GEN 1:1 Tana vuivuni mai dania God te gonia na kokou mana pari.
GEN 1:2 Tana bona keri, na maramana te kokoba me aroha, mana pungi te kuvihia na horara oka. Nina tarunga God te saopoa na horara.
GEN 1:3 Tana bona keri, God te bosa, “Ke mai na marara,” mana marara te tate.
GEN 1:4 Ma God te righia na marara me nia togotogo. Ma gaia te vilivoka na marara tana pungi,
GEN 1:5 ma God te vatua nia na marara “na Dani,” me vatua nia na pungi “na Bongi.” Na nulavi te tona mana puipungi te mai. Aeni gaia na diki bongi tana maramana.
GEN 1:6 Mi murina keri, God te bosa, “Lubatia siki totobo ke vilivokara na lei beti.
GEN 1:7 Me ghaghua igaa. God te vokara na lei beti tana oka, mi rurughuna ghua.
GEN 1:8 Ma God te vatua nia na totobo eni, “na Parako.” Na nulavi te tona mana puipungi te mai. Aeni gaia eruani na dani tana maramana.
GEN 1:9 Keri ke, God te bosa, “Lubatighi na lei beti sarana na parako kara ghoroghoro kolu ta sakai na bona, ge tate mai na pari mamaha.” Me ghaghua igaa.
GEN 1:10 Ma God te vatua nia na pari mamaha “na Paritina” mana beti te ghoro kolu mai te vatua nia “na Tahi.” Ma God te righia na hava te nea me nia togotogo.
GEN 1:11 Keri ge God te bosa, “Lubatia na paritina ke totolo igaa na lei vatavata ni buburu, mana lei ghai vangagha, mana lei ghai vunguvungugha te loghoa na vuavua. Mana lei vauvatu kara puputui na vatavata ni ghai tara pukulaghi mai gaa.” Me ghaghua iga.
GEN 1:12 Mana paritina te vonughia na lei vata ni ghai. Mana vuavuadira te puputui na lei ghai vaghadira iga. Ma God te righia na hava te nea me nia togotogo.
GEN 1:13 Na nulavi te tona mana puipungi te mai. Aeni gaia e toluni na dani tana maramana.
GEN 1:14 Ma God te bosa, “Lubatira rana marara sule ma kara tate mai tana oka, ma kara vilivokara na dani mana bongi. Raini na lei vaughilala, kara vokavokai na lei bonani, na lei dani, mana lei niulu.
GEN 1:15 Lubatighi na lei marara ke marara horua na maramana.” Me ghaghua igaa.
GEN 1:16 Ma God te gonighi erua na bulu sule, na aho ke marara tana dani te sule, mana vula ke marara tana bongi. Me gonira ghua na lei veitughu.
GEN 1:17 Ma God te talura na bulu raini tana oka, ge kara mararaa na maramana.
GEN 1:18 Ge kara haba pungisia na dani mana bongi, ma kara vokaa na marara tana pungi. Ma God te righia na hava te nea me nia togotogo.
GEN 1:19 Na nulavi te tona mana puipungi te mai. Aeni gaia e vatini na dani tana maramana.
GEN 1:20 Ma God te bosa, “Lubatia na lei beti ke vonughighi na lei igha mana na lei totobo vola, mana oka ke vonughia na lei manu kehakeha.”
GEN 1:21 Keri ge God te gonighi na lei vata ni totobo vola tana tahi, sule mana pile, mana lei vata ni manu ghua. Ma God te righia na hava te nea me nia togotogo.
GEN 1:22 Ma God te vautora me ghaghua, “Mi ghau rana lei totobo vola mana lei igha, kau sepalaghi ma kau vonughia na tahi. Mi ghau rana lei manu, kau sepalaghi ma kau vonughia na maramana.”
GEN 1:23 Na nulavi te tona mana puipungi te mai. Aeni gaia e limani na dani tana maramana.
GEN 1:24 Ma God te bosa, “Lubatia na maramana ke puputu mai ga na lei vata ni maumanu, tara pile mara sule, maia ghua na lei maumanu asi.”
GEN 1:25 Ma God te gonighi na lei vatavata ni maumanu, tara asi, tara dolo, mara tagutagu tana pari. Sopa gaira kara taonira sopa vinavahuhudira. Ma God te righia na hava te gonia me nia togotogo.
GEN 1:26 Keri ke, God te bosa, “Mai ghita ka gonia na tinoni tana mareda oli. Gaira kara vunaghini na lei totobo vola soko - na lei igha tana tahi, na lei manu tana oka, mana lei maumanu, sule mana pile, maia ghua na lei maumanu asi.”
GEN 1:27 Keri ge God te gonira na lei tinoni, na mane mana vaivine, tana marena mi tana reireina heghena.
GEN 1:28 Ma God te vautora me bosa vanira, “Kau sepalaghi ma kau vonughia na maramana, ma kau vatogha, ma kau haba pungisira na lei igha, mana lei manu, mana lei maumanu soko.”
GEN 1:29 Ma God te bosa, “Kau righia! Inau tu vaheghau tua na lei ghai vavangagha te vuavuagha, mana lei ghai ghania tana maramana, na vatei vanga.
GEN 1:30 Mi nau tu vahera na lei buburu, mana balu ghai maumauri vanira na lei maumanu mana manu, na ghadira na vanga.” Me ghaghua igaa.
GEN 1:31 Ma God te ghoi rei olighi na lei totobo te gonighi. Me vaevanei te uto ngangata tana lei levu soko. Na nulavi te tona mana puipungi te mai. Aeni gaia e ononi na dani tana maramana.
GEN 2:1 Keri ke, mete goni sokoi tua na kokou mana pari, mana lei totobo soko igaa.
GEN 2:2 Mi tana vituni na dani, God te aheahe ilokana, te sokoi tua nina lei lutu.
GEN 2:3 Ma God te vautoa e vituni na dani, me vaa tabua na pukuna aeni na dani te aheahe iga me sokoi nina lei lutu.
GEN 2:4 Aeni te ghaghua iga na goniana na kokou mana pari. Mi tana bona God, tara holoa nia Yahweh, te gonia na kokou mana pari,
GEN 2:5 me taho mua siki ghai pana vuavua ke totolo tana pari, na pukuna Yahweh God te mua nia vetena mai mua na uha. Me taho mua siki sakai igaa ke lutu tana pari.
GEN 2:6 Mete dato mai na beti vuvungana na pari, me bobona na pari.
GEN 2:7 Ma Yahweh God te gonia na tinoni, nia na pughu ni pari. Me aheahe savua nia na aheahe ni vola tana ihuna, mana tinoni te loghoa na vola.
GEN 2:8 Keri ke Yahweh God te suba na leghai Eden iulu, me talua iga na mane te gonia.
GEN 2:9 Ma Yahweh God te subai na lei vata ni ghai tana leghai - te ghaugharugha, mana vangani te manilu. Mi ghobuna na leghai te talua na ghai ni vola, mana ghai ni manahana na uto mana dika.
GEN 2:10 Na betitina te tave horu tana leghai Eden, me ke vulia na leghai, me vokai gaa e vati na base ni beti tina.
GEN 2:11 Sakai tadira na base i Pishon, te tave talighutia na butonikomu i Havilah, te ghaha iga na gold.
GEN 2:12 Na gold keri te uto me marabu. Mi ga ko topoa ghua na vatu utoutoa na ahana onyx, mara loghoa na ghaiuruuru tara holoa nia bdellium.
GEN 2:13 Na ruani na basena i Gihon, te tave talighutia na butonikomu i Cush.
GEN 2:14 Na toluni na basena Tigris, te tave talighutia ilevu uluna Asshur. Me vatini na basena Euphrates.
GEN 2:15 Ma Yahweh God te talua na tinoni tana leghai Eden, ge ke vatoghaa.
GEN 2:16 Ma Yahweh God te talua vania na bosa pungisi, “Ko tangomana so na ghaniani na lei vuavuani na lei ghai tana leghai eni.
GEN 2:17 Hauva, mo ko bei ghania gea na vangana na ghai ni manahana na uto mana dika. Ke vagha ko ghania na vavangana ke, tana bongi keri ko mate.”
GEN 2:18 Keri ke, Yahweh God te bosa, “E mua uto ge ke ghana heghena na mane. Inau ku gonia na dolana te ulaghana ge ke hangaa.
GEN 2:19 Keri ge Yahweh God te gonighi na lei vata ni maumanu mana manu, nia na pari. Me holara vania mai na mane ge ke talu ahadira. Mana mane te vatuahana sasakai tadira.
GEN 2:20 Keri ke na mane te talu ahadira na lei maumanu dolo, mana lei manu soko, mana maumanu asi ghua. Hauva me mua sodoa na dolana te ulaghana ke kabu kolua me ke hangaa.
GEN 2:21 Keri ge Yahweh God te nea Adam me maturu mate, me sipa keha sakai na huli kakasana, me mavo olia na bona te lavikeha iga.
GEN 2:22 Ma Yahweh God te gonia na vaivine nia na huli kakasana na mane, me lavia vania mai.
GEN 2:23 Keri ge na mane te bosa, “Itaeni, gaia na pilena na puku ni huligu mana vinahigu. Mu ku vatua nia na vaivine, na pukuna God te lavi horua mai tana mane.
GEN 2:24 Aeni te tughunitatea ge na mane ke sania tamana ma tinana, me ke sonikolu ta tauna, ma rogaira toro sakai vamua tana matana God.
GEN 2:25 Sakai vamua na mane ma tauna toro sopa soesole, moro mua mamahaaghi.
GEN 3:1 Mana poli te gueguelo au vulera na lei vata ni maumanu soko Yahweh God te gonira. Na poli te huatia na vaivine, “?E bosa utunia sughua God, ko bei ghania gea siki vuavua tana leghai eni?”
GEN 3:2 Na vaivine te bosa tughu vania, “Taho! Koro tangomana so na ghaniani na vavanga tana siki ghai tana leghai,
GEN 3:3 hauva ma gaia vamua na vavangana na ghai ghobuna na leghai, God te mua lubatighai na ghaniana po koro tabea. Ke vagha koro gonia te vagha ke, koro mate!”
GEN 3:4 Na poli te bosa, “Koro mua mate!
GEN 3:5 God te ghilala ke vagha koro ghania, na matamiu ke davora mo koro manaha. Vaho ge koro vagha God, mo koro ghilalai na lei totobo soko, tara uto mana dika.”
GEN 3:6 Mi tana bona na vaivine te righia na reireina na vavanga te ghaugharugha, me manilu ge ke ghania ke, ma gaia te nia gharu ge ke manaha, kakeri tea ge ghanighi balu na vavanga. Me vahea na balu vavanga a tauna te kabukolua, ma gaia ghua te vanga.
GEN 3:7 Me mina vaso, na matadira te davora, ge ro ghilala toro soesole, moro maa. Keri ge rogaira toro tura kolui na raurauna na ghai tara holoa nia na fig moro nighi sagova, ge koro sarora nia.
GEN 3:8 Te dutu tua na nulavi, rogaira toro rongovia Yahweh God te sakusakutua tana leghai. Ma rogaira toro polo i ghobuni na lei ghai.
GEN 3:9 Ma Yahweh God te holoa na mane, me ghaghua, “?Ivei ighoe?”
GEN 3:10 Mete bosa tughu, “Inau tu rongovigho, mu polo na pukuna tu soesole.”
GEN 3:11 Ma Yahweh God te huatia, “?Ahei te bosaa vanigho to soesole? ?Vaghi so o ghania na vuavua tu hovegho nia na ghaniana?”
GEN 3:12 Na mane te bosa tughu, “Na vaivine eni to vaheu ge ke kabukoluu, te hola mai vaniu na vuavua, ge u ghania.”
GEN 3:13 Keri ke, Yahweh God te huatia na vaivine, “?Na hava to ghua ge o nea te vagha eni?” Na vaivine te bosa vania, “Na poli te pegou, mana pukuna keri ge u ghania.”
GEN 3:14 Keri ge Yahweh God te bosa vania na poli, “Na pukuna to nea te vagha eni, inau ku torogho. Ighoe itadira na lei maumanu kukuti mana maumanu asi tana maramana udolu ku varangagho. Tana lei bongi ni volamu, ko nia tagu na kutumu tana pari.
GEN 3:15 Te vuivuni taeni, inau ku neghau, ighoe mana vaivine, koro kanahaghi. Mana vaivarimu ighoe mana vaivarina gaia ghua kara kanahaghi. Na vaivarina gaia ke turi horua na ulumu, mi ghoe ko ghalatia na guruvatuna na tuana.
GEN 3:16 Ma God te ghaghua vania na vaivine, “Ighoe ko vahaghitaili ngangata tana bona ko vahuhu gari. Hauva ko ghanaghana mava na taumu, ma gaia ke vunaghi pungisigho.”
GEN 3:17 Vaho ge God te bosa vania na mane, “Na pukuna to rongovi taonia na taumu, ge o ghania na vuavua ni ghai tu bosa vanigho ko bei ghania, inau ku torogho mu ku talua na vavaranga vanigho tana pari. Tana lei bongi ni volamu udolu, ighoe ko lutu papara mo ko vahaghitaili ge ko sodoa iga na kaukabumu.
GEN 3:18 Ke totolo dato mai iga na kaukaru mana ghaulahi liva ke pungisigho. Hauva, ko ghanighi na vavanga te totolo dato tana pari.
GEN 3:19 Tana volamu udolu ighoe ko vivikino ge ko loghoa na vanga, polo ke sara na dani ni mateamu. Mi ghoe ko ghoi oli tana pari to vuha mai gaa. Ighoe to vuha mai tana pughu ni pari, mi tana pughu ni pari ko ghoi oli gaa.”
GEN 3:20 Ma Adam na mane, te vatua nia Eve na tauna, na pukuna gaia ke tinadira na lei tinoni soko.
GEN 3:21 Ma Yahweh God te pupulura Adam maia tauna nia lei vata ghuighuli ni maumanu.
GEN 3:22 Ma Yahweh God te bosa, “Itaeni, na tinoni raini tara vaghaghita, mara ghilalai na lei totobo te uto mete dika. Ighita ka mua lubatira ge koro ghania na vuavuana na ghai ni vola, ge koro vola kasila!”
GEN 3:23 Keri ge Yahweh God te tivakehara Adam mana tauna tana leghai Eden, ge koro lutu tana pari, te vuha mai gaa Adam.
GEN 3:24 Murina te tivakehara tana leghai, ma Yahweh God te talura na lei angel tara holora nia cherubim ilevu uluna Eden, mana isi te ruruhu me ririu kolili, te vatoghaa na halautuna na ghai ni vola.
GEN 4:1 Ma Adam te maturu kolua tauna Eve, me logho gari. Mete sara tua na bona, gaia te vahua na garimane me ghaghua, “A Yahweh te hangau, inau tu loghoa na garimane.” Keri ke gaia te vatua nia Cain.
GEN 4:2 Mi murina mai, gaia te vahua ruani na dalena, na ahana Abel. Tana bona toro sule dato, Abel te righitaoni sheep, ma Cain te lutu tana leghai.
GEN 4:3 Tana sakai na bongi, Cain te lavia vania mai Yahweh nina lavi ni vogha ta nina leghai.
GEN 4:4 Ma Abel te lavira mai vania Yahweh na balu kamanagho dale sheep marabu te vilighi ta nina ovu ni sheep tara korukoru, me nighi sukaghi. Ma Yahweh te holopangotia Abel ma nina sukaghi.
GEN 4:5 Hauva ma gaia te mua holopangotia Cain ma nina heveilee. Na pukuna keri, Cain te rutu ngangata me loghoa na lio dika.
GEN 4:6 Ma Yahweh te huatia, “?Na hava te ghua ge o rutu, me ghua ge o loghoa na lio dika?
GEN 4:7 Ke vagha ko gehegehe maemane ke, geva ku lavipangotigho. Me ke vagha ko hove na gehegehe maemane ke, ko righitaonigho na pukuna na palu te gonidila ge ke taghalaghinigho me ke durakegho, hauva mo ko tughuru pungisia.
GEN 4:8 Mi geva Cain te padapada vania tahina Abel, “Roghita koro rughuhoru va tana nanagu.” Mi tana bona koro ghahara iga, Cain te soghavia me matea na tahina.
GEN 4:9 Mi murina keri, Yahweh te huatia Cain, “?Ivei gaia Abel, na tahimu?” Ma Cain te bosa tughu, “U mua ghilala inau! ?To ghanaghana inau ge ku righitaonia na tahigu?”
GEN 4:10 Ma Yahweh te bosa tughu, “?Na hava na pukuna ge o gonia na totobo dika eni? Ko rongovia, na ghabuna tahimu te ngangaraha dato vaniu mai tana pari.
GEN 4:11 Na pukuna to matea na tahimu mo nea na ghabuna te tave tana pari ke, inau ku tivakehagho tana pari mu ku varangagho ge ke mua totolo dato siki vuavua ko subaa.
GEN 4:12 Sakai vamua ko lutu laga, ke mua tangomana na hali vanigho na vanga. Te vuivuni taeni ke taho na komumu, mo ko ole kolili vamua tana maramana.”
GEN 4:13 Ma Cain te bosa tughu vania Yahweh, “Nigua na totoro te sule vuleu na vadangitailiana.
GEN 4:14 Itaeni, ighoe to tivakehau tana bonagu, maia tana matamu. To neu mu ghogho kolili tana maramana, ma siki sakai ke righi sodou ke labumateu.”
GEN 4:15 Ma Yahweh te bosatughu, “Taho! Bei mataghu, na pukuna ke vagha siki sakai ke mategho ke, inau ku vahea e vitu na totoro ahei ke nea.” Ma Yahweh te talua na vaughilala itatana Cain, ge ke siki sakai te righi sodoa, ge ke bei matea.
GEN 4:16 Vaho ge tona keha Cain tana matana Yahweh. Me vaa kabu tana butonikomu Nod ilevu uluna Eden.
GEN 4:17 Balu bongi te murina, Cain te maturu kolua tauna. Ma tauna te logho gari, me vahua na garimane, mara vatua nia na ahana Enoch. Tana bona Cain te kisua na komu sule, me holoa nia Enoch na mavuna na dalena.
GEN 4:18 Enoch na tamana Irad. Irad na tamana Mehujael. Mehujael na tamana Methushael. Methushael tamana Lamech.
GEN 4:19 Ma Lamech te taudira rua na vaivine, Adah ma Zillah.
GEN 4:20 Adah te vahua na garimane na ahana Jabal. Gaia na vuivuni tinoni te righi taonighi na volivoli ni maumanu, mete ghahaa tana vale tapole.
GEN 4:21 Na ahana tahina, Jabal, na vuivuni tinoni kage linge te gonighi na kolove mana uvete.
GEN 4:22 Me ruani na tauna Lamech, Zillah te vahua na garimane, na ahana Tubal-Cain. Agaia na vuivuni tinoni te gonighi na lei totobo nia na halo mana kava. Tubal-Cain na vaivinena tara vatua nia Naamah.
GEN 4:23 Ma sakai na dani, Lamech te bosa vanira erua na tauna, “Adah ma Zillah, roghau taugu, Koro rongoviu mai! Inau tu matea na tinoni te labuu, Eo, inau tu matea na garimane te niu ge u bubutou.
GEN 4:24 Siki sakai ke labumatea Cain ke, gaia ke lavia ra vitu na tughuru ni lavitughu. Keri ke, siki sakai ke niu lavitughu inau ke, gaia ke lavia ra vitu hangavulu vitu na tughuru ni lavitughu.”
GEN 4:25 Ma Adam te ghoi maturu kolua tauna, me vahua sakai dalena mane. Gaia te bosa, “God te vaheu toluni na gari te tughua nia Abel, na pukuna Cain te matea.” Keri ke, me vatua nia Seth.
GEN 4:26 Ma Seth te sule dato, me loghoa na dalena me vatua nia Enosh. Mi tana lei bongi ni volana rana vure tara vuivuni ni holohabaana Yahweh.
GEN 5:1 Aeni na vavatana mana vinavahuhuna Adam. Tana bona God te gonia na tinoni, gaia te goni taonira tana marena.
GEN 5:2 Gaia te gonira na mane mana vaivine, me vautora me holora nia na “Tinoni”.
GEN 5:3 Tana bona Adam te sakai hangalatu tolu hangavulu (130) na niuluna me vahua na dalena Seth. Ma Seth te vagha lolotoa tua na reireina tamana.
GEN 5:4 Mi murina te vahua tua Seth, Adam te saravia tua alu hangalatu (800) na niuluna, me ghoi loghora na balu dalena, na mane mana vaivine.
GEN 5:5 Me poso tua tana hiua hangalatu tolu hangavulu (930) na niuluna gaia te mate.
GEN 5:6 Tana bona Seth te sakai hangalatu lima (105) na niuluna, me vahua na dalena na mane, a Enosh.
GEN 5:7 Mi murina na vahuana Enosh, Seth te poso tua tana alu hangalatu vitu (807) na niulu, me ghoi loghora balu dalena, na mane mana vaivine.
GEN 5:8 Mana niuluna te saravia ra hiua hangalatu hangavulu erua (912) gaia te mate.
GEN 5:9 Tana bona Enosh te hiua hangavulu (90) na niuluna, me vahua na dalena na mane, a Kenan.
GEN 5:10 Mi murina tua te vahua Kenan, Enosh te poso tua tana alu hangalatu hangavulu lima (815) na niuluna me ghoi vahura na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 5:11 Mana niuluna te saravia hiua hangalatu lima (905) na niulu, gaia te mate.
GEN 5:12 Tana bona Kenan te vitu hangavulu (70) na niuluna, me vahua na dalena na mane, a Mahalalel.
GEN 5:13 Murina na vahuana Mahalalel, Kenan te saravia ra alu hangalatu vati hangavulu (840) na niuluna, me ghoi vahura na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 5:14 Mana niuluna te saravia ra hiua hangalatu sakai hangavulu (910), gaia te mate.
GEN 5:15 Tana bona Mahalalel ta sara tua ono hangavulu lima (65) na niuluna, me vahua na dalena na mane, a Jared.
GEN 5:16 Mi murina na vahuana Jared, Mahalalel te saravia ra alu hangalatu tolu hangavulu (830) na niuluna. Me ghoi vahura na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 5:17 Mana niuluna te saravia alu hangalatu hiua hangavulu lima (895), gaia te mate.
GEN 5:18 Tana bona Jared te saravia sakai hangalatu ono hangavulu rua (162) na niuluna me vahua na dalena na mane, a Enoch.
GEN 5:19 Mi murina tua na vahuana Enoch, Jared te saravia alu hangalatu (800) na niuluna, me vahura na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 5:20 Mana niuluna te saravia hiua hangalatu ono hangavulu rua (962) gaia te mate.
GEN 5:21 Tana bona Enoch te ono hangavulu lima (65) na niuluna, me vahua na dalena na mane, a Methuselah.
GEN 5:22 Mi murina na vahuana Methuselah, Enoch te saravia so tolu hangalatu (300) na niuluna, me nia sakaisonikolu God. Me ghoi vahura na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 5:23 Ma Enoch te ghaha tolu hangalatu ono hangavulu lima (365) na niulu.
GEN 5:24 Mi tana lei bongi ni volana, God te nia togotogo te sakaisonikolu itatana. Ma sakai na bongi, Enoch te tovongo taghaa, na pukuna God te lavi kehaa ge ke kabu kolua.
GEN 5:25 Tana bona Methuselah te saravia tua sakai hangalatu alu hangavulu vitu (187) na niulu, me sivuragha na dalena na mane, a Lamech.
GEN 5:26 Mi murina tara vahua tua Lamech, Methuselah te ghaha 782 na niulu, me sivuraghara na lei dalena na mane mana vaivine.
GEN 5:27 Mana na niuluna te saravia hiua hangalatu ono hangavulu hiua (969), gaia te mate.
GEN 5:28 Tana bona Lamech te sakai hangalatu alu hangavulu rua (182) na niuluna, me sivuragha na dalena na mane.
GEN 5:29 Ma Lamech te ghaghua, “Na dalegu eni ke vaheghita na malumu ta dida na lutu papara, tana pari a Yahweh te varangaa.” Keri ge gaia te vatua nia na dalena, a Noah.
GEN 5:30 Mi murina tua tara vahua Noah, Lamech te ghaha lima hangalatu hiua hangavulu lima (595) na niuluna, me ghoi vahura na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 5:31 Mana niuluna te saravia vitu hangalatu vitu hangavulu vitu (777), gaia te mate.
GEN 5:32 Mi murina Noah te saravia lima hangalatu (500) na niulu, me sivuraghara ra tolu dalena na mane - Shem, Ham, ma Japheth.
GEN 6:1 Mi tana bona na lei tinoni tara mina mara totolo, mara sepalaghi tana maramana, mara suvuraghara mara subo na lei vaivine,
GEN 6:2 na lei dalena na mane God tara vaevanera na lei vaivine matakage tana lei vata ni tinoni raini. Mara liona na taulaghi itadira, ge ra lavira rahei tara liona.
GEN 6:3 Keri ge Yahweh te bosa, “Tu mua lubatia na tarungagu, te vahera na vola, ke kabu kolura na lei tinoni ke va me vaa, na pukuna gaira na tinoni vamua. Te vuivuni taeni, gaira kara ghahara ke mua vulea sakai hangalatu rua hangavulu (120) na niuludira.”
GEN 6:4 Tana lei bongi kiri, mi murina ghua, na lei mumutabu, tara holora nira “Nephilim,” kara ghahara tana maramana. Raini na vaivaridira rana lei dalena God tara taudira na lei tinoni vaivine. Gaira na lei malaghai laga ta rongovira tana lei tutugu haulaghi.
GEN 6:5 Ma Yahweh te righia didira na tangohahi na lei tinoni, mana ghanaghanadira te tangohahi talau.
GEN 6:6 Ma Yahweh te dikalio sule me rusu na tobana, na pukuna gaia te gonira rana vure tana maramana.
GEN 6:7 Keri ke, Yahweh te bosa, “Inau ku taghalaghi ni sokora na lei tinoni tu gonira. Eo, mi nau ku taghalaghinira na lei maumanu mana lei manu ghua. Mi nau tu dikalio sule ngangata na pukuna tu gonira.”
GEN 6:8 Hauva, Yahweh te righi togotogoa Noah.
GEN 6:9 Aeni na vuivuni ni tutuguna Noah ma nina binaboli. Noah na tinoni maemane mete uto ngangata. Taho siki sakai te vola tana bongina ke bosaa siki huruhuru vania, na pukuna Noah te taonia God, me sakai sonikolu itatana.
GEN 6:10 Noah te loghora ra tolu na dalena - Shem, Ham ma Japheth.
GEN 6:11 Hauva, na lei tinoni keha tana maramana tara liliu ni dika tana matana God. Gaira te vonughira na liodika mana veilaulabui.
GEN 6:12 Ma God te dikalio ngangata tana bona te vatogha na maramana, na pukuna rana vure tara gonighi na lei totobo dika haia.
GEN 6:13 Keri ge God te bosa vania Noah, “Inau tu liona na taghalaghiniana na lei totobo vola tana maramana, na pukuna na maramana te saopoa tua na dika nia raini. Eo, ku durake sokora tana maramana.
GEN 6:14 Saria na vaka ke vanigho ighoe ma nimua na binaboli, nia na ghai te ngasi. Ko gonighi na lei voki lokana, mo ko tita na vaka ilokana mana murina.
GEN 6:15 Mo ko gonia ke vagha na darona vitu hangavulu lima (75) na ghoto, mana volapana ke, hangavulu rua mana levu (12.5) ni ghoto, mana datona ke, vitu mana levu (7.5) ni ghoto.
GEN 6:16 Ko gonighi na vouvotuna na vaka, mo ko nea sakai na louloghu ni lima na datona ighobu. Mo ko talui ra tolu na lavata i lokana na vaka, sakai pari ke, me ruani tana ghobuna me toluni ikoukou, mo ko talua na mataula tana sakai na levuna na vaka.
GEN 6:17 [Mo ko rongo uto mai!] Inau ku saopoa nia na lualua na maramana udolu, me ke taghalaghinighi na lei totobo vola soko. Eo, na lei totobo vola soko tana maramana kara mate.
GEN 6:18 Hauva, mi nau ku gonia nigua na baubahu itamua, ighoe mana taumu, mana lei dalemu mana taudira, kau haghe tana vaka, ge kau vola.
GEN 6:19 Mo ko lavira mai ghua tana vaka sopa rua na lei vata ni totobo vola, mane mana vaivine, ge kara kabu ma kara vola kolugho.
GEN 6:20 Eo, erua na lei vata ni manu, mana lei maumanu sule mana pile kara mai tamua, ge kara vola.
GEN 6:21 Mo ko lavighi na lei vata ni vanga tana vaka vanigho ighoe ma nimua na binaboli mana lei maumanu mana lei manu.
GEN 6:22 Ma Noah te goni soko na lei totobo God te vetena nia.
GEN 7:1 Keri ke a Yahweh te bosa vania Noah, “Ko vaa haghe tana vaka, ighoe ma nimua na binaboli udolu, na pukuna itadira na lei vure soko tana maramana, ighoe heghemu vamua to maemane tana matagu.
GEN 7:2 Ko lavira sopa ruarua tana vitu na ovu na lei maumanu tu talamaghinia na ghaniani mana nighi sukaghi, mo ko lavia sakai tadira tara keha, na mane mana vaivine.
GEN 7:3 Mo ko vilira ghua sopa ruarua tana vitu na ovu na lei vata ni manu. Eo, na mane mana vaivine tadira na lei vata ni maumanu mana lei manu soko, ge kara vola tana lualua.
GEN 7:4 E vitu vamua na dani itaeni, mi nau ku vuivunia na horulaghiniana na uha lokani e vati hangavulu na dani me vati hangavulu na bongi. Mu ku taghalaghinira na lei totobo vola soko tu gonira tana maramana.”
GEN 7:5 Ma Noah te goni taonia na hava Yahweh te vetena nia.
GEN 7:6 Noah te saravia ono hangalatu (600) na niuluna tana bona te sara mai na lualua.
GEN 7:7 Agaia ma tauna, ma dalena na mane mana lei taudira tara haghe tana vaka ge kara vola tana lualua.
GEN 7:8 Gaira udolu kolura na lei vata ni maumanu, God te taladira na ghaniadira mana nira sukaghi, ma gaira kara mua nira sukaghi ghua itadira, kolura na lei manu.
GEN 7:9 Ma gaira tara mai tana vaka rua me rua, na mane mana vaivine, te vagha God te vetenaa nia tua Noah.
GEN 7:10 Murina e vitu na dani na lualua te sara mai, me vuivuni na saopoana na maramana udolu.
GEN 7:11 Tana bona Noah te ono hangalatu (600) na niuluna, tana hangavulu vituni na dani tana ruani na vula, na beti sarana na pari te vuravura dato mai tana maramana, mana uha te horu binoru mai tana parako.
GEN 7:12 Mana uha te tona haliu so lokani vati hangavulu na dani me vati hangavulu na bongi.
GEN 7:13 Na dani vaghana keri, Noah te vaa haghe tana vaka kolura tauna ma daledira, Shem, Ham, ma Japheth maira na lei taudira.
GEN 7:14 Gaira kolura tana vaka sopa vatavata ni maumanu vola, dolo mana asi, sule mana pile, kolura ghua na lei manu.
GEN 7:15 Ma gaira tara haghe tana vaka rua me rua,
GEN 7:16 na mane mana vaivine taonia nina vevetena God. Ma Yahweh te vongotia na matauluadira.
GEN 7:17 Mi tana vati hangavuluni na bongi na lualua te sule, me saopoa na pari udolu, me ghate datoa na vaka me leleboa.
GEN 7:18 Mi tana bona na beti te vonu dato me vulea na pari, na vaka te lelebo uto tana vuvunga ni beti.
GEN 7:19 Mi tana sosoko, na beti te saopoi na lei ghotu datogha tana maramana.
GEN 7:20 Me dato vulei na ghotu datogha te kaekage vati na ghoto.
GEN 7:21 Keri ke, na lei totobo soko tana maramana tara mate, na lei manu, na lei maumanu dolo maia tara asi, mana lei vatavata ni tautagu, mana lei tinoni ghua.
GEN 7:22 Mana lei totobo vola tara loghoa na aheahe tara ghahara tana pari mamaha tara mate ghua.
GEN 7:23 Eo, na lei totobo vola tana maramana, God te taghalaghinira gaira udolu, na lei tinoni, mana lei maumanu sule mana pile, mana lei manu. Ma gaia Noah vamua te ghaha olia te vola, kolura gaira tara haghe kolua tana vaka.
GEN 7:24 Mana beti te saopo udolua na maramana ilokana sakai hangalatu lima hangavulu (150) na bongi udolu.
GEN 8:1 Ma God te ghanaghana olia Noah mana maumanu ilokana na vaka. God te nia vetena na ghuri ge ke ghurihia na beti, mana lualua te vuivuni na kabulaghi horu.
GEN 8:2 Na beti boroni pari te beto na vuravura me sosopi pulohi tana malana, mana uha sule te beto tesakai tua.
GEN 8:3 Mana lualua te kabulaghi horu me sosopi. Mi murina sakai hangalatu limi hangavulu (150) na bongi,
GEN 8:4 tana hangavulu vituni na dani tana vituni na vula, mana vaka te mai sopou tua tana ghotu tana bubulo i Ararat.
GEN 8:5 Me te tona haliu so na sosopi horu na beti, mi tana vuivuni ni bongi tana hangavuluni na vula, mana kouni na ghotu sule te vuivuni ni tate.
GEN 8:6 Mi murina vati hangavulu na bongi, Noah te hangavia na matakenena na vaka te gonia,
GEN 8:7 me nia vetena na manu bili, tara holoa nia “raven”, me lovo kolili polo ke mamaha na maramana.
GEN 8:8 Mete ghoi nia vetena rughuhoru so na bola ke righia ke tangomana na kene sodoana na pari mamaha.
GEN 8:9 Mana bola te mua topo malana ge ke tegha, na pukuna na beti te vonu dato mua tana pari. Keri ge gaia te ghoi oli so tana vaka, ma Noah te nia hagalo horu na limana me tegha igaa na bola, ge lavi oli haghea.
GEN 8:10 Me padi tua vituni na dani, Noah te ghoi nia vetena so na bola.
GEN 8:11 Tana dani vaghana keri, te dutu tua na nulavi, na bola te nia oli kolu vania mai na raurau ni olive tana mangana. Ma Noah te ghilala te dutu tua na sosopi soko na beti.
GEN 8:12 Me padi tua e vitu na dani, gaia te ghoi nia vetena so na bola, mana dani vaghana keri gaia te mua pulohi mai tua.
GEN 8:13 Mi tana bona Noah te ono hangalatu sakai (601) na niuluna, ta sakai na dani tana vuivuni ni vula, Noah te ghae datoa na vovongo ni vaka, me vaevane horu, mana beti te dutu mamaha tua.
GEN 8:14 Mi tana erua hangavulu vitu na bongi tana ruani na vula, na maramana te mamaha udolu.
GEN 8:15 Ma God te bosa vania Noah,
GEN 8:16 “Ko sania igaa na vaka, ighoe mana taumu mana dalemu mana taudira.
GEN 8:17 Ko taluhorura na lei maumanu mana manu ge gaira kara vahuhu ma kara sepalaghi tana maramana.
GEN 8:18 Keri ge Noah, ma tauna, maira rana daledira mana taudira tara sania na vaka.
GEN 8:19 Mana lei vatavata ni maumanu mana manu tara horu mai tana vaka rua me rua.
GEN 8:20 Ma Noah te kisua nina vatei sukaghi kekere vania Yahweh. Me sukaghighi gaa na lei maumanu mana manu mana hava te talamaghinia ge kara nia sukaghi vania.
GEN 8:21 Ma Yahweh te holopangotia na sukaghi me bosa vania heghena, “Inau ku mua ghoi varangaa tua na maramana, mana dikaladira na lei totobo vola soko, sakai mana na ghanaghana ni tinoni mana gehegehena ke dika vuivuni mai tana garipileadira.
GEN 8:22 Tana bona ke ghaha na maramana, ke mua mautu na bona ni vade mana baobaore, na uha pana hina, na bihi pana papara, na dani pana bongi.”
GEN 9:1 God te vautoa Noah mana lei dalena me bosa vanira, “Kau vahuhu me ke subo na dalemiu ge kau sepalaghi ma kau vonughia na maramana.
GEN 9:2 Na lei maumanu asi, na sule mana pile, mana lei manu mana igha, kara mataghunighau. Ighau kau vunaghi pungisira.
GEN 9:3 Itaeni, inau tu heghau na lei totobo rakiri na ghamiu na vanga, te vaghaa tu vaheghau tua te padi na vuavua ni ghai mana raurau maumauri ge ke ghamiu na vanga.
GEN 9:4 Hauva, ma kau bei ghania na vinahi te ghabugha, na pukuna na volana ilokana na ghabuna.
GEN 9:5 Ma ge siki sakai ke labumate tinoni ke, gaia ke lavia mughua na totoro. Na lei maumanu tara mate tinoni kau matera, ma hei ghua te labumate tinoni kau matea.
GEN 9:6 Eo, Ahei ke labumatea na tinoni ke, Gaia kau labumatea mughua, na pukuna inau tu gonira na lei tinoni taonia na maregu.
GEN 9:7 Mi ghau kau vahura subo na gari, keri ge gaira maia na lei vaivaridira kara sepalaghi, ma kara vonughia na maramana.”
GEN 9:8 Keri ke, God te bosa vania Noah mana lei dalena,
GEN 9:9 “Inau ku tughuru vaghinia nigua na baubahu itamiu mana lei vaivarimiu,
GEN 9:10 mana lei totobo vola tara sania na vaka kolughau, na lei manu mana maumanu dolo mara asi.
GEN 9:11 Mi nau tu baubahu ku mua ghoi nia vetena mai na lualua ge ke matera lei totobo vola soko, me ke dikala na maramana.”
GEN 9:12 Keri ge, God te bosa, “Inau ku vaheghau na vaughilala ge kau ghilala utoa inau ku ngasilia na baubahu mava vanighau, ighau mana lei totobo vola tana maramana, ke va me va.
GEN 9:13 Inau ku talua na kove tana parako. Aeni nigua na vaughilala ni baubahu eni vanighau ma vania na maramana.
GEN 9:14 Tana bona ku nia vetena na ghobaghuli mana uha tana maramana, mana kove ke tate tana parako,
GEN 9:15 mi nau ku ghanaghana olia nigua na baubahu vanighau ma vanira na lei totobo vola soko, ge na lualua ge ke mua ghoi taghalaghinira na lei totobo vola udolu.
GEN 9:16 Eo, tana bona inau ku righia na kove tana ghobaghuli, mu ghanaghana olia nigua baubahu kasila vanira na lei totobo vola udolu tana maramana.”
GEN 9:17 Vaho ge God te bosa vania Noah, “Na kove na vaughilala ta nigua na baubahu, itadira na lei totobo vola soko tana maramana.”
GEN 9:18 Shem, Ham, ma Japheth, ra tolu dalena Noah, tara sania na vaka kolua tamadira. (Ma Ham na tamana Canaan).
GEN 9:19 Na lei tinoni tara saopoa na maramana tara vaivaridira ra tolu dalena Noah.
GEN 9:20 Me padi tua na lualua, Noah na tinoni lutu tana leghai me subaa na leghai ni grape.
GEN 9:21 Mi ta sakai na dani, gaia te inuvia na wine te gonia, me bule me koli soesole ta nina vale tapole.
GEN 9:22 Ma Ham tamana Canaan, te vaevanea tamana te soesole ge rughuhoru me tutugu vanira hoghona.
GEN 9:23 Keri ge, Shem ma Japheth toro lavia na tivi, ro talua tana valadira, moro sakutua hugha vaa tana vale tapole, ge ro saroa tamadira te soesole. Ro nea te vagha eni, rogaira toro rei keha ge ro mua righia na tamadira te soesole.
GEN 9:24 Tana bona Noah te rarai murina te inu bulebule, me ghilala na hava te nea Ham na dalena na sosoko,
GEN 9:25 gaia te bosaa, “Inau tu varanga Canaan mana lei vaivarina. Gaira kara kubolu horu ma kara seka tana vaivaridira Shem ma Japheth.”
GEN 9:26 Ma Noah te bosa ghua, “Holohabaa Yahweh, na God a Shem te nia kikinima! Ma rana vaivarina Canaan kara seka tana lei vaivarina Shem.
GEN 9:27 Inau tu nongia God ke volapaa na bonana Japheth, ge ke lubatira na vaivarina Japheth ge kara kabu mabo kolua na vaivarina Shem. Me nera rana vaivarina Canaan ge kara seka vanira na vaivarina Japheth.”
GEN 9:28 Ma Noah te vola tolu hangalatu lima hangavulu (350) na niulu murina na lualua.
GEN 9:29 Na niuluna te sara hiua hangalatu lima hangavulu (950), vaho ge mate.
GEN 10:1 Aeni na vaivaridira Shem, Ham, ma Japheth, ra tolu dalena Noah. Gaira tara vahura subo ni gari murina na lualua.
GEN 10:2 A Japheth na tamadira Gomer, Magog, Madai, Javan, Tubal, Meshech, ma Tiras.
GEN 10:3 A Gomer na tamadira Ashkenaz, Riphath, ma Togarmah.
GEN 10:4 A Javan na tamadira Elishah, Tarshish, Kittim ma Rodanim.
GEN 10:5 Rana vavatadira na tinoni rakeri tara va butu mai lilighina na tahi, mi tana lei koukomu, na sopa kema kara leui sopa leudira, mara ghahara tana sopa bubulo.
GEN 10:6 Ham na tamadira Cush, Mizraim, Put, ma Canaan.
GEN 10:7 Cush na tamadira Sheba, Havilah, Sabtah, Raamah ma Sabteca. Ma Raamah na tamadira Sheba ma Dedan.
GEN 10:8 Cush te vahua ghua Nimrod, gaia te mai diki malaghai nagho tana maramana.
GEN 10:9 Nia nina hahanga Yahweh, gaia te puku ni tinoni hili maumanu. Mana ahana te nia rongoragha, keri ke rana vure tara bosa vania siki sakai, “Yahweh ke hangagho ge ko puku ni tinoni hili maumanu te vagha Nimrod.”
GEN 10:10 Nimrod te vuivunia na vunaghi pungisiana tana butonikomu Shinar, kolura na komu sule i Babel, Erech, Accad, mi Calneh.
GEN 10:11 Mi kakeri te ghoi ghadaru va tana bubulo i Assyria, mi kakeri te kisua me tughuru vaghinia Nineveh, Rehoboth-Ir, Calah,
GEN 10:12 mi Resen, te ghaha ighobudira Nineveh mi Calah, na komu sule.
GEN 10:13 Ma Mizraim na vaivaridira na kemana Lud, na kemana Anam, kemana Lehab, kemana Naphtuh,
GEN 10:14 kemana Pathrus, kemana Casluh, maia ghua kemana Caphtor, tara va mai gaa rana vure ni Philistia.
GEN 10:15 Canaan na tamadira Sidon, na kamanagho, maia Heth.
GEN 10:16 Ma Canaan na vaivaridira na kemana Jebus, kemana Amor, kemana Girgash,
GEN 10:17 kemana Hivi, kemana Ark, kemana Sin,
GEN 10:18 kemana Arvad, kemana Zemar, mi kemana Hamath. Igeva na lei vaivaridira Canaan tara saopoa tana bona ni pari sule.
GEN 10:19 Tana vovokana na bonadira rana vaivaridira Canaan tara tuvavoka i Sidon vaa i Gaza tana saravahale, mi longa i Gerar, mi levu uluna vaa i Sodom, Gomorrah, Admah, mi Zeboiim, me sara i Lasha.
GEN 10:20 Raini na lei vavatana Ham, na sopa kema kara leui sopa leudira, mara ghahara tana lei sopa bubulo.
GEN 10:21 Shem, na tughana Japheth, te vahura na lei dalena. Ma Shem ke na vaivarina na lei vavatana a Eber.
GEN 10:22 Shem gaia na tamadira Elam, Asshur, Arpachshad, Lud, ma Aram.
GEN 10:23 Ma Aram gaia na tamadira Uz, Hul, Gether, ma Mash.
GEN 10:24 Ma Arpachshad gaia na tamana Shelah, ma Shelah gaia na tamana Eber.
GEN 10:25 Ma Eber te loghora erua dalena na mane. Sakai tadira tara holoa nia Peleg na pukuna tana lei bongi ni volana na lei tinoni lokana na maramana tara vilivoka. Na ahana hoghona ke Joktan.
GEN 10:26 Joktan gaia na tamadira Almodad, Sheleph, Hazarmaveth, Jerah,
GEN 10:27 Hadoram, Uzal, Diklah,
GEN 10:28 Obal, Abimael, Sheba,
GEN 10:29 Ophir, Havilah, ma Jobab. Gaira udolu raini na lei dalena Joktan.
GEN 10:30 Mana vavatana a Joktan te ghaha tana pile bona tara paguha vaa i Mesha pala uluna na lei ghotu i Sephar.
GEN 10:31 Raini na vavatana a Shem, na sopa kema kara leui sopa leudira, mara ghahara tana sopa bubulo.
GEN 10:32 Raini na lei vavatadira tara va butu mai tana lei dalena Noah, na geretughuni tana kema mana kema taonia na kema mana vavata. Na maramana te sepalaghi igaa na tinoni taonia na kemadira murina na lualua.
GEN 11:1 Tana bona keri, rana vure tana maramana udolu tara nia kokoe sakai na leu vamua.
GEN 11:2 Mana vure tara rughuhoru mara tona va i levu uluna, mara va sodoa na nanata i Shinar, mara ghahara igaa.
GEN 11:3 Keri ke mara ghaghua heghedira, “Mai ghita, ka talukolui na lei pari raragu ge ka kerei ritini kara ngasi.” Keri ge kara kisua na valedira kolui na lei biriki tara gonighi, ge kara tabe kolua na tar. Na lei totobo raini tara tughui na lei vatu mana poke kolui na saghalea.
GEN 11:4 Keri ge gaira tara bosa, “Mai ghita ka kisua na komu sule, kolua na vale datogha ke saravia na parako. Vaho ge ka loghoa na lada sule, ma eni ke lavikolughita, ma ka bei havukaghi gea tana maramana udolu.”
GEN 11:5 Mi tana bona Yahweh te horu mai ge ke vaevanea na komu sule mana vale datogha na vure tara tono haliu na kisuana,
GEN 11:6 me ghaghua, “Righia! ?Ma ge kara tangomana gera gonighi na lei totobo rakeri na pukuna tara loghoa sakai na leu mara lutu sakaisonikolu ke, na hava kara lutua i kise? Taho siki totobo ke vahola vanira na goniana!
GEN 11:7 Mai ghita, ka horu ma ka vahera lei leu te keha ge kara mua bei ghilalai.”
GEN 11:8 Te vagha keri, Yahweh te havukaghinira ilokana na maramana udolu. Mi kakeri te soko na kisuana na komu sule.
GEN 11:9 Keri ge vatua nia na komu Babel, na pukuna Yahweh te bulekaghinighi na ghanaghanadira na vure igaa, me vahera te subo na leu, mara saopoa na maramana udolu.
GEN 11:10 Raini na lei vavata Shem. Tana bona Shem te sakai hangalatu (100) tua na niuluna, gaia te vahua na dalena na mane Arpachshad. Aeni te kale tana ruani na niulu murina na lualua.
GEN 11:11 Mi murina tua na vahuana Arpachshad, Shem te saravia tua lima hangalatu (500) ni niulu, me loghora lei dalena na mane mana vaivine.
GEN 11:12 Tana bona Arpachshad te tolu hangavulu lima (35) tua na niuluna, na dalena mane Shelah te sivuragha.
GEN 11:13 Mi murina tua na vahuana Shelah, Arpachshad te saravia tua vati hangalatu tolu (403) na niuluna, me loghora na lei dalena, mane mana vaivine [keha].
GEN 11:14 Tana bona Shelah te tolu hangavulu (30) tua na niuluna, na dalena mane Eber te sivuragha.
GEN 11:15 Mi murina tua tara vahua Eber, Shelah te saravia tua vati hangalatu tolu (403) na niuluna, ma loghora na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 11:16 Tana bona Eber te tolu hangavulu vati (34) na niuluna, na dalena na mane Peleg te vahua.
GEN 11:17 Mi murina tua tara vahua Peleg, Eber te saravia tua vati hangalatu tolu hangavulu (430) na niuluna, me loghora na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 11:18 Me saravia tua tolu hangavulu (30) na niuluna Peleg, na dalena na mane Reu te vahua.
GEN 11:19 Mi murina tua tara vahua Reu, Peleg te saravia tua erua hangalatu hiua (209) na niuluna, me loghora na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 11:20 Tana bona Reu te tolu hangavulu rua (32) na niuluna na dalena na mane Serug te sivuragha.
GEN 11:21 Mi murina tua tara vahua Serug, Reu te saravia tua erua hangalatu vitu (207) na niuluna, me loghora na lei dalena na mane mana vaivine.
GEN 11:22 Tana bona Serug te tolu hangavulu (30) tua na niuluna, na dalena na mane Nahor te sivuragha.
GEN 11:23 Mi murina tua tara vahua Nahor, Serug te saravia tua erua hangalatu (200) ni niuluna, me loghora na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 11:24 Tana bona Nahor te rua hangavulu hiua (29) na niuluna, na dalena na mane Terah te sivuragha.
GEN 11:25 Mi murina na vahuana Terah, Nahor te saravia tua sakai hangalatu hangavulu hiua (119) na niuluna me loghora na lei dalena, na mane mana vaivine.
GEN 11:26 Tana bona Terah te vitu hangavulu (70) tua na niuluna, gaia te sivuraghara e tolu na dalena na mane Abram, Nahor, ma Haran.
GEN 11:27 Raeni na vaivaridira Terah. Gaia na tamadira Abram, Nahor, ma Haran. Ma Haran te vahua na dalena na mane Lot.
GEN 11:28 Hauva, mi tana bona Terah na tamana te vola so, Haran te mate tua, i Ur tana butonikomu i Chaldea. Aeni na komu tara vahua igaa.
GEN 11:29 Ma Abram te tauna Sarai, mana hoghona Nahor te tauna Milcah. Milcah mana hoghona Iscah toro dalena Haran.
GEN 11:30 Ma Sarai te mua tangomana ge ke vahuhu dalena.
GEN 11:31 Terah te holara na dalena Abram mana vungona Sarai mana kukuana Lot, mara rughuhoru sania Ur, ge ra tona tana butonikomu i Canaan. Hauva, tana bona tara sara i Haran, ra kabu igaa.
GEN 11:32 Tana bona Terah te erua hangalatu lima (205) na niuluna, me mate tua igaa, tana komu Haran.
GEN 12:1 Ma Yahweh te bosa vania Abram me ghaghua, “Ko rughuhoru sania na butonikomumu maia na lei kulamu na vure, mana nina binaboli tamamu, mo ko tona tana butonikomu ku huligho va igaa.
GEN 12:2 Inau ku nera ge kara sepa na lei vaivarimu, ge kara liliu ni kema sule. Inau ku vautogho mu ku nea na ahamu ge ke rongoragha, keri ge ku vautora subo na vure itamua na pukuna ighoe.
GEN 12:3 Inau ku vautora rahei tara vautogho mu ku varangara rahei tara varangagho. Mi tamua ighoe ku vautora na lei kema udolu ilokana na maramana.”
GEN 12:4 Keri ke, mi tana bona Abram te vitu hangavulu lima (75) na niuluna gaia te rughuhoru sania i Haran, taonia na bosana Yahweh. Ma Lot ghua te nia udukolu.
GEN 12:5 Abram kolua a Sarai na tauna, maia Lot dalena hoghona, kolura nina lei seka, mana lei lologho tara lavighi i Haran, ge ra tughuru ni tona tana butonikomu Canaan.
GEN 12:6 Mara sara tua i Canaan, ge ra sakutua tona va ta sakai na ghai te tabu tara holoa nia Moreh lilighina Shechem, mara ghahara igaa. Tana bona keri, na lei kemana Canaan tara ghahara tana butonikomu eni.
GEN 12:7 Ma Yahweh te tate vania Abram ge bosa vania, “Inau ku hera na lei vaivarimu na butonikomu eni.” Keri ke, Abram te kisua na belasukaghi gaa vania Yahweh, na pukuna te tate vania.
GEN 12:8 Mi murina keri, Abram te ghadaru tona tana lei ghotu i uluna na komu tara holoa nia Bethel. Gaia te kabu i ghobudira erua na komu, Bethel i bobokona, mi Ai i uluna. Igaa te kisua sakai na belasukaghi na vatei holohabaana Yahweh.
GEN 12:9 Igeva gaia te sania na bona keri me ghadaru va tana bona mamaha tara holoa nia Negev.
GEN 12:10 Mi tana bona keri na ngengere sule te kalea na butonikomu i Canaan. Me vahola tua na ngengere, keri ge Abram te sakutua tona tana butonikomu Egypt, me ke va kabu pile bona igaa.
GEN 12:11 Mi tana bona te dutu ni haghe tana butonikomu i Egypt ka, ge bosa Abram vania Sarai a tauna, “Sarai, ighoe na vaivine matakage, te uto na reireimu.
GEN 12:12 Tana bona kara righigho na lei mane ni Egypt ke, kara liona na mateagu inau, na pukuna ighoe na taugu, ge kara lavigho.
GEN 12:13 Keri ke, ge ko bosa vanira, to vaivinegu ighoe, mana pukuna ighoe ge kara holopangotiu mu ku vola.”
GEN 12:14 Me haghe tua Abram tana butonikomu Egypt ka, na lei mane igaa tara righia Sarai te uto na reireina.
GEN 12:15 Mana lei nina mane nagho na Vunaghi haba ni Egypt, tara holoa nia Pharaoh, tara righia Sarai ge ra bosaa vania sakai na vinekama te uto na reireina te vaho mai, mara lavi haghea tana vale sule ni vunaghi.
GEN 12:16 Mana Vunaghi haba te righitaoni utoa Abram, na pukuna Sarai. Ma Pharaoh te vahea na balu sheep mana goat, mana lei buluka, mana lei donkey, mana lei camel kolura na lei seka, na mane mana vaivine.
GEN 12:17 Hauva mana pukuna na Vunaghi haba te lavia na tauna Abram, Yahweh te nea na Vunaghi haba ge kalea na lei vahaghi dika kolura na vure ilokana na vale sule ni vunaghi.
GEN 12:18 Keri ge na Vunaghi haba te holoa Abram me mai tatana ge bosa vania, “E ghua ge o nea vaniu na totobo eni? ?E ghua ge o matapoloa na vaivine eni te taumu?
GEN 12:19 ?Mana hava na pukuna ge o bosa ke, ma vaivinemu agaia te ghaghua, keri ge u lavia vaghaa tua a taugu? Aeni gaia na taumu! Ko lavia mo ko rughuhoru tua.”
GEN 12:20 Mana Vunaghi haba te hera na bosa ni keikeri vanira nina mane lutu, ge kara matareireia Abram, me ke rughuhoru sania Egypt, kolua na tauna ma nina lei lologho.
GEN 13:1 Keri ke, Abram kolua tauna, ma Lot, a dalena hoghona, tara lavighi didira na lei lologho, mara rughuhoru sania Egypt. Mara va sara tana bona mamaha tara holoa nia i Negev.
GEN 13:2 Abram a sakai na mane lologho, te loghoi subo na lei sheep mana goat mana buluka, kolui na silver mana gold ghua.
GEN 13:3 Gaira tara sania na bona keri me sakutua me kabu balu na bona inaghona te sara tana lei ghotu lilighina Bethel mi Ai.
GEN 13:4 Igaa te diki kabu tua, me diki kisua tua na belasukaghi. Me ghoi holohabaa igaa Yahweh.
GEN 13:5 Ma Lot ghua te loghoi subo na lei sheep mana goat mana buluka, kolui nina binaboli heghena mana lei nina mane lutu.
GEN 13:6 Me subo na totobo toro sopa loghoi a Abram ma Lot, me mua manana ge kara ghaha kolura vamua ta sakai na bona, na pukuna na pari keri te mua manadira maia didira na lei sopa maumanu.
GEN 13:7 A didira na mane lutu tara righitaonighi didira maumanu tara hughuhughu [ghua.] Mana bona vaghana keri ghua na kemadira Canaan ma Periz tara ghahara so ilokana na pari keri.
GEN 13:8 Keri ge bosa Abram vania Lot me ghaghua, “Iroghita eni, a sakai na binaboli vamua. Mara hughuhughu haia tua na lei dida na mane lutu, me mua uto tara ghaghua igaa!
GEN 13:9 Keri ke, me uto ge koro tuvavoka. Ko vilia na levu ni pari to liona ighoe. Ko kabu tana levu ni pari to vilia, mi nau ku lavia na levu.”
GEN 13:10 Ma Lot te reikolili, me righia na nanata lilighina na betitina Jordan, te dutuvia Zoar. Na pari eni te betigha vaghaa nina leghai Yahweh i Eden, pe vaghana ghua na pari utoutoa tana butonikomu Egypt. (Tana bona vaghana keri, Yahweh te mua durakera mua na komu i Sodom mi Gomorrah.)
GEN 13:11 Keri ke, Lot te vilia na nanata udolu lilighina na betitina Jordan, keri ge ke tona palevu iuluna me ke ghanaa igaa. E vaghaa keri toro nea na tuvavoka rana mane raini.
GEN 13:12 Abram te ghanaa tana butonikomu Canaan, ma Lot te kabu i ghobuni na lei komu sule tana nanata i lilighina i Sodom.
GEN 13:13 Na vure ni Sodom tara dika ngangata, mara tangohahi haia tana matana Yahweh.
GEN 13:14 Mi murina a Lot te tona sania Abram ka, ge bosa Yahweh vania Abram, “Ko righi utoi na lei bona talighu raini.
GEN 13:15 Na lei bona ni pari to righighi raini ku hegho ighoe mana lei vaivarimu. Na bona ni pari keri ke nimua haia tua ke vaa me vaa.
GEN 13:16 Inau ku nera na lei vaivarimu ge kara sepa, ma kara subo vaghara na pughupughu ni pari, te taho tua hei ke idumira!
GEN 13:17 Ko tona mo ko sakutua kolili mo ko righia heghemu na bona udolu ku hegho eni.”
GEN 13:18 Keri ka ge sania na bona keri a Abram kolui na lei nina lologho, me va ghanaa ililighina na lei ghai tabu nina Mamre dutuvia Hebron. Igaa Abram te kisua sakai na belasukaghi vania Yahweh.
GEN 14:1 Mi tana bona vaghana keri, e vati na vunaghi haba na ahadira a Amraphel ni Babylonia, Arioch ni Ellasar, Chedorlaomer ni Elam, ma Tidal ni Goiim.
GEN 14:2 Gaira tara rughuhoru ni gehemate kolura e lima na vunaghi haba na ahadira, Bera ni Sodom, Birsha ni Gomorrah, Shinab ni Admah, Shemeber ni Zeboiim, mana vunaghi haba ni Bela (itaeni aeni na komu sule tara holoa nia ghua Zoar).
GEN 14:3 Ra lima na vunaghi haba raini tara liokolu mara lavira didira na malaghai, mara savukolu tana boboko i Siddim, (na bona eni tara holoa nia “na boboko ni Tahi Mate” itaeni).
GEN 14:4 Gaira ra lima na vunaghi haba raini tara kabu tua e hangavulu rua na niulu sarana nina maana na vunaghi haba Chedorlaomer, hauva mi lokana e hangavulu tolu na niulu i sarana gaia mara kabu hughuhughu kolua.
GEN 14:5 Keri ke, mi tana e hangavulu vatini na niulu na Vunaghi haba Chedorlaomer kolura ra tolu na vunaghi haba keha tara padapada, ma didira malaghai tara mai ge kara suravira e lima na vunaghi haba. Tana vuivuni tara veitotoghoni mara lagavulera na kema ni Repha tana Ashteroth-Karnaim, mara laga vulera ghua na kema ni Zuz tana Ham, mara tona haliu mara laga vulera na kema ni Em tana nanata ni Kiriathaim.
GEN 14:6 Soko ke, mara lagavulera na kema ni Hori tana lei ghotu tana bubulo Seir, sara tana El-paran dutuvia na bona mamaha te taho iga na beti mana ghai.
GEN 14:7 Me vati na vunaghi haba raini tara oli mara tona tana komu tara holoa nia En-mishpat (itaeni tara holoa nia Kadesh.) Iani tara lagavulera na kema ni Amelek, mara maana pungisira na lei komu nina kema Amelek. Murina keri ge ra ghoi tona ta sakai na komu tara holoa nia Hazazon-tamar, mara lagavulera rana kemana Amor tara ghahara igaa.
GEN 14:8 Keri ge rana vunaghi haba ni Sodom, Gomorrah, Admah, Zeboiim ma Bela tara lolola kolura didira na malaghai, mara tona tana boboko i Siddim. Igaa tara veitotoghoni
GEN 14:9 kolura ra vati na vunaghi haba, Cherdorlaomer ni Elam, Tidal ni Goiim, Amraphel ni Babylonia, ma Arioch ni Ellasar. E lima na vunaghi haba tara veilalabui kolura e vati na vunaghi haba.
GEN 14:10 Na boboko te subo igaa na gilu te vonughighi na tar. [Mi tana bona e vati na vunaghi haba tara dutu ni lagavuleadira, mara tabotabo ge kara sama sania rana lima na vunaghi haba kolura didira na malaghai ke, me subo itadira kara tumu haghe tana lei gilu. Mana balu ghua tara sama va tana lei ghotu.
GEN 14:11 Keri ge ra vati na vunaghi haba tara bolighi na lei lologho ni Sodom mi Gomorrah, kolui na vanga, mara tona.
GEN 14:12 Mara lavia ghua Lot, na dalena na hoghona Abram, kolui nina lei lologho na pukuna gaia te ghanaa so i Sodom tana bona vaghana keri.
GEN 14:13 Ma sakai na mane te samapolo, me saravia a Abram, na tinoni ni Jew. Abram te ghanaa so ililighi na lei ghai tabu nina Mamre, na mane tana kemana Amor. A Mamre, kolura erua na hoghona, Eshcol ma Aner, tara liokolu ni gehemate kolua Abram.
GEN 14:14 Mi tana bona Abram te rongovia tara sagua a Lot, na dalena na hoghona ka, ge holokolura na lei nina malaghai. Gaira ra tolu hangalatu hangavulu alu na mane, mara ghurura ra vati na vunaghi haba, mara nira sara i Dan.
GEN 14:15 Igaa Abram te vilivokara na lei nina malaghai tana sopasopa ovu, ge labura na lei ghana na kana tana bongi, me laga vulera ghua. Me ghuru tonara me nira va sara i Hobah, sodu ilauna Damascus.
GEN 14:16 Me lavialighi na lei lologho te sagui, me lavia ghua a Lot, na dalena hoghona, kolui nina lei totobo mana lei vaivine kolura balu vure ghua.
GEN 14:17 Ma Abram te oli tana kisumate, me laga vulera igaa na Vunaghi haba Chedorlaomer maia tolu na vunaghi haba kolua. Mana vunaghi haba ni Sodom te tughuru me va holopangotia Abram tana boboko tara holoa nia Shaveh (eruani na ahana, “na bobokona na Vunaghi haba.”)
GEN 14:18 Ma Melchizedek, na vunaghi haba ni Salem, ma nina manesukaghi ghua a God puku ni haba, gaia te mai, me hea a Abram na berete mana wine.
GEN 14:19 Ma gaia te vautoa ghua Abram me ghaghua, “Ge God puku ni haba te gonia na parako mana pari, ke vautogho Abram.
GEN 14:20 Ge ka holohabaa God puku ni haba, gaia te negho ge o laga vulera ghamua na lei kana.” Ma Abram te holai sakai tana lei hangavuluni ta nina lei totobo te laga vulei tana veilalabui, me vahea Melchizedek.
GEN 14:21 Keri ke, na Vunaghi haba ni Sodom te bosa vania Abram me ghaghua, “Ko holai tua na lei totobo to sagui tana kisumate, mana lei kulagu na vure vamua ko lavi olira vaniu mai.”
GEN 14:22 Ma Abram te bosatughu me ghaghua, “Inau tu baubahu tana matana Yahweh, God puku ni haba, te gonia na parako mana pari,
GEN 14:23 ge ku mua tabei nimua na lei lologho. Hughua na pile kikia ta nimua na lei totobo, ke oli vanigho gatu mughua. Keri ge ko mua bosa talunagho mo ghaghua, ‘Inau tu nea Abram ge lologho!’
GEN 14:24 Inau ku mua ghoi lavia tua siki totobo vaniu heghegu. Hauva, mu ku holopangotia so na hava tara ghanighi tua nina lei malaghai. Mo ko lubatira ghua na lei hoghogu Aner, Eshcol, ma Mamre, gaira kara lavighi na tunuvadira.”
GEN 15:1 Murina eni, Yahweh te bosa vania Abram tana maturubole, mi lokana na mabubu eni te rongovia Yahweh te bosa me ghaghua, “Abram, ko bei mataghu. Inau so ku pilipilugho te vagha na tako, ge ke mua kalegho siki totobo dika. Inau ku hegho sakai na taba sule vahotua.”
GEN 15:2 Ma Abram te bosatughu me ghaghua, “Maghutu Yahweh, nimua na taba ke mua hangau na pukuna tu mua logho dalegu. A nigua na ghairau, A Eliezer eni, na tinoni ni Damascus vamua, gaia ke lavighi nigua na lologho.
GEN 15:3 Ighoe to mua heu siki dalegu, keri ke, asakai tadira nigua na ghairau igeva ke lavighi nigua na lologho.”
GEN 15:4 Keri ge Yahweh te bosa vania me ghaghua, “Nimua na ghairau Eliezer eni ke mua salapu i tatana siki nimua na lei lologho. A dalemu na mane heghemu mughua ke loghoi nimua na lei lologho.”
GEN 15:5 Ma Yahweh te lavi horua i paribebete ge bosa vania, “Ko reidato tana parako i kokou, mo ko tabotabo na idumiani na lei veitughu. Ighoe ko mua tangomana ge ko idumi sokoi! Gaighi ke vaghai na suboni na gari kara vahura tana kemamu.”
GEN 15:6 Ma Abram te taluutunia Yahweh, ma Yahweh te dete maemanea na pukuna nina taluutuni.
GEN 15:7 Keri ge bosa Yahweh vania Abram, “Inau Yahweh tu lavikehagho mai Ur tana bubulo i Babylonia, ge ku hegho na pari eni ke nimua heghemu.”
GEN 15:8 Ma Abram te huahuati me ghaghua, “?Maghutu Yahweh, ivei kea ge ku ghilala utoa te nigua na pari keri?”
GEN 15:9 Ge bosatughu Yahweh me ghaghua, “Ko lavighi vaniu mai sakai na buluka vaivine, ma sakai na goat, ma sakai na sheep mane, te tolu na niuludira tua, maia sakai na bola ma sakai na dalei bola.”
GEN 15:10 Keri ke Abram te lavighi mai na maumanu raini vania God, me matera ge pahelevui, me nei gaa e rua na levu ge talu alaala. Hauva me mua pahelevui na manu.
GEN 15:11 Na lei manukama tara lovo horu mai na ghaniani na lei maumanu mate raini, ma Abram te ghuru kehara.
GEN 15:12 Mi tana bona te tona ni huu na aho ka, ma Abram te maturu mate, me maturu bole bulebule, me righia na pungi sule ngangata me mataghuni.
GEN 15:13 Mana Yahweh te bosa vania me ghaghua, “Rana vaivarimu kara sinogho tana butonikomu keha, ma kara seka igaa, mi lokana e vati hangalatu na niulu kara kabu vahaghitaili.
GEN 15:14 Mi nau ku hea na totoro na butonikomu te nera igaa, mi tana bona kara sania na butonikomu keri ke, mana lei totobo uto igaa kara lavighi.
GEN 15:15 Ma Abram, ighoe ke daro na volamu, mo ko saravia na bona ko tonikama iga, keri vaho ge ko mate horu, ma kara tavughigho tana mabo.
GEN 15:16 Mi murina vaho tana vatini na vavata ge kara ghoi oli mai tana pari eni na lei vaivarimu, na pukuna ku mua tiva kehara mua na kemana Amor ritini ke dika haghata vaho tua na voladira, keri vaho ge ku hera na totoro.”
GEN 15:17 Mi tana bona te huu tua na aho me puikapu tua, Abram te righia na popo te loghoa na lake ni ahu, kolua na ghai te ruruhu moro tona haliu va ighobudira na pilepileni na lei maumanu.
GEN 15:18 Mi tana bongi keri Yahweh te baubahu vania Abram ge ghaghua, “Ku hera na lei vaivarimu na lei bona ni pari raini, te vuivuni tana kobekobena Egypt me va sara tana beti tina sule i Euphrates.
GEN 15:19 Aeni na bona ni pari didira na kemana Ken, kemana Keniz, kemana Kadmon,
GEN 15:20 kemana Het, kemana Periz, kemana Repha,
GEN 15:21 kemana Amor, kemana Canaan, kemana Girgash, mana kemana Jebus.”
GEN 16:1 A Sarai, na tauna Abram, te mua vahua siki gari. Ma sakai na seka te loghoa, na vaivine ni Egypt na ahana Hagar.
GEN 16:2 Me bosa Sarai vania Abram, “Yahweh te hoveu na logho gari me sara itaeni. Mi tana liogu inau ke, me uto so ko nia maturu kolua nigua na seka eni. Sogea gaia ke tangomana na logho gari vaniu.” Ma Abram te holopangotia na hava te bosaa Sarai.
GEN 16:3 E paregho na niulu tua te ghanaa Abram i Canaan, ge kale na totobo eni. Keri ke a Sarai te lavia Hagar, me vahea a Abram, eruani na tauna.
GEN 16:4 Ma Abram te nia maturu kolu Hagar, me vuha logho gari. Mi tana bona Hagar te ghilalaa heghena te logho gari, me vuivuni nia sika a Sarai.
GEN 16:5 Keri ke, Sarai te bosa vania Abram, “Aeni na loamu ighoe ge niu sika a Hagar. Inau sughua tu lavia vanigho, mi tana bona te ghilalaa heghena te logho gari ka, me niu sika tua. Me uto, ge ma Yahweh ke detea vanighita, ahei tatada te utuni, ighoe pi nau!”
GEN 16:6 Ma Abram te bosa tughu me ghaghua, “E uto so, a nimua na seka gaia, me kabu sarana nimua na righitaoni. Ko nea vania so na hava to liona vania.” Keri ge kabu vahaghitaili tatana Sarai a Hagar, keri ka ge sogha sania.
GEN 16:7 Ma nina angel Yahweh te sodoa Hagar tana lilighina na vuravura ni beti lokana na bona aroha, tana halautu te tona va i Shur.
GEN 16:8 Na angel te bosa vania me ghaghua, “?Hagar, nina seka a Sarai, ivei to vaa butu mai, mi vei ko vaa?” Ma Hagar te bosa tughu vania, “Inau tu sogha sania a Sarai, na vinahoghogu.”
GEN 16:9 Mana angel te bosa vania, “Ko oli ta Sarai mo ko ghoi va kabu seka so itatana.
GEN 16:10 Inau ku hegho e subo na lei vaivarimu ke mua tangomana tua ahei ge ke idumi sokora.
GEN 16:11 Ighoe to logho gari itaeni, mo ko vahua sakai na meomeo mane mo ko holoa nia Ishmael, na pukuna Yahweh te rongovia nimua na tangi ni dikalio.
GEN 16:12 A dalemu eni ke vaghaa na maumanu asi, ke taonia vamua na liona heghena. Gaia ke kabu hughuhughu tadira na lei vure, mana lei vure kara kabu hughuhughu i tatana. Gaia ke ghana kehaa heghena itadira na lei kulana vure.”
GEN 16:13 Ma Hagar te kokoe heghena, me ghaghua, “Inau tu righi utunia tua a God, mu mua mate va ghua!” Keri ge holoa nia Yahweh te kokoe vania, “El-Roi.”
GEN 16:14 Keri ge ra holoa nia na tuvu iga, i ghobuna i Kadesh mi Bered, ‘Beer-lahai-roi,’ na ghanaghana igaa ke, a nina tuvu a God te vola mete righiu inau.
GEN 16:15 Ma Hagar te vahua a dalena na garimane vania Abram, me vatua nia Ishmael.
GEN 16:16 Ma Abram te alu hangavulu ono na niuluna tana bona keri.
GEN 17:1 Mi tana bona te hiua hangavulu hiua na niuluna Abram ke, ma Yahweh te livu vania ge ghaghua, “Inau a God puku ni maana! Ko taonia haia na bosagu, mo ko nea haia na hava te uto.
GEN 17:2 Inau tu baubahu vanigho ge ku sepalaghinia na lei vaivarimu ma kara subo.”
GEN 17:3 Ma Abram te poghotao tana pari. Ma God te bosa vania me ghaghua,
GEN 17:4 “Aeni na baubahu mava ku nea vanigho. Inau tu baubahu vanigho ge ighoe ko vaivaridira na lei kema.
GEN 17:5 Me vuivuni taeni kara mua hologho nia tua Abram, a Abraham tua na ahamu itaeni, na pukuna inau tu negho ge ko vaivaridira na lei kema.
GEN 17:6 Mi nau ku negho ge ke subo na lei vaivarimu kara vahura mai tana kemamu. Na balu tadira kara vunaghi haba, ma kara sepalaghinia na tinoni me ke subo, ma kara ghoi liliu ni kema sule.
GEN 17:7 Inau ku pangotia nigua na baubahu tu nea vanigho, ma vanira ghua na lei vaivarimu tana lei bongi ke mai, ge ke mapiti me ke kabu kasila. Mi nau ku nimua God, ma didira God ghua na lei vaivarimu.
GEN 17:8 Inau ku hegho ighoe ma rana lei vaivarimu na pari eni, Canaan udolu. Mi nau a didira God.”
GEN 17:9 Ma God te ghoi bosa vania so Abraham, “Ighoe ghua ko tala na pangotiana na baubahu koluu inau, ighoe mana lei vaivarimu tana lei vavata ke mai.
GEN 17:10 Ighoe, ma rana lei vaivarimu kau holopangotia mughua na pahevaughilaladira na lei mane udolu itamiu.
