11
Popai goro pai pwapwicîri
Mataio 6.9–13, 7.7–11
1 Na jè tòotù, â é pwapwicîri na jè ére wà Iésu. Â gée na càùé, â wà pwi jè ârapàara tèpa *câmu kêe, âna é ina têe pâ: «Pwi Ukai, gà pacâmuribà goro pwapwicîri, ba é wàrapwiri wà *Ioane Pwi a piupwaa tà tèpa câmu kêe.»
Pwi Caa kâbà…
2 É tòpi têe pâ: «Wàéni cè pai pwapwicîri kàwà:
“Pwi Caa kâbà,
Wâdé naa papwicîri ê neegà.
Wâdé naa coo ê Mwaciri'gà.
3 Gà naa tâbà cè utimuru cèna pâribà diri na pâ tòotù.
4 Gà pwanauri pâ èpà kâbà, pwacèwii na bà pwanauri tàra ê pâ èpà na rà pwa tâbà.
Gà cibwaa panuâbà naa na tacai.”»
Ucina goro pai pwapwicîri
5-6 Wà Iésu, âna [é pacâmuri mwara tèpa câmu kêe goro ê pai pwapwicîri] â é ina tàra ê ucina bèeni: «Guwà jèe niimiri cai ni: É tèepaa me wà pwi jè âboro naa jaagà, na po nabibiu kâra ne. Â ticè utimuru wâ pwârawâ'gà. Â gà itàa naa jaa pwi jè béegà, â gà ilari jiié ê âracié poloa.
7 «Êco na é jèe puu wà pwini, â câé caa còobé naa googà, â é po ina boo co pâ: “Naaô! Bà jèe cau puu ma tèpa nari èpo kôo. Â jèe kiiri i goropwârawâ, â tàutôo dàra còobé!”»
8 [Â é ina wà Iésu pâ]: «Pwiri o câé caa pitu tâgà gée goo na é pwi béegà. Êco na ée mwa pitu tâgà, [wiàna gà tà cùu taaci. Â] gée goo pai pidàpwicâarigà ma wàrakee'gà*, â ée mwa naa tâgà ê pwina nümagà goo.
Guwà ilari jii Caa â o naa tàwà
9 «Êkaa na go ina tàwà pâ: Wâdé na guwà nye tà ilari taaci [jii wà Pwiduée] ba ée mwa naa tàwà. Â guwà nye tà mudàra taaci, ba guwà o mwa pâmari. Â guwà nye tà cùu taaci ê goropwârawâ, ba o mwa tàpiri tàwà. 10 Üu, ba wà pwina é ilari, âna o naa têe. Â wà pwina é mudàra, âna é pâmari. Â wà pwina é cùu ê goropwârawâ, âna o tàpiri têe.
11 «{Â o wàilàapà nawà, na o naa cè atü târa cè èpo kêe, wiàna é ilari jiié cè poloa?} O wàilàapà na o naa cè dòèa, târa cè èpo kêe, wiàna é ilari cè ârawéà? 12 Â o wàilàapà na o naa têe cè wàramiida† wiàna é ilari cè narija? 13 Ba wâguwà, tèpa âboro èpà, âna guwà tâmogòori naa ê pwina wâdé tà tèpa nari èpo kàwà. Â wà Pwiduée Caa kàwà nidò napwéretòotù, na é wâdé, âna ée mwa naa, [naa goro piticèmuru naa goo] ê Nyuâaê Pwicîri, tà tàpé na rà ilari jiié.»
É cicara Caatana ma tèpa duée
Mataio 12.22–30,43–45; Maréko 3.22–27
14 Na jè tòotù, â wà Iésu, âna é tü târa ê duée gée goo pwi âboro na é kûukû. Ûna é còobé i duée, â é nye tùra kaa i pwi a kûukû. Â rà pò gooé diri pâ âboro na rà tâa wê.
15 +Êco na wà pàra tàpé gée goorà, âna rà ina pâ: «É tü târa ê pâ duée goro ê pàtàma *Caatana‡, pwi ukai kà tèpa duée!»
16 +Wà pàra tàpé, âna nümarà na rà pitü tûâ têe. Â rà ina têe pâ: «Paari tâbà ê *câmu kâra pàtàma Pwiduée na wâgoogà.» [Ba nümarà na rà paari pâ câé caa wakè goro pàtàma Pwiduée.]
