2
Navong Iesu avasi✡
1 En avong keil ekek koa avasi Sion ien, Ogastas vi Sisa ten out Rom. Kei san ren vit hetetamen keil onen ten kavmen iha, ihuli meatin vasi keil koa amul en out vasi koa kei losil kati, ka itis ise heha en tus tai onen. 2 Koanek vi hulhulien rohtoh koa amumoni en avong koa Karinias vi hetamen ten kavmen en out Siria koa provins ten out Sudea mul ien.
3 Sakini, meatin vasi keil koa aro rasil iha ris en meteimal kati onen vatiamal one keke kavmen kilea vahuli revi keil ka vakur ise. 4 Sakini, en avong enek, Siosep mea, lokovein meteimal ten out Nasaret koa mul en provins ten out Kaleli. Evus, musil sise koa tetaveah* vaha en out Betlehem koa mul en provins ten out Sudea. Uva Betlehem veni vi meteimal kati onen asuv houlu Deved, ka Siosep vi tai en vatiamal onen.
5 Siosep kur Meri lumual luva en meteimal ten out Betlehem, veni kei sak koe tuai vakuri vamai vahi ahin onen. Meri meas tuai ka hervitei tuetin hekur tivava.✡ 6 Ka navong lumul semau en out Betlehem, avong mal vinvin vakur tivava. 7 Keilu luva luro en eim omon buluk ka sipsip keil, veni out rovinvintei en eim tato ien. Ka en out enek, Meri kur moeite onen koa vi meahos. Par koe revi en kaliko tai, ka lingi matil en avet koa arivin oumunai an buluk keil mul ien.✡
Angelo keil avitehiten more longlongien min koakeil alosil kat sipsip keil keke Iesu avasi
8 En vongien enek, meatin keil alosil kat sipsip keil en mari mesai tai vesesal en out Betlehem. 9 Hatte tas, angelo tai onen Ahi Asuv mita kistal en keil, ka titinien ten muohien onen Ahi ritin rahit meatin keil enek. Ka keil amutimanin eni ka ametau houlu. 10 Ka angelo viteni min keil vit, “!Minametautei! Numai ral min more longlongien tai koa hesakin meatin keil vasi ihilelau en sien. 11 Kosa etin, en meteimal ten out Betlehem, meteimal kati onen asuv houlu Deved telamu, meatin ten mututien avasi tuai ven kami. Kei vi Mesaea koa Ahi Asuv vat kati keke hesani hemai. 12 Sise koa mihelei kilea eni hemukok: mihehotin tivava tai koa apar koe en kaliko tai, ka alingi matil en avet koa arivin oumunai an buluk keil mul ien.”
13 Navong angelo enek mul veah selus, hatte tas, mari vangi angelo keil onen Ahi aka en out nesa aro vesesal mini. Ka en meten meatin keil amusau amasmas Ahi avit,
14 “!Houhouen min Ahi ten out nesa,✡
en out netan tomat vamai
en meatin keil vasi
koa Ahi si ven keil.”
15 Navong amusau evus, angelo keil alokovein keil ka avina ris en out nesa. Evus, meatin keil koa alosil kat sipsip aviteni min keil eris avit, “Rovaha Betlehem, rovales asa koa Ahi Asuv viteni min ir.” 16 Sakini, aro kekerat uva ka avotin out koa Meri keilu Siosep luro ien. Ka ales tivava onealu mul matil en avet koa oumunai an buluk keil mul ien.
17 Navong keil ales tivava Iesu, aviten asa koa angelo viteni min keil.✡ 18 Ka koakeil vasi along tunien one, keil amutimanin eni. 19 Ka navong Meri long selusien keil ekek, kur kati mul en rendemien onen, ka mundem usili lisenges.✡
20 Navong meatin keil ten sipsip uva ris, amasmas Ahi ka avati lat isen ven tounah vasi koa araengoni ka alesi. Tounah keil vasi kistal suval asa koa angelo keil aviteni min keil.