GEN 17:11 Eo, ighau kau pahevaughilaladira mughua na lei mane. Aeni na vaughilalana na baubahu i ghobumu ighoe mi nau.
GEN 17:12 Itaeni tua ke vuivuni, mi tana lei vavata udolu kara mai, kara pahevaughilala mughua na lei gari meomeo mane te alu na bongidira. Kau nea te vagha kolura rana seka tara vahura tana valemiu, maia rana seka tau pelura itadira rana sinogho, sakai vamua tara mua vaivarimu.
GEN 17:13 Ke bei ghoi taho tua sakai na pahevaughilala! Gaia ke vaughilala ni huli, ke tatea nigua na baubahu kolugho ighoe, ge ke kabu kasila.
GEN 17:14 Siki mane te mua pahevaughilala, ke mua sakai tadira nigua na vure, na pukuna te mua pangotia na baubahu tu bosaa vanigho.”
GEN 17:15 Ma God te bosa vania Abraham. “Ko bei holoa nia a taumu Sarai. Te vuivuni taeni ko holoa nia Sarah.
GEN 17:16 Inau ku vautoa Sarah, ma gaia ke vahua na garimane vanigho. Eo, inau ku vautoa ge ke tinadira na lei kema, mi tadira na lei kema kiri kara dato mai ga na lei vunaghi haba.”
GEN 17:17 Ma Abraham te poghotao tana pari vania God, me kia na pukuna ta nina ghanaghana ke, “?Ku tangomana so inau, te sakai hangalatu tua na niulugu, ge ku sivuragha na dalegu? ?Me ke tangomana so Sarah te hiua hangavulu tua na niuluna ge ke logho gari meomeo?”
GEN 17:18 Keri ge Abraham te bosa vania God, “E uto, ge ko lubatia Ishmael ke lavia nimua na vauto.”
GEN 17:19 Ma God te bosa tughu me ghaghua, “Taho, a taumu Sarah tua ke vahua vanigho na garimane, mo ko holoa nia Isaac. Inau ku pangotia nigua na baubahu kolua gaia, ma vanira ghua na lei vaivarina ke vaa me vaa. Na baubahu eni te kabu kasilaa.
GEN 17:20 Inau tu rongovia nimua na nongi vuvungana Ishmael. Mi nau ku vautoa, mu ku nea ge ke subo na dalena, mana lei vaivarina ghua kara sepa i murina. Gaia ke tamadira na hangavulu rua na vunaghi, mu ku nera na lei vaivarina ge kara liliu ni kema sule heghedira.
GEN 17:21 Hauva, inau ku pangotia nigua na baubahu kolua dalemu Isaac, a Sarah ke vahua tana bongi eni tana niulu ke mai.”
GEN 17:22 Me kokoe soko tua God vania Abraham ge tona sania.
GEN 17:23 Mi tana bongi vaghana keri so, a Abraham te taonia na bosana God, me pahevaughilalana a Ishmael, na dalena, maia ghua na lei mane udolu tana valena - na lei nina seka tara vahura tana valena, maia na lei nina seka te pelura.
GEN 17:24 E hiua hangavulu hiua na niuluna Abraham tana bona te pahevaughilala,
GEN 17:25 ma Ishmael, a dalena, te hangavulu tolu na niuluna.
GEN 17:26 Gaira tamadale toro pahevaughilala ilokana sakai na bongi vamua,
GEN 17:27 kolura na lei nina seka mane a Abraham.
GEN 18:1 Ma Yahweh te tate vania Abraham tana lei ghai tabu nina Mamre. Abraham te sopou so tana mataulana nina vale tapole tana kutu ni danikama, te papara ngangata iga na hina.
GEN 18:2 Gaia te reitona tana halautu, me righira vaa e tolu na mane tara tughuru dutuvia. Me sama tona gaia me va sodora. Ge poghotao tana pari vanira
GEN 18:3 ge ghaghua, “Tolughau, ma ge kau liona ge kau ahevata pile bona itagua ke, mu togotogo ge ku hangaghau. Kau bei tona mua.
GEN 18:4 Kau pitu ghua mu ku bosa vanira nigua ghairau ge kara lavia vanighau mai na pile beti ma kau saui nia na tuamiu, ma kau aheahe pile ghua sarana na ungaungana eni.
GEN 18:5 Na pukuna tau sara mai tana valegu, inau ku gonia vanighau ghua pile vanga ke hangaghau ge kau sakutua.” Gaira tara bosa tughu, “Holoutogho, ighai tai holopangotia nimua na hahanga.”
GEN 18:6 Keri ke Abraham te mina me haghe tana vale tapole me bosa vania Sarah, “Mina mo ko lavia pile flour mo ko bitighi na balu berete.”
GEN 18:7 Keri ge sama tona tana pilu me lavia na dale buluka korukoru, me hea nina ghairau ge ke matea, me gonidilaa pile vanga vanira ra tolu na mane.
GEN 18:8 Me ghalati tua na vanga, ge Abraham te talua pile cheese mana kokolo tana susu ni buluka, kolua na vinahi, me lavighi heghena vanira, mara vanga. Tana bona tara vanga so, Abraham te tughuru lilighidira, sarana na ghai.
GEN 18:9 Ma gaira tara huatia Abraham, “?Ivei gaia taumu a Sarah?” Ge bosa oli Abraham, “Gaia ilokana na vale tapole.”
GEN 18:10 Ma sakai tadira te bosa, “E hiua na vula itaeni ku ghoi oli mai ni righiamiu so, mi gaa na bona vaghana ke vahua sakai na meomeo mane a taumu a Sarah.” A Sarah te rongo mai so i murina na mataulahaghena na vale tapole.
GEN 18:11 Abraham ma Sarah toro tonikama tua, ma Sarah te mua tangomana ge ke logho gari.
GEN 18:12 Keri ge kia heghena, “Inau tu tonikama ngangata tua, maia ghua a taugu te tonikama tua. ?Ivei ke ghaghua ge ku loghoa na togotogo keri, ke vagha ku vahua siki meomeo na mane?”
GEN 18:13 Keri ge Yahweh te huatia Abraham, “Eghua ge kia Sarah me bosa, ‘?Ku tangomana so na logho gari, inau tu tonikama tua?’
GEN 18:14 Inau a Yahweh! Taho siki totobo ke vahola itagua! Me vaghaa tu bosaa tua, e hiua na vula itaeni ku ghoi oli mai so, mi ga Sarah ke vahua na garimane.”
GEN 18:15 Mana pukuna Sarah te matagu ge hughu, “Inau tu mua kia.” Ge bosa tughu Yahweh, “Taho! Ighoe tua to kia.”
GEN 18:16 Keri ke, ma gaira e tolu na mane tara sania na bona keri mara sakutua tona ta sakai na bona, igaa tara tughuru mara sirohorua na komu i Sodom. Abraham ghua te sakutua kolura, me va sanira tana ghobu ni halautu.
GEN 18:17 Mi tana bona vaghana keri, Yahweh te ghanaghana heghena te vaghaa eni, “Inau ku mua poloa vania Abraham na hava ku gonia.
GEN 18:18 Na lei vaivarina kara vuha liliu ni kema sule, mi tatana gaia inau ku vautora na lei kema udolu.
GEN 18:19 Inau tu vilia tua ge ke keikerira na lei dalena mana vaivarina ge kara varongohia na bosagu, ma kara nea na hava te uto me te maemane. Keri ge ku nea vania na lei totobo tu bahua nia tua.”
GEN 18:20 Me bosa Yahweh vania Abraham, “Inau tu rongovighi tua na lei totobo dika tara hurura nia na vure ni Sodom mi Gomorrah. Ma didira na lei tangohahi te sule ngangata.
GEN 18:21 Ku horu va righira mughua mu ku kenea na hava tara hurura nia te utuni sughua pe taho.”
GEN 18:22 Ma gaira e rua na mane toro sakusakutua tona i Sodom, ma Yahweh te kabu kolua so Abraham.
GEN 18:23 Ma Abraham te tughuru dutuvia Yahweh ge huatia, “?Ivei tea, ko durakera ghua na vure uto kolura nia rana vure dika?
GEN 18:24 ?Ke ba lima hangavulu na vure uto kara ghahara tana komu keri ke, mo ghanaghana ge ko durake udolua so na komu? ?Ivei tea, ko mua arovia na komu keri, ge ko vaa vavolara ra lima hangavulu na vure uto?
GEN 18:25 Tana liogu inau ke, mo ko mua matera rana vure uto kolura rana vure dika. Ko mua tangomana na neana keri. Ma ge ko nea te vaghaa ke, ighoe ko torora rana vure uto te vaghara rana vure dika. Ighoe na manedete tana maramana udolu, keri ge ko nea mughua na hava te uto mete maemane.
GEN 18:26 Yahweh te bosa tughu, “Ku ba sodora e lima hangavulu na vure tara uto lokana na komu i Sodom ke, mu ku vavola na komu keri, na pukuna e lima hangavulu na vure uto igaa.”
GEN 18:27 Abraham te ghoi bosa so, “Yahweh, ko lubatiu ge ku ghoi bosa vanigho, sakai vamua inau na tinoni vamua, mu mua loghoa maana na bosaana siki totobo tana matamu.
GEN 18:28 ?Ke ba vati hangavulu lima na vure uto tana komu ke, mo ko durakea so na komu udolu?”
GEN 18:29 Ma Yahweh te bosa tughu me ghaghua, “Ke vati hangavulu lima na vure uto vamua tana komu ke, mu ku mua durakea.’
GEN 18:30 Abraham te ghoi bosa me ghaghua, “Yahweh ko bei rutu vaniu gea, ku ghoi bosa so. ?Na hava ko gonia, ke ba tolu hangavulu vamua na vure uto tana komu ke?” Me ghoi bosa tughu Yahweh me ghaghua, “Ku mua durakea na komu keri, ke tolu hangavulu na vure uto vamua igaa.”
GEN 18:31 Abraham te ghoi bosa me ghaghua, “Ko talukehai vaniu tu mua mataghu na kokoe tana matamu. ?Na hava ko gonia ke ba rua hangavulu vamua na vure uto tana komu keri?” Ge bosa Yahweh me ghaghua, “Ku mua durakea na komu keri, ke rua hangavulu na vure uto vamua igaa.”
GEN 18:32 Me ghoi bosa so Abraham, “Yahweh, ko bei rutu vaniu gea, aeni vamua sakai nigua na bosa sosoko. ?Ke ba paregho vamua na vure tara uto tana komu keri ke, na hava ko gonia?” Ge bosa Yahweh, “Ke ba paregho vamua na vure uto tana komu ke, ku mua durakea.”
GEN 18:33 Me soko na kokoe koukolu Abraham ma Yahweh, ma Yahweh ke tona keha, ma Abraham te oli tana vale tapolena.
GEN 19:1 Tana nulavi keri, e rua na angel toro sara mai tana komu i Sodom, ma Lot te sopou tana mataula haghe ni peona na komu. Me righira vaa, ge sakutua tona me va topora. Gaia te holopangotira, me poghotao kikinima tana pari,
GEN 19:2 ge bosa vanira, “Iroghau na maghutu, koro mai tana valegu. Igaa toro saui na marevomiu, mo koro maturu i gevaa. Mi roropo ge koro ghoi sakutua tona ivei toro liona.” Ma gaira toro bosatughu, “Taho, e uto so, na bonadira na sinogho so tana komu ini, igaa koro va maturu.”
GEN 19:3 Hauva Lot te kurutia so, vaho ge ro tala na tona tana valena. Ma Lot tu keikerira nina ghairau ge kara gonidilai balu berete, kolui balu na vanga, ge ro vanga.
GEN 19:4 Mi murina na vanga nulavi inaghona ge ro gonidila ni maturu, na lei mane ni Sodom tara mai kililia na vale, na lei garimane mana tonikama.
GEN 19:5 Gaira tara ghaeghahe dato vania Lot mara huatia, “?Ivei gaira na mane toro mai tana valemu i geni tana nulavi ka? Ko lavi horura vanighai mai, te liomami ge kai nira koli kolu!”
GEN 19:6 Ma Lot te horu i pari bebete, me vongotia na mataula.
GEN 19:7 Ge bosa vanira, “Ghau na lei hoghogu, kau bei gonia gea siki totobo dika!
GEN 19:8 E rua dalegu na tahula so itagua, mu ku va holora vanighau mai, ma kau nea vanira na hava te liomiu. Kau bei nea vanira siki totobo na mane raini, na pukuna gaira ghagua na sara, ge ku righitaonira mughua.”
GEN 19:9 Ma gaira tara bosa, “Ighoe na sinogho mai, ko tulili! ?Ahei ghoe ge ko bosaa vanighai na hava kai gonia? Kai dikalagho gea vulera kai nera igaa ra rua na mane kiri!” Keri ke, Gaira tara pili olia Lot, gera dikalaa na vovongona na mataula.
GEN 19:10 Ma rana angel ilokana na vale toro hangavia na mataula, moro hagalo horu moro ghora haghea Lot ilokana na vale, ge ro pitia na vovongo.
GEN 19:11 Keri ge ro nei na matadira na lei mane ni Sodom mara pungi, mara mua tangomana na righi kaleana na mataula.
GEN 19:12 Ma rana angel toro huatia Lot moro ghaghua, “Ahei ghua siki kulamu ilokana na komu eni, ko lavi kehara tua itaeni! Na lei dalemu na mane mana vaivine mana taudira maia ghua tau palevara, ko lavi kehara ghua,
GEN 19:13 na pukuna i geva koro durakea na komu eni. Ma Yahweh te ghilalaa ge rana vure tana komu eni tara hahi sule haia tua, me vetena ghai mai ge koro durakea na komu Sodom.”
GEN 19:14 Keri ke Lot te tona me va bosa vanira na mane tara gonidila ge kara taudira ra dalena na tahula, “Kau mina tua na tona keha tana komu eni, na pukuna Yahweh ke dutu na durakeana.” Hauva moro ghanaghana ke, me batobatora vamua a Lot ge ro mua tona keha.
GEN 19:15 Mi tana puipungi ghana, gaira na lei angel toro gherigheria Lot moro bosa vania, “Ko mina tua mo ko tona keha tana komu eni. Ko holaa a taumu, maia rua na dalemu na tahula, mi ghau udolu kau mina tona keha tua i taeni, ge kau vola tana bona ke durake na komu eni.”
GEN 19:16 Hauva Lot te hughahughapoto na liona. Keri ge rana angel toro tabe limadira a tauna ma gaia, maia ghua ra rua na daledira na tahula, moro huli horu kehara i pari bebetena na komu ge kara vola igaa, na pukuna Yahweh te arovira.
GEN 19:17 Ma sakai tadira rana angel te bosa vanira me ghaghua, “Kau sama tona tua ge kau vola! Kau sama dato tana lei ghotu, ma kau bei reioli gea. Kau bei beto gea ta siki boboko, kau mate gea!”
GEN 19:18 Ma Lot te bosa me ghaghua, “Iroghau rana maghutugu, taho, ko bei neghai ge te vaghaa keri.
GEN 19:19 Iroghau toro aroviu moro volau tua. Na lei ghotu tara hau, mi gevaa ke kaleu na vahaghitaili mu ku vuha mate tana halautu.
GEN 19:20 ?Iroghau toro righia so na komu pile nagho keri? Gaia te dutu mai, mu ku tangomana ge ku saravia. Ko talagu mu ku va igaa. Na komu pile vamua mi ga ku va kabu tatavahale.”
GEN 19:21 Mana angel te bosa tughu me ghaghua, “E uto so, ku mua durakea na komu keri.
GEN 19:22 Mina tua mo ko sama tona! Inau ku mua tangomana na goniana siki totobo ritini kau sara igaa.” Mi ga te vuivuni ge ra holoa na komu keri Zoar.
GEN 19:23 Na aho te sogha tua tana bona a Lot te sara tana komu i Zoar.
GEN 19:24 Keri ke, Yahweh te nia vetena horu mai na lake, mana ghoughovu tara ruruhu tara tumu horu mai kokou vaghaa na uha i vuvungadira rana komu i Sodom mi Gomorrah.
GEN 19:25 Mete vagha keri, Yahweh te durakera rana komu i Sodom mi Gomorrah, maia na lei komu i lilighidira tana lei boboko, kolui na lei tinoni gaa, mana lei totobo soko tara totolo tana pari.
GEN 19:26 Ma tauna Lot te reioli, ma gaia te liliu ni tahi kokodo.
GEN 19:27 Mi tana puipungi ghana murina na bongi keri, Abraham te tona tana bona igaa te tughuru me kokoe kolua Yahweh.
GEN 19:28 Me righi horura i Sodom mi Gomorrah kolua na boboko sule, me vaevane na ahu te pouta tana bona keri, te vagha na ahu ni lake sule ngangata.
GEN 19:29 Mi tana bona God te durakei tua na lei komu kiri tana boboko te ghahaa igaa Lot, gaia te ghanaghanaa Abraham, me talana Lot ge ke sama polo tana vahaghitaili te kalea.
GEN 19:30 Mi murina keri a Lot te tona sania na komu i Zoar, na pukuna te mataghunia ge ke ghahaa iga. Gaia te lavira rua dalena toro tahula, me nira dato tana lei ghotu, mara ghahara i lokana na vatuluma.
GEN 19:31 Mi ta sakai na bongi, na diki tahula te bosa vania tahina me ghaghua, “E taho na lei mane lilighina na bona eni ge koro taulaghi. Ma tamada te dutuvia tua na tonikama.
GEN 19:32 Mai roghita mo koro hea na wine tamada me ke bule, ge koro nia maturu kolu, ge koro loghoa na kema ke va mai ta tamada.”
GEN 19:33 Mi tana bongi keri gaira toro hea tamadira na wine me inu bulebule tua. Mana diki tahula te va nia kolikolua tamana. Ma Lot te mua ghilalaa na hava te gonia na pukuna te inu me bule tua.
GEN 19:34 Mi tana puipungi ghana, na diki tahula te bosa vania tahina, “Inau tu nia kolikolu tua tamada i bongi, mi gevaa tana bongi eni koro ghoi hea so na wine me ke inu me ke bule, ge ko nia kolikolu ighoe. Keri ke ge koro sopa logho gari ta tamada.”
GEN 19:35 Mi tana bongi keri, gaira toro ghoi hea tamadira na wine me inu bule so, me ruani na tahula te va ghoi nia kolikolu tamana. Ma Lot te mua ghilala so na hava te gonia, na pukuna te ghoi inu bule so.
GEN 19:36 Keri te vaghaa ge gaira udolu ra dalena na tahula Lot, toro logho gari ta tamadira.
GEN 19:37 Na kamanagho te vahua na garimane, me holoa nia Moab. Agaia te vaivarina na kema tara holoa nia Moab.
GEN 19:38 Mana ruani te vahua na garimane ghua, me holoa nia Ben-Ammi. Gaia te vaivarina na kema tara holora nia Ammon.
GEN 20:1 Ma Abraham te sania i Mamre me tona tana bona mamaha tara holoa nia Negev, me va kabu i ghabudira e rua na komu, i Kadesh mi Shur. Murina keri gaia te ghoi ghadaru va i Gerar,
GEN 20:2 mi tana bona keri Abraham te bosa vanira na vure raeni, “A Sarah ke, te vaivinegu vamua,” sakai vamua te tauna. Keri ke, Abimelech, na vunaghi haba ni Gerar te holaa vania mai a Sarah ge ke tauna.
GEN 20:3 Mi ta sakai na bongi God te bosa vania Abimelech tana maturu bole me ghaghua, “Ighoe ko mate, na pukuna na vaivine to lavia te taulaghi tua.”
GEN 20:4 Ma Abimelech te mua nia kolikolu mua Sarah, me bosa me ghaghua, “?Maghutu, ko mateu so kolura nigua na vure, sakai vamua tu marabu tana palu keri?
GEN 20:5 Me bosa heghena Abraham ke, ‘Inau na vaivinena Sarah.’ Me bosa ghua Sarah ke, ‘Inau na vaivinena Abraham,’ e ghaghua! Tana bona tu lavia na vaivine eni ke, mi tana ghanaghanagu inau ke, tu mua gonia siki hahia vania!”
GEN 20:6 God te bosa tughu vania Abimelech tana maturu bole, “Eo, inau tu ghilalaa na hava to nea keri te marabu, mo ko bei neu mo ko palugha itagua. Keri ke, ge u hovegho ko bei hibetia na vaivine keri.
GEN 20:7 Ko va talu olia vania a tauna. Gaia ke kokoeliulivutigho ge ko vola, na pukuna gaia na prophet. Taho ke, mi ghoe ma nimua na binaboli udolu tua kau mate.”
GEN 20:8 Ma Abimelech te va rarai mai tana bona te puipungi mua, me holo kolura na lei nina mane huhuli, me tutugui vanira na lei totobo tana maturu bole, mara mataghu sule ngangata.
GEN 20:9 Ma gaia te holoa Abraham ge huatia, “Na hava na totobo vaghana eni to nea vanighai? ?Na hava tu goni dikalaa vanigho ge ko nea na totobo eni vaniu, ma nigua na vure? E mua manana ge ko gonia vaniu na totobo eni.
GEN 20:10 ?Eghua ge ko gonia vaniu te vagha eni?”
GEN 20:11 Abraham te bosa tughu, “Inau tu ghanaghana ke, me taho siki tinoni te taluutunia God iani, keri ke, kara mateu gea ma kara lavia taugu.
GEN 20:12 A vaivinegu sughua gaia, na pukuna te dalena tamagu, me mua dalena tinagu. Keri ke, ge u lavia mu tauna.
GEN 20:13 Mi tana bona God te vetenau ge u sania na komuna tamagu, mu ku tona tana lei butonikomu keha, keri ge u bosa vania Sarah, ‘Ivei tua koro vaa ke, ko niu kikinima mo ko bosa to vaivinegu.’”
GEN 20:14 Ma Abimelech te hea olia Abraham a Sarah tauna, kolura na lei nina seka, na mane mana vaivine, mana lei sheep mana lei buluka.
GEN 20:15 Ge gaia te bosa vania Abraham me ghaghua, “Aeni udolu tua nigua na pari, ko vilia ivei to liona na kabu igaa.”
GEN 20:16 Me bosa vania Sarah, “Inau tu hea vaivinemu Abraham na togha ni rongo ni silver, ke lavikehaa siki ghanaghana dika ke ba nea siki sakai vuvungamu, ge na mavitu ke ghilalaa, to mua gonia siki totobo te hahi vanigho.”
GEN 20:17 Keri ke, Abraham te kokoeliulivuti vania God, ma God te volaa Abimelech kolua tauna, mana lei vaivine tana valena ge kara ghoi logho gari.
GEN 20:18 Mana pukuna Abimelech te diki lavia tua tauna Abraham, Yahweh te nera na lei vaivine tana valena mara mua logho gari.
GEN 21:1 Yahweh te vautoa Sarah taonia te diki bahua nia tua,
GEN 21:2 me logho gari, ge vahua na meomeo mane vania Abraham, tana bona te tonikama tua. Na garimane tara vahua tana bona te bosaa tua God.
GEN 21:3 Ma Abraham te vatua nia dalena Isaac.
GEN 21:4 Me padi tua e alu na bongina tara vahua Abraham te pahevaughilalana Isaac, taonia na bosana God.
GEN 21:5 Me sakai na hangalatu tua na niuluna Abraham tana bona tara vahua a Isaac.
GEN 21:6 Me bosa Sarah me ghaghua, “God te heu na kiakia mana togotogo, ma gaira tara rongovia na ladagu, kara nia togotogo mara kiakia koukolu ghua.
GEN 21:7 E taho siki sakai ke bosa vania Abraham ge ku logho gari eni, mu ku susua. Hauva ma sakai vamua toro tonikama tua i roghai, inau tu vahua so na meomeo mane vania Abraham.”
GEN 21:8 Ma Isaac te sule tua, mi tana bongi te sania na susu, Abraham te gonia na vangakolu sule vania.
GEN 21:9 Keri ke a Sarah te righia Ishmael, na dalena Hagar, na seka, te batobatoa Isaac,
GEN 21:10 ge bosa vania Abraham, “Ko vetena tonaa na seka vaivine keri kolua dalena! Ke bei ghoi lavia tua na levuna nimua na lologho na dalena keri, te manana dalegu Isaac vamua ke loghoi.”
GEN 21:11 Abraham te rongovia eni, me nia dikalio sule ngangata, na pukuna dalena ghua Ishmael.
GEN 21:12 Ma God te bosa vania Abraham, “Ko bei nira kanoragha gea Ishmael ma Hagar, nimua na seka vaivine. Ko taonia vamua na hava te bosaa vanigho Sarah, na pukuna itatana Isaac ko loghoa na vinavahuhu subo tu nia baubahu vanigho tua.
GEN 21:13 Hauva, inau ku nea ghua ge ke subo kara vahuara tana kemana Ishmael, ma kara sepa ma kara liliu tana kema sule, na pukuna gaia ghua na dalemu ighoe.”
GEN 21:14 Me roropoghana mai, Abraham te gonidilai na balu vanga mana kada ni beti, me hea Hagar ge ke holai. Keri ge Abraham te lubatia na dalena Ishmael, me vetena tonara. Gaia te sakutua me va sara tana bona mamaha lilighina Beersheba kolua dalena.
GEN 21:15 Mi tana bona te soko na beti ni inu, gaia te talua na garimane sarana na ungaunga tana ghai pile.
GEN 21:16 Hagar te tona hauvia na garimane, me va sopou heghena tana bona keha te manana na hauna siki sakai te nia vana sara igaa na kuali, na pukuna ta nina ghanaghana, “E mua liogu ge ku righia na dalegu ke mate.” Mi tana bona gaia te sopou kakeri, ge tangi.
GEN 21:17 God te rongovia na garimane te tangi, ma nina angel God te bosa mai i kokou vania Hagar, me ghaghua, “?Na hava to nia dikalio? Ko bei mataghu. God te rongovia tua nina tangi na garimane to va talua igaa.
GEN 21:18 Tughuru mo ko tona mo ko va togholuvua. Inau ku nera na lei vaivarina ge kara liliu ni kema sule.”
GEN 21:19 Keri ge a God te davoraa na matana Hagar, ge righia na tuvu. Me dorea ghana kada ni beti ge inuinua dalena.
GEN 21:20 Ma God te kabu kolua na garimane mi tana bona te sule te ghahaa tana bona mamaha i Paran, me manahana utoni na nighi hili na baghe mana kuali.
GEN 21:21 Mi tana bona keri na tinana te lavia vania na vaivine ni Egypt ge ke tauna.
GEN 21:22 Tana bona keri na Vunaghi haba Abimelech kolua Phicol, nina mane nagho tana malaghai, toro mai kaoa Abraham. Abimelech te bosa vania Abraham me ghaghua, “God te hangagho tana lei totobo to gonighi.
GEN 21:23 Keri ke, ko papari vaniu mai tua itaeni tana matana God, ge ko mua ghoi pegou tua, kolura na lei dalegu mana vaivarigu. Inau tu kabu sasara tua itamua, mi ghoe ko baubahu mo ko kabu sasara itagua, mi tatana ghua na butonikomu eni to ghahagho igaa.”
GEN 21:24 Ma Abraham te bosa tughu me ghaghua, “Inau tu baubahu.”
GEN 21:25 Keri ge hughuhughu kolua Abimelech nia na tuvu tara holaa nina mane lutu Abimelech tadira nina mane lutu gaia.
GEN 21:26 Ma Abimelech te bosa, “Itaeni vaho ge u rongovia to bosa vaniu, mu mua ghilalaa ahei te gonia. ?Me ghua ge o mua diki bosa vaniu tua?”
GEN 21:27 Ma Abraham te hea Abimelech na balu buluka mana sheep, ma rogaira toro sopa baubahu.
GEN 21:28 Ma Abraham te vilikehara e vitu na dale sheep vaivine.
GEN 21:29 Ma Abimelech te huatia, “?E ghua ge o nea te vaghaa keri?”
GEN 21:30 Ge bosa tughu Abraham, “Ko lavighi nigua na dale sheep raini, mo ko holopangotighi ge ke vaughilala to taluutuniu, inau sughua tu ghelia na tuvu eni.”
GEN 21:31 Mi kakeri tea ge kara holoa nia na bona keri i Beersheba, na pukuna igaa toro baubahu a Abraham ma Abimelech.
GEN 21:32 Murina toro baubahu soko tua, Abimelech kolua na mane nagho ni malaghai Phicol toro oli tana butonikomudira i Philistia.
GEN 21:33 Ma Abraham te subaa sakai na ghai tara holoa nia tamarisk i Beersheba. Mi ga te holohabaa Yahweh na God te vola talau.
GEN 21:34 Me daro ni bona te ghahaa tana butonikomu Philistia a Abraham.
GEN 22:1 Mi murina keri, God te tabotaboa Abraham ta nina taluutuni mana taotaoni ge holoa, “Abraham!” Me bosa tughu gaia, “Inau iani!”
GEN 22:2 Ge bosa God, “Ko lavia na vahusosopa dalemu Isaac, to dolovi ngangataa, mo ko tona tana bona tara holoa nia Moriah. Igaa ko nia sukaghi vaniu i vuvungana na ghotu ku bosa vanigho.”
GEN 22:3 Mi tana roropoghana te puipungi lamolamo mua, Abraham te pihaghai ni sukaghi, me ludangighi vuvungana na donkey. Gaia te lavia Isaac a dalena, maia ra rua nina mane lutu mara tona tana bona God te diki bosaa vania tua.
GEN 22:4 Mi tana toluni na bongi murina tara sakutua, Abraham te righi halahaua vaa i nagho na bona keri.
GEN 22:5 Ge bosa vanira nina mane lutu, “Pitu iani roghau, kolua na donkey, ma Isaac mi nau koro sakutua tona. Mo koro va holohaba iga, ge koro oli mai tamiu.”
GEN 22:6 Abraham te holaa na pipiti ni ghai ni sukaghi me talua tana valana Isaac ge ke holavala, ma gaia te lavia na isi mana keukeru ni lake.
GEN 22:7 Moro sakutua gaira, ge bosa Isaac, “Tamagu!” Abraham te bosatughu, “Na hava dalegu?” Ge bosa Isaac, “?Na ghai mana lake tua i tatada, mi vei gaia na dale sheep koro nia sukaghi?”
GEN 22:8 Abraham te bosa tughu, “God heghena ke heghita so sakai.” Ma gaira toro sakusakutua so.
GEN 22:9 Mi tana bona toro sara tana bona te diki bosaa God vania, Abraham te kisua na bela ni sukaghi, me gonidilai na ghai vuvungana. Keri ge pitia Isaac, me kolivaghinia vuvungana na lei ghai.
GEN 22:10 Ma Abraham te lavia na ivi me haudatoa ge ke matea nia dalena.
GEN 22:11 Hauva anina angel Yahweh te holoa Abraham mai kokou me ghaghua, “Abraham! Abraham!” Gaia te bosa tughu, “Eo, iani so inau.”
GEN 22:12 Mana angel te ghoi bosa, “Ko bei matea na gari, po ko bei vahaghitailia! Itaeni inau tu ghilalaa to talumavaa mo taonia na bosana God, na pukuna to mua hovea na puku ni dalemu vahusosopa vania God.”
GEN 22:13 Abraham te reikolili me vaevanea na sheep mane te kau na kalana tana tautalu ni ghai. Keri ge holaa me nia sukaghi tughua nia dalena.
GEN 22:14 Abraham te vatua nia na bona keri, “Yahweh ke hea.” Me sara itaeni rana vure tara bosa, “I vuvungana nina ghotu Yahweh ke hea.”
GEN 22:15 Ma nina angel Yahweh te ruani na holoana mai so Abraham i kokou.
GEN 22:16 Me bosa, “Aeni gaia na hava te bosaa Yahweh, ‘Inau tu nia papari na ahagu heghegu, ge ku vautogho na pukuna to mua hovea vaniu na dalemu vahusosopa.
GEN 22:17 Mu baubahu ge ku sepalaghinia na vaivarimu ge kara subo vaghara na veitughu tana parako, mana saghalea tana saravahale, ma kara laga vulera ghadira na kana.
GEN 22:18 Mi tadira na lei vaivarimu ku vautora na lei kema ni maramana talighu, na pukuna to varongohia na bosagu.”
GEN 22:19 Keri ge Abraham ma Isaac toro oli tadira nina mane lutu, ma gaira tara tona i Beersheba, te ghahaa igaa Abraham.
GEN 22:20 Me mua hau murina keri, Abraham te rongovia a Milcah, tauna Nahor, a hoghona Abraham, te vahura e alu na garimane.
GEN 22:21 Na kamanagho Uz, me mai a Buz, Kemuel (tamana Aram,)
GEN 22:22 Chesed, Hazo, Pildash, Jidlaph ma Bethuel.
GEN 22:23 Ma Bethuel ke, gaia na tamana Rebekah.
GEN 22:24 Nahor te lavia eruani na tauna, sakai nina seka vaivine, na ahana Reumah. Gaia te vahura e vati na mane itatana Nahor - Tebah, Gaham, Tahash, ma Maacah.
GEN 23:1 Mi tana bona Sarah, te sakai na hangalatu rua hangavulu vitu na niuluna,
GEN 23:2 ge mate i Kiriath-arba (itaeni tara holoa nia Hebron,) tana bubulo i Canaan. Igaa Abraham te kabu dikalio me nia tangi a tauna te mate.
GEN 23:3 Abraham te sania na bona te koli gaa na hulina tauna, ge tona me va righira na vure ni kemana Het, ge bosa vanira,
GEN 23:4 “Inau eni, na tinoni tu sinogho mai tana butonikomu eni, me taho siki bona ku tavughia igaa taugu. Kau heu na pile bona ni pari ni tautavughi mu ku pelua.”
GEN 23:5 Gaira tara bosa tughu vania Abraham, mara ghaghua,
GEN 23:6 “Aghe, na manesule, ko rongovighai mai. Ighai tai righigho te vagha gaia a sakai te hulighai. Ko vilia vamua siki beku te liomu tadira tai loghoi, mo ko tavughia igaa a taumu. Taho tua hei tamami ke ghoi hovegho.”
GEN 23:7 Abraham te tongaghi vanira ge bosa,
GEN 23:8 “Kau talana sughua tua ku tavughia a taugu tana bona eni ke, ma kau nongighau a Ephron dalena Zohar,
GEN 23:9 me ke nia hunulu vaniu na vatuluma i Machpelah, i lilighi na sosokona nina nanagu. Kau bosa vania, me ke nia hunulu vaniu nia na matena, mu ku pelua taeni tana matamiu, ge ke nigua na bona ni tautavughi tua.”
GEN 23:10 Ephron te sopou so i ghobudira na vure ni kemana Het, tana bona ni vaukolu, tana mataula haghe ni komu. Mi tana matadira na vure subo ge bosa,
GEN 23:11 “Manesule, ko rongoviu mai. Inau ku hegho na pile bona ni pari eni, maia na vatuluma igaa. Tana matadira kulagu na vure ku hegho na pari, ge ko tavughia igaa a taumu.”
GEN 23:12 Abraham te ghoi tongaghi vanira na vure ni kemana Het,
GEN 23:13 Ge bosa vania Ephron, me ke rongo ghua na mavitu, me ghaghua, “Inau tu nongigho gatu ko rongoviu, tu liona na peluana na pile bona ni pari tamua. Ko holopangotia na rongo eni, na matena na pari, mu ku va tavughia taugu tana pari keri.”
GEN 23:14 Ma Ephron te bosa tughu,
GEN 23:15 “Aghe, na manesule, na matena na pari keri te vati na hangalatu na rongo silver vamua. ?Mi vei ka va nea na kulaghaa? Ko tona vamua mo ko va tavughia a taumu igaa.”
GEN 23:16 Abraham te holopangotia na matena na pari te bosai a Ephron, ge idumighi na rongo tana matadira na vure subo, te vati hangalatu na rongo ni silver, taonia na nilabu ni kakage ni pelu pari tara nei haia tua na vure sabisabiri, me va hea tana limana Ephron.
GEN 23:17 Keri ke, Abraham te pelua tua na pari tatana a Ephron i Machpelah, lilighina i Mamre, kolua na vatuluma mana lei ghai igaa.
GEN 23:18 Keri te vaghaa ge loghoa Abraham na pile bona ni pari keri, kolui na lei totobo i lokana, taonia na baubahu te gonia tana matadira na lei manesule ni kemana Het tana bona ni savukolu.
GEN 23:19 Mi murina keri, Abraham te tavughia Sarah, a tauna, tana vatuluma ni beku i Machpelah, lilighina Mamre, ilokana na bubulo ni Canaan.
GEN 23:20 Keri ka, na pile bona ni pari didira na vure ni kemana Het, kolua na vatuluma igaa, te salapu vania tua Abraham, me vatei tautavughi.
GEN 24:1 Abraham te tonikama tua, ma Yahweh te vautoa so tana lei totobo te gonighi.
GEN 24:2 Ma sakai na bongi te bosa vania nina ghairau haulaghi mai tua, te righitaonighi nina lei totobo te loghoi me ghaghua, “Ko talua na limamu sarana na tuatavuligu,
GEN 24:3 me liogu ko nia papari na ahana Yahweh, God ni kokou mi pari, mo ko bei vilia vania siki vaivine tadira na vure ni Canaan raini ke tauna dalegu Isaac.
GEN 24:4 Ko tona tana butonikomu tara vahuu igaa. Itadira na lei kulagu na vure ko lavia vania siki vaivine ge ke tauna dalegu Isaac.”
GEN 24:5 Mana ghairau te huahuati, “?Ivei tea, ke mua tala na saniana na komuna na vaivine, me ke mua niu uduhoru mai ke, me uto so ku lavia Isaac mu ku nia tona ta kulana vure me ke ghahaa tua itadira?”
GEN 24:6 Ma Abraham te bosa tughu, “Taho! Bei hola tona gea dalegu.
GEN 24:7 Ma Yahweh, God i kokou, te lavikehau tua tana komuna tamagu, mi tana bonadira kulagu na vure, me baubahu vaniu ge ke hera na lei vaivarigu na pari eni, me ke diki nia vetena ide nina angel ke huligho me ke tughunia vanigho na vaivine ke tauna dalegu.
GEN 24:8 Me ke ba mua liona na mai koluamu na vaivine ke, mo ko mua nia maa ighoe na papari. Mo ko bei ghoi lavi tonaa tua dalegu.”
GEN 24:9 Keri ge nia papari nina ghairau Abraham ge ke nea taonia na hava Abraham te bosaa vania.
GEN 24:10 Keri ke na ghairau te lavighi e paregho nina camel Abraham mana balu nina lologho, me tona tana Aram-naharaim, na komu te ghahaa igaa Nahor, hoghona Abraham, launa tana bubulo i Mesopotamia.
GEN 24:11 Gaia te sara nulavi tana bebete ni komu lilighina na tuvu, me talugonira na camel mara aheahe igaa. Me sara tua na bona tara horu ni heo beti na lei vaivine tana tuvu.
GEN 24:12 Gaia te kokoeliulivuti me ghaghua, “Yahweh God ta Abraham na vunaghigu, ko hangau mai taeni ge ku nia tangomana na hava tu nea eni, mo ko tatea nimua na veiarovi vania na vunaghigu.
GEN 24:13 Inau tu tughuru iani, lilighina na tuvu eni, igaa kara heo beti na lei vaivine ni komu.
GEN 24:14 Mu ku bosa vania sakai mu ghaghua, ‘Ko lubatiu ge ku inu.’ Ma ge ke bosa tughu gaia, ‘Eo, ko inu, mi nau ku heo ghadira beti ghua nimua na camel,’ vaho ge u ghilala gaia tua keri na vaivine to vilia vania nimua na mane lutu Isaac. Ke vaghaa keri ke, ge ku ghilalaa to pangotia so nimua baubahu vania na vunaghigu.”
GEN 24:15 Me mua soko mua na kokoeliulivuti gaia, me sara tua sakai na tahula na ahana Rebekah, te hola valaa na popovatu. Gaia dalena Bethuel dalena Nahor ma tauna Milcah. A Nahor hoghona Abraham.
GEN 24:16 Rebekah na tahula maemane me te matakage, te mua koli koukolu mane mua. Gaia te tona tana tuvu, me dore betina nina popovatu ge oli.
GEN 24:17 Mana ghairau te samalia vaa ge bosa vania, “Ko lubatiu mu ku inu tana popovatu.”
GEN 24:18 Ge bosa Rebekah, “Maghutu, eo, ko inu.” Ge mina me hui horua na popovatu ni beti tana valana me lighia vania ge inu.
GEN 24:19 Me inu soko tua gaia, ge bosa Rebekah me ghaghua, “Inau ku heo ghadira beti ghua na lei nimua camel, kara inu ma kara vada.”
GEN 24:20 Mana tahula te mina me kolava beti tana tungi, me ghoi oli ni heo beti ghadira so na lei camel, ma gaira udolu tara inu mara vada.
GEN 24:21 Na ghairau te toghatoghaa na tahula me nia hoghohare na liona, gaia sogea tua na vaivine te vilia a Yahweh.
GEN 24:22 Mara inua soko tua na camel, na ghairau te hea Rebekah na ring gold me nia susuihu, te dato na matena, me rua na seli gold te sule.
GEN 24:23 Me huatia, “?Ko bosa vaniu, ahei a tamamu? ?Siki sakai so tana valena kai maturu igaa gevaa ke bongi, na lei kulagu mane mi nau?”
GEN 24:24 Me bosa tughu na tahula, “Tamagu a Bethuel, na daledira Nahor ma Milcah.
GEN 24:25 E subo so na buburu na ghadira vanga na camel, me malagha so kau maturu tana valemami tana bongi.”
GEN 24:26 Mana ghairau te tualaghi tuturu me holohabaa Yahweh
GEN 24:27 ge bosa, “Inau tu holoutoa Yahweh, God ta Abraham, na vunaghigu. Gaia te pangotia so nina baubahu vania na vunaghigu me huli maemaneu mai itadira na lei kulana vure.”
GEN 24:28 Mana tahula te sama oli tana valedira tinana ma tamana, me tutuguni vania na binaboli na hava te kale.
GEN 24:29 Ma Rebekah te loghoa na vaivinena Laban. Mi tana bona Laban te righia na ring te talua na mane tana ihuna Rebekah, mana lei seli tana limana, maia ghua te rongovia na tutuguna na mane te bosa vania Rebekah, keri ge sama horu tana tuvu me sodoa igaa nina ghairau Abraham, te tughuru i lilighidira so na camel.
GEN 24:31 Ge bosa Laban vania, “Ighoe, na mane te vautogho tua Yahweh, ko mai tana valemami. ?Eghua ge o tughuru so iani? Na voki te gonidila vanigho tua tana valemami, mara malagha so na lei nimua camel.”
GEN 24:32 Mana ghairau te nia udukolu Laban moro tona tana valenadira. Ma rana nina mane lutu Laban te taluhorui na luludadira na camel, me hera na buburu ni vatei koli, me kutira. Keri ge ra lavia na beti vanira mai nina ghairau Abraham, maia na lei nina mane lutu ma kara saui na marevodira.
GEN 24:33 Me gonidila tua na vanga ge bosa na mane, nina ghairau Abraham, “Ku mua vanga mua inau, polo ku diki bosaa ghua na hava na pukuna ge u sara mai iani.” Ge bosa Laban, “Tona haliu so na kokoe ighoe.”
GEN 24:34 Keri ge bosa gaia, “Inau ke, a nina ghairau Abraham.
GEN 24:35 Yahweh te vautoa na vunaghigu, me nea ge mane logho rongo. Me hea ghua na ovu ni sheep, goat, mana buluka, maia ghua te subo na rongo ni silver mana gold, maia ghua na lei seka, na mane mana vaivine, camel mana donkey.
GEN 24:36 Sarah, a tauna na vunaghigu, te vahua na gari mane vania tana bona te vinekama hau tua. Mana vunaghigu te sonihalavui vania nina lei totobo te loghoi.
GEN 24:37 Me neu ge u papari kolua na baubahu, ge ku taonia na bosana. Ma eni gaia te bosaa vaniu, ‘Ko bei vilia vania siki tahula ni Canaan ke tauna dalegu.
GEN 24:38 Ko tona i tadira kulana vure tamagu. Itadira ko vilia na tahula ke tauna.
GEN 24:39 Mi nau tu ghoi huatia so na vunaghigu, ‘Ivei tea, keba mua liona niu udukolu mai na tahula ke?’
GEN 24:40 Ge bosatughu gaia, ‘Yahweh tu taonia mu dolovia haia tua, ke vetenaa vanigho mai nina angel me ke negho ge ko tangomana. Keri ge ko lavia vania dalegu na tahula ke tauna itadira kulagu na vure tana vaivarina tamagu.
GEN 24:41 Mo ko ba tona itadira kulagu vure, ma kara mua talamu ke, keri ge ko tatavahale tana papari to nea.’
GEN 24:42 “Mi tana bona tu sara tua tana tuvu igeni ka, mu kokoeliulivuti, ‘Yahweh, nina God na vunaghigu Abraham, ko neu mai ge ku nia tangomana na hava tu nea eni.
GEN 24:43 Inau tu tughuru iani, lilighina na tuvu eni, igaa kara heo beti na lei vaivine ni komu. Mu ku bosa vania sakai mu ghaghua, ‘Ko lubatiu ge ku inu.’
GEN 24:44 Ma ge ke bosa tughu gaia, ‘Eo, ko inu, mu ku heo ghadira beti ghua nimua na camel.’ Vaho ge ku ghilala gaia tua keri na tahula to vilia ge ke tauna nimua na mane lutu Isaac.”
GEN 24:45 Mu mua soko mua na kokoeliulivuti inau, me va mai tua Rebekah te hola valaa na popovatu. Gaia te horu tana tuvu me heo betina nina popovatu, keri ge u bosa vania inau mu ghaghua, ‘Ko lubatiu ge ku inu.’
GEN 24:46 “Ma Rebekah te mina tua me huihorua na popovatu ni beti tana valana me lighia vaniu ge bosa, ‘Eo, ko inu, mu ku heo ghadira beti ghua nimua na lei camel.’ Keri ge u inu inau, me heo ghadira beti na lei camel ghua.
GEN 24:47 Mi nau tu huatia, ‘Ahei a tamamu?’ Me bosa tughu gaia, ‘Tamagu Bethuel daledira Nahor ma Milcah.’ Keri ge u pasulaghinia na ring tana ihuna te nia susuihu, mu hogholavaghinighi rana seli tana limana.
GEN 24:48 Mi nau tu tualaghi tuturu mu holohabaa Yahweh nina God na vunaghigu Abraham, te huli maemaneu mai tadira na lei vaivarina na vunaghigu, ge u sodoa na tahula, ke tauna dalena na vunaghigu.
GEN 24:49 ?Keri ke, ko bosa vaniu, ko tatea sughua nimua na dolo vania na vunaghigu pe taho? Ko bosa vaniu ke ge ku ghilaa na hava ku ghoi nea.”
GEN 24:50 Ma Laban ma Bethuel toro bosa tughu, “?Yahweh te huligho mai iani, mana hava ghua kai ghoi bosaa iga ighai?
GEN 24:51 Rebekah eni, ko lavia mo ko tona. Gaia ke tauna a dalena na vunaghimu, te vaghaa Yahweh te diki bosaa tua.”
GEN 24:52 A nina ghairau Abraham te rongovighi na bosa raini ge tongaghi horu tana pari me holohabaa Yahweh.
GEN 24:53 Keri ge talu horui na gold mana silver, mana tivi utoutoa me hea Rebekah, me hera ghua na balu dolo a tinana ma vaivinena Rebekah.
GEN 24:54 Keri vaho ge vanga nulavi nina ghairau Abraham maia na lei mane toro nia udukolu, ge ra maturu. Mara rarai mai tana puipungi ge bosa na ghairau, “Koro lubatiu ge ku oli tua inau tana vunaghigu.”
GEN 24:55 Ma tinana ma vaivinena Rebekah toro bosa, “E liomami a Rebekah ke ghoi kabu oli ghua e paregho na bongi ge ke tona.”
GEN 24:56 Ge bosa na ghairau, “Kau bei neghai gea ma kai ghoi kabu oli. Yahweh te nea tua nigua na sakutua ge u tangomana. Me liogu tua na oli taeni tana vunaghigu!”
GEN 24:57 Rogaira toro bosatughu, “Holoa mai na tahula ma ka rongovia i tatana na hava ke bosaa.”
GEN 24:58 Keri ge ro holoa Rebekah me mai ge ra huatia, “Ighoe to liona so ge ko tona kolua na mane eni?” Ma Rebekah te bosa tughu, “Eo, e liogu so na tona.”
GEN 24:59 Keri vaho ge ra talana Rebekah, maia nina vaivine ghairau te righitaonia tana vahuana me sara itaeni, ge koro tona kolua nina ghairau Abraham ma rana udukolura.
GEN 24:60 Ma gaira tara hea didira vauto Rebekah nia na bosa raini, “Ighoe vaivinemami, tai nongia Yahweh te negho ge ko tinadira na mola ni tinoni, Me ke hangara na lei vaivarimu kara lagavulera ghadira na kana.”
GEN 24:61 Keri ge gonidila ni tona Rebekah maia na lei nina vaivine ghairau ge ra haghelighi na lei camel, mara tona kolua nina ghairau Abraham, ma rana lei ghana udukolu. Ma gaira udolu tara sakutua ma ra tona.
GEN 24:62 Mi tana bona keri Isaac, te ghaha tana bona mamaha tara holoa nia Negev, te pulohi mai tana Beer-lahai-roi.
GEN 24:63 Mi ta sakai na nulavi, Isaac te sakusaku tua tana leghai ge ghanaghana. Mi tana bona keri, me righira vaa na lei camel tara mai.
GEN 24:64 Tana bona Rebekah te righia Isaac, ge sogha horu sania na camel.
GEN 24:65 Te huatia nina mane lutu Abraham, “Ahei na mane eni te sakutua mai tatada?” Me bosa tughu na ghairau, “Gaia na vunaghigu, Isaac.” Keri ge lavia na tivi a Rebekah me saroa nia na matana mana ihuna.
GEN 24:66 Mara saravia Isaac, nina ghairau Abraham te tutugui vania na lei totobo udolu te nei.
GEN 24:67 Keri ge lavia Rebekah Isaac, me nia haghe tana vale tapole, nina vale tapole tinana Sarah, moro taulaghi tua. Ma Isaac te dolovia Rebekah, ge togholuvu a Isaac i murina te mate a tinana.
GEN 25:1 Ma Abraham te ghoi tauna sakai na vaivine, na ahana Keturah.
GEN 25:2 Me vahura vania Abraham a Zimran, Jokshan, Medan, Midian, Ishbak ma Shuah.
GEN 25:3 Jokshan a tamadira Sheba ma Dedan, ma rana vaivarina Dedan maira na lei kemana Asshur, Letush ma Leum.
GEN 25:4 Ma rana lei dalena Midian gaira a Ephah, Epher, Hanoch, Abida, ma Eldaah. Raini udolu gaira na vaivarina Keturah.
GEN 25:5 Abraham te sonihalavui vania Isaac dalena, na lei totobo te loghoi.
GEN 25:6 Mi tana bona te vola mua te hera na dolo vanira na lei dalena tara vahura na lei tauna ghua, me vetena tonara tana bona i ulu hauvia Isaac a dalena.
GEN 25:7 Ma Abraham te saravia, a sakai na hangalatu, vitu hangavulu lima (175) na niuluna
GEN 25:8 ge mate, te tonikama tua, me kabu kolura na lei kulana tara mate tua.
GEN 25:9 Isaac ma Ishmael ra dalena, toro tavughia tana vatuluma i Machpelah, tana pile bona ni pari i uluna Mamre te nina Ephron dalena Zohar, tana kemana Het te padi.
GEN 25:10 Gaia na bona keri te pelua tua Abraham itadira na vure ni kemana Het. Igaa toro tavughia Abraham lilighina na bona tara tavughia tua Sarah na tauna.
GEN 25:11 Mi murina te mate tua Abraham, God te vautoa Isaac dalena, me ghahaa lilighina Beer-lahai-roi.
GEN 25:12 Raini na lei vaivarina Ishmael dalena Abraham itatana Hagar na vaivine ni Egypt, te nina seka Sarah.
GEN 25:13 Gaia a tamadira na lei mane raini te vuivuni tana kamanagho ritini tana sosoko, na ahadira ini, Nebaioth, Kedar, Abdeel, Mibsam,
GEN 25:14 Mishma, Dumah, Massa,
GEN 25:15 Hadad, Tema, Jetur, Naphish ma Kedemah.
GEN 25:16 Gaira raeni na vunaghidira ra hangavulu rua na kema, na ahadira tara vatui nia na lei komudira, mana lei bona tara kabu pile igaa.
GEN 25:17 Ishmael te saravia sakai na hangalatu tolu hangavulu vitu (137) na niuluna ge mate.
GEN 25:18 Na lei vaivarina tara ghahara tana bona ighobudira i Havilah mi Shur, tana halautu te sara i uluna Egypt me tona va i Asshur. Gaira tara kabu hauvira na balu vaivarina Abraham.
GEN 25:19 Aeni na tutuguna Isaac dalena Abraham.
GEN 25:20 Mi tana bona Isaac te vati hangavulu na niuluna me tauna Rebekah, na vaivine eni a dalena Bethuel, na mane ni Aram, tana komu Padan-aram, na vaivinena Laban.
GEN 25:21 Me mua tangomana na logho gari a Rebekah, keri ge Isaac te kokoeliulivuti vania Yahweh ge ke tangomana vania. Ma Yahweh te rongovia nina kokoeliulivuti Isaac, ge logho gari a Rebekah.
GEN 25:22 Mana baso vunaghi lokana na kutuna tinadira. Mara mua vahura mua, moro veipipilighi lokana na kutuna Rebekah. Ma Rebekah te huatia Yahweh, “E ghua ge kaleu na totobo te vaghaa eni?”
GEN 25:23 Yahweh te bosa tughu vania, “Erua na kema ilokana na kutumu, Mo ko vatura erua na butonikomu toro veihughuhughui. Sakai na kema ke laga vulea sakai, Mana tughana ke lutu vania na tahina.”
GEN 25:24 Me sara nina bongi ni vahuhu a Rebekah, ge vahura na baso vunaghi.
GEN 25:25 Na diki te malasisia me vuvulua na hulina, keri ge ra holoa nia Esau.
GEN 25:26 Na ruani tara vahua mai te tabe ngasilia na borokasi ni tuana Esau. Keri ge ra holoa nia Jacob. A Isaac, na tamadira te ono hangavulu na niuluna tana bona toro vahura na baso raini.
GEN 25:27 Mi tana bona toro sule dato na gari raini ke, ma Esau te ghilala utoa na hili maumanu, te liona ngangata na vola ni tautalu. Ma Jacob te hodohodo me kabu komu vamua.
GEN 25:28 Ma Isaac te dolovia va Esau, na pukuna na vihahi ni maumanu te lavighi mai ge ke ghanighi. Ma Rebekah te dolovia va Jacob.
GEN 25:29 Mi ta sakai na bongi a Jacob te kukia na supusupu me oli mai tana hili a Esau ge toroa na vitolo,
GEN 25:30 me bosa vania Jacob, “Inau te torou na vitolo mo ko heu mai na pile supusupu te sisi to kukia!” (Keri ge rana vure tara holoa nia Esau eruani na ahana Edom).
GEN 25:31 Jacob te bosa tughu, “Ko heu mughua nimua na tunuva ni kamanagho ge ku hegho na pile supusupu.”
GEN 25:32 Esau te bosa, “E uto so! Inau te toro mateu na vitolo, mu ku mate ke, ma kara mua hangau na lei totobo raini!”
GEN 25:33 Ge bosa Jacob, “Ko diki baubahu vaniu tua itaeni, ge ko heu sughua na tunuvamu.” Me baubahu Esau vania Jacob, ge hea na tunuvana ni kamanagho vania Jacob a tahina.
GEN 25:34 Keri vaho gea Jacob te hea Esau na balu supusupu, mana balu berete. Esau te vanga me inu, ge ke tughuru me tona. Keri ke, gaia te mua ghanaghana mavaa na tunuva ni kamanagho.
GEN 26:1 Ma sakai na ngengere sule te ghoi kalea na butonikomu udolu vaghaa te kale tana bongina Abraham. Keri ke, ma Isaac te gharadu vaa i Gerar, te ghahaa igaa a Abimelech, didira na vunaghi haba rana vure ni Philistia.
GEN 26:2 Yahweh te tate vania Isaac, ge bosa vania, “Ko bei tona i Egypt! Ko kabu tua tana pari eni tu bosaa vanigho ko kabu igaa.
GEN 26:3 Ko ghanagho tua iani, mi nau ku kabu kolugho mu ku vautogho. Inau ku hegho na bona udolu eni, maia ghua rana vaivarimu. Inau ku pangotia na baubahu tu nea vania tamamu Abraham.
GEN 26:4 Inau ku nera na lei vaivarimu ge kara subo vaghara na veitughu tana parako, mu ku hera udolu tua na bona eni. Mi tadira na lei vaivarimu ku vautora na lei kema ilokana na maramana.
GEN 26:5 Inau ku vautogho na pukuna Abraham te varongohia na bosagu me taonighi nigua na lei vetena mana keikeri.”
GEN 26:6 Keri ge ghahaa i Gerar a Isaac.
GEN 26:7 Mana lei mane ni komu keri tara huatia Isaac nia a tauna, ge bosa vanira, “Aeni ke vaivinegu,” na pukuna te mataghunira na lei mane kara matea gea ma kara lavia Rebekah, te vaivine matakage gaia.
GEN 26:8 Me daro na bona tua te ghahaa i Gerar Isaac. Mi ta sakai na bongi na vunaghi haba Abimelech te gena horu mai tana matakene na valena me righia Isaac te avihia Rebekah.
GEN 26:9 Abimelech te vetenara ge ra lavia Isaac mai tatana, ge bosa vania, “A taumu na vaivine keri ge! ?Me ghua ge o bosa ke na vavinemu gaia?” Ge bosa tughu Isaac, “Inau tu ghanaghana ke, ma kara mateu gea ge u bosaa te taugu gaia.”
GEN 26:10 Me bosa Abimelech, “?Na hava to nea vanighai? Ma ge siki sakai tadira nigua na mane lutu kara nia maturu kolu taumu ke, ighai ke kaleghai nia na palu sule, na pukuna ighoe.”
GEN 26:11 Keri ge Abimelech te bosa papara vanira kulana na vure, “Siki sakai ke gonidikalaa siki totobo hahi vania na mane eni pa tauna ke, me ke mate mughua.”
GEN 26:12 Mi tana niulu keri Isaac te umania na leghai tana pari me subasubaa iga, mana vuavua te subai tara vangagha subo ngangata na pukuna Yahweh te vautoi.
GEN 26:13 A nina lutu te tona haliu so na uto, me nea ge vuha mane logho rongo.
GEN 26:14 Na pukuna te subo nina ovu ni sheep mana buluka mana mane lutu ghua, ge ra vuha nia ghaghana na vure ni Philistia.
GEN 26:15 Keri ge ra parikuvighi na tuvu tara ghelighi nina mane lutu Abraham tana bona te vola mua.
GEN 26:16 Ma Abimelech te bosa vania Isaac, “Ko rughuhoru tana komumami eni, na pukuna to mane rongagha ngangata, to laga mo maana vuleghai tua.”
GEN 26:17 Keri ge tona Isaac me va gonighi na lei vale tapolena tana boboko i Gerar me ghahaa iga.
GEN 26:18 Gaia te ghoi ghelighi na tuvu tara diki ghelighi mai tua tana bongina Abraham i dania. Na vure Philistia tara pari kuvighi na tuvu kiri i murina te mate tua Abraham. Ma Isaac te ghoi holoi nia so na lei tuvu, vaghai te holoi nia tua Abraham tamana idania.
GEN 26:19 Nina mane lutu Isaac tara ghelia sakai na tuvu tana boboko mara sodoa na beti gaa.
GEN 26:20 Ma rana righitaoni sheep ni Gerar tara hughuhughu kolura rana righitaoni sheep ta Isaac mara bosa, “A nimami na beti eni.” Keri ge Isaac te holoa nia na tuvu keri na aha, “Esek.”
GEN 26:21 Ma rana mane lutu ta Isaac tara ghoi ghelia sakai na tuvu ghua, ma rana vure iga tara nia hughuhughu so, ge holoa nia “Sitnah.”
GEN 26:22 Gaia te ghoi gharadu sania na bona keri, ma rana mane lutu tara ghoi ghelia sakai na tuvu. Rana vure iga tara mua nia hughuhughu, keri ge holoa nia, “Rehoboth.” Keri ge bosa gaia, “Yahweh te heghita na bona malagha ge ka ghanaghita, ma ka tangomana tana kaukabuda.”
GEN 26:23 Mi murina keri, Isaac te sania na komu keri me tona i Beersheba.
GEN 26:24 Mi tana bongi keri Yahweh te tate vania ge bosa, “Inau, a nina God tamamu Abraham. Ko bei mataghu, inau itamua so. Inau ku vautogho mu ku negho ge ke sepa na vaivarimu taonia nigua na baubahu vania nigua na mane lutu a Abraham.”
GEN 26:25 Ma Isaac te kisua na bela sukaghi ge holohabaa Yahweh iga. Gaia te gonighi na lei vale tapolena me kabu igaa, ma nina mane lutu tara ghoi ghelia sakai na tuvu.
GEN 26:26 Ma sakai na bongi na vunaghi haba Abimelech te mai, kolua Ahuzzath nina mane huhuli, ma Phicol, na mane naghodira nina ovu ni gehemate. Tara tughuru i Gerar mara va righia Isaac.
GEN 26:27 Ma Isaac te huatira, “?Vaho ghua ge au mai righiu itaeni? Te padu tua, tau kanahaghiniu, ma au tiva kehau tana komumiu.”
GEN 26:28 Mara bosa tughu gaira mara ghaghua, “Ighai tai ghilala itaeni Yahweh itamua, mai ghanaghana ke, me uto ge ka baubahu i ghobuda hegheda. Ighai tai liona ko baubahu vanighai,
GEN 26:29 ge ko bei vahaghitailighai vaghaa tai mua vahaghitailigho ighoe. Tai arovigho, ge ai vetena kehagho tana mabo. Mi taeni tai righi kalea Yahweh te vautogho sughua.”
GEN 26:30 Ma Isaac te gonia na vanga kolu vanira, ma gaira kolua gaia tara vanga mara inu.
GEN 26:31 Me roropo ghana sopa gaira tara baubahu mara ngasilia nia na papari. Keri ge bahura Isaac me sanira ge ra oli tana komudira tana mabo.
GEN 26:32 Mi tana bongi keri ghua, nina mane lutu Isaac tara mai bosaa vania nia na tuvu tara ghelia. Mara ghaghua, “Ighai tai topoa tua na beti.”
GEN 26:33 Ma Isaac te vatua na tuvu keri nia na aha, “Shibah.” Keri te vaghaa ge lavia na aha Beersheba na komu keri.
GEN 26:34 Me vati hangavulu na niuluna Esau me taudira e rua na vaivine tana vure ni kemana Het, Judith, dalena Beeri, ma Basemath dalena Elon.
GEN 26:35 Na nilabudira rana vaivine raini te nera na voladira a Isaac ma Rebekah ge ro mua togotogo.
GEN 27:1 Tana bona Isaac te tonikama tua, me dutu vania ge ke rorodo, gaia te holoa Esau na diki dalena na kamanagho, me ghaghua, “?Kula dalegu?” Ma Esau te bosa tughu me ghaghua, “?Na hava Tamagu?”
GEN 27:2 Ma Isaac te ghaghua, “Inau tu tonikama tua, mu mua ghilala ke daro na volagu.
GEN 27:3 Keri ge ko lavighi nimua na baghe mana kuali, mo ko tona tana tautalu, mo ko hilivia vaniu mai siki maumanu asi.
GEN 27:4 Ko gonidila vaniu na vanga te liona na liogu me ke loghoa na nainami te uto. Mo ko lavia vaniu mai, mu ku ghania. Keri ge ku vahegho na vauto, ke vanigho ighoe na dalegu na kamanagho naghona ge ku mate.”
GEN 27:5 Ma Rebekah te rongovia na hava Isaac te bosa vania Esau. Mi tana bona Esau te rughuhoru ge ke va hilivighi mai na maumanu asi,
GEN 27:6 ma Rebekah te ghaghua vania na dalena Jacob, “Inau tu rongovia na tamamu te bosa vania Esau, me ghaghua,
GEN 27:7 ‘Tona mo ko va matea siki maumanu asi, mo ko gonidila vaniu na puku ni vanga te uto. Mi murina ku ghania, eliogu ge ku vautogho tana matana Yahweh i naghona ge ku mate.’”
GEN 27:8 Rebekah te bosa so, “Kula dalegu, itaeni ko goni taonia na hava tua ku bosaa vanigho.
GEN 27:9 Ko tona rughuhoru va tana lei ovu ni volivoli ni maumanu mo ko lavighi vaniu mai erua na dale goat vaolu. Inau ku gonidila vania tamamu na vanga te uto ngangata te liona tana goat raeni.
GEN 27:10 Mo ko lavighi na vanga raeni vania tamamu, ma gaia ke ghanighi ge ke va hegho na vauto tughua a Esau inaghona ge ke mate.
GEN 27:11 Ma Jacob te bosa tughu, “Kula Tinagu, e mua malumu koro pegoa na tamagu. Ko ghanaghana va ivei te vagha na vuvuluna na hulina Esau maia ivei te vagha na madolona na ghuighuligu inau.
GEN 27:12 ?Ivei ke ghaghua ke vagha ke tabeu a tamagu? Agaia ke ghilala kalea inau tu pegoa, ma gaia ke varangau vamua me ke mua heu na vauto.”
GEN 27:13 Ma Rebekah te ghaghua, “Dalegu tu dolovigho, lubatia na vavaranga keri ge ke tumu ivuvungagu. Mo ko gonia vamua na hava tu bosaa vanigho. Ko tona mo ko lavighi mai na goat.”
GEN 27:14 Keri ge Jacob te taonighi na lei kokoe te bosai vania tinana, me holai vania mai ra rua na goat. Ma tinana te lavighi rana goat, ge gonia na puku ni vanga te vagha te liona Isaac.
GEN 27:15 Ma gaia Rebekah te lavia nina na puku ni pupulu Esau te ghahai tua ilokana na vale tapole me pupulua nia Jacob.
GEN 27:16 Me saroi na limana mana luana Jacob nia na ghuighuli ni goat te vuvulugha.
GEN 27:17 Ma Rebekah te hea na popo ni vanga, te uruurua ngangata, maia na balu berete tara vaho bitighi.
GEN 27:18 Ma Jacob te lavia na popo ni vanga vania tamana me ghaghua, “?Kula Tamagu?” Ma Isaac te bosa tughu me ghaghua, “Eo! ?Ahei eni? ?Esau pa Jacob?”
GEN 27:19 Ma Jacob te bosa tughu, “A Esau na dalemu na kamanagho. Aeni tua na maumanu asi. U goni taonia tua na hava to bosaa vaniu nia, me momoha tua. Ko sopou dato mai mo ko vanga, ge ko vaheu nimua na vauto.”
GEN 27:20 Ma Isaac te huahuati, “?Kula dalegu, ivei te ghaghua ge o tangomana na sodo minaminaana?” Ma Jacob te bosa tughu, “Na pukuna a Yahweh, nimua na God, te hangau ge u sodo minaminaa.”
GEN 27:21 Ma Isaac te ghaghua vania Jacob, “Ko tughuru ghalagha mai iani. Eliogu ge ku tabegho ge ku taluutunia to Esau utuni sughua.”
GEN 27:22 Ma Jacob te tona ta tamana, ma Isaac te tabea. Ma Isaac te bosa heghena, “Na kokoe te vagha na kokoena Jacob, hauva na limana te vuvulugha te vagha Esau.”
GEN 27:23 Me mua ghilala pukulaghinia te Jacob, na pukuna na limana Jacob tara vaghai sono na limana Esau tara vuvulua. Keri ke, Isaac te dutu ni vautoana Jacob,
GEN 27:24 me huatia, “?Na puku ni dalegu a Esau sughua ighoe?” Ma Jacob te bosa tughu, “Eo, inau utuni!”
GEN 27:25 Keri ge ghaghua Isaac, “Kula dalegu, ko lavia vaniu mai na vinahina na maumanu ge ku vanga ge ku vahegho nigua na vauto.” Ma Jacob te lavighi na vanga va ta tamana, ma Isaac te ghanighi. Me inuvia ghua na wine a Jacob te gonidilaa vania.
GEN 27:26 Keri ge ghaghua Isaac, “Kula dalegu, ko mai tagua mo ko nonginongiu.”
GEN 27:27 Ma Jacob te va tona me nonginongia. Mi tana bona te urumighi na lei pupuluna, Isaac te taluutunia ge vautoa na dalena, me ghaghua, “Na uruuruna na dalegu te vagha na uruna na leghai te va vautoi tua Yahweh.
GEN 27:28 Mi nau ku nongia God ke va hegho mai na kebu ge ke volai nimua na lei subasuba, ge ko loghoa na puku ni baore te hali tana lei nimua na subasuba mana lei grape tara gonighi nia na wine.
GEN 27:29 Rana lei kema kara nimua na vure ni lutu, ma kara taonia na hava to bosaa. Mi ghoe ko vunaghi pungisira na lei hoghomu. Rana lei vaivaridira tinamu kara nigho kikinima. Ma rahei tara bosa kaugho, God ke bosa kaura. Ma rahei tara vautogho, God ke vautora.”
GEN 27:30 Mi tana bona Isaac te vauto sokoa vaso Jacob, me ke rughu horu sania tamana, Esau te pulohi mai ta nina na rughuhoru ni hili.
GEN 27:31 Esau te gonidila vania tamana na puku ni vanga te liona, na vinahina na maumanu asi, me lavia va ta tamana. Ge ghaghua gaia Esau, “Kula tamagu, inau tu mai tua, mi nau tu lavia mai na maumanu asi to liona. Ko sopou dato mai mo ko ghania, keri ge ko vaheu nimua na vauto.”
GEN 27:32 Ma Isaac te huatia gaia, “?Ahei ighoe?” Ma gaia te bosa tughu, “Inau a Esau, na dalemu na kamanagho.”
GEN 27:33 Ma Isaac te tatata me kanoragha, ge ghaghua, “Ma hei vaso ka, te vaheu na maumanu asi, mu ghania vaso? Mu vautoa tua gaia nia na puku ni vauto, keri ge o mai ighoe. Ma God ke vautoa gaia, na pukuna ku mua tangomana na tughuana nigua na vauto.”
GEN 27:34 Mi tana bona Esau te rongovia na tamana, gaia te tangi ngangaraha, me kurutia tamana me ghaghua, “Kula tamagu, ko vautou mai ghua inau!”
GEN 27:35 Mana tamana te vania, “A hoghomu te pegou me lavi kehaa tua nimua na vauto.”
GEN 27:36 Ma Esua te bosa, “E utuni sughua na ahana ke, Jacob, na pukuna erua tua na tughuru ni gitoagu tana lei lologho. Na diki te lavia nigua na tunuva ni kamanagho, mi taeni te lavia nigua na vauto. ?Mi vei tea o talukehaa vaniu sono sakai na vauto?”
GEN 27:37 Ma Isaac te bosa vania Esau me ghaghua, “U talua tua Jacob ge ke nimua na vunaghi haba mu tughuniladaa tua ge na lei kulana vure kara nina vure ni lutu. Mu baubahu vania ge gaia ke lologho au vule tana subasuba mana wine kara subo vaa. ?Mana hava iga ke ghoi hagha vanigho?”
GEN 27:38 Ma Esau te nongia sono a tamana me ghaghua, “E taho tua sakai na vauto ke ghana olia vaniu? Kula tamagu, ko vautou ghua inau.” Ma Esau te tangi me dikalio.
GEN 27:39 Keri ke, Isaac te ghaghua vania, “Ighoe ko kabu hauvia tana pari uto, mo ko hauvia ghua na uha uto te butu mai ikokou.
GEN 27:40 Mi ghoe ko nia vola na isi. Mi ghoe ko lutu vania a hoghomu. Hauva, mi tana bona ko luba sania, ge ko tatavahale itatana.”
GEN 27:41 Keri ke, Esau te nia ghighirou a Jacob na pukuna te gitoa nina na vauto. Keri ge ghaghua tana ghanaghanana heghena, “A tamagu ke mua hau me ke mate, ma ka nia tangimate. Tana bona na posabongi ke soko, mi kakeri vaho ge ku labumatea Jacob.”
GEN 27:42 Ma siki sakai te rongovia na hava te bosatatea Esau, ge va tughunia vania Rebekah. Ma gaia te holoa mai Jacob, ge bosa vania, “A Esau te ghanaghana ge ke lavitughugho, me ke labu mategho.
GEN 27:43 Aeni na hava ko gonia. Ko sogha polo va ta vaivinegu Laban te hagha i Haran.
GEN 27:44 Ko kabu kolua polo ke soko nina lei ghanaghana dika Esau itamua.
GEN 27:45 Tana bona vaho ke nighi ponolio na lei totobo to gonighi vania, ge ku bosa vanigho gatu. Na hava na pukuna ge ku sanighau iroghau udolu ta sakai na bongi vamua?”
GEN 27:46 Ma Rebekah te ghaghua vania Isaac, “Inau to nia vahaghitaili mu nia lugu nigua na lei vinekama voo ni kemana Het. Ke vagha Jacob ke tauna siki sakai tadira, e manana ku mate nigua vaso ge ku mua ghoi righia.”
GEN 28:1 Keri ke, Isaac te holoa Jacob, ge vautoa me vania, “Ko bei tauna gea siki sakai tadira rana lei vaivine ni Canaan raini.
GEN 28:2 Hauva, ko tona tua i Paddan-aram, tana valena kukuamu Betheul, mo ko tauna sakai na dalena vaivine a tubumu Laban.
GEN 28:3 Ma God puku ni maana ke vautogho me ke va hegho na sonihalavu ge ko vahura na lei gari subo. Mana lei vaivarimu kara puputu ni ovu subo ni kema sule.
GEN 28:4 Ma God ke talua ivuvungamu ma rana vaivarimu na vauto te nia baubahu vania Abraham. Mi ghoe ko loghoa na bona eni toro sinogho mai iga iroghita itaeni, na pukuna God te va hea tua Abraham.”
