27
Bulus to gip kungǝlǝn jikat mal kǝ ndaratǝn Roma
1 Nan wu ne den mi to gip kungǝlǝn jikat mal mǝ ndara Italiyawo, arni wu la Bulus na mir mǝn bom kǝ moni jen am dǝ bar mǝn bi-utu kǝ Roma gon mǝn sun'e Yuliyas, muntu kan ra gip Me gam kǝ Mǝn Bi-utu Kǝ Bar Gun kǝ Roma gwa. 2 Kan mǝ to gip kungǝlǝn jikat mal gon kǝ Adǝramitiyum, muntu kan ne den ti dlǝr kǝ ba shu'i na yemi gosgam bi-ɓula na womti gip atl kǝ Asiya gwa, kan mǝ ɓe cina. Aristarkus, mbarǝm kǝ gip bǝn kǝ Tasalonika kan gip atl kǝ Makidoniya ra nan mi.
3 Bar tlowo arni mǝ mbubar gip Sidon. Yuliyas pi Bulus mbuni bar na za'i gǝs tǝ ri shin ga berǝm gǝs kǝ dǝ wu bi ti bar ju tǝ ndu gwa. 4 Mǝ za barta kan mǝ kop den gam mal esi. Mǝ mbubar kosak na atl kǝ Saipǝros nan itǝr za mi mǝ ri las tu mǝ ndu ritǝn gwa da'a. 5 Nan mǝ jikat bar dlyami ɓula kan kosak na Kilikiya na Pamfiliyawo, kan mǝ ter gip bǝn kǝ Mira gip atl kǝ Likiya. 6 Barta ni bar mǝn bi-utuyi zam kungǝlǝn jikat mal kǝ Alekzandǝriya kan ne gam Italiya gwa, arni tǝ la mi gipi.
7 Mǝ kop na kungǝlǝn jikat mali ɗem-ɗem kǝ muri na womti, den ta ndotǝn na itǝri kan mǝ mbubar kosak na bǝn kǝ Kǝnidus. Nan itǝr baa za mi mǝ mani ci cina dawo, arni mǝ kop tǝp markǝm atl kǝ Kǝrita kan te dlom bar ɓulaka kosak na bǝn kǝ Salmoni. 8 Mǝ kop bi mal kǝ Kǝritayi na banyi mǝ mbubar las gon kan ba la ti bi'e Mbuni Badǝmi, kosak na bǝn kǝ Lasiya.
9 Ɓomi asǝm gǝmi dǝl naari, nan ar dǝm'e den kaar Pǝt Guzum Mal ni*kan ci cina gǝmi den gam mali dǝm bar kǝ bǝrti gwa. Arni Bulus wul wur'e, 10 &lt;&lt;Mir ɓyari, a shin'e ci cina na ɓomi asǝm gǝmi ra gip tli mbatli. Ar ba dǝmi ho bar kungǝlǝnyi da'a na holi zami gosgam kǝ gipi, kan na holi zami dǝmi gǝmi na rai.&gt;&gt; 11 Ama bar mǝn bi utuyi ne kǝm den argon tu Bulus yari gwa da'a, kan tǝ kop shirǝm kǝ mǝn dǝli kungǝlǝn jikat mali na ba-mǝn kungǝlǝnyi. 12 Nan bane kungǝlǝn jikat mal kan argon baa zam da'ayi mbun hoyi kǝ ci watlǝn gipi dawo, arni na womti gip mǝn mbap kǝ kungǝlǝnyi pǝn gip mbatl gǝzǝn den mǝ ci cina na tetǝn den gam male. La'i mbatli ni'e kǝ dǝ mǝ mbubar Finiks dǝ ci watlǝn barta. Finikswo ho ba ne kungǝlǝn jikat mal kan argon baa zam da'a gwa ni gip atl kǝ Kǝrita, kan ɓuli bar ɓula tǝp kudu kan ba shin Yemma na Arewa kan ba shin Yemma katl gwa.