Go wakè goro pàtàma Pwiduée
17 Â é tâmogòori auniimiri kàra wà Iésu. Â é ina tàra pâ: «Wiàna é ipaa dèe côwâ ê jè mwaciri, â o tédidirié§. 18 Wiàna é ipaa dèe côwâ wà Caatana, â o wànau târa cè pai cimwü wàra ê mwaciri kêe?! Guwà ina pâ, go tü târa pâ duée goro ê pàtàma Caatana. 19 Êco na, wiàna wàrapwiri, â wàilàapà, na naa tà tèpa béewà ê pàtàmee, ma rà tü târa pâ duée? Bwa! Ê pwina rà pwa, âna paari tàwà pâ guwà tàgére pitanami naa gooò. 20 Ba wâgo, âna go tü târa pâ duée, goro ê pàtàma Pwiduée. Â wiàna wàrapwiri, â [jè cau côo bwàti pâ] é jèe mara tòpò ê Mwaciri kêe naa jaawà!
21 «Â guwà jèe niimiri cai ni: Wà pwi âboro na pwa nii kêe, âna pwa gò ma da kêe, â o pâri ma é wéaari ê wâ kêe ma neemuruê. 22 +Â càcaa wâgotêe, ba é pûra naa goo pâ neemuru paa kêe. Êco na, wiàna é me nau ipaa dèe pwi jè âboro na dau pwa nii kêe, â ée piétò jiié. Â ée mwa popa jiié diri pâ neemuru paa kêe, bau diri pâ muru na tâa na wâ kêe.
23 +«Guwà têre, wà pwina câé caa wâjaao, âna é cicarao. Â wà pwina câé caa pitu tôo ma bu panaimari, âna é tédidiri.»
Pai pâra ma wâjué kà tèpa duée
24 «[Guwà têre cai ni]: Wiàna pwa duée, goo pwi jè âboro; â wiàna é còobé gée gooé, â gona é pâ naapà? É paé ma me, na pâ ére na aupiticia. Ba é mudàra cè ére cèna é tâa wê. Êco na câé caa pâmari. Â é niimiri pâ, ‘Go wâjué pâ côwâ, naa na i pwârawâ kôo.’
25 «Â é wâjué, â é pâmari i wâ, âna nye po baléri bwàti, ma pitòimiri bwàti. 26 Â é wâjué nau mudàra tèpa 7 duée bée, na rà dau èpà jiié. Â rà tò nau pitâa na i wâ. Â wà pwi âboro-bà, âna é mwa dau èpà kaa jii béaa!»
Pàra pai tòpi kà Iésu târa pâ âboro
Mataio 12.38–42
27 +Ûna é gére tùra wà Iésu, â é nye tomara too kaa tô jè ilàri—tô jè ârapàara tèpa âboro na rà tàmaari Iésu. Â é ina pâ: «Cidòri nyuâa tô ilàri na é pitàmarigà, ma pa-digà!»
28 Â é tòpi wà Iésu pâ: «Cidòri nyuâa tàpé na rà têre ê popai kà Pwiduée, ma pitêre dàra!»
Cibwaa mudàra cè jè câmu kêe
29 +Wâru tèpa âboro na rà pâmari wà Iésu, [ba na rà tàmaariê] â rà tapoo igabiarà naa gooé.
Â é ina tàra mwara pâ: «Wà tèpa âboro nabà, âna rà dau èpà, ba [càra caa pitêre dà wà Pwiduée. Â] rà ciburà ilari jiié cè câmu kâra pàtàmee. O nye ticè câmu na rà mwa caa côo mwara, jii i pwi ia é tèepaa tà *péroféta Iona*. 30 Ba wàépwiri ê câmu kêe tà tèpa âboro wâ Ninive [pâ, nye wà Pwiduée na ia é cùrué pâdarirà]. Â wàrapwiri [ê pwina o tèepaa tôo] *Pwina naîri âboro, na o câmu tà tèpa âboro nabà.»
31-32 ++«Wà tèpa âboro wâ Ninive, âna rà têre ê pupûra kà péroféta Iona, â rà nye pinünüma ma pitòotéri ê càrarà. Â guwà côo, é wâni, pwi jè âboro na é dau piwéna jii Iona. Â o tèepaa ê Tòotù na ée mwa pitèi tèpa âboro na wà Pwiduée. Â, na tòotù-bà, âna wà tàpé Ninive, âna rà o cimadò na arawà, wâguwà tèpa âboro nabàni, â rà o piciapwâ goowà. [Ba tàutàwà na guwà têre.]