GEN 28:5 Ma Isaac te nia vetena Jacob, ma gaia te tona i Paddan-aram me kabu kolua a tubuna Laban, na vaivinena tinana, na dalena Bethuel tana kemana Aram.
GEN 28:6 Ma Esau te rongovia gaia tamana te vautoa Jacob me nia vetena tona i Paddan-aram, ge ke va lavia iga na tauna, maia te hove pungisia Jacob ge ke bei tauna gea siki vaivine ni Canaan.
GEN 28:7 Me ghilala ghua sono gaia a Jacob te taonira na tinana mana tamana ge ke tona i Paddan-aram.
GEN 28:8 Ma Esau te righikalea gaia tamana te nira sika na lei vaivine ni Canaan raini.
GEN 28:9 Na pukuna keri, gaia te va kaoa nina binaboli a tubuna Ishmael, me tauna a sakai na dalena na vaivine a Ishmael, na dalena Abraham, kolua nia na lei tauna te kabukolura tua. Mana ahana na vaivine vaolu te tauna ke a Mahalath, agaia na vaivinena Nebaioth.
GEN 28:10 Mi tana bona vaghana keri, Jacob te rughuhoru sania i Beersheba me tona potaa Haran.
GEN 28:11 Tana huu ni aho gaia te va sara ta sakai na bona te uto, me kabu beto kakeri vania na bongi. Ma Jacob te kenea na vatu ge ke nia ulunga me koli horu, ge maturu.
GEN 28:12 Mi tana bona te maturu agaia te righia na mabubuna na lata te vuivuni iani maramana ma sara ikokou. Me righira nina angel God tara dato mara horu igaa.
GEN 28:13 Mi kokou sosokona na lata keri agaia Yahweh te tughuru ge ghaghua, “Inau na Yahweh, ma God nina na kukuamu Abraham, ma God nina tamamu Isaac. Mana bona to koli iga itaeni ke animua. Inau ku vahegho mara rana lei vaivarimu.
GEN 28:14 Mana lei vaivarimu kara subo te vagha na pughu ni pari tana maramana. Gaira kara sepalaghi ta didira na lei bona te vuivuni uluna mi bokona, mi launa mi longana, mana lei kema tana maramana ku vautora na pukuna ighoe mana lei vaivarimu.
GEN 28:15 Inau ku kabu kolugho mu ku pilupungisigho ivei tua ko va igaa. Inau, ta siki dani ku lavi oli tatavahalegho mai tana bona eni. Inau itamua talau polo ge ku soko na heamu na lei totobo tu nia baubahu na heamu.”
GEN 28:16 Ma Jacob te rarai, ge ghaghua, “E utuni sughua a Yahweh te kabu tana bona eni, mi nau tu mua ghilala.”
GEN 28:17 Ma gaia te mataghu ge ghaghua, “Na bona eni te vatei mamataghugha! Aeni na valena God sughua, na mataula haghe va ikokou.”
GEN 28:18 Mi tana roropo ghana Jacob te mina me tapatughuru. Ma gaia te lavia na vatu te nia ulunga ge tughuruvaghini datoa te vaughilala nia na vatei ghanaghana oliana, keri ge lavia na kokolo ni olive me vulia nia.
GEN 28:19 Me holoa nia bona keri Bethel, sakai vamua na ahana na komu te dutuvia na bona keri i Luz.
GEN 28:20 Ma Jacob te gonia nina na baubahu eni, “Ge ke vagha ighoe God ko kabu koluu mo ko pilupungisiu tana tonatona eni, mo ko vaheu na vanga mana pupulu,
GEN 28:21 ma ge ko lavi oli tatavahaleu va ta tamagu ke, mi nau ku negho Yahweh, ge ko nigua na God.
GEN 28:22 Mana vatu ni vatei ghanaghana oli eni ke, na bona rana vure tara holohaba iga God. Mi nau ku nia heveioli vanigho e hangavuluni na lei totobo ko vaheu mai.
GEN 29:1 Ma Jacob te tona so, me va haghe tana butonikomu iulu.
GEN 29:2 Ma gaia te vaevanea va ihalahau e tolu na ovu ni sheep tara koli tana bona oka lilighina na tuvu. Ma rana righitaoni sheep tara hera na beti ga vanira na lei sheep, mana vatu te mava ngangata te pungisia na matana na tuvu.
GEN 29:3 Mana vetena iga ikakeri ke, na lei ovu ni sheep udolu mughua kara mai sara ge kara lavikehaa na vatu. Mi murina kara hera tua na beti, gaira kara ghoi taovaghiniolia na vatu tana matana na tuvu.
GEN 29:4 Ma Jacob te va tona itadira rana righitaoni sheep ge huatira, “?Ivei tau haghaghau?” Ma gaira tara ghaghua, “I Haran.”
GEN 29:5 Gaia te huatira, “?Ivei te ghaghua au ghilala so sakai na tinoni ikakeri na ahana Laban na kukuana Nahor?” Ma gaira tara bosa tughu, “Eo, ai ghilalaa so.”
GEN 29:6 Ma Jacob te huatira, “?E vola uto so?” Ma gaira tara bosa tughu, “Gaia te vola uto so. Ko righia va, gaia na dalena Rachel te nira mai na lei sheep.”
GEN 29:7 Ma Jacob te huatira, “Itaeni te danikama mua. E mua na bona ni aho mua ge kau savukolura na lei sheep te vagha ge kara aheahe vania na nulavi. ?Na hava na pukuna ge au mua hera ghadira beti na sheep, ge kara pulohi tana bona kara vanga iga?”
GEN 29:8 Mara ghaghua gaira, “Kai mua tangomana na boki kehaana na vatu mana va heghedira beti polo kara ghaha udolura iani na lei sheep maia rana lei righitaoni sheep.”
GEN 29:9 Mana tutugu te tona haliu so, Rachel te nira sara mai nina na sheep a tamana na pukuna agaia na righitaoni sheep.
GEN 29:10 Mi tana bona Jacob te righia Rachel, na dalena Laban, na vaivinena tinana, mana pukuna na sheep tara nina tubuna, Jacob te tona tana tuvu me boki kehaa na vatu me hera na beti nina na ovu ni sheep a tubuna.
GEN 29:11 Keri ge Jacob te nonginongia Rachel, mana kolobu te mai tana matana na pukuna te togotogo sule ngangata.
GEN 29:12 Ma gaia te tughunia vania, “Inau na kulana vure na tamamu. Inau Jacob na dalena Rebekah.” Ma Rachel te mina sama tona tana tamana Laban ge bosa vania na hava te rongovia.
GEN 29:13 Mi tana bona Laban te rongovia na rongorongona Jacob, na dalena vaivinena, gaia te rughuhoru ge ke va topoa, me nonginongia. Ma Laban te lavia va tana valena, ma Jacob te bosa vania na lei totobo te kalea.
GEN 29:14 Ma Laban te ghaghua, “Eo, ighoe sughua na puku ni vinahigu mana ghabugu heghegu. Ma Jacob te ghahaa itatana tubuna, Laban, ta sakai na vula.
GEN 29:15 Ma Laban te ghaghua vania, “Ko mua tangomana na lutu vaniagu ge ko mua lavia na taba na pukuna ighoe na kulagu. ?Me ngiha te liomu ge ku pelugho nia?”
GEN 29:16 Ma Laban te loghora ara rua dalena na vaivine, Leah na kamanagho ma Rachel na tahina.
GEN 29:17 Leah te loghoi na mata marabu, ma Rachel te ghaugharugha me matakage.
GEN 29:18 Mana pukuna Jacob te dolovia tua Rachel, keri ge bosa vania tua tamana, “Inau ku lutu vanigho e vitu na niulu ge ighoe ko heu tua Rachel ke taugu.”
GEN 29:19 Ma Laban te bosatughu ge talamaghi, “Inau ku va hegho ighoe ku mua vahea na keha te mua ghaha ilokana na binaboli.”
GEN 29:20 Keri ge Jacob te lutu so e vitu na niulu na peluna Rachel. Ma nina dolo vania te laga ngangata, te vagha te mua daro vania na lei niulu rakiri.
GEN 29:21 Me sara tua na bona ge koro taulaghi, ma Jacob te ghaghua vania Laban, “Ko heu mai Rachel ge koro taulaghi na pukuna tu sokoa tua nigua na lutu.”
GEN 29:22 Ma Laban te holokolura na ghana na komukolu ge kara mai tana gougonu ni taulaghi ta Jacob ma Rachel.
GEN 29:23 Mi tana bongi keri, tana bona te pungi tua, Laban te lavia Leah vania Jacob, ma gaia te maturu kolua.
GEN 29:24 Ma Laban te vahea Leah a sakai na seka, a Zilpah, ge ke nina ghairau.
GEN 29:25 Mi tana puipungi ghana te rarai a Jacob, agaia te righi kalea a Leah. Ma Jacob te rutu vania Laban, “?Na hava na pukuna ge o pegou? Inau tu lutu vanigho ra vitu na niulu vania Rachel! ?Mana hava to ghanaghanaa ge o pegou?”
GEN 29:26 Ma Laban te bosa tughu, “E mua dida na vetena ge ke diki taulaghi na kamamuri tatana na kamanagho.
GEN 29:27 Mo ko pitu koekobe kara padi ra vitu na bongi tana gougonu ni sonikolu, ge ko tauna Rachel. Hauva, mo ko ghoi baubahu vaniu mughua ge ko lutu vaniu ra vitu na niulu.”
GEN 29:28 Ma Jacob te talamaghi ge ke ghoi lutu so e vitu na niulu. Me vitu tua na bongi murina toro taulaghi a Jacob ma Leah, Laban te hea so ghua a Rachel.
GEN 29:29 Ma Laban te hea Rachel sakai na seka, na ahana Bilhah, ge ke nina ghairau.
GEN 29:30 Ma Jacob te maturu kolua ghua Rachel, me dolovi ngangata va vulea Leah. Ma gaia te ghoi lutui ra vitu na niulu vania Laban.
GEN 29:31 Mana pukuna Jacob te dolovia Rachel haba vulea va Leah, Yahweh te lubatia Leah ge ke logho gari, ma Rachel te mua logho gari.
GEN 29:32 Ma Leah te logho gari me vahua na dalena na mane. Me ghaghua gaia, “Yahweh te ghilala nigua na vahaghitaili, mi taeni na taugu ke doloviu.” Keri ge holoa nia Reuben.
GEN 29:33 Mi murina keri te ghoi logho gari so, me ghoi vahua na dalena na mane. Me holoa nia Simeon, na pukuna gaia te ghaghua, “Yahweh te rongovia ge na taugu te mua doloviu, ma gaia te ghoi heu mai eruani na dalegu.”
GEN 29:34 Me Leah te ghoi logho gari so, me vahua sakai na mane me holoa nia Levi, na pukuna gaia te ghaghua, “E utuni itaeni a taugu ke doloviu tua, na pukuna tu vahua vania tua ara tolu dalena na mane.”
GEN 29:35 Ma gaia te ghoi logho gari sono, me vahua na dalena na mane me holoa nia Judah, na pukuna gaia te ghaghua, “Itaeni inau ku holohaba Yahweh.” Ma gaia te beto tua na logho gari.
GEN 30:1 Mi tana bona Rachel te righia te mua tangomana na logho gari, gaia te ghaghana vania tughana. Me bosa vania Jacob, “E liogu na logho dalegu, taho ke, mu ku mate nigua vaso.”
GEN 30:2 Ma Jacob te rutu, ge huatia me ghaghua, “?Inau ke a God? Agaia God heghena vamua ke tangomana na lubatiamu ge ko logho gari.”
GEN 30:3 Ma Rachel te bosa vania, “Ko maturu kolua nigua na ghairau Bilhah, ma gaia ke vahua na gari vaniu.”
GEN 30:4 Keri ge Rachel te vahea Bilhah ge ke tauna, ma Jacob te maturu kolua.
GEN 30:5 Ma Bilhah te logho gari, ge vahua na dalena na garimane.
GEN 30:6 Rachel te bosa, “God te dete maemaneu, maia te rongovia nigua na nongi ge vaheu mai na garimane eni,” na pukuna keri gaia te holoa nia Dan.
GEN 30:7 Me Bilhah te ghoi logho gari sono, me ghoi vahua vania Jacob eruani na garimane.
GEN 30:8 Rachel te holoa nia Naphtali, na pukuna gaia te bosa, “Inau tu logho ngangataa na hughuhughu sule itatana tughagu mi nau tu laga vulea.”
GEN 30:9 Mi tana lei bona vaghai raini, Leah te ghilala ke mua ghoi logho gari tua, ma gaia te vahea nina na ghairau, Zilpah, vania Jacob ge ke tauna.
GEN 30:10 Me mua hau mua a Zilpah te vahua vania sakai na garimane.
GEN 30:11 Leah te bosa, “Ivei vaho tua te vagha na uto ia tu loghoa,” na pukuna keri ge holoa nia Gad.
GEN 30:12 Ma Zilpah te ghoi vahua so eruani na garimane.
GEN 30:13 Ma Leah te holoa nia Asher, na pukuna te ghaghua gaia, “Na togotogo tu loghoa mana lei vaivine kara ghanaghanaa tu togotogo ngangata.”
GEN 30:14 Mi ta sakai na dani tana bona ni hinava ni wheat, Reuben te sodoi balu na ghai tara holoi nia na mandrake tana leghai me vahea tinana Leah. Ma Rachel te nongia Leah, “Ko vaheu na balu.”
GEN 30:15 Ma Leah te rutu ngangata me ghaghua, “?Ivei te ghaghua e mua manana mua to pongoa tua na taugu? Itaeni to liona ge ko ghoi lavipoloi so anina na mandrake na dalegu!” Ma Rachel te ghaghua, “Inau tu lubatia vanigho Jacob, ge ke maturu kolugho tana bongi geva ke tughua na lei mandrake tu holai.”
GEN 30:16 Mi tana nulavi keri, tana bona te vaho oli mai a Jacob tana leghai, Leah te rughuhoru ge ke va sodoa. Ma gaia te bosa vania, “Ighoe ko tangomana ge ko maturu koluu tana bongi geva. Inau tu pelugho tua ta Rachel nighi na balu mandrake nina dalegu te sodoi.” Keri ge Jacob te maturu kolua.
GEN 30:17 Ma God te bosa tughuna nina na kokoeliulivuti Leah, ma gaia te ghoi logho gari ge ghoi vahua e limani na dalena na garimane.
GEN 30:18 Me holoa nia Issachar, na pukuna gaia te bosa, “God te tabau nia tu hea nigua na ghairau na taugu te vagha na tauna.”
GEN 30:19 Ma gaia te ghoi logho gari sono Leah, ge vahua e ononi na dalena na garimane.
GEN 30:20 Me holoa nia Zebulun, na pukuna gaia te bosaa, “God te vahea na sonihalavu te uto. Mi taeni na taugu ke talumavau, na pukuna tu vahea ra ono na dalena na lei garimane.”
GEN 30:21 Mi murina gaia te ghoi vahua so sakai na vaivine me holoa nia Dinah.
GEN 30:22 Me God te ghanaghanaa Rachel, ge bosa tughuna nina na kokoeliulivuti nia na loghoana sakai na dalena.
GEN 30:23 Ma gaia te logho gari me vahua na garimane. Me ghaghua, “God te lavikehaa na maa itagua.”
GEN 30:24 Ma gaia te holoa nia Joseph, na pukuna te ghaghua, “Ku kokoeliulivuti vania Yahweh ke ghoi talana vaniu mai so a sakai na dalegu na garimane.”
GEN 30:25 Mi murina Rachel te sivuragha Joseph, Jacob te bosa vania Laban, “Inau te liogu ge ku pulohi tua tana komugu.
GEN 30:26 Ko lubatiu ge ku lavira na lei taugu ma rana lei dalegu, na pukuna tu pelura tua itamua. Mo ko ghilalaa tu pelu sokora tua itamua te vagha nigua na lutu uto tu gonighi vanigho.”
GEN 30:27 Ma Laban te bosa tughu vania, “U nongi ngangatagho ge ko bei rughuhoru saniu na pukuna tu righighi na lei vaughilala mu ghilalaa Yahweh te vautou inau na pukuna ighoe itagua.
GEN 30:28 Ko bosa vaniu mai engiha to liona ge ko lutu so vaniu, mi nau ku pelugho!”
GEN 30:29 Ma Jacob te bosatughu, “Ighoe to ghilala tua ivei tu nea na lutu laga vaniamu ilokani te subo na niulu tua, mi vei tara ghaghua nimura na lei sheep mana lei maumanu vola ge ra sepalaghi.
GEN 30:30 Ighoe to loghora na balu vamua inaghona ge u mai, mi taeni to loghoi tara subo ngangata tua. Ma Yahweh te vautogho tana lei totobo tu gonighi vanigho. Mi taeni inau ku righitaoni olira nigua na binaboli heghegu!”
GEN 30:31 Ma Laban te ghoi huahuati sono, “?Mana hava na pelu ia te liomu?” Jacob te bosatughu, “Ko bei peluu gea siki rongo. Mi nau ku ghoi pulohi mu ku ghoi lutu vanigho, ke vagha to gonia a sakai na totobo vaniu.
GEN 30:32 Ko lubatiu ge ku tona ghobudira nimua na lei volivoli itaeni, mu ku vilikehara na lei sheep mana goat tara loghoa na vaughilala, kolura nia na lei sheep tara kirikiria, ko va heu raeni te vagha na tabagu.
GEN 30:33 Aeni ke negho ge ko righia inau tu lutu kaekage vanigho pe taho. Ge ko righi sodoa siki sheep pura pana goat tara mua kirikiria ke, mo ko ghilalaa tu gitoi itamua.”
GEN 30:34 Ma Laban te bosatughu, “E uto ngangata, ke ghaghua igaa na hava to bosaa.”
GEN 30:35 Mi tana dani vaghana keri, Laban te rughu horu me lavikehara itadira, na lei goat mane mana vaivine tara loghoa na pile vaughilala te pura, mana lei goat kirikiria maighi na lei sheep bili me lubatira tana limadira rana lei dalena ge kara righitaonira.
GEN 30:36 Mete lavira e tolu na bongi te vagha na hauna tara sopa haghara iga. Mi tana bona keri Jacob te kabu so me righitaonira nina volivoli keha a Laban.
GEN 30:37 Ma Jacob te lavighi na sousopuni na ghai tara holoi nia na poplar, almond, mana plane, me paighi na ghuighulini ge ke gonighi iga na ghalo pura.
GEN 30:38 Me talui na lei gaegame te paighi lilighina na vatei inu, ge ra nina lei volivoli Laban kara righighi tana bona kara mai ni inu.
GEN 30:39 Ikakeri tua na bona kara vei sodoi ni gehe gari. Mi tana bona tara mai koukolu inaghoni na lei otooto pura, na lei daledira tara pura kolu bili, kirikiria, tunutunua nia na vaughilala itadira.
GEN 30:40 Ma Jacob te talukolura nia nina na lei volivoli heghena, me ke mua vilivokara na dale sheep ta nina na lei sheep Laban. Mi tana bona ni mai koukolu agaia te liliura na lei sheep vaivine va ta nina lei sheep mane tara bili Laban. Mete vagha ghua te talura heghedira rana lei nina sheep me mua talukolura ta nina ovu Laban.
GEN 30:41 Ivei tua na bona vaghana rana sheep vaivine tara laga kara gonidila ni mai koukolu gehe gari Jacob te gonidilai na lei otooto tara paighi te ghahai inaghodira.
GEN 30:42 Me mua mai vanira tara lugu. Keri ke, rana dale sheep tara lugu ke, anina Laban, ma rana lagalaga a nina Jacob.
GEN 30:43 Mete vagha keri ke, anina na lei volivoli a Jacob tara savungi minaminai, ma gaira tara sepa ngangata. Gaia te sosodo me loghora tara subo na vure lutu, mana lei camel mana lei donkey.
GEN 31:1 Ma Jacob te rongovia na rongorongo ge rana dalena Laban tara vuivuni ni hughuhughu, mara ghaghua, “A Jacob te mane lologho ngangata, hauva ka, anina lei lologho te lavighi ta nina lologho a tamada.”
GEN 31:2 Ma Jacob te vuivuni ni ghilalaana ge a Laban te mua kulagha tua itaeni.
GEN 31:3 Ma Yahweh te ghaghua vania Jacob, “Ko pulohi tana bonadira tamamu maia kukuamu maira rana lei kulamu ikakeri, mi nau ku kabu kolugho.”
GEN 31:4 Keri ge Jacob te holora Rachel ma Leah vaa tana bona te righitaonira iga na lei volivoli.
GEN 31:5 Ma gaia te bosa vanira, “A tamamiu te mua kulagha vaniu me mua lavipangotiu te vagha te ghaghua haia iga. Hauva ma nina God tamagu te kabukoluu so.
GEN 31:6 Iroghau toro ghilala ivei te vaghai na vaholani na lutu tu lutui vania tamamiu,
GEN 31:7 hauva ka, me pegou me hughua haia nina baubahu ni peluagu. Ma God te mua talana ge ke gonia vaniu siki dika.
GEN 31:8 Mi tana bona Laban te bosaa, ‘Na lei sheep tara logho vaughilala ke, kara nimua,’ keri ke, maighi na lei sheep udolu kara vahura na lei daledira tara loghoi na lei vaughilala. Mi tana vuivunina na bona te tughua na liona me ghaghua, ‘Ighoe ko loghora rana sheep tara kirikiri,’ keri ke, na lei sheep udolu kara vahura na lei daledira tara kirikiria.
GEN 31:9 Mi tana bona eni, God te lavikehai nina volivoli tamamiu ge vahei inau.
GEN 31:10 Mi tana bona ni mai koukolu ni gehe gari, inau tu maturu bole mu righira na lei goat mane tara kirikiria maia tara logho vaughilala ma tara tunutunua, tara tonavira rana vaivine.
GEN 31:11 Mi ta nigua na maturu bole, na angel nina God te bosa vaniu, ‘Jacob!’ Mi nau tu bosa tughu, ‘Eo, inau tu rongovigho.’
GEN 31:12 Mana angel te ghaghua, ‘Ko vaevanera rana lei goat mane tara kirikiria maira tara loghoa na vaughilala maira tara tunutunua tara tonavira rana nimua na goat vaivine, na pukuna inau tu righighi na lei totobo Laban te gonighi vanigho.
GEN 31:13 Inau na God to sodou i Bethel, tana komu to siusiua na vatu mo baubahu ge ko lutu vaniu. Itaeni ko rughuhoru tana komu eni mo ko pulohi tana komu to va mai iga.’”
GEN 31:14 Ma Rachel ma Leah toro ghaghua, “E uto vanighai so iroghai. E taho siki nimami totobo iani, me taho siki nina lologho a tamamiu ke va mai vanighai ghua.
GEN 31:15 Agaia te talukehai nimami na uto te vaghaghai iroghai na lei vaivine sinogho tona mai. Gaia te nighai hunulu, mana hava te lavighi vanighai, gaia te sonighi tua.
GEN 31:16 Na lei lologho te va hegho a God ta nina lei lologho a tamamami ke, ara nimami mana lei dalemami. Ko tona haliua na hava God te bosaa vanigho.”
GEN 31:17 Keri ge Jacob te talura rana tauna ma rana lei dalena ivuvungadira rana camel.
GEN 31:18 Ma gaia te ghurughurura na lei volivoli udolu te loghora tua va i Paddan-aram, me vuivunia nina na rughuhoru va tana butonikomu i Canaan, ivei te ghaha iga tamana Isaac.
GEN 31:19 Mi tana bona Laban te halahau mua ge gaia te palai na vuvuludira nina na lei sheep, ma Rachel te lavipolora nina na lei god-sasari a tamana.
GEN 31:20 Ma Jacob te pegoa Laban, na pukuna gaia te mua bosatatea vania a Laban, na rughuhoruadira.
GEN 31:21 Ma Jacob te lavighi nina na lei lologho udolu, me sogha halavua tana beti tina Euphrates, me tona vania va na lei ghotu tana bubulo i Gilead.
GEN 31:22 Laban te mua ghilala didira na rughuhoru me tolu tua na bongi te padi.
GEN 31:23 Vaho ge ghilalara, ma gaia te holokolura rana lei kulana ge ara rughuhoru ma kara kene taonira. Mi murina tua e vitu na bongi geva dutuvira ge topora tana lei ghotu tana bubulo i Gilead.
GEN 31:24 Mi tana bongi keri, God te tate vania a Laban tana maturu bole me ghaghua, “Ko righitaonigho tana hava ko bosa vania Jacob.”
GEN 31:25 Mi tana bona Laban te sodoa Jacob tana vale tapolena tana sakai na ghotu i Gilead, ma gaia te tughuru vaghinia na vale tapolena lilighina Jacob.
GEN 31:26 Ma Laban te bosa vania Jacob, “?Na hava to ghanaghana ge o rughuhoru popolo te vagha keri? Ighoe to pegou, mo lavipolora rana dalegu vaivine vaghara na tinoni to sagura tana kisumate.
GEN 31:27 ?Na hava na pukuna ge o rughuhoru popolo? Ge mi nau ku gonia vanighau na vanga ni saniamu, kolua nia na linge ni rivurivu mana uvete mana gita.
GEN 31:28 Ighoe to mua lubatiu ge ku nonginongira rana dalegu vaivine maira na lei kukuagu mu ku bahura. Ighoe to gehegehe bule ngangata.
GEN 31:29 Inau ku tangomana ge ku durakegho ighoe, hauva ka, ma nina God tamamu te tate vaniu i bongi me bosa vaniu, ‘Ko righitaonigho tana hava ko bosaa vania Jacob.’
GEN 31:30 Inau tu ghilalagho ighoe to liona ge ko tona mughua, mo nia ghaghua na komumu to sule dato igaa. ?Mana hava na pukuna ge o gitoi nigua na lei titinoni god tana valegu?”
GEN 31:31 Ma Jacob te bosa tughu me ghaghua, “Inau tu rughuhoru minamina na pukuna tu mataghu. Mu ghanaghana heghegu ke, mo ko laviolira gea rana dalemu vaivine itagua.
GEN 31:32 Mete vagha nimua na titinoni god ke, lubatia na tinoni te lavighi ke mate. Ma ge ke vagha ko sodoa siki nimua na totobo ke, inau tu papari tana matadira rana lei kulada raeni, ko lavikehai.” Hauva kaa, ma Jacob te mua ghilala a Rachel te holai.
GEN 31:33 Laban te diki tona ta nina vale tapole Jacob me va kekene iga, me va ta nina vale tapole Leah, me va kekene ta didira vale tapole ra rua na vinekama ni lutu, me mua sodoi na lei titinoni god. Mana sosoko gaia te va haghe ta nina vale tapole Rachel.
GEN 31:34 Ma Rachel te lavighi na lei titinoni god me talui lokana na kirisa ta nina camel, ge sopou ivuvungani. Ma sakai manaa Laban te kekene tana vale tapole udolu, te mua topoi.
GEN 31:35 Ma Rachel te bosa vania tamana, “Ko mua rutu vaniu tu mua tughuru tana matamu, na pukuna te kaleu na vahaghi ni vaivine.” Keri ke, sakai manaa te kenekene ngangata, Laban te mua sodoi nina lei titinoni god.
GEN 31:36 Keri ge Jacob te rutu ngangata, me keikeria Laban, “?Na hava to sodoa? ?Mana hava nigua na hahi? Ighoe to ghuru taoniu vaghau na tinoni diu vetena!
GEN 31:37 Ighoe to kekene udolui tua nigua na lei totobo tu loghoi. Ko tatei vaniu mai tua itaeni na lei hava to sodoi tara nimua! Ko talu horui iani tana matada ighita udolu, ge kara vaevanei na lei kulada, ge ighita udolu ka vaevanei. Lubatira ge kara detea ahei sughua te puku ni loghoani.
GEN 31:38 Erua hangavulu na niulu tua tu kabu kolugho, mi tana lei bona udolu rakeri inau to righitaonighi nimua na lei sheep mana goat, keri ge kara vahura na lei dale korukoru mara maramarabu. Mi lokani rana lei niulu rakeri, inau tu mua tabea siki nimua na sheep mane, ge ku ghania.
GEN 31:39 ?Ma siki sakai tadira kara soghavira pa kara matera na lei maumanu asi ke, ivei te ghaghua? U mua tatei vanigho, mu mua nongigho ge ko taluhorua ta nimua na iduidu itadira nimua na lei volivoli. Inau heghegu tu nia kaukauli na sosoni lee! Ighoe to neu mu pelui na lei sheep pana goat tara gitoi tadira nimua na volivoli tana bongi mana dani, sakai vamua na sosonilee tu nei, te palugu inau pe taho.
GEN 31:40 Inau tu lutu vanigho tana papara ni hina tana dani, mana bihilaghi mana daidanihaghi tana bongi.
GEN 31:41 Eo, rua hangavulu na niulu tu ghaha kolugho. Ra hangavulu vati na niulu tu lutu vanigho na peludira rana dalemu vaivine tu taudira. Mara ono na niulu ge u loghora na balu lei sheep mana goat. Mi ghoe te hangavulu na tughuru ni taluhoruana na pelugu ta nigua na pelu.
GEN 31:42 Ma ge a God, nina kukuagu Abraham mana tamagu, Isaac, toro holohabaa ke, te mua hangau, mo niu vetena keha nia te taho siki rongo tana limagu. Hauva ka, ma God te righia to niu ghighirou ma nigua na lutu laga. Mughua keri ge tate vanigho i bongi tana bongi me talu tateu inau ta nigua lutu.”
GEN 31:43 Ma Laban te bosa tughu vania Jacob, “Rana vinekama raeni ke ra dalegu, mana lei daledira raeni ke, rana lei kukuagu, mana lei sheep maia na lei totobo to loghoi ke anigua. ?Mana hava ku gonia vanira rana puku ni dalegu vaivine maia rana lei kukuagu?
GEN 31:44 Ko mai, mo koro gonia na baubahu ni mabo, ighoe mi nau, iroghita koro kabu taonighi na lei vetenana na baubahu.
GEN 31:45 Ma Jacob te lavia na vatu sule me tughuruvaghinia te vagha na vatei ghanaghana oli.
GEN 31:46 Ma gaia te bosa vanira ghua nina na lei mane lutu ge kara vahikolui na vatu ma kara varavara datoi. Jacob ma Laban toro sopou horu lilighina na bara vatu ge koro ghani koukolua na vanga.
GEN 31:47 Moro holoa nia na bara vatu keri, “na bara vatu ni vatei vaevane koukolu.” Tana leuna Laban te holoa nia Jegar-sahadutha, mi tana leuna Jacob te holoa nia Galeed.
GEN 31:48 Ma Laban te ghaghua, na bara vatu eni ke tughuru te vagha na vatei vaevane koukolu ke maumauri olia vanighita dida na lio sakai sonikolu.
GEN 31:49 Na bona eni koro holoa nia ghua Mizpah. Ma Laban te ghoi ghaghua sono, “Lubatia Yahweh ge ke righitaonighita ge ka taonia dida na baubahu tana bona koro sopa kabu sagau mo koro mua reirei koukolu.
GEN 31:50 Ku mua ghilala inau toko nira ghighirou rana dalegu na vinekama, pa ko lavira balu vinekama keha mo ko taudira, hauva ka, ma God ke vaevanea mai so.
GEN 31:51 Na bara ni vatu mana vatu sule eni
GEN 31:52 tara tughuru ighobuda te vaughilalaa toro kabu koukolu ta dida na baubahu. Inau ku mua vulea na kobekobe eni ge ku labugho, mi ghoe ko mua vulea ge ko mai labuu inau.
GEN 31:53 Inau ku holoa didira na God kukuamu Abraham ma nina God kukuagu Nahor - ke hea na totoro ahei itatada ke va vahaghitailia a sakai. Ma Jacob te gonia na baubahu tana matana nina God puku ni maana, a tamana Isaac, ge ke talumavaa na baubahu.
GEN 31:54 Ma Jacob te nia hevei na sukaghi vania God. Me holora mai na vure subo ta nina vanga koukolu. Mi murina keri gaira tara ghahara so a sakai na bongi tana ghotu.
GEN 31:55 Ma Laban te rarai minamina tana roropo ghana, agaia te nonginongira rana dalena na vinekama maira rana lei kukuana, me vautora. Keri ge pulohi tana komuna.
GEN 32:1 Ma Jacob ma nina binaboli tara ghoi vuivunia so na rughuhoru, mara na nina angel God tara mai topoa.
GEN 32:2 Mi tana bona Jacob te vaevanera, agaia te ngangaraha nia na hava me ghaghua, “Aeni nina bona ni kisumate God.” Keri ke, me vatua nina na bona keri Mahanaim.
GEN 32:3 Ma Jacob te nira vetena nina vure lavibosa vania na hoghona Esau, tana butonikomu Edom (eruani ahana Seir).
GEN 32:4 Ma gaia (Jacob) te ghaghua vanira, “Kau vahea na rongorongo eni a nigua na vunaghi Esau, ‘Na kokoe ni talumuri tatana nimua na tinoni ni lutu Jacob, “Inau tu ghahau ta tubugu a Laban ritini itaeni.
GEN 32:5 Mi taeni inau tu loghoi tua lei buluka, rana donkey, rana sheep, rana goat maia ghua na lei tinoni lutu, na mane mana vaivine. Mi nau tu nira vetena vanigho gatu na vure lavibosa raeni ge kara diki tughuni dilaa vanigho na maiagu, mu ghanaghana [dila] ke, mo ko tamahoghoni kokolu so itamami.” ’”
GEN 32:6 Rana vure lavibosa tara nia pulohi mai na rongorongo vania Jacob, “Agaia Esau te mai ni sodoagho kolura nia ara vati hangalatu ni mane.”
GEN 32:7 Ma Jacob te nia mataghu na rongorongo vaghana, ma gaia te tuvalira rana vure, maia na lei sheep ma rana camel ma rana goat ma rana buluka tana e rua na ovu, mara ghana sopasopara.
GEN 32:8 Me ghanaghana, “Ge ke vagha ke suravira a Esau sakai na ovu ke, ma tara sogha polo sakai na ovu keha.”
GEN 32:9 Keri ge Jacob te kokoeliulivuti me ghaghua, “A God nina kukuagu Abraham ma tamagu Isaac, rongoviu. A Yahweh, to bosa vaniu ge ku pulohi tana komugu maia tadira kulagu vure, mo baubahu ge ko righitaoniutou.'
GEN 32:10 Mi nau te mua ulaghagu na lei totobo uto to gonighi vaniu, maia na liodolo to tatea vaniu inau, nimua na tinoni lutu. Tana bona tu halavu na beti tini Jordan te padi, u mua loghoa siki totobo mana totoghona vamua. Mi taeni tana valegu tu loghora erua na ovu ni vure mana lologho.
GEN 32:11 A Lord, u kurutigho, ko vavolau tatana hoghogu, Esau. Inau tu mataghunia, ge ke mai me ke labumateu gea inau maira rana taugu maira rana lei gari.
GEN 32:12 Mi ghoe to baubahu ge ko righitaoni utou, mu ku halilaghinia na vaivarigu ge kara mai vaghara na saghalea tana saravahale tara subo ngangata a idumiani.”
GEN 32:13 Tana bongi keri, Jacob te ghaha iga, me gonidilaa nina na dolo vania Esau.
GEN 32:14 Rua na hangalatu ni goat vaivine, me rua hangavulu na goat mane, me rua hangalatu na sheep vaivine, me rua hangavulu na sheep mane,
GEN 32:15 me tolu hangavulu na camel vaivine kolura nia na lei daledira, ma ra vati hangavulu na buluka vaivine, me hangavulu na buluka mane, ma rua hangavulu na donkey vaivine me hangavulu na donkey mane.
GEN 32:16 Ma gaia te bosa vanira nina vure lutu ge kara hulira va inagho, na lei ovu ni maumanu tana lei sopasopa ovu heghena, ke vokara na bona oka i ghobudira.
GEN 32:17 Ma gaia te vahera na kokoe eni na lei mane tara idevia na vuivuni ni ovu me ghaghua, “Tana bona kau tona Esau, gaia ke huahuati, ‘?Ivei kau tona vaa? ?Ahei nina tinoni ni lutu ighau ma hei nina na lei maumanu raeni?’
GEN 32:18 Ma kau bosa tughu, ‘Na lei totobo raeni ke, nina nimua na tinoni ni lutu a Jacob. Gaighi nia na dolo vania na vunaghina Esau. Agaia te tumuri ghai mai.’”
GEN 32:19 Ma Jacob te va hera sakai vamua tua na kokoe na lei sopa vure tara righitaonighi na lei ovu ni mua manu me vanira, “Tana bona kau righia a Esau ke, kau bosaa vamua tua sakai na vata ni kokoe.
GEN 32:20 Ma kau ghanaghana talaua na bosaana, ‘Nimua na tinoni ni lutu Jacob te tumurighai mai.’” Nina na padalaghi Jacob te loghoa na ghanaghana dila ge Esau ke holopangotighi nina lei dolo, ma gaia Esau ke arovia.
GEN 32:21 Mana lei dolo udolu gaia te diki nighi vetena ide tua, mi tana bongi keri Jacob te hagha mai sono tana vale tapole tana bona tara ghahara iga.
GEN 32:22 Mi tana bongi keri Jacob te tughuru dato me nira vetena rana tauna, erua nina vinekama ni lutu me hangavulu sakai na dalena ge kara sogha halavu tua tana beti tina Jabbok.
GEN 32:23 Mi murina tara ghahara mai tua na levuni beti tina, Jacob te nighi vetena halavu nina na lei lologho udolu.
GEN 32:24 Ma Jacob te kabu heghena vamua iga. Ma siki tinoni te mai tatana me lotia moro ghutuveve tana tapoasana na dani.
GEN 32:25 Mi tana bona na tinoni keri te righia ke mua tangomana na lagavuleana ke, gaia te labua na bokena Jacob me vadikalaa na louloghu ni bokena.
GEN 32:26 Ma gaia na tinoni keri te ghaghua, “Ko lubatiu, te [dani marao]/[labota puipungi] tua.” Ma Jacob te lavi ghuri me ghaghua, “Ku mua tangomana tua na lubatiamu polo ko vaheu mai na vauto.”
GEN 32:27 Mana tinoni keri te huatia, “Ahei na ahamu?” Ma gaia te bosa tughu, “A Jacob.”
GEN 32:28 Mana tinoni keri te bosa vania, “Na ahamu ke mua ghoi Jacob, itaeni kara hologho nia Israel, na pukuna ighoe to pepo kolura God maira na lei tinoni mo laga vulera.”
GEN 32:29 Ma Jacob te huatia, “Ahei na ahamu?” Mana tinoni keri te bosatughu, “Na hava na pukuna ge o huatia?” Ma gaia te vautoa Jacob tana bona keri.
GEN 32:30 Me Jacob te haghua gaia, “Inau tu righia na matana mana ihuna God, mana volagu te talu olia sono.” Keri ge ke holoa nia na bona keri Peniel.
GEN 32:31 Mete puaka dato mai tua na aho tana bona Jacob te rughuhoru sania Peniel. Ma God te vadikala sakai na bokena Jacob, keri ge sakutua tona soe.
GEN 32:32 Ikakeri te ghaghua sughua itaeni na vure ni Israel tara mua ghania na vinahi lilighina na boke, na pukuna tara ghanaghana olia na hava te kale tana bongi keri.
GEN 33:1 Mi tana bona hau mua, Jacob te righia va a Esau te mai kolura ara vati hangalatu nina mane.
GEN 33:2 Ma Jacob te padalaghinira nina na binaboli ge kara haghara tana palapala, kolura nia erua nina na vinekama ni lutu maia rana lei daledira inaghodira, ma Leah ma rana dalena tara mai ruani, ma Rachel me Joseph toro sosoko.
GEN 33:3 Ma Jacob te tona haliu me ghidevira. Mi tana bona te dutuvia ge sodoa na hoghona, ge poghotao e vitu na bona.
GEN 33:4 Ma Esau te sama ge ke sodoa, me avehia me nonginongia. Ma rogaira udolu toro tangi.
GEN 33:5 Ma Esau te righira na lei vinekama mana gari, ge huahuati, “Ahei na vure vaghadira raeni tara kabu kolugho?” Ma Jacob te bosatughu, “Rana lei dalena God te vahe togotogou mai.”
GEN 33:6 Ma rana vinekama ni lutu toro dato mai kolura rana daledira, moro poghotao horu tana pari inaghona.
GEN 33:7 Me Leah te holara mai na lei dalena mara poghotao horu vania. Mana sosoko Rachel ma Joseph toro mai moro poghotao.
GEN 33:8 Ma Esau te huahuati, “?Mana vatei hava na lei sheep mana lei buluka tu topora tana bona tu mai?” Ma Jacob te ghaghua, “Nigua na vunaghi, gaighi nigua na dolo vanigho ge ke utuni nimua na madolo itagua.”
GEN 33:9 Ma Esau te bosatughu, “Hoghogu, inau tu loghora te subo tua, ko talugonighi na lei hava to loghoi.”
GEN 33:10 Ma Jacob te ghaghua, “Taho, U nongi ngangatagho ge ko lavi togotogoi ke vagha na sosokona na vahaghitaili. Inau tu togotogo ge kua righia kalea nimua na togotogo koukoluu. Aeni te vagha ku righia kalea a nina togotogo a God.
GEN 33:11 Ko lavipangotighi na lei dolo, na pukuna God te uto vaniu, mu loghoi na lei lologho te manana ge ku loghoi.” Ma Jacob te tona haliu sono na kerikeriana me nongia ge ke lavighi nina na dolo, ritini Esau te lavi togotogoi.
GEN 33:12 Ma Esau te ghaghua, “Koro tona mi nau ku kabu kolugho mu ku idevia na halautu.”
GEN 33:13 Ma Jacob te bosatughu, “Nigua na vunaghi, ko righia, na balu tadira na lei gari tara pile ngangata ghua, maira rana lei volivoli tara loghora ghua na daledira. Ge kara ghuru lagara ke, ma kara mate.
GEN 33:14 Mo ko tona haliu sono inaghomami ighoe. Ighai kai taonia nimami na sakutua ge kai gatu topogho tana butonikomu i Seir.”
GEN 33:15 Ma Esau te ghanaghana, “Uto, ko lubatiu ge ke sanira nigua na balu mane ge kara righitaonigho ma kara pilupilugho.” Ma Jacob te kurutigho, “E taho na pukuna itamua ge ko dolovi ngangatau.”
GEN 33:16 Na dani vaghana keri ke, a Esau te pulohi oli so tana butonikomu i Seir.
GEN 33:17 Mi tana bona vaghana keri, Jacob ma nina binaboli tara rughuhoru va i Succoth. Mi kakeri te kisua na valena heghena me kisui na baebale ni ungaunga vanira nina na lei volivoli mana lei buluka. Mana pukuna keri, ge kara holoa nia na bona keri Succoth.
GEN 33:18 Ma gaia tara sara tatavahale i Shechem, tana butonikomu Canaan, mara tughuru vaghinighi na vale tapoledira imurina na komu sule.
GEN 33:19 Ma Jacob te pelua na bona keri tara haghara iga itadira na binaboli ta Hamor, na tamana Shechem, nia e hangalatu na rongo ni silver.
GEN 33:20 Mi kakeri te kisua na bela tabu ni sukaghi iga, me holoa nia El-elohe-Israel.
GEN 34:1 Ta sakai na dani, Dinah, na dalena vaivine a Leah te tona me va kaora na lei tahula tara haghara tana bona keri.
GEN 34:2 Mi tana bona a sakai na vunaghi ni komu, a Shechem, na dalena Hamor tana kemana Hivi, te righia Dinah, agaia te lavia me lotia.
GEN 34:3 Ma nina dolo Shechem vania Dinah te laga ngangata, ma gaia te tabotabo ge ke nea Dinah ge ke nia gharu agaia.
GEN 34:4 Ma sughua gaia te keikeria na tamana, me ghaghua, “Ko lavia vaniu mai na tahula Dinah, mu ku taulaghi itatana.”
GEN 34:5 Mana bosa te saravia Jacob nina na hava te kalea itatana na dalena. Mara na lei dalena na mane tara rughuhoru vaa tana leghai na va righitaoniani na lei maumanu tana bona vaghana. Ma gaia te kabu so polo ge ra oli mai.
GEN 34:6 Mi tana bona vaghana keri, Hamor, na tamana Shechem te rughuhoru me va padalaghinia na ghanaghana eni kolua Jacob.
GEN 34:7 Mi tana saraana gaia, rana lei dalena Jacob tara va oli mai tana leghai. Ma gaira tara nia ribe mara rutu na pukuna na vaivinedira tara lotia. A Shechem te gonia a totobo mamaagha eni ta nina binaboli Jacob nia na lotiana Dinah, na totobo ge me ke mua kale.
GEN 34:8 Hamor te bosa vanira Jacob marana lei dalena na mane, “Na dalegu Shechem te dolovi ngangataa Dinah, me nia ghaghua ngangata ge ke tauna. U nongighau ge kau lubatia me ke taulaghi itatana.
GEN 34:9 Ighai tai nongighau ge kau lubatira na lei dalemami mane ge kara taudira nimiu na lei tahula, mi ghai kai nira hevera na dalemami vaivine ge kara taudira nimiu na lei garimane.
GEN 34:10 Kau kabukolu tua itamami, na bona te tatavahale vanighau. Kau kaburaghi iani, ma kau pelupelu tatavahale koukolu itamami. Ighau kau tatavahale ge kau loghoa na kaukabu itamami.”
GEN 34:11 Ma Shechem te bosa vanira na tamana ma rana vaivinena Dinah, me kurutira, “U nongighau ge kau liouto vaniu, ma kau lubatiu ge ku lavia Dinah ke vagha na taugu. Inau ku nia hevei na hava tana na totobo ia kau liona.
GEN 34:12 Sakai vamua na hava na lologho ia pana dolo kau nongia, inau ku pelua. Kau heu vamua na tahula ge ke taugu.”
GEN 34:13 Hauva ka, ma rana lei vavinena Dinah tara nira sika Shechem ma Hamor na pukuna na hava te gonia Shechem ta vavinedira, keri ge ra pegora.
GEN 34:14 Ma gaira tara ghaghua vanira, “Kai mua [taoniana na] talamaghiniana aeni, na pukuna ighoe to mua pahevaughilala. Ke vatei mamaagha vania na vaivine tana nimami na binaboli ge ke taulaghi tana na mane te mua pahevaughilala.
GEN 34:15 Ma eni sakai na ghanaghana, ge na lei mane itamiu kara pahevaughilala te vagha tai ghaghua iga itamami ke,
GEN 34:16 mi ghai kai taulaghi kolu itamiu, ma kai kabukolughau, ma ka sakai na vure vamua.
GEN 34:17 Me ke taho ke, mi ghai kai lavia Dinah ma kai rughuhoru.
GEN 34:18 Hamor ma Shechem toro talamaghi togotogo.
GEN 34:19 Ma Shechem te mua sania tua siki bona ni aho na taoniana nina nongi, na pukuna gaia te dolovi ngangataa Dinah. Ma Shechem na tinoni tara talumava ngangataa tana lokana na binaboli.
GEN 34:20 Ma gaia te va sivuragha kolua a tamana inaghona ge rana lei vunaghi ni komu tana bona ni savukolu kara nia hevei na talugoni ni taulaghi.
GEN 34:21 Ma gaira tara ghaghua, “Na lei mane rakeri ke na lei kulada. Mai ghita ma ka nongira ge kara kabu iani kolughita ma kara hunuhunulu ma kara pelupelu, na pukuna na bona te sule te manana ke tabera. Mai ghita ka taulaghi kolu rana tahula itadira ma ka vahera dida na tahula vanira.
GEN 34:22 Ma gaia kara kene ghanaghanana na kabu iani nia sakai na talamaghi. Ge ighita udolu na lei mane ka pahevaughilala mughua te vagha tara ghaghua iga gaira.
GEN 34:23 Ge ke vagha ka gonia te vagha eni ke, didira na lei sheep mana lei totobo lologho ke dida. Mai ighita ka talamaghinia eni ma gaira kara kabukolu itatada.”
GEN 34:24 Mana lei mane udolu tara talamaghi ma kara pahevaughilala.
GEN 34:25 Mi murina e tolu na bongi, tana bona na paedira te vahaghi mua, erua na vaivinena Dinah, Simeon ma Levi, toro lavighi didira na isi moro haghevia na komu, moro mate udolura na lei mane tana komu,
GEN 34:26 kolura nia Hamor ma Shechem. Ma gaia tara vaa lavi rughuhorua Dinah tana valena Shechem mara pulohi tana valedira tana bona tara ghahara iga.
GEN 34:27 Vaho ge rana lei dalena Jacob udolu tara haghevia na komu mara lavighi na lei totobo iga, na pukua na vaivinedira tara metoa iga.
GEN 34:28 Ma gaia tara holai na lei sheep mana lei maumanu mana lei donkey, maia na lei totobo udolu tua tara liona na laviani na hava ilokana na komu mi paribebetena na leghai.
GEN 34:29 Ma gaira tara holara ghua na lei vinekama mana lei gari mana lei lologho soko tana lei vale.
GEN 34:30 Mi murina vaho keri, Jacob te ghaghua vanira Levi ma Simeon, “Iroghau toro nea gei dika na ahagu itadira na vure subo tana bona eni, itadira rana kemana Canaan mana kemana Periz. Ighita ta mua subo, ma ge kara mai vaukolu ma kara veilalabui vanighita, ge kara haurakeghita gea. [Ma kara mate ighita.]
GEN 34:31 Ma rogaira toro nia hevei na bosatughu te papara, “Iroghai koro mua lubatia na vaivinemami ge kara nea te vagha na rebi.”
GEN 35:1 Ma God te ghaghua vania Jacob, “Itaeni ko tona va i Bethel mo ko ghahagho iga. Ko tughuru vaghinia iga na bela tabu ni sukaghi, mo ko holohabau, na God tu tate vanigho tana bona to ghogho sania tughamu a Esau.”
GEN 35:2 Keri ke Jacob te bosa vania na lei vure udolu ta nina binaboli, “Kau haurakei nimiu na lei titinoni god! Kau apo marabu ghau heghemiu, ma kau pupulughau nia na tivi te marabu.
GEN 35:3 Ighita ka tona tua i Bethel, ikakeri inau ku tughuru vaghinia na bela tabu ni sukaghi vania God, te bosatughuna nigua na kokoeliulivuti tana bona tu ghahau tana gunaguna. Agaia te ghaha koluu ivei tua tu tona vaa iga.”
GEN 35:4 Ma gaira tara vahea didira na lei titinoni udolu a Jacob maia didira na lei damukuli, ma Jacob te tavughighi sarana na ghai sule lilighina Shechem.
GEN 35:5 Mi tana bona tara ghoi rughuhoru, na mataghu sule te vaa mai ta God vanira na vureni na lei komu udolu tana bubulo ikakeri, me taho siki sakai ke ghoi kisumate kolura.
GEN 35:6 Mi tana sosokona, gaira tara sara i Luz (itaeni tara holoa nia Bethel) tana butonikomu i Canaan.
GEN 35:7 A Jacob te tughuru vaghinia na bela tabu ni sukaghi ikakeri me holoa nia El-bethel, na pukuna God te livu vania ikakeri Bethel tana bona gaia te samapolo vania Esau.
GEN 35:8 Mi murina vaso eni, Deborah te mate, gaia na tinoni te pabea Rebekah tana bona gaia na gari pile. Ma gaira tara bekua sarana na ghai tara holoa nia na oak, tana boboko horu gea boko sughina Bethel. Ma vuivuni tana bongi keri me sara so itaeni, na ghai keri tara vahua nia Allon-bucuth.
GEN 35:9 Ma God te ghoi livu vania sono a Jacob tana bona te sara i Bethel, murina te rughuhoru sania mai Paddan-Aram. God te vautoa gaia,
GEN 35:10 me ghaghua, “Vania na ahamu ke mua ghoi Jacob, itaeni ghoe kara ghoi hologho nia Israel.”
GEN 35:11 Keri ge ghaghua God, “Inau God puku ni mana, ko sepalaghi mo ko vonughia na maramana! Ko vuhaa na kema sule ngangata, eo, hughua ko sivuraghai subo na kema. Na lei vunaghi haba kara sivuragha mai tana vaivarimu.
GEN 35:12 Mi nau ku sonihalavua vanigho na bona/pari tua va hera Abraham, ma Isaac. Eo, Inau ku va hegho maia na lei vaivarimu.”
GEN 35:13 Keri ge a God te dato sania na bona keri te kokoe vania iga Jacob.
GEN 35:14 Ma Jacob te tughuruvaghinia na vatu datogha, na vaughilalana na bona keri a God te kokoe vania igaa. Ma gaia te kovala na wine ivuvungana e vagha na vatei heveioli vania God, mi siusiua na vaughilala keri nia na kokolo ni olive.
GEN 35:15 Jacob e vatua nia na bona keri Bethel, na pukuna God te kokoe vania iga kakeri.
GEN 35:16 Mara rughu sania Bethel, ma gaira tara tona va i Ephrath (itaeni tara holoa nia Bethlehem.) Ma Rachel te nia vahaghitaili na vahuhu tana bona tara sagauvia mua na komu.
GEN 35:17 Mi tana bona na vahaghitaili ni vahuhu te laga ngangata, na vaivine gehe vahuhu te sosoko ni bosa vaniana, “Ko bei mataghu, ighoe to ghoi loghoa sakai na meomeo mane.”
GEN 35:18 Hauva, Rachel te dutu vania na mate, mi ta nina na lavi ghuri sosoko, gaia te vatua nia na ahana na gari, Ben-Oni. Igeva, ma tamana a gari te holoa nia Benjamin.
GEN 35:19 Mi murina Rachel te mate, mara bekua tana halautu va i Ephrath (gaia keri Bethlehem itaeni).
GEN 35:20 Ma Jacob te tughuru vaghinia na vati datogha ni dikalio ivuvungana na bekuna, mana vatu keri ko righia sono ritini itaeni.
GEN 35:21 Ma Jacob, eruani na ahana Israel, te sono me tughuru vaghinia nina na vale tapole matangana pala vaa i levuna, dutuvia na vale datogha i Eder.
GEN 35:22 Bona gaia te hagha ikakeri, Reuben te koli kolua Bilhah, nina na vinekama ni lutu a tamana Jacob, me eruani na tauna, ma siki sakai te bosa tatea vania Jacob na ghanaghana eni. Raeni na lei ahadira ara hangavulu rua, rana lei dalena Jacob.
GEN 35:23 Rana lei dalena Leah - Reuben (na kamanagho ta Jacob), Simeon, Levi, Judah, Issachar ma Zebulun.
GEN 35:24 Rana dalena Rachel ke, Joseph ma Benjamin.
GEN 35:25 Rana dalena Bilhah, nina tinoni lutu Rachel ke, Dan ma Naphtali.
GEN 35:26 Rana dalena Zilpah, nina tinoni lutu Leah ke, Gad ma Asher. Raeni rana lei dalena Jacob te vahura i Paddan-aram.
GEN 35:27 Ma Jacob te oli tana komuna itatana tamana Isaac i Mamre, i lilighina Kiriath-arba, (itaeni ke, tara holoa nia Hebron.) Iga te ghaha ghua Abraham te padi.
GEN 35:28 Ma Isaac te vola saravighi 180 na niuluna.
GEN 35:29 Ma gaia te mate tana niuluna te haulaghi ngangata tua, ma kabu kolura rana lei vaivarina tana mate. Ma rana dalena, a Esau maia Jacob toro tavughia.
GEN 36:1 Aeni na tutugunana vavatana Esau (eruani na ahana Edom).
GEN 36:2 Esau te taudira erua na tahula vaolu ni Canaan: Adah, na dalena vaivine Elon na kemana Heth, ma Oholibamah, na dalena vaivine Anah na kukuana vaivine a Zibeon tana kemana Hiv.
GEN 36:3 Ma gaia te tauna ghua Basemath, na vaivine halavu, na dalena vaivine Ishmael, mana vaivinena Nebaioth.
GEN 36:4 Esau ma Adah toro loghoa na daledira na mane na ahana Eliphaz. Esau ma Basemath toro loghoa na daledira na mane na ahana Reuel.
GEN 36:5 Esau ma Oholibamah toro loghoa ra tolu na daledira na mane na ahadira Jeush, Jalam ma Korah. Na lei daledira raeni te vahura Esau tana butonikomu Canaan.
GEN 36:6 Ma Esau te lavira na lei tauna, maia rana lei dalena, ma nina vure lutu, nina na lei sheep ma nina na lei volivoli maighi nina na lei lologho udolu te loghoi tana butonikomu i Canaan, ge ke tona sania na hoghona Jacob.
GEN 36:7 Na bona te mua malagha rovanira rogaira udolu, na pukuna didira na lei sheep mana volivoli tara subo ngangata.
GEN 36:8 Ma Esau (eruani na ahana, Edom) te kabu tana ghotu Seir.
GEN 36:9 Aeni na gegere tutughunadira na vavatana Esau. Gaia na tamana tana kemana Edom, tara ghahara tana lei ghotu i Seir.
GEN 36:10 Tadira rana lei dalena Esau ke, Eliphaz, na dalena Adah na tauna Esau, ma Reuel dalena Basemath na tauna Esau.
GEN 36:11 Rana lei dalena na mane Eliphaz ke, Teman, Omar, Zepho, Gatam ma Kenaz.
GEN 36:12 Eliphaz te ghoi loghoa sakai na dalena na mane na ahana Amalek. Timna nina na vaivine lutu Eliphaz te vahua. Raeni na lei kukuana Esau tana tauna Adah.
GEN 36:13 Rana lei dalena na mane Reuel ke, Nahath, Zerah, Shammah ma Mizzah. Raeni na lei kukuana Esau tana tauna Basemath.
GEN 36:14 Ma Esau te loghora ghua na lei dalena mane ta Oholibamah, na dalena vaivine Anah, kukuana vaivine Zibeon. Na ahadira ke Jeush, Jalam ma Korah.
GEN 36:15 Rana lei dalena Esau ma rana lei kukuana tara vunaghini na lei sopa kema. Rana daleira Eliphaz, na dalena kamanagho Esau, tara vunaghini na lei kemadira Teman, ma Omar, ma Zepho, ma Kenaz,
GEN 36:16 ma Korah, ma Gatam ma Amalek. Rana kema raeni tana butonikomu i Edom tana vavatana Eliphaz, na daledira Esau ma Adah.
GEN 36:17 Rana lei dalena Reuel na dalena Esau, tara vunaghini na lei kemana, Nahath, Zerah, Shammah ma Mizzah. Rana lei kema raeni tana butonikomu i Edom tana vavatana Reuel, na daledira Esau ma Basemath.
GEN 36:18 Rana daledira Esau ma tauna Oholibamah, tara vunaghini na lei kemana, Jeush, Jalam ma Korah. Raeni na lei kema tana vavatana Oholibamah na tauna Esau, na dalena vaivine Anah.
GEN 36:19 Rana lei kema udolu raeni tana vavatana Esau, eruani na ahana Edom.
GEN 36:20 Raeni na ahadira na lei kema tana vavatana Seir na tinoni ni kemana Hor, sakai tadira na binaboli tara diki ghaha tana butonikomu Edom: Lotan, Shobal, Zibeon, Anah,
GEN 36:21 Dishon, Ezer ma Dishan. Raeni na lei vike ni kemana Hor, na lei vavatana Seir, te ghahaa tana butonikomu i Edom.
GEN 36:22 Rana dalena na mane Lotan ke, A Hori ma Heman. Na vaivinena ke, tara holoa nia Timna.
GEN 36:23 Rana lei dalena na mane Shobal ke, Alvan, Manahath, Ebal, Shepho ma Onam.
GEN 36:24 Rana dalena na mane Zibeon ke, Aiah ma Anah. Anah ia eni ke, agaia te kene sodoi na lei biti/vuravura tana bona mamaha, tana bona te kene ghadira buburu nina na lei donkey a tamana.
GEN 36:25 Na dalena na mane Anah ke, Dishon, ma Oholibamah na dalena na vaivine.
GEN 36:26 Rana lei dalena na mane Dishon ke, Hemdan, Eshban, Ithran ma Kerah.
GEN 36:27 Ra tolu dalena na mane Ezer ke, Bilhan, Zaavan ma Akan.
GEN 36:28 Rana dalena na mane Dishan ke, Uz ma Aran.
GEN 36:29 Keri ke, mana vunaghidira rana vike ni kemana Hor ke, Lotan, Shobal, Zibeon, Anah,
GEN 36:30 Dishon, Ezer ma Dishan. Na vike ni kemana Hor tara holo taonira nia na vunaghi ni vikedira ara kabu tana butonikomu i Edom.
GEN 36:31 Raeni na lei vunaghi haba tara haba pungisia na butonikomu i Edom inaghora ge ara mai na lei vunaghi haba ni Israel,
GEN 36:32 Bela, na dalena na mane Beor, na tinoni ni Dinhabah, te vunaghi pungisia Edom.
GEN 36:33 Mi murina te mate a Bela, Jobab dalena na mane Zerah ni Bozrah te vunaghi pungisia Edom.
GEN 36:34 Mi murina Jobab te mate, Husham tana butonikomu tana kemana Teman, te vunaghi haba.
GEN 36:35 Mi murina Husham te mate, Hadad dalena na mane Bedad te vunaghi haba, te va mai tana komu sule i Avith. Agaia na tinoni te haurakera na ovu ni kisumate ni Midian tana butonikomu keha i Moab.
GEN 36:36 Mi murina Hadad te mate, Samlah tana komu sule Masrekah te vunaghi haba.
GEN 36:37 Mi murina Samlah te mate, Shaul tana komu sule Rehoboth tana beti tina Euphrates, te vunaghi haba.
GEN 36:38 Mi murina Shaul te mate, Baal-hanan dalena na mane Acbor te vunaghi haba.
GEN 36:39 Mi murina Baal-hanan te mate, Hadad te vunaghi haba tana komu sule i Pau. Na tauna Hadad ke Mehetabel, na dalena vaivine Matred mana kukuana vaivine Me-zahab.
GEN 36:40 Raeni na lei tinoni huhuli ni kemana a Esau, tara ghahara tana lei komu tara ahara vanira: Timna, Alvah, Jetheth,
GEN 36:41 Oholibamah, Elah, Pinon,
GEN 36:42 Kenaz, Teman, Mibzar,
GEN 36:43 Magdiel ma Iram. Raeni na ahadira na lei kemana Esau, na lei vaivaridira rana vure ni Edom. Sopa vike tara hera sopa aha, na lei sopa bona tara ghahara iga taonia na sopa vikedira.
GEN 37:1 Ma Jacob te ghoi oli mai me ghanaa sono tana butonikomu i Canaan, tana komuna tamana te padi.
GEN 37:2 Aeni na [tutugu tana] vavatana na binaboli ta Jacob. Tana bona Joseph te sara tana hangavulu vitu (17) na niuluna, agaia te hangara sono na lei hoghona halavu na righitaoniani nina na lei sheep mana lei goat a tamana. Agaira na lei daledira rana tauna tamana (Jacob) a Bilhah ma Zilpah. Hauva kaa ma Joseph te tughunighi vania tamana na balu totobo dika tara gonighi na lei hoghona.
GEN 37:3 Ma Jacob te dolovi ngangataa Joseph vulera na lei dalena soko, na pukuna te vahua tana tonikama tua. Mi ta sakai na dani, Jacob te vahea a sakai nina na dolo te uto ngangata a Joseph, na pupulu te utoutoa me daro.
GEN 37:4 Ma gaira na lei hoghona tara nia ghighirou/sika a Joseph na pukuna tara ghilala kalea [te dolovi ngangataa vulera gaira] a tamadira. Mara mua vahea tua siki kokoe te uto.
GEN 37:5 Mi ta sakai bongi, tana bona te maturu a Joseph, agaia te righia a sakai na maturubole. Mi tana bona te tutugua vanira na lei hoghona, na maturu bole eni te nera na lei hoghona ge ra nia ghighirou vule vaa.
GEN 37:6 Ma Joseph te talutatea vanira na lei hoghona me ghaghua, “Kau varongohia mai nigua na maturubole eni.
GEN 37:7 Ighita ta rughuhoru gatu tana leghai ma pitikolui na lei viriviri, na lei bubulo ni koni/wheat. Ma nigua na viriviri inau te tughuru dato, ma nimiu na viriviri ighau tara ghoro kolu talighutia mara tongaghi vania nigua na viriviri!”
GEN 37:8 Ma gaira tara ghaghua vania, “?Mi ghoe igeva ke mai vunaghi haba vanighai me vunaghi pungisighai? Taho tua!” Keri ge na lei hoghona tara rutu ngangata vania na pukuna a nina maturubole maia na hava te bosai vanira.
GEN 37:9 Mi geva, Joseph te ghoi maturubole sono me ghoi tutugua vanira na lei hoghona, me ghaghua vanira, “Kau varongohia mai na maturubole eni, na aho, na vula, maia ara hangavulu sakai na veitughu tara tualaghi tuturu kikinima vaniu tana matagu.”
GEN 37:10 Tana bona vaghana eni ke, agaia te tutugua ghua na maturubole vanira a tamana. Ma tamana te pasaa, “?Na hava to ghanaghanaa? ?Ke tangomana sono ge ighai udolu, a tinamu, na lei hoghomu maia inau kai tualaghi tuturu kikinima tana matamu inaghomu?”
GEN 37:11 Mana pukuna keri na lei hoghona tara rutu ngangata vania Joseph, hauva na tamana Jacob te ghanaghana haia sono na hava na ghanaghana ilokana na maturubole.
GEN 37:12 Mi murini vasoo, na lei hoghona Joseph tara tona vaa i Shechem ge ra vatoghadira nina lei volivoli a tamadira, ge kara vangavanga ghadira buburu maumauri igaa.
GEN 37:13 Imurina tara tona tua na lei hoghona, a tamana Jacob te ghaghua vania Joseph, “Na lei hoghomu ke i paleva levuna i Shechem tua, kolura na lei volivoli. Inau ku vetenagho ge ko va sodora.” Ma Joseph te bosatughu me ghaghua, “Inau to gonidila ge ku tona.”
GEN 37:14 Ma Jacob te ghaghua vania Joseph, “Ko tona mo ko vaa vaevanera na lei hoghomu maia na lei volivoli. ?Ivei tara ghaghua itaeni? Mo ko nia oli vaniu mai na rongorongo.” Keri ge nia vetena tona a Joseph, ma Joseph te tughuru ni tona tana komu me liu vaa tana bubulo i Hebron ge va sara i Shechem.
GEN 37:15 Mi tana bona te vaa sara igaa, a sakai na mane te vaevane kalea te bulebule kolili paribebetena na komu sule keri. Gaia te huatia, me ghaghua vania Joseph, “?Na hava to kenea?”
GEN 37:16 Ma Joseph te bosatughu vania me ghaghua, “Inau tu kenera na lei hoghogu maira didira na lei volivoli. ?Ivei te ghaghua, o vaevanera sono pe taho?”
GEN 37:17 Mana mane te bosatughu vania me ghaghua, ‘Eo, mara taho tua inau. Inau tu rongovira na lei hoghomu tara bosabosa ke, ma kara tona vaa i Dothan.” Ma gaia Joseph te tumurira na lei hoghona, ge va sodora i Dothan.
GEN 37:18 Tana bona na lei hoghona tara vaevanea a Joseph te mai, agaira tara vaevane kaekage utoa vaa tua tana bona te sagau mai mua, mara padalaghini kabua tua na mateana.
GEN 37:19 Ma gaira tara bosa heghedira, “Na tinoni maturubole ka, te mai keri.
GEN 37:20 Mai ghita, ka labumatea ma ka sonihaghea tana [gilu lalo/tuvu lalo.] Ma ka bosa vania tamada na kau asi te matea me ghania Joseph. Keri ge ka vaevanei i murina ivei kara vuha mai ghaghua nina lei maturubole!”
GEN 37:21 Hauva ka, ma Reuben te ghanaghanaa ge ke volaa Joseph. Ge ghaghua vanira na lei hoghona, “Ka bei matea gea!
GEN 37:22 ?Ivei te ghaghua tavea na ghabuna? Mai ghita ma ka soni horu volaa tana tuvu eni. Keri ge ke mate heghena, ma ka mua labumatea ighita.” A Reuben te ghanaghana popoloa heghena ge ke hangaa Joseph me ke soghapolo. Keri ge agaia ke lavi pulohia vania a tamana.
GEN 37:23 Keri ke, mi tana bona te sara mai itadira Joseph, gaira tara taghi karuhikehaa nina pupulu te utoutoa.
GEN 37:24 Mara sonihaghea tana tuvu, me mamaha tana bona vaghana eni.
GEN 37:25 Soko ke, gaira tara vanga. Mi tana bona tara sopou ni vanga vasoo, gaira tara vaevane vaa na ovu ni camel tara sara mai. Agaira na lei vure [hunulu/pelupelu/sabiri] ni kemana Ishmael, tara lavighi mai na lei totobo uruuru te [ahuvia/nainamia] na vanga, na balm mana myrrh. Gaira tara lavighi mai Gilead ma kara tona vaa i Egypt ge kara sabirighi.
GEN 37:26 Ma Judah te ghaghua vanira rana hoghona, “?Na hava ka sodoa igaa tana matena na hoghoda ma ka poloa na hulina? Taho siki totobo/sakai!
GEN 37:27 Mai ghita ma ka hunulua Joseph vanira na lei tinoni [pelupelu/hunulu/sabiri] ni kemana Ishmael raeni. Ka bei nia kaukauli gea na mateana, murini soko raeni ke, agaia ke na hoghoda sono!” Ma rana lei hoghona tara nia liosakai koukolu itatana ta nina ghanaghana.
GEN 37:28 Mi tana bona na lei vure [pelupelu/hunulu/sabiri] tara mai tona haliu, gaira na lei hoghona tara holakehaa Joseph tana tuvu, mara hunulua vanira nia erua hangavulu na [mavana na] rongo [vitiviti/ni silver], mana lei vure [pelupelu/hunulu/sabiri] ni kemana Ishmael tara lavia Joseph, mara nia tona kolu tua i Egypt.
GEN 37:29 Mi pile bona vamua i murina tara hunulua tua Joseph, a Reuben te pulohi ge ke lavi horua Joseph tana tuvu. Mi tana bona te righi sodoa te taho iga, Joseph, agaia te rosirosighi nina na lei tivi mai na dikalio.
GEN 37:30 Ma gaia Reuben te pulohi oli vaa itadira na lei hoghona ge tangi ngangaraha, me ghaghua, “Na garimane te taho tua igaa ilokana na tuvu. ?Na hava tua ku gonia inau?”
GEN 37:31 Ma gaira na lei hoghona Joseph tara matea sakai na goat mara lumia nina na pupulu utoutoa tana ghabuna na goat tara matea.
GEN 37:32 Keri ge ra lavia vania tamadira na pupulu tara lumia tana ghabu, mara bosa vania, “Na pupulu eni tai sodoa i kokouna na leghai. ?A nina pupulu tua Joseph, agaia sughua?”
GEN 37:33 Mi tana bona atamadira te vaevanea na pupulu ke, me ghilalaa kalea tua. Ge ghaghua, “Eo, gaia a nina pupulu tua a dalegu Joseph! Na maumanu asi tua te ghalatia matea me ghania. E utuni tua, a Joseph ke, ara ghalati sagisagia tua sokoa!”
GEN 37:34 Ma Jacob te rosighi nina lei tivi me pupului nina na tivi ni dikalio. Me daro ni bona te nia dikalio ngangata na dalena.
GEN 37:35 A nina binaboli tara tabotabo ngangata ge kara togholuvua, mara mua nia tangomana. Agaia te dikalio pulohi sono, tana bona ke ghaghua, “Inau ku nia mate kolu na dikalio eni nia na dalegu te mate.” Keri ke, Jacob te tangimate so na pukuna na hava te kalea na dalegu Joseph.
GEN 37:36 Mi tana lei bongi vaghani raini, rana lei vure pelupelu/hunulu/sabiri] tara hunulua tua Joseph vania Potiphar, a nina tinoni nagho a Pharaoh, na vunaghi haba ni Egypt. Potiphar te vunaghiadira na lei malaghi tara righitaonia Pharaoh.
GEN 38:1 Mi tana bona ni aho te vaghana sono itaeni, Judah te rughuhoru sanira rana lei hoghona me tona va i Adullam me ghaha kolua na mane na ahana Hirah.
GEN 38:2 Iga i kakeri te sodoa na vaivine ni Canaan, na dalena vaivine a Shua, me tauna.
GEN 38:3 Na vinekama te logho gari me vahua na meomeo mane, ma Judah te holoa nia na meomeo a Er.
GEN 38:4 Ma tauna Judah te ghoi vahua sono a sakai na meomeo mane, ma gaia te holoa nia Onan.
GEN 38:5 Mi tana bona te ghoi vahua toluni dalena na meomeo mane, agaia te holoa nia Shelah. A Judah ma nina binaboli tara ghahara i Kezib tana niulu vaghana tara vahua i lokana a Shelah.
GEN 38:6 Mi tana bona te sule dato na dalena kamanagho, a Er, Judah na tamana te padalaghinia nina taulaghi ge ke tauna na vaivine tahula na ahana Tamar.
GEN 38:7 Hauva ka, ma Er ke, na tinoni dika tana matana Yahweh, keri ge Yahweh te lavikehaa na volana.
GEN 38:8 Ma Judah te bosa vania Onan, na tahina Er, “Na tughamu te mate me mua logho gari. Ko tauna mughua Tamar te vaghaa dida na vetena te bosaa. Na gari kamanagho A Tamar te vahua ke, te vaghaa na gari kamanagho na tughamu.”
GEN 38:9 Hauva ka, ma Onan te mua liona ge ke vahua me ke loghoa na gari ke mua nina/[lologho tughua gaia oli heghena.] Keri ke, mi tana bona te koli kolua me tonavia a Tamar ke, agaia te soni leaa vamua na utoa nina togotogo tana pari, ge ke bei logho gari na vinekama Tamar, me ke vahua na gari ke vaghaa a dalena hoghona.
GEN 38:10 Na hava te gonia, na totobo dika tana matana Yahweh, keri ge a Yahweh te [ghoi] lavia ghua na volana Onan.