Iesu va en vekahoi, aling eis mul ien, ka akuri va en Eim Votut onen Ahi
21 Navong avong onen tivava Iesu vi outel (8) semau, musil sakien onen Siu keil, tata ka mama onen lukuri va en vekahoi. En avong enek, aling isen vi ‘Iesu’ suval koa angelo viteni min Meri navong romeastei veah eni.✡
22-24 Avong hanumau elu (40) katau en avong avasi, Siosep keilu Meri lukur Iesu telva en out Serusalem keke luvoumon asa koa mengkatien onen Mosis viteni keke Meri vato ris.† Keilu lukur ame elu va en Eim Votut ka lusan keilu luvi sanien votut onealu min Ahi.‡
En avong enek emun, lukur tivava Iesu keke luvatie min Ahi Asuv keke pris tai vatokol kati vasuval mengkatien onen Mosis viteni koa vit, “Moei ehon vasi keil ihi ehon votut keil onen Iahova.” Eksodas 13:2,12
Meatin elu luvit luvati keke Iesu vi Mesaea koa Ahi vat kati min me-Isrel keil
25 Navong Meri, Siosep ka Iesu telro veah en Eim Votut, meatin tai mul ekonek, isen Simeon. Sakien keil onen mal ka envatien onen mul en Ahi. Kei mul rosin avong koa Ahi hesan Mesaea hemai koa hesakin me-Isrel keil imaluv ran hen kavmen sav keil. Ninin Votut mul ien✡ 26 ka viteni mini keke hermattei mau hetokol avong koa heles Mesaea koa Ahi Asuv vat kati keke hesani hemai.
27 Ka navong Meri keilu Siosep lukur Iesu va en teahu ten Eim Votut keke avalekat meatin vatokol kati vasuval asa koa mengkatien onen Ahi viteni, Ninin Votut viteni min Simeon keke vaha en out enek. 28 Ka navong Simeon les keitel, va ven keitel ka vous tivava Iesu. Navong mul vousi, kei masmas Ahi vit,
29 “Ahi Asuv, inau navi meatin toumien onom.
Ka kosa, kokilea kovamaenau mamat en tomat,
veni asa koa kovat kati minau kistal tuai.
30 Inau nales ehon enek tuai en metok✡
koa houtut meatin keil onom.
31 Ka kumon meatin vasi keil en out netan ilesi.
32 Kei hesakin koakeil arvitei Siu ito en meneai onom,✡
keke keil ilei kilea enuk ka ihouhou minuk.
Ka hehati lat isen me-Isrel keil koa avi meatin keil onom.”
33 Navong tata ka mama onen Iesu lulong asa koa Simeon vit usili, lumutimanin houlu. 34 Evus, Simeon san tokolkatien tai min keitel ka viteni mun min Meri vit, “Tivava onom hesakin meatin houlu ten out Isrel usil kat Ahi, ka hesakin tei en keil emun ihiles ran Ahi. Tivava enek hehi metai tai onen Ahi koa meatin houlu iseseini.✡ 35 Hesakin rendemien suai keil onen meatin keil imai en mesai. Ka asa koa hekistal eni, hesakin keik emun kilonge hetisa, hesuval koa naef mul sal vinik.”
36 En hati avong enek, provet tai mul en teahu ten Eim Votut, isen Anna. Kei vi tovuli tuai ka vi natnahin Vanuel koa mul en vatiamal onen pris Aser. Navong vi ahin hau semau, retalihe. Ka navong sua oulu (7) mai muli, meatin onen mat.✡ 37 Sakini, vi vatina va vio … sua onen mai rokol hanumau ehat ka ehat emun (84). Ka en avong vasi, visokon va rokol vongien, kei va netan min Ahi en teahu ten Eim Votut, ka avong houlu mul val ran anien keke vahis.