«Â guwà jèe niimiri cai wà tô ilàri ukai naa napô Saba† na pàara biu, âna ia é me gée napô kêe na dau wâiti, ba na é têre pwâratùra kà ukai *Solomona na tâbawêe goro autâmogòori kêe. Â guwà côo, é tà wâni jaawà pwi jè âboro na é dau piwéna jii Solomona. Â, na Tòotù na ée mwa pitèi ê pâ âboro na, wà Pwiduée, â wà tô ilàri ukai-bà, âna ée mwa cimadò na arawà, wâguwà tèpa âboro nabà, â ée mwa piciapwâ goowà. [Ba tàutàwà na guwà pinünüma ma guwà biiwà!]»
Guwà wâro na pwéelaa
Mataio 5.15, 6.22–23
33 +«Câjè caa nuri ê wâra ânye, ma jè cajipi goro ê jè cio, é wâpà wiàna jè naapwàniri naa na jè ére! Bwa! Jè nye tòpò dòiti, ba na rà o côo bwàti wà tàpé na rà tò naa wâ. 34 Guwà têre, ê âraporomeejè, âna ê pwéelaa kâra naiijè. Â wiàna nye wâdé ê âraporomeejè, â diri ê naiijè, âna é tâa na pwéelaa. Â wiàna èpà ê âraporomeejè, â diri ê naiijè, âna é tâa na bàutê. 35 Guwà ipwacôoco, ba péa ê pwéelaa naa wâgoowà, âna é péa pâra nau bàutê. 36 Wiàna é tâa googà ê pwéelaa, â o ticè jè ére gée googà cèna o tâa na bàutê. Ba é pwacèwii ê ânye na é èùrugà goro ê pwéelaa kêe.»
É patêre tèpa Farasaio wà Iésu
Mataio 23.1–36; Maréko 12.38–40
37 É tubanabwé ê pupûra bèepwiri wà Iésu. Â é me wà pwi jè *Farasaio, â é todà Iésu, ba na rà pi-ija na pwârawâ kêe [ma wà tèpa Farasaio bée]. Â rà tèepaa naa pwârawâ, â rà tâaboo naa goro taapà. 38 Â wà Iésu, âna câé caa nuwa ê du îê béaa kâra ê pai ija [wàra naa na nyamanya kà tèpa *Juif]. Â é pò wà pwi Farasaio [â càcaa wâdé têe].
39 Â é ina têe wà Pwi Ukai Iésu pâ: «Wâguwà tèpa Farasaio, âna guwà nuwa bwàti gòroigé kâra wârado ma ngapò. Êco na ê pwâranümawà, âna nye po wâbé kaa goro ê pwina èpà, â guwà tèpa iau ma pwa kûu! 40 Guwà tèpa imwüru! Ba gona câguwà caa tâmogòori pâ, wà Pwiduée na é pwa ê gòrocàùru ngapò, âna nye wàé kaa mwara, na é pwa ê nanaara ngapò? 41 Wâdé na guwà naa tà tàpé na ticè kàra ê pwina tâa na pâ ngapò ma wârado kàwà. Ba na wàrapwiri, â o po pwéelaa bwàti ê du îwà bau ê pwâranümawà!»
42 «Guwà naa tà Pwiduée ji caapwi gée goro 10, gée goro pâ jèpa arapwüru‡. [Â nye wâdé.] Guwà ipwacôoco, làpé! Ba câguwà caa pâra wiâra [ê pwina piâjimuru naa na ê *Naèà]—ê pai tòimiri tèpa âboro, ma pai meaarirà wiâra ê câbawâdé kà Pwiduée§. Wâdé na guwà pacoo diri pâ pwiibà, na maina, bau diri ê nyi nari naèà na kîri.
43 «O dau maina wârimuru kàwà, wâguwà tèpa Farasaio! Ba guwà nye mudàra ê pâ autâa na tâa béaa, na pâ *wâra pitapitiri. Â dau wâdé tàwà, na rà nye pwabwàcu tàwà, ma pwamainawà, na ara diri tèpa âboro.
44 «Guwà pwacèwii ê pâ bwàmu na càcaa tòimiri*. Ba, na jè pâra naa gò, â câjè caa tâmogòori pâ jè gére pâra gò cè bwàmu.»
45 Wà pwi jè *dotée goro ê Naèà, âna [é têre ê popai kà Iésu bèepwiri, goo wà tèpa Farasaio. Â] é ina têe pâ: «Pwi Ukai, na gà ina pwiri, â gà pi-inabà ba èpà mwara, wàibà tèpa dotée goro ê Naèà!»
46 Â é tòpi têe pâ: «Ipaiwà naa goowà mwara! Guwà ipwacôowà, co tèpa dotée goro ê Naèà! Ba o dau maina mwara ê wârimuru kàwà. Ba pâ pitûâ kàwà, âna pwacèwii pâ nakake na dau tòina, na guwà nama rà kakeri wà tèpa âboro. Â tàutàwà na guwà tu naa goo, goro ji caapwi mangadaîwà!