GEN 38:11 Ma Judah te bosa vania na vungona a Tamar, “Ge ko bei ghoi taulaghi gea, mo ko pulohi vamua tana komudira tinamu ma tamamu. Mo ko kabu vaghaa na vaivine mate sasani ighoe koekobe ke sule a Selah na dalegu mane na sosoko, me ke ulaghana na taulaghi ke ge ke ghoi taumu.” Hauva ka, a Judah te mua ghanaghana ngangata ge ke nia te vaghaa te bosa vania, na pukuna vamua te mataghu ge ke bei ghoi gea a Shelah, vaghara rana hoghona too mate tua. Ma Tamar te pulohi tana komuna itadira tinana ma tamana.
GEN 38:12 Mi murina keri, na tauna Judah te mate. Mi murini na lei bongi ni kabu dikalio, a Judah maia na kulana mane a Hirah, na tinoni ni Adullam, toro tona i Timnah ge koro huli manahara rana tinoni lutu tara palai na vuvuludira nina na lei sheep Judah.
GEN 38:13 Ma siki sakai te tughunia vania Tamar na tonaana i Timnah a Judah na vungona tana palaani na vuvuludira nina lei sheep.
GEN 38:14 Ma gaia Tamar te ghilalaa te sule tua Selah, mara mua hea vaa na kokoe ge ke ghoi mai me ke tauna. Keri ge tughui lei nina tivi ni kabu matesasani, me saroa nia na uluna na tivi tara poloa nia matesasani. Ge sopou tana lilighina na halautu tana rughuhaghena na komu Enaim, te tona vaa i Timnah.
GEN 38:15 Ma Judah te vaevanea tana bona te va tona haliu, ge ghanaghana ke, na vaivine rebi, na pukuna te sara nia na tivi tara poloa nia na tivi na uluna.
GEN 38:16 Ma Judah te beto ge padalaghi kolua ge ke maturu kolua tana bongi, na pukuna te mua ghilalaa na vaivine ke a Tamar na vungona heghena sono. Ma Tamar te ghaghua vania Judah, “?E nigha na rongo ko tabau nia?”
GEN 38:17 Ma Judah te baubahu nia, me ghaghua, “Inau ku nia vetena vanigho mai sakai na goat dale itadira lei nigua volivoli.” Ma Tamar te ghoi ghaghua vania sono, “?Na hava ko heu tua itaeni ge ko patua nia nimua na baubahu, ge ko nia vetena vaniu mai sono na goat dale?”
GEN 38:18 Ma Judah te huatia me ghaghua, “?Vaghaa keri ke, mana hava te liomu ku hegho?” Ma Tamar te bosatughu me ghaghua vania, “E liogu a nimua na gegere ni vaughilala, mana alona, mana totoghona to halaa mai itaeni.” Ma Judah te hea na lei totobo raeni te lioni. Vaho keri ge talana Judah ge ke maturu kolua, mi murina Tamar te logho gari.
GEN 38:19 Mi murini soko rakiri ge pulohi tana komuna Tamar, me lavi kehaa na tivi te saoa nia na uluna, me nia pupulu itatana nina lei tivi ni kabu matesasania.
GEN 38:20 Ma Judah te vetenaa kulana mane a Hirah, na tinoni ni Adullam, ge ke lavia na goat dale me ke vaa hea na vaivine, ge ke lavi olighi vania na lei totobo te diki hea. Hauva ka, ma Hirah te mua sodoa gaia.
GEN 38:21 Ma gaia Hirah te huatira na lei mane tara ghanara tana komu keri, “?Ivei ku tangomana na topoana na vinekama rebi te sopou lilighi ni halautu keri?” Ma gaira na lei mane tara ghaghua vania, “E taho, ai mua loghoa siki vinekama rebi tana komu eni.”
GEN 38:22 Ma Hirah te pulohi ta Judah me bosaa vania te mua tangomana tua na topoana i siki pilena tana komu keri, maia na hava na lei mane ni komu tara bosaa vania, ge taho siki rebi tana komu keri.
GEN 38:23 Ma Judah te ghaghua, “Sania iga me ke [righitaonighi/talugonighi] sono na lei totobo! Iroghita toro mua liona ge rana vure tara kiakia vanighita. Inau tu tabotabo ngangata tua na hea vaa na goat dale, mo ko mua sodoa.”
GEN 38:24 Mete kaekage ge ke tolu na vula tua i murina keri, na rongorongo te saravia Judah, te logho gari tua Tamar, na vungona, na olilhina na gehegehe ni rebi. Ma Judah te ghaeghahe me ghaghua, “Lavi rughuhorua ma kau mate kerea.”
GEN 38:25 Hauvaa, mi tana bona tara lavi rughuhorua ge kara vaa matea, agaia Tamar te nia vetena vania vaa Judah na vungona na rongorongo, me ghaghua, “Na mane te loghoi na gegere vaughilala mana totoghona raeni ke, na tamana na dalegu. ?Ivei tea, o vaevane ghilalai sono ighoe?”
GEN 38:26 Ma gaia Judah te ghilala utoi tara nina [na lei totobo], ge ghaghua, “Agaia Tamar te kabu uto maemane vaa vuleu inau, na pukuna tu mua kabu taonia nigua na baubahu ge ku lubatia ge me ke tauna na dalegu a Selah.” Ma Judah te mua ghoi nia maturu kolu a Tamar vuivuni tana bongi keri.
GEN 38:27 Mi tana bona te sara tua nina bongi ni vahuhu a Tamar, ma gaia te vahuhu baso-ara rua (2) na gari meomeo-mane.
GEN 38:28 Mi tana bona ni vahuadira, a sakai tadira te diki hauhorua mai na limana, mana vinekama te gonigoni tana bona te vahuhu te pitia na tivi sisi tara suki kirikiria tana [guruvatu ni] limana na gari te diki horu mai, me ghaghua, “Gaia te diki sivuragha.”
GEN 38:29 Hauva ka, mi murina eni, na gari te ghoi logu olia na limana, ma gaia na gari keha te horu mai mara diki vahua. Mana vinekama te gonigoni te vahuhu iga te bosaa, “?Eghua ge o samapolo mo diki sivuragha ighoe?” Mi murina vaho ge ara vatua nia Perez.
GEN 38:30 Vaho keri ge sivuragha na gari tara pitia na tivi sisi tara suki kirikiria tana guruvatu ni limana. Mara holoa nia Zerah.
GEN 39:1 Mi tana bona Joseph maia rana lei vure [pelupelu/hunulu/sabiri] ni kemana Ishmael tara sara tana butunikomu Egypt, a Potiphar e mai pelua Joseph itadira. Agaia sakai tadira na lei mane huhuli a Pharaoh, na vunaghi haba ni Egypt, mana vunaghidira rana malaghai tara righitaonia na vunaghi haba ni Egypt.
GEN 39:2 A Yahweh te kabu kolua me vautoa ngangataa haia Joseph tana bona te lutu righitaoni tana valena na vunaghina.
GEN 39:3 Potiphar te righi kalea me ghilalaa Yahweh te kabu kolua haia Joseph, me vahea na tangomana tana lei totobo soko te gonighi.
GEN 39:4 Ma Potiphar te nia togotogo Joseph, ge ke gonia nina ghairau [heghena], me ke talua Joseph ge ke righitaonighi na valena maia nina na lei lologho soko.
GEN 39:5 Vuivuni tana bongi a Potiphar te talua Joseph ge ke righitaonighi na valena maia na lei nina lologho udolu, Yahweh te vautoa Potiphar na pukuna Joseph. Na lei lologho udolu tana valena tara sepalaghi ngangata, maia ghua na hava tara subasuba ta nina leghai.
GEN 39:6 Keri ge Potiphar te hea tua na maana Joseph ge ke [goni/righitaoni] udolui tua na lei lologho soko. Tana bona kabu tua igaa Joseph, Potiphar te mua loghoa tua siki [ghanaghana ruarua/gunagunalio] sakai vamua na vata ni vanga [vaghana kara gonia vania] ge ke ghania. Ma Joseph te laga me matakage.
GEN 39:7 Mi tana lei bongi raeni, na tauna Potiphar te vuivuni na niana gharu a Joseph me nongia ge ke nia maturu kolu.
GEN 39:8 Ma Joseph te mua liona te vaghaa, me ghaghua vania, “O ghilalaa sono ighoe, na vunaghigu te taluutuniu tana lei nina lologho ni valena udolu.
GEN 39:9 E taho siki sakai iani ke loghoa na maana ni righitaoni au vuleu inau. Me taho ghua siki nina lologho te mua heu na righitaoniani, mi ighoe vamua, na pukuna ighoe ke na tauna. Ivei ke ghaghua ge ku gonia inau na vaa i gehegehe dika vaghana te vaghaa keri? Na gehegehe vaghana keri ke, na palu sule tana matana God.”
GEN 39:10 Ma gaia na tauna Potiphar te tona haliu sono mughua [tughu bongi], ma Joseph te laga vulea haia sono me tona sania tana bona te kurukurutia.
GEN 39:11 Hauva ka, mi ta sakai na dani, tana bona Joseph te lutui na lei lutuna ilokana ni vale, e taho tua siki tinoni ke ghoi ghana kolilia ke dutuvira igaa.
GEN 39:12 Ma gaia na tauna Potiphar te mai ta Joseph me tabea pupuluna ge sara mai itatana, me kuruti ngangataa, “Mai mo ko maturu kolikoluu tua!” Ma Joseph te tavasua heghena tana limana, ge tona sania. Mi tana bona te tavasua keha itatana, a nina na pupulu te tavasua keha ghua. Ma gaia na tauna Potiphar te taetabea sono na pupulu tana bona Joseph te sama rughu horu sania na vale.
GEN 39:13 Mi tana bona na tauna Potiphar te vaevanea me ghilalaa te taetabea sono tana limana nina pupulu Joseph imurina gaia te sama tona tua,
GEN 39:14 agaia te vuivuni ni ngangaraha vanira nina ghairau tana valena, me bosa vanira, “Righia! Na seka ni Israel na tauna te [pelu/hola] mai tana valemami ge ke gonia vanighita na dika. Agaia te mai itagua me tabotabo ge ke lotiu, hauva mi nau tu tangi ngangaraha.
GEN 39:15 Tana bona te rongovia aeni, gaia te samasaniu, me sania na pupulu i murina.”
GEN 39:16 Ma gaia na tauna Potiphar te righitaonia sono a nina pupulu Joseph, polo Potiphar te oli mai tana valedira.
GEN 39:17 Keri ge na vinekama te tutugua vania nina tutugu, me ghaghua, “Na seka ni Israel to lavia mai tana valeda ge ke lutu vanighita ke, te tabotabo ngangata ge ke lotiu!
GEN 39:18 Ge ku tangi ngangaraha ke, gaia te sama rughuhoru, me sania nina pupulu iani!”
GEN 39:19 Imurina te rongovia nina tutugu a tauna ke, a Potiphar te rutu ngangata!
GEN 39:20 Agaia te lavia Joseph me soni haghea tana vale pipiti, tara talura igaa nina lei tinoni pipiti na vunaghi haba.
GEN 39:21 Hauva, Yahweh te kabu kolua sono a Joseph i lokana na vale pipiti, me vautoa, mana tinoni te righitaoni nagho ilokana na vale-pipiti te nia togotogo kolua Joseph.
GEN 39:22 Keri ke, na tinoni righitaoni nagho ilokana na vale pipiti te talua Joseph ge ke vunaghidira na lei tinoni pipiti udolu, maia ghua na hava tua ke kale ilokana na vale pipiti.
GEN 39:23 Na tinoni righitaoni nagho te mua loghoa siki gunaguna tana hava Josephe te vunaghina, na pukuna Yahweh te kabu kolua me vahea na tangomana tana lei totobo soko te gonighi.
GEN 40:1 Te daro ni bona i murini raeni ke, erua na tinoni nagho toro [lavi dikaa vania/ihutupua/idutupua] Pharaoh. Sakai na vunaghidira rahei tara gonidilaa me vahea na wine a Pharaoh, me ruani na vunaghidira rahei tara gonidilai ghana berete vania Pharaoh.
GEN 40:2 Ma Pharaoh te rutu ngangata vanira nina tinoni nagho raeni.
GEN 40:3 Ma gaia te soni haghera tana vale pipiti tana vale sulena na vunaghidira rana malaghai tara righitaonia a Pharaoh. Aeni na vale pipiti te ghahaa ghua iga Joseph.
GEN 40:4 Agaira tara kabu ilokana na vale-pipiti te daro ni bona pile, mana vunaghidira rana malaghai te hea na maana itatana Joseph ge ke righitaonira.
GEN 40:5 Mi ta sakai na bongi, tana bona na mane tabe seu/kapu vania Pharaoh maia na mane biti berete toro maturu, rogaia toro sopa maturubole, ma didira na maturubole e sopa kehakeha na ghanaghana ilokani.
GEN 40:6 Mi ropoghana tana puipungi, Joseph te righi kalera toro mua reirei togotogodira,
GEN 40:7 ge ghaghua vanira, “?Oro ghua ge reirei vaghaghau toro kanoragha tana puipungi taeni?”
GEN 40:8 Ma rogaira toro bosa tughu vanira, “Tana bongi, iroghai tai loghoi na maturubole, hauva e taho na tinoni igaa ge ke toghiani na hava na ghanaghana ilokani.” Ma Joseph te bosatughu, “Na toghiani na ghanaghana i lokani na lei maturubole ke, na lutuna God heghena vamua. Koro bosai vaniu na hava toro sopa righighi ta nimiu maturubole.”
GEN 40:9 Na mane te taetabe seu/kapu te diki tutugua nina maturubole me ghaghua, “Ta nigua na maturubole, inau tu righia na [alo/ghai tara holoa nia na vaini/vine] te tughuru inaghogu.
GEN 40:10 Na alo/vine te loghoi ara tolu na otona, tara vuivuni ni haga mara [vunguvungui ni vuavua/vangagha], me mua hau mara mata na lei vunguvungu ni vuavua.
GEN 40:11 Mi nau tu taetabea nina seu/kapu Pharaoh, ge ku lavighi na lei vuavua, mu bita haghei na kokoloni ilokana na seu/kapu mu talua tana limana Pharaoh.
GEN 40:12 Ma Joseph te ghaghua vania, “Inau tu ghilalaa na ghanaghana ilokana nimua na maturubole. Ara tolu na otooto ke, ara tolu na bongi.
GEN 40:13 Ilokani ara tolu na bongi mua itaeni, a Pharaoh ke lavi rughuhorugho tana vale pipiti, me ke ghoi talu pulohigho tana nina vunaghidira rahei tara gonidila me hea na wine. Ge ko ghoi vahea nina seu/kapu vania Pharaoh te vagha te padi tua.
GEN 40:14 Mu nongi ngangatagho, tana bona ke talu pulohigho a Pharaoh tana lutumu taonia nina dolo mana veiarovi i vuvungamu ke, ge o talutateu vania Pharaoh, mo ko nongia ge ke lubati horuu sania na vale pipiti eni.
GEN 40:15 Nia tara hunuluu mara peluu mai ani sania na butonikomugu, na butonikomudira rana lei vure ni Israel. Mi taeni inau tu mai ghahau iani lokana na vale pipiti, hauva, mi nau tu mua gonia siki totobo dika ge ku nia kabu pipiti.”
GEN 40:16 Mi tana bona na mane biti berete te ghilalaa na diki maturubole te loghoa na ghanaghana uto te vaghaa keri, agaia te [ghoi] tutugu vania ghua Joseph a nina maturubole, me ghaghua, “Ta nigua na maturubole ke, inau tu righighi ara tolu na kei ni vanga tu hungighi tana ulugu.
GEN 40:17 I lokana na kei kokou tu loghoi na vata ni vanga vania [Pharaoh/na vunaghi haba ni Egypt], hauva na lei manu tara lovo mai mara ghani sokoi na lei vanga rakeri i lokana na kei.”
GEN 40:18 Ma Joseph te ghaghua vania, “Inau ku tughunia vanigho na ghanaghana i lokana nimua na maturubole. Ara tolu na kei ke, ara tolu na bongi.
GEN 40:19 Ilokani ara tolu na bongi mua itaeni, a Pharaoh ke pusi kehaa na ulumu/luamu, me ke tari sasaraua na hulimu tana sodu ni ghai tara tughuruvaghinia. Ma rana lei manu kara lovo mai ma kara ghani kehai na lei vinahimu.”
GEN 40:20 Me tolu na bongi murina keri, na niana togotogo koukolu na bongi tara vahua igaa Pharaoh te kale. Ma gaia te holora mai itatana lei nina mane nagho tana vangakolu/gougonu. Me vetenara na balu tinoni lutu ge ke kara lavi rughuhorura vania mai sania na vale pipiti, na tinoni nagho te taetabera nina seu/kapu mana tinoni biti ghana berete.
GEN 40:21 Ma gaia Pharaoh te ghoi talu pulohia na mane te taetabe seu tana lutuna te lutua tana bona te padi.
GEN 40:22 Me mua arovia na tinoni biti berete, ge nia vevetena ge kara matera ma kara tari sasaraua na hulina tana sodu ni ghai, te vaghaa tua na hava a Joseph te diki bosadila tua.
GEN 40:23 Sakai manaa te vagha keri, nina mane te taetabe seu/kapu a Pharaoh te nia ponolio kasila tua a Joseph, me mua tangomana tua ge ke ghoi ghanaghana kalea.
GEN 41:1 I murini erua na niulu, Pharaoh te maturubolea te tughuru agaia i lilighina na beti tina Nile.
GEN 41:2 Ta nina maturu bole, te righighi ara vitu na buluka korukoru mara utouto lee, tara vaa [puaka] dato mai tana beti tina mara vangavanga buburu lilighina na ade.
GEN 41:3 Mana ara vitu ghua na buluka keha tara ghoi pukuna dato mai tana beti tina sule, hauva ka, mara sighere mana hulilee. Na lei buluka sighere tara sakutua tona mara tughuru lilighidira ara vitu na buluka korukoru.
GEN 41:4 Keri ge, rana buluka sighere tara ghani sokora rana buluka korukoru. Mi murini Pharaoh (pharaoh) te righi sokoi na lei totobo raeni, agaia te rarai dato.
GEN 41:5 Mete mua daro ni bona i murina eni, Pharaoh te ghoi maturu me ghoi righia sono a ruani na maturubole. Tana maturubole eni, agaia te righighi ara vitu na vunguvungu ni koni ta sakai vamua na puku, mana vavangani tara marabu mara utouto lee.
GEN 41:6 Ma mua hau mua ghoi puaka mai sono ara vitu na vunguvungu ni koni igaa tana puku ia sono keri. Hauva ka, rana vunguvungu kiri raeni ke, ara pororosi mana ghurighuri ni ara te nira mara maluhoru.
GEN 41:7 Ma rana vunguvungu pororosi tara sonomighi rana lei vunguvungu korukoru tara marabu mara utoutora lee. Ma Pharaoh te ghoi rarai sono vaho, ge ghanaghana kalea na hava te righia ke, te maturubole.
GEN 41:8 Mi tana bona Pharaoh te ghanaghana taotanonia, tana roropoghana, agaia te ghanaghana ngangataa na hava na ghanaghana i lokani na lei maturubole te righia. Ge holora na lei mane tara logho tidalo ni liliuani na lei totobo ge kara vatei haeharegha, maira na lei vure manaha i lokana Egypt talighu ge tutugua vanira nina lei maturubole. Hauva taho siki sakai te toghiani na ghanaghana ilokani.
GEN 41:9 Ma vaho ge a nina mane te taetabe seu/kapu na vunaghi haba te kokoe dato me ghaghua, “Itaeni vaho ge ghanaghana olia nigua na liobea.
GEN 41:10 Tana lei bona te padi ka, to rutu vanighai inau maia na mane nagho ni biti berete, mo talughai tana vale pipiti, ilokana na vale sulena na vunaghidira rana malaghai.
GEN 41:11 Ta sakai na bongi, toro maturu moro sopa maturubole, ma didira na maturubole e sopa kehakeha na ghanaghana ilokani.
GEN 41:12 Moro sopa tutugui nimami na maturubole vania na garimane ni Israel te a nina na ghairau vania na vunaghidira rana malaghai. Ma gaia te bosai vanighai na ghanaghana i lokani.
GEN 41:13 Mara kale udolu na lei totobo te bosai vanighai ge kara kale. Inau to talu oliu tana lutugu nimua na mane te taetabe seu/kapu, mana mane nagho ni biti berete tara pusia na uluna mara tari sasara na hulina tana ghai [tara ghelivaghinia tua].”
GEN 41:14 Keri ke, a Pharaoh te vetenara vania Joseph, ma gaira tara nina vamua tua na vaa holaana mai tana vale pipiti. Ma gaia Joseph te mina vamua me [sarakehaa/daraa] na ghumina me tughui na tivi te haghelighi, ge haghe me va tughuru tana matana Pharaoh.
GEN 41:15 Ma gaia Pharaoh te ghaghua vania Joseph, “Inau te maturubole i bongi [tana bongi], me taho siki sakai itadira na lei tinoni raeni ke [tughuhia/toghia] vaniu na ghanaghana ilokani. Hauva ka, mu rongovia ke, mo ko tangomana na toghiani na lei maturubole.”
GEN 41:16 Ma Joseph te bosatughu vania Pharaoh, me ghaghua, “E au vulea nigua na maana na goniana te vaghaa eni, hauva, ma God ke bosai vanigho na ghanaghana ilokani, me ke hegho na togholuvu ta nimua na ghanaghana ruarua.”
GEN 41:17 Ge a Pharaoh te tutugua vania Joseph na maturubole, me ghaghua, “Inau tu tughuru tana lilighina na beti tina sule Nile.
GEN 41:18 E mua hau vasoo ka, ara vitu na buluka korukoru maia tara utoutoa lee tara puaka dato mai tana beti tina, mara vuivunia na vanga buburu tana [lilighi/dike] ni beti.
GEN 41:19 Mara ghoi puaka dato mai sono tana beti tina sule ara vitu na buluka keha. Na buluka kiri raeni ke ara too sighere mara hulilee vamua - tu mua righia mua siki maumanu ke reirei dikana vaghara ilokana Egypt talighu.
GEN 41:20 Rana buluka sighere mete dika ka reireidira tara ghani sokora ara vitu na buluka korukoru tara diki puaka mai tana beti tina sule.
GEN 41:21 Mi murina rana buluka sighere tara ghani sokora rana buluka korukoru, agaira rana buluka sighere tara sighere mara hulilee vaghara sono tana bona te padi. Mi murini tu righighi raeni, inau tu rarai dato.
GEN 41:22 “Me pile bona vasoo imurina ka, mu ghoi righia sakai na maturubole sono. Tana maturubole ia eni ke, tu righighi ara vitu na vunguvungu ni koni ta sakai vamua ni puku tara too vatoro maira sulelee.
GEN 41:23 Mi tana puku ia sono keri, tara ghoi puaka mai ara vitu na vunguvungu ni koni tara pororosi, mana ghurighuri ni ara te nira mara maluhoru.
GEN 41:24 Ma rana vunguvungu pororosi tara sonomira rana vunguvungu tara vatoro mara utoutoa lee. Inau tu tutugui vanira nigua na lei vure tara [manaha/loghoi na lei tidalo ni liliuani na lei totobo ge kara vatei haeharegha], me taho tua siki sakai tadira ke tangomana na bosaana vaniagu siki ghanaghana ilokana rana maturubole.”
GEN 41:25 Ma Joseph te bosa vania Pharaoh, “Agaira udolu ara rua na maturubole toro loghoi sakai na vata ni ghanaghana vamua. A God te bosadilaa vanigho na hava ke gonia tana lei niulu kara mai.
GEN 41:26 A gaighi ara vitu na buluka korukoru maira ara vitu na vunguvungu ni koni tara vatoro mara sule ke, ara vitu na niulu ni lologho vanga, na niulu ni siosio mana baobaore.
GEN 41:27 Ra vitu na buluka sighere mana vunguvungu ni koni pororosi maia ara sesebe ke, ra vitu na niulu ni vitolo mana ngengere.
GEN 41:28 Tana lei niulu kara mai inagho kara kale na lei ghanaghana raeni taonia na hava tu bosaa vanigho itaeni, na pukuna a God te talutatea vanigho na hava ke [dutu] gonia.
GEN 41:29 A gaighi ara vitu na niulu kara mai nagho raini ke, a gaighi na lei niulu ni [lologho vanga/siosio koni] i Egypt talighu.
GEN 41:30 Hauva ka, mai murini ara vitu na niulu ni siosio ke, ara vitu na niulu ni vitolo pana ngengere. Ma rana vure tara ponolio na lei niulu ni lologho na pukuna na ngengere te sule ngangata me ke dikalai na lei komu i Egypt talighu.
GEN 41:31 Eo, na ngengere vaghana eni, ke dika ngangata, me ke nighita ma ka mua ghanaghana oliani na lei niulu te uto.
GEN 41:32 Na lei totobo raeni kara kalei [utuni sughua/mughua] na pukuna God te tughunitatea vanigho na rongorongo eni tana erua na maturubole, me ke mua daro ni bona me ke nighi ge kara kale.
GEN 41:33 “Age Vunaghi haba, a nigua na ghanaghana ke, ko kenea siki sakai te manaha au vule tua i Egypt talighu mo ko talua ge ke vunaghina na talugoni vania na butonikomu i Egypt talighu.
GEN 41:34 Age Pharaoh, lubatigho ge ko [vilira/taludatora] na balu vure nagho i lokana Egypt talighu, ma kara vahikolui [a sakai na lima/limani] (1/5) tana vunguvungu udolu kara [sioi/siosioi] lokani ara vitu na lei niulu ni [lologho vanga/siosio koni.]
GEN 41:35 Ke vetenara ge kara vahikolui na lei vanga mana koni i lokana ara vitu na lei niulu ni uto tana vanga, ma kara talugoni toghoi tana lei vale ni talugoni/baore nia nimua na maana, ma kara righitaonighi keri ge ka logho vanga tana lei komu sule i lokana Egypt.
GEN 41:36 Na samalaghi ia mughua keri, ge ka loghoa na vanga te manani ge ka ghanighi tana bona kara sara mai ara vitu na niulu ni ngengere. Keri ke, rana vure ni Egypt te mua matea tana vahola ni ngengere.
GEN 41:37 A Pharaoh maira na lei mane huhuli tara holopangotia nina ghanaghana Joseph te bosaa vanira.
GEN 41:38 Mi tana bona tara detea ahei sughua te manana ge ke lutua na lutu vaghana ke, a gaia Pharaoh heghena te huatira me ghaghua, “?Ahei ke lutu utoa na lutu eni vulea Joseph? Agaia na tinoni te vonughi utunia nina tarunga God.”
GEN 41:39 Ma Pharaoh te bosa vania Joseph, me ghaghua, “Ma God te tughunitatei vanigho na ghanaghana ilokani na lei maturubole ke, keri ke, ighoe tua na tinoni to manaha au vule ngangata itaeni iani Egypt talighu.
GEN 41:40 Inau tu viligho itaeni ge ko taghaoa na samalaghi eni. Ighoe tua ko vunaghini nigua na lei lologho mo ko padalaghinira nigua na lei vure udolu. Mi nau heghegu vamua ge ku loghoa na maana ni vunaghi te haba vulea nimua na maana ighoe.
GEN 41:41 Ma Pharaoh te ghoi ghaghua vania Joseph, “Inau tu viligho mu talugho ge ko righitaonia na butunikomu Egypt talighu.”
GEN 41:42 Keri vaho ge talua nina papada/ringi ni vaughilala heghena tana gigirina Joseph te vaghaa na vaughilalana nina malei haba. Me pupulua nia na lei tivi tara utoutoa lee, me talua ghua na ghalolua ni gold tana luana.
GEN 41:43 Ge talua Joseph ge ke haehaghe tana taitakiro ni tinoni haba te sasaraua gaia oli heghena, mi vei tua ke tona vaa ilokana Egypt talighu ke, nina rana kisumate ke ghaeghahe me ke ghaghua, “Tualaghi tuturu horu!” Keri ke, a Pharaoh te talua tua Joseph ge ke haba pungisia Egypt talighu.
GEN 41:44 Ma Pharaoh te ghoi ghaghua vania sono a Joseph, “Inau tua na vunaghi haba, me taho siki sakai ge ke gonia siki totobo i lokana Egypt talighu, ke vaghaa ko mua talana ighoe.”
GEN 41:45 Ge agaia Pharaoh te tughua na ahana Joseph, me ghoi holoa nia Zaphenath-paneah, me hea na tahula tara holoa nia Asenath, ge ke tauna. Agaia na dalena vaivine a Potiphera, na mane sukaghi ni Heliopolis. Ma Joseph te vunaghi pungisia tua Egypt talighu.
GEN 41:46 A Joseph te haghe tana lutu vaniaana Pharaoh tana bona te saravia tua te tolu hangavulu (30) na niuluna. Mi tana bona Joseph te rughuhoru sania Pharaoh ke, agaia te tona kolili ni vaevane i lokana Egypt talighu.
GEN 41:47 Me utuni sughua, i lokani ara vitu na niulu ni uto raeni, na lei subasuba ilokana Egypt talighu tara vavangagha uto.
GEN 41:48 Mi lokani na lei niulu rakiri ke, a Joseph te lavighi na pileni tana lei subasuba soko talighutia Egypt, me baorei tana lei komu sule dutuvia mai.
GEN 41:49 I murini ara vitu na niulu ni uto, na lei vale ni baobaore tara vonu mara katakata mara mua malagha tua. Ara too suba au vule na lei koni/vanga, vaghaa tua na suboni na saghalea tana saravahale, keri ge na lei vure kara mua tangomana na padangiani ara ngiha gaighi udolu.
GEN 41:50 I lokana na lei bonabona raeni inaghona ge sara mai na vuivuni ni niulu ni vitolo pana ngengere, a Joseph ma tauna Asenath, na dalena vaivine a Potiphera na mane sukaghi ni Heliopolis (Heliopolis) toro vahura tua erua na daledira mane.
GEN 41:51 A Joseph te holoa nia Manasseh na kamanagho, na pukuna te ghaghua, “A God te niu keri ge u nighi ponolio nigua na lei vahola maira nina binaboli a tamagu.”
GEN 41:52 Me holoa nia Ephraim eruani na dalena, te ghaghua, “A God te neu keri ge u vaivarigha tana butunikomu ni vahaghitailiagu eni.”
GEN 41:53 Ara vitu na niulu ni lologho vanga tara soko tua.
GEN 41:54 Ara vitu na lei niulu ni vitolo mana ngengere tara vuivuni tua, taonia te vagha Joseph te diki bosaa tua. Na ngengere ghua tana lei butonikomu talighutia Egypt, hauva ka, mara subo au vule na vanga i lokana na lei vale ni baobaore i Egypt.
GEN 41:55 I lokana Egypt talighu, na lei vure udolu tara nia vahaghitaili tua na vitolo. Mara nongi ngangataa Pharaoh ge ke hera na vanga, ma Pharaoh te ghaghua vanira, “Kau tona ma kau padapada vania Joseph, ma kau goni taonia na hava te bosaa vanighau.”
GEN 41:56 Ma nia na ngengere te sule ngangata tana lei komu talighutia Egypt talighu, a Joseph te hangavighi na lei vale ni baobaore me sabirighi na lei [vuavua ni koni/vanga] vanira na lei vure ni Egypt.
GEN 41:57 Mana lei vure tana lei butonikomu talighutia Egypt tara mai i Egypt, ge kara mai pelu vangavanga na pukuna na ngengere te sule ngangata ilokana na maramana talighu.
GEN 42:1 Mi tana bona Jacob te rongovia te ghanaa sono na koni/vanga i Egypt, agaia te bosa vanira lei dalena ma ghaghua, “?Ivei te ghaghua ge au tughuru kolili mau sopa vaevane heghemiu?
GEN 42:2 U rongo me ghanaa sono na koni/vanga i Egypt. Kau [sughi/tona va] ma kau pelui vanighita mai na balu koni/vanga inaghona ge ka nia mate udolu na vitolo.”
GEN 42:3 Keri ge, agaira ara hangavulu na lei hoghona/tughana Joseph, tara diki itatana gaia tara [sughi/tona va] i Egypt na vaa pelu koni/vanga.
GEN 42:4 A Jacob ke mua lubatia Benjamin na tahina Joseph ge ke tona kolura, na pukuna te mataghu siki totobo te mua uto ke kalea.
GEN 42:5 Ma gaira na lei dalena Jacob kolura na balu vure keha ghua tara sara Egypt na pelu vanga, na pukuna na ngengere te torora ghua tua rana vure ni Canaan.
GEN 42:6 Mi tana lei bongi rakiri a Joseph te haba pungisia Egypt talighu (te governor), me logho maanana na hunuluani na lei koni/vanga. Keri ke, na lei hoghona tara mai poghotao tana matana.
GEN 42:7 Mi tana bona vaghana tua eni, a Joseph te vaevane ghilalara tua tara hoghona, ma gaia te vaghaa sono na tinoni keha itadira. Me kokoe ruturutu vanira, me ghaghua, “[?Na vure ni vei ighau?/?Ivei tau butu mai, ighau?]” Ma gaira tara bosa tughu vania mara ghaghua, ‘Ighai ke, na vure ni Canaan. Ighai tai mai ge kai pelu koni/vanga.”
GEN 42:8 Sakai vamua Joseph te vaevane ghilalara sono tara hoghona tua agaira, ma gaira na lei hoghona tara mua vaevane ghilalaa Joseph.
GEN 42:9 Ma Joseph te ghoi ghanaghana olia nina maturubole tara subo ngangata tua na niulu te padi. Me ghaghua vanira, “Ighau rana sigho! Tau mai ge au vaevane popoloa ivei te ghaghua na luguna na komumami!”
GEN 42:10 Ma gaira tara ngangaraha vania, mara ghaghua, “Aghe ighoe a nimami na maghutu, e taho. Ighai tai mai ge kai pelu vanga vamua.
GEN 42:11 Ighai ke, na lei tamahoghoni vamua, maia tai mua na lei tinoni sorisori. Aghe na haba, ighai tai mua rana vure sigho!”
GEN 42:12 Ma Joseph te hughuhughura sono, me ghaghua, “Taho! Ighau tau ge kau kene sodoa ivei te ia na dikalaamami na ngengere.”
GEN 42:13 Ma gaira tara ghaghua vania, “Aghe vunaghi, ighai ke, ara hangavulu rua (12) na lei tamahoghoni vamua, ma tamamami ke ghaha tana butonikomu i Canaan sono. Mana hoghomami na sosoko te kabu kolia sono a tamamami tana komu itaeni, ma sakai na hoghomami te mate tua.”
GEN 42:14 Ma Joseph te hughuhughu ngangatara sono, me ghaghua, “Te vaghaa tu bosaa vanighau tua, ighau ke, rana sigho.
GEN 42:15 Inau ku nia na kene taonina a nimiu na tutugu te utuni. Inau tu baubahu tana volana Pharaoh, kau mua rughuhoru sania iani Egypt koekobe kau lavia mai hoghomiu na sosoko.
GEN 42:16 Sakai tamiu ke tona me ke lavia mai a hoghomiu mi ghau na balu ku righitaonighau sono tana vale pipiti, keri ge ku kene sodoa na utunina pana kikona nimiu na tutugu. Ma ge ke tatelaghinia tau mua loghoa siki hoghomiu na sosoko ke, vaho ge ku ghilalaa tau rana sigho.”
GEN 42:17 Keri ge agaia te talura tana vale pipiti e tolu na bongi udolu.
GEN 42:18 Mi tana toluni na bongi, Joseph te bosa vanira, “Inau ke na tinoni tu nia kikinima haia God. Ma ge kau goni taonia na hava tu bosaa vanighau ke, igevaa kau vola.
GEN 42:19 Ke vagha ighau rana vure tara maemane ke, lubatia asakai vamua itamiu ke ghaha olia tana vale pipiti. Mi ghau udolu na balu kau nighi pulohi tana komumiu kolui na lei vanga vanira nimiu na binaboli.
GEN 42:20 Keri ge kau holaa mai itagua na hoghomiu sosoko. Tana bona eni, inau ku ghilalaa, au nia kokoe vaniu na utuni pe taho. Ge ke utunimiu ke, inau ku mua mateghau.” Ma gaira na lei hoghona tara lavipangotia te vaghaa.
GEN 42:21 Ma gaira tara sopa kokoe heghedira, mara ghaghua, “Aeni te kaleghita na totoro eni na pukuna na hava ta gonia vania Joseph tana bona te padi. Ighita ta sopa righia nina dikalio mana vahaghitaili, ma rongovia nina lei nongi kukuruti, hauvaa, mi ghita ta mua rongovi arovia. Mughua ge mai sodoghita na vahola eni.”
GEN 42:22 Ma Reuben te huatira ma ghaghua, “?Ivei te ghaghua, u mua bosaa vanighau ge ka bei gonia vania te vaghaa? Hauva ka, mau mua rongoviu. Igevaa ka mate ighita na pukuna ta matea gaia na hoghoda Joseph.”
GEN 42:23 Ma gaira tara mua ghilalaa Joseph te rongovi ghilalaa sono na hava tara bosa, na pukuna gaia te kokoe vanira tana leu te keha, ma siki sakai keha te kokoe vanira tana leudira tughua gaia.
GEN 42:24 Ma Joseph te sania na voki tara ghahara, ge tangi. Tana bona te beto, gaia te ghoi oli-mai tadira, me ghoi kokoe kolura. Ge vilia tua a Simeon itadira, mara pitia tana matadira na lei hoghona.
GEN 42:25 Ma Joseph te vetenara nina tinoni lutu ge kara vonughighi didira na lei sopa kirisa na lei hoghona nia na koni/vanga, ma kara taluolighi sopa didira rongo tara nighi pelu ta didira sopa kirisa. Me bosa ghua ge kara vahea na vanga kara ghanighi tana halautu tana bona kara pulohi.
GEN 42:26 Na lei hoghona tara kuikutighi/[Ma gaira tara tali] didira na lei kirisa ni koni/vanga i vuvungani sopa didira na lei donkey, mara pulohi tana komudira.
GEN 42:27 Mi tana bona tara beto ge kara maturu tana halautu tana komudira, sakai tadira te hangavia nina kirisa ge ke lavighi na balu vuavua ni koni me ke kutira na lei donkey, ma gaia te righi sodoi sono nina rongo ilokana nina kirisa.
GEN 42:28 Agaia te holora na lei hoghona me ghaghua vanira, “Kau righia mai! A nigua na lei rongo sono raeni ilokana nigua na kirisa.” Ma gaira udolu te vonughira na mataghu mara sopa kokoe heghedira, “?Na hava vaho tua te kabaria vanighita God ighita?”
GEN 42:29 Mi tana bona gaira tara sara tana tamadira Jacob tana butonikomu i Canaan, tara tutugui vania na lei totobo tara kale i vuvungadira.
GEN 42:30 Mara ghaghua vania, “Na mane te vunaghi pungisia na butonikomu i Egypt talighu te too kokoe rutu vanighai. Agaia te lavihahighai, te ghanaghana gaia tai vure sigho mara vaevane popoloani na lei totobo ilokana na butonikomu Egypt.
GEN 42:31 Hauvaa, ighai tai bosa vania mi ghaghua, ‘Ighai tai puku ni tinoni utuni vamua! Maia tai mua rana sigho!
GEN 42:32 Ighai ke, ara hangavulu rua na tamahoghoni vamua, na lei dalena sakai vamua na mane. Asakai na hoghomami te mate, mana hoghomami na gari sosoko te kabu kolura sono a tamamami tana komumami tana butonikomu i Canaan.’
GEN 42:33 “Ma gaia na mane huhuli/haba te bosa tughu, ‘Aeni na hava ku gonia ge ku kene sodoa tua na lei tinoni maemane sughua. Kau sania vaniu a sakai na hoghomiu iani, ma kau lavighi na lei [vuavua ni koni/vanga] vanira nimiu na binaboli ma kau pulohi tana komumiu.
GEN 42:34 Ma kau holaa vaniu mai hoghomiu na sosoko tana bona kau pulohi mai. Keri ge ku ghilalaa tau rana vure maemane, mau mua rana sigho. Mu ku lubatia vanighau na hoghomiu, ma kau mai talau sono ke vaghaa ke liomiu na mai pelu vuavua ni koni/vanga.’”
GEN 42:35 Tana bona tara sopa kovalai didira na lei kirisa ni koni/vanga, agaira tara sopa righighi sopa didira kirisa pile ni rongo tara nighi pelu tua i vuvungani na lei koni/vanga. Mi tana bona tara righighi na lei rongo, na mataghu te sopa vonughira, me vaghaa ghua na tamadira.
GEN 42:36 Ma tamadira Jacob te ghaghua vanira, “Ighau tau [peneu/lavipolo vaniu] na lei dalemu! Joseph te mate, Simeon te ghoi tona keha, mi ghau tau ghoi liona na laviana Benjamin. Inau tu vahaghitaili na pukuna na lei totobo soko raeni tara kale vamua i vuvungagu!”
GEN 42:37 Ma Reuben te ghaghua vania tamana Jacob, “Ge ku mua laviolia vanigho mai Benjamin ke, ko matera erua na dalegu ke vaghaa ke liomu. Inau ku nia kaukauli na righitaoniana Benjamin.”
GEN 42:38 Ma Jacob te ghaghua vanira, “Na dalegu Benjamin ke mua nighau udukolu horu i Egypt, nia na pukuna a hoghona Joseph te mate tua, ma gaia heghena vamua te ghana olia ta tinana te vahura rogaira. Ge ke va kalea siki totobo tana bona ke nighau udukolu ke, inau na manerau mi gevaa na dikalio [kau laviu] vamua ku nia mate.”
GEN 43:1 Mana ngengere te tona haliu sono ilokana Canaan talighu.
GEN 43:2 Mi tana bona nina binaboli Jacob te ghanighi soko ghadira na lei koni/vanga tara va pelui mai tua i Egypt, A Jacob te ghoi ghaghua vanira na lei dalena, “Kau ghoi tona ghua i Egypt, ma kau vaa pelui vanighita mai na vanga/koni.”
GEN 43:3 Ma Judah te ghaghua vania tamana, “Na mane huhuli Egypt te bosaa vanighai ge kai mua ghoi righi matana ke vaghaa kai mua lavia vania vaa Benjamin.
GEN 43:4 Ma ge ko lubatia sono Benjamin ge ke mai kolughai ke, ma kai ghoi [sughi/tona] sono na va pelu vanga.
GEN 43:5 Kai mua tona, ke vaghaa ko mua lubatia Benjamin na tona koluamami. Ko ghanaghanaolia na hava te bosaa vanighai na mane huhuli, ‘Kara mua talamiu tua ge kau mai righi matagu ke taho hoghomiu na sosoko itamiu.’”
GEN 43:6 Ma tamadira, a Jacob te hughuhughura sono me ghaghua, “?Ivei vaho tua te vaghaa na vahaghitaili vaghana tua gonia vaniu, ge au tughunia vania tau loghoa sono a sakai na hoghomiu?”
GEN 43:7 Ma gaira tara bosatughu, “Agaia na mane huhuli te huati taotaonighai nia dida na binaboli. E liona ngangata na ghilalaana te vola sono a tamamami pe taho, me huatighai nia ghua tai loghoa sono a sakai na hoghomami pe taho. Keri ge ai tughunia vania. ?Ivei te ghaghua ge kai tangomana na ghilalaana ge ke bosa vanighai, ‘Au lavia mai sono hoghomiu iani?’”
GEN 43:8 Ma Judah te ghaghua vania tamana, “Ko lubatia vaniu na garimane, ma kai tona tua ighai, keri ge ighai, mi ghoe ghua maira na lei dalemami rana lei gari pile udolu ka mua nia mate na vitolo.
GEN 43:9 Inau heghegu tua ku nia vavaita na volana Benjamin, mi nau tua ku nia kaukauli kasila na huhuru ge ke mua laviolia vanigho mai.
GEN 43:10 Ge ke mua mo toghai nia na hoveana Benjamin ke, me rua tughuru ni tona olioli tua itaeni ighai.”
GEN 43:11 Ma tamadira Jacob te bosa vanira, “Ge ka mua tangomana tua na tughuru pungisiana ke, kau gonia vamua te vaghaa eni. Kau hogho nighi ta nimiu na kirisa na lei totobo tara utoutoa lee ilokana na butonikomu i Canaan. Ma kau holai vania na mane huhuli vaghai a nimiu na dolo vaniana, na balm, na kokolo ni midua, na lei vata ni vanga uruurua, a myrrh, na lei ghadogha mana ngali.
GEN 43:12 Kau holai na lei rongo tau sodoi sono ilokani lei nimiu sopa kirisa, ma kau holai ghua te vaghai na suboni ma kau padangi kolui nighi, na pukuna, sogea ara talu hahighi ilokani lei nimiu na kirisa.
GEN 43:13 Ma kau lavia hoghomiu a Benjamin ma kau pulohi tana mane huhuli.
GEN 43:14 A God puku ni maana ke va heghau na veiarovi tana bona kau na righi matana na mane huhuli, ge ke lubatia vanighau Simeon, me ke nia vetena pulohi mai a Benjamin. Ma ge mu ku nia hohola na niana dikalio na mateadira rana dalegu ke, me ke ghaghua tua igaa.”
GEN 43:15 Ma gaira tara lavia Benjamin maighi didira na lei dolo, maighi ghua na lei rongo tara vaghai sono ghua a suboni tara laviolighi mai ta didira na lei sopa kirisa maighi gaighi tara laviolighi mai mara mina tua mara tona i Egypt. Igaa tara va tatera heghedira vania Joseph.
GEN 43:16 Mi tana bona Joseph te vaevanea Benjamin te mai kolura, agaia te ghaghua vania na vunaghina na valena, “Na lei mane raeni ke, kara vanga koluu tana danikama taeni. Ko lavi haghera na valegu mo ko gonidilaa na vanga sule na vatei vanga koluadira.
GEN 43:17 Mana mane te vunaghina na valena Joseph te gonia na hava Joseph te bosaa vania, me lavi haghera tana vale sulena Joseph.
GEN 43:18 Na mataghu sule te sodora tana bona tara righia ivei tara lavira vaa igaa. Ma gaira tara sopa ghanaghana heghedira, “Aeni na pukuna na lei rongo tara talu pulohighi ilokani dida na lei kirisa tana bosa ta pulohi. Agaia te ghanaghana ge ke lotighita te vaghaa rana tinoni gito, me ke pitighita vaghaghita na tinoni seka, me ke holai ghua dida na lei donkey.”
GEN 43:19 Tana bona na lei tamahoghoni tara sara mua tana mataula haghena na vale sulena Joseph ke, mara tona tahaliu vaa tua itatana na mane te vunaghina na vale.
GEN 43:20 Mara ghaghua vania, “Vunaghi, i murina na diki maiamami iani na pelu vanga ka,
GEN 43:21 mi tana bona tai pulohi tana komu, ighai tai beto tana halautu na pukuna te bongi tua, mai sopa hagavaghi nimami na lei kirisa mai sodoi na lei rongo tai nighi pelu tua tara ghanai sono. A gaighi raeni tai lavi pulohighi mai.
GEN 43:22 Ai sopa lavi rongo mai sono ighai na vatei pelu koni/vanga tana maiamami eni. Ai mua ghilalaa ivei te ghaghua ge ara ghana pulohighi sono na rongo raeni ilokani nimami na lei sopa kirisa.”
GEN 43:23 Mana vunaghina na valena Joseph, te ghaghua vanira, “Kau kabu (beto/hodo) vamua, bei nia ghaghua gea. A nimiu na God, te didira na God na lei kukuamiu/vaivarimiu, sogea te talui igaa ilokani nimiu na sopa sopa kirisa. Ighai tai lavighi sono nimiu na rongo tau nighi pelu.” Keri ge lubatia Simeon tana vale pipiti, me lavihorua vanira mai.
GEN 43:24 Ma gaia te hulira rana lei tamahoghoni vaa ilokana na vale sulena Joseph, mara hera na beti ni apoani na tuadira, mana lei vanga ge kara kutira didira na lei donkey.
GEN 43:25 Me bosaa vanira ge kara vanga dani tana vale eni, keri ke, ma gaira tara gonidilai didira sopa dolo vania Joseph ge kara hea tana oliana mai tana danikama.
GEN 43:26 Mi tana bona te sara haghe mai a Joseph, agaira tara sopa hea didira dolo, mara tualaghi tuturu horu kikinima vania inaghona tana matana.
GEN 43:27 Ma gaia Joseph te huatira nia ivei sono te ghaghua na kabuadira, ge ghaghua vanira ghua, “?Ivei sono te ghaghua tamamiu, na tonikama tau bosa vaniu tana bona te padi, e vola sono pe taho?”
GEN 43:28 Ma gaira tara ghaghua vania, “E vola uto sono.” Ge ara ghoi tualaghi tuturu kikinima vania.
GEN 43:29 Mi tana bona Joseph te vaevanea vaa a hoghona a Benjamin, agaia te huatira me ghaghua, “?Agaia tua eni hoghomiu na pile/sosoko tau bosaa vaniu?” Ge ghaghua vania Benjamin, “Aghe a dalegu, a God ke vahegho nina lei sonihalavu.”
GEN 43:30 Ma Joseph te vonughia na dolo nia na hoghona, me dutuvia ge ke tangi, keri ge mina rughuhoru sanira, mu vaa haghe tana vokina me vaa tangi ilokana.
GEN 43:31 Murina te tangi soko, ge sani rana matana mu mamahai soko, ge ghoi mai itadira na lei hoghona, me patua heghena sono. Me bosa vania nina tinoni ni lutu vanga, “Ge ko holai mai na lei vanga.”
GEN 43:32 Joseph te sopou ni vanga heghena ta nina bela ni vanga, mara kutira na lei hoghona tana bela ni vanga keha. Rana lei vure ni Egypt tara sopoudira tana bela ni vanga heghedira na pukuna tara nira sika rana Israel, mara mua liona na vanga koluadira.
GEN 43:33 Ma Joseph te tughunia vanira na lei hoghona ivei kara sopa sopou mara sopa hare, na pukuna te sopa sopou laghinia taonia sopa niuludira, vuivuni tana diki me sosoko tana vahuhu sosokoana.
GEN 43:34 Na ghadira na vanga tara holaa/seni vanira mai ta nina bela ni vanga Joseph. Ma ghana vanga Benjamin te sule vulei ghadira gaira na lei hoghona udolu, e lima na tughuru ni sulena. Ma gaira udolu tara vanga mara inu tatavahale kolua Joseph.
GEN 44:1 Tana bona tara gonidila ni pulohi na lei hoghona, Joseph te bosa vania na mane te vunaghi pungisighi nina lei lologho ni valena, me ghaghua vania, “Hoghonighi didira sopa kirisa mai na koni/vanga ma kara vonu, ke manadira ge kara sopa holai. Mo ko taluolighi didira sopa rongo tara sopa nighi pelu ilokani didira na lei kirisa.
GEN 44:2 Mo ko talua nigua na kapu silver ilokana nina kirisa a hoghodira na sosoko, mo talukolua nia nina na lei rongo te nighi pelu koni/vanga.” Mana mane te vunaghina na valena Joseph te goni taonia na hava Joseph te bosaa vania.
GEN 44:3 Na lei tamahoghoni tara rarai dato tona labota mua, mara rughuhoru [tughuru] ni tona ge kara pulohi tana komudira, nira didira na lei donkey tara sopa ludangighi.
GEN 44:4 Mi tana bona tara rughuhoru sania na komu sule, Joseph te ghaghua vania te vunaghina na valena, “Ko sama taonira mo ko betora. Ko huatira, ‘?Ivei te ghaghua ge au peluolia nia na dika na lei gehegeheni dolo?
GEN 44:5 ?Na hava tau ghanaghanaa ge au gitoa nina kapu silver na vunaghigu? Agaia na kapu keri ke te hangaa ge ke ghilala kabu me ke diki bosadilai na lei totobo kara kale tana lei bongi sara mai inagho. Ighau tau gonia na hahi sule!’”
GEN 44:6 Ma gaia te sodora me bosai vanira nia na hava Joseph te bosa vania.
GEN 44:7 Ma gaira na lei tamahoghoni tara bosatughu vania mara ghaghua, “?Vunaghi, na hava na totobo ia to bosaa? Ighai tai papari vanigho, ge kai mua gonia siki totobo te vaghaa.
GEN 44:8 [Ko ghilala tai laviolighi mai na lei rongo tai sodoi ilokani nimami na lei kirisa tana bona te padi! ?Na hava na pukuna ge kai gitoi na silver pana gold tana valena na vunaghimu?
GEN 44:9 Ge ko sodoa ilokana nina kirisa siki sakai itamami na kapu ke, sania na tinoni keri me ke mate. Mi ghai udolu na balu kai nina seka na vunaghimu tana lei bongi ni volamami.”
GEN 44:10 Mana mane te vunaghina na valena Joseph te bosa tughu me ghaghua, “E maemane sono, agaia vamua na tinoni te lavia na kapu ke vaghaa na seka. Mi ghau udolu na balu ge kau tatavahale.”
GEN 44:11 Gaira na lei tamahoghoni tara mina tua mara lavihorui didira na lei kirisa tana vuvunganidira na lei donkey, mara hangavighi vania.
GEN 44:12 Ma nina ghairau a Joseph te te vuivuni ni heghiani didira na lei kirisa, me vuivuni tana kamanagho me sosoko tana kamamuri/gari sosoko]. Mara topoa na kapu ilokana nina kirisa a Benjamin.
GEN 44:13 Nina na hava te kale, agaira tara rosighi didira na tivi nia na dikalio, mara ludangi olighi didira na lei kirisa i vuvunga nina lei donkey mara ghoi pulohi oli tana komu sule.
GEN 44:14 A Joseph te kabu sono tana valena tana bona tara sara haghe tana vale a Judah maira na lei hoghona. Ma gaira tara poghotao horu vania tana matana inaghona.
GEN 44:15 Ma Joseph te ghaghua vanira, “?Na hava tau tabotabo ge kau gonia? ?Au mua ghilalaa ighau na tinoni te vaghau inau ke ghilalaa sono ahei na tinoni ia te gito?”
GEN 44:16 Ma Judah te ghaghua vania, “?Aghe nigua na vunaghi/maghutu, na hava kai bosaa vanigho ighai? ?Ivei kai nia na kurutiamu? ?Ivei kai nia na talutateana vanigho a nimami na tatavahale? God te heghai na totoro nia na lei palumami. Nigua na vunaghi/maghutu, ighai tai oli mai ge kai nimua na lei seka, ighai maia na hoghomami te lavia nimua na kapu ilokana nina kirisa.”
GEN 44:17 Ma Joseph te ghaghua vanira, “E taho, agaia vamua te gitoa na kapu ke nigua na seka. Mi ghau udolu na balu keha, kau pulohi sono ta tamamiu tana komumiu.”
GEN 44:18 Ma Judah te sakutua pile vaa inaghona Joseph ge ghaghua vania, “Nigua na maghutu/vunaghi, lubatiu ge ku tutugua vanigho vamua a sakai na tutugu kukuluu, mo ko kabu rurughu pile bona vaniu ghua. Aghe maghutu, inau tu ghilala nimua na maana te haga vaghaa ghua tua nina maana Pharaoh, keri ge ko mua rutu vaniu.
GEN 44:19 Aghe nigua na maghutu, ighoe to huatighai tana bona te padi mo ghaghua, ‘Te ghahaa sono a tamamami pa hoghomami?’
GEN 44:20 Mi ghai tai bosaa vanigho, ‘Agaia te ghahaa sono a tamamami, te tonikama tua. Me loghoa na dalena na mane na sosoko, te vahua tana bona te tonikama tua. Na hoghona te mate tua, ma gaia heghena vamua te ghaha olia itatana tinadira rogaira. Ma tamamami Jacob te dolovi ngangataa gaia.’
GEN 44:21 Mi ghoe to bosaa vanighai, ge kai holaa vanigho mai mo ko vaevane agaia.
GEN 44:22 Hauvaa, mai bosaa vanigho tua, ‘Aghe nigua na Maghutu, ge na garimane pile ke, ke mua tangomana tua na saniana tamana, e mua uto ke mate gea tamana.’
GEN 44:23 Hauva ka, mo bosaa vanighai te vaghaa eni, ‘Sogea kau mua ghoi righi matagu koekobe kau lavia mai hoghomiu na sosoko.’
GEN 44:24 Mai na bosaa vania tamamami na hava to bosaa vanighai tana bona tai pulohi mai sara tana komu.
GEN 44:25 Mi tana bona na tamamamai te bosaa vanighai, ge kai ghoi pulohi mai ni peluani balu vanga/koni ke,
GEN 44:26 ighai tai ghaghua vania, ‘Kai mua tangomana na tona, ko talana vanighai mughua hoghomami na sosoko ke tona kolughai, kara mua tangomana tua na talama mai. Kara mua tangomana tua na lubatiamami na vaa righi matana na mane te vunaghi pungisighi na lei vanga/koni koekobe hoghomami na sosoko ke tona kolughai.’
GEN 44:27 Keri ge ghaghua vanighai a tamagu, ‘Ighau tau ghilalaa tua na taugu a Rachel te vahura ara rua na dalena rana mane.
GEN 44:28 Ma sakai tadira te tona me mua pulohi mai tua. U mua nia ghanaghana ruarua, sogea e ghala rosirosia tua siki maumanu asi, mu mua righi matana tua.
GEN 44:29 Ma ge kau ghoi lavikehaa itagua a hoghona me ke va kalea siki sosodo ke, [inau ku nia mate vamua na dikalio na pukuna tu tonikama tua]/[inau na manerau mi gevaa na dikalio [kau laviu] vamua ku nia mate.]’
GEN 44:30 “Aghe nigua na maghutu, mu ku mua tangomana tua na pulohi ta tamagu, ge ke taho a hoghomami na sosokoi tamami. Agaia tua na volana tamagu na garimane eni.
GEN 44:31 Ge ke taho mua itamami a hoghomami na garimane ke, ma gaia ke mate tua, mi ghai kai nia kaukauli na mateana nia na dikalio.
GEN 44:32 Aghe nigua na maghutu, inau tu gonia na baubahu vania tamagu, ge inau ku righitaonia na garimane. Mu bosaa vania te vaghaa eni, ge ku mua lavi pulohia vanigho mai na garimane ke, mi nau tua ku nia kaukauli na huhuru taolia na hava ke kalea ke vaa me vaa.
GEN 44:33 Aghe nigua na maghutu, inau tu nongi kurutigho, lubatiu inau ge ku kabu pulohi iani ke vaghau na seka mo ko lubatia na garimane me ke pulohi kolura na lei hoghona.
GEN 44:34 ?Ivei kea ge ku pulohi ta tamagu ge ke taho itagua na garimane? Ku mua tangomana tua ge ku pabea na righiana na hava ke kalea a tamagu.”
GEN 45:1 Ma Joseph [te mua tangomana vania tua ge ke poloa vanira tana lei hoghona nina na kanora,]/[te haga tangi hauva me mua liona ge ke tangi inaghodira/tana matadira nina lei ghairau, keri] ge bosa vanira nina na lei ghairau udolu ge kara rughuhoru sania na voki. Agaia te liona ge ke kabu kolura heghena tua na lei hoghona, vaho ge bosatatea heghena vanira ahei agaia.
GEN 45:2 Ma gaia Joseph te tangi ngangaraha, mana lei vure ni Egypt tana vale sulena tara rongovia, mana viti vamua me nia sara itadira na lei vure tana vale sulena Pharaoh na rongorongo eni.
GEN 45:3 Ge ghaghua vanira na lei hoghona, “Inau ke a Joseph vamua! ?Ivei te ghaghua, e vola utuni sughua a tamada?” Mana lei hoghona tara mua kokoea siki totobo na pukuna agaira tara nia kanoragha tara ghilalaa agaia tua Joseph te tughuru mai inaghodira.
GEN 45:4 Ma gaia Joseph te ghaghua vanira sono, “Kau mai liliagu.” Tana bona tara mai so, gaia te bosa, “Inau utuni tua na hoghomiu a Joseph tau nia hunulu mai iani Egypt.
GEN 45:5 Hauvaa ma kau bei rutu mau sopa hughuhughu heghemiu gea na pukuna tau gonia vaniu na totobo eni, na pukuna God heghena tua te diki niu vetena mai iani ge ku [vavolara na lei voladira rana vure] tana ngengere.
GEN 45:6 Ara rua na niulu ni vitolo raeni ke, [kara totolo ma kara riti tana vitu na niulu,] ara lima na niulu mua iga. Ilokani ara lima na niulu raeni ke, ke taho igaa na subasuba mana ghegheli.
GEN 45:7 A God te diki niu vetena mai iani Egypt ge ku pabei na volamiu, ighau maira nimiu na lei sopa binaboli, ge kau vola ma kau sepalaghi ge kau vuha mai vaghaghau na kema sule.
GEN 45:8 A God tua te diki niu vetena mai iani, e mau ighau. Ma gaia God tua te neu ge u vuha mai nina tinoni ni huhuli a Pharaoh, mu vunaghi pungisia Egypt talighu.
GEN 45:9 “Kau minamina, ma kau pulohi ta tamagu ma kau bosa vania, ‘Aeni na hava te bosaa mai na dalemu a Joseph vanighai, “A God te neu ge u vunaghi pungisia Egypt. Mina mo ko mai kabu tua iani tagua.
GEN 45:10 Ighoe ko mai ghahagho tana bona tara holoa nia Goshen, ge ko kabu dutuviu kolura na lei dalemu mana lei kukuamu, maighi nimua na lei maumanu/volivoli soko kolui nighi nimua na lei lologho soko.
GEN 45:11 Inau ku righitaonighau udolu i kakeri, ara lima mua na lei niulu ni ngengere tara mai inagho. E mua uto ighoe kolura nimua na binaboli ge kau nia kabu bona na vahaghitaili.’”
GEN 45:12 Ma Joseph te ghaghua vanira, “Kau vaevaneu heghemiu mai, maia ghua ighoe ghe na tahigu a Benjamin, inau a Joseph loloto tua.
GEN 45:13 Kau bosaa vania a tamagu Jacob, tara nea iga na talumavaagu iani Egypt, mau bosaa vania nia ghua na lei totobo tau righighi. Ma kau mina ma kau lavia vaniu mai iani.”
GEN 45:14 Nia na togotogo, agaia Joseph te lighotia mai tana luhana na tahina Benjamin ge tangi, ma gaia Benjamin ghua te lighotia hoghona a Joseph ge tangi ghua.
GEN 45:15 Ma gaia Joseph te sopa nonginongira me tangitangi savura rana lei hoghona udolu, ma gaira na lei hoghona tara vuivuni ni tutugu koukoluana.
GEN 45:16 Me mua hau vasoo, me saravia a Pharaoh na rongorongodira rana lei hoghona Joseph tara mai i Egypt, ma Pharaoh kolura lei nina tinoni ni lutu tara nia togotogo tana bona tara rongovia te vaghaa.
GEN 45:17 Ma Pharaoh te ghaghua vania Joseph, “Ko bosa vanira rana lei hoghomu ma kara ludangighi didira lei sopa donkey nighi na lei vuavua ni koni/vanga ma mina ma kara pulohi tana komudira i Canaan.
GEN 45:18 Keri ge kara lavia mai a tamamiu maia didira na lei sopa binaboli udolu, ma kara mai ghahara tua iani Egypt. Inau, a Pharaoh, ku lubatia vanighau tana puku ni bona te uto au vule ilokana Egypt talighu, ma kau ghanighi ghua na lei vanga uto tara ghahai ilokana na bona keri.
GEN 45:19 Mo ko bosa vanira na lei hoghomu ma kara lavi taitakiro tua iani ge kara ludangira mai rana taudira mana rana gari pile kolua tamamiu ghua.
GEN 45:20 Kau bei nighi ghaghua gea nimiu na lei lologho, na pukuna na bona te uto vulei na lei bona i Egypt talighu ke a nimiu.”
GEN 45:21 Mana lei dalena Jacob tara goni taonighi na lei totobo Pharaoh te bosai vanira. A Joseph te hera na lei taitakiro taonia nina vevetena Pharaoh, me hera na vanga kara ghanighi tana halautu.
GEN 45:22 Me sopa hera na tivi ni tughu, ma Benjamin na puku ni hoghona te hea ara lima na tivi vaolu i vahea tughu, maighi ara tolu hangalatu na rongo ni silver.
GEN 45:23 Ma Joseph te nia vetena vania vaa a tamana ara hangavulu na lei donkey tara ludangi vonui i vuvungani nighi na lei totobo uto ni Egypt, maighi ghua ara hangavulu na lei donkey tara ludangi vonui i vuvungani nia na lei vuavua ni koni maighi ghua na lei vatavata ni vanga kehakeha soko ke ghanighi tana halautu bona ke tona mai Egypt.
GEN 45:24 Ge vetena tonara na lei hoghona, mi tana bona na lei hoghona tara tughuru ni tona, agaia te ghoi kokoe vanira vaa sono me ghaghua, “Kau bei hughuhughu gea tana halautu!”
GEN 45:25 Ma gaira tara sania Egypt mana pulohi tana komudira tana butonikomu i Canaan.
GEN 45:26 Tana bona tara sara tana komudira, agaira tara ghaghua vania tamadira, “A Joseph ke, e vola sono, ma gaia tua te vunaghi pungisia na komu Egypt talighu!” Ma gaia Jacob te nia hoghohare na ghanaghana te rongovia na rongorongo, me mua taluutunia.
GEN 45:27 Mi tana bona tara rongorongoa vania nina na rongorongo a Joseph, maia te vaevanei na lei taitakiro ni vanga te nighi vetena vania mai a Joseph, na tarungana te ghoi rivurivu.
GEN 45:28 Ma Jacob te ghaghua, “Ke tangomana ge ke utuni sughua, na dalegu a Joseph te vola sono! Inau ku tona mu ku righi matana inaghona ge ku mate!”
GEN 46:1 Ma Jacob te rughuhoru sania Canaan (me) ge ke tona vaa i Egypt kolui nina [binaboli ma nina] lei lologho udolu. Mi tana bona te sara i Beersheba, agaia te gonighi na lei sukaghi vania a nina God te tamana, Isaac.
GEN 46:2 Mi tana bongi hau, God te kokoe vania Jacob tana maturubole me ghaghua, “Jacob, Jacob!” Ma Jacob te bosatughu, “Inau sono aeni.”
GEN 46:3 Ma God te bosaa, “Inau ke a God, a nina God a tamamu. Ko bei mataghu gea na sughi i Egypt. Inau ku righitaonigho mu ku nigho ge ko sepalaghi mo ko vahea puputu ni kema sule ngangata i kakeri Egypt.
GEN 46:4 Inau ku sughi kolugho i Egypt, mu ku ghoi laviolira mai sono iani Canaan na lei vaivarimu. Hauva ka, mi ghoe ke i Egypt tua ko mate, ma Joseph ke kabu ililighimu me ke righitaonigho tana bona ko mate.”
GEN 46:5 Ma Jacob te sania Beersheba, mana lei dalena na mane tara ludangighi na tamadira Jacob, rana lei taudira, kolura nia rana lei daledira pile ilokani na lei taitakiro te hera a Pharaoh.
GEN 46:6 Ara lavighi ghua didira na lei maumanu vola udolu, maighi ghua didira na lei lologho udolu tara loghoi tana butonikomu Canaan. Jacob maira nina binaboli udolu tara sara haghe tana butonikomu i Egypt,
GEN 46:7 na lei dalena, na lei mane mana lei vaivine, mana lei kukuana, na lei mane mana lei vaivine udolu tua.
GEN 46:8 A raini na lei ahadira na lei vure ni Israel, na lei vaivarina Jacob tara tona kolua i Egypt. Reuben a nina kamanagho a Jacob.
GEN 46:9 Reuben te vahura a Hanoch, Pallu, Hezron, maia Carmi.
GEN 46:10 Simeon te vahura Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Zohar maia Shaul. A tinana Shaul ke na vinekama ni Canaan.
GEN 46:11 Levi te vahura Gershon, Kohath maia Merari.
GEN 46:12 Judah te vahura Er, Onan, Shelah, Perez maia Zerah. Er maia Onan toro mate tua tana butonikomu i Canaan. Na lei dalena Perez ke, Hezron maia Hamul.
GEN 46:13 Issachar te vahura Tola, Puah, Jashub maia Shimron.
GEN 46:14 Zebulun te vahura Sered, Eloni maia Jahleel.
GEN 46:15 Gaira udolu raini na lei dalena mane mana kukuana Jacob tara sivuragha ta Leah i Paddan-aram, kolura nia a vaivinedira a Dinah. Agaira udolu na vaivarina ta Leah ke, ara tolu hangavulu tolu.
GEN 46:16 Gad te vahura Zephon, Haggi, Shuni, Ezbon, Eri, Arodi maia Areli.
GEN 46:17 Asher te vahura Imnah, Ishvah, Ishvi maia Beriah, ma vaivinedira Serah. Beriah te vahura Heber maia Malchiel.
GEN 46:18 Agaira udolu ara hangavulu ono raini ke, na lei vaivarina Jacob tara sivuragha ta Zilpah, nina tinoni lutu a Leah, a tamana Laban te hea.
GEN 46:19 Rachel na tauna Jacob te vahura Joseph maia Benjamin.
GEN 46:20 Rana dalena Joseph te vahura tana butonikomu Egypt ke, a Manasseh maia Ephraim. A tinadira ke, a Asenath na dalena na vaivine Potiphera, na mane sukaghi ni Heliopolis.
GEN 46:21 Benjamin te vahura Bela, Beker, Ashbel, Gera, Naaman, Ehi, Rosh, Muppim, Huppim maia Ard.
GEN 46:22 Agaia udolu ara hangavulu vati raini ke, na lei vaivarina Jacob itatana na tauna a Rachel.
GEN 46:23 Dan te vahua Hushim.
GEN 46:24 Naphtali te vahura Jahzeel, Guni, Jezer maia Shillem.
GEN 46:25 Agaira udolu ara vitu raini ke, na lei vaivarina Jacob itatana Bilhah, nina na tinoni ni lutu Rachel, a tamana Laban te hea.
GEN 46:26 Keri ke, ma gaira udolu na lei puku ni vaivarina Jacob tara nia tona kolua i Egypt ke, agaira ara ono hangavulu ono (66). Ara mua idumi kolura nia na lei taudira tana lei dalena mane a Jacob.
GEN 46:27 Ma Joseph te ghoi vahura ghua erua na dalena, te ghoi vahura sono i Egypt. Keri ke, agaira udolu nina binaboli Jacob tara ghahara i Egypt ke, vitu hangavulu.
GEN 46:28 Ma Jacob te diki nia vetena ghide a Judah ge ke va sodoa Joseph me ke pukulaghi utoa mai itatana ivei kara nea na tona ge kara va sara tana bubulo i Goshen. Mi tana bona agaira udolu tara sara i kakeri,
GEN 46:29 a Joseph te gonidilaa nina taitakiro me tona vaa tua i Goshen ge ke va sodoa tamana. Mi tana bona te sara mai Joseph, ma gaia te varava tua tana luana a tamana me tangi togotogo tana valana te daro ni bona.
GEN 46:30 Ma Jacob te ghaghua vania Joseph, “Itaeni inau ku mate tana mabo, na pukuna tu vaevanegho nighi tua rana matagu heghegu to mua mate, mu ghilala to vola sono.”
GEN 46:31 Ma Joseph te ghaghua vanira na lei hoghona maira didira na lei sopa binaboli, “Inau ku pulohi mu ku va bosa vania a Pharaoh, ‘Rana hoghogu ma nina binaboli a tamagu, ge ra sania mai tua na butonikomu i Canaan ma kara mai ghaha koluu tua iani.’
GEN 46:32 Mu ku bosaa vania ghua te vagha, ‘Rana lei vure raini tara righitaoni sheep maira tara kuikuti maumanu vola, mara nighi mai kolura rana sheep maia lei volivoli, maighi ghua didira na lei lologho udolu.’
GEN 46:33 Keri ke, mi tana bona ke hologhau a Pharaoh me ke huatighau nia na lei sopa lutumiu ke,
GEN 46:34 ma kau bosaa vania te vaghaa eni, “Ighai ke, na vure tai righitaoni maumanu vola tua tana garimaneamami mai tua, vaghara na lei kukuamami/vaivarimami tana lei vavata.’ Keri ke, igevaa ke lubatighau ge kau ghahaghau tua tana bona iani Goshen, na pukuna rana righitaoni sheep ke, ara nira sika iani tana butonikomu i Egypt talighu.”
GEN 47:1 Ma Joseph te righimatana Pharaoh, me ghaghua vania, “A tamagu maira na lei hoghogu udolu iani tua. Tara sania mai tua Canaan. Ara nighi mai kolu tua didira na lei sheep mana lei volivoli, maighi didira na lei lologho udolu, ma gaira tara ghahara tua itaeni tana bona i Goshen.
GEN 47:2 Ma Joseph te lavia ara lima ma lei hoghona me va tatera vania Pharaoh.
GEN 47:3 Pharaoh te huatira me ghaghua vanira, “?Na hava na lutumiu?” Ma gaira tara bosatughu vania, “Ighai ke na vure righitaoni sheep, vaghara na lei vaivarimami.
GEN 47:4 Ighai tai mai ge kai mai ghahaghai iani Egypt, na pukuna na ngengere te sule ngangata me taho tua siki buburu maumauri vanira nimami na lei maumanu vola i Canaan. Ighai tai nongia nimua na lulubati ge kai ghahaghai tana bubulo i Goshen.”
GEN 47:5 Ma Pharaoh te ghaghua vania Joseph, “A nimua na binaboli tara mai kabu kolugho tua iani taeni,
GEN 47:6 ighoe tua ko vilia ivei na bona vaghana te liona ge kara ghahara igaa. Hera na bona i Goshen ke, te uto vulei na lei bona soko iani Egypt. Ma ge siki sakai tadira ke loghoa na balu ghilala uto [te keha] ke, ko talura me ke righitaonighi vaniu ghua nigua na lei maumanu vola.”
GEN 47:7 Mi murina keri, a Joseph te ghoi lavia a tamana, a Jacob, me va tatea vania a Pharaoh. Ma Jacob te vautoa na vunaghi haba.
GEN 47:8 Ma Pharaoh te huatia Jacob me ghaghua, “?Ara righia na niulumu tua itaeni ighoe?”
GEN 47:9 Ma Jacob te bosatughu vania Pharaoh, me ghaghua, “Inau tu vola saravighi tua sakai hangalatu tolu hangavulu (130) na niulugu itaeni. Na lei niulu raeni tara vahola vaniu, hauva, mi nau tu mua haulaghi vaghara mua na subona itadira na lei vaivarigu tara padi tua.”