Zhe'e tlitǝn kǝ mal bar ɓula'i
13 Nan nye itǝr nǝm ɓe tor tǝp kuduwo, arni mǝn dǝli kungǝlǝn jikat mali pǝn'e wi ci cina na argon tu wu ndu pi gwawi. Arni wu dǝl bar gǝlla tu kan ba kem dǝ kungǝlǝn jikat mali dlǝr kǝ ba lasi nǝm gwa kan wu kop na kungǝlǝnyi markǝm bi ɓula kosak na atl kǝ Kǝrita. 14 Ko njem arri kǝtǝgon da'a anni bar itǝr gon kan ba la ti bi Arewa kan ba shin Gabas ba ɓe ter den gam mali. 15 Kan itǝri ba ɓo kungǝlǝn jikat mali ar ba dǝm'e mǝn dǝliyi i'mbu tari tǝp gip itǝri da'a, arni wu za ti katl tǝ nde itǝri kari. 16 Nan mǝ kop den bishidi gon kan ba la bi lasi'e Kaudawo, mǝ mani zami ɗǝli nye heli kungǝlǝn jikat mali kan ɓal den kaar kǝ bar kungǝlǝn jikat mali bǝse ar cenka gwa, ama na banyi. 17 Nan wu tli tikawo arni wu ne to den bar kungǝlǝn jikat mali ka. Bǝse dǝ kungǝlǝn jikat mali likawo arni wu ngen zap ra kan wu ɓalka. Wu kum bǝrti kǝ dǝ itǝri byal wur den sǝnges kǝ Sirtis kosak na atl kǝ Libǝya, arni wu dǝl gǝlla kan ba la gip mal ar kem kungǝlǝn jikat mali kǝ tetǝn ɗem-ɗem den gam mal gwa, kan wu za kungǝlǝn jikat mali itǝr den dǝli gǝsi. 18 Bar tlowo, nan bar itǝri ci cina ar ba dǝm'e ar den pi ta bali kungǝlǝn jikat mali ɗe na bartawo, arni wu nǝm byali gosgam kan gipi gwa gip male. 19 Den pǝt kǝ myakano, arni mir mǝn mbap den kungǝlǝn jikat mali yem jen gip bar kǝ mbap kǝ kungǝlǝn jikat mali wu wika. 20 Mǝ mani shini pǝt na ga zǝnges da'a kǝ muri na womti, kan itǝr den ta zhe'e pitǝno, arni kup mǝ ɗǝli mbatlka den zami ɗǝltǝne.
21 Gip muri ju kupo murgon ra kan la argon bi gwa da'a. Bulus dlǝr cina da wur tǝ wul wur'e, &lt;&lt;Mir moni, dǝ wule kǝ kumǝn far den ba mǝ zani Kǝrita dawo, litǝn kǝ bar na holi bar ju ba ri kǝ zami gǝmi da'a. 22 Ama kǝkǝno a lir kǝn den kǝ ɓa ni mbatl dlom gami. Murgon ra gip mi kan baa hol rai gǝs gwa da'a. Kungǝlǝn jikat mali ni katl mi holi. 23 Ghur kǝ gaso mǝn kartǝn kǝ Yam gon ɗǝl karǝmi, muntu ami gwas ni, tin es a bote ti. 24 Tǝ wulǝm'e, &lt;Bulus, ba dǝ kǝ kum bǝrti da'a, domici ki dlǝr cina dǝ Bar Gun kǝ Roma. Yam gip pi'i mbuni bar gǝs bi'i kup munju kan gip kungǝlǝn jikat mal kǝn kan nan ki gwawi.&gt; 25 Ra untuwo, dlǝri ni mbatl gini, domici a ngǝshǝm den Yam'e untuni ar ba pi kandatu tǝ yarim gwa. 26 Ama itǝr baa byal mi den bar atl kǝ te dlom mal gonka.&gt;&gt;
Litǝn kǝ Kungǝlǝn jikat mali
27 Gip dlom gas kǝ muri kutl-cet wupse kǝ zhe'e pitǝn kǝ itǝr kan den ta dǝli gǝmi gip bar ɓula Baharo, mir mǝn dǝli gǝmi gip kungǝlǝn jikat mali kum den mǝ mbi kosak na atlwi. 28 Arni wu gode dlyamtǝn kǝ mali kan wu zam an ri desi asǝm hauya mukka. Cina njemo wu pa gode kan wu zam dlyamtǝn kǝ mali ri desi asǝm hauya wupse na kutl. 29 Wu kum bǝrti kǝ dǝ itǝr kar kungǝlǝn jikat mali ar byal mi den tat bi ɓula'i. Ra untuwo arni wu shu giɓǝr bar jen wupse tǝp kaar kungǝlǝn jikat mali kan ba dǝl ti kaar gwa kǝ dǝ ar ci cina na kǝtǝr den gam male. Kan wu ndu nar den dǝ bar tlo bǝle. 30 Gip ndu'i wu za kungǝlǝn jikat mali wu kǝtǝr gǝzǝno, arni jen gip mǝn dǝliyi si nye heli kungǝlǝn jikat mali gǝs male. Den ba dǝ mbarǝm mom unun wu ndu pi dawo arni wu pi wule wuri ni kǝ la'i bar gǝlla kan ba kem kungǝlǝn jikat mali kǝ dlǝri gwa cina dǝ kungǝlǝn jikat mali. 31 Arni Bulus wul komanda kǝ mǝn bi-utu na mǝn bi-utuyi'e, &lt;&lt;Ga mǝn dǝli kungǝlǝn jikat mali ni dǝm gipi dawo, ki mani zami ɗǝltǝn na rai da'a.&gt;&gt; 32 Arni mǝn bi-utuyi tlo zap ju kan ɓal den nye heli kungǝlǝn jikat mali kan wu za ti ar kop male.
