Baruwa ya hiri ya P'aulo kwa
AKORINTHO
Uthongodhyeri
Baruwa ii yaorwa ni P'aulo. Inaelelywa kukala yaorwa mwaka wa 55, wakathi P'aulo arihokala a Mak'edonia (2:15, 7:5). Baruwa ii yaorerwa Amasihia a Korintho hamwenga na Amasihia a jimbo ra Akaia.
Lengo ra baruwa ii
Kirichotuma hatha P'aulo akiora baruwa ii ni maneno garigokala gakinenwa ni alimu a ulongo kuko Korintho. Kwandza kamare, alimu a ulongo mamwamba P'aulo kukala si mut'u wa kuaminika. Manena vivi kwa kukala P'aulo were walaga kukala andakwenda ko Korintho k'ana mbiri ela gonya akigaluza mipangoye.
Hiri mamwamba kukala iye si muhumwi bule. Kidza zo p'esa marizomup'a aahirikire akiya a Jerusalemu wazirya iye.
Lengo ra P'aulo kuora baruwa ii were ni kuadzigidzya o alimu a ulongo. Waambira kukala makumbukire kukala iye watoa nao kwa uaminifu, na akiambiriza uv̱oro wa wokolwi uriwo ni uv̱oro wa jeri.
Maut'u garigo mumu
Uvoro 1:1-2
P'aulo anamulazhira muv̱era Mulungu 1:3-11
P'aulo anaeleza kwanoni k'endere Korintho 1:12–2:4
P'aulo anaambira Akorintho mamusamehe ye ariyehenda dambi 2:5-11
Wasiwasi wa P'aulo kuko T'eroa 2:12-13
Ushindi upatikanao kahi za Masihi 2:14-17
Ahumiki a kilagane kisha marizho 3
Uv̱oro Udzo udzafitsika kwao ao mangamikao 4:1-6
Vit'u zha kima virizhoikwa kahi za viya zha ulongo 4:7-15
Kuishi kwa kuluhiro 4:16–5:10
Kukala asena a Mulungu 5:11–6:13
Kiza na mulangaza k'avigwirana 6:14–7:1
Ut'u uriwomufwahiza P'aulo 7:2-16
P'aulo ananena dzulu za kulazha 8:1-15
P'aulo anamulazhira muv̱era Mulungu kwa ut'u wa Tito 8:16-24
P'aulo ananena dzulu za kuaviza Amasihia angine 9
P'aulo anahehera kazi ya kwakwe 10
P'aulo ananena dzulu za ahumwi a ulongo 11:1-15
P'aulo ananena dzulu za mashaka garigomupata 11:16-33
P'aulo ananena dzulu za nema ariyojaliwa ni Mulungu 12:1-10
P'aulo ananena dzulu za mahendzo ga kwakwe kwa Amasihia 12:11-21
Maut'u ga mwisho-mwisho 13
1
Uvoro
1 +Mimi P'aulo niriye kwa mahendzo ga Mulungu ni muhumwi wa Masihi Jesu, ninaora baruwa ii hamwenga na ndugu T'imoth'i. Baruwa ii ninaiora kwenu ninwi at'u a kanisa ra Mulungu ririro kuko Korintho, na kwa at'u angine osi a Mulungu mario kahi za jimbo rosi ra Akaia. 2 Bai nema na dheri kula kwa Mulungu Babiyehu, na Bwana Jesu Masihi, navikale kwenu.
P'aulo anamulazhira muv̱era Mulungu
3 +Naalikwe ye Mulungu Babaye Bwana wehu Jesu Masihi. Iye ni Baba wa mbazi, na Mulungu ariye kwangizwa moyo kosi kunambola kwakwe. 4 Iye nde afwangizaye moyo kahi za mateso gosi hugapatago. Na kukirira na kwangizwa moyo kuko, siswi naswi ni kwadima kuangiza moyo at'u angine mapatao mateso ga kila namuna. 5 +Kwani here go mateso ga Masihi gakazazho kwangezeka dzulu zehu, ndo fukazazho kwangizwa moyo kukirira kwa iye Masihi ili ninwi nanwi mupate kwangizwa moyo. 6 +Bai fukiteseka, funateseka ili ninwi mukadime kwangizwa moyo, na mukadime kupata wokolwi. Na fuchangizwa moyo, funangizwa moyo ili ninwi nanwi mukadime kwangizwa moyo. Kwangizwa moyo kuku kundazhala kuvumirira ndani zenu, na vizho vindamuhendya mwadime kuvumirira mateso dza go fugapatago siswi. 7 Na th'amaa yehu dzulu zenu k'aisunuka bule, kwani hunamanya kukala here zho murizho na muthalo kahi za go mateso gehu, muna muthalo kahi za ko kwangizwa moyo kwehu.