GEN 47:10 Ma Jacob te ghoi vautoa sono a Pharaoh inaghona ge tona sania.
GEN 47:11 Ma Joseph te vilia na bona te uto vulei na lei bona soko i Egypt, na bubulo i Rameses, vanira tamana maira na lei hoghona ge kara ghaha igaa, taonia nina na vevetena a Pharaoh.
GEN 47:12 Ma Joseph te vetena ghadira vanga vaa tamana maira na lei hoghona kolura nina binabolidira tana bona i Goshen, tana kasekase/kaekage ke manadira [rana lei daledira.]
GEN 47:13 Mi tana lei bongi raini, na ngengere te sule ngangata tua, keri ke e taho na vanga, ma rana vure ni Egypt mi Canaan talighu, tara lugu ni vitoli.
GEN 47:14 Ma Joseph te vahikolui na lei rongo ilokani Egypt mi Canaan talighu tara nighi mai pelu koni/vanga, me va talugonighi tana vale ni (talugoni/righitaoni na lei totobo uto/nilau) ta Pharaoh.
GEN 47:15 Mi tana bona na lei vure ni Egypt mi Canaan tara mua loghoa tua siki rongo, agaira tara mai sono ta Joseph mara tangitangi vania ge ke hera na vanga, mara ghaghua vania, “Ai mua loghoa tua siki rongo ighai, hauva, mo ko heghai ghamami vanga mai sono, e mua uto ge kai nia mate ni vitolo.”
GEN 47:16 Ma Joseph te bosatughu vanira, “Na pukuna tau soni sokoi tua nimiu na lei rongo ke, kau heu mai nimiu na lei maumanu vola, mi nau ku hea ghamiu na vanga ke vaghaa na tughu veioli.”
GEN 47:17 Ma gaira tara vahea Joseph didira na lei maumanu vola na vatei tutughu ni vanga. Me mua daro ni bona mua ka, mana lei maumanu vola tara vaghai na lei horse, rana sheep, rana goat, rana buluka mana lei donkey ni Egypt talighu ka, te logho udolui tua a Pharaoh. Mara tangomana vamua na pelu vanga na niulu vaghana keri.
GEN 47:18 Mi tana niulu murina na niulu vaghana keri ke, gaira tara ghoi mai sono Joseph, mara bosa vania, “E taho tua so nimami na rongo ighai, ma nimami na lei maumanu vola to logho udolui tua. Ai mua loghoa tua siki totobo ke ghana pulohia itamami, na lei hulimami maighi nimami na lei bona/pari vamua.
GEN 47:19 ?Eghua ge kai mai mate tana matamu? Ko pelua na volamami maighi na lei parimami, mi ghai kai nina na tinoni lutu a Pharaoh, ma gaia te loghoi nimiu na lei pari. Ko heghai mai vamua na vanga ge kai vola, ge ke bei [ohua/aroha] na lei pari.
GEN 47:20 Ma Joseph te pelu udolui tua na lei bona ilokana i Egypt talighu vania a Pharaoh. Eo, na lei vure ni Egypt udolu tara hunului vania Pharaoh didira na lei bona i subasuba na pukuna te sule na ngengere. Ma Pharaoh te loghoi didira na lei pari udolu.
GEN 47:21 Keri ke, na lei vure udolu ni Egypt tara vuha nina tinoni ni lutu vania Pharaoh.
GEN 47:22 Didira na lei bona vamua na lei mane sukaghi ge mua pelui na pukuna a Pharaoh te hera ghadira na vanga tughu [bongi/vula]. Na pukuna keri, tara mua sabiri didira na lei bona.
GEN 47:23 Ma Joseph te bosa vanira na lei vure, “Kau righia, inau tu pelughau tua, maighi nimiu na lei bona vania Pharaoh. Inau ku vaheghau na lei vuavua, ge kau subasubai lei nimiu na leghai.
GEN 47:24 Mi tana bona kau siosio ke, e limani (1/5) ta nimiu na lei siosio kau vahea Pharaoh. Kau lavighi ara vatini na lima (4/5) kara vanighau heghemiu, maia niulu ke mai nagho. Maia ghua na ghamiu vanga vanighau, ma nimiu na binaboli.”
GEN 47:25 Ma gaira tara ghaghua vania, “Ighoe to volaghai! Aghe vunaghi, ighai kai liona ge ko togotogo vanighai. Mi ghai kai na lei seka vania Pharaoh.”
GEN 47:26 Keri ge Joseph te talua a sakai na vetena i lokana Egypt talighu, ge a Pharaoh ke loghoi mughua e limani na tunuva (1/5) tana lei subasuba soko tara subai. Na vetena eni te loghoa na maana itaeni. Rana lei mane sukaghi vamua ge kara taho tana hevei ni tunuva vaghana eni, na pukuna a Pharaoh te mua lavighi didira na lei bona.
GEN 47:27 Mana lei vure ni Israel tara ghahara tua tana bubulo i Goshen i lokana Egypt. Mete mua daro ni bona mua imurini na lei niulu raini, agaira tara vuivuni ni sepalaghi tua ikakeri, mana subodira te totolo minamina ngangata.
GEN 47:28 Ma Jacob te vola me kabu ara hangavulu vitu na niulu i Egypt, imurina te sara igaa. Keri ke, ma gaia te vola saravighi ara sakai hangalatu vati hangavulu vitu (147) na niuluna ge mate.
GEN 47:29 Mi tana bona te dutu na bona ni mateana, agaia te holoa mai tatana na dalena, a Joseph, me ghaghua vania, “Ge ko loghoa na liouto koukolu itagua ke, ko papari dato sule ngangata vaniu, ge ko talumavaa mo ko taonia nigua na ghanaghana eni, a nigua na nongi sosoko vaniamu. Ko bei tavughiu gea ilokana na butonikomu iani Egypt.
GEN 47:30 Tana bona ku mate ke, ko lavi rughuhoruu sania na butonikomu iani Egypt, mo ko tavughiu ililighidira na lei vaivarigu.” Ma Joseph te baubahu ge ke nea te vaghaa.
GEN 47:31 Ma Jacob te kurutia sono me ghaghua, “Ko papari ge ko nea te vaghaa!” Ge a Joseph te papari/vahea a nina na baubahu. Ma Jacob te holoutoa God igaa tana [vatei koli/malei ghime.]
GEN 48:1 Mi ta sakai na dani te mua daro ni bona i murina vaso aeni, na rongorongo te saravia Joseph, te toro ngangataa tua na vahaghi a tamana, Jacob. Ma Joseph te lavira rana dalena, a Manasseh ma Ephraim, ge ara tona ni va kaoana Jacob.
GEN 48:2 Tana bona Jacob te rongovia a Joseph te sara tua tana valena, agaia te lavia a lagana ge sopou dato tana ghimena ge ke lavipangotia.
GEN 48:3 Ma gaia Jacob te ghaghua vania Joseph, “A God puku ni maana te livu vaniu tana komu i Luz tana bona/butonikomu ni Canaan, me vautou,
GEN 48:4 me ghaghua vaniu, ‘Inau ku negho ge ko sepalaghi mo ko puputu na lei kema sule. Mu ku hegho na bona/butonikomu eni Canaan, ighoe maira na lei vaivarimu, me ke nimiu na lologho kasila.’
GEN 48:5 Itaeni inau tu lavira mu ku kutira rana dalemu mane raeni vaghara rana puku ni dalegu heghegu, rogaira a Ephraim maia a Manasseh, toro sivuragha tua iani tana butonikomu i Egypt inaghona ge u sara haghe mai inau. Rogaira koro lologho tughu itagua, koro vaghara ghua a Reuben ma Simeon.
GEN 48:6 Mana lei dalemu ko ghoi vahura i muridira raeni ke, kara dalemu hughemu tua. Na bona kara lologho tughu igaa ke, igevaa ilokana tua na bonadira a Ephraim ma Manasseh.
GEN 48:7 Mi tana bona tu pulohi mai maia na bubulo i Paddan-aram, a Rachel te mate tua tana butonikomu/bona i Canaan. Ighobuna sono a dida na tonatona tana bona ta dutuvia tua Ephrath, (tara holoa nia Bethlehem itaeni.) Mi nau tu tavughia tua ikakeri rana lilighi ni halautu te tona va i Ephrath nia na dikalio sule ngangata.”
GEN 48:8 Ma Jacob te righira vaa rana garimane, ge huatia Joseph, me ghaghua, “?Arahei rana dale raeni?”
GEN 48:9 Ma gaia Joseph te bosatughu vania, “Rogaira tua rana dalegu. A God te heu mai ge u vahura tua iani Egypt.” Ma Jacob te ghaghua vania, “Ko lavira mai iani lilighigu mi nau u vautora.”
GEN 48:10 Mi tana lei bongi raini, a Jacob te mua puku ni reirei uto, na pukuna te tonikama ngangata tua. Ma Joseph te lavi dutuvira vaa itatana rana garimane, ma Jacob te nonginongira me lighotira tana garimane nia na togotogo.
GEN 48:11 Ma Jacob te ghoi ghaghua vania Joseph, “U mua ghanaghana ge ku ghoi righi matamu, hauva ka, mi taeni a God te talagu ge u vaevanera ghua rana dalemu.”
GEN 48:12 Ma Joseph te lavikehara rana garimane tana tuturuna kukuadira Jacob, me tongaghi horu kikinima vania.
GEN 48:13 Ge talu kaekagera rana garimane inaghona a tamana, a Ephraim tana levu ni lima maulina ma Manasseh tana levu ni lima madolona.
GEN 48:14 Hauva ka, ma Jacob te talu vavalatighi rana limana tana bona te horui vaa i vuvungadira ge ke vautora. Keri ke, mana lima madolona tana vuvunga ni uluna Ephraim, na garimane tumuri, mana lima maulina tana vuvunga ni uluna a Manasseh na garimane kamanagho.
GEN 48:15 Keri ge gaia te vautoa Joseph me ghaghua, “Aghe God, ighoe na God a kukuagu Abraham, maia tamagu Isaac toro taonia, ighoe na God te righitaonia haia tana lei bongi i volagu udolu vaghaa nigua na mane vatogha sheep,
GEN 48:16 ighoe na angel te pilupungisiu tana lei sosodo soko, inau tu nongigho ge ko vautora rana garimane raeni. Ko lubatira rana vure tara ghanaghanaolia mara talumavaa na ahagu maia rana ahadira kukuagu Abraham maia na tamagu Isaac na pukuna rana garimane raeni. Mo ko lubatira ge rogaira koro puputua na kema sule ngangata tana maramana.”
GEN 48:17 Ma Joseph te dika ngangata na liona tana bona te righia tamana Jacob te talua vaa na lima madolona i vuvungana na uluna Ephraim. Ge ghate kohaa na lima madolona tamana me talua vaa tana uluna Manasseh.
GEN 48:18 Me bosa vania na tamagu, “Aghe tamagu, e taho, ke bei ghaghua gea iga na hava to nea. Agaia eni tana pala madolomu te na diki. Agaia to talua na lima madolomu tana uluna.”
GEN 48:19 Hauva, ma tamana te hove na taoniana, me ghaghua vania, “Kula dalegu, inau tu ghilalaa na hava tu gonia. A Manasseh ghua ke vaivari ni kema sule, hauva ka, mana [hoghona na pile/tahina] ke sule a vulea vaa, mana vaivarina kara subo.”
GEN 48:20 Ma Jacob te vautora rana garimane tana dani vaghana keri, nia na vauto te vaghaa eni, “Rana vure ni Israel kara nia na hoholo na ahamiu tana bona kara sopa vautora heghedira. Agaira kara bosa ma kara ghaghua, ‘Lubatia God ke negho ge kau sepalaghi vaghara Ephraim ma Manasseh.” Taonia na ghanaghana eni ke, a Jacob te talua a Ephraim inaghona Manasseh.
GEN 48:21 Keri ge bosa Jacob me ghaghua vania Joseph, “Inau tu dutu ni mate tua, hauva, ma God ke kabu kolughau me ke ghoi lavi pulohighau vaa ghua i Canaan, na bonadira lei kukuamiu.
GEN 48:22 Inau tu vahegho na tunuva tu mua hera tua na lei hoghomu, na pari uto i Shechem. Inau tu lavia itadira na lei kema ni Amor nia nigua na isi mana baghe mana kuali tana lagagu heghegu.”
GEN 49:1 Ge holokolura mai tatana rana lei dalena mane a Jacob, me ghaghua vanira, “Kau sopou/kaukabu talighutiu mi nau ke bosaa vanighau na hava ke kaleghau tana lei bongi ke mai inagho.
GEN 49:2 “Ighau rana lei dalena Jacob, kau mai ma kau vaovarongo, Kau varongohia Israel a tamamiu.
GEN 49:3 “Reuben, ighoe a nigua na kamanagho, na dalegu na mane tana bona tu mane vaolu mua. Ighoe na vuivuni tana alaala-alaala ni vaughilalaa tutughuni tana talusule mana talumavaa.
GEN 49:4 Hauva ka, ighoe to vaghaa na tave sule, te taho siki sakai te manga [pungisigho/pungisiana.] keri ke, mi ghoe ko mua ghoi nagho tua itaeni, na pukuna to nia maturu kolu a sakai tadira rana lei taugu, mi ghoe to mua talumavau tana ghimegu heghegu.
GEN 49:5 “Simeon maia Levi toro sakai na vatadira vamua. Toro rana mane ni kisumate mana hughuhughu nia nina isi.
GEN 49:6 Inau tu mua koukolu ta didira na lei padalaghi polo/vangarughu, mi nau ku bei ghoi tona ta didira na lei savukolu, na pukuna rogaira toro labumatera na lei tinoni ta didira na ruturutu, moro labu rapora na lei buluka te vaghaa didira na gougonu.
GEN 49:7 Na vavaranga ke mai vuvungani didira na lei ruturutu, na pukuna toro lioni laga vule. Na vavaranga ke mai vuvungani didira na lei ruturutu mana lioni laga, na pukuna na lei gehegehe dika. Keri ke, mi nau ku havukaghinira na lei vaivaridira ilokana nabutunikomu ni Israel talighu.”
GEN 49:8 “Judah, rana lei hoghomu kara holoutogho ighoe. Ighoe ke laga vulera na lei ghamua na kana. Na lei kulamu na vure udolu kara tongaghi kikinima vanigho tana matamu.
GEN 49:9 Judah ke, na bolo ghaghala tara holoa nia na lion te sule vaolu me mahebo, Te tagiha ghani sokoa vasoo ghana vanga/maumanughania me pulohi tana niku/baba. Vaghaa na lion e harahara/sighorotu me koikoli horu, e taho siki sakai te liopatu ge ke alihia.
GEN 49:10 Na lei alaala-alaala ni vunaghi haba ni Israel kara rughuhoru mai haia tana kemana Judah. Maira ghua na lei vaivarina kara loghoa na maana pungisia talau, koekobe na maiana ahei te [paepaleva igaa/loghoa utuni,] agaia keri, na lei kema soko kara taonia.
GEN 49:11 Agaia ke pitia na dalena nina na donkey tana ghai/alo tara holoa nia na grape, Eo, na dalena nina na donkey ke pitia tana puku ni otooto te uto ngangata. Agaia (te/kea) apoi lei nina tivi nia na [kokolo ni grape/wine] na pukuna tara too subo au vule na lei vavanga [te (bilui/bihui)].
GEN 49:12 Rana matana tara too sisi-bili vulea na [kokolo ni grape/wine], ma rana lei livona tara too purapura vulea na kokolo na susu ni buluka.
GEN 49:13 “Zebulun i kise ke ghahaa tana lilighi ni tahi tana parilonga, me ke vaghaa na hinaba te uto vanira na lei vaka. na riritina nina lologho ke gharasu me ke sara Sidon.
GEN 49:14 “A Issachar ke, na maumanu laga ni kaukauli, te koli ni aheahe i ghobuni na lei hoholana.
GEN 49:15 Tana bona te vaevanea/righia te uto vania na bona te aheahe igaa, mi vei te vaghaa na utoutona na bona ke, agaia ke taluolia tana valana na lutu vahola, me ke talana oli heghena vania na lutu huhuru laga.
GEN 49:16 “Dan, i gevaa ke righitaonira/hulira nina vure ni kemana, vaghara rana balu kema ni Israel, sakai vamua nina kema te pile.
GEN 49:17 Igevaa ke vagha na poli te ghaghalana lilighina na halautu, eo, te vagha na umata ni mala. Agaia te ghalatighi rana tuana na horse keri ge ke nia pirihoru na tinoni te sopou tana vuvungana.”
GEN 49:18 Ma Jacob te kokoeliulivuti, “Aghe Yahweh, inau tu pitua ge ko vavolau!”
GEN 49:19 “Gad ke, rana gito mana labupolo kara mai sura kolua gea hauva, ma gaia ke ghoi ririu pulohi me ke [ghurukehara/ghurumatera].
GEN 49:20 Asher ke lutui me ke sivuraghai na lei puku ni vanga kara uto lee, na lei vanga te manadira na lei vunaghi haba ge kara ghanighi.
GEN 49:21 Naphtali ke tona taonia vamua na liona ke vaghaa na maumanu tara holoa nia na deer. Rana lei dalena kara mahebo, korukoru maia kara utoutora lee.
GEN 49:22 Joseph ke, na ghai te vavangagha me vunguvungua, eo, na ghai vuvungua i lilighina na beti vuravura, ma rana lei otootona tara daro padia na vokovoko.
GEN 49:23 Rana lei ghana levunimate tara suravia nighi na lei kuali, ma gaira tara vanahia nia na rutu papara.
GEN 49:24 Hauva ka, ma nina na baghe te ngasi sono, ma rana limana ke lagalagai sono nia nina maana a God puku ni maana, a nina God a Jacob, gaia te vaghaa na vatoghaa ni sheep, maia na vatu ngasi ge pilupungisia Israel.
GEN 49:25 Nigua a God ke hangagho. Lubatia God puku ni maana te vautogho nighi rana lei vauto ni kokou, maighi rana lei vauto ni maramana iani pari, maighi rana lei vauto ni sepalaghi na lei vaivarimu, maighi nimua na lei maumanu.
GEN 49:26 Nina lei vauto na tamamu te haba va didira na lei vauto na lei ghotu ni dania mai tua, ma kara vaa sodoi na lei totobo uto tana lei ghotu tara kabu kasila. Na lei vauto raini kara horu mai i vuvungana Joseph, ma gaia te vunaghi itadira rana lei hoghona.
GEN 49:27 Benjamin ke vaghaa na kau asi te vitolo. Agaia te ghanira tara kanahaghinia tana puipungi, me tuvalia/vilivokaa na hava te sagua tana nulavi.”
GEN 49:28 Agaira raini udolu ara hangavulu rua na lei kema ni Israel, maighi na lei vauto te sopa vautora nia ara hangavulu rua na lei dalena a Jacob. Sopasopa gaira tara lavia na vata ni vauto vaghana te taonia na sopa voladira.
GEN 49:29 Ma Jacob te bosa vanira na lei dalena, me ghaghua, “Inau tu dutu ni mate tua. Mi tana bona ke mate ke, ma kau vaa tavughiu i lilighidira a tamagu ma kukuagu, ilokana na vatuluma ta nina leghai a Ephron tana kemana Het.
GEN 49:30 Agaia eni na vatuluma ilokana na leghai ni Machpelah, i lilighina Mamre tana bona/butonikomu i Canaan, te pelu sokoa tua a Abraham itatana Ephron ni tinoni ni kemana Het, ge ke bona ni vatei beku/tana tavughi tinoni mate tua.
GEN 49:31 I lokana tua na vatuluma kiri tara tavughira a Abraham maia na tauna, a Sarah, maia ghua a Isaac mana tauna, a Rebekah tara tavughira igaa. Mi lokana ghua tu tavughia a Leah inau.
GEN 49:32 Gaia na vatuluma te pelu sokoa tua a kukuagu Abraham itadira rana lei vure ni kemana Het.”
GEN 49:33 Mi tana bona te kokoe sokoi vasoo a Jacob na lei ghanaghana ni talugoni raini vanira rana lei dalena, agaia te koli pulohi tana ghimena, me aheahe horua na ghuri sosoko, ge mate.
GEN 50:1 Mi tana bona te mate a Jacob, a Joseph te taoraghi me tangitangi savua a tamana, mu nonginongia.
GEN 50:2 Keri ge bosa vanira na lei vure gonigoni tinoni vahaghi ge kara gonigonia vania na hulina tamana. Mara gonidilaa na hulina vania na tavughiana.
GEN 50:3 I lokani ara vati hangavulu na bongi tara gonigonia na hulina Jacob. Mi lokani ara vitu hangavulu na bongi tara nia dai na hulina Jacob i Egypt nia na dikalio.
GEN 50:4 Mi murini ara vitu hangavulu na lei bongi ni dikalio, a Joseph te tona me va kokoe vanira lei nina vure huhuli a Pharaoh, me nongira ge kara vaa kokoe tughuna agaia vania Pharaoh na vunaghi haba ta nina levu nia na mateana tamana.
GEN 50:5 Me ghaghua vanira, “Kau bosaa vania Pharaoh te vaghaa eni, ‘A tamagu te nongiu ge u baubahu nia na papari vania, me ghaghua, “Inau tu dutu ni mate tua, mo ko lavi pulohia vaa na huligu tana butonikomu i Canaan, mo ko tavughia na huligu ilokana na vatuluma ni tavughiadira nigua na binaboli.” Me manana ngangata tua ge ku tona mu ku vaa tavughia a tamagu. Ku tavughi sokoa mua tamagu ke, mu ku oli mai tua.’”
GEN 50:6 Ma Pharaoh te lavi pangotia nina nongi a Joseph, me ghaghua vania, “Ko tona mo ko va tavughia tamamu, te vaghaa to nia baubahu tua.”
GEN 50:7 Ma Joseph te tona kolura rana lei vure huhuli ni Egypt maira rana lei vure manaha, ma gaira udolu rana lei mane nagho [tana gavumane] ni Egypt.
GEN 50:8 Ma Joseph te lavira ghua rana lei hoghona udolu, maira agaira udolu tara halakulana Jacob. Hauva ka, mara sani olira rana lei daledira tara pile, maighi didira na lei sheep mana buluka, maira didira na lei maumanu vola udolu tana bubulo i Goshen.
GEN 50:9 Mara subo ngangata na lei vure tara sari taonia Joseph tana bona vaghana tara vaa tavughia Jacob. Na balu tara haehaghe tana lei taitakiro, balu tana vuvungani na lei horse, mana balu tara sakusaku tua.
GEN 50:10 Tana bona tara sara tana bona ni vatei viovio koni i Atad, lilighina na beti tina Jordan, agaira tara gonighi igaa na lei gehegehe sule ngangata ni tautavughi, tara tangihia iga Jacob nia tara dikalio. na kabu ni dikalio vaghana eni te lavira ara vitu na bongi na niana dikalio a tamana Joseph.
GEN 50:11 Ma rana lei vure ni Canaan tana komu kiri tara tughua na ahana na bona keri mara ghoi holoa nia Abel-Mizraim, na pukuna tara bosaa, “Aeni na bona ni dikalio sule vanira rana lei vure ni Egypt raini.”
GEN 50:12 Ma rana lei dalena Jacob tara ghoi goni taonia sono na hava te vaghaa Jacob te bosaa vanira.
GEN 50:13 Agaira tara ghoi lavia na hulina Jacob mara nia tona vaa tana butonikomu i Canaan, mara tavughia na hulina i kakeri i lokana na vatuluma i Machpelah. Aeni na vatuluma te pelua tua Abraham, na vatei tavughiadira na lei vure ta nina na binaboli lokana nina leghai Ephron na tinoni ni kemana Het i lilighina Mamre.
GEN 50:14 Mi murina tara tautavughi soko tua, a Joseph kolura rana lei hoghona maira gaira udolu tara nia udukolu tona tana tavughiana tamana, a Jacob ke, tara ghoi pulohi i Egypt.
GEN 50:15 Mi murina te mate tua a tamadira, agaira rana lei hoghona Joseph tara mataghu. Mara ghaghua heghedira, “Itaeni tana lei bongi raeni, igevaa Joseph ke lavitughughita a nighi na lei totobo dika ta nei vania i dania tana lei niulu tara padi tua.”
GEN 50:16 Ma gaira tara nia vetena vania vaa na rongorongo a Joseph, mara ghaghua, “Inaghona ge mate a tamamu a Jacob ke, agaia te kokoea vanighai,
GEN 50:17 ge kai bosaa vanigho te vaghaa eni, ‘Ko talukehai vanira rana lei hoghomu na lei totobo dika ngangata tara gonighi vanigho.’ Keri ke, mi ghai rana nina lei ghairau a nina God a tamamu Jacob, tai nongi kurutigho ge ko talukehai vanighai nimami na lei hahi i vuvungamu.” Mi tana bona Joseph te rongovia na rongorongo eni, agaia te ia dikalio ngangata me tangi.
GEN 50:18 Keri ge ara mai tatana rana lei hoghona mara mai tongaghi horu kikinima vania i naghona, mara ghaghua vania, “Itaeni ke, ighai kai ghoi nimua na lei seka.”
GEN 50:19 Hauva ka, ma Joseph te bosa vanira, me ghaghua, “Kau be mataghuniu gea. ?Ivei te ghaghua, A God inau ge ku heghau na totoro?
GEN 50:20 Ighau tau gonia na dika vaniu, hauva God te ririu/tughua tana na totobo te uto vamua. Agaia God te laviu mai tana malei haba eni tana lei bongi raini ge ku volara rana lei tinoni togha tana lei niulu ni ngengere tara haghevighi tua.
GEN 50:21 Kau bei ghoi mataghu gea, ke mua ghaghua igaa na hava tau ghanaghanaa. Inau heghegu tua ku righitaonighau maira ghua nimiu na lei binaboli.” Ma gaia Joseph te kokoe togholuvura rana lei hoghona nighi na lei kokoe mabe mana lavipangoti te nighi vanira.
GEN 50:22 Ma Joseph maira rana lei hoghona kolura didira na lei sopa binaboli tara ghahara i Egypt. Ma Joseph te vola saravia sakai na hangalatu [paregho/me sara e salaghe] (110) na niulu, ge mate.
GEN 50:23 Agaia te vola sodo/saravighi me righira sono ara toluni na vavata ni kulagha tara sivuragha tana dalena a Ephraim. Ma gaia te vola me lavira rana dalena Machir, na dalena Manasseh, ilokana nina binaboli. A Joseph te lavipangotira me pabera rana lei vavata ni kulagha raini vaghara rana lei dalena heghena.
GEN 50:24 Ma Joseph te ghaghua vanira rana lei hoghona, “Inau tu dutu mate, hauva ka, ma God ke mai utuni vanighau i kise, ge ke lavi rughuhorughau iani Egypt. Agaia ke lavi olighau vaa tana butonikomu te nia baubahu tua ge ke hera rana lei vaivaridira Abraham, Isaac, maia Jacob.”
GEN 50:25 Ma Joseph te nira rana lei hoghona, rana lei vaivarina Jacob tana lei bongi rakiri ge ara gonia na papari ni baubahu sule ngangata, ge ghaghua vanira gaia, “Tana bona ke mai God ge ke huiolighita vaa i Canaan na butonikomu ni baubahu ke, kau laviolia ghua na huligu tana bona kau pulohi.”
GEN 50:26 Ma Joseph te vola me saravighi sakai na hangalatu [paregho/me sara e salaghe] (110) na niuluna ge mate. Mara gonigonia na hulina, mana hulina tara taluhaghea tua ilokana na kovini tana butonikomu i Egypt mua.
EXO 1:1 Raini gaira na lei dalena Jacob tara tona kolua tamadira i Egypt, sopa sakai tadira kolura didira na binaboli:
EXO 1:2 Reuben, Simeon, Levi, Judah,
EXO 1:3 Issachar, Zebulun, Benjamin,
EXO 1:4 Dan, Naphtali, God ma Asher.
EXO 1:5 Joseph te diki ghana mai tua i Egypt. Ma gaira udolu na binaboli ta Jacob ke, te kaekage e vitu hangavulu.
EXO 1:6 Sopa bongi, Joseph kolura hoghona tara mate, tara sokolaghinia na vinavahuhu.
EXO 1:7 Ma didira na binaboli tara sopa loghoi te subo na gari mana kukuagha. Ko righia, gaira tara sepalaghi minamina, ma gaira tara vonughia na komu i Egypt.
EXO 1:8 Mana vunaghi haba vaolu te dato mai tana malei kabuna i Egypt, te mua ghilala pilena tua a Joseph, pana hava te gonia.
EXO 1:9 Gaia te bosa vanira nina vure, “Na vure ni Israel/Jew raini ke, geva kara dikalaghita, na pukuna tara subo vaho tua.
EXO 1:10 Mai ghita ma ka kenea na halautu ke nera ge kara kubolu horu. Ma ka mua nea te vagha keri, geva na veitotoghoni ke puputu dato mai, ma gaira igeva kara hangara na ghada na levunimate, ge kara veitotoghoni kolughita. Vaho, ge kara sogha sania na kema.”
EXO 1:11 Kakeri vaho, gaira na vure ni Egypt tara nera na vure ni Israel/Jew geke didira na tinoni ni lutu. Ma gaira tara talui na lei vahaghitaili i vuvungadira, tara ghanaghana ke, ma gaighi na lei lutu mava raini ke nera ge kara kubolu horu. Gaira tara hughutira ge kara gonighi na komu i Pithom mi Rameses te vagha i ghobu, na nina vatei hevei horu na vunaghi haba, tara holoa nia Pharaoh.
EXO 1:12 Ma gaira na vure ni Egypt tara vahaghitaili ngangatara rana Israel/Jew. Hauva, gaira na Israel/Jew tara mina ngangata na sepalaghi. Keri ke, na vure ni Egypt tara mataghu,
EXO 1:13 mara ghanaghana ge kara nea na tinoni ni lutu ge ke vahaghi taili vaa ghua.
EXO 1:14 Gaira tara mua arovira na Israel/Jew, ra hughutira ge kara goni biriki mana mota, mara nera ge kara lutu daroni bona tana leghai.
EXO 1:15 Ma gaia na vunaghi haba ni Egypt te nia hevei na vetena eni vanira na vaivine ni lutu ni Israel, Shiphrah ma Puah,
EXO 1:16 “Tana bona koro hangara na lei vaivine ni Israel/Jew tana vahuhu ke, koro matera na lei meomeo mane kara vahu horura mai. Lubatira na lei meomeo vaivine ge kara vola.”
EXO 1:17 Na pukuna rogaira na vaivine ni lutu toro nia kikinima God ke, rogaira toro hove na taoniana na vunaghi haba, moro lubatira na lei mane ge kara vola ghua.
EXO 1:18 Ma gaia na vunaghi haba te holora na vaivine ni lutu, me bosa vanira, “E ghua geo nea te vagha eni? E ghua ge ro lubatira na mane ge kara vola?”
EXO 1:19 Toro tughubosa vania, “Aghe na vunaghi haba, na lei vaivine ni Israel/Jew tara laga ngangata. Ra mina ngangata na vahuadira na daledira keri ge oro mu sara topora. Ra mua kiki tana vahuhu, vaghara na lei vaivine ni Egypt.”
EXO 1:20 Keri ke, God te vautora na vaivine ni lutu, mana rana Israel/Jew tara tona haliu na sepalaghi, totolo dato me laga ngangata.
EXO 1:21 Mana pukuna rogaira na vaivine ni lutu toro nia kikinima God, gaia te sopa vahera rodidira sopa binaboli.
EXO 1:22 Ma na vunaghi haba ni Egypt te nia hevei na vetena eni vanira nina vure, “Sonira na lei meomeo mane tana beti tina Nile. Ma kau volara vasoo na meomeo vaivine.”
EXO 2:1 Tana bona vaghana eni, sakai na mane ma sakai na vaivine tana kemana Levi, toro taulaghi.
EXO 2:2 Na vaivine te bohe me vahua na meomeo mane. Ma gaia te righia te matakage na meomeo me poloa e tolu na vula.
EXO 2:3 Mi tana bona te mua tangomana ge ke poloa na meomeo, gaia te lavia na kei tara gonia tana ade, mara tita pungisia nia na tar kolua nia na vovongo. Gaia te lavia na meomeo me talua ilokana na kei, me va talua ighobuni na ghaghau tana kabara ni beti tina Nile.
EXO 2:4 Mana vaivinena na meomeo te tughuru sagauvia, ge ke vatogha na hava ke kalea.
EXO 2:5 Mua hau vaso imurina eni, sakai tadira dalena na vunaghi haba na vaivine te horu ni siu tana beti, ma nina lei tahula ni lutu tara sakusakutua tana lilighi ni beti tina. Mi tana bona na vinahogho te righia na kei pile kikia ighobuni na ghaghau, gaia te bosa vania sakai nina tahula ni lutu, ge ke lavia mai tatana.
EXO 2:6 Tana bona na vinahogho te hangavia, gaia te righia na meomeo mane. Nina tangi ngangaraha te taho ke hanga, te tabea nia na tobana. Gaia te ghaghua, Sogea agaia eni, na dalena siki vaivine ni Israel/Jew.”
EXO 2:7 Kakeri, na vaivinena na meomeo te mai dutuvia na vinahogho, me nongia, Ivei tea, ku tona mu ku kenea sakai na vaivine ni Israel/Jew ke righitaonia na meomeo vanigho?”
EXO 2:8 Na vinahogho te bosa tughu, “Eo, ko nea!” Keri ge na tahula te tona tana komuna, me holoa na tinana na meomeo.
EXO 2:9 Na dalena vaivine na vunaghi haba te bosa vania, “Ko lavia na meomeo eni, mo ko righitaonia vaniu, mi nau ku pelugho ta nimua na hahanga.” Mana tinana na meomeo te lavia vaa tana komu, me righitaonia.
EXO 2:10 Murina eni, tana bona te sule ghalagha, tinana te laviolia vania na vinahogho te kutia vagha na dalena. Mana vinahogho te vatua nia Moses, na pukuna te ghaghua, “Inau tu lavi horua mai tana beti.”
EXO 2:11 Subo na niulu te padi, Moses te sule ghalagha, gaia te rughuhoru ni kaoadira kulana na vure, na Israel/Jew. Mete vagha te righia ivei te vagha na vaholana na lutu tara hera. Ta nina na kao, gaia te righia na mane ni Egypt te labua sakai na mane ni lutu na Israel/Jew.
EXO 2:12 I murina te reirei kolili, geke bei righia gea siki sakai ke bungutia, Moses te labumatea na mane nina Egypt, me pari kuvia tana saghalea.
EXO 2:13 Mi tana dani vaolu, te vagha a Moses te ghoi va kaora so kulana na vure, me righi topora erua na mane ni Israel/Jew toro vese. Moses te bosa vania gaia te hahi, “Na hava na totobo ia toro gonia, ge oro labughau heghemiu so te vagha keri?”
EXO 2:14 Na mane te bosa tughu, “Ahei to ghanaghana ahei ghoe? Ahei te viligho, ge ko vunaghimami mo ko nimami na mane ni dete? O ghanaghana ge ko mateu vagha to nea iga na mane ni Egypt i bongi?” Moses te mataghu ngangata na pukuna gaia te ghilala na lei tinoni soko, tara ghilala na hava te gonia.
EXO 2:15 Me manahana uto, tana bona na vunaghi haba (Pharaoh) ke rongovia eni ke, gaia ke nia hevei na bosa vanira ge kara lavia Moses ma kara labumatea. Keri ga sogha Moses tana na vunaghi haba (ta Pharaoh) me va polo i Midian. Mi tana bona Moses te sara i Midian, gaia te sopou i lilighina na teke.
EXO 2:16 Itaeni te kale, na mane gehegehe ni Midian te loghora ra vitu na dalena na vaivine, tara mai talau tana teke eni na holaa beti, maia na heo ghadira na beti na lei bolo nina tamadira.
EXO 2:17 Mana balu righitaoni sheep ghua tara mai haia ghua iga, mara ghurukehara haia na lei tahula, kolura didira na lei sheep. Hauva Moses te tapatughuru me hangara na lei tahula tana ghobudira na lei mane righitaoni sheep. Keri ge gaia te hangara na heo beti ghadira na lei sheep.
EXO 2:18 Mi tana bona na lei tahula tara pulohi vaa ta tamadira Reuel, gaia te huatira, “Ivei tea, ge au minamina na heo ghadira beti na sheep itaeni?”
EXO 2:19 Gaira tara bosa tughu, “Na mane ni Egypt te hangaghai tadira na lei mane righitaoni sheep. Gaia te heo beti vanighai, me heo ghadira beti ghua na sheep.”
EXO 2:20 Reuel te huatira, “Mete vagha keri ke, mi vei gaia itaeni? Ivei tea, au sani lea vamua ikakeri? Tona ma kau bosa vania me ke mai tana komu, ge kau kutia.”
EXO 2:21 Moses te nia togotogo na hoholo, me kabu kolura, me ghaha kolura tua, Mi tana kabu koluadira, Reuel te vahea Moses na dalena vaivine, Zipporah, geke tauna.
EXO 2:22 Murina eni rogaira toro loghoa na meomeo mane, ma Moses te vatua ni Gershom na pukuna gaia te bosa, “Inau tu sinogho haghe mai tana kema vaolu.”
EXO 2:23 Subo na niulu te padi, mana vunaghi haba ni Egypt te mate. Mana vure ni Israel tara vahaghitaili so isarana didira na hohola ni tinoni ni lutu. Gaira tara tangi horu nia na hahanga, ma didira na ghanaghana ni lavikehaadira te dato vania a God.
EXO 2:24 Ma God te rongovia didira na tangi me ghanaghanaolia nina na baubahu te bahua nia Abraham, Isaac ma Jacob.
EXO 2:25 Gaia te rei horu ivuvungadira na Israel/Jew, me righiadidira na ghanaghana te lalo me mavatira.
EXO 3:1 Sakai na bongi, Moses te lavira nina sheep vungona Jethro, na mane sukaghi ni Midian, me va tona haghe [ilokana na tautalu asi]/[tana bona mamaha] lilighina Sinai, na nina ghotu a God.
EXO 3:2 Mua hau vaso, nina angel Yahweh/Lord God te tate vania tana ghai reserese te vavu. Moses te hare na pukuna na ghai reserese te vavu, hauva me mua durake.
EXO 3:3 Moses te [bosa/ghanaghana] heghena, “Vatei haeharegha sughua! Ivei tea, ge mua durakea na ghai reserese? Inau ku tona mu ku righia vaa eni.”
EXO 3:4 Mi tana bona a Yahweh te righia Moses te mai lilighina na ghai reserese, gaia te holoa tana lokana na ghai, “Moses! Moses!” Ma Moses te bosa tughu, “Iani inau”.
EXO 3:5 God te bosa vania, “Ko bei mai dutu. Ko hola keha na hahara ni tuamu na pukuna na bona tabu to tughuru iga.”
EXO 3:6 Keri ge bosa vania, “Inau God didira na kukuamu - na God nina Abraham, na God nina Isaac ma God nina Jacob.” Mi tana bona Moses te rongovia eni, gaia te poloa na matana nia na limana, na pukuna gaia te mataghu ge ke righia God.
EXO 3:7 Ma Yahweh te bosa vania, “Itaeni vaho ge ko pukua. Inau tu righia na dika itadira nigua na vure i Egypt. Inau tu rongovia didira na tangi ni hangadira ta didira na vahola tana tinoni ni lutu. Eo, inau tu ghilala didira na vahaghitaili.
EXO 3:8 Keri ge u mai mu ku lavi kehara itadira na vure ni Egypt, vaa tana puku ni komudira te uto, mete subo iga na bona tana pari. Gaia na pari te tave iga na susu ni buluka mana kokolo ni midua - na pari tara ghahara iga rana vure ni Canaan, rana vure ni Hit, rana vure ni Amor, rana vure ni Periz, rana vure ni Hivi, ma rana vure ni Jebus.
EXO 3:9 Didira na tangi na vure ni Israel te saraviu, mi nau tu righia ivei te vagha na vure ni Egypt tara nea na vahaghitailiadira nia na lei totobo vahola.
EXO 3:10 Mi taeni ko tona, inau tu vetenagho ge ko tona tana vunaghi haba (Pharaoh). Mi ghoe ko hulira nigua na vure rana Israel/Jew rughuhoru tana komu i Egypt.”
EXO 3:11 Ma Moses te bosa vania God, “Ma hei inau, ge ku va tate i naghona Pharaoh mu ku hulira rana Israel/Jew rughuhoru tana komu i Egypt?”
EXO 3:12 Ma God te bosa vania, “Inau ku kabu kolugho. Aeni ke tatea te utuni, inau tu nigho vetena, tana bona ko lavi horura rana Israel/Jew tana komu ni Egypt ke, ko ghoi oli mai so iani ighau udolu kara holohabaa God tana ghotu eni.”
EXO 3:13 Ma Moses te huatia me ghaghua, “Ge tuku tona itadira na vure ni Israel/Jew, mu ku bosa vanira, ‘Na God didira rana kukuamiu te niu vetena vanighau mai,’ gaira kara ghoi huatiu, ‘Ma hei na ahana na god eni to nia kokokoe?’ Keri ke, mana hava ku bosa vanira?”
EXO 3:14 Ma God te bosa tughu vania, “Inau gaia [sakai vamua] te kabu talau ke va me va. Aeni na hava ko bosa vanira rana Israel/Jew, ‘Inau gaia keri te niu vetena vanighau mai.’”
EXO 3:15 Ma God te ghoi bosa vania so, “Ko bosa vanira, ‘A Yahweh, na God didira na kukuamiu - a God nina Abraham, ma God nina Isaac ma God nina Jacob te niu vetena vanighau mai.’ Aeni gaia na ahagu ke ghahaa talaua, ma kara nia kokoe talau na lei vavata.
EXO 3:16 “Ko tona mo ko holo kolura na lei mane huhuli ni Israel/Jew, mo ko bosa vanira, ‘A Yahweh, na God didira na kukuamiu - a God nina Abraham, ma God nina Isaac, ma God nina Jacob - te tate vaniu me ghaghua, “Inau tu vatoghaghau mu righia na hava te kaleghau i Egypt.
EXO 3:17 Mi nau tu baubahu ge ku vavolaghau tana lei vahola itadira na Egypt. Inau ku hulighau va tana pari tara ghahara iga rana vure ni Canaan, rana vure ni Hit, rana vure ni Amor, rana vure ni Periz, rana vure ni Hivi, ma rana vure ni Jebus, na pari te tave iga na kokolo ni susu mana midua.” ’
EXO 3:18 “Agaira na huhuli tana vure ni Israel/Jew kara tangomana na holopangotiana a nimua na rongorongo. Keri ge ighau udolu kau tona haliu va tana vunaghi haba ni Egypt, ma kau bosa vania, ‘A Yahweh na God didira rana Israel/Jew te kabukolughai. Lubatighai ge kai tona e tolu na bongi na vinano ilokana na bona mamaha, ge kai va taludatoa na sukaghi vania a Yahweh nimami na God.’
EXO 3:19 Hauva mi nau tu ghilala na vunaghi haba ni Egypt ke mua lubatighau na tona sakai vamua gaia te ghilala utoa inau tu laga vulea itatana gaia.
EXO 3:20 Mana pukuna keri, inau ku haua na limagu, ge ku vahaghitailira rana vure ni Egypt nia na lei vata ni butuli vaughilala. Mi tana sosoko, gaia ke lubatighau.
EXO 3:21 Mi nau ku nera so, ke vagha ke goni utoghau na vure ni Egypt. Gaira kara va heghau na lei dolo ge kau mua rughuhoru kokoba.
EXO 3:22 Sopa na lei vaivine ni Israel/Jew kara nongighi na lei totobo ni silver/silver mana golu mana lei tivi utoutoa itadira na lei komukoludira na Egypt, maia ghua na lei hoghodira tara nongi haghe mai. Na lei tivi raini kau pupulura nia so na lei dalemiu na mane mana vaivine. Tana halautu vaghana vaho eni, ge kau righia te vagha kau sagura rana vure ni Egypt.”
EXO 4:1 Ma Moses te ghoi bosa tughu ghua, “Na hava te kale, ke vagha kara mua ghoi taluutuniu tua? Ma kara mua ghoi gonia na hava ku bosa vanira, ma kara ghaghua vamua, ‘A Yahweh te mua ghoi tangomana na tate vanigho.’”
EXO 4:2 Ma gaia Yahweh te huatia, “Na hava keri tana limamu?” Moses te bosa tughu, “Na totoghonadira na vatogha sheep.”
EXO 4:3 A Yahweh te bosa vania, “Soni horua tana pari.” Ma Moses te soni horua, me liliu ni poli! Ma Moses te mataghu, me sama keha.
EXO 4:4 Ma gaia Yahweh te bosa vania, “Ko tabea vaa na ighuna.” Ma Moses te haua va na limana, me tabea na ighuna, me ghoi liliu ni totoghonadira na vatogha sheep.
EXO 4:5 Yahweh te bosa vania, “Ko tatea na vaughilala eni, ge kara taluutunigho. Kakeri ge kara ghilala a Yahweh, na God didira na kukuadira - na God nina Abraham, ma God nina Isaac, ma God nina Jacob - utuni sughua te tate vanigho.”
EXO 4:6 Vaho ge a Yahweh te bosa vania Moses, “Ko talua na limamu ilokana na ghamua na kabe.” Moses te nea te vagha, mi tana bona te lavikeha, na limana te pura vagha na selo kolua nia na kuhu.
EXO 4:7 Yahweh te bosa vania, “Ko talua olia na limamu ta ghamua na kabe.” Ma Moses te nea te vagha, mi tana bona te lavi keha, e marabu vagha na lei baebase ni hulina.
EXO 4:8 Keri ke, a Yahweh te bosa vania, “Ge takara mua taluutunigho tana vuivuni ni vaughilala ke, igeva kara taluutunigho tana ruani.
EXO 4:9 Hauva ma ge takara mua taluutunigho tana rua na vaughilala ke, heotia na beti tana beti tina Nile, mo ko kovala horua tana pari mamaha. Mi tana bona ko nea te vagha eni, igeva ke liliu na ghabu.”
EXO 4:10 Ma Moses te bosa vania Yahweh, “Aghe Lord, u mua puku ni tinoni kokokoe inau. U mua tangomana mai tua me sar mai taeni. Sughua murina to bosa vaniu. Te vahola tailiu na lei bosaa.”
EXO 4:11 Yahweh te huatia, “Ahei te gonia na manga? Ma hei te gonira na vure ge kara tangomana na kokokoe, pa kara mua tangomana na kokokoe, rongo pa kara mua rongo, reirei pa kara mua reirei? Inau a Yahweh tu gonia.
EXO 4:12 Itaeni ko tona, mo ko gonia na hava tu bosa vanigho. Inau ku hangagho ge ko kokokoe uto, mi nau ku bosa vanigho na hava ko bosaa.”
EXO 4:13 Ma Moses te ghoi bosa tughu oli so me ghaghua, “Lord, u nongigho so, ge ko nia vetena siki sakai na keha.”
EXO 4:14 Ma Yahweh te rutu vania Moses, me bosa vania, “Ivei te ghaghua na hoghomu Aaron na Levite? Gaia na tinoni te kokokoe uto. Agaia te mai tana halautuna, ge ke mai topogho itaeni. Mi tana bona gaia te righigho ke, agaia ke togotogo ngangata.
EXO 4:15 Ighoe ko kokokoe vania, ko vahea na bosa ke bosaa. Inau ku hangaghau ge koro bosa madalalai, mu ku bosaa vanighau na hava koro nea.
EXO 4:16 Aaron ke nimua na tinoni ni kokokoe vanira na vure, mi ghoe ke vagha na God vaniana, ko bosai vania na hava ke bosaa.
EXO 4:17 Mo ko ghanaghana kale utoa na holaana na totoghonadira na vatogha sheep kolugho, ge ko gonighi nia na lei vaughilala tu tatei vanigho.”
EXO 4:18 Mi tana bona Moses te pulohi tana komu me bosa vania Jethro na vungona. Moses te ghaghua, “Eliogu ge ku pulohi i Egypt na va kaoadira a nigua na binaboli. Tu mua ghilala, ara vola so pe taho.” Jethro te bosa tughu, “Ko tona kolua nigua na vauto.”
EXO 4:19 I naghona ge sania i Midian Moses, a Yahweh te bosa vania, “Ko bei mataghu gea na pulohi i Egypt, na pukuna agaira udolu tara liona ge kara mategho ka, tara mate tua.”
EXO 4:20 Ma Moses te lavia tauna mana lei dalena, me talura ivuvungana na donkey, mara pulohi mai tana pari ni Egypt. Mi tana limana gaia te tabea na totoghonana God.
EXO 4:21 Ma gaia Yahweh te ghoi bosa olia vania so, “Tana bona ko sara pulohi i Egypt ke, ko tona tana vunaghi haba tara holoa nia Pharaoh, mo ko tatea vania na butuli vaughilala tu vahegho iga na maana ge ko gonia. Mi nau ku nea ge ke toba ngasi me ke mua lubatira na vure na tona.
EXO 4:22 Kakeri vaho ge ko bosa vania, ‘Aeni gaia na hava te bosa Yahweh, “Rana Israel/Jew tara vagha nigua na kamanagho.
EXO 4:23 Inau tu bosa vanigho ge ko lubatira, ma kara tona ma kara holohabau. Mana pukuna to hove ke, inau ku matera na lei kamanagho mane!” ’”
EXO 4:24 Mi tana vinano, tana bona Moses ma nina binaboli tara beto na pukuna te bongi tua, a Yahweh te vesea Moses, me dutu ni mateana.
EXO 4:25 Ma Zipporah, na tauna, te lavia na ivi pile, me pahevaughilalaana dalena. Gaia te lavia na ghuighuli me tabea na tuana Moses, me ghaghua, “Ighoe te vagha na tauna ni ghabu itagua!”
EXO 4:26 (Gaia te bosa te vagha na pukuna gaia te ghanaghana vaa na pahevaughilala.) Mi murina keri, a Yahweh te lubatia Moses ge ke vola.
EXO 4:27 Mi taeni a Yahweh te bosa vania Aaron, “Ge ke rughuhoru vaa tana bona mamaha, ge ke va topoa iga Moses.” Ma Aaron te tona tana ghotuna God, ikakeri te va topoa Moses me lavipangoti togotogoa.
EXO 4:28 Ikakeri Moses te bosai na lei totobo soko vania Aaron na hava te bosai vania Yahweh na goniani mana bosaani. Me bosai vania ghua na lei vaughilala kara gonighi.
EXO 4:29 Moses ma Aaron toro pulohi i Egypt moro holo kolura na lei huhuli ni Israel/Jew tana vaukolu.
EXO 4:30 Aaron te bosai vanira na lei totobo soko a Yahweh te bosai vania Moses, ma Moses te gonia na butuli vaughilala tana bona tara bungutia.
EXO 4:31 Agaira tara huhuli tara mina mara lavipangotia te vagha a Yahweh te nia vetena Moses ma Aaron. Mi tana bona tara ghilala olia a Yahweh te righia didira na vahola me ghanaghana mavara ta nina ghanaghana, gaira udolu tara poghotao mara holohabaa God.
EXO 5:1 I murina toro vaukolu soko kolura rana huhuli ni Israel/Jew, Moses ma Aaron toro va righia na vunaghi haba ni Egypt tara holoa nia Pharaoh. Ro bosa vania, “Aeni gaia na hava te bosaa Yahweh, na God didira rana Israel/Jew, ‘Lubatira nigua na vure ge kara tona, na pukuna kara rughuhoru mughua tana bona mamaha, ge kara va tabea iga na vangakolu ta nigua na maana.’”
EXO 5:2 Pharaoh te mina na bosa tughu, “Ma hei gaia Yahweh ge ku rongovia, mu ku taladira rana Israel/Jew na tona? U mua ghilala inau a Yahweh, mu ku mua taladira rana Israel/Jew na tona.
EXO 5:3 Ma Aaron ma Moses toro nia tona haliu so na tona olioliana moro bosatate, “Na God didira rana Israel/Jew te kabu kolughai. Lubatighai kai lavighi e tolu na bongi na sakutua tona tana bona mamaha ge kai taludatoa na sukaghi vania a Yahweh nimami na God. Ge takai mua tangomana ke, igeva kai mate tana vahaghi, pi tana isi.”
EXO 5:4 Ma Pharaoh te bosa vanira, “Moses ma Aaron, na hava na pukuna ge ro gonira rana vure ge kara mua lutu/[betora ta didira na lutu]? Kau pulohi ta didira na lutu!
EXO 5:5 Rana Israel/Jew tara subo ngangata iani i Egypt, mi roghau toro va betora ta didira na lutu!”
EXO 5:6 Mi tana bongi vaghana so keri, Pharaoh te nia vetena na bosaa vanira na vure tara ghairau tara nighi sama na lei totobo ni lutu, maia rahei tara righitaoni te talura vanira na vure ni Israel/Jew,
EXO 5:7 “Kau bei hera gea na vure siki straw na vatei goni brick. Kau nera ge kara holai heghedira!
EXO 5:8 Kara gonighi mughua na idumiana na lei brick te vagha te padi, kau bei taluhorui gea didira na vahola ta sakai na brick. Gaira tara lugu, na pukuna keri kara huatiu ge ku lubatira na tona tana bona mamaha na vaa sukaghi vania didira na God.
EXO 5:9 Vahera na lei lutu te mavaa, ge kara lutu laga ma kara mua rongovighi na lei bosa sorisori.”
EXO 5:10 Keri ge na ghairau tara nighi sama na lei totobo ni lutu, maia gaira tara righitaoni tara bosa vanira na vure, “Pharaoh te bosa vanighai, ge kai mua vaheghau na straw.
EXO 5:11 Kau tona ma kau va holaa heghemiu. Kau va kenea ivei kau topoi, hauva kau gonighi na lei brick te subo te vagha tau nea mai ga tana vauvaluni.
EXO 5:12 Keri ke, na vure tara havukaghi tana lei bona, na keneana na straw.
EXO 5:13 Mana lei ghairau tara nighi sama na lei totobo ni lutu tara pisali ngangatara nia na vaholaa, mara bosa vanira, “Ko gonighi haia tua tughu bongi na suboana na lei brick te vagha tau nei iga na goniana tana vauvaluni!”
EXO 5:14 Ma gaira tara ramusira na vure righitaoni lutu ni Israel/Jew tara hahanga itadira, mara huatira, “Na hava na pukuna ge au mua topoa na kakage i bongi mai taeni?”
EXO 5:15 Ma gaira na lei mane righitaoni ni Israel/Jew tara tona ta Pharaoh mara hughuhughu kolua nia na hahanga, “Ai nongi ngangatagho ge ko bei neghai iga te vagha eni.
EXO 5:16 Ighai ke, ra mua heghai siki straw, hauva tea mau bosa vanighai ge kai gonighi ke subo na lei brick ke vaghaa mai tana vauvaluni. Ra labughai nia na totobo te mua palumami! Na paludira animua na ghairau tara nighi sama na lei totobo ni lutu tara gonighi vanighai na lei vahaghitaili taho pukuna.”
EXO 5:17 Ma Pharaoh te bosa tughu, “Au lugu vamua mau mua liona ge kau lutu! Na pukuna keri tau huatiu haia, ‘Lubatighai ma kai tona tana bona mamaha ge kai va sukaghi vania Yahweh.
EXO 5:18 Itaeni, kau pulohi tana lutu! Taho siki straw kara vaheghau, ma kau gonia mughua na suboana na brick te vagha haia.”
EXO 5:19 Mi tana bona vaghana keri, Pharaoh te mua sanighi lei nina ghanaghana, mana lei mane righitaoni ni Israel/Jew tara ghilala agaira ilokana na lei vahaghitaili te sule.
EXO 5:20 I murina tara sania a nina malei sopou haba ni Pharaoh, agaira tara mai topora Moses ma Aaron, toro pitura so ipari bebete.
EXO 5:21 Mana lei mane righitaoni tara bosa vanira, “Lubatia a Yahweh ke deteghau toro lavihagheghai mai tana vahaghitaili te dika eni kolua Pharaoh ma nina ovu ni tinoni lutu. Iroghau toro vahera na kokokoe ni mateamami!”
EXO 5:22 Keri ge Moses te pulohi tatana Yahweh me bosa vania, “Aghe Lord, eghua geo hulihahira nimua na puku ni vure te vagha eni? Na hava na pukuna to niu vetena iani?
EXO 5:23 Tana vuivuni inau tu vahea Pharaoh nimua na bosaa, agaia te nia hevei na vahaghitaili te sule haba vaa ghua, vanira nimua na vure. Mo mua tabotabo ge ko vavolara!”
EXO 6:1 Keri ke, a Yahweh te bosa vania Moses, “Itaeni, ighoe ko righia na hava ku gonia vania Pharaoh. Tana bona agaia ke vadangia nigua na maana ivuvungana ke, agaia ke lubatira nigua na vure ge kara tona. Na pukuna nigua na maana ivuvungana ke, gaia ke bosa laga vaa ghua, ge kara sania nina pari.
EXO 6:2 Ma God te bosa vania Moses me ghaghua, “Inau a Yahweh.
EXO 6:3 Mi nau tu tate vania Abraham ma Isaac, ma Jacob te vagha na God puku ni maana, hauva tu mua tate tana ahagu, a Yahweh vanira.
EXO 6:4 Mi nau tu tughuruvaghi/kapuri na baubahu kolura. Inau tu baubahu ge ku vahera na komu i Canaan, ivei tara haghara iga te vagha rana sinogho.
EXO 6:5 Mi taeni, inau tu rongovi utoa didira na tangi na vure ni Israel/Jew na pukuna tara tinoni ni lutu vanira na vure ni Egypt. Mi nau tu ghanaghana olia nigua na baubahu vaniadira.
EXO 6:6 Na pukuna keri ge, ko bosa vanira na vure ni Israel/Jew, ‘Inau a Yahweh, mu ku vavolaghau mu ku lavikeha maheboghau ta nimiu na vahaghitaili i Egypt. Mi nau tu huiolighau nia na puku ni maana, mana butuli vaughilala kolua nia na dete.
EXO 6:7 Mi nau ku neghau ge kau puku ni nigua na vure, mi nau ku nimiu na God. Vaho ge kau ghilala inau a Yahweh nimiu na God, tu lavihorughau ta nimiu na vahaghitaili i Egypt.
EXO 6:8 Mi nau tu lavihagheghau mai tana komu/butonikomu tu nia baubahu vania Abraham, Isaac, ma Jacob. Mi ga ikakeri ke puku ni nimiu na lologho. Inau a Yahweh!’”
EXO 6:9 Ma Moses te bosa vanira na vure nia na hava Yahweh te bosaa, hauva gaira tara mua ghoi liona ghua na rongoviana na pukuna gaira tara va mai tana puku ni ghanaghana ruarua tana bona tara paguhai didira na vahaghitaili ta didira na tinoni ni lutu na vure ni Egypt.
EXO 6:10 Ma gaia Yahweh te bosa vania Moses,
EXO 6:11 “Ko ghoi pulohi ta Pharaoh, mo ko bosa vania ge ke lubatira na vure ni Israel/Jew ge kara sania i Egypt.”
EXO 6:12 Moses te bosa tughu, “Na kulagu na vure oli kara mua tangomana ge kara rongoviu, mi vei kea, ge ke tangomana na rongoviagu a Pharaoh? Vagha keri ke, mu ku mua kokokoe tughuru inau!”
EXO 6:13 Ma Yahweh te ghoi bosa vanira so a Moses ma Aaron, “Koro bosa vanira rana Israel/Jew ma Pharaoh, na vunaghi haba ni Egypt, ge ku nighau vetena ge koro hulira na vure ni Israel/Jew na saniana i Egypt.”
EXO 6:14 Raini gaighi na balu kemadira na Israel tana kema. Na vinavahuhu ta Reuben, na kamanagho ni Jacob, kolura nia Hanoch, Pallu, Hezron, ma Carmi. Na kukuadira tara vaa rughuhoru mai ga, na kemana Reuben.
EXO 6:15 Ma vinavahuhu ta Simeon kolura nia Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Zohar, ma Shaul (na tinadira ke, na vaivine ni Canaan.) Na kukuadira ke, tara vaa mai tana kemana Simeon.
EXO 6:16 Raini gaira na vinavahuhu ta Levi, tara gere horura taonia didira na binaboli tana vinavahuhu. Tana vuivuni na vinavahuhu ke, a Gershon, Kohath ma Merari. Levi, a tamadira, te vola taonia so 137 na niuluna.
EXO 6:17 Na vinavahuhu ta Gershon kolura nia Libni ma Shimei, sopa sakai tadira toro haghe tana kemana kukuadira.
EXO 6:18 Na vinavahuhu ta Kohath kolura nia Amram, Izhar, Hebron ma Uzziel. Kohath te vola taonia so 133 na niuluna.
EXO 6:19 Na vinavahuhu Merari kolura nia Mahli ma Mushi. Raini gaira tara haghe tana kemani Levi, tara gerehorura taonia na vinavahuhu.
EXO 6:20 Amram te tauna a vaivinena tamana Jochebed, mana vaivine te vahura vania a Aaron ma Moses. Amram te vola taonia so e 137 na niuluna.
EXO 6:21 Na vinavahuhuna Izhar kolura nia Korah, Nepheg, ma Zicri.
EXO 6:22 Na vinavahuhu ta Uzziel kolura nia a Mishael, Elzaphan ma Sithri.
EXO 6:23 Aaron te tauna Elisheba, na dalena na vaivine a Amminadab, na vaivinena a Nahshon, me vahura vania Nadab, Abihu, Eleazar ma Ithamar.
EXO 6:24 Na vinavahuhuna Korah kolura nia Assir, Elkanah, ma Abiasaph. Na vinavahuhudira te mai tana kemana Korah.
EXO 6:25 Eleazar dalena Aaron, te tauna sakai tadira na dalena vaivine Putiel, me vahura vania Phinehas. Raini gaira na vavatadira tana kemana Levite tara gerehorura taonia didira na binaboli.
EXO 6:26 A Aaron ma Moses na ahadira ilokana na gegere eni, ma so gaia so, a Aaron ma Moses vaghana, te bosa vanira a Yahweh, “Hulira na vure ni Israel ge kara rughuhoru tana komu i Egypt, taonia sopa ovu.”
EXO 6:27 Ma gaira raini na sopa ovu tara tona ta Pharaoh na vaa nongiana ge kara hulira na vure ni Israel tana rughuhoruadira tana komu/butonikomu i Egypt.
EXO 6:28 Mi tana bona vaghana keri, a Yahweh te bosa vania Moses,
EXO 6:29 “Inau a Yahweh! Ko vahea a Pharaoh na rongorongo tu vaheghau.”
EXO 6:30 Aeni gaia, Moses vaghana te hughuhughu kolua a Yahweh te ghaghua, “Ku mua tangomana na neana! Inau tu mua tinoni ni kokokoe, na hava na pukuna ge ke rongoviu a Pharaoh?”
EXO 7:1 Ma Yahweh te bosa vania Moses me ghaghua, “Inau ku negho te vaghagho a God vania Pharaoh. Ma hoghomu, Aaron, ke vagha a nimua na prophet, agaia ke kokokoe vanigho.
EXO 7:2 Ko bosai vania Aaron na lei totobo tu bosai vanigho, mo ko nea geke bosai vania a Pharaoh. Agaia ke talua na puku ni ghanaghana, ge na lei tinoni ni Israel/Jew kara lubatira ge kara sania na komu/butonikomu Egypt.
EXO 7:3 Mi nau ku nea Pharaoh ge ke kutuvatu, keri ge ku vahea te subo na vaughilala mana butuli, ilokana na komu/butonikomu Egypt.
EXO 7:4 Sakai vamua te vagha keri, Pharaoh ke hove so na rongoviamu. Kakeri vaho, ge ku vahera na vure ni Egypt te subo na vahola, mi murina vaho eni, ge ku hulira na lei kemadira na vure ni Israel/Jew na rughuhoruadira tana lei vaughilala te sule taonia na dete.
EXO 7:5 Tana bona inau ku tate vanira na vure ni Egypt a nigua na maana mana laga vanira tana lubatiadira na vure ni Israel/Jew ge kara tona ke, kakeri vaho ge kara ghilala utoa inau a Yahweh.
EXO 7:6 Ma Moses ma Aaron toro goni kalea na hava a Yahweh te bosa vanira.
EXO 7:7 Moses te alu hangavulu na niuluna, ma Aaron te alu hangavulu tolu tana bona vaghana toro gonia rodidira na kokokoe vaniana Pharaoh.
EXO 7:8 Kakeri vaho, A Yahweh te bosa vanira Moses ma Aaron,
EXO 7:9 “Pharaoh ke liona ge koro tate vania na vaughilala te tughunitatea gaia GOd sughua te nighau vetena. Mi tana bona vaghana keri, Moses, ighoe ko bosa vania Aaron, ‘Sonihorua nimua na totoghona ni vatogha sheep,’ ge ke liliu ni poli.”
EXO 7:10 Ma Moses ma Aaron toro tona ni va righia Pharaoh, ge koro gonia na vaughilala te vagha te bosa vanira. Aaron te sonihorua nina totoghona inaghona Pharaoh ma nina lei mane nagho, me liliu ni poli.
EXO 7:11 Ma Pharaoh te holo haghera lei nina mane manaha mana lei mane goni butuli sorisori, mara gonia so te vagha taonia didira na lei gonigoni popolo.
EXO 7:12 Ma didira na totoghona te liliu ni poli ghua. Hauva nina poli Aaron te sonomira didira gaira.
EXO 7:13 Sakai vamua te ghaghua iga, na tobana Pharaoh te mu tughu, me kabu ngasi, maia te tobavatu/kutuvatu. Gaia te mua liona ge ke rongovira, te vagha te bosa vanira Yahweh.
EXO 7:14 I murina keri, ma Yahweh te bosa vania Moses, “Pharaoh te kutuvatu so, me nia tona haliu so na hove, na lubatiadira na vure ge kara tona.
EXO 7:15 Keri ke, ko tona ta Pharaoh te roropo mua, tana bona ke horu tana beti tina Nile. Tughuru tana kabara ni beti tina, mo ko topoa iga. Ko hola na totoghona ni vatogha sheep te liliu ni poli.
EXO 7:16 Mo ko bosa vania, “A Yahweh, na God didira rana Israel/Jew, te niu vetena mai ge ku bosa vanigho, ‘Ko lubatira nigua na vure ge kara tona, na vaa holohabaagu tana bona mamaha.’ Me sara mai taeni, ighoe to hove na rongoviana.
EXO 7:17 Itaeni a Yahweh te ghagua, ‘Ighoe ko kene taonia te vagha inau a Lord.’ Ko righia! Inau ku labua na beti tina Nile nia na totoghona eni, mana beti ke liliu ni ghabu.
EXO 7:18 Na igha iga kara mate, mana beti tina ke lulumi horu, mana vure ni Egypt kara mua ghoi inuvia siki beti tana beti tina Nile.’”
EXO 7:19 Keri vaho ge a Lord te bosa vania Moses, “Ko bosa vania Aaron ge ke tuhua nia vaa na totoghonana na beti ni Egypt taonighi na lei daidari mana kilipopu ivei tua ilokana i Egypt ke ghana iga na beti ke, me ke liliu na ghabu sughua mana na beti te ghana tana lei popo mana kuki vatu tana komudira na vure.”
EXO 7:20 Keri e a Moses ma Aaron toro goni kalea na hava a Yahweh te bosa vanira. Tana bona Pharaoh ma lei nina mane nagho tara bungutira, Aaron te talu ghalagha na totoghonana, me labua nia na beti tina Nile. Mua hau vaso, na beti udolu te liliu ni ghabu.
EXO 7:21 Na igha tana beti tina tara mate, mana beti tina te vuivunia na urumana dika ge na lei tinoni ni Egypt kara mua tangomana ge kara inu. Na ghabu udolu tua ivei mi vei tana komu/butonikomu udolu Egypt.
EXO 7:22 Ma gaira na lei mane goni butuli sorisori ni Egypt, tara nighi lutu didira na gonigoni popolo, ma gaira ghua tara liliua na beti ge ke ghabu. Mana tobana Pharaoh te vahola so, ma gaia te kutuvatu so. Gaia te mua liona na rongoviadira Moses ma Aaron, tana hava a Yahweh te tughunitatea vanira.
EXO 7:23 Pharaoh te pulohi tana valena me lavi keha sokoi na lei ghanaghana tana liona.
EXO 7:24 Ma gaira na vure ni Egypt tara gheli teke tana lilighina na beti tina Nile, ge kara hola beti ni inu, na pukuna kara mua inu tana beti.
EXO 7:25 Me padi tua sakai na week imurina a Yahweh te liliua na beti tina Nile, ge ke liliu ni ghabu.
EXO 8:1 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko ghoi pulohi ghua ta Pharaoh mo ko bosa vania, ‘Aeni gaia na hava te bosaa Yahweh, “Lubatira nigua na vure ge kara tona, na vaa holohabaagu.
EXO 8:2 Ge toko hove ko vaovarongo uto mai, inau ku nia vetena mai na kulau ke subo me ke au, me ke vonughia na komu/butonikomu.
EXO 8:3 Na beti tina Nile ke kilipopu/malasara kolura. Ma gaira kara dato mai tana beti, me ke mai ilokani na lei valedira, sughua ilokani na vokidira, mi vuvungani na ghimedira lei komu udolu i Egypt ke vonughira. Ke vonughighi ghua didira na bingiti mana popo vatu tara gonighi.
EXO 8:4 Ighoe mana lei nimua mane nagho ke parikuvighau na kulau!” ’”
EXO 8:5 Ma gaia Yahweh te bosa vania Moses, “Ko bosa vania Aaron, ‘Ko nia tuhu nimua na totoghona ni vatogha sheep taonighi na lei beti, kolomate, mana lei kilipopu ilokana na lei komu i Egypt, ge ke vonughia na kulau ilokani na lei piuni na komu/butonikomu.’”
EXO 8:6 Aaron te nea te vagha, mana kulau te vonughia na komu/butonikomu udolu i Egypt!
EXO 8:7 Ma gaira na lei mane goni butuli sorisori tara tangomanana so na neana te vagha nia didira na gonigoni popolo. Ma gaira ghua tara gonia, mana kulau te vonughia na [lei komu]/butonikomu udolu.
EXO 8:8 Ma Pharaoh te holora mai Moses ma Aaron te nongira, “Koro bosa vania Yahweh, ge ke hola kehai na kulau itagua mai itadira nigua na vure. Mi nau ku lubatira nimiu na vure ge kara tona ma kara va taludatoa na sukaghi vania Yahweh.
EXO 8:9 Moses te bosa tughu, “Ko talua vaniu na bona ni aho! Bosaa vaniu ingiha to liogu ge ku kokoeliulivutigho ighoe, kolura nimua na lei mane nagho/huhuli, ma nimua na vure. Mi nau ku kokoeliulivuti ge ighau mana lei vale kara tokeha iga na kulau. Mana beti tina Nile vamua ke kulagha me ke vola.”
EXO 8:10 Pharaoh te bosa, “Ko nea tua iropo!” Moses te bosa tughu, “E uto so, ke tangomana na hava to bosaa. Kakeri vaho ge ko ghilala te taho siki sakai ke maana vagha a Yahweh nimami na God.
EXO 8:11 Na lei kulau udolu kara haurakera, lolonga gaira tana beti tina Nile kara haghara.”
EXO 8:12 Ma Moses ma Aaron toro sania Pharaoh, ma Moses te kokoeliulivuti vania Yahweh nia na lei kulau te nira vetena.
EXO 8:13 Ma gaia Yahweh te goni kalea na hava te nia baubahu a Moses. Na lei kulau ilokani na lei vale, mana bebete, mi tana lei leghai tara mate udolu.
EXO 8:14 Ma rana vure ni Egypt tara sonikolura tana sausavula, mana mabulu te vonughia na komu/butonikomu udolu.
EXO 8:15 Mi tana bona a Pharaoh te righia na lei kulau tara tona soko, gaia te ghoi tobangasi/kutuvatu tana tabana. Me mua liona ge ke rongovira Moses ma Aaron tana hava Yahweh te bosatate vanira.
EXO 8:16 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko bosa vania Aaron ge ke labua nia na pari te pughu na totoghonana, mana pughu ni pari ke ghoi liliu ni kolodira na lei noinoi/maumanu tara ghaghala, me ke vonughia na komu/butonikomu udolu i Egypt.
EXO 8:17 Ma Moses ma Aaron toro nea na hava te bosa vanira a Yahweh. Tana bona Aaron te labua na pari nia na totoghonana ke, na lei pughu ni pari ilokana na komu/butonikomu udolu i Egypt te liliu ni noinoi. Mua hau vaso, na noinoi/maumanu te vonughia na komu udolu, me saopora na vure n Egypt kolura didira na lei maumanu.
EXO 8:18 Nina vure ni goni butuli sorisori a Pharaoh tara tabotabo ni goni popoloana, hauvaa mara mua tangomana. Mana noinoi te saopora na vure kolura na lei maumanu.
EXO 8:19 Na lei mane goni butuli sorisori tara bosa vania Pharaoh, “God te nea eni, nia nina maana!” Hauva na tobana Pharaoh te vahola me kutuvatu so. Me mua liona ge ke rongovira Moses ma Aaron, tana hava te bosai vanira Yahweh.
EXO 8:20 Murina raini a Lord te bosa vania Moses, “Ko tughuru minamina tana roropo, mo ko va topoa Pharaoh tana bona ke vaa horu tana beti tina. Ko bosa vania, ‘Aeni gaia na hava te bosaa Yahweh, “Lubatira nigua na vure ge kara tona, ma kara tangomana na va holohabaagu.
EXO 8:21 Ge toko hove ke, inau ku nia vetena na kolo ni lango ilokana na Egypt udolu. Na komumiu kara vonughia, mo ko mua righia na pari.
EXO 8:22 Me ke keha ngangata itatana na komu i Goshen, ivei tara haghara iga na vure ni Israel/Jew. Ko mua topoa na lango iga. Kakeri vaho ge ko ghilala te vagha inau a Yahweh mu tu loghoa na maana, sughua ilokana na tobana animua na pari.
