2
É me Nyuâaê Pwicîri naa gò tèpa cèikî
1 +Na tòotù kâra Pentecôte, [*tòotù maina kâra piûnya] âna rà pitànaima na jè ére wà tèpa cèikî. 2 Â rà nye têre kaa ê pwina é boome gée napwéretòotù na pwa aié na pwacèwii ê airi pwéretòotù na dau maina. Â é nye pwaai kaa ê wâ na rà tâa na. 3 +Â rà côo na tèepaa me ê pâ pwina pwacèwii ê doromara ânye, â jèpa ti gòrà jècaa. 4 +Â ê Nyuâaê Pwicîri, âna é nye tûu kaa naa gòrà diri, â rà tùra na ê na jèpapara pwâratùra, wiâra na é naa tàra ê Nyuâaê Pwicîri.
Wâru tàpé na têre na jèpa pairà
5 Na pwi pàara bèepwiri, âna rà wâro wâ *Iérusaléma wà tèpa *Juif na dau wânümarà tàra ê pwapwicîri, âna rà me gée na diri ê gòropuu pitiri. 6 Â wà tàpéebà, âna rà cau itàa, ma caatâa naa, na rà têre pâ naawê i pwi airimuru. Â po tabaticè nümarà, ba rà têre tèpa cèikî na rà tùra naa na jèpapara pwâratùra.
7 Po dàpàgà tàra, â rà pitawèerirà pâ: «Gona wà tèpa âboro bèeni na rà gére tùra, âna càcaa tèpa âboro diri gée Galilée? 8 Â gorodà na jè têrerà, na rà gére tùra na jèpa paijè jècaa*?»
9 Ba gée nabibiu kàra, âna pwa tèpa âboro na rà me gée napô *Judée. Â pwa pàra tàpé na rà me gée na pâ napô—gée Parthes, ma Médie, ma Élam ma Mésopotamie. Â pwa pàra tàpé na rà me gée na jè province kà tèpa *Roma—Cappadoce, ma Pont, ma Asia, 10 â gée na ére mwara wâ Phrygie ma Pamphylie†. Â wà pàra tàpé, âna rà me gée napô *Aigupito, â gée na nyi nari napô gée goo na ville Cyrène wâ Libye. Â wà pàra tàpé mwara, âna rà me gée Roma, 11 â gée gòropô wâ Crète; â gée napô Arabie. Â pwa pàra tàpé gée jaarà, âna rà nye tèpa âji Juif; ma wà tàpé na rà cèikî naa goro ê pwapwicîri kà tèpa Juif.
Â rà pitawèerirà pâ: «Gona dà majoroé ma jè têre wà tèpa âboro Galilée bèepwiri na rà gére ina naa na ê jèpa paijè ê pâ muru na maina na é pwa wà Pwiduée?»
12 Â rà dau pò diri, â càra caa tâmogòori cèna rà niimiri, â rà pi-ina tàra pâ: «Dà pai ina wèe ni?»
13 Êco na pwa pàra tàpé na rà piècaari tèpa cèikî, â rà ina pâ: «Bwa! Rà nye dau ipwirié kaa goro dipâa!»
É patùra ê Ba wà Pétéru
14 É cimadò wà Pétéru ma wà tèpa 11 *apostolo bée, â é mwa patùrarà, ba na rà tâmogòori bwàti. «Bwa; guwà têre, co tèpa jènereô‡, ma wâguwà diri na guwà wâni Iérusaléma. Guwà tàpo tàmaa ma go ina bwàti tàwà ê pwina gére tèepaa. 15 Wà tèpa âboro bèeni, âna càra caa ipwirié pwacèwii ê pai niimiri kàwà, ba mwa nye gére 9h§ dàuru kaa. 16 Bwa! Wàéni kaa i popai kà [Pwiduée, na é naigé mee wà] *péroféta Joël:
17 +Go o mwa naa boopaé
ê Nyuâaê kôo
naa gò tèpa Ba,
na tòotù pwicò.
Go o mwa naa popai kôo
tà pa èpo paao
ma èpo kàwà.
Rà mwa tomara too
târa inapàpari.
Go o mwa paari
pâ muru na nyuâa
tà pa èpo dopwa kàwà.
Go o mwa patùra
tèpa ijiao kàwà
naa na naurune.
18 Go o naaboo Nyuâaô,
na pwi pàara-bà,
naa goo pâ ênawéna kôo,
pa ilàri ma paao.
Rà mwa picémara popai kôo.
19-20 Go o nama tèepaa
pâ muru na ité
na càcaa mu côo
naa gopaérenao
ma naa gòropuu.
Too ânye ma mu.
O câé caa té tòotù.