33 Kapǝn dǝ bartlowo, Bulus lir kup gǝzǝn den wu ci fingali, tǝ wule, &lt;&lt;Kǝn den ta damtǝn gip muri kutl-cet wupse ju kǝ ci argon da'a. 34 A lir kǝn den kǝ cini fingali. Ki ndu untu, kǝ sa nǝra. Ko nǝm ta gam kǝ gon baa jilka da'a.&gt;&gt; 35 Nan tǝ pa'i yari muntuwo, arni tǝ pǝn bǝredi, kan ti goode Yam cina da wuri, tǝ cen kan tǝ nǝm ci. 36 Kano kup gǝzǝn ba zam ɓa'i bigule, kan wu ci fingali. 37 Mbarǝm zangu rop na hauya kutl cet myakan na kutl cet mukka (276) ni'e womtitǝn gǝmi kan gip kungǝlǝn jikat mali gwa. 38 Nan kup ci fingal ar kǝm wuro, kan ba ca giɓǝrtǝn kǝ gip kungǝlǝn jikat mali na wi gosgam kǝ alkama kan gipi gwa su malka.
39 Nan bar tlowo, wu mani momi atli da'a, ama wu shin nye tlorkoko gon na bishidi mǝn singesi, arni wu pǝn wule wi mani kǝtǝr na kungǝlǝn jikat mali den atl wu mbubar den singes bi-ɓula'i. 40 Arni wu tlo zap ɓali bar gǝlla ju kan ba dǝl kungǝlǝn jikat mali kaar gwa, wu za wur su malka. Kan wu pa pǝtl las tu ba ɓal bar tu kan ba bali kungǝlǝn jikat mali gwa, kan wu tli bibako kǝ kungǝlǝn jikat mali kǝ cina dede den tǝp itǝri kan wu ne gam den bishidi. 41 Ama nan kungǝlǝn jikat mali den tetǝno, arni an ɓo tu bar atl kǝ ba motǝn kǝ ɓula rop kan ba dlǝr gǝsi. Gam kungǝlǝn jikat mali ba te njuka den bishidi, ba'i jiti ti da'a. Ndǝrtǝn kǝ zap mal bar ɓula'i kem tǝp kaar kungǝlǝn jikat mali ba nǝm roɓǝstǝnka.
42 Mǝn bi-utuyi gudlumi kǝ ri mir mǝn bom kǝ moniyi kup eka, den ba dǝ wu mani jeti mal kan wi ni wu mbubar bishidiwo wu kǝtǝr gǝzǝn da'a. 43 Ama komanda kǝ mǝn bi-utuyi ba ndu tǝ za Bulus na rai. Arni tǝ za wur wu pi argon tu kan wu gudlumi gwa da'a. Arni ma tǝ bi bi den'e kup munju mani jeti malo, wu nda gip mal wu te den bishidi. 44 Nami ba kop kaari na nǝmi katako ko ceni bar jen kǝ dli kungǝlǝn jikat mali. Na untuni kup gǝmi mbubar bishidi argon zam mi da'a.
* 27:9 Gas tu kan ba mbosh mar den bi pǝni warwat pitǝn kǝ mbarǝm kǝ Isra'ila gwa. Ba pi ni gip pa'i muri kǝ kyar ghanum (Satumba) ar te gip kyar kǝ kutl (Oktoba). Wokoci tuwo ba pi itǝr nar gip bar ɓula'i.