EXO 8:23 Inau ku goni madalala na vilivoka ighobu, nimua na vure ma nigua na vure. Na vaughilala ni butuli vaghana eni ke kale iropo.” ’”
EXO 8:24 Ma Yahweh te goni kalea na hava te bosaa. Mo ko righia na subona na lango te reirei vesikana te haghevia na valena Pharaoh kolura nia na lei vale nina mane nagho, kolura nia na lei vale ilokana na komu/butonikomu udolu i Egypt. Na kema udolu te sonihorua tana haeharegha na subona na lango.
EXO 8:25 Ma Pharaoh te mina me holora Moses ma Aaron, me ghaghua, “E uto sono! Tona haliu, mo ko taludatoa na sukaghi vaniana nimiu na God. Ma kau nea so ikakeri tana komu/butonikomu eni. Bei rughuhoru tona gea tana bona mamaha.
EXO 8:26 Ma Moses te bosa tughu, “Ke mua tangomana keri! Na vure ni Egypt kara mua liona na sukaghi kai taludatoa vaniana a Yahweh nimami na God. Ge takai taludatoi iani tara righighai igaa ke, igeva kara petaghai.
EXO 8:27 Kai lavighi mughua e tolu na bongi na sakutua tona tana bona mamaha ge kai taludatoa na sukaghi vania a Yahweh nimami na God, te vagha te bosa vanighai.”
EXO 8:28 A Pharaoh te bosa tughu, “E uto so, tona haliu. Ku tangomana ge ku lubatighau na vaa taludatoana na sukaghi vaniana a Yahweh nimiu na God tana bona aroha. Ma kau bei tona hau ngangata gea mina tua itaeni, ma kau kokoeliulivutiu.”
EXO 8:29 Ma Moses te bosa, “Na dutuna te vagha inau ku tona ke, inau ku nongia Yahweh, ge ke lavikehara na ovu ni lango, ma kara tovongonitaghaadira vamua itamua maia na kulamu na vure. Mi nau ku vahegho na kokoe sule, ge ko bei tughua gea na liomu, mana hove pungisiadira na vure, na tona mana taludatoana na sukaghi vaniana a Yahweh.”
EXO 8:30 Moses te sania Pharaoh me nongia Lord geke lavikehara na lei lango.
EXO 8:31 Ma Yahweh te goni kalea na hava te nongia Moses, me haurakea na ovu ni lango ge kara taghara. Taho sakai na vavanga ke ghana olia ilokana na komu/butonikomu udolu.
EXO 8:32 Ma Pharaoh te vahola olia so na tobana, me mua lubatira na vure ni Israel/Jew ge kara tona.
EXO 9:1 Keri ge a Yahweh te bosa vania Moses, “Pulohi ta Pharaoh, mo ko bosa vania, ‘Aeni na hava te bosa a Yahweh na God didira rana Israel/Jew, “Lubatira nigua na vure ge kara tona ma kara tangomana na va holohabaagu.
EXO 9:2 Ge toko nia tona haliu na hove pungisiadira tana lubatiadira,
EXO 9:3 ku nia vetena mai na maemate te dika, ge ke dikalara lei nimiu na horse, donkey, camel, cattle, sheep, mana lei goat.
EXO 9:4 Mu ku gonia na vilivoka ighobudira na lologho ni Israel/Jew, mana lologho ni Egypt. Taho siki sakai ta didira na maumanu na Israel/Jew ke mate!
EXO 9:5 Mi nau, A Yahweh, tu bosa lada te vagha ku nia vetena mai na maemate tana roropoghana.” ’”
EXO 9:6 Mi tana roropoghana, a Yahweh te goni kalea na hava te bosaa. Na lei maumanu soko ni Egypt tara mate tua, hauvaa taho siki sakai ta didira na maumanu na Israel/Jew te mate.
EXO 9:7 Pharaoh te nira vetena nina tinoni ni lutu ge kara vaa righia, e utuni sughua te mua mate siki sakai didira na maumanu na vure ni Israel/Jew. Ma sakai vamua te vaa topoa na utuni iga, na tobana te sopou ni kutuvatu so, ma gaia te mua lubatira na vure ge kara tona.
EXO 9:8 Keri ke, a Yahweh te bosa vanira Moses ma Aaron, “Ko lavia na ravu ni biti, mo ko vahea Moses ge ke sonidatoa tana oka, tana bona te bubu/righia a Pharaoh.
EXO 9:9 Igeva ke kavulaha te vagha na pughu ni pari, me ke saopoa na komu/butonikomu udolu Egypt, ke nea na tubu ge ke kalera na vure mana maumanu ghua.”
EXO 9:10 Ma gaira toro vahikolui na ravu ni biti, ge ro vaa righia Pharaoh. Tana bona Pharaoh te bubu, Moses te sonidatoi na ravu tana oka, mana na tuba dika te vuivuni ni kaleadira na vure mana maumanu tana komu/butonikomu udolu Egypt.
EXO 9:11 Sughua na vure goni butuli sorisori tara mua tangomana ge kara tughuru inaghona Moses, na pukuna na tubu te kalera ghua te vaghara na vure ni Egypt udolu.
EXO 9:12 Hauvaa, a Yahweh te nea Pharaoh geke tobangasi vaa ghua, me mua liona ge ke vaovarongora, te vagha na hava a Yahweh te ghanaghana.
EXO 9:13 Keri ke a Yahweh te bosa vania Moses, “Ko tughuru puipungi tana roropo. Tona ta Pharaoh mo ko bosa vania, ‘A Yahweh na God didira rana Israel te ghaghua, “Lubatira nigua na vure ge kara tona, ge kara vaa holohabau.
EXO 9:14 Ge toko mua lubatira ke, inau ku nighi vetena na lei maemate ke dika vulea vaa te padi vaniamu ighoe heghemu, ma nimua na mane nagho, kolura nia na vure ni Egypt. Mi nau ku talutatea vanigho te taho siki God keha ke vaghau inau ilokana na maramana talighu.
EXO 9:15 Ku tangomana ge ku mate udolughau itaeni. Ku lubatia vanighau na maemate, ke lavikehaghau tana maramana.
EXO 9:16 Hauvaa mu lubatighau ge kau ghahaghau so, na pukuna eni, ge ko righia nigua na maana mana ladagu ke rongoragha tana maramana talighu.
EXO 9:17 Mi ghoe to hove pungisira so a nigua na vure, mo mua lubatira ge kara tona.
EXO 9:18 Mi ropo te vagha itaeni ke, vaho ge inau ku nia vetena mai na uhabololo mana kebungasi ke dika vulei vaa na lei dika ilokana na tutuguna na komu/butonikomu i Egypt.
EXO 9:19 Keri ge ko bosa vanira nimiu na tinoni ni lutu mana lei maumanu ge kara rughuhoru mai tana leghai. Na lei tinoni pana maumanu ke ghaha so i paribebete ke mate isarana na uhabololo mana kebungasi.” ’”
EXO 9:20 Balu nina mane nagho a Pharaoh tara taluutunia na hava te bosa Yahweh, mara mina lavihaghera mai didira na lei tinoni ni lutu mana lei maumanu tana leghai.
EXO 9:21 Ma rahei tara mua ghanaghana mavaa na bosana Yahweh ke, mare sanira na lei tinoni ni lutu mana lei maumanu tana leghai tana bona oka.
EXO 9:22 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Hau ghalagha na limamu tana parako, mo ko nea na uhabololo mana kebungasi ge ke horuvia na butonikomu udolu i Egypt, ivuvungadira na vure, na maumanu mana lei ghai ghania.”
EXO 9:23 Keri ke, Moses te hau ghalagha na totoghonana va tana parako, ma Yahweh te nia vetena mai na viviha mana uhabololo mana kebungasi, mana viti te vitilia na maramana. [Eo,] A Yahweh te nia vetena mai
EXO 9:24 na uhabololo mana kebungasi te sule, kolura na viti te tona haliu na vitiliana. Te taho mua tana tutuguna mai na komu/butonikomu Egypt ke vagha na uhabololo mana kebungasi keri.
EXO 9:25 Mi tana Egypt talighu na uhabololo mana kebungasi te haurakera na lei totobo soko tana leghai, kolura na lei tinoni, na lei maumanu, mana lei totobo subasuba. Sughua na lei ghai tara dika.
EXO 9:26 Tana Egypt talighu, na bubulo i Goshen vamua, tara ghahara iga na vure ni Israel/Jew, te mua kalea na uhabololo mana kebungasi.
EXO 9:27 Ma Pharaoh te mina me nia vetena na bosa vanira Moses ma Aaron, me ghaghua, “Inau tu ghilala tu hahi sughua. A Yahweh te utuni, ma nigua na vure mi nau tai hahi.
EXO 9:28 Koro kurutia Yahweh ge ke sokolaghinia na uhabololo mana kebungasi! Ighai tai vadangitai ngangata! Mi nau ku lubatighau ge kau tona itaeni.”
EXO 9:29 Moses te bosa tughu, “E uto so. Tana bona ku sania na komu sule eni ke, inau ku taludatoa na limagu mu ku kokoeliulivuti vania Yahweh. Mana viviha mana uhabololo mana kebungasi ke beto. Aeni gaia na vaughilala vanigho te vagha na maramana ke, a nina Yahweh.
EXO 9:30 Mete vaghagho ighoe ma nimiu na mane nagho, u ghilalaghau tau mua nia kikinimaa mua Yahweh [nimiu] God.
EXO 9:31 [Tana bona na uhabololo mana kebungasi,] na lei totobo tara subai tara holoa nia flax mana barley tara haurake/dika, na pukuna na barley tara mada, mana flax teara vuivuni ni sia.
EXO 9:32 Na wheat mana spelt tara mua dika na pukuna tara mua totolo dato mai mua tana pari.
EXO 9:33 Keri ke Moses te sania Pharaoh me rughuhoru tana komu sule. Tana bona te hau ghalagha na limana me kokoeliulivuti vania Yahweh ke, na viviha mana kebungasi mana uhabololo te beto.
EXO 9:34 Tana bona Pharaoh ma nina mane nagho tara righia eni, gaia ma nina mane nagho tara ghoi palugha oli, na pukuna tara ghoi kutuvatu mara mua liona ge kara taonia na hava tara nia baubahu.
EXO 9:35 Ma Pharaoh te mua lubatira na vure ni Israel/Jew ge kara sania, te vagha na hava te liona Yahweh.
EXO 10:1 Ma gaia Yahweh te bosa vania Moses, “Ko pulohi ta Pharaoh, mo ko ghoi gonia animua na ghanaghana. Inau tu nea gaia ma nina mane nagho ge kara kutuvatu, vaho ge ku nia tona haliu na talutateana a nigua na maana tana lei vaughilala te haeharegha ighobudira.
EXO 10:2 Keri ke ighau kau tutuguni na lei tutugu te haeharegha vanira na lei dalemiu mana lei kukuamiu nia na lei totobo te haeharegha inau tu gonighi tana ghobudira na vure ni Egypt te talutate inau a Yahweh.”
EXO 10:3 Ma Moses ma Aaron toro tona ta Pharaoh, moro ghaghua vania, “Aeni gaia na hava te bosaa Yahweh, na God didira rana Israel/Jew, te ghaghua, ‘Ivei vaho ke vagha na hauna na hava vaghana ko nia hevei na maana vaniu? Lubatira nigua na vure ge kara tona, ma kara tangomana na holohabaagu.
EXO 10:4 Ge toko hove ke, ko righitaonigho, i ropo ke, inau ku saroa nia na kema/butonikomu udolu na puko.
EXO 10:5 Ke sepa me ke hali ge ko mua tangomana na righiana na pari. Gaira kara ghanighi na lei totobo tara ghaha olighi tana uhabololo mana kebungasi, kolui nia na lei ghai tana leghai.
EXO 10:6 Gaira kara samahaghe ta nimua na malei haba, mana komudira animua na mane nagho, mana lei vale udolu i Egypt. Taho mua tana tutuguna, tana vuivunina mai i Egypt, ke kalea na maemate te vagha eni!” Nia keri, Moses te ririu pulohi, me sakutua horu.
EXO 10:7 Gaira na lei mane nagho tara mai ta Pharaoh, mara kokokoe vania, “Ivei vaho ke vagha na hauna ko lubatia na mane eni geke nea na haurake vaghana eni? Ai nongigho ge ko lubatira na lei mane ni Israel/Jew ge kara tona ni va holopangotiana Yahweh didira na God. O mua righiolia na komu/butonikomu i Egypt te koli tana haurake?”
EXO 10:8 Keri ge gaira tara lavi pulohira Moses ma Aaron mai ta Pharaoh. Gaia te bosa vanira, “E uto so, tona ma kau holopangotia Yahweh nimiu na God. Ma kau bosa vaniu mai, engiha vamua to liodira na tona?”
EXO 10:9 Moses te bosa tughu, “Ighai udolu kai tona. Kai holara na vaolu mana haulaghi, na lei dalemiu na mane mana vaivine, ma nimami na lei sheep mana goat mana buluka. Ighai udolu kai savukolu koukolu tana bongina Yahweh.”
EXO 10:10 Pharaoh te bosa tughu nia na rutu, “Inau tu nia papari tatana Yahweh, mi nau ku mua lubatighau ge kau holara nimiu na vaivine mana dalemiu! Inau tu ghilala vakale ighau kau talugoni dika.
EXO 10:11 Taho! Na lei mane vamua kara tona na taludatoana a Yahweh, gaia keri na hava tau nongia.” Ma Pharaoh te sonihorura Moses ma Aaron ta nina malei haba.
EXO 10:12 Kakeri vaho, a Yahweh te bosa vania Moses, “Talu ghalagha na limamu ivuvungana na komu/butonikomu Egypt, ge ko lavi olia mai na lei puko. Gaira kara saopoa na komu/butonikomu, ma kara ghanighi na lei totobo subasuba, mana lei vavanga tana lei ghai tara ghaha olighi imurina na uhabololo mana kebungasi.”
EXO 10:13 Ma Moses te hau ghalagha na totoghonana, ma Yahweh te lubatia mai na ghuri i ulu geke ghuri na dani udolu me ke lavia na bongi udolu. Mi tana roropoghana, na ghuri te mai i ulu te lavira mai na lei puko.
EXO 10:14 Mana lei puko tara vonughia na komu/butonikomu udolu i Egypt. E dika vulea na maemate ni puko tana tutuguna mai na komu/butonikomu Egypt, ma taho mai mua ke vagha eni.
EXO 10:15 Na lei puko tara saopoa udolu na komu/butonikomu udolu, me nea na pari ge vaevane bili. Ma gaira tar ghanighi na lei totobo subasuba mana lei vavanga tana lei ghai tara ghaha olighi tana uhabololo mana kebungasi. Taho siki totobo vola ke ghaha olia, na ghai pana totobo subasuba ilokana na Egypt udolu.
EXO 10:16 Ma Pharaoh te mina me holora Moses, ma Aaron, me ghaghua, “Inau tu toghighi na palugu inaghona a Yahweh nimiu na God, maia iroghau.
EXO 10:17 Talukehai vaniu na palugu, vania na totobo eni, mo ko kurutia Yahweh nimiu na God, ge ke lavikeha na maemate te dika parihai eni.”
EXO 10:18 Ma Moses te sania Pharaoh, me kokoeliulivuti vania Yahweh.
EXO 10:19 Keri ge Yahweh te lubatia mai na ghuri i boko, mana ghuri te ghurihira na lei puka va tana na Tahi Sisi. Taho siki puko te ghaha olia ilokana na butonikomu Egypt.
EXO 10:20 Hauva Yahweh te nea Pharaoh ge ke kutuvatu oli, me mua lubatira na vure ge kara tona.
EXO 10:21 Keri ke, Yahweh te bosa vania Moses, “Talu ghalagha na limamu vaa i kokou, mana pui loloho te mamataghugha ke horuvia ivuvungana na komu/butonikomu Egypt, [keri ge na lei tinoni tara taotavongo.]”
EXO 10:22 Ma Moses te haua na limana vaa ikokou, mana pui loloho te horuvia na komu/butonikomu Egypt e tolu na bongi.
EXO 10:23 Mi tana lei bongi vaghani raini, rana vure ni Egypt te mua vaevanea sopa heghedira, keri ge tara mua sanighi na valedira. Hauva rana Israel/Jew tara loghoa na mararana na dani tana lei bona tara ghahara.
EXO 10:24 Ma Pharaoh te holoa Moses me ghaghua, “Tona ma kau holohabaa Yahweh. Ma kau tangomana na holadira na lei dalemiu mana nimiu lei vaivine. Hauva kau sanighi na lei sheep, mana lei goat mana lei buluka iani.”
EXO 10:25 Ma Moses te ghaghua, “Taho. Kai tangomana ge kai holai nimami na sheep, mana goat mana buluka na vatei sukaghi mana hevei kekere vania Yahweh nimami na God.
EXO 10:26 Na lei nimami na totobo lologho ke tona kolughai, taho siki sakai te ghaha olia. Mi ghai kai vilia a nimami na sukaghi vaniana Yahweh nimami na God itadira na lei maumanu raini. Kai mua tangomana ge kai ghilala ivei na sukaghi ia te liona, koekobe kai sari ikakeri.”
EXO 10:27 Ma Yahweh te vahola so na tobana Pharaoh, ge ke mua ghoi lubatira na tona.
EXO 10:28 Pharaoh te ghuuvia Moses, “Rughuhoru keha iani taeni! Mua ghoi liona ghua ge ku righi matamu! Na dani ko gonia iga, na dani ko mate iga.”
EXO 10:29 Moses te bosa tughu, “E uto so! Ku mua ghoi righi oligho ghua!”
EXO 11:1 Ma Yahweh te bosa vania Moses me ghaghua, “Inau ku ghoi nia vetena mai ghua a sakai na maemate ivuvungana Pharaoh mana vure ni Egypt. Mi murina keri, Pharaoh ke lubatighau ge kau tona. Tana bona vaghana keri, agaia ke ghuruhorughau udolu, ma kau sania na komu/butonikomu Egypt.
EXO 11:2 Bosa vanira na lei tinoni ni Israel ge kara nongira na lei komukoludira na Egypt tana lei totobo te vaghai na silver mana gold.”
EXO 11:3 Itaeni, a Yahweh ke nera na vure ni Egypt ge kara righi arovira na vure ni Israel, ma Moses tara ghanaghanadira agaia na mane sule tana komu/butonikomu Egypt.
EXO 11:4 Ma Moses te ladavaghinia vania Pharaoh, “Aeni gaia na hava te bosaa Yahweh, ‘Siki bonana igeva tana bongi hau, inau ku tona haliu tana ghobuna na komu/butonikomu i Egypt.
EXO 11:5 Gaira udolu na lei kamanagho mane kara mate ilokana sopa binaboli tana komu/butonikomu udolu i Egypt, ke vuivuni ta nina kamanagho a Pharaoh, te sopou tana malei haba, kolua nia nina kamanagho a nina na ghairau sosoko. Sughua na lei kamanagho tana lei maumanu tara mate.
EXO 11:6 Mi murina vaso eni, na tangi ngangaraha te haeharegha ko rongovia tana Egypt udolu, taho mai mua siki totobo ke haeharegha ke vagha eni ingiha, me ke mua ghoi kale ghua.
EXO 11:7 Mi ghobudira na vure ni Israel/Jew ke, te hodo vaovarongo, sughua na kau te mua ngoho. I murina keri, vaho ge ko ghilala inau, a Yahweh, tu gonia na vilivoka eni ighobudira na vure ni Egypt mana vure ni Israel/Jew.’”
EXO 11:8 Moses te bosa sosoko, “Gaira udolu na lei mane nagho ni Egypt tara sama mai tagua, mara tongaghi horu, mara ghaghua, ‘Ai nongi ngangatagho, ge kau tona! Ighoe kolura udolu arahei kara tona kolugho.’ Mi murina keri, inau ku tona!” Ma Moses te rutu ngangata, me sania a nina malei haba Pharaoh.
EXO 11:9 Keri ke, a Yahweh te bosa vania Moses, “Pharaoh ke mua tangomana ge ke varongohigho, keri ge ku gonia na butuli ke haba vaa tana komu/butonikomu Egypt.”
EXO 11:10 Sakai vamua Moses ma Aaron toro gonighi na lei butuli raini tana matana Pharaoh, a Yahweh te va ngasilia so na tobana ge ke mua lubatira na vure ni Israel/Jew ge kara sania na komu/butonikomu.
EXO 12:1 Itaeni Yahweh te nia hevei na lei kokokoe vanira Moses ma Aaron tana bona tara ghahara mua tana komu/butonikomu Egypt,
EXO 12:2 “Te vuni taeni me ke gatu, na vula eni ke, na vuivuni na vula tana niulu vanighau.
EXO 12:3 Ladavaghinia vania na vure udolu ni Israel/Jew tana hangavuluni na bongi tana vula eni, sopa binaboli ke vilia na dalei sheep pana goat vaolu ke vania na sukaghi.
EXO 12:4 Ge na binaboli ke pile kikia ke mua tangomana na ghaniana heghena na dale sheep, lubatira ge kara tuvalia na dale sheep kolura na balu binaboli tana tamahoghoni. Sakai vamua pa ke taho, kara nea iga na tuvaliana tana halautu eni, taonia na subona sopa binaboli, maia ghua ivei ke vagha na sulena kara ghania.
EXO 12:5 Na maumanu eni ke topoa mughua sakai na niulu na hauna me ke mane, na sheep pa ke goat, me ke bei vahaghigha gea.
EXO 12:6 Lavia na puku ni righitaoni tana lei sheep raini me ke sara tana nulavi tana hangavulu vatini na bongi tana vuivuni ni vula eni. Kakeri vaho ge sopa binaboli ilokana na mavitu kara sopa matei didira na dale sheep.
EXO 12:7 Gaira kara holai balu ghabuni na sheep ma kara seburukaghinighi ikouni mana lilighini na ghaini na mataulani na vale ivei kara ghanighi ga na sheep.
EXO 12:8 Tana nulavi vaghana keri lei tinoni udolu kara ghania na dale sheep ghalati kolua nia na [beti mali] mana berete, tara mua ule kolua nia na yeast.
EXO 12:9 Na vinahi kara bei ghani kaikarighaipa kara bei kukia. Kau biti udolua, kolua nia na ulu, tua, mana lei hegohegona udolu.
EXO 12:10 Kau bei sania siki pilena me ke topoa na roropoghana. Na hava tua to mua ghania tana bongi, kau kere taghalaghinia.
EXO 12:11 Nia pupulu nimiu na tivi ni oleole tana bona kau ghania na vanga nulavi eni, te vagha kau gonidila vania na vinano. Kau haghelaghinighi na hahara ni tuamu, mo ko lavia a nimiu na totoghomiu tana limamiu. Mina ma kau ghania na ghamiu na vanga, na pukuna aeni gaia a nina lovuvule a Yahweh.
EXO 12:12 Tana bongi vaghana keri inau ku lovu vulea na komu/butonikomu udolu Egypt mu ku matera na lei kamanagho mane mane lei kamanagho mane tana lei maumanu soko ilokana na komu/butonikomu udolu i Egypt. Inau ku lavia na deteadira na lei didira na god ni Egypt, na pukuna inau a Yahweh!
EXO 12:13 Na ghabu kau seburukaghinia tana ghaina na mataula ke tatea na vaughilala ni vavola. Tana bona inau ku righia na ghabu, inau ku lovovulegho. Mana maemate ni mate eni ke mua tabeghau tana bona ku labua na komu/butonikomu i Egypt.
EXO 12:14 Ma kau ghanaghana olia na bongi eni ke va me va. Tughu niulu kau ghanaghana olia te vagha na bongina Yahweh.
EXO 12:15 Ilokani e vitu na bongi, ighau kau ghanighi na berete te taho iga na yeast. Tana vuivuni puku ni bongi, ighau kau gharadukehai na lei yeast tana lei valemiu. Ge ahei ke ghania na berete te gonia nia na yeast tana lei bongi ilokani e vitu na bongi tana bongi ni ghanaghana oli ke, kau lavikeha tana ovu ni tinoni ni Israel/Jew.
EXO 12:16 Tana vuivuni ni bongi, na bongi ni ghanaghana oli, maia ghua tana vituni na bongi, lei tinoni tara savukolu, na pukuna na bona ta talu sosopa iga na holohaba. Taho iga na lutuana siki totobo tana lei bongi raini lolonga na gonidilaana na vanga.
EXO 12:17 Talu gonia haia na bongi ni berete gulu, na pukuna gaia ke neghau ge kau ghanaghana olia haia inau tu lavihorughau tana komu/butonikomu i Egypt tana puku ni bongi vaghana na bongi ni ghanaghana oli eni, ke ngasi itamiu me ke nimiu vetena taonia na vavata mana vavata.
EXO 12:18 Na berete te taho iga na yeast lolonga ke ghania te vuni tana nulavi hangavulu vatini na bongina na vula me ke sara tana nulavi ghana tana rua hangavulu sakaini na vula vaghana.
EXO 12:19 Ighobuni gaighi e vitu na bongi raini, ke taho na yeast tana lokana na komumiu. Ge ahei ke ghania siki totobo ke gonia nia na yeast ilokana na week eni, ke tokeha tana ovu ni tinoni ni Israel/Jew. Ma gaighi so na vetena raini, ke tona vanira na vure keha tara kabukolughau, ge takara vahura ighobumiu.
EXO 12:20 Ku ghoi bosa olia, ighobuni na lei bongi raini kau bei ghanighi gea siki totobo kau gonighi nia na yeast. Ivei tua ko ghahagho, ko ghania vaso na berete te taho iga na yeast.
EXO 12:21 Ma Moses te holora na lei mane huhuli ni Israel/Jew ge bosa vanira, “Kau bosa vania sopa nimiu binaboli, ge kau matera na shep tau talukehara vania na lovovule.
EXO 12:22 Kau talukehai na ghabuni na dale sheep tana disi. Vaho ge kau lavia na otona na hyssop ma kau lumia tana ghabuna na dale sheep. Seburukaghinia na hyssop tana kauna mana lilighina na ghaina na mataula ghuduria nia na ghabu. Kau ghanaghana, mua lubatia siki sakai ge ke rughuhoru sania na vale koekobe tana roropo.
EXO 12:23 Na pukuna a Yahweh ke lovovulea na komu/butonikomu udolu Egypt me ke matera na lei kamanagho ni Egypt. Mi tana bona ke righia na ghabu tana kauna mana lilighina na ghaina na mataula, a Yahweh ke lovovulei na valemiu. Ke mua lubatia na angel te matera rana vure ge ke haghe me ke matera nimiu na lei kamanagho.
EXO 12:24 “Na tutughunitate raini ke kabu tona haliu mi ghau kau righitaonighi maia ghua na lei vavatamiu polo ke va me va.
EXO 12:25 Tana bona kau sara tana komu/butonikomu te bahughau nia Yahweh ge ke vaheghau, ighau kau nia tona haliu na talugoniana na ghanaghana oli eni.
EXO 12:26 Tana bona na lei dalemiu kara huatighau, ‘Na hava na pukuna ighai tai talugoni vaghana gaia eni?’
EXO 12:27 Vaho ge kau bosa tughu, ‘Na ghanaghana oliana Yahweh te lovovule, na pukuna gaia te lovovulei na valedira na Israel/Jew tana komu/butonikomu i Egypt. Gaia te matera na lei kamanagho mane i Egypt, me mua matera nimami na lei kamanagho.’” Vaho ge na lei tinoni soko tara malu horui na uludira mara holohabaa God.
EXO 12:28 Kakeri ge na lei tinoni ni Israel/Jew kara goni taonia na hava Yahweh te bosa vanira nia a Moses ma Aaron.
EXO 12:29 Tana kutuna na bongi hau, Yahweh te matera na lei kamanagho mane tana komu/butonikomu i Egypt, te vuivuni tana kamanagho mane ta Pharaoh te sopou tana malei haba, ma nina na kamanagho mane na mane tara sagua tana vale pipiti. Sughua didira na kamanagho tana lei maumanu tara matera.
EXO 12:30 Pharaoh ma nina ovu ni huhuli mana lei tinoni soko i Egypt tara rarai tana bongi. Mara tangi ngangaraha tana komu/butonikomu udolu i Egypt, na pukuna tana sopa valedira siki sakai te mate tua.
EXO 12:31 Pharaoh te nira vetena Moses ma Aaron tana bongi eni, me ghaghua, “Sanighai! Tona keha ighau udolu! Tona ma kau holohaba vania a Yahweh te vagha toro bosaa.
EXO 12:32 Lavira lei nimiu na maumanu soko ma kau tona. Mo koro nongia Yahweh ge ke vautou inau ghua.”
EXO 12:33 Na lei tinoni soko i Egypt tara liodira na vure ni Israel/Jew ge kara mina ma kara rughuhoru, na pukuna tara ghanaghana, “Igeva kara mate udolu!”
EXO 12:34 Na vure ni Israel/Jew tara hola kolura nia didira na vatei berete tara mua gonia nia na yeast. Ra poroi nia na tivi te au didira na baolo/bowl ni vatei goni berete mara holai tana valadira.
EXO 12:35 Ma gaira na vure ni Israel/Jew tara goni taonia na hava te bosa vanira Moses na nongiadira na vure ni Egypt na tivi mana balu totobo te vagha na silver mana gold.
EXO 12:36 A Yahweh te nera na vure ni Egypt ge kara righi arovira na vure ni Israel/Jew, ma kara vahera na Israel/Jew na hava tua tara nongia itadira. Te vaghara na vure veitotoghoni lagavule tara haghevia na komu, tara nera iga [nina lologho] na vure ni Egypt.
EXO 12:37 Tana bongi vaghana keri, na vure tara sania Rameses mara tona via vaa i Succoth. Na subodira ke te kaekage ono na hangalatu ni togha, Tara mua idumira na lei vaivine mana gari pile. Gaira udolu tara sakutua.
EXO 12:38 Subo na vure tara mua Israel/Jew tara tona kolura, nia didira na maumanu te subo.
EXO 12:39 Ivei tua kara ahevata iga na vanga, ge kara gonia na berete tana baolo/bowl tara mua talu yeast igaa, tara lavighi mai tua i Egypt. Ra gonighi te taho iga na yeast na pukuna na vure tara minamina ge kara rughuhoru tana komu/butonikomu Egypt, mara mua loghoa na bona ni aho ge kara pitua na berete ke dato.
EXO 12:40 Na vure ni Israel/Jew tara kabu i Egypt vati na hangalatu tolu hangavulu na niulu.
EXO 12:41 Tana bongi sosoko tana vati na hangalatu tolu hangavulu na niulu na lei kema nina vure Yahweh gera sania na komu/butonikomu Egypt.
EXO 12:42 Tana bongi eni Yahweh te righitaonira nina vure ge ke lavi rughuhorura tana komu/butonikomu Egypt. Kakeri tea ge na bongi taeni a nina bongi gaia. Ge kara ghanaghana olia tughu niulu, taonia na vavata mana vavata, na ghanaghana oliana na lavi rughuhoru eni a Yahweh te nea.
EXO 12:43 Ma Yahweh te bosa vanira Moses ma Aaron, “Raini na lei vetena vania na ghanaghana oliana na Lovovule. Mua lubatia na tinoni keha geke ghania na dale sheep ni Lovovule.
EXO 12:44 Ma siki ghairau tau pelua ke ghania so, ge teke pahevaughilala.
EXO 12:45 Na tinoni lutu kolura nia na tinoni tona mai kara mua ghania.
EXO 12:46 Arahei udolu kara ghania na dale sheep ke, kara ghani koukolua tana vale. Kau bei lavikeha siki pilena na vinahi i pari bebete, ma kau bei gotia gea siki pilena na huli.
EXO 12:47 Na lei tinoni soko ni Israel/Jew kara ghanaghana olia na bongi eni ta sakai na bona ni aho vamua.
EXO 12:48 Ge siki tinoni keha ke ghaha i ghobumiu me ke liona geke hahanga ta nina Lovovule Yahweh ke, na lei mane udolu ge kara pahevaughilala mughua. Vaho ge kara hahanga tana ghanaghana oliana na Lovovule kolughau. Gaira kau bosa ngangata vanira te vagha tara vahura ighobumiu. Ma gaira na lei mane tara mua pahevaughilala kara mua ghania na dale sheep ni Lovovule.
EXO 12:49 Na lei vetena eni ke vania sopasopa sakai, itadira tara vahura na Israel pa na vure keha tara ghahara ighobumiu.”
EXO 12:50 Mana lei tinoni ni Israel/Jew tara taonia na lei nina kokokoe Yahweh vania Moses ma Aaron.
EXO 12:51 Mi tana puku ni bongi vaghana Yahweh te vuivuni ni huliadira na Israel/Jew tana sopa kema.
EXO 13:1 Ma Yahweh te bosa vania Moses,
EXO 13:2 “Vaa tabura vaniu na lei kamanagho mane ni Israel/Jew kolura nia na lei kamanagho mane tana lei maumanu ghua. Gaira kiri ra nigua.”
EXO 13:3 Ma Moses te bosa vanira na vure, “Aeni gaia na bongi ka ghanaghana kasilaa - na bongi ta sania Egypt, na komu/butonikomu ta seka iga, na pukuna Yahweh te lavihorughau nia a nina maana te laga ngangata. Keri ge kau mua ghania na berete kolua na yeast.
EXO 13:4 Tau rughuhoru na butonikomu Egypt tana bongi eni, ilokana na diki vula, tara holoa nia Abib.
EXO 13:5 A Yahweh te nia baubahu na kukuamiu geke vaheghau na butonikomu tara ghahara iga rana vure ni Canaan, rana vure ni Hit, rana vure ni Amor, rana vure ni Periz, rana vure ni Hivi, ma rana vure ni Jebus, na pari te tave iga na kokolo ni susu mana midua. Mi tana bona te lavi hagheghau mai tana na butonikomu keri, kau ghanaghana olia mughua na dani eni tughu niulu.
EXO 13:6 Ilokani e vitu na bongi kau ghania vamua na berete gulu. Vaho tana vituni na bongi ke, ge kau gonia anina puku ni vangakolu [ma kau nia kikinima] Yahweh.
EXO 13:7 Ghania vamua na berete gulu ilokani e vitu na bongi. Ke vagha, te taho na yeast ilokana na valemiu, pi vei ghua kililia na sosoko na komu/butonikomu tau ghahaghau iga tana bona vaghana eni.
EXO 13:8 Tana bona ke kale haia tughu niulu na bongi vaghana eni ke, kau toghia vanira na lei dalemiu, ‘Na ghanaghana oli eni ke, na hava Yahweh te nea vanighai tana bona tai sania Egypt.’
EXO 13:9 Na bongi ni ghanaghana oli eni ke, tughu niulu kau righia te vagha na vatei ghanaghana oli vanighau, te vagha na vaughilala tana limamiu pi tana ulumiu. Lubatighi lei nina kokokoe Yahweh ke neghau ge kau ghanaghana olighi tana liomiu mana ghidumiu. Imurina soko raini, gaia Yahweh te lavi horughau mai tana komu/butonikomu Egypt nia na maana te sule.
EXO 13:10 Keri te vagha ge kau talugonia na bongi eni te kale iga tughu niulu [tana bona Yahweh te vilia tua].
EXO 13:11 “Yahweh ke lavighau mai tana komu/butonikomu tara ghahara iga rana vure ni Canaan, te nia baubahu geke vaheghau maia a kukuamiu tana bona te hau mai tua. Mi tana bona te vahea na butonikomu keri vanighau,
EXO 13:12 kau vahe olia Yahweh na lei kamanagho mane mana lei kamanagho mane na lei maumanu. Ighita udolu anina Yahweh.
EXO 13:13 Na kamanagho mane na donkey kara tughua/huiolia nia na dale sheep tana bona kara vahe olia Yahweh. Ma ge takau mua ghanaghana ge kau tughua na donkey ke, kau matea nia na gotiana na luana. Hauva, kau tughui haia na lei kamanagho mane.
EXO 13:14 “Mi tana bongi ke mai nagho, na lei dalemiu kara huatighau, ‘Na hava na lei ghanaghana udolu iga raini?’ Vaho ge kau bosa vanira, ‘Nia a nina maana te laga Yahweh te lavihorughai nia tana kabu popongo i Egypt.
EXO 13:15 Pharaoh te mua lubatighai ge kai tona, keri ge Yahweh te labumatera na lei kamanagho mane udolu tana komu/butonikomu udolu i Egypt, na tinoni mana lei maumanu. Keri vaho tua na pukuna ge ai taludatoi/sukaghighi vania Yahweh na lei kamanagho mane ni maumanu, hauva kai tughu haia na lei kamanagho mane.’
EXO 13:16 Mu ku ghoi bosa oli so na talugoni vaghana eni ke, te vagha na vaughilala tau talua tana limamiu pa au talua tana raemiu, ge kau ghanaghana haia Yahweh te lavihorughau nia na maana te laga.’”
EXO 13:17 Tana bona Pharaoh te lubati tatavahalera na vure ni Israel/Jew ge kara tona, God te mua hulira tana halautu te tona pota na bubulo ni Philistia, sakai vamua te kukulu na hala. God te ghaghua, “Ge nigua na vure kara tona via vaa na veitotoghoni ke, igeva kara tughua na liodira ma kara pulohi i Egypt.
EXO 13:18 Keri ge God te hulira vaa tana bona mamaha taonia va na Tahi Sisi. Ma rana Israel/Jew tara sania Egypt te vagha na vure veitotoghoni te sakusakutua.
EXO 13:19 Moses te lavia na hulina Joseph itatana, na pukuna na Joseph te bosa vanira rana Israel idania ge kara baubahu vania na laviana na hulina tana bona God ke hulira horura i Egypt. Joseph te bosaa, “Tana bona God te vavolaghau ke, kau lavia mughua na huligu kolughau itatana na bona/butonikomu eni.”
EXO 13:20 Rana Israel/Jew tara sania Succoth, ma gaira tara kabu i Etham tana sosokona na bona mamaha.
EXO 13:21 Yahweh te hulira nia na ghobaghuli ni pui tana dani, mana lapilapi ni lake tana bongi. Nia na halautu vaghana eni, gaira kara tona so tana dani mana bongi.
EXO 13:22 Na ghobaghuli ni pui te kabu haia inaghona rana vure tana dani, mana lapilapi ni lake tana bongi.
EXO 14:1 Ma Yahweh te bosa vania Moses,
EXO 14:2 “Ko bosa vanira na vure Israel/Jew ma kara ririu oli va tana bona tara holoa nia Pi Hahiroth ighobuna i Migdol mana Tahi Sisi, ma kara taludatoi na vale tapole, ke dutuvia na tahi, me ke dutuvia na bona tara holoa nia Baal Zephon.
EXO 14:3 Keri ke, mana vunaghi haba Pharaoh ke ghanaghanaa ke, mara sivi tana halautu, ra onga kolili didira vamua tana bona mamaha, mara mua pukua ivei kara ghoi liu va.
EXO 14:4 Mi nau ku ghoi nea Pharaoh ge ke tobangasi, ge ke ghoi saritaonira na vure. Mi nau ku laga vulea Pharaoh maia nina lei malaghai, mana nigua na vure subo kara ghoi holohabau. Mana vure ni Egypt kara ghilala inau sughua Yahweh!” Mana vure ni Israel/Jew tara goni taonia na hava te bosaa God vanira.
EXO 14:5 Tana bona na vunaghi haba ni Egypt te rongovira na vure ni Israel/Jew tara sogha sania tua, gaia maia lei nina mane nagho tara tughui na liodira, mara bosa te vagha eni, “Na hava ta gonia eni? Ighita ta lubatira rana Israel/Jew ge kara sani tatavahale, mi ghita ka sivilaghinira tua dida na vure kabu pipiti kiri!”
EXO 14:6 Keri ge Pharaoh te holo kolura nina lei malaghai me idevia na ghuru taonia olia nia na vure ni Israel/Jew ta nina taitakiro.
EXO 14:7 Me holai ono hangalatu na puku ni taitakiro kolui nia na balu taitakiro ni Egypt ghua, me sopa talu malaghaini ge kara righitaonighi.
EXO 14:8 Ma Yahweh te nia na liona Pharaoh ge ghoi tobangasi me ghuru taonira na vure ni Israel/Jew tara sogha.
EXO 14:9 Na lei malaghai udolu ta Pharaoh, kolui na lei horse, mana lei taitakiro, maia na lei malaghaini tara ghuru taonira nia na vure ni Israel, mara mai saravia na bona tara taludato iga na vale tapole lilighini na tahi te dutuvia Pi Hahiroth mi Baal Zephon.
EXO 14:10 Tana bona Pharaoh ma nina lei malaghai tara mai dutu, na vure ni Israel/Jew tara righira tara dutuvira tua. Rana Israel/Jew tara mataghu ngangata, mara ngangaraha vania Yahweh ge ke hangara.
EXO 14:11 Mara vuivuni ni bosa hughuhughuana Moses te vagha eni, “Ivei tea go holoa horughai mai i Egypt, ge kai mai mate tana bona mamaha te vagha eni? O ghanaghana ighoe ke, me kukutu na pari ni tavughi tinoni mate i Egypt? Ko righia mua, o hola horughai mai iani ge kara mai dikalaghai vamua.
EXO 14:12 Ighai tai bosa sokoi vanigho tua te vagha eni, mai bosaa ghua ke, e uto vamua ge kai kabu oli ma kai didira tinoni ni lutu lee/seka vamua, hauva mo mua rongovighai so. Ma ge takai didira tinoni ni lutu lee/seka so ke, e uto vulea va kai mai mate iani tana bona mamaha.”
EXO 14:13 Ma Moses te bosa tughu vanira, “Kau bei mataghu gea! Kau tughuru ngasi [ta nimiu na taluutuni], ge kau righia nina maana Yahweh ke nea vanighau taeni, geke vavolaghau! Na vure ni Egypt tau righira, kau mua ghoi righira ghua.
EXO 14:14 Kau kabu beto, ma Yahweh vamua ke nighau pala. Yahweh ke veitotoghoni tughughau!”
EXO 14:15 Ma Yahweh te bosa vania ghua Moses, “Ivei tea ko tangi/kuruti/nongi vaniu mai? Ko bosa vanira na vure ma kara sakutua tona so.
EXO 14:16 Ko tabe datoa na totoghonamu mo ko haua vuvungana na tahi, ge ke mamaha levu mi levuna ge kau sakutua halavu na vure tana pari mamaha.
EXO 14:17 Mi nau ku ghoi nera na vure ni Egypt ma kara tobangasi ma kara tona haliu so na saritaoniamiu. Mi nau ku laga vulea so a Pharaoh maia nina lei malaghai, ge nigua na vure kara holohaba datoa na ahagu.
EXO 14:18 Mi tana bona na vure ni Egypt kara righia tu laga vulera tua te vagha keri, vaho ge kara ghilalaa inau sughua tu puku ni God.
EXO 14:19 Ma nina angel God te idevia haia na lei malaghai/vure ni Israel/Jew, te gharadu oli me va sopou mai i muridira mana ghobaghuli ghua te gharadu me va sopou mai ghua i muridira.
EXO 14:20 Mana ghobaghuli te sopou ighobudira na lei vure ni Israel/Jew mi Egypt. Mana ghobaghuli te nia hevei so na pui sule vanira na levu na Egypt, hauva didira na levu na Israel/Jew te nia hevei so na marara. Keri ke, tana bongi keri rua na levu pala mara mua vei dutudutua.
EXO 14:21 Ma Moses te hau datoa na limana vuvungana na tahi. Ma Yahweh te liliua na boro ni horara nia na ara sule, ge mamaha na borona na horara.
EXO 14:22 Kakeri vaho ge ra sakutua halavu tana pari mamaha na vure ni Israel/Jew, mana buabualalo ni tahi te vagha na voko levu mi levu na bona tara liu halavu iga.
EXO 14:23 Ma Pharaoh ma rahei tara haghelighi nina lei horse, maia na lei malaghai tara taghaoi na lei taitakiro, tara taonia na bona tara liu halavu iga rana Israel/Jew.
EXO 14:24 Me roropo ghana, Yahweh te righi horura mai [tatana na ghobaghuli ma lapilapi ni lake, me righira na lei malaghai ni Egypt. Keri ge nera ge kara mua ghilala na hava kara nea.
EXO 14:25 Ma gaia te nera na taitakironi didira na taitakiro tara moghomogho/kauli, mara mua tangomana ge kara taviru. Mana lei malaghai ni Egypt tara bosa heghedira, “Ighita ka tona sanira na vure ni Israel/Jew! Yahweh te veitotoghoni vanira [rana Israel/Jew] pungisighita.”
EXO 14:26 [Mi tana bona tara halavu soko na vure ni Israel/Jew tana horara,] Yahweh te bosa vania Moses, “Ko ghoi hau datoa na limamu vuvungana na tahi, ge ke ghoi oli, me ke sarora na lei malaghai ni Egypt, kolui nia na taitakirodira.”
EXO 14:27 Mi tana bona te sogha dato mai na hina, Moses te ghoi hau datoa na limana vuvungana na tahi, mana tahi te ghoi oli tana malana. Na lei malaghai ni Egypt tara tabotabo ge kara sogha/ghogho ke, hauva Yahweh te ghoi nia hevei na tave ni tahi te sule me gharilaghira na lei malaghai ni Egypt.
EXO 14:28 Mana tahi te sarora na lei taitakiro mana lei malaghai ni Egypt, me mate sokora. Taho tua hei ke vola.
EXO 14:29 Hauva na vure ni Israel/Jew tara sakutua halavu tana pari mamaha, mana buabualalo ni tahi te vagha na voko levu mi levu.
EXO 14:30 Tana bongi keri, Yahweh te vavolara na vure ni Israel/Jew itadira na lei malaghai ni Egypt, ma gaira tara righighi na hulidira na vure ni Egypt tara lelebo mara sonilongai tana saghalea.
EXO 14:31 Mi tana bona na vure ni Israel/Jew tara righikalea nina maana Yahweh, gaira nia kikinima mara holohaba mara taluutunia Yahweh, maia Moses nina tinoni ni lutu.
EXO 15:1 Moses mana vure ni Israel/Jew tara lingea vania Yahweh na linge eni, “Inau ku linge vania Yahweh, na pukuna te lagavule, me sonihorura na lei horse maia rahei tara haghelighi tana tahi!
EXO 15:2 Yahweh te vaheu na laga, mu ku linge na pukuna gaia; Gaia ahei te vavolau. Gaia nigua na God, mu ku holohabaa, ma gaia ghua nina God a tamagu, mi nau ku nia kikinimaa.
EXO 15:3 Yahweh na [mane laga ni veitotoghoni]/malaghai; Yahweh na ahana.
EXO 15:4 Lei nina malaghai Pharaoh, maia nina lei taitakiro, gaia te lulumi lokani tahi; Maia nina malaghai nagho, tara lulumi ghua ilokana na Tahi Sisi.
EXO 15:5 Na tahi lalo te saro horura; mara lulumi horu vagha na vatu tana boro ni horara.
EXO 15:6 Yahweh, na lima madolomu te loghoa na maana mana rongoragha. Yahweh, na lima madolomu te goti sodusodui na hulidira na levunimate.
EXO 15:7 Ta nimua na maana te haeharegha, go sonihorura nia arahei tara pungisigho. Mo rutu papara vanira, go dikalara vagha na buburu mamaha te ghani taghalaghighi na lake.
EXO 15:8 Sakai na hola ghuri vamua ighoe, me tuvavoka na tahi; Rua na levu vagha na peo vatu, mana borona ipari te vunga dato mai me mamaha.
EXO 15:9 Mana ghamami na levunimate tara bosa, “Ka ghuru taonira ma ka lotira, ma ka matera. Ma ka hola na isi ni kisumate, ma ka lagavulera. Ma ka tuvalighi didira na lologho, ma ka hola kehaa na hava ta liona.
EXO 15:10 Hauva ma nimiua na hola ghuri va vamua itadira, mana tahi te kakovo savura; Mara lulumi horu tana tahi, vagha na talihalo.
EXO 15:11 Yahweh, itadira didira lei titinoni god, taho siki god vaghagho. Ighoe to rongoragha mo tabu, mo laga vulera va gaira, Mana lei tinoni kara nia kikinimaa ma kara holohabagho, na pukuna mo gonighi na lei butuli te haeharegha.
EXO 15:12 Mo hau datoa na lima madolomu, mana maramana te sonomira na ghamami na levunimate.
EXO 15:13 Ma nia nimua na dolo, ko hulira nimua na vure to huiolira; Mo ko hulira nia na lagamu, va saravia na komu tabu to ghaha iga.
EXO 15:14 Na vure tana lei komu/butonikomu kara mataghu tatata, tana bona kara rongovia na tutugu eni; Na vure ni Philistia kara mataghu ghua.
EXO 15:15 Na lei mane nagho ni Edom kara mataghu, maia na lei mane laga ni Moab kara tatata, mara rahei tara ghahara i Canaan ke sivi na liomalaghai,
EXO 15:16 Na mataghu te sule ke sodora. Yahweh, na pukuna nimua na maana te sule, gaira kara sopou beto vagha vamua na vatu, ritini nimua na vure kara [alualu] liupadi tadira, ritini na vure to huiolira [tana kabu pipiti] kara liupadi tadira.
EXO 15:17 Yahweh, ighoe ko lavira mai, mo ko kapurira tana nimua na ghotu, na ghotu/bona to vilia ge ko kabu iga, na bona tabu to kisua.
EXO 15:18 Yahweh, ighoe vamua ko vunaghi pungisi ke va me va.
EXO 15:19 Tana bona Pharaoh ma rahei tara haghelighi nina lei horse, maia na lei malaghai tara taghaoi na lei taitakiro, tara sama gatu tana tahi, Yahweh te olivaghinia na tahi me kakovo savura. Hauva rana vure ni Israel/Jew tara sakutua halavu tana pari mamaha.
EXO 15:20 Ma Miriam, na vaivine tughunilada/prophet, vaivinena Aaron, maia na balu vaivine tara gonighi na balu velesamu, ra linge mara ghavaighi na lei velesamu.
EXO 15:21 Ma Miriam te lingea na linge eni, “Kau linge vania Yahweh, na pukuna te lagavule, me sonihorura na lei horse maia rahei tara haghelighi tana tahi!”
EXO 15:22 Ma Moses te idevira na vure ni Israel/Jew sania na Tahi Sisi, mara sakutua va tana bona mamaha tara holoa nia Shur. E tolu na bongi tara mua sodoa siki beti.
EXO 15:23 Mi tana bona tara mai sara i Marah, iani tara sodoa na beti, hauva mara mua inuvia na pukuna te mali [na beti vaghaa.] Keri ge ra holoa nia na bona Marah.
EXO 15:24 Mana vure tara bosa hughuhughu vania Moses, ra ghaghua, “Na hava kai inuvia?”
EXO 15:25 Ma Moses te ngangaraha vania Yahweh ge ke hanga. Ma Yahweh te tatea vania sakai na ghai. Moses te hola na ghai me sonihaghea ilokana na beti, mana beti te uto na inuviana. Iani tua te hera na balu vetena Yahweh, me tabotabora ge kara taonighi ge kara tatea didira na ghanaghana mava itatana.
EXO 15:26 Ge bosa vanira, ‘Inau Yahweh nimiu na God! Ma ge kau rongovia na bosagu, ma kau goni vamua na hava te uto tana matana, ma kau taonighi lei nigua na vetena ke, ku mua toroghau nia siki sosodo te vagha tu nia vetena vanira na vure ni Egypt, na pukuna inau Yahweh tu volaghau.”
EXO 15:27 Mara sania Marah, mara mai sara tana bona tara vatua nia Elim. Tara ghahai ga hangavulu rua na vulavula/vuravura ni beti, me vitu hangavulu ni oil palm. Iani tara taludatoi na vale tapoledira lilighini ni beti.
EXO 16:1 Rana Israel/Jew udolu tara sania Elim, mara mai saravia na bona mamaha tara holoa nia Sin, ighobuna Elim ma Ghotu Sinai. Tara saravia tana hangavulu lima na bongi ilokana eruani na vula, [imurina] na vure ni Israel/Jew tara sania Egypt.
EXO 16:2 Mi tana bona tara kabu tana bona eni, gaira tara hughuhughu kolura Moses ma Aaron,
EXO 16:3 mara ghaghua, “E uto vanighai vaa ge Yahweh ke labumateghai tana bona tai kabu mua i Egypt. Me subo so na lei vinahi mana berete tai ghanighi tana bona tai kabu iga. Mi roghau toro holaghai mai tana bona mamaha eni, kai nia mate na guluva mana vitolo tana bona eni!”
EXO 16:4 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Inau ku nia hevei vanighau mai na vanga tana parako vagha na uha ge kau ghanighi tughu dani. Ighau udolu kau tona ma kau vahighi na vanga manana sakai na dani. Mi ani vaho ge ku righi vaughilaladira arahei tara taotaonia na bosagu pe taho.
EXO 16:5 Tana ononi na bongi kau vahikolui na vanga te manana rua na bongi ilokana lei sopa dani, mara gonighi [ge kara vanga.]”
EXO 16:6 Keri ke, Moses ma Aaron toro bosa vanira na vure ni Israel, moro ghaghua, “Tana nulavi vaho ge kau ghilala a Yahweh sughua te lavihorughau mai Egypt.
EXO 16:7 Mi ropo kau righia nina rongoragha mana lada Yahweh, na pukuna te rongovia tua nimiu bosa ni hughuhughu, tau diua na bosana Yahweh, mua iroghai tau diughai.”
EXO 16:8 Ma Moses te bosa ghua, “Ma Yahweh ke nia hevei na vinahi ni maumanu, ge kau ghanighi tana lei nulavi, mana berete tana roropo, na pukuna te rongovi udolui nimiu na bosa ni hughuana. Eo, nimiu na bosa ni hughu ke, te diua Yahweh, mua roghai.”
EXO 16:9 Ma Moses te bosa vania Aaron, “Ko bosa vanira na vure udolu ni Israel/Jew te vagha eni, ‘kau mai tatana Yahweh ma kau rongovia na bosa tughuni nimiu na bosa ni hughu.’”
EXO 16:10 Mi tana bona Aaron te bosa vanira mua na vure, mara rei va mua tana bona mamaha ka, ra righi datoa nina rongoragha Yahweh te marara mai lokana na ghobaghuli/parako.
EXO 16:11 Ma Yahweh te bosa vania Moses,
EXO 16:12 “Na vure kiri tara hughu, mu rongovighi tua didira kokokoe, mo ko bosa vanira, ‘Taeni, tana nulavi kau loghoa na vinahi ge kau ghanighi, mi ropo roropo ke subo na berete kau ghanighi te vagha tau liona. Ge kau ghilala inau sughua Yahweh nimiu na God!’”
EXO 16:13 Me nulavi mua ka, e subo ngangata na manu, tara holoa nia quail, tara tate mai, mara saro udolua na bona tara ghahara iga. Mi tana roropo, na kebu tana bongi te vonughi kolilia na bona keri tara ghahara iga.
EXO 16:14 Mi tana bona na kebu te mamaha, na totobo te reirei vagha na vuru ni igha te saro udolua na bona tara ghahara iga, e pile na reireini me malumu vamua ge kara tagoti.
EXO 16:15 Tana bona na vure ni Israel/Jew tara righighi, tara mua righi vaughilalani na hava na totobo keri, mara huati olira heghedira, “Na hava ka na totobo keri?” Ma Moses te bosa vanira, “Gaighi ini na vanga Yahweh te nighi hevei vanighau mai ge kau ghanighi.
EXO 16:16 Aeni na hava Yahweh te bosaa, ‘Sopa itamiu kara vahikolui na vanga te manamiu kau ghanighi, te manana sakai na lobo pile tughu tinoni.’”
EXO 16:17 Keri ge na vure subo tara goni taoni na hava te bosaa vanira nia Moses. Balu tinoni tara vahikolui te subo, ma balu te mua subo.
EXO 16:18 Hauva tana bona tara kagei, arahei tara vahikolui subo te mua loghoa siki te au, ma rahei tara vahikolui mua subo te loghoi na manadira mate na vanga kara ghanighi. Sopa tinoni te vahikolui na hava te manana.
EXO 16:19 Ma Moses te ghoi bosa vanira, “Kau bei taluolia siki pile vanga tau ghani sanighi ge ke taporasa kuvighi.”
EXO 16:20 Hauva balu itadira tara mua taonia, ra taluolighi so na balu me taporasa kuvighi. Mi tana roropoghana mai ka, ra righighi na vanga te perigha me uru dikani. Ma Moses te rutu vanira.
EXO 16:21 Tana tughu roropo, sopa tinoni te vahikolui na vanga te manana, mana vanga te mua vahikolui tara obo keha tana bona te papara na hina.
EXO 16:22 Mi tana ononi na bongi, na vure tara vahikolui na vanga te kaekage ge kara ghanighi rua na bongi te manana rua na lobo pile tughu tinoni. Mana lei mane naghodira tara mai tughunia na totobo eni vania Moses.
EXO 16:23 Ma Moses te bosa vanira, “Aeni na hava Yahweh te bosa, ‘I ropo ke, na Sabbath, na bongi ni aheahe. Mana bongi eni ke, na bongi ge kau holohabau. Keri ke, na vanga ni valei ghaniani taeni kau kukighi pa kau bitighi. Mana levuni te ghaha olighi, kau talugonighi vania iropo.’”
EXO 16:24 Mana vure tara taluolighi na levuni na vanga vania iropo, mana vanga kiri tara mua perigha mara mua mabulu.
EXO 16:25 Ma Moses te bosa vanira, “Kau ghani sokoi tua na lei vanga ini taeni, na pukuna itaeni ke, na Sabbath, na bongi ni aheahe ka holohabaa iga Yahweh. Mana pukuna keri, gau mua sodoa siki vanga i paribebete.
EXO 16:26 Mi tana ononi na bongi lokana tughu week, kau vahikolui na vanga. Mi tana vituni na bongi, na bongi ni aheahe, kau mua lutu iga, ma kau mua sodoa siki vanga ivuvungana ni pari.
EXO 16:27 Sakai vamua Moses te bosa te vagha keri ke, na balu tadira tara rughuhoru ni va kene vania, mara mua sodoa siki vanga.
EXO 16:28 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ivei tea na vure kiri mua liona na taoniani lei nigua na vetena mana tarai.
EXO 16:29 Kau ghanaghana kalea inau, Yahweh, tu nia hevei na bongi ni aheahe. Keri ke, tana ononi na bongi tu vaheghau iga na vanga te manana rua na bongi. Me vituni na bongi, kau sopa kabu beto vamua tana sopa valemiu, ge kau mua lutua iga siki lutu.”
EXO 16:30 Keri vaho, na vure tara aheahe e vituni na bongi.
EXO 16:31 Na vure ni Israel/Jew tara holoa nia manna na vanga eni. Me pura na reireina, me vaghai na vuavua tara holoa nia coriander, me manilu vaghai na biscuit tara gonia nia na midua.
EXO 16:32 Moses te ghoi bosa vanira so, “Aeni na hava Yahweh te bosa, ‘Kau talugonighi na balu manna te manana erua na litre vanira nimiu na vaivarimiu. Keri ge kara tangomana ra righia na berete inau tu vaheghau tana bona mamaha, tana bona tu lavihorughau mai Egypt.’”
EXO 16:33 Ma Moses te bosa vania Aaron, “Ko hola sakai na botolo/borore mo ko hoghoni vonua nia na manna te kaekagena erua na litre, mo ko talugoni utoa tana bona te ghaha iga Yahweh, keri ge na vaivarimiu kara vaevanea.
EXO 16:34 Ma Aaron te goni taonia na hava Yahweh te bosaa vania nia Moses. Hola na botolo talui na manna ilokana, me va talua tana na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu.
EXO 16:35 Mana vure ni Israel/Jew tara ghania na manna e vati hangavulu na niulu koekobe ra mai sara tana komu/butonikomu i Canaan.
EXO 16:36 (Sakai na ephah te kaekage hangavulu na lobo pile.)
EXO 17:1 Ma gaira rana Israel tara ghoi rughuhoru sania na bona mamaha i Sin. Ra mua sopou ta sakai na bona, ra gharadu kolili vamua te vagha te bosa vanira Yahweh. Mi tana bona tara mai sara i Rephidim, vaho gera taludatoi na vale tapoledira, mana bona keri te taho iga na beti.
EXO 17:2 Ma gaira tara vuivuni ni kokokoe hughuhughu koluana Moses mara vania, “Ighai tai haga inu ngangata tua, ko vaheghai mai na beti.” Ma Moses te bosa tughu vanira, “Ivei tea gau kokokoe hughuhughu te vagha eni gau liona na taboana nina maana Yahweh?”
EXO 17:3 Hauva na vure tara haga inuvia ngangata, ge kara bosa hughuhughu ghua vania Moses, “Ivei tea go hola horughau mai Egypt? Ighai kolura na lei dalemami, maia lei nimami na maumanu geva kai mate iani!”
EXO 17:4 Ma Moses te nongi kukuruti vania Yahweh, “Na hava ku nea vanira na vure ini? Ra dutu ni petaagu nia na vatu.”
EXO 17:5 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko hola na totoghonamu, to labu vokasia na beti tina Nile. Ko holora na balu mane nagho kara idevira na vure subo.
EXO 17:6 Mi nau ku sodogho lilighina na vatu tana ghotu Sinai. Ko labua na vatu, mana beti ke horu mai ga, ma kara inu iga na vure.” Moses te goni taonia vamua na hava Yahweh te bosa vania. Mi tana bona na lei mane nagho tara reirei, na beti te doedore horu mai.
EXO 17:7 Ma Moses te holoa nia Meribah mi Massah na bona keri, na pukuna iga na vure tara kokokoe hughuhughu koluana Moses mara tabotabo nina maana Yahweh tara ghaghua, “Ke hangaghita sughua Yahweh, pe ke taho?”
EXO 17:8 Tana bona na vure ni Israel/Jew tara ghahara mua Rephidim, na lei malaghai ni Amalek tara mai mara veitotoghoni kolura.
EXO 17:9 Ma Moses te bosa vania Joshua, “Ko vilira na lei mane ni veitotoghoni, ma kara veitotoghoni kolura rana Amalek i ropo. Inau ku tughuru kouna na ghotu, kolua nia na totoghona God tana limagu.”
EXO 17:10 Ma Joshua te goni taonia na hava te bosa Moses, me idevira na lei mane kisumate ge kara veitotoghoni kolura rana Amalek. Moses kolura Aaron ma Hur tara dato kouna na ghotu te dutuvira.
EXO 17:11 Tana bona Moses te hau datoa na totoghona nia rua na limana, Joshua kolura na vure/malaghai ni Israel/Jew tara lagavulera rana Amalek. Mete taluhorua mua na limana tana bona teke maghomagho ke, mana levu pala kara ghoi lagavulera Joshua ma nina ovu.
EXO 17:12 Mana limana Moses tara maghomagho ngangata me mua malumu vania geke hau datoa, Aaron ma Hur toro ghatea sakai na vatu geke sopou ivuvungana. Ma rogaira toro tughuru levu mi levuna ge koro hau datoa na limana geke bei taluhorui gea. Moro nea vagha eni koekobe te diridiri na hina/aho i boko.
EXO 17:13 Mana pukuna keri, Joshua maia nina lei mane kisumate lagavule ngangatara na lei malaghai ni Amalek, me subo ngangata tara mate tua.
EXO 17:14 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko gere horua na tutuguna na kisumate eni, kara bei nei ponolio gea na vure. Mo ko bosa vania Joshua, ‘Tu mate sokora tua na taba ni vurena Amalek, me taho ahei tana maramana ke ghoi ghanaghanara.’”
EXO 17:15 Ma Moses te kisua na bela ni sukaghi tana bona ni pari vaghana keri, ge holoa nia, “Yahweh nigua na vaughilala ni lagavule!”
EXO 17:16 Ge bosa, “Ra hau datoi na limadira ge kara batobatoa Yahweh. Ma Yahweh ke tona haliu so na kisumate koluadira na taba ni vurena Amalek tana lei vavatadira!”
EXO 18:1 A Jethro, na mane sukaghi ni Midian, gaia na vungona Moses, te rongovighi [nia] na lei haeharegha God te nea vania Moses mana vure ni Israel/Jew tana bona Yahweh te lavihorura i Egypt.
EXO 18:2 Mi naghona eni, Moses te nia vetena oli Zipporah tauna maia rua na dalena ge kara va kabu kolua Jethro na vungona.
EXO 18:3 Na ahana na [kamanagho] dalena ke Gershom. E vatua nia na pukuna na bona te sivuragha na gari ke, Moses te bosa, “Inau tu sinogho haghe mai lokana na bona eni.”
EXO 18:4 Na ahana na ruani dalena ke, Eliezer, na pukuna na bona te sivuragha na gari eni, Moses te bosaa, “God tamagu, ighoe nigua na hahanga, o lavikehau tana mangana nina ivi Pharaoh.”
EXO 18:5 Jethro te mai kaoa Moses, me lavira mai tauna Moses me rua dalena. Ra saravia Moses kolura na vure tana bona tara kabu lilighina nina ghotu God.
EXO 18:6 Jethro te nia vetena na rongorongo ta Moses, “Inau Jethro na vungomu te mai kaogho. Na taumu ma rua na dalemu tara mai koluu.”
EXO 18:7 Moses te rughuhoru mai tana valena, me va sodoa vungona, e malu horua na uluna te tatea iga nina holopangoti, vaho ge nonginongia. Ro sopa bosabosaa ivei tea na sopa voladira, moro tabe lima, soko vaho gera haghe tana vale tapolena Moses.
EXO 18:8 Moses te tutuguni vania Jethro nia na lei totobo Yahweh te gonia vanira Pharaoh mana vure ni Egypt. Me bosa vanira ghua so tara rughupota na vahola te nea na hangadira righitaoniadira kulana vure ni Israel/Jew. Me bosa vania ghua so tara rughu pota na vahola te nea na hangadira tana halautu.
EXO 18:9 Jethro te togotogo ngangata ta rongovighi na tutugu ivei te nea na hangadira God rana Israel/Jew te lavihorura mai Egypt.
EXO 18:10 Me bosa, “Holoutoa Yahweh te vavolaghau itadira na vure ni Egypt mana Pharaoh. Gaia te volaghau tana nina maana Egypt.
EXO 18:11 Vaho ge u ghilala a Yahweh te haba vulera na lei god, na pukuna nina vure tara tona sania didira na talunagho mana ghighirou na vure ni Egypt.”
EXO 18:12 Keri ke Jethro te holai na maumanu me matea geke nia sukaghi vania God, me sukaghi ghua na balu sukaghi keha. Mi tana bona te gonia eni, Aaron mana balu mane naghodira rana Israel/Jew tara horu mai, mara mai righia na vungona Moses, na ghani koukoluana na hava te nia sukaghi tana matana Yahweh.
EXO 18:13 Mi ropo Moses te vagha haia te nea, gaia te sopou me rongovighi didira na kokokoe hughuhughu na vure. Ra tughuru maemane talighutia, vuivuni tana puipungi/roropo me sara tana huu ni aho/hina.
EXO 18:14 Ma vungona te righia na hava te gonia vanira na vure, ge bosa vania, “Na hava te gonia vanira na vure ini? ivei tea ge ighoe heghemu to sopou mo detera na vure ini tara sopou talighutigho vuivuni tana roropo/puipungi me sara tana nulavi?”
EXO 18:15 Ma Moses te bosa tughu vania, “Na vure tara mai kenea itagua ivei kara nea na kabu te vagha God te liodira kara ghaghua iga.
EXO 18:16 Tana bona ke dato mai na hughu itadira na vure ke, mi nau mughua ku maemanera ta didira na hughuhughu mu bosa tatea vanira nina dete pungisi God, mu taraira nia nina lei vetena mana hava te liona God.”
EXO 18:17 Ma Jethro te bosa tughu vania, “Na hava to gonia te mua uto/maemane.
EXO 18:18 Ke tona haliu so te vagha eni ke, na vure mi ghoe kau na lugu, na pukuna na lutu eni te sule ngangata ge ko lutua heghemu.
EXO 18:19 Keri ke, me liogu ge ku nia hevei vanigho na balu bosa hahanga, ma God ke kabu haia so itamua. Mi nau tu righia ke, me maemane so ge ko holai didira na kokokoe va ta God, mo ko holai ghua didira na hughuhughu va itatana.
EXO 18:20 Ko bosaa vanira nia na hava te liona God, mo ko taraira nia nina vetena. Mo ko tughuni pukupukui vanira na halautu mana hava kara gonia tana voladira.
EXO 18:21 Me uto va ge ko kenera na balu mane uto tara nia kikinima God mara mua dete kulakulagha. Ko vilira ge kara manenaghodira na vure, ma kara manedete ta lei sopa ovu te vuni ta sakai na togha, ma sakai na hangalatu, ma lima hangavulu maia hangavulu.
EXO 18:22 Na lei mane raini kara righitaonira na vure, ma kara maemanei na lei hughuhughu te pile, mana lei ghanaghana te mava me vahola kara holai vanigho mai. Kara tangomana heghedira so ge kara gonighi na lei totobo te pile, ge kara hangagho na holani na hohola te mava [keri] ge ke malumu vanigho na righitaoni.
EXO 18:23 Ma ge toko taonighi na lei bosa hahanga ini ke, me ke huligho God ke, igeva ko loghoa na laga na lutuani na lei vahola itadira na vure, ma kara ghoi oli so tana sopa valedira nia na mabo.
EXO 18:24 Moses te varongohighi nina lei bosa hahanga vungona ge taonighi.
EXO 18:25 Me vilira lei mane uto tana lei sopa kema ni Israel/Jew, me talura ge kara manedete ghobudira na vure. Na balu kara manenaghodira sakai na togha, na balu sakai na hangalatu na balu lima hangavulu mana balu hangavulu.
EXO 18:26 Ma keri ke, na lei mane ini ra lutu vagha rana lei manedete, na maemaneani didira na lei vahola na vure, mana lei vahola sule ke, ra holai vania va Moses. Ma gaira oli heghedira so tara lutui na lei vahola pile.
EXO 18:27 Mi murina [mua] eni ka, Moses te bahua vungona ma Jethro te ghoi oli tana puku ni komuna.
EXO 19:1 Murina tara rughuhoru sania Rephidim, na vure ni Israel tara va saravia na bona mamaha i Sinai, te kaekage rua matapono na vula imurina tara sania Egypt. Gaira tara mai sara tana pukuna na ghotu Sinai, mara taludatoi ga na vale tapoledira.
EXO 19:3 Ma Moses te sei dato kouna na ghotu Sinai ge ke va tate heghena vania God. Ma Yahweh te hoholo horua mai kouna na ghotu me vania, “Ko nighi hevei na lei bosa ni tarai ini vanira na vure ni Israel/Jew, [na vaivarina]/[tana kemana] Jacob,
EXO 19:4 ‘Au righighi tu na hava tu nea vanira na vure ni Egypt, mau ghilala ghua tua ivei tu nea na lavimiu mai tagua, mu lavighau mai tana komu eni, vagha na manukama te sopou laghinira dalena kouna na ghatana.
EXO 19:5 Me ke vagha kau taonia nigua na bosa ni tarai, ma kau holopangotia nigua na bosa ni baubahu ke, mi ghau kau nigua na vure vivili tadira na balu tinoni/kema tana maramana. Na maramana udolu ke a nigua,
EXO 19:6 mi nau ku neghau ge kau nigua na taba ni vure, ma kau lutu vaghaa nigua na mane [sukaghi/gehegehe].’ Ko nia hevei nigua na bosa ni tarai ini vanira na vure ni Israel/Jew.”
EXO 19:7 Ma Moses te sughi horu mai tana ghotu me holo kolura na lei mane naghodira na vure ni Israel/Jew, me bosai vanira na hava God te bosai vania.
EXO 19:8 Mana vure udolu tara bosa sakai sonikolu mara ghaghua, “Kai goni taonia na hava Yahweh te liomami ge kai nei.” Ma Moses te hola olighi didira na kokokoe na vure va ta Yahweh.
EXO 19:9 Keri ke, Yahweh te ghoi bosa so vania Moses, “Inau ku mai tamua ilokana na pui/ghobaghuli sule ge kara rongo heghedira na vure tana bona ku kokoe vanigho, ge kara loghoa na ghanaghana mava haia ivuvungamu.” Ma Moses te hola olighi didira na lei kokokoe na vure va ta Yahweh,
EXO 19:10 ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko oli tadira na vure mo ko gonidilara ta nigua na kao. Ko va tabura taeni mi ropo mo ko bosa vanira kara apoi na tivi ge kara mai holohabaagu.
EXO 19:11 Kara gonidila tana toluni na bongi/valiha, mi nau ku horu mai tana bongi keri kouna na ghotu Sinai, tana matadira na vure subo.
EXO 19:12 Ko talu kobekobe talighutia na ghotu, mo ko bosatate vanira kara bei dato mai gea tana ghotu pa kara via na pukuna na ghotu, ma hei ke diua ke, kau matea mughua.
EXO 19:13 Taho siki sakai ke tabea na tinoni eni. Kau peta matea nia na vatu, pa kau vanahia nia na kuali. Ke vagha na mane pana maumanu ke, ge kau matea mughua. Hauva, mi tana bona kara rongovia na tangina na tavuli ke, keri vaho ge kara mai tana ghotu.
EXO 19:14 Ma Moses te sughihoru, me va saravira na vure, ge bosa vanira ge kara gonidila heghedira ge kara holohabaa Yahweh. Keri ge kara apoi didira na tivi.
EXO 19:15 Ma Moses te bosa vanira, “Kau gonidilaghau vania na valiha/toluni na bongi, ma kau bei maturu kolura taumiu, koekobe ke saravia na bona vaghana keri.”
EXO 19:16 Mi tana valiha/toluni na bongi roropo/puipungi, na viviha ragiragi ma viti te sule, mana pui/ghoghopa/ghobaghuli te saroa kouna na ghotu. Ma tangina na tavuli te daro ngangata, mana vure subo tara tatata tara righighi mara rongovighi na lei vaughilala ini.
EXO 19:17 Mi murina eni, Moses te hola horura na vure tana bona tara sopou iga, ge kara va topoa God, ma kara kabu vamua tana pukuna na ghotu.
EXO 19:18 Na ghotu Sinai te saro udolua na ahu, na pukuna Yahweh te horu mai vuvungana tana vaughilala ni lake. Na ahu te maemane poito dato tana oka vagha na ahuna na lake sule, mana ghotu te anuanu vagha na anu sule te anuanua.
EXO 19:19 Mana tangina na tavuli te sule vulea te nea iga na tangina haia, Moses te kokokoe, ma God te bosa tughu vania ilokana viviha ragiragi.