38 Ka navong Siosep keilu Meri lumul veah en teahu ten Eim Votut ral min tivava Iesu, Anna mai ven keitel ka masmas Ahi ven tivava enek. Ka katau eni, kei mul run usil tivava enek min meatin keil vasi koa arosin avong koa Ahi hesan Mesaea onen hemai hesakin koakeil ten out Serusalem iha imaluv.✡
Navong Iesu mai vi ehon, meatin keil alei kilea keke kei vilelau en meteisauen
39 Navong Siosep keilu Meri lumum vasin tounah koa mengkatien onen Ahi viteni, telva ris Nasaret, meteimal kati oneatel koa mul en provins ten out Kaleli.✡ 40 Ka tivava Iesu moul ka aven mai keih. Navong mul moul, mai vilelau en meteisauen, ka tokolkatien onen Ahi mul en moulien onen.✡
41 Ka en sua vasi keil, tata ka mama onen Iesu luva en out Serusalem keke luvoumon Anien ten Mul Laui ien.✡ 42 Sakini, navong sua onen Iesu rokol teindan elu (12), luva en anien enek suval koa lumumoni lisenges, ka lukur Iesu telva. 43 Navong Anien ten Mul Laui mai muli, tata ka mama onen lukur sise keke luvaha ris teim, ka lureingeingeni keke Iesu mul veah en out Serusalem. 44 Sakini lukaka avong tai ral min vangi meatin keil veni lumundemi keke Iesu mul musil tunali tai vuo meatin sav tai en vatiamal one. Ka navong out vong, lulekati suk. 45 Ka navong lurvotintei en vangi meatin keil koa lumul ien, keilu luva ris Serusalem keke luvalekat visi en out enek.
46 Lulekat Iesu avong etel (3), ka luvotini suk mul rondan en teahu ten Eim Votut. Kei mul long hihiseien keil onen tiser keil onen Siu keil ka mul vis keil usili. 47 Keil vasi koa along selusien onen Iesu amutimanin en ileilien onen ka selusien koa mul vit kesi min tiser keil.
48 Navong Siosep keilu Meri luvotini, lumutimanin houlu. Ka mama onen viteni mini vit, “?Natkuli, vensa komumoni mukok min komal? Komumon komal melmundemko houlu ka melmul mellekatuk en out vasi.”
49 Ka Iesu vit kesi min keilu vit, “?Millekat nau vensa? ?Milreingeingeni keke nil nito en teim sen Tata onak?”✡ 50 Ka keilu lureingeingen aneite ten selusien onen. 51 Ka mama onen, kei kur kat asa koa kistal mul en rendemien onen, ka mundem usili lisenges.✡
Evus, Iesu va ris Nasaret ral min keilu, ka long kat keilu. 52 Kei moul, mai vi mari meatin koa vilelau en meteisauen. Ka Ahi ral min meatin keil emun asi keil veni.✡
✡ 2: Mat 1:18-25 * 2:4 Nasaret rokol Betlehem, sise teni taveah mulin kilomita handred tai (100 km), ka amual mulin wik tai keke avatokoli. ✡ 2:5 Luk 1:27 ✡ 2:7 Mat 1:25 ✡ 2:14 Luk 19:38 ✡ 2:17 Luk 2:10-12 ✡ 2:19 Luk 2:51 ✡ 2:21 Sen 17:12; Lev 12:3; Luk 1:59; 1:31 † 2:22-24 En sakien onen Siu keil, ahin koa kur tivava tai vi amus en meten Ahi ven ara ten hasuen. Sakini, hetos teim hetokol avong hanumau elu (40) heli. Hevus, ahin enek hesan sanien tai min Ahi keke vamai vato ris en meten (Lev 12:1-8). ‡ 2:22-24 Mengkatien onen Mosis viteni keke hesan titi sipsip tai hetal ame tai. Ka munak ahin enek, mani onen rovinvintei, kilea vasan ame elu enges (Lev 5:11). ✡ 2:25 Aes 40:1; 49:13 ✡ 2:30 Aes 40:5; 52:10; Luk 3:6; Taet 2:11 ✡ 2:32 Aes 42:6; 49:6; 46:13 ✡ 2:34 Aes 8:14; 1Kor 1:23; 1Pit 2:8 ✡ 2:36 1Tim 5:5 ✡ 2:38 Aes 52:9 ✡ 2:39 Mat 2:23 ✡ 2:40 Luk 2:52; 1:80 ✡ 2:41 Eks 12:24-27; Dut 16:1-8 ✡ 2:49 Sion 2:16 ✡ 2:51 Luk 2:19 ✡ 2:52 1Saml 2:26; Pro 3:4; Luk 1:80