Ba é biié ma bàutê
O mii parui
pwacèwii domii.
O cau coo diri
béaa kâra pwi tòotù
—tòotù kà Pwi Ukai.
Nyamu ma pwényuâa
pwi tòotù kôo-bà.
21 Ée mwa udò awé
wà pwina ée mwa todòo
na pwi tòotù-bà!»
Joël 3.1–5
É jèe wâro côwâ Iésu
22 [É ina mwara wà Pétéru pâ]: «Tèpa âboro *Isaraéla, tàpo tàmaari ê popai na go ina tàwà: Wà Iésu pwi âboro Nazareth, âna wà pwi âboro na é jèe tàmara pitòrigarié wà Pwiduée. Â wà Pwiduée, âna é jèe paarié tàwà, ba é nama é pwa ê pâ *câmu kâra pàtàmee naa nabibiu kàwà, na guwà pò goo. 23 Wà pwiibà, âna pinaaê tàwà, â guwà pwa ma é bà, ma guwà nama rà tanamiriê naa goro *kurucé wà tèpa âboro èpà. Êco na é mara tâmogòori diri pwiibà wà Pwiduée, â nye câbawâdé kêe na wàrapwiri. 24 [Â gée na càùru ê maagé côo kà Iésu] â é upaé jii ê pwâra bà, â é pawâroé côwâ. Ba nye ticè pàtàmara ê pwâra bà naa gooé. 25 +Ba é jèe tàmara picémaraê wà *Davita na é ina pâ:
Go nye tà côo taaci
wà Pwi Ukai béaa kôo.
É tâa gòro âji îô,
â câgo caa gùmagù.
26 Go ipwàdée ma picagòtùé!
Ba wiàna go bà,
â o nye tà wâdé naa gooò.
27 [Go ina têe pâ]:
Gà jèe pitòrigario
ma go pwi ênawéna'gà.
O câgà caa panuâ nyuâaô
ma é tâa na aubà*.
O câgà caa panuâ naiio
ma o wai ma botére.
28 Gà jèe paari tôo
ê naigé mara wâro.
Go o mwa ipwàdée,
ba gà tà wâjaao!»
Psaume 16.8–11
29 +[É tòobàra pâ wà Pétéru, â é ina tàra pâ]: «Tèpa jènereô, câgo caa piwâ† na go ina ba pwéelaa tàwà pâ: Wà pwi jojoorojè Davita, âna é bà, â pwàniriê, ba jè bwaa tà côo nabàni ê bwàmu kêe, naa jaajè. 30 +Êco na é nye pwi péroféta, [ba é pame ê popai gée jaa Pwiduée] â é nye tâmogòori ê *auipwataâboro kà Pwiduée na é ina têe pâ:
Go o mwa pitòrigari
cè pwi âboro caapwi
gée goo wà tèpa gòobàragà.
Ée mwa tâa na autâa'gà.
Ba wâgo na go o mwa pwa.
Psaume 132.11
31 +«Ûna é ina pwiri wà Davita, â é mara ina wà pwi *Mesia na ée mwa me. Ûna é ina pâ, o câé caa panuâê naa na aubà, â o càcaa wai ma botére ê naiié, â é inapàpari ê pai wâro côwâ kà pwi Mesia. 32 Â wà pwi Iésu na go gére ina tàwà, âna wàé kaa pwiri, ba wà Pwiduée, âna é jèe pawâroé côwâ gée na aubà. Â nye wàibà kaa tèpa *paâjupâraê diri.
33 +«Â é naaê too wà Pwiduée Caa naa gòro âji îê [ba na é pitûâ kâra diri pâ muru] â é naa têe ê Nyuâaê Pwicîri, na é jèe nabwé ina béaa. Êkaa na naa boome naa gòbà ê Nyuâaê Pwicîri, wàra na guwà gére côo ma têre nabà. 34-35 +Ba wà Davita, âna câé caa too naa napwéretòotù, êco na é ina pâ:
Popai kà Pwi Ukai,
Pwi Ukai Pwiduée
na é patùra Pwi Ukai kôo:
“Gà me ma gà tâa ni.
Tâa ni gòro îô étò.
[Go naa tâgà ê pitûâ.
O pwamainagà awé.]
Go nama gà còogai
tèpa ipaa dàgà.”
Psaume 110.1
36 +«Wâdé na wâguwà ê Ba Isaraéla, âna guwà câbaâjupâra‡ pâ, wà i pwi Iésu na ia guwà tanamiriê naa goro kurucé, âna é nama é pwi Mesia ma Pwi Ukai wà Pwiduée.»
Dau wâru tàpé na rà cèikî
37 Na rà têre ê popai bèepwiri, â cau tatée ma tabagéaa diri ê pwâranümarà, â rà ina tà Pétéru ma tèpa apostolo bée pâ: «Tèpa jènerebà, na bà pwa dà?»