EXO 19:20 Ma Yahweh te horu mai kouna na ghotu, me holoa Moses ge ke dato tana ghotu. Ma Moses te sei dato [me va sodoa Yahweh kouna na ghotu.]
EXO 19:21 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko oli horu mo ko ladavaghinia vanira na vure kara bei sogha halavui gea na lei kobekobe, ma kara bei dato mai ghua iani na righiagu. Ma rahei kara diua, ku mate.
EXO 19:22 Na lei mane gehegehe vamua kara mai vaniu, hauva kara diki marabura heghedira mughua, me ke taho ke, mi nau ku torora.”
EXO 19:23 Ma Moses te bosa vania Yahweh, “Na vure ini kara mua tangomana na dato gatu tana ghotu Sinai na pukuna ighoe heghemu to bosa vanighai nia tua ke, ma kai talua na lei kobekobe talighutiana na ghotu ma kara va tabua.”
EXO 19:24 Ma Yahweh te bosa tughu, “E uto so, mo ko ghoi horu holaa kolugho nia mai Aaron tana bona eni. Hauva mo ko bei lubatira na lei mane gehegehe pana vure subo kara sogha halavui na lei kobekobe ma kara dato mai iani tagua. Ma kara dato mai ke, igeva ke kalera na totoro.”
EXO 19:25 Ma Moses te sughi horu me va sodora na vure subo me bosa vanira nia na hava Yahweh te bosaa.
EXO 20:1 Ma God te nia hevei vanira na vure na lei bosa ni tarai ini,
EXO 20:2 “Inau Yahweh, nimiu na God, to hola horughau mai tana kabu pipiti i Egypt.
EXO 20:3 “Kau bei holohabaa siki god keha. Kau holohabau inau vamua.
EXO 20:4 “Kau bei saria siki titinoni tana reirei ni siki totobo tana oka, pana siki totobo tana [maramana]/ pari pana siki totobo tana tahi.
EXO 20:5 Ma kau bei tongavi vania siki god keha mau holohabaa, na pukuna inau vamua Yahweh, nimiu na God, ma kau holohabau mughua inau vamua. Arahei tara diua na bosagu mara niu sika, inau ku torora kolura nia daledira maia kukuadira me ke saravia na dodoedira.
EXO 20:6 Ma rahei tara doloviu mara taonighi nigua na vetena, inau ku dolovira ritini tana togha ni vavata ni tinoni tara mai muridira.
EXO 20:7 “Kau bei bosa taboa na ahagu, na pukuna inau, Yahweh nimiu na God ku tangotoroa ahei ke bosa taboa na ahagu.
EXO 20:8 “Kau ghanaghana mavaa na Sabbath, ma kau va tabua.
EXO 20:9 E ono na bongi ni lutu kau lutui ga nimiu na lei lutu.
EXO 20:10 Me vituni na bongi, na Sabbath, ma kau va tabua. Tana bongi vaghana keri, kau bei lutu siki nimiu na lutu iga. Ighau, dalemiu na mane mana vaivine, maia nimiu na tinoni lutu/ghairau na mane mana vaivine, nimiu na maumanu maia siki sinogho te kabukolughau.
EXO 20:11 E ono na bongi, inau, Yahweh, te gonia na kokou mana maramana, na tahi, mana lei totobo soko ilokani/ilokadira, mu aheahe e vituni na bongi. Mana pukuna keri inau, Yahweh, tu va tabua e vituni na bongi, me talu tabalilia heghegu ge ke tabu.
EXO 20:12 “Kau nira kikinima tamamiu ma tinamiu, ge ke daro na bongimiu tana komu/butonikomu te vaheghau inau, Yahweh nimiu na God.
EXO 20:13 “Kau bei labumate tinoni.
EXO 20:14 “Kau bei ngelengele.
EXO 20:15 “Kau bei gito.
EXO 20:16 “Kau bei tutugu sorisori na ghamiu na komukolu.
EXO 20:17 “Kau bei nia vevehe na valena na ghamiu na komukolu, tauna, pa nina tinoni lutu/ghairau na mane pana vaivine, pa nina maumanu, pana hava tua te loghoa/lologho.”
EXO 20:18 Tana bona na vure tara rongovia na tagumuna na viviha ragiragi, maia na [talama ni uvete]/[tangina na tavuli], maia tara righia na viti mana ahu te saroa kouna na ghotu, na vure tara mataghu mara tatata mara mua tughuru dutuvia na ghotu.
EXO 20:19 Mara bosa vania Moses, “Ko bosa vanighai [heghemu], ma kai varongohigho. Hauva ighai tai mataghu [ma ge]/[ke vagha] God ke bosa vanighai ke, ighai kai mate!
EXO 20:20 Ma Moses te bosa vanira, “Kau bei mataghu gea. God ke mai vagha eni ge ke tatea iga nina maana, keri ge kau talumavaa haia, ma kau bei gonia gea siki hahi/palugha/tangohahi!”
EXO 20:21 Hauva na vure tara tughuru sagau, ma Moses heghena vamua te va dutuvia na ghobaghuli [te pungi] te ghaha God.
EXO 20:22 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko bosa vanira na vure ni Israel/Jew, ‘Ighau heghemiu tau rongoviu mau ghilala tu kokokoe vanighau mai kokou.
EXO 20:23 Kau bei saria siki titinoni god keha nia na silver pana gold, ma kau holohabara gea te vagha tau nea iga na holohabau inau.
EXO 20:24 Kau kisua nigua na bela ni sukaghi nia na pari, ma kau sukaghighi vaniu iga nimiu na sheep mana goat mana buluka - [na lei sukaghi ge kau kerei, mana lei sukaghi ge kau hevei ma kau kabu mabo kolura rana vure.] Mi tana sopa bona ku vilia ge kau holohabau inau keri/iga, inau ku mai vanighau mu ku vautoghau.
EXO 20:25 Ma ge kau gonia na bela ni sukaghi nia na vatu ke, kau nia lutu vamua na vatu tau mua saria. Kau bei sodui pa ka kau sarighi nia na halo, na pukuna ke nea gea me ke mua ulaghana na vatei lutu tabu.
EXO 20:26 Kau bei talu malei tuturini/palapala nigua na bela ni sukaghi na vatei tete dato. Kau nea so ke, mi tana bona kau sei dato iga ke, igeva kara righia vamua sarana nimiu na tivi ma kara righighau tau soesole.”
EXO 21:1 Ma Yahweh te ghoi bosa vania Moses, “Raini gaighi na balu vetena ko vahera na vure ma kara taonighi.
EXO 21:2 Ma ge kau pelua na seka tana taba ni vure ni Israel/Jew, ke lutuvagha na seka vamua e ono na niulu. Ma kau lubatia me ke tona tatavahale e vituni na niulu, me mua pelughau siki rongo.
EXO 21:3 Ke vagha na tinoni ke mua taulaghi tana bona ke seka me ke tauna imurina ke, gaia heghena vamua ke rughuhoru. Mi tana bona te mai me ke taulaghi tua ke, me ke va saravia na bona na vunaghina ke lubatia ke, gaia ma tauna koro rughuhoru tatavahale.
EXO 21:4 Ma ge na vunaghina ke vahea tauna tana bona te seka mo koro logho daledira, na mane vamua ke rughuhoru tana seka e vituni na niulu. Na tauna ma dalena kara nia seka so na vunaghina.
EXO 21:5 Hauva, ma ge na seka te rughuhoru ke baubahu vania na vunaghina me ke ghaghua, “Inau tu dolovia na vunaghina, taugu, ma rana dalegu, me uto va ge ku mua rughuhoru tatavahale.”
EXO 21:6 Keri ge na vunaghina ke talutatea vania God. Me ke lavia va tana mataula me ke potaa na kulina nia na nila tana matadira na vure subo, vaho na seka keri ke nina na vunaghina tana bongi ni volana.
EXO 21:7 “Ma ge na mane ke nia hunulu dalena na vaivine vania hei ke, na vaivine keri ke mua rughuhoru sania na seka tana sosokona ono na niulu tara ghaghua iga na lei mane.
EXO 21:8 Ke vagha na vaivine ke mua togotogona na mane te pelua ge ke tauna ke, ge ke ghoi nia hunulu olia tana tamana. Me ke mua nia hunulu vania ahei te sinogho haghe mai, na pukuna gaia te diua nina talamaghi mai tatana.
EXO 21:9 Ma ge na vunaghina na seka vaivine ke padapada kolua me ke tauna dalena na mane, ke mua ghoi nea te vagha na seka, ke nea vagha na dalena vaivine.
EXO 21:10 Ma ge na vunaghina heghena ke tauna so, mi geva ke tauna eruani vaivine ke, ke kuti utoa me ke vahea na tivi na diki tauna, me ke nia maturukolu te nea mai ga na vauvaluni mai.
EXO 21:11 Ke vagha na vunaghina ke mua goni taonighi vania e tolu na ghanaghana ini ke, na vaivine keri ke rughuhoru tatavahale me ke mua pelua siki rongo vania.
EXO 21:12 “Na tinoni ke labu dikalaa siki sakai me ke mate ke, kau labumatea ghua na tinoni keri.
EXO 21:13 Ma ge na tinoni vaghana keri ke mua ghanaghana ge ke labumatea siki sakai, gaia ke sogha tana siki komu ku vilia vanighau, ge ke kabu tatavahale tana komu keri.
EXO 21:14 Ma ge siki tinoni ke talugonia na ghanaghana ni mateana siki sakai tana liona, sakai vamua ke sama me ke mai polo ta nigua na bela ni sukaghi, kau hola horua ma kau labumatea.
EXO 21:15 “Siki sakai ke labu dikalaa tinana pa tamana, kau labumatea ghua.
EXO 21:16 “Ma hei ke gitoa siki tinoni sakai vamua te nia hunulu vagha na seka, pe ke talugonia so itatana, kau labumatea na tinoni keri.
EXO 21:17 “Ma hei ke koengelea tinana pa tamana, kau labumatea ghua.
EXO 21:18 “Ke vagha erua na tinoni koro veilaulabui, ma sakai rotadira ke peta nia na vatu, pe ke lupi dikalaa nia na limana, me ke mua mate na tinoni keha, kau mua toroa na tinoni keri. Ma gaia te bubuto me ke koli so tana ghimena, mi murina ke nia sakutua na totoghona, na tinoni te nea ge totoghona ke gonia na poroporo ulu vania hoghona, me ke righi taonia koekobe ke ghoi uto pulohi.
EXO 21:20 “Ma hei ke labua nia na ghai nina seka mane pana seka vaivine, me ke mate tua tana bona te labua ke, kau toroa na tinoni keri.
EXO 21:21 Hauva mana seka keri ke mate sakai pe rua na bongi murina te labumatea, kau bei toroa gea na vunaghina, na pukuna e sivilaghinia tua nina seka vagha nina rongo sule.
EXO 21:22 “Ke vagha na balu tinoni kara veilaulabui koukolu ma kara tupia na vaivine te bohe, me ke suabutoa dalena, me ke mua loghoa siki pae tana hulina, gaia te labua ke poroporo uluna tauna na vaivine. Ma tauna ke nia kukuniti na nongiana na poroporo ulu, mana lei mane huhuli ni komu kara talamaghinia, na tinoni keri pelua tua.
EXO 21:23 Hauva, ke vagha na tinoni keri te dikalaa na vaivine te bohe, na totoro ke kalea ke taonia na hava vaughilala tana hulina na vaivine. Me ke mate ke, ma gaia ghua ke mate.
EXO 21:24 Ma sakai na matana ke sivilaghinia ke, mana gaia ghua kara kisi horu keha sakai na matana. Me ke kabilu keha sakai na livona ke, ma gaia ghua kara bilukehaa na livona. Siki limana ke tasodu ke, me ke tasodu ghua na limana gaia, me ke tagoti siki tuana ke, ma gaia ghua kara gotia na tuana.
EXO 21:25 Mana tinoni ke kerea na vaivine tana lake, ma gaia ghua kara kerea tana lake. Na mane ke toka na vaivine, ma gaia ghua kara toka pae. Me ke mua horu diki ghabu itatana ke, me ke ghaghua ghua iga na mane.
EXO 21:26 “Ke vagha na vunaghina ke labua nina seka mane pana vaivine, me ke dika sakai na matana ke, gaia ke lubati tatavahalea na seka keri, na pukuna na peluna te nea na matana me dika.
EXO 21:27 Ke vagha na vunaghina ke tupia nina seka mane pana vaivine me ke kabilu keha siki livona ke, gaia te loghoa ke lubati tatavahale vagha te pelu olia nia na livona te kabilu keha.
EXO 21:28 “Ke vagha siki buluka mane ke matea siki tinoni, na mane pana vaivine, kara peta matea nia na vatu. Ma kau bei ghania gea na vinahina ma kau bei toroa gea ghua na tinoni te loghoa na buluka keri.
EXO 21:29 Hauva mana vure kara ghilalaa na buluka mane eni te asi me ghilala te ghoi dikalaa tinoni, mara talutate haia vania so na tinoni te loghoa me mua talu haghea so tana piluna, mana buluka mane eni te ghoi va matea so siki tinoni mane pana vaivine ke, na buluka mane eni kau peta matea nia na vatu, ma kau matea ghua na tinoni te loghoa.
EXO 21:30 Hauvaa ma ge takara lubatia me ke pelu olia na volana ge ke mua mate, na tinoni te loghoa ke pelu udoluna engiha tara kagea iga na matena.
EXO 21:31 Ma ge siki buluka mane eni ke matea siki garimane pa siki gari vaivine/tahula ke, ma gaia so na vetena ia kau nea taonia.
EXO 21:32 Ma ge na buluka mane eni ke matea siki seka mane pana seka vaivine, na tinoni te loghoa na buluka mane ke pelui tolu hangavulu ni silver vaa itatana hei te vunaghina na seka kiri, vaho ge kau peta matea na buluka mane keri.
EXO 21:33 “Ke vagha siki tinoni ke loghoa na tuvu ni beti me ke mua vongotia, pe ke ghelia siki gilu me ke mua pari kuvia, ma siki buluka pana donkey ke tumu haghena ilokana na tuvu ni beti pana gilu, me ke mate ke,
EXO 21:34 na tinoni eni ke pelua horua na volana va itatana na tinoni te loghoa na maumanu kiri, ma gaia tua ke loghoa na maumanu te mate.
EXO 21:35 Ma ge siki buluka mane ke labumatea nina buluka mane siki kulana, rogaira udolu koro nia hunulu na buluka mane te vola, mo koro tuvali kaekagea na mateana tana ghobudira, mo koro tuvalia ghua na vinahina na buluka mane te mate.
EXO 21:36 Ma ge kara ghilala tua na vure na buluka mane keri te asi me matamata ngangata me tona haliu so na mateadira na lei maumanu, mana tinoni loghoa te mua talu haghea tana piluna, gaia ke nia hevei sakai na buluka mane te vola, me holaa na buluka mane te mate.”
EXO 22:1 Yahweh te bosa ghua, “Ahei ke gitoa nina buluka pa nina sheep pe ke matea, pe ke nia hunulu vania siki tinoni keha, ke tughu olia na buluka nia e lima na buluka pe ke gitoa na sheep ke, me ke tughua nia vati na sheep, ke tughui nia na sheep te gitoa.
EXO 22:2 Na tinoni te gito eni ke tughu olia mughua na hava te gitoa. Me ke tinoni bona gaia, me mua loghoa siki nina totobo/lologho, kara hola gaia ma kara nia hunulu vaghaa na seka, ma kara hola na matena, ma kara pelu olighi nia hava te gitoi. Ke vagha na na buluka pa na donkey pana sheep, me ke mua matea na hava na maumanu vaghana te gitoa ke, ke nia hevei oli kolua nia erua te vagha keri te gitoa. “Ma ge na tinoni gito ke mai tana tana bongi, me ke haghe tana valena siki tinoni, mana tinoni logho vale ke sodoa me ke labumatea ke, na tinoni logho vale te mua hahi. Hauva ma ge na tinoni gito ke mai tana dani, mana tinoni logho vale ke labumatea ke, me ke mua uto te nea iga hoghona, me manana ge kara tangotoroa.
EXO 22:5 “Me ke vagha siki tinoni ke talua nina maumanu ni vatei vanga ta nina leghai haulaghi pa ta nina hughuru ni grep/grape mana maumanu keri ke horu me ke va odai na vangana nina leghai pana hughuru siki tinoni, na tinoni lologho maumanu gaia ke pelu olighi na hava te odai nina maumanu me ke nighi tutughu ne puku ni vanga ta nina leghai pana hughuru vania na tinoni keri.
EXO 22:6 Ma siki sakai ke kerea nina leghai, mana lake ke vanga kolili me ke va sodoa na tautalu mamaha te dutuvia nina leghai sakai na tinoni keha, me ke ghanighi na vangana na leghai pe ke va sodoi nina baore te talu kolia, na tinoni te tungia na lake ke tughui na vanga te ghanighi na lake.
EXO 22:7 “Ma ge siki sakai ghua ke tala na righitaoniani nina seleni pa siki nina puku ni totobo lologho sakai na tinoni, mi murina mai ka, ma siki tinoni keha te mai gitoi na lei totobo kiri, ma kara sodoa hei te gito ke, ke tughu olighi eruani na hava te gitoi.
EXO 22:8 Ma kara mua topoa na tinoni te gito ke, kara holaa na tinoni te righitaoniani na lei totobo kiri, ma kara lavia va itadira na vure dete, me ke baubahu vanira tana matagu Yahweh te mua gitoi gaia na lei totobo kiri.
EXO 22:9 “Ma ge siki tinoni ke sivilaghinia nina lei totobo/lologho te vaghai na buluka, donkey pana sheep, pa sughua na tivi pana hava so, mi murina mai ka, sakai so na tinoni te holai moro nia hughuhughu ahei sughua rotadira te puku ni loghoani, kara holara va tana bona ni holohabau. Ahei tadira inau, Yahweh, tu tughunia te hahi ke, keri ge ahei te hahi ke nia heveioli vanira va na tinoni te puku ni lologho, eruani na mateni na hava te gitoi.
EXO 22:10 “Ma ge na tinoni te tala ge ke righitaonia nina donkey, buluka, pana sheep pana maumanu ghua vania sakai na tinoni keha, me ke mate heghena pe ke pae, pe ke mai gitoa siki tinoni ghighirou, me taho siki tinoni ke righi sodoa ke,
EXO 22:11 na tinoni te tala ge ke righitaoni ke mai kenera na vure ni dete me ke mai gonia na baubahu tana ahagu inau Yahweh te mua gitoa gaia na maumanu keri. Ma ge siki sakai ke mua gitoa na maumanu keri, na tinoni lologho ke talamaghia/pangotia na papari/baubahu eni, mana tinoni te tala ge ke righitaonia te mua pelu olia.
EXO 22:12 Hauva ma ge siki tinoni ke gitoa na maumanu ke, mana tinoni te righitaoni ke tughu olia vania na tinoni te loghoa na maumanu keri.
EXO 22:13 Ma ge na maumanu asi ke mai matea ke, na tinoni te righitaoni ke hola na pilena, me ke mai tatea vania na tinoni logho, ge kara taluutunia te matea sughua na maumanu asi. Keri ge tinoni te righitaoni ke mua tughu olia na maumanu.
EXO 22:14 Ma ge na tinoni ke nongia me ke nia latu na maumanu me ke mua nia udukolua ahei te loghoa, mana maumanu ke pae pe ke mate, na tinoni keri ke pelu/tughu olia na maumanu vania hei te loghoa.
EXO 22:15 Hauva, ma ge na maumanu ke bubuto pe ke mate te ghana so iga hei te loghoa, na tinoni te nongi ke mua tughu olia vania hei te lologho. Ma siki tinoni ke nongia ge ke nia lutu me ke tabaa sokoa tua me ke mate na maumanu ke, me ke mua tughu oli ghua na pukuna e saroa tua na tabana te pelu sokoa nia ge nia lutu.
EXO 22:16 “Na tahula marabu/[te mua nia maturu kolu mua siki mane], me ke nia bosa kolu siki mane, me ke gonia vania tua na tangotangodika ke, na mane keri ke va pelua ta tamana na vaivine vaho ge ke tauna.
EXO 22:17 Ma tamana na tahula keri ke mua lubatia dalena ge ke tauna na mane keri ke, me ke nia poroporoulu na rongo te kaekagena na matena na tahula marabu.
EXO 22:18 “Siki vaivine ke nia lutu na kibo ke, ma kau matea na vaivine keri.
EXO 22:19 “Na tinoni ke tangodika itatana siki maumanu, kau matea ghua.
EXO 22:20 “Ma hei ke sukaghia siki god keha ke, kau matea. Kau sukaghia vaso/vamua Yahweh.
EXO 22:21 “Ma siki tinoni ke sinogho haghe mai tamua, kau bei lavibuleana. Kau ghanaghana olia tana bona tau sinogho va i Egypt.
EXO 22:22 “Kau bei nira ghighirou gea na lei vaivine mate sasani maia na lei gari pile tara mate sanira tamadira ma tinadira.
EXO 22:23 Kau gonia vanira na totobo te dika ke, mi nau ku arovira so tana bona kara tangi vaniu ge ku hangara.
EXO 22:24 Ma nigua na rutu ke gatu vanighau, mu ku neghau ge kau mate tana veitotoghoni, mana lei taumiu kara samu mana lei dalemiu kara mua tamagha ghua.
EXO 22:25 “Kau lavikau vania siki tinoni bona ke, kau bei nera ge kau pelu olia na balu rongo ivuvungana na rongo te hola kaua vagha na bank.
EXO 22:26 Kau lotia na popolona siki tinoni, me ke sora na bona te nia baubahu ge ke pelu olia itamiu na rongo. Kau vahe oliana popolona te mua huu mua na hina.
EXO 22:27 Na pukuna gaia vamua tua na popole te loghoa ke poroa nia na hulina. Mi tana bona ke tangi vaniu ge ku hanga ke, mu ku hangaa so na pukuna tu nira dikalio arahei tara ghaghana iga.
EXO 22:28 “Kau bei bosa tabuu inau nimiu na God, ma kau bei bosai na lei bosa dika vanira na lei mane naghomiu.
EXO 22:29 “Mi tana bona kau heveioli ke, kau nighi heveioli vaniu mai na lei vuivuni ni vanga ta nimiu na leghai, maia ghua na kokolo ni olive maia na wine. “Kau nighi heveioli vaniu mai nimiu na mane kamanagho.
EXO 22:30 Kau vahe oliu mai ghua na dale buluka mane, mana dale sheep mane. Tana bona kara sivuragha ke, kara kabu kolua ghua tinadira te vitu mua na bongi murina kara sivuragha, ma kara sukaghi vaniu mai ke alu na bongi [murina tara sivuragha].
EXO 22:31 Ighau nigua na vure tabu. Keri ge kau bei ghanighi gea na vinahini na maumanu te matera na siki maumanu asi keha. Ighau kau vahera vamua tana lei kau, ma kara ghanighi.”
EXO 23:1 Ma Yahweh te ghoi bosa vania so Moses, “Kau bei bosai gea na lei bosa sorisori ivuvungadira arahei na keha. Ma siki tinoni ke hanga na koti, ke bei bosa na hava te mua utuni, ge ke hanga na tinoni te mua maemane.
EXO 23:2 “Kau bei nira udukolu na lei tinoni tara liona na goniana na totobo dika, pa ra bosaa na hava te mua utuni tana dete.
EXO 23:3 Ma siki tinoni bona ke tona tana koti ke, kau bei nia pala ma kau hangaa, sakai vamua/[na pukuna] te bona.
EXO 23:4 Ma ge kau tona sodoa nina buluka pana donkey na ghamiu levunimate tara tona sania na bona te talura iga, kau laviolira vania mai na ghamiu levunimate.
EXO 23:5 Nina donkey na ghamiu na levunimate, ke mavaa na hohola te holaa, me ke nia tumu na hohola tana pari, ma kau righia ke, kau bei tona haliu, kau hangaa na ghamiu na levunimate ma kau tughuru vaghinia na donkey ge ke tughuru dato.
EXO 23:6 “Kau bei pegopalaa na tinoni bona tana koti.
EXO 23:7 “Kau bei pegoa hei tana koti, ma kau bei labumate tinoni ma kau toroa nia te mua goni hahia siki totobo dika. Kau nea eni vania hei ke, ku mua talukehai vania hei te ghaghua iga.
EXO 23:8 “Ma siki tinoni dika ke tabotabo ge ke nia lutu na rongo ge ke sukighau ma kau nia pala tana koti, kau bei taonia gea na totobo keri. Kau nera gea na vure dete ma kara rorodo, mara mua righikalea na hava te maemane, mau nea na koti me toroa na tinoni te ma goni hahi na hava.
EXO 23:9 Kau lavibuleadira na sinogho haghe mai na pukuna ighau ghua tua sinogho tana bona tau kabu pipiti i Egypt, mau vadangia na dikana tana bona keri.
EXO 23:10 “E ono na niulu kau lutui ga nimiu na leghai ta nimiu a pari, ge kau holai ga na ghamiu na vanga subai/vadei.
EXO 23:11 E vitu na niulu kau bei suba siki totobo ilokana nimiu na pari, kau sania me ke aheahe. Kau bei lutua mua iga siki leghai, ma kau bei gheli keahi ghua siki vanga te totolo me ghahai ga. Na vure bona kara lavighi na vanga tara totolo dato, mana maumanu asi kara ghanighi na vanga tara lavi sanighi na vure bona. Ma kau nea ghua iga nimiu na leghai ni grape mana lei ghai ni olive.
EXO 23:12 “Ma haia ke tau ghilala vamua na lutu e ono na bongi, me vituni na bongi, kau mua tangomana ge kau lutu iga. Me vituni na bongi ke, na bongi ni aheahe ighau, maia nimiu na seka, mara hei na sinogho tara lutu vanighau. Kara aheahe maia ghua nimiu na lei maumanu.
EXO 23:13 Kau rongovi utoi na lei totobo ini inau, nimiu na God, tu bosai vanighau. Kau bei kokoeliulivuti vania siki god keha, sughu manaa na bosani na ahadira kau bei nea ghua.
EXO 23:14 “Tana lei niulu, kau talu sosopara e tolu na bongi ge kau ghanaghana mavau iga.
EXO 23:15 Tana vula Abib kau ghanaghana iga na bongi ni Berete Gulu, na pukuna tana vula ia tua eni, tu lavihorughau mai Egypt, ma kau taonighi na hava tu bosai vanighau. Mi tana e vitu na bongi kau ghanighi berete te taho iga na yeast. Ma kau holai mai mughua nimiu na vatei sukaghi ge kau holohabau nia.
EXO 23:16 Kau ghanaghana ghua na bongi ni Lavinivogha, na bongi ni heveioli ta sopa nimiu na leghai na vuivuni ni vanga. “Ma kau ghanaghana ghua te soko iga na bona ni ghegheli. Mi tana sosokona na niulu, kau ghanaghana olia na bongina na ghaghata tau lavighi mai ga na vangani nimiu na leghai
EXO 23:17 Tana tughu niulu vanira tolu na bongi mava ini na lei mane kara mai holohabau inau, Yahweh, nimiu na God.
EXO 23:18 “Kau bei nia sukaghi na berete te loghoa na yeast tana bona kau nia sukaghi [vaniu] na maumanu [ma kau hea nina ghabu vaniu]. Ma kau kerea na birosoni na lei maumanu tau nighi sukaghi tana bongi eni, taho siki biroso te ghaha olighi me ke saravia na roropoghana.
EXO 23:19 “Kau holai mai tughu niulu tana valegu, inau a Yahweh, nimiu na God, na vuivuni na vanga ni subai tau holai ta nimiu na leghai tana bona ni lavinivogha. “Kau bei ghalatia nia gea na dalei sheep pana goat nia kokolo ni susuna tinadira.
EXO 23:20 “Inau ku nia vetena vanighau na angel geke idevighau me ke righitaonighau ta nimiu na vinano vaa tana komu/butonikomu tu gonidilaa vanighau.
EXO 23:21 Kau rongovia ma kau goni taonia na hava ke bosa vanighau nia. Kau bei hughuhughu kolua, na pukuna inau tua tu nia vetena vanighau, me ke mua talukehai vania hei ke hughuhughu kolua.
EXO 23:22 Ge teke vagha kau taonia ma kau gonia na hava tu bosa vanighau, inau ku veitotoghoni kolura ghamiu na levunimate.
EXO 23:23 Ma nigua na angel ke idevighau me ke lavighau va tana komudira/butonikomudira rana vure ni Amor, mana vure ni Hit, mana vure ni Periz, mana vure ni Canaan, mana vure ni Hiv mana vure ni Jebus, mi nau ku taghalaghinira sokora na vure raini.
EXO 23:24 Kau bei tongaghi vania didira na lei god ma kau bei holohabara gea. Ma kau bei taonia gea ghua ivei tar nea na holohaba. Kau taghalaghighi didira na god ma kau durake horui didira na vatu tabu datogha tara tughuru iga ge kara holohaba.
EXO 23:25 “Kau holohabau vaso inau Yahweh, nimiu na God, ma kau nea ke, mi nau ku vautoghau nia na vanga ke subo me ke subo ghua na ghamiu na beti, mu ku lavikehaghau na vahaghi tamiu.
EXO 23:26 Na lei vaivine kara logho daledira tana bona kau sara tana kolu ni tunuva keri. Mana lei vaivine kara mua sivilaghinia siki daledira tana bona tara mua vahuhu mua, mi nau ku neghau ge ke daro na volamiu.
EXO 23:27 Mi nau ku nera na ghamiu na levunimate ge kara mataghuniu, mu ku nei na liodira ge ke hughahughapoto ta ghamiu na levunimate, mu ku nera ghua ge kara ririu keha ma kara sama keha itamiu.
EXO 23:28 Mi nau ku nera na ghamiu na levunimate ge kara mataghu nighau, mu ku ghurukehara na kema ni Hiv, mana Canaan maia na kema ni Hit tana bona kau sakutua tona.
EXO 23:29 Mu ku mua ghuruhorura ilokana sakai na niulu, na pukuna ku nea ke, me ke aroha na komu/butonikomu baubahu, me ke subo ngangata iga na maumanu asi kau mua tangomana na ghurukehaadira.
EXO 23:30 Ku mua ghuruhorura sakai te, balu mu ghura, koekobe ke saravia na bona ke sivuragha me ke subo na tinoni ge kau vunaghina na komu/butonikomu baubahu (tunuva).
EXO 23:31 Mi nau ku talua na kobekobena na komu/butonikomu baubahu ke vuivuni paleva launa na Tahi Sisi, me ke saravia na paleva bokona na beti tina Euphrates, me ke ghoi vuivuni paleva uluna na tahi Mediterranean me ke saravia longana na bona tuatuarese te mua totolo ga siki ghai. Mi nau ku vaheghau na laga mana maana ge kau vunaghidira na vure tana komu/butonikomu keri, ma kau ghurura so na vure tana bona kau sakutua haghe tana komu/butonikomu baubahu.
EXO 23:32 Kau bei gonia siki baubahu koluadira pa sughua didira na god ghua.
EXO 23:33 Kau bei lubatira ge kara sopou ilokana na komu/butonikomu ni baubahu. Kara neghau ma kau tangotangodika savuu gea. Ma kau holohaba so didira na lei god keha ke, ma gaia keri na hahi kau tumu iga ilokana.”
EXO 24:1 Keri ke Yahweh te bosa vania Moses, “Ko holara Aaron, ma Nadab ma Abihu kolura nia ara vitu hangavulu na mane naghomiu, ma kau dato mai tagua inau God tana ghotu eni. Mi tana bona kau mai dutu pile mua ke, kau tongavi/poghotao ma kau holohabau.
EXO 24:2 Ighoe heghemu vamua ko tangomana ge ko mai dutuviu. Ma gaira na lei mane naghomiu kara bei mai dutu gea, maia na balu vure ghua kara bei dato mai gea tana ghotu eni.
EXO 24:3 Ma Moses te ladavaghinia vanira na vure na lei kokokoe mava maia na lei vetena Yahweh te bosa vanira nia. Ma gaira udolu na vure tara bosa sakaisonikolu mara ghaghua, “Ighai tai baubahu ge kai goni taonia na hava Yahweh te bosaa vanighai.”
EXO 24:4 Ma Moses te gere horui na lei kokokoe Yahweh te bosai vania nia. Mi tana puipungighana tana doni vaolu, Moses te kisua sakai na bela ni sukaghi tana pukuna na ghotu, ge holai hangavulu rua na vatu sule. E tughuru vaghinighi hangavulu rua na vatu taonighi hangavulu rua na kema ni Israel/Jew.
EXO 24:5 Me vilira na balu garimane ni Israel ge kara matera na balu buluka mane vaolu, ma kara nira sukaghi vania Yahweh. Na balu kara kerei mana balu na levudira vamua tara kerei mana levu tara ghanighi te talutatea didira na tamakulani kulana God.
EXO 24:6 Me holai na ghabudira na lei dale buluka mane me talui na levuni lokana na popo, me seburukaghinighi na levuni keha tana bela ni sukaghi.
EXO 24:7 Keri ge holaa na buka ni baubahu nina God te gere horui ga na lei kokokoe kiri, me idumi tatei vanira na vure. Mara bosa mara ghaghua, “Ighai kai taonia Yahweh, ma kai goni taonighi na lei kokokoe Yahweh te lioni ge kai gonighi.”
EXO 24:8 Keri ke, Moses te seburukaghinighi na ghabu ilokana na popo itadira na vure, ge bosa me ghaghua, “Gaia eni na ghabu te patupatu laga na baubahu Yahweh te nea vanighau tana bona te nighi hevei nina vetena.”
EXO 24:9 Ma Moses kolura Aaron, Nadab, Abihu maia ara vitu na hangavulu na mane nagho ni Israel/Jew, tara dato tana ghotu.
EXO 24:10 Iani tara righia God ni Israel/Jew. Tana pukuna na ghotu lilighina na bona te tughuru iga ra righighi na balu vatu utoutoi tara holoi nia sapphire, te mana/mara reireini te vagha na parako raumauri.
EXO 24:11 Ma sakai vamua na lei mane nagho ni Israel/Jew tara righia God, e mua dikalara, mi murina eni gaira tra vanga mara inu koukolu.
EXO 24:12 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko dato mai ani tagua tana ghotu. Ko kabu iani, mi nau ku vahegho rua na vatu peapea tu gere horui ga nigua na vetena tu gerehorui ga nigua na lei vetena mana bosa ni tarai ge ko taraira nia na vure ni Israel/Jew.”
EXO 24:13 Moses maia Joshua na hahanga, te gonidila, ma Moses te sei dato ta nina ghotu God.
EXO 24:14 Imurina te sei dato, Moses te bosa vanira na balu mane nagho ni Israel/Jew, “Kau kabu pitughai ani koekobe koro oli mai. Ma ge siki hughuhughu ke sivuragha mai muriamu ke, kau va righira Aaron ma Hur toro kabu kolughau, [mara tona vanira].
EXO 24:15 Keri ge dato Moses tana ghotu, mana pui/ghobaghuli sule te horu mai me saroa kouna na ghotu.
EXO 24:16 Mana mararana nina maana Yahweh te kabu kouna na ghotu Sinai, me ono na bongi te saroa na pungi/ghotu. Me vituni na bongi, Yahweh te holoa Moses ilokana na pungi/ghobaghuli.
EXO 24:17 Mi tana bona na vure ni Israel/Jew tara righia na mararana nina maana God te marara vagha na lake sule kouna na ghotu.
EXO 24:18 Keri ke, Moses te tona tana ghobaghuli tana bona te sei dato tana ghotu. Me kabu iga vati hangavulu na dani me vati hangavulu na bongi.
EXO 25:1 Yahweh te bosa vania Moses,
EXO 25:2 “Ko bosa vanira na vure ni Israel/Jew ahei te liona ge ke nia mai nina hevei oli vaniu ke, me ke nea so.
EXO 25:3 Raini gaighi na gegereni na lei totobo ko holopangotighi tughuu inau kara nighi hevei na vure - gold, silver mana bronze;
EXO 25:4 na vuvulu ni sheep te reirei vagha na horara, boibongi pana sisi, na tivi pura utoutoa, na tivi pura tara vauhia nia na ghuighuli ni goat;
EXO 25:5 na ghuighuli ni sheep mane tara gonia me sisi, na ghuighuli ni maumanu te malebo, maia na ghai tara holoa nia acacia,
EXO 25:6 na kokolo ni olive kara dodoea nia na bulu, na raurau ni ghai na vatei kere ghaiuruuru te gasuva, maia na kokolo tabu me vatei siusiu tinoni, maia kara tabui nia na balu totobo;
EXO 25:7 na vatu sisi utoutoa/vitiviti tara holoa nia na onyx, maia ghua na balu vatu vitiviti/utoutoa so kara talui tana sosokona didira pupulu na puku ni sonisukaghi tara holoa nia na ephod, maia na paosi te sasarau lilighina na pupulu.
EXO 25:8 Mo ko bosa vanira na vure ni Israel/Jew kara kisua vaniu sakai na vaevale tapole tabu, mi kakeri iga ku sopou ighobudira.
EXO 25:9 Kau kisua na vaevale tapole tabu, maia na lei totobo soko ilokana, ke tona taoni utoa nigua na ghanaghana ku tughunia vanigho kau nea iga na goniana.
EXO 25:10 “Ko gonia sakai na bokisi nia tibana na ghai tara holoa nia na acacia. Mana darona ke saravia erua mi levu na cubit, mana volapana ke saravia sakai mi levu na cubit, mana datona ke saravia sakai mi levu na cubit.
EXO 25:11 Mo ko saroa na lokana nia na puku ni gold maia ghua ke talighutia i paribebetena. Mo ko gonia sakai na kabe ni gold ke talighutia na bokisi na vaguvaguna.
EXO 25:12 Mo ko gonighi ghua e vati na ringi ni gold. Mo ko tarighi e vati na ringi ini taonighi e vati na tuana na bokisi, erua ta sakai na levu, me rua tana ruani na levu.
EXO 25:13 Mo ko gonighi ghua erua na ghai daro na vatei holaana na bokisi, na ghai tara holoa nia na acacia na tibana ko gonia nia, mo ko rago taovaghia nia na gold na ghai ni hola.
EXO 25:14 Vaho ge ko talui va erua na ghai ni hola ilokani e vati na papada/ringi tana rua na levu na vatei holana nia.
EXO 25:15 Erua na ghai ni hola ini ke kara ghahara haia tua ilokani na lei ringi kiri, ko bei ghoi hola kehai tua.
EXO 25:16 Me rua na vatu peapea tu gerei ga nigua na baubahu ge ku nia hevei vanigho, ko talui lokana na bokisi keri.
EXO 25:17 Mo ko gonia sakai na sasaroa na bokisi nia na puku ni gold, mana darona ke saravia erua mi levu na cubit, mana volapana ke saravia sakai mi levu na cubit.
EXO 25:18 Mo ko sarighi erua na cherubim, koro loghoi na ghata ni gold. Ko patokighi va itadira, mo ko talui va erua cherubim ini kouni erua na sosokoni na sasaro,
EXO 25:19 mo ko talu pasukolura na cherubim ini ge koro pasukolua nia na sasarona.
EXO 25:20 Na cherubim koro vaevane kolu mo koro vaevane horua sasarona na bokisi. Koro vurehighi na ghatadira me ke saroa na vouvotuna na bokisi.
EXO 25:21 Mi nau ku vahegho erua na vatu peapea mo ko talu haghei lokana na bokisi, vaho ge ko hola na sasarona mo ko vongotia.
EXO 25:22 Vouvotuna na sasaro na bokisi ighobudira rua na cherubim, kakeri ku sodogho, mu ku kokokoe kolugho ge ku vahegho nigua na lei vetena vanira na vure ni Israel/Jew, ma kara taonighi.
EXO 25:23 “Keri ge ko gonia sakai na bela nia na ghai tara holoa nia na acacia. Na darona ke saravia erua na cubit, na volapana ke sakai na cubit, mana datona ke saravia sakai mi levu na cubit.
EXO 25:24 Ko saroa nia na puku ni gold na lei tibana. Mo ko gonia sakai kabe ni gold ke talighutia na bela eni na vaguvaguna.
EXO 25:25 Mi vouvotuna na bela, ko gonia iga na pilupiluna ke talighutia niana datona na pilupilu lima na gigiri.
EXO 25:26 Mo ko gonighi vati na ringi nia na puku ni gold tana bela eni, ko tari sasaraui lilighini vati na tuana na bela.
EXO 25:27 Na lei ringi ini kara loti kolui erua na ghai ni holana na bela, ma kara dutuvia na pilupilu.
EXO 25:28 Mo ko gonighi ghua erua na ghai daro ni hola, nia na ghai tara holoa nia acacia, vaho ge ko saroa nia na puku ni gold.
EXO 25:29 Ko gonighi na plate mana dish nia na puku ni gold, maia na barore, mana popo, mana kapu na vatei talu wine ge ko nia sukaghi dato vaniu mai.
EXO 25:30 Ko talua haia na berete tabu eni vouvotuna na bela, ke tughunitatea inau haia tu ghaha kolughau haia. Na berete eni ke ghaha haia tana matagu.
EXO 25:31 Ko gonia na tuana na vatei talu bulu nia na puku ni gold. Na tuana mana berena ke, ko tupi paruruha na gold ge ko gonighi nia. Na ghobupaupatuna ko talua iga na seu ni vatei tolu kokolo, mana seu ke reirei vagha na pulaoa/flower, mana lei hegohegona ke mai ta sakai na base vamua.
EXO 25:32 Me ke loghoi e ono na baebaseni - e tolu na baebase ke tona horu taonia na ghobuna i levu, me tolu ke tona va i levu.
EXO 25:33 Me ono na vaguvagu ke, ko gonighi ma kara reirei vagha na pulaoa/flower-tana na ghai tara holoa nia almond.
EXO 25:34 Mana berea ko gonighi ga e vati na pulaoa/flower nia na puku ni gold, mana reireina ke vagha na pulaoa/flower-tana na ghai tara holoa nia almond.
EXO 25:35 E tolu na bona ko talui ga sasakai na pulaoa/flower kara pasukolu iga na lei vaguvagu va tana bere.
EXO 25:36 Ko tupi maemane na gold va tana ghai ni vatei talu bulu eni maia na vatei talu pulaoa/flower, maia na lei vughuvughu ke pasukolu ta sakai na puku ni gold vamua [tara patokighi].
EXO 25:37 Vaho ge ko gonighi ara vitu na bulu na vatei talu kokolo, mo ko talui va ivouvotuna ge ke nia hevei na marara va inagho.
EXO 25:38 Ko gonighi na palapala (sisis) ge ke lotia kolua na vatei talu lake, maia na plate nia na puku ni gold.
EXO 25:39 Ko holai tolu hangavulu lima na kilo na puku ni gold ge ko gonia nia na vatei talu bulu eni maia ghua na lei hegohego na.
EXO 25:40 Ko goni taoni utoa na totoghalena tana bona ko gonia na vatei talu bulu eni tu bosaa vanigho kouna na ghotu.
EXO 26:1 Ko gonia na vaevale tapole tabu ni ra paregho (10) rana tivi kara malebo ghioghio, boibongi, me ke sisi rana susukini. Holatia na tinoni te ghilala utoa na susuki tivi me ke sukighi na vaughilala ni maumanu vola tana tivi rakeri ma kara logho ghatadira.
EXO 26:2 Rana tivi rakeri, kara sakai na vata ni daro mana volapa va sono. Sakai na midi ni tivi ke, vitu na ghoto na darona me ke sakai na ghoto na volapa.
EXO 26:3 Suki kokolui ra liva na midi ni tivi rakeri ge kara sakai na tivi vaso. Mo ko suki kokolui ghua na balu midi ni tivi ge ke ruani na ovu.
EXO 26:4 Ko tura alaala horui na ringi tana sosokoni na tivi ghioghio mi sosokoni ghua sopa sakai na midi ni tivi.
EXO 26:5 Turai ra livi hangavulu na ringi tana sosokoni ta sopa sakai na tivi tana vuivuni ni ovu. Mo ko turai ghua ra livi hangavulu na ringi tana sopa sosokoni ra ruani na ovu. Rana ringi raeni ke, kara sopa murimuri kokolu.
EXO 26:6 Holai ra lima hangavulu na halili gold, mo ko talukolui nia ra rua na ovu ni tivi raeni, me ke nea ge ke sakai na Vaevale tapole tabu geke sakai vaso.
EXO 26:7 Gonia ghua sakai na kuikuvi/papata/vale tapole me ke saroa na vaevale tapole tabu keri. Ko gonia nia kuikuvi/papata/na vale tapole keri ra hangavulu sakai na midi ni tivi tara gonighi tana vuvuluna na goat.
EXO 26:8 Na lei midi ni tivi raeni, kara sakai na kaekage vamua. Na kaekageni kara 13.5 meter [tolu hangavulu na cubit] na daroni me ke 1.8 meter [vati na cubit] na volapani.
EXO 26:9 Suki kokolui ra lima na midi ni tivi ta sakai na ovu, mo ko ghoi suki kokolui ra ono na midi ni tivi tana ruani na ovu. Loku ruai ra ono na midi ni tivi va inaghona na Vaevale tapole tabu.
EXO 26:10 Tura alaala horui ra lima hangavulu na ringi tana lilighini sakai na ovu ni tivi, mo ko nei ghua iga na sosokoni sakai na ovu ghua.
EXO 26:11 Ko holai ra lima hangavulu na halili burasi (brass), mo ko kautighi tana ringini sakai na ovu ni tivi, ge ke talukolui ra rua na ovu ni tivi. Ke nea ra rua na ovu ni tivi raeni, ge ke sakai na kuikuvi.
EXO 26:12 Lubatia na soduna na kuikuvi keri ge ke sasarau me ke saroa na murina na vaevale tapole tabu.
EXO 26:13 Ge saravia ra 0.5 meter[sakai na cubit] ke sasarau horu tana levuna mana levuna na vaevale tapole tabu keri geke pilupilua na vale tapole.
EXO 26:14 Ko ghoi gonighi ghua ra rua na kuikuvina na vaevale tapole tabu. Sakai ko gonia nia na ghuighulina na sheep mane tara kirikiria sisi, mana kuikuvi muri ko goni nia na ghuighuli ni maumanu ke malebo.
EXO 26:15 Ko tokai na ghai tara holoa nia na Acacia, ge ko gonia nia na ghelivaghina na vaevale tapole tabu.
EXO 26:16 Na ghelivaghi keri ke, 4.5 meter na darona 0.7 meter na volapana.
EXO 26:17 Na ghelivaghi keri ke bei ghoi kehakeha gea na daro tana levu mana levu vagha ghua na volapa tana sodu mana sodu. Patokighi ra rua na ghai ilevuni mi levuni tana sopa piuni ge ke tabe kolua na ghelivaghi.
EXO 26:18 Ko patokighi ra rua hangavulu na ghai sodu longana na ghelivaghi, ge ke tabea.
EXO 26:19 Mo ko gonighi mai ra vati hangavulu na bere silver vania sopa pukuni, ra rua na posi/bere kukulu ta sakai na gilu, mo ko hogho lavaghinighi lokani.
EXO 26:20 Mo ko tokai vania ghua ra rua hangavulu na bere tana sodu launa, na vaevale tapole tabu.
EXO 26:21 Mo ko ghelivaghinighi ra vati hangavulu posi silver tana pukuni, ra rua na posi silver ta sakai na gilu.
EXO 26:22 Ko bei ghoi taho gea na ghelivaghiniani ra ono na ghai i sodu boko sosokona na vaevale tapole tabu.
EXO 26:23 Mo ko tualaghinighi ghua ra tango tua na ghai kara tabe ngasilighi sopa piu.
EXO 26:24 Ra rua na ghai tana sopa piu ke, ko talukolu utoi mo ko varoghi ngasilighi ge kara tabe kolu utoi na vuvunga mi boroni rana ringi seni. Ko gonighi ma kara sakai na vata vasono rana sopa piu.
EXO 26:25 Keri ge ke kaekage ra alu na kala kara tabei sopa piuna na vaevale tapole tabu. Me ke kaekagena ra hangavulu ono na silver posi tana pukuni ma kara sopa tango tua.
EXO 26:26 “Ghoi tokai mai sono rana ghai na ahana na acacia ge ke tabe kolua na kokouna na ghelivaghi ni vaevale tapole tabu. Talui ra lima na ghai kara vavala ke tabe kolua ta sakai na levu i launa.
EXO 26:27 Mo ko ghoi talui ra lima na ghai kara vavala ta sakai na levu kolua ghua rana ghai kara vavala ge ke tabe kolua na ghelivaghi tana levu bokona tana sosoko mi tana piu.
EXO 26:28 Mi tana ghabu popatuna na ghelivaghi ke datogha me ke sara ighobu. Mo ko talua iga na vuvunga ge ke tabe kolui na ghaho i levuna mi levuna mi tana piuna na vaevale tapole tabu.
EXO 26:29 Tura alaalai na ringi gold tana sosokoni na ghai tana levu mana levu. Ghogholavaghinighi ra rua na ghai lokani na ringi gold. Mo ko saroa na ghaite vavala nia na gold.
EXO 26:30 Goni taonia na Vaevale tapole tabu tana hava tu tatea tua vanigho tana ghotu.
EXO 26:31 “Tari datoa na tivi ni vokovoko nia na tivi malebo kolua na tivi ghioghio, boibongi, tara sukighi nia na cotton sisi. Lavia na tinoni te ghilala suki totoghale tana tivi, me ke sukighi na totoghaledira na maumanu vola ma kara logho ghatadira tana tivi ni vokovoko.
EXO 26:32 Taria na tivi ni vokovoko nia na halili gold tana vati na acacia posi. Mo ko saroi nia na gold mo ko sukavai tana silver posi i pari tana vati na pukuni.
EXO 26:33 Taria na tivi ni vokovoko tana halili gold, ke sasarau tana ghobu ni voki lokana na vaevale tapole tabu. Talua na Bokisi ni vetena ni baubahu tabu ighobu paupatuna eruani na voki murina na vokovoko. Na vokovoko eni te vilivokai na bona tabu mana bona tabu mavaa mete haba.
EXO 26:34 Ko vaa pataa na Bokisi ni vetena ni baubahu tabu tana voki te tabu vahotua.
EXO 26:35 I paribebetena na vokovoko ke, ko talua na bela paleva launa na vaevale tapole tabu. Mo ko talua na vatei talu bulu tana levu longana na vaevale tapole tabu. Paleva levuna na bela.
EXO 26:36 “Ko ghoi sukia na vokovokona na vatei liuhaghe tana vale tapole, ko gonia nia rana tivi malebo, ghioghio, boibongi me ke sisi na susukini. Ko kenea na tinoni te ghilala utoa na susuki me ke sukighi na vaughilala tana tivi rakeri.
EXO 26:37 Tughuruvaghinighi ra lima na posi nia na ghai na ahana acacia, mo ko saroi nia na gold. Turai ra lima na halili gold, kara sasarau iga tana vokovoko te vavala tana bere, mo ko talui ra lima na vatei tuturi rana brass ge ko sukavai ga rana post ni gold.
EXO 27:1 “Ko gonia na bela ni sukaghi nia na ghai tara holoa nia acacia ke, sakai na ghoto ma sakai na hangava na darona, me ke vaghaa ghua na halavuna, mana datona ke, erua na alo ni togho.
EXO 27:2 Ko gonighi tangosakai kala, te vagha na kala ni buluka, tana vati na piuna na bela ni sukaghi, ge kara pasu te vagha sakai na pilena. Mo ko poroa nia na bela ni sukaghi maia na kalana na bronze.
EXO 27:3 Na bucket, mana shovel, mana basin, mana fork/seubasebase, mana pepetelake, ko gonighi nia na bronze.
EXO 27:4 Ko gonia sakai na netwire nia na bronze vaghaa na kei, mo ko talui va na ringi bronze tana vati na piuna.
EXO 27:5 Mo ko talua va na netwire ighobu ke hau i pari mi kokou tana malana na lake, me ke va sopou tana ringi to gonia iga.
EXO 27:6 Na vatei gharaduana na bela ni sukaghi ke, ko gonighi erua na ghai ni hola nia na ghai ta vatua nia na acacia, mo ko poroa nia na bronze.
EXO 27:7 Tana bona kau holaa ke, torovaghinighi va na ghai ni hola tana ringi levu mi levuna na bela ni sukaghi.
EXO 27:8 Na bela ni sukaghi ke tatavanga, ko gonia nia na kilova volapa. Ko righitaonia, ko gonia te vaghaa tu tatea vanigho tua tana vuvungana na ghotu.
EXO 27:9 “Vaho ge ko gonia na pilupiluna na Vaevale tapole tabu. Ko tari kililia nia na puku ni tivi tara vauhia. Tana pala launa ko taria iga na tivi erua hangavulu lima na ghoto na darona.
EXO 27:10 Ko tari datoa nia erua hangavulu na bere ko gonighi nia na bronze, ma kara tughuru ilokani erua hangavulu na pukuni to gonighi nia na bronze. Ko taria na tivi nia na silver tara kekeli/sinagaura vaghai na halili mo ko kaulaghinighi va tana wire daro ko gonia nia na silver to kaulaghinighi va tana lei bere.
EXO 27:11 Me ke vaghaa ghua i longana - erua hangavulu lima na ghoto na darona na tivi. Ko tari datoa nia erua hangavulu na bere me erua hangavulu na pukuni kara tughuru iga, maia na halili mana wire daro to gonighi nia na silver.
EXO 27:12 Na tivi tana pala bokona na pilupilu, ke hangavulu rua na ghoto mana levu lima na darona. Ko tari datoa nia ara hangavulu na bere, me hangavulu na tuani kara tughuru iga.
EXO 27:13 Tana pala uluna, ke hangavulu na ghoto mana levu lima ghua na darona.
EXO 27:14 Na mataula ni haghe tana pilupilu ke, tana pala uluna. Ko tari pungisia nia erua na tivi. Na tivi tana pala madolo ke tolu na ghoto mana alo ni togho. Ko tari datoa nia e tolu na bere me tolu na pukuni kara tughuru iga.
EXO 27:15 Na tivi tana pala mauli ke tolu na ghoto mana alo ni togho ghua na darona. Ko tari datoa nia e tolu na bere me tolu na pukuni na bere kara tughuru iga.
EXO 27:16 Vania na mataulana na pilupilu, ko gonia na tivi e lima na ghoto na darona. Ko talua iga na puku ni tivi, mo ko vaguvagua nia na ghioghio mana boibongi ma asisi te utoutoa na reireini kara sukighi va iga. Mo ko kaulaghinia va tana vati na bere tara tughuru tana vati na pukuni.
EXO 27:17 Na lei bere kililia na pilupilu kara kaukolu va tana wire daro to gonia nia na silver. Na bere kara nighi tughuru na pukuna ke ngasi to gonighi nia na bronze.
EXO 27:18 Keri ke, mana pilupilu udolu ke erua hangavulu lima na ghoto na darona, me hangavulu rua na ghoto mana levu lima na halavuna, maia ghua sakai na ghoto me rua na hangava na datona na puku ni tivi tau gonia. Na pukuni na berena na pilupilu kau gonighi nia na bronze.
EXO 27:19 Na lei totobo kau nighi lutu tana lokana na Vaevale tapole tabu, kolua nia na hava kau tupi horui tana pari, kau taria iga na alo geke ngasilia na Vaevale tapole tabu mana pilupilu, kau gonighi nia na bronze.
EXO 27:20 “Ko bosa vanira na vure ni Israel ge kara holai vanigho mai na kokolo ni olive te marabu vania na bulu te tughuru, ge ke tona haliu na ruruhu.
EXO 27:21 Na bulu ko tughuruvaghinia i pari bebetena na vokovokona na Bona Tabu ngangata ilokana na pilupiluna na Vaevale tabolu tabu. Aaron ma lei dalena (mane) kara righitaonighi na bulu ge kara ruruhu tona haliu tana matana Yahweh tana bongi mana dani. Aeni na vetena ke tona haliu vanira na vure ni Israel, ma kara righitaonia tana lei vavata ke mai.
EXO 28:1 “Ko holora na tugha Aaron mana lei dalena, Nadab, Abihu, Eleazar ma Ithamar. Ko talu tabalilira itadira na vuresubo. Gaira kara nigua na manesukaghi ma kara lutu vaniu.
EXO 28:2 Ko goni kehaa nina pupulu Aaron ge ke talutatea gaia va ta God, nina pupulu tabu ke utoutoa ke vahea na talumava va ta nina lutu manesukaghi.
EXO 28:3 Ko bosa vanira rahei tara loghoa na manaha ni goniani na pupulu, ke nea Aaron ge ke keha itadira na vure, ge ke lutu vaniu te vaghaa na manesukaghi.
EXO 28:4 Kara gonia na sasaro garo, mana pupulu te sara tana tuturu tara holoa nia na ephod, na pupulu daro te sara tana pititagoe, mana pupulu tara vauhia, na tivi tara virighoa/pipisia na uludira, mana ghaloboke. Kara goni kehai ghua didira na tivi na lei dalena Aaron, ge kara nighi gehegehe vaniu vaghaa na manesukaghi tana matagu.
EXO 28:5 Rahei kara gonighi, kara gonighi nia na tivi malebo te ghioghio, me boibongi, me sisi maia na gold.
EXO 28:6 “Na ephod kara gonia nia na puku ni tivi malebo, kara sukia ma kara vaguvagua nia na gold, mana cotton te ghioghio, mana boibongi, mana sisi.
EXO 28:7 Kara gonighi erua na midi, sakai i nagho ma sakai i muri, ma kara suki kolui va tana vala tana midi te saroi na vala i levu mi levu.
EXO 28:8 Mana ghaloboke ke vaghaa ghua na tivi tara nia lutu. Kara sukia nia gold, mana ghioghio, mana boibongi, mana sisi me ke utoutoa na reireina.
EXO 28:9 Kara lavighi erua na vatu tara holoi nia na onyx, ma kara gerei ga na ahani na lei kema ni Israel.
EXO 28:10 Kara gerei e ono na aha ta sakai na vatu, me ono ta sakai taonia na vinavahuhu na diki vahuhu me ke va sara tana sosoko ta kukuadira.
EXO 28:11 Kara gerei na aha raini te vaghaa na tinoni te gerea na gegere kara taluutunia. Ma kara gonia na gold ke tabei na lei vatu.
EXO 28:12 Talu ngasilighi na vatu raini tana valana na ephod ke vaghaa na vatu ni vatei ghanaghanaoli vanira na vure ni Israel. Ma Aaron ke holai na aha raini va tana matana Yahweh, na vatei ghanaghanaoli te mua tughu.
EXO 28:13 Mana malani kara gonia nia na gold,
EXO 28:14 me erua na ghalo kara gonighi nia na puku ni gold, ma kara kaulaghinighi va tana valana na ephod.
EXO 28:15 “Vaho, rahei tara manahana uto na goniana kara gonia na sasaro garo, kara nia lutu geke talugonia na liona God. Kara gonia nia na tivi tara gonia nia tua na ephod, na puku ni tivi malebo tara vaguvagu nia na cotton te vaghaa gold, mana ghioghio mana boibongi, mana sisi.
EXO 28:16 Na sasaro garo eni na tivi kara lokua ge ke vaghaa na tanga, ma sakai na hangava na darona me ke vaghaa ghua na halavuna.
EXO 28:17 Kara pasulaghinighi va iga ara vati na alaala ni vatu te vaguvagu./uto lee. Tana na diki alaala kara pasulaghinighi na carnelian te sisi, na topaz, mana garnet.
EXO 28:18 Tana ruani na alaala kara talui ga na emerald, na sapphire, mana diamond.
EXO 28:19 Tana toluni na alaala kara talui ga na jacinth, na agate, mana amethyst.
EXO 28:20 Mi tana vatini na alaala kara talui ga na beryl, mana onyx, mana jasper. Na lei vatu raini kara gonia na hava te vaghaa na gold ge kara tabe ngasilighi nia.
EXO 28:21 Na lei vatu raini kara talutatea sakai na kema tana kema ni Israel, mana ahana na kema keri kara tupia iga na vatei talu vaughilala kara taluutunia.
EXO 28:22 “Na vatei pitiana na sasaro garo va tana ephod, kara gonia na ghalo nia na puku ni gold.
EXO 28:23 Vaho, ge kara gonighi erua na ringi nia na gold, ma kara pasulaghinighi va tana rua na piuna na sasaro garo i kokou.
EXO 28:24 Me rua na ghalo kara gonighi nia na gold kara turai va tana ringi tana sasaro garo,
EXO 28:25 mana soduni na ghalo kiri kara pitighi va tana gold tara talua tana valana na ephod.
EXO 28:26 Vaho ge kara ghoi gonighi ghua erua na ringi nia na gold, ma kara pasulaghinighi tana piuna i pari na sasaro garo kara palangia va na ephod kara bei tate gea.
EXO 28:27 Kara gonighi ghua e rua na ringi nia na gold, ma kara pasulaghinighi va tana ephod lilighina na ghaloboke.
EXO 28:28 Vaho ge kara pitighi nia na ghalo te ghioghio na ringi i pari tana sasaro garo va tana ringi tana ephod. Ke nea ge ke tabe ngasilia na sasaro garo va tana ephod i vuvungana na ghaloboke.
EXO 28:29 “Mi tana bona Aaron te haghe tana Bona Tabu, gaia ke holai na ahadira na lei kema ni Israel tana sasaro garo te palangia va na tobana, keri ge inau, a Yahweh ke ghanaghanaolira haia nigua na vure.
EXO 28:30 Hoghonighi tana tangana na sasaro garo na puku ni vatu raini, na Urim mana Thummim, te palangia na tobana Aaron ge ke holai tana bona te tona va tana matagu. Keri ke, Aaron ke holaa haia na totobo raini geke [nia uto/ghilala utoa] na liogu vanira nigua vure.
EXO 28:31 “Na pupulu daro i sarana na ephod kara gonia nia na tivi te ghioghio.
EXO 28:32 Ke hangavi na ghobuna ke vania na uluna Aaron. Ma kara vauhia na luana ge ke ngasilia ke bei taghagha gea.
EXO 28:33 Gonia na vuavua tara holoa nia na pomegranate nia na cotton te ghioghio, na boibongi, mana sisi,
EXO 28:34 ma kau suki kolui va tana tivi tara bibia mana lei belo gold tana ghobuni.
EXO 28:35 Aaron ke nia pupulu na tivi eni tana lei bona ni aho ke haghe tana Bona Tabu ge ke gehegehe vaniu, mana belo kara tangi tana bona ke haghe me ke horu tana matagu. Ke nia pupulu ke, ge ke mua mate.
EXO 28:36 “Vaho ge kara ghoi gonia na medolo nia na puku ni gold. Ma kara gerea iga na bosa raini, ‘Kobe kehaa te vaghaa te tabu va ta Yahweh.’
EXO 28:37 Na medolo eni kara pitia nia na ghalo te ghioghio va inaghona na ghana tivi tara virighoa/pipisia na uluna Aaron.
EXO 28:38 Ma Aaron ke talua tana raena, ge ke holaa siki hahi ta didira na sukaghi tabu na vure ni Israel. Gaia ke talua haia tana raena ge ku lavipangotira nigua vure, inau a Yahweh.
EXO 28:39 “Vauhia vania Aaron na pupulu nia na tivi malebo. Mana na tivi tara virighoa/pipisia na uluna ghua nia na tivi malebo, mana ghaloboke ghua kara sukia iga na hava ke loghoa na tutugu kara vaguvagua nia.
EXO 28:40 “Ma vanira na lei dalena mane Aaron, gonighi vanira na pupulu, mana ghaloboke, mana tivi tara virighoa/pipisia na uluna, ge ke vahera na maana mana kikinima.
EXO 28:41 Pupulura nia Aaron mana lei dalena nia na lei pupulu raini, vaho ge kau siusiura ma kau va tabura nia na manesukaghi. Talu kehara kara tabu ge kara lutu vaghara nigua na manesukaghi.
EXO 28:42 Ma kau gonighi vanira ghua na tivi malebo kara diki nighi pupulu te vuivuni tana ghobu me ke sara tana peghe.
EXO 28:43 Kara nighi pupulu mughua raini Aaron mana lei dalena tana lei bona ni aho kara haghevia na Vaevale tapole tabu, pa kara haliu tana bela ni sukaghi tana Bona Tabu ge kara lutua na lutudira. Ke pungisira kara bei nia mate gea na paludira rana keha. Aeni na vetena ke tona haliu vania Aaron mana vaivarina.
EXO 29:1 [Keri ke Yahweh te bosa vania Moses,] “Aeni na hava ko gonia tana tabuadira Aaron ma lei dalena mane ge kara manesukaghi vaniu. Ko lavia sakai na dale buluka mane me rua na sheep mane kara marabu.
EXO 29:2 Nia na flour te vaolu mo ko bei kalua nia na yeast, Ko gonighi na berete, mana cake kara madeve kalu kolui nia na kokolo ni olive, mana balu [na cake kara madeve] kau kaikavia va na kokolo ni olive tana vuvungani.
EXO 29:3 Talui na lei sopa berete kiri ta sakai na kei, ma kau talui mai tana mataulana na Vaevale tapole tabu, kolui nia na dale buluka mane me rua na sheep mane.
EXO 29:4 “Lavira mai Aaron mana lei dalena tana mataulana na Vaevale tapole tabu ma kau siuvia nia na beti.
EXO 29:5 Vaho, ge ko pupulua nia Aaron na diki pupulu vaho geke mai na pupulu daro mana ephod, mana sasaro garo mana ghaloboke.
EXO 29:6 Talua tana uluna na tivi tara virighoa/pipisia mana medolo gold.
EXO 29:7 Vaho ge ko lavia na kokolo ni siusiu mo ko kaikavia va tana uluna.
EXO 29:8 Vaho ge ko lavira mai na lei dalena mane mo ko pupulura nia didira na pupulu,
EXO 29:9 maia didira na ghaloboke tara vauhighi mana pitiulu. Mi tana gehegehe eni, ighoe ko va tabura nia Aaron mana lei dalena. Gaira mana lei vaivarina kara nigua na manesukaghi ke va me va.
EXO 29:10 “Ko lavia mai na dale buluka mane tana mataulana na Vaevale tapole tabu, ma Aaron mana lei dalena mane kara talua va na limadira tana uluna.
EXO 29:11 Vaho ge ko matea tana matagu tana mataulana na Vaevale tapole tabu.
EXO 29:12 Paipalighi va na pile ghabu tana vati kalana na bela ni sukaghi nia na gigirimu mo ko kaikavi udolua va tana pukuna na bela ni sukaghi.
EXO 29:13 Ko lavia udolui na raghova te poroa na kutuna, maia na pilena na atena maia erua na gholamauvo/tutupi/kola kolua nia na raghovani, mo ko kerei tana bela ni sukaghi.
EXO 29:14 Vaho ge ko lavi udolua na vinahina kolua nia na ghuighulina mana kutuna va i pari bebetena na bona tau kabu iga, mo ko kerei te vagha na sukaghi ni talukeha palu.
EXO 29:15 Taeni ke, ko lavia vanira mai Aaron mana lei dalena mane sakai tadira na sheep mane, ge kara talua va na limadira tana uluna.
EXO 29:16 Ge ko matea, mo ko lavia na ghabuna mo ko seburukaghi talighutia va na bela ni sukaghi.
EXO 29:17 Ko pahe pilepilea na sheep mo ko saua na lokana mana tana. Ko talu kolui va tana uluna maia na balu pilena na sheep.
EXO 29:18 Mo ko kere udolui tana vuvungana na bela ni sukaghi. Aeni na sukaghi kekere va ta inau, Yahweh, te liuliogha ngangata itagua inau.
EXO 29:19 “Vaho ge ko lavia mai eruani na sheep mane, ma Aaron mana lei dalena mane kara talua va na limadira tana uluna.
EXO 29:20 Ko matea mo ko lavia na ghabuna mo ko talui va tana boghoni na kuli madolodira Aaron mana lei dalena. Maia ghua na gigirikama tana lima madolodira, mana gigirikama tana marevo madolodira. Vaho ge ko seburukaghini udolua va tana levuna mana levuna kililia na bela ni sukaghi.
EXO 29:21 Vaho ge ko lavighi na pilepile ghabu tana bela ni sukaghi mo ko ule kolua nia na pile kokolo ni vatabu. Vaho ge ko seburukaghinia va tana vuvungadira Aaron mana lei dalena maia didira na tivi. Mi tana halautu vaghana eni gaira ma didira na tivi tara kobe kehara mara tabu vaniu.
EXO 29:22 “Na pukuna na sheep eni na vatei vatabuadira Aaron mana lei dalena, ko lavighi na birosona na sheep, kolua nia na ighuna te birosogha, mana raghova te poroa na kutuna. Lavia ghua pilena na ate, me rua na gholamauvo kolui nia na birosoni, mana tuatavuli/botekama/peghe madolo.
EXO 29:23 Vaho ge ko lavia sakai na berete, ma sakai na cake to ule kolua nia na kokolo ni olive, ma sakai na cake madeve tana kei to mua gonia na yeast to talui tua tana matagu.
EXO 29:24 Ko talui raini tana limadira Aaron mana lei dalena ma kara hau datoi te vaghaa na heveioli te keha va vaniu.
EXO 29:25 Mi murina vaho, ko lavi kehai na lei totobo raini tana limadira, mo ko kerei tana bela ni sukaghi vuvungana na diki sheep te vagha na sukaghi [keha] vaniu. Na uruuru/angi tana sukaghi eni te liuliogha itagua.
EXO 29:26 Vaho ge ko lavia na garona eruani na sheep ni tabuana Aaron, mo ko hau datoa tana matagu, ke vaghaa na heveioli te keha vaniu. Mo ko lavia keri na ghamua ighoe.
EXO 29:27 “Talukehai te vaghaa tara tabu na lei pilena na sheep mane ni vatabu geke vanira Aaronmana lei dalena, kolui na garona mana tuatavulina tara hau datoi tana matagu tana bona ni vatabu.
EXO 29:28 Mi tana lei bongi ke mai, tana bona rana vure ni Israel kara nia hevei dato na sukaghi ni mabo pana sukaghi ni holouto vaniu inau, Yahweh, na lei pilena na sheep mane raini na tunuvadira haia Aaron mana vinavahuhuna.
EXO 29:29 “Nina pupulu tabu Aaron kau righitaonighi vanira na vinavahuhuna ahei tadira ke tughua, ge kara tangomana na siusiuadira mana vatabuadira kara nighi pupulu.
EXO 29:30 Ma hei ke ghoi puku ni sonisukaghi i murina Aaron ke nighi pupulu na pupulu raini e vitu na bongi inaghona geke vuivunia na lutu ilokana na Vaevale tapole tabu mana Bona Tabu.
EXO 29:31 “Ko lavia na sheep to tabura nia Aaron mana lei dalena, mo ko kukia tana bona tabu.
EXO 29:32 Ma Aaron mana lei dalena kara ghania, maia na berete tana kei tana mataula na Vaevale tapole tabu.
EXO 29:33 Ma gaira heghedira vasoo kara ghania na sheep maia na berete ni vatei talukehaani na paludira tana bona ni tabuadira.
EXO 29:34 Ma kara mua ghani sokoi na sheep mana berete ni vatabu me ke saravia ke dani ghana, kara kere taghalaghinighi. Kara bei ghanighi gea, na pukuna te tabu.
EXO 29:35 “Gaia eni ko nea iga na tabuadira Aaron mana lei dalena va tana lutudira. Na gehegehe ni vatabu ke tona haliu e vitu na dani.
EXO 29:36 Tana sopa lei dani ko nia sukaghi nia sakai na dale buluka mane, te vaghaa na vatei heveioli ni talukeha palu. Mi murina keri ko gonia na heveioli ni marabuana na bela ni sukaghi. Marabua na bela ni sukaghi nia na sukaghi ni talukeha palu mo ko vatabu nia na siusiuana nia na oil.
EXO 29:37 Ko va marabua na bela ni sukaghi tuhu dani koekobe ke va sara tana vituni na bongi. Mi murina keri, na bela ni sukaghi ke tabu ngangata, ma siki totobo ghua ke tibelia, ke liliu ni tabu.
EXO 29:38 “Ma raini na totobo ko nighi sukaghi tana bela ni sukaghi. Ko nighi sukaghi erua na dale sheep tughu dani,
EXO 29:39 sakai tana roropo ma sakai te nulavi.
EXO 29:40 Ko nia sukaghi sakai tadira, kolua nia sakai na kilo ni flour, ko kalu kolua nia sakai na litre ni kokolo ni olive, mo ko nia sukaghi ghua sakai na litre ni wine te vagha na heveioli ni inu.
EXO 29:41 Mi tana nulavi ko nia sukaghi sakai na dale sheep, kolua nia na flour mana wine te vaghaa tana roropo. Mi geva na sukaghi keri, ke manilu na uruuruna va itagua, na sukaghi to gonia nia na lake.
EXO 29:42 “Na sukaghi kekere eni ighau mana nimiu na vinavahuhu kau gonia haia, me ke tona haliu tana lei vavata ke mai. Kau sukaghia tana matagu inau a Yahweh, tana mataulana na Vaevale tapole tabu, iga inau ku topogho mu ku kokoe kolugho.
EXO 29:43 Igeva iga ku topora iga na vure ni Israel mana Vaevale tapole tabu geva ke tabu nia na rarangagu.
EXO 29:44 Eo, igeva ku nea na Vaevale tapole tabu mana bela ni sukaghi ke tabu ngangata, mi geva ku vili kobera Aaron mana lei dalena ge kara tabu ghua ge kara nigua na manesukaghi.
EXO 29:45 Mi geva inau ku kabu tana ghobudira na vure Israel, ge ku didira na God.
EXO 29:46 Gaira kara ghilalaa inau a Yahweh didira na God. Inau agaia tu lavia rughuhoru i Egypt ge ku kabu tana ghobudira. Inau a Yahweh didira na God.
EXO 30:1 Vaho ge ko gonia sakai na bela pile nia na ghai tara vatua nia acacia, na vatei kere ghaiuruuru.
EXO 30:2 Ke rua na hangava na darona mana halavuna, mana [levu lima/vati na hangava] na datona, mo ko gonighi na lei sopa piuna vuvungana te vagha na kala, nia na ghai to gonia nia na bela.
EXO 30:3 Mo ko saroa na vuvungana mana lilighina maia na kalana na bela nia na puku ni gold, mo ko kabe kililia na bela nia na gold.