8 +Ndugu zangu, hunahendza mumanye dzulu za go mateso furigogapata kuko Asia. Kwani gakala maziho zhomu kukira kimo chehu, hatha yo th'amaa ya kuishi ikifwambola. 9 +Fakala here at'u madziohukumiwa kwalagwa. Ela gago gosi gahendeka ili kwamba fusidzitegemee enye bule, ela fumutegemee Mulungu afufulaye mariofwa. 10 +Iye nde ariyehuthizha kula kahi za hathari bomu ya kifwa kicho, kidza andaenderera kufuthizha. Naswi hunakuluhira kukala iye ariyehuthizha andaenderera kuhuthizha. 11 +Bai ninwi nanwi huungeni mukono kwa kuhuvoyera, ili kwamba kukirira na mavoyo ga anji, Mulungu ahuhase, na at'u anji makamulazhire muv̱era kwa kukala mavoyo gao dzulu zehu gandakala gadzajibiwa.
P'aulo anaeleza kwanoni k'endere Korintho
12 +Ut'u hudzionyerao siswi ni uu; mioyo yehu inahuhakikishira kukala fudzaishi kahi za urumwengu uu na haswa kahi zenu ninwi kwa ueri na ujeri hurioujaliwa ni Mulungu. Fudzaishi vizho kwa kutegemea nema ya Mulungu si kwa kutegemea ulachu wa kidamu! 13-14 +Kwani k'ahumwandhikira maut'u mangine bule, ela hunamwandhikira maut'u mudimago kugashoma na kugaelewa. Ninakuluhira kukala here zho murizho munaelewa maut'u machache dzulu zehu, mwishowe mundaelewa t'ot'ot'o zaidhi. Vivi vindamuhendya mwadime kudzionya kwa ut'u wehu siswi, here zho siswi hundizhodzionya kwa ut'u wenu ninwi iyo siku ya Bwana wehu Jesu ikifika. 15 +Na kwa kukala maut'u gaga nere nina hakika nago, nere ninahendza nidze nimulamuse mimi kwandza ili mukadime kupata baraka k'ana mbiri. 16 Nere ninamala nidze na kuko wakathi wa kwenda Mak'edonia na wakathi wa kuuya, ili mudze munavize kahi za charo changu cha kwenda Judea. 17 +Vidze kulengana na zho nirizhopanga munaona ni mut'u wa magaluza? Hedu zho nirizhopanga munaona navipanga kwa kuhumira akili za kibinadamu hatha nikale rero nadima kuamba “Ee,” gonya machero nikaamba “Hatha?” 18 +Ela here Mulungu arizho mwaminifu, uv̱oro huriomurehera nawo ni wa kuaminika. Fukiamba “Ee” ni ee, na fukiamba “Hatha” ni hatha. 19 +Kwani ye Jesu Masihi Mwana wa Mulungu, furiyemuhubiri kwenu mimi na Silivano na T'imoth'i, be k'ana magaluza bule, ra kwakwe iye ni ee kwenda. 20 Kwani vilagane zhosi zha Mulungu zhathimira kwakwe iye. Ndosa hukiamba h'aami kukirira kwa iye, hunamup'a nguma Mulungu. 21 Ela Mulungu nde ahuimarishaye siswi hamwenga na ninwi kahi za Masihi. Kidza nde ariyefuhaka mafuha siswi, 22 +na akihupiga muhuri kwa kuhup'a Roho kahi za mioyo yehu. Roho yuyu wahup'a ili akale here rubuni ya kila kit'u andichohup'a.
23 +Mulungu ni shudhia wa moyo wangu kukala, mimi sidzire Korintho kaheri kwa ut'u wa mbazi nirizo nazo dzulu zenu. 24 +Kunena vivi si kwamba hunamala hurithawale ro kuluhiro renu, ela hunamala huhende kazi hamwenga nanwi ili mukapate fwahiro; mana ninwi muimire kahi za kuluhiro renu.
+ 1:1 Agal 1:1; T'imoth'i: 1 Akor 4:17 + 1:3 Aefe 1:3; 1 P'et 1:3 + 1:5 4:10; Zabu 34:19; 94:19; Akol 1:24 + 1:6 4:15, 17 + 1:8 4:8; Mahe 19:23; 1 Akor 15:32 + 1:9 Arum 4:17 + 1:10 2 T'imo 4:18 + 1:11 4:15; Arum 15:30 + 1:12 2:17; 1 Akor 1:17, 19, 31; 2:13; Aebu 13:18 + 1:13-14 5:12; Afil 2:16 + 1:15 1 Akor 16:5-6 + 1:17 1 Akor 4:18-19 + 1:18 1:23 + 1:19 Mahe 18:5 + 1:22 5:5; Arum 8:15-16, 23; Aefe 1:13-14 + 1:23 11:31; 13:2; Arum 1:9; Afil 1:8; 1 Ath'es 2:5; 2 Ath'es 2:10 + 1:24 1 P'et 5:3