17
En out Tesalonaeka, meatin tei keil umai avi Kristin, ka tei en Siu keil avathat rea va kat keil
1 Pol ka Saelas lumual luva, lusao en taon keilu ten out Ampipolis ka Apolonia, ka lumai lukistal en mari taon ten out Tesalonaeka. En out enek, eim tahihiseien onen Siu keil mul ien.✡ 2 Pol va en eim tahihiseien enek suval koa mumoni lisenges. En Sabat etel, kei vit kilea selusien keil koa mul en Tus Votut onen Ahi min meatin keil.✡ 3 Kei rie lati keke Tus Votut viteni vit mal keke Mesaea hemai, helonge hetisa, hemat, ka hemoul eris ran matien vahinat meatin keil. Kei viteni min keil vit, “Koanek vi Iesu, Mesaea onen Ahi koa namul navitehiteni min kami.”✡ 4 Tei en keil koa along selusien onen akur anatin eni, ka akapil vituai ral min Pol ka Saelas. Ahin tei keil koa avi avat en out enek amusil keilu ral min me-Gris keil emun houlu koa uva netan min Ahi.✡
5 Ka navong Siu keil alesi mukok, avi elu en keilu. Sakini, avise ruain vangi vatkeih keil en vali sise keil. Keil uva avathat rea va kat Pol keilu Saelas ka asakin meatin keil ten taon avuroh houlu. Uva keke avalekat vis Pol ka Saelas keke avakur keilu luvaha en out ten kot. Amundemi keke keilu luro en teim sen Tiesen, sakini uva akumvul voiteh ten teim sen.✡ 6 Ka navong asakras avahotin keilu ekonek, avuli kat Tiesen ral min Kristin tei keil emun ka aleh soson keil uva amulomal en meten avat keil ten taon enek keke avoumon kot en keil. Evus, avisohiso va kat usite one avit, “!Meatin keil ekek amul avilehiles rendemien onen meatin vasi keil ten out netan! Ka kosa, keil umai amumoni vatte tas en taon orer.✡ 7 Ka Tiesen ekek mul kur revi keilu en teim sen. Keil vasi arali koteh mengkatien keil onen mari asuv houlu orer ten out Rom veni aviteni keke asuv houlu tamun mul koa isen Iesu.”✡
8 Navong avat keil ka meatin sav keil along selusien enek, avuroh houlu veni. 9 Sakini, asakin Tiesen ral min teisav keil asan mari mani tai min keil avit, “Komai mehehuli kat mani onami ekek. Ka munak tuomi keilu luhoumon etai ris tounah koa hetisa, mani onami ekek hevuol vasi ran kami.” Evus, amaen keil uva.
Meatin keil ten out Beria umai aling demkatien one en Iesu
10 Navong vongien emai, Kristin keil ten out Tesalonaeka asila Pol ka Saelas luva en taon ten out Beria. Ka navong lurokol taon enek, luva varei en eim tahihiseien onen Siu keil. 11 Ka en taon enek, Pol keilu luvotini keke Siu keil akur revi selusien onealu mulin Siu keil ten out Tesalonaeka. Sakini, en avong vasi, alei revi en Tus Votut onen Ahi keke avahotin anatinien ten asa koa Pol mul visein keil eni.✡ 12 Sakini, houlu en Siu keil ral min tei en me-Gris keil ka ahin Gris keil koa avi hetetamen keil en out Beria aling demkatien one en Iesu.✡ 13 Ka navong Siu keil koa amul en out Tesalonaeka alonge keke Pol mul vitehiten selusien onen Ahi en out Beria emun, keil umai mun en out enek. Keil uva ven meatin keil ten out Beria ka avathat rea va kat Pol keilu Saelas.✡
14 Hatte tas, Kristin keil en out Beria asila Pol va en taon tai koa vesesal imok en atas keke valekat sip tai ekonek, ka Saelas ka Timoti luros en out Beria. 15 Kristin tei keil amulamun Pol uva en mari taon ten out Atens, ka aling revi ekonek. Evus, uva ris Beria ral min selusien tai keke Saelas ka Timoti luhekalah neli luheha luheles Pol en out Atens.
More longlongien usil Iesu Kristo va min meatin keil ten out Atens
16 Navong Pol mul rosin Saelas keilu Timoti en out Atens, kei longe tisa houlu veni les nana keil houlu amul en out vasi en taon enek. 17 Sakini, eva en eim tahihiseien onen Siu keil ka mul vit kilea selusien onen Ahi min Siu keil ral min koakeil arvitei Siu koa uva netan min Ahi. Ka en avong vasi keil emun, eva en out keil en taon koa meatin keil amul alah ruai eni, ka mul selus ral min vati meatin vasi keil koa visu eni.✡ 18 Tei en meatin keil koa umai aselus retavoai ral min Pol avi tiser keil ten vangi meatin keil elu, tai en keilu avise en Epikiurian,* ka tateisav en keilu avise en Stoik.† Keil avis meatin keil usil hihiseien onen Pol avit, “!Ei! ?Unu koanek mul viten sa?”
Meatin sav keil emun avit usil Pol avit, “Meatin enek mul selus usil ahi tateisav keil koa roreingeingeni veah.” Aviteni mukok veni Pol mul vitehiten usil ‘Iesu’ ka ‘Mearisien.’