47-48 «Üu! O dau maina wârimuru kàwà. Ba wà tèpa jojoorowà, âna rà pòtàmwara tèpa péroféta [kà Pwiduée]. Â nabàni, âna guwà bari ê bwàmu kà tàpé na rà pòtàmwararà! Â, na wàrapwiri, â guwà paari pâ, guwà wâgoo ê pwina rà pwa wà tèpa nyimuwà ma upàwà! 49 Ba wàéni ê pwina é ina goowà wà Pwiduée, wà Pwina é tâmogòori diri: “Go o mwa panuâ pâ tàwà tèpa péroféta kôo, ma tèpa *apostolo kôo. Â guwà o tubaèpà tàra, tiagoo na guwà o tétàmwara pàra tàpé.”
50 «Â ée mwa pitèiwà wà Pwiduée, goro ê pai pòtàmwara diri tèpa péroféta kêe, gée na autapoo goro gòropuu— 51 tapoo naa goo Abéla, tiagoo Zakaria†, pwina naî Barakie. Ba wàé na ia rà pòtàmwereê, naa nabibiu kâra i aupwa *ârapwaailò, ma i ére na dau pwicîri! Â go ina tàwà pâ: O wâguwà, tèpa âboro nabà, na o pitèiwà goo‡!
52 «Wâguwà tèpa dotée goro ê Naèà, âna napârawà ma guwà tàpiri tà tèpa âboro ê autâmogòorimuru naa na *Tii Pwicîri. Êco na guwà naapwàniri jiirà§! Tàutàwà na guwà tò naa na *Mwaciri kà Pwiduée. Â guwà pacoo pàra tàpé, na nümarà na rà tò naa na. Êkaa na go ina tàwà pâ: O dau maina wârimuru kàwà!»
53 [É tubanabwé ê pwina é ina wà Iésu, â] é còobé gée na wâ [kà i pwi Farasaio]. Â rà nye dau putàmu kaa, wà tèpa Farasaio ma wà tèpa dotée goro ê Naèà. Â tapoo gée goo ê pwi pàara-bà, âna rà ciburà tacaié, ba na rà têre cè pwina é ina. 54 Ba rà bu naigé ma rà pitòtié gée goro cè pai mwa tòpi kêe.
* 11:8 Wàrakee (é, wàrakeke)—Insistance, obstination. † 11:12 Wàramiida—Grec: Keecii (scorpion). + 11:15 Mataio 9.34, 10.25 ‡ 11:15 Caatana—Grec: Béelzébul. Côo mwara Caatana naa na Neeremuru (Vocabulaire) naa pwâadàra tii. + 11:16 Mataio 12.38 § 11:17 Tédidiri—Casser en morceaux. Grec: Â o mwa tûu naa gòrà ê pâ wâ kêe. + 11:22 Kolosé 2.15 + 11:23 Luka 9.50 + 11:27 Luka 1.28,42,48 + 11:29 Mataio 16.4 * 11:29 Iona—Péroféta na pàara biu, âna ia âracié tòotù ma âracié ne kêe, nanaara i ârawéà (Mataio 12.40). Ucina goo pai tâa na aubà kà Iésu, béaa kâra pai wâro côwâ kêe. + 11:31-32 1 Rois 10.1–10 + 11:31-32 Jonas 3.5–10 † 11:31-32 Naa napô Saba—Grec: Du sud. + 11:33 Maréko 4.21; Luka 8.16 ‡ 11:42 Gée goro pâ jèpa arapwüru—Napéaati naa na grec pâ: Menthe ma rue ma diri pàra doromuru. § 11:42 Ê pai tòimiri…wiâra ê câbawâdé kà Pwiduée—Grec: Ê tàrù ma pimeaari kà Pwiduée. Ê tàrù (justice), âna, na jè pitòimirijè ma pacoo ê napârajè tà pàra tàpé, ma naa tàra ê pwina wâdé. * 11:44 Bwàmu na càcaa tòimiri—é, Bwàmu na câjè caa côoê. † 11:51 Zakaria—Pwi bénabwé âboro gée goo tàpé na pòtàmwararà naa na Aamwari Béaa (l'Ancien Testament). ‡ 11:51 É ina wà Iésu pâ, ipaiwà naa goorà, ba rà o jèe pòtàmwereê, âna é pwi péroféta mwara. § 11:52 Napârawà ma guwà tàpiri… Grec: Guwà patâjii ê kii târa autâmogòorimuru.