nuwabiibiiyai gita ma enava kata ravi ma tavotavoriyai kata vonatawemi. 28 Ma ke sago kuti akoviku da natunatuku ma tuputupuku ata yonisi ma ati kiruruwesi ma kota nae. Weni tuna na bera neghaneghana kuberai. 29 Taku rewapana gwabikuwai emakamakai da ati kiiviberom, ma kegha da didibarai am mamai ina God ivoneku bo, ‘Ke sago avi sisiyina berona kuna karatawei da Jeikap kuni yabuyabumani.’ 30 Ma akovi da am kayowana ghamana da kuta vovira am mamai ina ku dobu. Ma avi kubiine aku numa kana kokoitau kuyapi?”
31 Jeikap, Leiban ivonei bo, “Ayabumanem, iyamna anotai da natunatum wivinesi gwabikuwai kuta kayoviitawesi. 32 Ma mikeda wawaya sago kuna panani da am kokoitau iyapi na tuna wawayina na ina rabobo. Ita wawaya matasiyai na am sawara kekwa ma kuna panani da tam rapemuwai na kuna yuna.” Ma Jeikap ke itakovi da Leiban ina kokoitau na Risera iyapi.
33 Vaghina Leiban irui Jeikap ina ku yobe ma bade irui Liya ina ku yobe ma ke sago aviyavisina ita panani. Nani murinai na irui Risera ina ku yobe. 34 Ma Risera, Leiban ina kokoitau iyuna da ina kamel kana ku makamakii gaburinai ituragavugavu ma imakiitani. Leiban yobe kamonai igini yavui ma kesago aviyavisina ita panani.
35 Risera ina mamai ivonei bo, “Aku bada ke nuwanuwam ina pughu, taku ke ruvaruvana maghinomuwai ana vomiiri, taku na nawaravi aviiya.” Ma Leiban iekwa da ke sago ina kokoitau ita panani.
36 Jeikap nuwanuwana ipughu kirakai Leiban kurina da ivonei bo, “Aviyavisina abera beroi?” Ma bade ere nuwapughupughuna ivi tarakiiyanei bo, “Ikikava abera beroi da taku kekwavikwaviniku nakanani ma taku ghamoghamo dipa? 37 Wekarakava na aku sawara peyarina kugini yavui ma kamonai na aviyavisina sago tam rapemuwai kupanani. Avi kava kupanani boni na am wawaya ma aku wawaya maghinosiyai keterekiibuwei da ina kitai ma ti ina voneta da iyi ivonavaghata.
38 Taku na madegha 20 gwabimuwai amakai ma am ghamoghamo akoyaghisi da kesago iti tuwa bero, ma bade kesago am ghamoghamo kamosiyai sipu tomowina sago siyana ata kam tovoni. 39 Ma maranai am ghamoghamo sago ghamoghamo dipa ivowai na nani tarabogina na taku mani agudugudui. Ma kuvoneku da ghamoghamo sago wawaya ina yapini madeghai bo didibarai na taku mani ani teparari. 40 Mara ipeyari madegha ikariku da avi kamaghiyei ma bade didibarai nuba ivowavowiku da ke ruvaruvana ata kena. 41 Ma nakanani amakai da madegha 20 ikovi gwabimuwai. Madegha 14 na natunatum wivinesi ivi ruwa kubiisi avi uratamana ma madegha 6 na am ghamoghamo akoyaghisi ma kuvomiiri da aku miiya mara 10 nakanani kuvirai. 42 Ma mikeda aku mamai ina God, tuna Abraham ma Aisiki i God gwabikuwai kegha na vonavaghata da namada imaku kwebuna ma kuta vonataweku. Ma kegha da God aku nuwapoya ma aku biga aberai na ikitai na didibarai inekiibau kurim da itupavimaninimu.”
Leiban da Jeikap vivaghina makamakiina iberai.
43 Leiban, Jeikap ivonapotei bo, “Weni wivinesi na taku natunatuku ma natunatusi na taku tuputupuku ma ghamoghamosi na taku aku ghamoghamo. Ma vonavaghata da bera kudubina weni dobunai kekitakitai na taku rapekuwai. Ma wekarakava na taku ke ruvaruvana da aviyavisina ana berai da natunatuku ma tuputupuku ana votanisi. 44 Ma vaghina, kepisi da tam ma taku vivaghina makamakiina taberai. Wakima tidaburi da tuna takitakitai na ita vivaghina makamakiina tanotai.”
45 Vaghina Jeikap wakima sago gurina iviiya ma ivi miirini da i matakira. 46 Ma ina wawaya ivonesi da wakima viya iyuna ma ivi daburi. Ma nani wakimina daburina baranai imakai da ikam. 47 Leiban nani gawarina ivi vavei ‘Jega Sayaduta’† ma Jeikap nani gawarina ivi vavei ‘Galidi.’‡
48 Ma vaghina, Leiban, Jeikap ivonei bo, “Weni wakimina daburina na imatakira da tam ma taku vimakiibero tavoterei.” Tuna kubiine nani gawarina ivi vavei ‘Galidi.’ 49 Ma ina sisiya ikwapanatini ivona bo, “Ainowi Bada kurina da maranai weni gawarinai tibogebogeta na ina koyagha bubunita.” Tuna kubiine nani gawarina kana vava sago na ‘Mispa.’§ 50 Ma ivoname, “Mikeda natunatuku wivinesi ke kuna koyagha bubunisi bo wivine bogiiyai kuna ravaghisi na namanaki da ke anakovi ma kenotai da God na ekitakitita.”
51 Ma bade ivonei bo, “Wakima avi daburi weni, tam ma taku kamoputiyai ma wakima kuvi miirini weni. 52 Weni wakimina daburina ma weni wakimina miimiirina na matakira da tam ma taku ita viparaparata. Taku ke meyani ana damani da ani ghaviyem ma bade ke kuna damani da kuni ghaviyeku. 53 Ma ainowi da mikeda taku ana beraberoi bo tam kuna beraberoi, na God ina tupavimaninita ma kovogha ina rereghi. Tuna na am doboro Abraham da am nosi Nayo i God.”
Ma vaghina, Jeikap vonakiiyapa bagibagina iberai da nani vivaghina makamakiina ke ini kiigiiyei. God avanai ivonakiiyapa, tuna God na ina mamai Aisiki ere yabuyabumanina ivovokavakavari. 54 Ma ghamoghamo sago ikiivunui da koya tepanai isuwara God kurina ma ina wawaya ikwatusi ipisi da yavata ikam. Ikam ikovi ma koya tepanai ivi keneyana.
55 Mara itom ma mara boiboiyai Leiban tuputupuna da natunatuna iyonisi ma ivi biibiinisi, ivoteresi ma ivovira ina ku dobu.
* 31:18 Padan Aram kana vava sago na Northwest Mesopotemiya. † 31:47 Arameyik gamonai ‘Jega Sayaduta’ iyamna ‘matakira ivi kiidaburana.’ ‡ 31:47 Hibru gamonai ‘Galidi’ iyamna ‘matakira ivi kiidaburana.’ § 31:49 ‘Mispa’ iyamna ‘numa kiidamowai ina kitabanenega.’