19 Sakini, asisil en Pol keke vamai en mari out tatondanien en taon koa avise en ‘Ariopakas.’ Keil aviteni mini avit, “Komai emai vati mevailea hihiseien hau onom koa komul kovisein meatin keil eni. 20 Hati selusien keil onom vi heite hau min komai, ka emai vati mevailea aneite teni.” 21 Keil aviteni mukok veni meatin vasi keil ten out Atens ka koakeil avi heou emun koa aro en out enek e vati mok avatondan en avong vasi ka avalong usil rendemien hau vasi keil keke akilea avaselus rahit usili.
22 Sakini, Pol musil keil, ka mulomal en meten kaonsel ten taon enek. Evus, viteni min keil vit, “Inau nalesi keke kami, meatin keil ten out Atens, en sakien vasi keil onami, mivouhou revi min ahi keil onami. 23 Veni, navong namual nakarahit taon onami, nalei kilea keke kami miva netan min tounah houlu. Ka navotin ahor tai koa amutis selusien ekek mul ien koa vit, ‘Ahor onen ahi koa komai mereingeingeni.’ Sakini, kosa, nihit kilea min kami usil Ahi enek, kei koa mimul miva netan mini, avaseini mireingeingeni. 24 Ahi enek mumon out netan ka tounah vasi koa mul ien. Kei sasen enges vi Asuv ten out nesa ka out netan. Ka kei rorotei en eim vuo ahor keil koa meatin keil enges amumoni.✡ 25 Ir rosakras rovakatauni en etai tounah, veni kei sasen enges vi vatte ten moulien ka kei mumon meatin keil ka tounah vasi keil one, kei sani min keil.✡ 26 Ka en meatin tanges, Ahi enek mumon vati meatin savsav keil ka ling retai en keil en out vasi netan keke il en atan kati one. Anatin, kei mumon hakot ten atan koa amul ien. Kei vuli vasi avong keil one ka kilea revi moulien one hetetaveah hemukave.✡ 27 Kei mumon keil keke avalekat vis kei vaha vio … vahesa tei en keil ihotini, veni kei rorotei soutin ran etai en ir.✡ 28 Suval asa koa meatin tai viteni koa vit, ‘Ka en keihoen onen enges, ir romoul, romual ka romumon tounah.’ Suval asa koa meatin tatisien tei keil onami amutisi koa avit, ‘Ir emun rovi titan keil.’
29 “Anatin, ka veni rovi titan Ahi keil ka romoul, rokilea keke Ahi moul. Ronandemtei keke kei vi nana tai koa romoultei, nana koa meatin mumoni en gol vuo silva vuo ahat musil meteisauen ka rendemien onen.✡ 30 Mulamu, navong meatin keil areingeingen Ahi veah, kei rosantei mahien ven vati tisaen vasi keil koa amumoni. Ka kosa, kei mul meng kat meatin vasi keil en out vasi keil keke ihiles ran tisaen one.✡ 31 Keil ihiles moulien one veni kei ling kat avong ten mari kot tuai. Ka rie lati meatin tai tuai koa helei rahit usite onen meatin vasi keil en out netan musil asa koa mal. Ka rokilea keke Ahi rie lat meatin koanek veni sakini moul eris ran matien.”✡
32 Navong meatin keil along Pol selus usil meatin tai koa moul eris ran matien, tei en keil amumon tohtohien eni, ka teisav en keil aviteni avit, “Emai vati mevalonguk kovaselus eris usil usite koanik en avong sav tai.” 33 Selus evus, Pol lokovein keil en out tatondanien enek. 34 Ka meatin tei keil amusili ka umai aling demkatien one en Iesu. Tai en keil vi meatin tai ten kaonsel enek, isen vi Daionaisas. Ahin tai kur anatin en selusien onen Pol, isen vi Damaris, kei ral min tei en meatin sav keil emun.
✡ 17:1 1Tes 2:1-2 ✡ 17:2 Luk 4:16; Umen 9:20; 17:10,17 ✡ 17:3 Luk 24:26; Umen 3:18; Luk 24:46; Umen 9:22; 18:5,28 ✡ 17:4 Umen 13:50; 17:12 ✡ 17:5 1Tes 2:14 ✡ 17:6 Umen 16:20 ✡ 17:7 Luk 23:2; Sion 19:12 ✡ 17:11 Sion 5:39 ✡ 17:12 Umen 13:50; 17:4 ✡ 17:13 Umen 14:19 ✡ 17:17 Umen 18:19 * 17:18 Vangi meatin tai ekek amusil hihiseien onen meatin tai, isen Epikiurias (342-270 BC). Kei viteni vit ahi keil amundem heisav en meatin keil ten out netan. Sakini, tahos imok keke meatin keil umon tounah vasi koa hesakin keil isi keil enges. † 17:18 Vangi meatin tai ekek amusil hihiseien onen meatin tai, isen Zeno (332-260 BC). Kei viteni vit ahi keil atovuol. Sakini, tahos imok keke meatin keil ito en tomat hetal min tounah vasi en out netan ka ilekat revi sakien ka rendemien keil one. ✡ 17:24 Sam 146:6; Aes 42:5; Mat 11:25; 1Ki 8:27; Umen 7:48 ✡ 17:25 Sam 50:12; Aes 42:5 ✡ 17:26 Dut 32:8 ✡ 17:27 Aes 55:6; Sam 145:18; Ser 23:23 ✡ 17:29 Sen 1:27; Aes 40:18-20; 44:10-17; Umen 19:26 ✡ 17:30 Umen 14:16; 17:23 ✡ 17:31 Sam 9:8; 96:13; 98:9; Umen 10:42