38 Â é ina tàra wà Pétéru pâ: «Guwà pinünüma ma guwà biiwà. Â guwà nama *upwaawà jècaa, naa na nee wà Iésu *Kériso, ba na o pwanauri ê pâ èpà kàwà, â na guwà o tòpi ê âraimeai, i Nyuâaê Pwicîri. 39 +Ba ê auinabéaa bèepwiri, âna kàwà ma tèpa naîwà ma diri ê pâ âboro na rà wâiti awé§ na ée mwa todàra wà Pwiduée, Pwi Ukai kâjè.»
40 Dau wâru mwara ê pâ popai na é paâjupâra tàra ma pagòorà goo wà Pétéru. Â é ina tàra mwara pâ: «Guwà upiri ê pâ naneeâboro na èpà tûâ kàra, [ba na o tâa tàwà ê *âji wâro].»
41 +Nye wâpâ na 3 000 âboro kaa, na rà tòpi ê popai kà Pétéru na pwi tòotù bèepwiri. Â rà cèikî naa goo wà Iésu, â *upwaarà. Â mwa tèpa bée tàpé na rà cèikî béaa.
Pai wâro kà tèpa cèikî
42 +Wà tèpa cèikî, âna rà nye tà ciburà pitànaima ma tèpa apostolo, ba na rà têre bwàti ê pupûra kàra. Â rà pitubiti naima ê poloa*, ma pwapwicîri naima.
43 Wâru pâ câmu kâra pàtàma Pwiduée na rà pwa wà tèpa apostolo. Â wà tèpa âboro, âna rà pò goo, â rà pitòimirirà ma piaabòrirà.
44 +Wà diri tèpa cèikî âna caapwi pwâranümarà, â rà pwa ma ê jèpa neemururà, âna capai kàra. 45 Rà icuri ê pâ napuu kàra ma ê pâ wâdé kàra, â rà ipâdi naa goorà ê wâri wèe, wiâra ê pwina tiàu jiirà. 46 Na diri ê pâ tòotù, âna rà capai pwapwicîri naima wâna *Wâra pwapwicîri. Â rà pi-ija naima naa na ê pâ pwârawâ kàra, naa na ipwàdée ma ipakîri. 47 +Â rà pwamaina wà Pwiduée, â rà ipwàdée goorà wà tèpa âboro. Â wà Pwi Ukai, na diri ê pâ tòotù, âna é nama piwâru too tàpé na rà udò.
+ 2:1 Lévitique 23.15–21; Deutéronome 16.9–11 + 2:3 Mataio 3.11 + 2:4 Maréko 16.17; Apostolo 4.31, 10.44–46, 19.6 * 2:8 Nee tii 9–11 naa na grec, âna gòobàra popai na rà ina wà tèpa âboro naa na nee tii 7 ma 8. † 2:10 Cappadoce, Pont, Asia…Phrygie ma Pamphylie—Rà tâa napô na ina goo pâ Turquie nabà. ‡ 2:14 Tèpa jènereô—Tèpa Juif. § 2:15 9h—Wà tèpa Juif, âna rà mwa ija ma wâdo na 10h dàuru gée na càùru pwapwicîri. + 2:17 Joël 3.1–5 + 2:25 Psaume 16.8–11 * 2:27 Aubà—é, Napô kà tèpa bà. + 2:29 1 Rois 2.10 † 2:29 Piwâ—Hésiter. + 2:30 2 Samuel 7.12; Psaume 89.4–5, 132.11 + 2:31 Psaume 16.10 + 2:33 Apostolo 5.32, 7.55–56 + 2:34-35 Psaume 110.1 + 2:36 Apostolo 5.30–31 ‡ 2:36 Câbaâjupâra—Reconnaître la vérité, être convaincu (cèikî, tòpi, tâmogòori). + 2:39 Ésaïe 57.19 § 2:39 Ê pâ âboro na rà wâiti awé—Wàijè diri tèpa âboro na câjè caa tèpa Juif. + 2:41 Apostolo 2.47, 4.4 + 2:42 Apostolo 20.7 * 2:42 Pitubiti naima ê poloa—Pi-ija kà Pwi Ukai. Jè ina mwara nabà pâ Caanilo, é, Pa-utimuru (Sainte-Cène, eucharistie). Pi-ija bépitaniimiri i bénabwé pi-ija kà Iésu ma wà tèpa 12 apostolo kêe, béaa kâra ê pai bà kêe. (Côo Mataio 26.26–29.) + 2:44 Apostolo 4.32–35 + 2:47 Apostolo 6.7, 11.21