EXO 30:4 Tana sarana na gold to kabe kililia nia na bela, ko talui ga erua na ringi gold, sakai ilevu ma ruani ilevuna na bela, na vatei torovaghiniani na ghai ni holaa.
EXO 30:5 Na ghai ni hola ko gonighi nia na ghai na ahana acacia, mo ko poroi nia na gold.
EXO 30:6 Ko talua na bela ni ghaiuruuru i paribebetena na vokovoko iloka, [ighobudira na Bona Tabu mana Bona Tabu Vahotua.] Na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu kolua na bona ni arovi te ghaha imuri na vokovoko keri, mi kakeri ku topogho iga.
EXO 30:7 Tana lei [sopa] puipungi/roropo, tana bona Aaron ke mai gonidilai na bulu, ke kerea mughua na ghaiuruuru te manilu na uruna tana vuvungana na bela keri.
EXO 30:8 Mi tana lei [sopa] nulavi tana bona ke mai geke tungighi na bulu, gaia ke ghoi kerea so na ghaiuruuru tana matagu. Ma eni ke tona haliu na goniana taonia na lei vavata ke mai.
EXO 30:9 Ko bei nia sukaghi gea siki ghaiuruuru te mua tabu tana vuvungana na bela eni, pana sukaghi kekere, pana sukaghi ni vuavua, pana sukaghi ni wine.
EXO 30:10 Tana tughu niulu, a sakai na tughuru ni va marabuana na bela, nia na daliana na kalana na bela nia na ghabu te lavia tana sukaghi ni talukeha palu. Aeni ke nilabu me ke vetena, sakai na goniana tughu niulu taonia na lei vavata, na pukuna aeni nina bela te tabu ngangata vaniu, inau a Yahweh.”
EXO 30:11 Ma Yahweh te bosa vania Moses me ghaghua,
EXO 30:12 “Tana bona ko idumia na subodira na vure ni Israel, tughu tinoni te haghe tana iduidu ke pelua heghena na poroporoulu vaniu, ge ke mua kalera siki totobo maemategha te vaghaa to idumira tua.
EXO 30:13 Gaira udolu kara nia pelu vaniu na levu/eruani na mava ni silver/shekel te vagha na heveioli. Na kaekagena te vagha na shekel nina Vaevale tapole tabu.
EXO 30:14 Gaira udolu tara va sara tua rua hangavulu na niuluna ke, kara nia hevei mughua na rongo ni sukaghi/heveioli vaniu, a Yahweh.
EXO 30:15 Mi tana bona na rongo ni sukaghi eni kara nia hevei vaniu, ke va marabua heghena, mana tinoni lologho mana tinoni bona kara nia hevei sakai na vata ni kaekage vamua.
EXO 30:16 Ko nia lutu na rongo eni tana lei lutuna/righitaoniana tana Vaevale tapole tabu. Gaia ke na ghanaghanaoliana vanighau, [ighau] rana Israel, tana matagu, ge kau pelu olira vanira na voladira.”
EXO 30:17 Ma Yahweh te bosa vania Moses me ghaghua,
EXO 30:18 “Ko gonia na popo sule na vatei sau lima mana tua nia na bronze, mana tuana ghua ke tabe ngasilia. Mo ko talua ighobudira na Vaevale tapole tabu mana bela ni sukaghi, vaho ge ko heoti vonua nia na beti.
EXO 30:19 Ma Aaron mana lei dalena mane kara saui ga na tuadira mana limadira,
EXO 30:20 inaghona kara haghe tana Vaevale tapole tabu ge kara va tate tana matagu, mi naghona kara tonavia va na bela ni sukaghi kekere va itagua. Kara saui haia na tuadira mana limadira inaghonina kara va gehegehe, kara bei mate gea.
EXO 30:21 Na vetena eni ke ngasi me ke tona haliu vanira Aaron mana lei vaivarina, ma kara righitaonia tana lei vavatadira.”
EXO 30:22 Ma Yahweh te bosa vanira Moses me ghaghua,
EXO 30:23 “Ko lavi kolui na lei ghaiuruuru raini ra lima hangalatu na shekel na kokolo ni myrrh, me rua hangalatu lima hangavulu na shekel na cinnamon te manilu na uruna, me rua hangalatu lima hangavulu na shekel na tovu,
EXO 30:24 me rua hangalatu lima hangavulu na shekel na cassia, ma sakai na gallon na kokolo ni olive. Ko kaekage na lei ghaiuruuru te vagha na kaekage na shekel ni Vaevale tapole tabu.
EXO 30:25 Ko ule kolui raini ge kara va tana kokolo tabu na vatei siusiu.
EXO 30:26 Ko siusiua nia na kokolo uruuru eni, na Vaevale tapole tabu, maia na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu,
EXO 30:27 maia na bela kolua nia na lei hegohego, mana vatei talu bulu mana lei hegohego, maia na bela ni kere ghaiuruuru,
EXO 30:28 mana bela ni sukaghi maia na hegohego, maia na popo sule kolua nia na tuana na vatei sau lima mana tua.
EXO 30:29 Ko va tabui raini ge kara puku ni tabu. Mi murina eni, siki totobo ke tibelira ke liliu ni tabu ghua.
EXO 30:30 Ko siusiura nia na kokolo eni a Aaron mana lei dalena mane, ko va tabura ge kara tangomana na gehegehe tana matagu ta vagha na manesukaghi.
EXO 30:31 Mo ko bosa vanira na vure ni Israel, ‘Aeni a nigua na kokolo tabu ni vatei siusiu haia.
EXO 30:32 Me ke bei kaikavia gea tana hulina siki tinoni lee, me ke bei gonia gea na kokolo eni ge ke vania heghena. Ma kau nea/nia kikinimaa/talumavaa na pukuna te tabu.
EXO 30:33 Ma hei ke kalua me ke gonia te vaghaa na kokolo eni, pe ke dalia va tana hulina siki sakai te mua manesukaghi ke, ku soni kehaa tana ovu ni tinoni ni Israel.’”
EXO 30:34 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko lavikolui na lei uruuru te manilu raini, ke sakai na kaekage vasoo, stacte, onycha, galbanum, mana puku ni frankincense.
EXO 30:35 Ko gonighi te vaghaa rahei tara goni uruuru, goni marabui ge kara liliua na uruuru te tabu me marabu.
EXO 30:36 Ko tutui na pileni ma kara liliu ni ghura, mo ko talui na balu inaghona na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu, iga ku topogho tana lokana na Vaevale tapole tabu. Kau nia kikinima/talumavaa/nea na uruuru eni geke tabu ngangata.
EXO 30:37 Kau bei gonia gea na uruuru eni geke vanighau heghemiu. Kau talu tabalilia vaniu a Yahweh, ma kau nea geke tabu.
EXO 30:38 Ma hei ke gonia geke nia togotogo vaghaa na kokolo uruuru, ku sonikehaa tana ovu ni tinoni ni Israel.”
EXO 31:1 Ma Yahweh te ghoi bosa vania so Moses,
EXO 31:2 “Ko righia, inau tu vilia tua Bezalel na dalena Uri, na kukuana Hur, tana kemana Judah.
EXO 31:3 Mi nau tu vonughia nia tua nigua na tarunga, mu vahea na ghilala mana manaha sule, me ghilalai na lei vata ni lutu te kehakeha.
EXO 31:4 Gaia te tangomana na goniani na lei totobo te kehakeha me utoutoa nia na gold, mana silver mana bronze.
EXO 31:5 Ma gaia te ghilalaa na sariani na vatu vaguvagu maia na ghai. Eo, gaia te ghilalai na lei vata ni sarisari te kehakeha!
EXO 31:6 Mi nau tu vilia ghua Oholiab na dalena Ahisamach tana kemana Dan, ge ke lutu kolua. Inua tu vahea ghua na manaha tana lei mane lutu keha ge kara tangomana na goniani na lei totobo ku bosai vanigho na goniani,
EXO 31:7 na Vaevale tapole tabu, maia na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu mana papatana, [aeni na bona ni toghipalu], mana lei hegohegona na Vaevale tapole tabu -
EXO 31:8 na bela mana lei hegohegona, na ghaitughuru na vatei talubulu tara gonia nia na gold maia na lei hegohegona, maia na bela ni kekere na uruuru,
EXO 31:9 na bela ni sukaghi kekere mana lei hegohegona, na pupu ni sasau mana tuana,
EXO 31:10 nina pupulu Aaron na manesukaghi, maia didira na pupulu dalena kara nighi pupulu tana bona kara gehetighi na lutu ni manesukaghi,
EXO 31:11 na kokolo ni siusiu, mana uruuru tabu vania na Bona Tabu. Kau goni taonia mughua tua na lei hava tu bosai vanigho.”
EXO 31:12 Ma Yahweh te ghoi bosa vania so Moses,
EXO 31:13 “Ko bosa vanira na vure ni Israel ge kara righitaonia nigua na bongi ni Sabbath, na pukuna na Sabbath na vaughilalana nigua na baubahu ighobuda ighau maia inau ke va me va. Gaia ke hangaghau ge kau ghanaghana haia inau a Yahweh tu gonighau tabu ge kau nigua na vure.
EXO 31:14 Eo, kau righitaonia na Sabbath na pukuna te tabu. Ma hei ke diua kau mate mughua, ma hei ke lutua na hava tana bongi keri kara sonikehaa tana vuresubo.
EXO 31:15 E ono vasoo na bongi kau lutu iga, me vituni na bongi nigua puku ni bongi ni aheahe. Ku ghoi bosa olia so, na pukuna inau Yahweh te va tabua, ma hei ke lutu tana Sabbath, kara mate mughua.
EXO 31:16 Ghau na vure ni Israel, kau righitaonia na Sabbath ke va me va.
EXO 31:17 Gaia na vaughilala ke ghana kasilaa ta nigua na vetena itadira na vure ni Israel. Na pukuna ilokana e ono na bongi nau, a Yahweh, tu gonia na kokou mana pari, mu aheahe tana vituni na bongi.”
EXO 31:18 Mi tana bona Yahweh te kokoe soko kolua Moses tana vuvungana na ghotu Sinai, God te vahea erua na midi ni vatu te gerei ga na vetena te gerei nia na gigirina heghena.
EXO 32:1 Tana bona Moses te mua mina geke sughi horu mai tana ghotu, na vure tara va ta Aaron mara bosa vania, “Na tinoni eni a Moses, gaia te lavighi mai iani sania i Egypt te tona me mua oli mai, mai mua ghilalaa na hava te kalea. Keri ge ko gonia vanighai siki god ke tangomana ge ke hulighai.”
EXO 32:2 Ma Aaron te ghaghua vanira, “Kau huighi na damukuli gold tana kulidira na lei taumiu, mana lei dalemiu na lei garimane mana lei tahula, ma kau holai vaniu mai.”
EXO 32:3 Ma gaira udolu tara taonia Aaron mara lavighi vania mai na ghadira na damukuli gold.
EXO 32:4 Ma Aaron te lavighi na gold me obolaghinighi me goni taonia nia na dale buluka mane. Mana vure tara nia bosa laga na manga sule, “Israel, aeni na god te lavi rughuhorughita mai i Egypt!”
EXO 32:5 Tana bona Aaron te righia na hava te kale, gaia te gonia na bela ni sukaghi inaghona na dale buluka gold ge ghaghua, “Iropo na bongi ni gougonu mana vangakolu vania Yahweh.”
EXO 32:6 Keri ke, na vure tara tughuru roropo mara kere sukaghi maia na heveioli ni mabo. Mi murina eni, gaira tara vangakolu mara inu beer/wine mara togotogo, mara [riui na ghanaghanadira va tana titinoni] ghavai tana bona/halautu te mua uto.
EXO 32:7 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko mina! Mina mo ko sughi! Na vure to lavi rughuhorura mai i Egypt tara va metora heghedira tua.
EXO 32:8 Gaira tara ririu sania tua na halautu tu bosaa vanira ge kara taonia, mara gonia na titinonina na dale buluka, mara sukaghia mara kikinima vania. Mara ghaghua, ‘Aeni dida na god te lavi rughuhorughita mai Egypt.
EXO 32:9 Inau tu righia taeni didira na toba ngasi mana diu vetena na vure raini.
EXO 32:10 Itaeni inau tu rutu ngangata vanira, ma nigua na rutu ke vusi taghalaghinira. Ko bei hoveu gea! Vaho ge ku negho ighoe mana vinavahuhumu na kema sule ma kau sepalaghi tughuru gaira.”
EXO 32:11 Hauva, Moses te nongi ngangataa a Yahweh nina na God geke bei nea gea te vaghaa, me bosa me ghaghua, “Ivei tea geo rutu ngangata vanira nimua na vure to lavi rughuhorura mai Egypt nia na maana mana lei gehegehe sule?
EXO 32:12 Rana vure ni Egypt kara bosa, ‘Yahweh te pegora ge kara mai tana lei ghotu ge ke matera me ke taghalaghinira.’ Ko ririu ta nimua na rutu, mo ko tughua na liomu tana tataghalaghi sule eni to gonidilaa vanira nimiu na vure.
EXO 32:13 Ko ghanaghana olia nimua na baubahu vanira nimua na tinoni lutu Abraham, Isaac ma Jacob, mo papari vanira ge ko nea na vaivaridira vaghara na lei veitughu i kokou. Eo, mo ko vahera na pari to nia baubahu vanira na vaivaridira ma kara logho kasilaa.”
EXO 32:14 Ma Yahweh te tughua na liona me lavikehaa nina ghanaghana ge ke taghalaghinira nia.
EXO 32:15 Ma Moses te ririu me sughi horu tana ghotu. Gaia te tabei tana limana erua na midi ni vatu te gerei ga God na vetena, te gerei na naghoni mana murini.
EXO 32:16 Na midi ni vatu raini a nina lutu God heghena, me gerei nia na limana.
EXO 32:17 Tana bona Joshua te rongovi horura na vure tara ngingili i pari, gaia te mina bosa vania va Moses, “E vaghaa na ngingili ni veitotoghoni tana komu.”
EXO 32:18 Hauva, Moses te bosa tughu vania, “Taho, e mua ngingili ni lagavule tana veitotoghoni, na ngingili ni togotogo.”
EXO 32:19 Mi tana bona toro dutuvia na bona tara ghahara iga na vure, Moses te righia va na dale buluka mana ghavai. Ma gaia te rutu ngangata, me soni paruhai erua na midi ni vatu tana pukuna na ghotu.
EXO 32:20 Ma Moses te lavia na dale buluka tara gonia me obolaghinia tana lake. Mi tana bona te bihi, gaia te paruparuha vaghaa na poke me kalua nia na beti, me nera na vure gera inuvia.
EXO 32:21 Mi murina eni te bosa vania Aaron, “Na hava tara gonia vanigho na vure raini, mana hava te ghua geo hola mai na palu dika ngangata eni tana vuvungadira?”
EXO 32:22 Ma Aaron te bosa tughu vania, “Ko bei rutu vaniu gea. Ighoe heghemu to ghilalara na vure ini te ghaghua iga na liodira ge kara gonighi na lei totobo dika.
EXO 32:23 Gaira tara mai bosa vaniu, ‘Na tinoni eni a Moses, gaia te lavighi mai iani sania i Egypt te tona me mua oli mai, mai mua ghilalaa na hava te kalea. Keri ge ko gonia vanighai siki god ke tangomana ge ke hulighai.’
EXO 32:24 Mi nau tu bosa vanira, ‘Kau bihui mai na ghamiu na damukuli gold ma kau lavighi mai.’ Tana bona tara lavighi vaniu mai, inau tu sonighi va tana lake me va horu mai ga na dale buluka eni!”
EXO 32:25 Mi tana bona Moses te righia Aaron te hahilaghinira na vure mara bule tana matadira na ghadia levunimate,
EXO 32:26 gaia te tughuru tana mataulana na komu me nia kokoe na manga sule, “Ahei te palangia Yahweh, ke mai iani tagua!” Ma gaira udolu na kema ni Levi tara mai tatana.
EXO 32:27 Keri ke, gaia te bosa vanira, “Aeni na hava te bosaa Yahweh, na God ni Israel, ‘Kau kabei nimiu na isi tana gehimiu, ma kau oli va tana komu ma kau vuni sodu me ke sara i soduna na komu, ma kau labu matera na lei hoghomiu mana lei kulamiu mana ghamiu na komukolu.’”
EXO 32:28 Mana lei vaivarina Levi tara taonia Moses, me kaekagena e tolu na togha ni tinoni tara mate tana bongi vaghana keri.
EXO 32:29 Ma Moses te ghaghua vanira, “Itaeni ighau au va tabughau va ta nina lutu Yahweh, na pukuna tau taonia na liona sakai vamua tau labumatera na lei puku ni dalemiu mana hoghomiu. Mana pukuna eni, gaia ke vaheghau na vauto te sule.”
EXO 32:30 Mete dani ghana Moses te bosa vanira na vure, “Ighau tau gonia na palu te dika ngangata. Mi taeni ku ghoi dato va ta Yahweh tana kouna na ghotu. Sogea ke vaheu na talukeha palu vanighau.”
EXO 32:31 Keri ke, Moses te va ta Yahweh me ghaghua, “Na vure ini tara gonia na palu te dika ngangata, ara gonia gold ge ke god vanira.
EXO 32:32 Mi taeni, inau tu nongi ngangatagho ge ko talukehai na paludira, me ke taho ke, mo ko ghuduri kehau ta nimua na buka to gerei na ahadira nimua na vure.”
EXO 32:33 Ma Yahweh te bosa tughu vania Moses, “Inau ku ghuduri kehaa rahei kara tangohahi savuu ta nigua na buka.
EXO 32:34 Mi taeni, ko tona, mo ko hulira na vure va tana komu tu bosaa vanigho tua. Ko righia! Nigua na angel igeva ke idevighau! Hauva, tana bona ku mai ikakeri vaho ge ku tororo na vure eni nia na lei paludira.”
EXO 32:35 Keri ge Yahweh te nia vetena mai tana vuvungadira na vure na vahaghi maemategha na pukuna tara kikinima vania na dale buluka gold te gonia Aaron.
EXO 33:1 Keri ke, Yahweh te bosa vania Moses, “Ighoe to lavi rughuhorura mai Egypt na vure raini, ko hulira va tana butonikomu tu nia baubahu vanira Abraham, Isaac ma Jacob. Idania, mu bosaa vanira tua ku vahera na butonikomu keri maia na lei vinavahuhudira.
EXO 33:2 Mi nau ku nia vetena nigua na angel ke idevighau me ke ghuru kehara na lei kema tara ghahara iga, rana vure ni Canaan, mi Amor, mi Heth, mi Periz, mi Hiv, maia Jebus.
EXO 33:3 Na pari te tave iga na susu ni buluka mana kokolo ni midua. Mi nau ku mua nighau udukolu, na pukuna tau kutuvatu/toba ngasi mau diu vetena/diudiu. Ma ge ku tona kolughau, ku vuha taghalaghinighau gea tana ghobu ni halautu.”
EXO 33:4 Mi tana bona na vure tara rongovighi na lei bosa ni lavi mataghu raini, gaira tara dikalio mara hove na taluani na ghadira vaguvagu.
EXO 33:5 Na pukuna a Yahweh te bosa vania Moses ge ke bosa vanira nia, “Gaira na vure tara kutuvatu/toba ngasi mara diu vetena/diudiu. Ke vagha inau itamiu hughua na pile bona vamua, ku taghalaghinighau. Me vaghaa keri kau talu kehai tamiu na vaguvagumiu koekobe ku ghilala na hava ku gonia vanighau.”
EXO 33:6 Keri ke, rana vure ni Israel te vuivuni tara tughuru sania na Ghotu Sinai ara mua talua siki vaguvagu tana hulidira.
EXO 33:7 Mete vaghaa haia na nilabuna tua Moses, gaia te va tughuruvaghinia na tapole tabu i pari bebetena me sagauvia na bona tara ghahara iga na vure. Gaia te vatua nia, “Na tapole te vaukolu kolua Yahweh.” Ma hei tadira na vure ke liona geke kokoe kolu a Yahweh, ke va iga.
EXO 33:8 Mi tana bona Moses ke va tana tapole te vaukolu, gaira udolu kara tughuru tana mataulani na lei tapole/valedira, ma kara bungutia va koekobe ke va haghe.
EXO 33:9 Mi tana bona te va haghe tana tapole keri, na ghoghopa [daro] ke horu mai me mai beto tana mataulana na tapole tana bona a Yahweh te kokoe kolua Moses.
EXO 33:10 Tana bona na vure tara righia te vaghaa, tara tualaghi tuturu mara poghotao.
EXO 33:11 Ma Yahweh te tate vania Moses me kokoe kolua vaghaa na tinoni te kokoe vania na kulana. Mi murina keri Moses te pulohi tana komu, hauva ma Joshua, na dalena Nun, na garimane nina tinoni lutu Moses, te kabu so imuri tana tapole te vaukolu.
EXO 33:12 Ma Moses te bosa vania Yahweh, “Ighoe to bosa vaniu tua ge ku lavira na vure ini va tana butonikomu baubahu. Hauva, mo mua bosaa vaniu ahei ke niu udukolu. Mi ghoe to holoa na ahagu mo bosa vaniu to loghoa na liouto itagua.
EXO 33:13 Me ke vaghaa keri ke, inua tu nongi ngangatagho ge ko tuhua vania na liomu, ge ku ghilala utoa mu ku goni kalea na hava to liona ge ku gonia. Mo ko bei nia ponolio na kema eni animua na vure.”
EXO 33:14 Ma Yahweh te bosa tughu vania Moses, “Inau heghegu ku tona kolugho, mu ku vahegho na kabu aheahe.”
EXO 33:15 Ma Moses te bosa vania, “Ke vaghaa ko mua nighai udukolu ke, mo ko bei lubatighai gea ge kai tona keha tana bona eni.
EXO 33:16 Ke vagha ko mua nighai tona kolu ke, mi vei ke ghaghua ahei ge ke ghilalaa nimua na vure raini mi nau to loghoa na liouto vanighai? Hauva, ma ge ko nighai tona kolu ke, na lei tinoni tana maramana udolu kara ghilalaa tai mua vaghara mai keha itadira.”
EXO 33:17 Ma Yahweh te bosa tughu vania Moses, “E utuni inau ku gonia na hava to nongia, na pukuna tu loghoa na liouto itamua, [mu ghilalagho nia na ahamu].”
EXO 33:18 Keri ge Moses te ghoi nongia so sakai na totobo, “U nongi ngangatagho, ko talagu ge ku righia na mararamu mana rongoraghamu.”
EXO 33:19 Ma Yahweh te bosa tughu vania, “Igeva ku nei nigua na lei uto mana liouto ke mai tona haliu tana matamu, mu ku bosa ladaa vanigho na ahagu, a Yahweh. Mi nau ku tatea na liouto mana veiarovi vania ahei ku vilia.
EXO 33:20 Hauva, ko mua tangomana ge ko righia mai na matagu, e taho ahei ke righia na matagu me ke vola.
EXO 33:21 Ko tughuru tana vuvungana na vatu eni tana lilighigu.
EXO 33:22 Mi tana bona na rongoraghagu/rarangagu ke mai tona haliu, igeva ku talu horugho tana sosogholana na vatu mu ku saro pungisigho nia na limagu koekobe ku tona padi.
EXO 33:23 Vaho ge ku lavikehaa na limagu, ge ko righia na murigu, mana matagu ko mua righia.”
EXO 34:1 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko gonidilai erua na midi ni vatu vaghai erua na diki vatu to soni paruhai, mu ku gere vanighi na lei bosa tana erua na diki vatu.
EXO 34:2 Ko gonidila i ropo tana puipungi ge ko dato mai tana Ghotu Sinai, ge ko mai topou iga tana vuvungana na ghotu.
EXO 34:3 Me ke bei nigho udukolu mai gea siki sakai, mu mua lubatia ghua ahei geke datovia mai na ghotu. Mo ko bei lubatia siki buluka pa siki maumanu ke vangavanga dutuvia na ghotu.”
EXO 34:4 Ma Moses te sarighi erua na midi ni vatu vaghai erua na diki vatu. Me labota lamolamo mua, gaia te sei dato tana Ghotu Sinai te vaghaa Yahweh te bosa vania nia, me holai erua na midi ni vatu tana limana.
EXO 34:5 Ma Yahweh te horu mai tana ghoghopa daro/[te tughuru vaghaa na bere sule], me holoa heghena na ahana, “Yahweh,” ma Moses te tughuru iga tana matana.
EXO 34:6 Ma gaia te mai tona haliu inaghona Moses ge ghaghua, “Inau a Yahweh! Inau a Yahweh, na God te veiarovi me liouto. Inau tu mua mina rutu, me vonughiu na dolo te sule me utuni.
EXO 34:7 Inau tu tatea na dole sule vanira na lei togha ni vavata nia na talukehani na lei vata ni palu mana dika. Me vagha ghua ku mua sania na toroana na palu, mu ku torora na lei daledira [mana kukuadira] nia na paludira na tamadira mana tinadira me ke va sara tana toluni mana vatini na vavata.”
EXO 34:8 Ma Moses te mina me poghotao tana pari me kikinima.
EXO 34:9 Ge ghaghua, “Yahweh, ke vaghaa ko righi utou tana matamu ke, inau ku nongi ngangatagho ge ko nighai udukolu. Eo, na vure raeni tara kutuvatu mara diu vetena/diudiu, hauva, inau tu nongigho ngangatagho ge ko talukehai nimami na hahi mana palumami. Mo ko lavipangotighai te vaghaa nimua na puku ni vure/[totobo lologho.]”
EXO 34:10 Ma Yahweh te bosa tughu, “E uto! Aeni na baubahu ku gonia vanighau. Inau ku gonighi na lei butuli tana matamiu tu mua gonighi mua tana maramana maia ta siki kema. Ighau mana lei kema kililighau kara niu kikinima, mara ghilala inau, Yahweh, ku gonighi na lei butuli raini vanighau.
EXO 34:11 Keri ge kau taonighi na lei vetena tu vaheghau itaeni. Mi nau ku ghuru kehara rahei tara tughuru pungisia na halautumiu, rana vure ni Amor, mi Canaan, mi Heth, mi Periz, mi Hiv mi Jebus.
EXO 34:12 Ma kau bei gonia siki baubahu itadira na vure raini tana butonikomu kau va iga, na pukuna kau taonighi gea na lei halautudira te dika.
EXO 34:13 Kau haurakei ma kara tumuhoru didira na lei bela ni sukaghi, ma kau horui ma kau labu paruhai didira na vatu daro tara tughuruvaghi nighi mara kikinima vanira, ma kau toka horui didira na lei titinoni Asherah tara sarighi.
EXO 34:14 Kau bei kikinima vania gea siki god keha, na pukuna inau Yahweh tu ghaghana ge kau liosakai vaniu/itagua.
EXO 34:15 “Kau bei gonia siki baubahu kolura na vure tara kabu tana butonikomu keri, na pukuna tana bona tara kikinima didira na lei god keha mara sukaghi vanira, gaira kara kurutighau ge kau taonira, ma kau ghanighi na lei sukaghi.
EXO 34:16 Mi geva ke vagha kau lavira na lei daledira na tahula tara kikinima vanira na lei god keha ge kara taudira na lei dalemiu na garimane ke, ma kara nera na lei dalemiu garimane ge kara tangotangodika savuu nia na kikinima vaniadira na lei god keha.
EXO 34:17 “Kau bei gonia vanighau heghemiu gea siki god keha.
EXO 34:18 “Ma kau ghanaghana na righitaoniana mana ghaniana na Berete Gulu e vitu na bongi. Te vaghaa tu taraighau nia tua, ke saravia na vula Abib tana tughu niulu iga, kau ghania, na pukuna na vula keri tau sania mai Egypt.
EXO 34:19 Na lei kamanagho mane ke a nigua, me vagha ghua na buluka mana sheep.
EXO 34:20 Na kamanagho mane na donkey kau pelu oil nia na volana itagua nia na hevei va sakai na dale sheep ge ke tughua na malana. Ma kau ghanaghana kau mua tughua ke, ma kau matea mughua na donkey nia na gotiana na luana. Hauva, kau pelu olira mughua na lei kamanagho mane, me ke bei mai tata gea tana matagu ahei ke mua lavia mai nina heveioli.
EXO 34:21 “E ono na bongi tu talu kehai kau lutu iga, mi tana na Sabbath kau aheahe iga, sakai vamua tana bona ni ivu mana ghegheli.
EXO 34:22 “Kau ghanaghana na [Bongi/Gougonu ni Lavinivogha] nia vangakolu mana togotogo na [diki] lavinivogha ni wheat, me ke vagha ghua na [Bongi/Gougonu ni Baebale] tana sosokona na hola koluana na vavanga mana wheat.
EXO 34:23 Tana tughu niulu, e tolu na tughuru ni mai tate tana matagu inau Yahweh, na God ni Israel.
EXO 34:24 Inau ku ghuru kehara na lei kema tara tughuru pungisia na halautumiu mu ku ghadaru sulea na riritina na pari, me taho ahei ke hughutighau me ke lagavulea nimiu na pari tana bona kau mai tate tana matagu e tolu na bona keri tana tughu niulu.
EXO 34:25 “Kau bei vaheu mai gea na berete tau goni kolua nia na yeast, tana bona kau sukaghi na maumanu vaniu. Ma kau bei talua gea me ke dani kuvia tana roropoghana na dale sheep ni Lovovule tau mua ghania soko.
EXO 34:26 “Kau holai mai tughu niulu tana valegu, inau a Yahweh, nimiu na God, na vuivuni na vanga ni subai tau holai ta nimiu na leghai tana bona ni lavinivogha. “Kau bei ghalatia nia gea na dalei sheep pana goat nia kokolo ni susuna tinadira.”
EXO 34:27 Ma Yahweh te bosa vania Moses, “Ko gere horui na lei bosa ni baubahu raini, na pukuna na lei bosa raini te vaughilalaa nigua na baubahu itamua ighoe maia na vure ni Israel.”
EXO 34:28 Ma Moses te kabu so tana kouna na ghotu kolua Yahweh e vati hangavulu na bongi mana dani, me mua vanga me mua inu. Mi tana bona vaghana keri gaia te gerei na lei bosa ni baubahu maia na Hangavulu na Vetena tana vuvungani na midi ni vatu.
EXO 34:29 Tana bona Moses te sughi horu mai tana ghotu, te holai na midi ni vatu te gerei ga na bosa ni baubahu, ma gaia te mua ghilala na matana mana ihuna te marara na pukuna te kokoe kolua Yahweh.
EXO 34:30 Mi tana bona Aaron maia na vure ni Israel tara righia te marara na matana mana ihuna ke, gaira tana mataghu ge kara mai dutuvia.
EXO 34:31 Ma hauva, Moses te holora me nongira Aaron mana lei mane nagho itadira na vuresubo, ge kara mai ma kara kokoe kolua.
EXO 34:32 Mi murina keri, gaira udolu na vure tara mai tatana, ma Moses te vahera na lei vetena te vahea Yahweh tana vuvungana na Ghotu Sinai.
EXO 34:33 Mi tana bona te kokoe soko vanira, gaia te saroa na matana nia na tivi.
EXO 34:34 Mi tana lei bona ni aho ke haghe tana Vaevale tapole tabu ge ke kokoe kolua Yahweh, gaia te lavikehaa na tivi koekobe ke ghoi horu mai. Vaho ge ke vahera va na vure ne lei vetena te vahea Yahweh,
EXO 34:35 mana vure kara righia na matana mana ihuna Moses te marara. Mi murina vaho ge ke ghoi saroa sono koekobe ke ghoi oli me ke kokoe kolua Yahweh.
EXO 35:1 Ma Moses te holo kolura na vure me bosa vanira, “Kau bei diui gea na lei vetena raini te bosai Yahweh.
EXO 35:2 E ono vamua na bongi kau lutu iga ta sakai na week, me vituni na bongi, na bongi tabu ni aheahe, na Sabbath nina Lord. Ma hei ke lutu tana bongi keri, ke mate mughua.
EXO 35:3 Ma kau bei kerua gea na lake tana lei valemiu tana bongi keri.”
EXO 35:4 Ma Moses te bosa vanira na vure, “Aeni na hava te nia vetena Yahweh.
EXO 35:5 Ighau udolu kau lavighi mai raini na vatei heveioli vania Yahweh, na gold mana silver mana bronze,
EXO 35:6 na vuvulu ni sheep te reirei vagha na horara, boibongi pana sisi, na tivi pura utoutoa, na tivi pura tara vauhia nia na ghuighuli ni goat;
EXO 35:7 na ghuighuli ni sheep mane tara gonia me sisi, na ghuighuli na maumanu te malebo, maia na ghai tara holoa nia acacia,
EXO 35:8 na kokolo ni olive vanira na lei bulu, na raurau ni ghai te gasuva vania na kokolo tabu ni siusiu maia na ghaiuruuru te manilu na uruna,
EXO 35:9 na vatu sisi utoutoa/vitiviti tara holoa nia na onyx, maia ghua na balu vatu vitiviti/utoutoa so kara talui tana sosokona didira pupulu na puku ni sonisukaghi tara holoa nia na ephod, mana sasaro garo.
EXO 35:10 “Ighau na lei mane tau ghilalaa na goniani na lei totobo utoutoa, kau mai udolu ma kau lutui na lei totobo raini te vaghaa a Yahweh te nighi vetena,
EXO 35:11 na Vaevale tapole tabu maia na sasarona, na sinagaura ni vatei tariani, na ihola mana bere maia na pukuni kara nighi tughuru,
EXO 35:12 mana Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu maia erua na ghai ni hola, mana vovongona na bona ni toghipalu, ni tivi ni vokovoko iloka te pungisia na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu tana puku ni Bona Tabu,
EXO 35:13 mana bela maia erua na ghai hola ni holaana, maia na lei totobona, mana berete ni vatei sukaghi,
EXO 35:14 mana vatei talu bulu mana hegohegona, na bulu maia na kokolona,
EXO 35:15 mana bela ni kere ghaiuruuru maia na lei hegohegona, maia erua na ghai ni holana, na kokolo ni siusiu mana uruuru te manilu na uruna, mana tivi ni voko pungisiana na mataulana na Vaevale tapole tabu,
EXO 35:16 mana bela ni kere sukaghi mana lei hegohegona, maia na ghai ni holaana, mana kei ni bronze te vagha na vugho, mana popo sule na vatei sasau maia na tuana ke sopou iga,
EXO 35:17 mana tivi ni vokoana na pilupilu, na bere mana pukuni kara nighi tughuru mana tivina na mataulana na Vaevale tapole tabu,
EXO 35:18 mana alona na Vaevale tapole tabu mana pilupilu, maia na totobo kara tupi horui tana pari kara pitighi ga na alo,
EXO 35:19 mana lei tivi utoutoa vanira na manesukaghi kara nighi pupulu tana bona kara lutu tana Bona Tabu, na tivi kiri vanira Aaron mana lei dalena kara nighi pupulu tana bona tara lutua na lutu ni manesukaghi.”
EXO 35:20 Ma vure subo tara sania Moses mara tona tana lei valedira ge kara gonidilai didira na vatei heveioli.
EXO 35:21 Ma gaira tara puku ni liona tana tobadira ge kara hevei, gaira tara holai vania Yahweh didira na heveioli vania na Vaevale tapole tabu, mara holai mai ghua na lei totobo kara gonighi nia na lei tivi tabu.
EXO 35:22 Mana lei mane mana vaivine tara liona na hevei tana tobadira tara mai. Mana balu itadira tara holai mai vania Yahweh na gold, na pepetaka, na siraku mana damukuli. Gaira tara holai mai na lei vata ni totobo tara gonighi nia na gold vania Lord.
EXO 35:23 Mana balu itadira tara holai mai na ghalo ni suki tivi. Na ghalo te ghioghio, me boibongi me sisi, mana tivi pura maia na vuvulu ni goat na vatei vau tivi. Mana balu tara nighi hevei na ghuighuli ni sheep mane te sisi mana ghuighuli ni maumanu te malebo.
EXO 35:24 Mana balu tara holai mai na silver mana bronze didira na vatei heveioli vaniaYahweh, ma gaira ghua tara loghoi na ghai tara vatua nia acacia, tara holai mai.
EXO 35:25 Ma gaira udolu na lei vaivine tara ghilala utoa na susuki mana goniani na ghalo ni susuki, tara gonidilai na ghalo te boibongi, me ghioghio me sisi, mara holai mai.
EXO 35:26 Mana lei vaivine tara manahana uto mara lagalaga na vauhiana na tivi nia na vuvulu ni goat.
EXO 35:27 Ma gaira na lei mane huhuli tara holai mai na puku ni vatu vitiviti/utoutoa tara vatua nia onyx, maia na balu puku ni vatu ghua iga, ge kara talui va tana ephod mana sasaro garo nina Aaron/[na puku ni sonisukaghi].
EXO 35:28 Ma gaira tara holai mai ghua na lei raurau te utoutoa na uruni, mana kokolo ni olive na vatei bulu, mana kokolo ni olive na vatei siusiu, maia na ghaiuruuru.
EXO 35:29 Mana vure ni Israel tara liona na hahanga tana lei lutu te vahera Yahweh te bosai vania Moses, tara holai mai didira na heveioli.
EXO 35:30 Ma Moses te bosa vanira na vure, “A Yahweh te vilia tua Bezalel dalena Uri, na kukuana Hur, tana kemana Judah.
EXO 35:31 A Yahweh te vonughia nia nina Tarunga God, me vahea na manaha te sule mana ghilala ge ke gonighi na lei vata ni totobo.
EXO 35:32 Gaia ke tangomana na goniani na lei vata ni totobo nia na gold, silver mana bronze.
EXO 35:33 Gaia te ghilalaa ghua na sariani na puku ni vatu utoutoa/vitiviti me ke vaguvagui, me sarighi na ghai. Gaia te ghilala utoi na vata ni lutu kehakeha te vaghai raini.
EXO 35:34 A Yahweh te vahea gaia ma Oholiab dalena Ahisamach tana kemana Dan, ge koro tangomana na taraiadira ghua na balu na goniani na lei lutu raini.
EXO 35:35 A Yahweh te vahera na manaha ni sariani na lei puku ni vatu, mana vaguvaguani nia na lei totobo toro gonighi, maia na vauvau mana nighi suki kirikiri na ghalo te ghioghio, me boibongi, me sisi va tana tivi selo malebo. Rogaira toro ghilala utoi na lei totobo ta liona tana lutu.
EXO 36:1 “Ma Bezalel ma Oholiab maia na lei mane te vahera na manaha mana ghilala a Yahweh, na goniani na lei totobo tana Vaevale tapole tabu te vaghaa te bosaa Yahweh.”
EXO 36:2 Ma Moses te bosa vanira Bezalel ma Oholiab ge koro vuivunia na lutu, kolura nia na lei mane te vahera na manaha Yahweh.
EXO 36:3 Ma Moses te vahera na lei totobo tara nighi hevei na vure, ge kara goni sokoa nia na Vaevale tapole tabu. Mi tana tughu puipungi na vuresubo tara holai mai soo didira dolo sakai vamua tara hevei tua.
EXO 36:4 Hauva, na lei mane lutu tara tughuru sania na lutu mara va padapada kolua Moses,
EXO 36:5 mara bosa vania, “Itaeni te subo vuleghaitua na lei totobo kai goni sokoa nia na lutu te vaheghai Yahweh ge kai lutua.”
EXO 36:6 Keri ge Moses te nia hevei na bosa, mana bosa eni te talighutia na komu, “Kau beto tua na holaana mai siki totobo itaeni! E subo vulea tua na lutu na lei totobo tau holai mai tua.” Mana vure tara beto na holaani mai didira na dolo.
EXO 36:7 Didira na kolukolu te au vulea na goni soko udoluana nia na lutu.
EXO 36:8 Na vuivuni gaira na lei mane tara manahana na vauvau, tara vauhighi ara hangavulu na selo nia na ghalo malebo. Ma sakai tadira na lei mane lutu te vaguvagui me sukighi ga na totoghalena na cherubim nia na ghalo te ghioghio, me boibongi me sisi.
EXO 36:9 Na selo kiri te sakai na vata vamua na daroni mana halavuni, e vitu na ghoto na daroni ma sakai a ghoto na halavuni.
EXO 36:10 Me lima itadira tara suki kolui geke sakai vamua na tivi daro, mara ghoi nei ghua iga ara lima.
EXO 36:11 Mara gonighi e lima hangavulu na ringi nia na tivi ghioghio mara pasulaghinighi va tana sosokoni na selo daro.
EXO 36:12 Me lima hangavulu na ringi tana diki selo te kaekage va tana ringi tana ruani na selo.
EXO 36:13 Vaho ge ra gonighi e lima hangavulu na halili nia na gold te kekeli i sodu mi sodu, ge kara kaulaghinighi va tana ringi tana sosokoni erua na selo. Mi kakeri, na Vaevale tapole tabu te talukolu vamua ta sakai na tivi.
EXO 36:14 Mi tana vouvotuna na Vaevale tapole tabu tara saroa nia, ara hangavulu sakai na tivi sule tara gonighi nia na vuvulu ni goat.
EXO 36:15 Na tivi raini te sakai na vata vamua na daroni mana halavuni, e vitu na ghoto mana levu lima na daro, ma sakai na ghoto na halavu.
EXO 36:16 Na lei mane lutu tara suki kolui ara lima na tivi ta sakai, mara nei ghua iga ara ono ge ke ruani.
EXO 36:17 Vaho ge ra gonighi ara lima hangavulu na ringi nia na tivi, mara talui va tana sosokoni erua na selo sule.
EXO 36:18 Ma gaira tara gonighi ghua e lima hangavulu na halili nia na bronze te kekeli i sodu mi sodu. Geke tabe kolu ngasilighi tana sosokoni erua na selo. Mara nea te vaghaa keri sasarona te talukolu te vaghaa sakai vamua na selo sule.
EXO 36:19 Vaho, gaira tara ghoi gonighi ghua erua na sasarona vania na vouvotu. Na diki tara gonia nia na ghuighuli ni sheep mane te sisi, me ruani tara gonia nia na ghuighuli ni maumanu te malebo.
EXO 36:20 Mana kokorasana na Vaevale tapole tabu, tara gonia nia na kilova tana ghai tara vatua nia acacia tana matenagho mi buritina.
EXO 36:21 Na daroni te dato erua na ghoto mana levu lima, mana levu lima na halavu.
EXO 36:22 Mara gonighi erua na sodu ni ghai ge ke pasukolu va ta sakai na kilova. Ma gaighi udolu na lei kilova tara nea iga te vaghaa.
EXO 36:23 Ma gaira tara gonighi erua hangavulu na kilova mara talui tana paleva i launa, ge ke tabe ngasilighi,
EXO 36:24 kolui nia e vati hangavulu na tuani nia na silver, kara nighi tughuru.
EXO 36:25 Ma gaira tara gonighi ghua erua hangavulu na kilova vania i paleva longana na Vaevale tapole tabu,
EXO 36:26 maia e vati hangavulu na tuani nia na silver, erua vania sakai na kilova.
EXO 36:27 Mi tana paleva bokona na Vaevale tapole tabu tana buritina, tara gonighi ga e ono na kilova.
EXO 36:28 Mara gonighi ghua erua na kilova ge kara tugai erua na piu i buriti.
EXO 36:29 Ma gaighi erua na kilova raini tara talukolu ngasilighi te vuni i pari tana pukuni me sara i kokou ta sakai na ringi, ge vaghaa sakai vamua te vuni i kokou me sara ipari. Mara gonighi erua raini, tango sakai erua na piu i buriti.
EXO 36:30 Ma vania i paleva bokona tara gonighi e alu na kilova, kolui nia e hangavulu ono na pukuni nia na silver, kara nighi tughuru, erua vania sakai na kilova.
EXO 36:31 Vaho ge ra gonighi ara lima na ghai daro ge kara piti kolui nia na kilova i paleva launa.
EXO 36:32 Mara gonighi ghua e lima vania i longana, me lima vania i bokona.
EXO 36:33 Me lima na ghai daro vania ighobuni na kilova ilevu mi levu te vuni isodu me sara i sodu.
EXO 36:34 Mana kilova mana ghai daro tara poroi nia na gold. Mana ringi tara tabe kolui nia na ghai daro tara gonighi nia na puku ni gold.
EXO 36:35 Mana vokovoko ilokana na Vaevale tapole tabu tara gonia nia na tivi pura te malebo, ara vaguvagua nia na totoghalena na cherubim tara sukia nia na ghalo ghioghio, me boibongi me sisi.
EXO 36:36 Mana vokovoko eni tara kaulaghinia va tana vati na halili tara gonighi nia na gold, tara kaulaghinighi tana kouni e vati na bere. Na bere na ghai tara vatua nia acacia mara poroi nia na gold, tara tughuru tana vati na piu tana pukuni tara gonighi nia na silver.
EXO 36:37 Vaho ge ra ghoi gonia ghua sakai na vokovoko vania na mataulana na Vaevale tapole tabu. Tara gonia nia na tivi pura te malebo, mara vaguvagu nia na ghalo ghioghio, mana boibongi, mana sisi.
EXO 36:38 Na vokovoko eni tara taria nia e lima na halili va tana kouni e lima na bere, mara vaguvagu mara kabei na kouni nia na gold, me lima na pukuni tara tughuruvaghinighi ga, tara gonighi nia na bronze.
EXO 37:1 Ma Bezalel te ghoi gonia na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu nia na ghai tara vatua nia acacia. Aeni na levu lima mana hangava na darona, me rua na goigoti ni lima na halavuna, me vaghaa ghua na datona.
EXO 37:2 Ma gaia te poroa nia na gold tana lokana maia tana murina, me kabe kililia nia na gold te vaguvagua nia.
EXO 37:3 Me gonighi e vati na ringi nia na gold, me kaulaghinighi va tana tuana, erua i levu me rua i levu.
EXO 37:4 Vaho ge gonighi erua na ghai daro nia na acacia me poroi nia na gold.
EXO 37:5 Ma gaia te torovaghinighi va tana ringi ilevu mi levuna na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu kara holaa nia.
EXO 37:6 Vaho ge gonia na vovongona/papatana na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu nia na puku ni gold, na bona ni laviana na veiarovi. Na levu lima mana hangava na darona, me rua na goigoti ni lima na halavuna.
EXO 37:7 Ma gaia te gonighi erua na cherubim nia na gold te tupighi, me talu ngasilighi va i sodu mi soduna na vovongona na malei sopou ni veiarovi.
EXO 37:8 Gaia te [pasukolua/talu ngasilighi va] tana vovongona na malei sopou ni veiarovi, geke vagha sakai vamua.
EXO 37:9 Na cherubim toro naghonagho kolu i sodu mi sodu, moro vurehighi na ghatadira ivuvungana ge ko pilupungisia na malei sopou ni veiarovi.
EXO 37:10 Vaho ge gonia na bela nia na acacia, na levu lima na darona, me rua na hangava na halavuna, me rua na goigoti ni lima na datona.
EXO 37:11 Me saroa udolua nia na puku ni gold, me gonia na kabe nia na gold me kabe kililia nia.
EXO 37:12 Me gonighi na ringi pile nia na gold vania e vati na piuna na bela.
EXO 37:13 Vaho ge pasulaghinighi va ringi gold tana vati na tuana na bela,
EXO 37:14 geke tabe ngasilighi na ghai ni hola.
EXO 37:15 Vaho ge gonighi na ghai ni hola nia na ghai tara vatua nia acacia, me poroi nia na gold.
EXO 37:16 Ma gaia te gonighi na plate mana disi mana sosa mana botolo na vatei taluani tana vuvungana na bela. Na lei totobo raini na vatei kaikavi wine ilokani kara nia sukaghi na wine.
EXO 37:17 Ma gaia te gonia na vatei talu bulu te tughuru nia na puku ni gold te tupia. Na malana ke nia tughuru, na tughuruna te vuni mai ipari, na pukuni tara sopou iga na bulu te vaghai na lova, maia na vaguvaguni te vaghai na haga ni ghai, mana raurau tana pukuni na hahaga me talu kolui te vaghaa sakai vamua.
EXO 37:18 Mana bulu tughuru te loghoi e ono na oto, e tolu i levu me tolu ilevu mana tughuru ighobu.
EXO 37:19 Ma gaighi ara ono na oto tara tango sakai seu tara tabe datoi te vaghaa na reireina na hagana na ghai tara vatua nia na almond.
EXO 37:20 Mana tughuruna ighobu na bulu tara vaguvagua nia ghua ara vati na hagana na ghai.
EXO 37:21 Sakai na hahaga te talua va i sarani ara tolu na bulu, ma sakai isarani ara tolu i levu, tara pasu mai tana tughuru ighobu.
EXO 37:22 Mana vaguvagu mana oto te vaghaa sakai vamua kolua na tughuru, me tupighi tana puku ni gold.
EXO 37:23 Ma Bezalel te gonighi ghua ara vitu na bulu, maia ara vitu na vatei mate bulu, mana lei plate nia na puku ni gold.
EXO 37:24 Na bulu kolua nia na lei vaguvaguna te gonia nia na puku ni gold, na mavana e tolu hangavulu lima na kilo.
EXO 37:25 Na bela ni ghaiuruuru te gonia nia na ghai tara vatua nia acacia. Erua na hangava na darona mana halavuna, mana levu lima na datona, me vati na kala tana vati na piuna te gonighi nia ta sakai na vata ni ghai vamua, me pasulaghinighi va tana bela.
EXO 37:26 Ma gaia te poroa nia na puku ni gold na vuvungana, mana lilighina, mana kalana na bela, me kabe kilili nia.
EXO 37:27 Me rua na ringi gold ilevu me rua ilevu, me pasulaghinighi va isarana na kabe, ge kara torovaghinighi ga na ghai ni hola.
EXO 37:28 Na ghai ni hola te gonighi nia na ghai acacia me poroi nia na gold.
EXO 37:29 Vaho ge gonighi na kokolo tabu, na vatei siusiuadira na manesukaghi. Me gonighi ghua na ghaiuruuru te vaghaa tara gonighi na balu tara goni ghaiuruuru.
EXO 38:1 Na bela ni sukaghi kekere te gonia nia na ghai tara vatua nia acacia, a sakai na ghoto ma sakai na hangava na darona, me vaghaa ghua na halavuna, mana datona na alo ni togho.
EXO 38:2 Mara vati na kala tana piuna na bela ni sukaghi tara tango sakai kala te talukolui va tana bela, geke vaghaa sakai vamua, me poro udolua nia na hulina na bela ni sukaghi nia na bronze.
EXO 38:3 Vaho ge gonighi na bucket na vatei soni ravu, na shovel, mana halili na vatei liulivu na vinahi, mana rangai nia na bronze na vatei lutu tana bela ni sukaghi.
EXO 38:4 Vaho ge gonia na netwire nia na bronze, me gonia vaghaa na kei, me talua va isarana na vatei keru lake, ighobu te sagau kokou mi pari.
EXO 38:5 Ma gaia te gonighi ara vati na ringi me pasulaghinighi va erua ilevu me rua ilevu tana bela, geke tabe ngasilighi na ghai ni hola.
EXO 38:6 Na ghai ni hola te gonighi nia na ghai tara vatua nia acacia, me poroi nia na bronze.
EXO 38:7 Na ghai hola te torovaghini haghei tana ringi ilevu mi levuna na bela, me tatavanga te gonia nia na kilova.
EXO 38:8 Na popo ni sasau maia na tuana tara gonighi nia na glass ni bronze, tara nighi hevei na lei vaivine tara lutu rana mataulana na Vaevale tapole tabu.
EXO 38:9 Vaho ge ke gonia na pilupiluna erua hangavulu lima na ghoto na darona ilauna, me vokoa nia na tivi pura.
EXO 38:10 Me rua hangavulu na berena kolua nia na tuani te gonighi nia na bronze, mana halili/sinagaura mana wire daro, tara gonighi nia na silver, ma kara sasarau iga na tivi.
EXO 38:11 Mana pilupilu ilongana ghua erua hangavulu lima na ghoto na darona, maia erua hangavulu na bere mana tuani, tara gonighi nia na bronze, maia na kilili mana wire daro tara gonighi nia na silver.
EXO 38:12 Mana pilupilu i bokona, e hangavulu rua mana levu lima na halavuna, mara vokoa nia na tivi pura tara tari datoa nia e hangavulu na bere maia na tuani, maia na halili mana wire daro tara gonighi nia na silver.
EXO 38:13 Mana pilupilu i uluna e hangavulu rua na ghoto mana levu lima ghua na halavuna.
EXO 38:14 Mana mataulana na pilupilu ke ghanaa i uluna, kara vokoa nia erua na tivi, Mana tivi tana pala madolo ke, e tolu na ghoto mana alo ni togho, ma kara taria nia e tolu na bere me tolu na tuani, kara nighi tughuru.
EXO 38:15 Mana tivi tana pala mauli, e tolu na ghoto mana alo ni togho, ma kara taria nia e tolu na bere me tolu na tuani kara nighi tughuru.
EXO 38:16 Mana lei vokovoko tivi kililia na Vaevale tapole tabu kara gonia nia na tivi malebo pura.
EXO 38:17 Mana pukuni na lei bere kara gonighi nia na bronze, mana lei halili mana wire daro mana kouni/uluni na bere kara gonighi nia na silver. Mana wire daro ke tabe datoi na tivi kara gonia nia na silver ngasi/puku ni silver.
EXO 38:18 Na tivi ke vokoa na mataulana na pilupilu kara vauhia nia na ghioghio, boibongi mana sisi. E lima na ghoto na darona, me ke sakai na ghoto me rua hangava na datona, ke vaghaa sono na vokovokona na pilupiluna na Vaevale tapole tabu.
EXO 38:19 Ma kara tari datoa nia ara vati na bere kara tughuru ilokani ara vati na pukuni tara gonighi nia na bronze. Na uluni/kouni na bere kara poroi nia na silver, mana halili mana wire daro kara gonighi ni na silver.
EXO 38:20 Mana lei vatei tari alona na Vaevale tapole tabu maia na pilupiluna kara gonighi nia na bronze.
EXO 38:21 Aeni na gegereni na lei totobo tara lutua nia na Vaevale tapole tabu. Moses te bosa vanira na lei mane tana kemana Levi ge kara talukolui na lei gegereni, ma Ithamar dalena Aaron na mane sukaghi te righitaonira.
EXO 38:22 Ma Bezalel dalena Uri, a kukuana Hur, tana kemana Judah, te idevia na lutu, te vaghaa Yahweh te bosa vania tua Moses.
EXO 38:23 Ma Oholiab dalena Ahisamach tana kemana Dan te hangaa. Gaia te ghilala utoa na baru, mana nighi suki vaguvagu na ghioghio, boibongi mana sisi tana tivi selo.
EXO 38:24 Mana gold tara nighi heveioli mai tua na vure vania Yahweh te vagha sakai na togha na kilo na mava, gaighi tara lutua nia na Vaevale tapole tabu.
EXO 38:25 Mana suboni na silver tara nighi hevei e tolu togha vati hangalatu na kilo na mava [te kaekage tana na mavani utuni.]
EXO 38:26 Aeni te mai tana takisi ta sakai na tinoni, taonia gegere tana iduidu te vuni tana rua hangavulu na niulu me dato, ma gaira udolu ono hangalatu tolu na togha, lima hangalatu (603,550) na tinoni.
EXO 38:27 Ma sakai na hangalatu na tuani/pukuni na lei berena na vokona na Bona Tabu maia na berena na vokovoko iloka te manana udolu sakai hangalatu na talent na mava ni silver, te manana sakai na talent na mava ni silver, sakai na tua.
EXO 38:28 Me tolu hangavulu na mava ni silver te au, Bezalel te gonighi nia na halili mana wire daro me poroi nia na kouni na lei bere.
EXO 38:29 Mana vure tara lavighi mai ghua vania Yahweh, na bronze erua na togha vati hangalatu erua hangavulu lima (2,425) na kilo na mavani.
EXO 38:30 Ma gaia te gonighi nia na pukuni na lei bere tana mataula va tana Vaevale tapole tabu, maia na bela ni sukaghi maia na netwire sarana na bela ni sukaghi, mana lei vatei lutu tana bela ni sukaghi te goni udolui nia na bronze.
EXO 38:31 Mana bronze ghua te gonighi nia ghua na pukuni na lei bere kara tari kilili nia tivi tana Vaevale Tapole tabu, na pukuni na bere tana mataulana na bona ni vaukolu, mana lei vatei tariana na alona na vokovoko kililia na bona ni vaukolu.
EXO 39:1 Ma vanira na lei manesukaghi, gaira tara gonighi na lei pupulu utouto nia na tivi ghioghio, mana boibongi mana sisi. Na tivi kara nighi pupulu tana bona kara gehegehe tana Bona Tabu. Mana raini ghua kara gonighi nia ghua nina pupulu tabu Aaron te vaghaa Yahweh te bosaa vania Moses.
EXO 39:2 Na goniana na ephod tara gonia nia na tivi pura mara vaguvagua nia na ghalo tara gonikolua nia na gold mana ghalo te ghioghio, me boibongi, me sisi.
EXO 39:3 Na lei mane tara ghilalaa utoa na lutu tara gonia na ghalo gold, gaira tara tupia na gold me madeve vaho ge ra palai na lei midi daro. Vaho ge sukaghi va tana tivi selo nia na ghalo te ghioghio me boibongi me sisi.
EXO 39:4 Ma gaira tara gonighi ghua erua na midi vania na vala ilevu mi levu, kara tari horui ga.
EXO 39:5 Gaira tra gonia ghua na kabe ghobu vania na ephod tana tivi vaghana sono mana ghalo te ghioghio, me boibongi me sisi te vaghaa te bosaa God vania Moses.
EXO 39:6 Me rua na vatu tara vatui nia na onyx tara talui va tana midi ni tivi tana valana na ephod, mara goni kililighi nia na gold geke tabe ngasilighi. Mara gerei ga tara garui na ahadira na kema ni Israel.
EXO 39:7 Na vatu raini ke nea Yahweh ge ke ghanaghanara na vure ni Israel. Ara gonighi raini taonia na hava Yahweh te bosa vania Moses.
EXO 39:8 Na sasaro garo tara gonia na tivi tara gonia nia sono na ephod, tara gonia nia na tivi pura malebo mara vaguvagua nia ghalo gold mana ghioghio, mana boibongi, mana sisi.
EXO 39:9 Mara lokua ge ke vaghaa na tanga, ma sakai na hangava na darona mana halavuna.
EXO 39:10 Me vati na alaala ni vatu tara pasulaghinighi va iga. Tana diki alaala ara pasulaghinighi na vatu sisi tara vata na carnelian te sisi, na topaz, mana garnet.
EXO 39:11 Tana ruani na alaala kara talui ga na emerald, na sapphire, mana diamond.
EXO 39:12 Tana toluni na alaala kara talui ga na jacinth, na agate, mana amethyst.
EXO 39:13 Mi tana vatini na alaala kara talui ga na beryl, mana onyx, mana jasper. Ma gaighi udolu na puku ni vatu raini tara vau kililighi nia na gold.
EXO 39:14 Ma gaighi udolu na vatu raini tara sopa gerei ga na ahadira ara hangavulu rua na kema ni Israel.
EXO 39:15 Mana talu koluana na sasaro garo va tana ephod, gaira tara gonia na ghalo nia na pulu ni gold.
EXO 39:16 Mara gonighi ghua erua na ringi nia na gold mara kaulaghinighi va tana piuna ilevu mi levu ikokou tana sasaro garo.
EXO 39:17 Me rua na ghalo gold tara turai va tana ringi gold tana sasaro garo,
EXO 39:18 mana soduni na ghalo kiri kara pitighi va tana gold tara talua tana valana na ephod.
EXO 39:19 Me rua ghua na ringi gold tara kaulaghinighi va ilevu mi levu ipari tana sasaro garo toro palangia va na ephod.
EXO 39:20 Vaho erua na ringi gold tara kaulaghinighi va tana ephod lilighina na kabe ghobu.
EXO 39:21 Mana ghal ghioghio tara kaulaghinighi va tana ringi ipari tana sasaro garo va tana ringi tana ephod. Mara nea te vaghaa keri ge ke tabe ngasilia na sasaro garo va tana ephod i vuvungana na kabe ghobu. Mana lei totobo raini tara gonighi te vaghaa Yahweh te bosaa vania Moses.
EXO 39:22 Ma pupulu vania na ephod tara vauhia nia na ghalo ghioghio.
EXO 39:23 Me hangavi na ghobuna vania na uluna Aaron. Mana lilighina te hangavi ga tara vauhi ngasilia ge ke bei tarosi gea.
EXO 39:24 Mana sagasaga tara goni kililia nia tana sosokona ipari. Mara goni utoutoi nia na ghalo ghioghio, mana boibongi mana sisi.
EXO 39:25 Mana lei belo gold tara tarighi ighobuni na lei sagasaga taonia na bibi ipari tana sokona na pupulu.
EXO 39:26 Sakai na belo mana sagasaga, sakai na belo mana sagasaga kililia sosokona na pupulu i pari tana bibi. Na pupulu eni ke nia pupulu Aaron tana bona ke gehegehe vania Yahweh, te vagha Yahweh te bosa vania Moses.
EXO 39:27 Ma kara gonighi na pupulu te vuivuni tana ghobu me ke sara tana peghe nia na tivi malebo vania Aaron mana lei dalena.
EXO 39:28 Na tivi ni pitiulu, mana kepi mana tivi ni puku boro kara gonighi nia na tivi pura te malebo.
EXO 39:29 Mana lei kabe ghobu tara gonighi nia na tivi malebo mara vaguvagui nia na ghalo ghioghio, mana boibongi, mana sisi, te vagha Yahweh te bosaa vania Moses.
EXO 39:30 Mana sosoko gaira tara gonia na medolo tabu nia na puku ni gold kara talua inaghona na tivi ni pitiulu. Mara gerei ga na lei bosa raini, “Kobe kehaa ta tabu va ta Yahweh.”
EXO 39:31 Na medolo eni tara pitia nia na ghalo te ghioghio va tana tivi ni pitiulu, te vagha Yahweh te bosaa vania Moses.
EXO 39:32 Mi tana sosoko na goniana na Vaevale tapole tabu te soko. Gaira na Israel tara goni taoni udolui na lei totobo Yahweh te bosaa vania Moses.
EXO 39:33 Ma gaira tara holaa na Vaevale tapole tabu vania mai a Moses, kolua nia na lei hegohegona, na halili/sinagaura na ihola mana bere mana pukuna kara nighi tughuru.
EXO 39:34 Mana ghuighuli ni sheep mane, mana maumanu te malebo, mana tivi na vatei voko pungisiana na Bona Tabu.
EXO 39:35 Mana Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu maia erua na ghai ni holaana, na vovongona na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu, na bona ni toghipalu,
EXO 39:36 na bela mana lei hegohegona mana berete tabu,
EXO 39:37 na vatei talu bulu tara gonia na gold, maia na buluna mana kokolo na vatei tungiani,
EXO 39:38 na bela ni sukaghi tara gonia nia na gold, mana kokolo ni siusiu, mana ghaiuruuru, mana vokovokona na mataulana na Vaevale tapole tabu,
EXO 39:39 na bela ni sukaghi tara gonia nia na bronze, na kei te vaghaa na vugho tara gonia nia na bronze, mana ghai ni hola mana lei hegohegona, mana popo sule na vatei sasau mana malei sopouna,
EXO 39:40 na tivi ni vokoana na pilupilu, na bere mana tuani kara nighi tughuru, na tivi ni vokoana na mataula, na alo mana vatei tari alona na Vaevale tapole tabu, mana lei hegohego ni vatei gehegehe tana Vaevale tapole tabu.
EXO 39:41 Na pupulu tara goni utoutoi kara nighi pupulu tana bona kara gehegehe tana Bona Tabu, na pupulu tabu vania Aaron na manesukaghi ma vanira rana dalena kara nighi pupulu tana bona kara lutu.
EXO 39:42 Me vaghaa keri na vure ni Israel tara taoni udolui na lei totobo Yahweh te taraia nia Moses.
EXO 39:43 Ma Moses te siro udolua didira na lutu ge vautora, na pukuna te soko taonia na hava Yahweh te bosaa vania.
EXO 40:1 Ma Yahweh te bosa vania Moses,
EXO 40:2 “Ko tughuruvaghinia na Vaevale tapole tabu tana [diki bongi tana] niulu vaolu.
EXO 40:3 Ko talua na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu iloka, mo ko taria na tivi ke pungisia na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu ilokana na Bona Tabu Vaho tua.
EXO 40:4 Vaho ge ko lavi haghea mai na bela, mo ko talui na lei hegohegona tana sopa malani. Mo ko lavi haghea mai na tughuru bulu mo ko talui va na lei bulu ivouvotuna.
EXO 40:5 Mo ko talua na bela tabu ni kere ghaiuruuru ipari bebetena na tivi te voko pungisia na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu. Mo ko tari datoa na tivi to gonia vania na mataulana na Bona Tabu.
EXO 40:6 Ko talua na bela ni sukaghi [ipari bebetena] inaghona na mataulana na Bona Tabu.
EXO 40:7 Talua na popo sule ni vatei siu ighobuni na Bona Tabu maia na bela ni sukaghi kekere, mo ko heo vonughia nia na beti.
EXO 40:8 Vaho ge ko talu datoa na vokovoko kililia na lei totobo raini, mo ko taria na tivi tana mataulana na pilupilu.
EXO 40:9 “Ko lavia na kokolo tabu mo ko seburukaghinia va tana Vaevale tapole tabu mana lei hegohegona, ge kara tabu.
EXO 40:10 Ko seburukaghinia va na kokolo tabu tana bela ni sukaghi kekere maia na lei hegohegona, ge kara tabu. Vaho na bela ni sukaghi ke liliu ni tabu ngangata.
EXO 40:11 Vaho, ko siusiua na popo sule ni siu mana malei sopouna, ke nera ge kara tabu.
EXO 40:12 “Ko lavira mai Aaron mana lei dalena mai tana mataulana na Bona Tabu, mo ko siuvira nia na beti.
EXO 40:13 Ko pupulua nia Aaron na pupulu tabu mo ko siusiua, ke kobe kehaa ge ke gehegehe vaniu ke vaghaa na manesukaghi.
EXO 40:14 Vaho ge ko holara mai dalena, mo ko pupulura nia didira na pupulu.
EXO 40:15 Ko siusiura te vagha to nea tua tamadira, ge kara gehegehe vaniu te vaghara na manesukaghi. Mara nia siusiu eni Aaron mana vinavahuhuna kara kobe kehara tana malei manesukaghi ke va me va, taoni na vavata mana vavata.”
EXO 40:16 Ma Moses te rughuhoru ge ke gonighi na lei totobo Yahweh te vetenaa nia.
EXO 40:17 Keri ke, na Vaevale tapole tabu tara tughuruvaghinia tana [diki bongi tana] niulu vaolu.
EXO 40:18 Ma Moses te talu kolu udolua nia na taluani na pukuni tana malani, me tughuruvaghinighi ga na bere, me talu datoi na iholana.
EXO 40:19 Vaho ge ra tari kililia nia na tivi mara saroa nia na vouvotuna na ghuighuli ni maumanu mana goat, taonia na hava Yahweh te vetenaa nia.
EXO 40:20 Keri ge Moses te talu haghe tana Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu erua na midi ni vatu na hangavulu na vetena, me talui va iga na ghai ni holaana. Me talua va ghua na vovongona na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu.
EXO 40:21 Vaho ge hola haghea mai na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu tana Bona Tabu Vaho tua, me tari pungisia nia na tivi ge kara bei vaevanea, te vaghaa Yahweh te bosaa.
EXO 40:22 Ma gaia te talua na bela te pala va ilonga ilokana na Bona Tabu, ipari bebetena vamua na tivi tara taria iloka.
EXO 40:23 Vaho ge talui tana vuvungana na berete tabu te tughuru pungisia na matana Yahweh, te vaghaa Yahweh te bosaa.
EXO 40:24 Ma gaia te tughuruvaghinia na tughuru bulu kaekage kolua na bela te pala ilauna na Bona Tabu.
EXO 40:25 Vaho ge ko talui va na lei bulu ivouvotuna tana matana Yahweh, te vaghaa Yahweh te vetenaa nia.
EXO 40:26 Ma gaia te talua ghua na bela gold ni ghaiuruuru tana Vaevale tapole tabu ilokana na Bona Tabu inaghona na vokovoko ilokana.
EXO 40:27 Tana vuvungana keri tara kerea na ghaiuruuru, te vaghaa Yahweh te vetenaa nia.
EXO 40:28 Ma Moses te taria na tivi tana mataulana na Bona Tabu.
EXO 40:29 Tana lilighina na mataulana, gaia te talua na bela ni sukaghi kekere. Me kerea na sukaghi mana na sukaghi ni wheat, te vagha Yahweh te vetenaa nia.
EXO 40:30 Ma gaia te talua na popo sule ighobudira na Bona Tabu mana bela ni sukaghi kekere. Ma gaia te heoti vonua nia na beti, ge kara tangomana na saudira heghedira nia rana manesukaghi.
EXO 40:31 Ma Moses ma Aaron maia rana lei dalena Aaron kara saui na limadira mana tuadira tana popo.
EXO 40:32 Tana bona kara va tana bela ni sukaghi, pa kara haghe tana Bona Tabu ke, kara tughuru beto ma kara sasau ghua, te vaghaa Yahweh te vetenaa nia.
EXO 40:33 Vaho ge tari kililia nia na tivi na bebetena na Vaevale tapole tabu mana bela ni sukaghi. Me tari datoa na tivi tana mataulana na pilupilu, mi kakeri Moses te sokoa/sokolaghinia na lutu.
EXO 40:34 Keri ke, na ghoghopa te saroa na Vaevale tapole tabu, mana rongoraghana Yahweh te vonughia.
EXO 40:35 Ma Moses te mua tangomana ge ke haghevia na Vaevale tapole tabu, na pukuna na ghoghopa te saroa, mana Vaevale tapole tabu te vonughia na rongoraghana Yahweh.
EXO 40:36 Mi tana bona ke ghate datoa na ghoghopa sania na Vaevale tapole tabu me ke gharadu, na vure ni Israel kara tona taonia ta didira na vinano.
EXO 40:37 Me ke sopou so na ghoghopa ke, kara mua tangomana na tona koekobe, ke ghoi gharadu.
EXO 40:38 Ma nina ghoghopa Yahweh te sopou tana vuvungana na Vaevale tapole tabu tana dani, mi tana bongi na lake tana lokana na ghoghopa, ge kara righia va na vure ni Israel. Ma eni t tona haliu taonia didira na vinano.
JOS 1:1 Mi murina Moses nina tinoni ni lutu God te mate tua. A Yahweh te bosa vania Joshua dalena Nun, nina tinoni hahanga ni lutu Moses, me ghaghua,
JOS 1:2 “Na pukuna nigua na tinoni ni lutu Moses te mate tua ke, mi ghoe ko ghoi hulira nigua na vure ge kara sogha halavua na beti tina Jordan va tana bona ni pari tu bahura nia geku vahera.
JOS 1:3 Na bona ni pari kau tonavia ke, tu gonidilaa vanighau tua, te vagha tu bahu sokoa vania nia tua Moses.
JOS 1:4 Na bona ni pari ku vaheghau ke, te vuivuni tana bona mamaha na ahana Negev paleva longana me ke va sara tana lei ghotu ni Lebanon paleva launa. Me ke ghoi vuivuni tana beti tina Euphrates paleva uluna tana tahi Mediterranean, me lavia va tana bubulo tara sopou iga na taba ni vure ni Heth.
JOS 1:5 Me taho siki sakai ke lagavulegho tana veitotoghoni tana bona to vola mua. Inau haia itamua, te vagha tu nea iga Moses. Inau ku kabu kolugho haia, muku mua sanigho.
JOS 1:6 “Ko tughuru ngasi haia, mo ko bei mataghu na pukuna ighoe ko hulira na vure ini gekara haghevia na bona ni pari tu bahura nia tua rana kukuamiu idania ku vaheghau.
JOS 1:7 Ko tughuru ngasi haia, mo ko bei mataghu. Ko taonighi haia na lei vetena te vahegho nigua na tinoni ni lutu Moses, mo ko bei sania gea siki peleni na lei vetena kiri, ge ivei tua ko va mana hava tua ko gonia ke tatavahale vanigho.
JOS 1:8 Ko siroa mo ko idumia haia na buka ni vetena, mo ko taraira na vure nia na bosa te ghanaa i lokana. Tana dani mana bongi ko ghanaghana taoni utoi na lei bosa ini, geko tangomana goni utoani na hava na vetena te bosaa. Ko gonia te vagha eni ke, na lei nimua nilabu ke tona tatavahale me ke uto.
JOS 1:9 Inau tu bosa vanigho, ko tughuru ngasi haia mo ko bei mataghu, mo ko bei ghanaghana ruarua, na pukuna ivei tua ko vaa, inau, nimiu na God, ku kabu haia itamua.”
JOS 1:10 Joshua te kokokoe laga vanira na lei mane nagho ni Israel te vagha eni,
JOS 1:11 “Kau talighu itadira na vure, ma kara gonidilai na balu vanga, na pukuna e tolu na bongi taeni ka sogha halavua na beti tina Jordan, ma kau hola na lologho tana bona ni pari a Yahweh, nimiu na God te nia hevei mai.”
JOS 1:12 Ma Joshua te holokolura na kemana Ruben ma Gad maia na vike ta Manasseh, me bosa te vagha eni,
JOS 1:13 “Kau ghanaghana olia na hava Moses nina tinoni lutu Yahweh te nia kokokoe vanighau, ‘A Yahweh, nimiu na God, te nia hevei na bona ni pari tana levu uluna na beti tina Jordan.’
JOS 1:14 Rana taumiu, dalemiu ma nimiu na bolo kara kabu oli ani levu uluna na beti tina Jordan, hauva nimiu na lei malaghai kara talui tua na lei totobo ni gehemate tana hulidira, ma kara idevira na balu kema na sogha halavuana na beti tina Jordan, ge kara hangaghai tana veitotoghoni.
JOS 1:15 Ke tona me ke va saravia na bona ka lagavulei na lei bona ni pari ini lilighina na beti tina Jordan paeva bokona. Eni gaia na bona ni pari a Yahweh dida na God te bahughita geke vaheghita. Iani vamua geko kabu liligina beti tina Jordan tana bona ni pari Moses nina tinoni lutu Yahweh te nia hevei.”
JOS 1:16 Ma gaira tara bosa tughu vania Joshua, mara ghaghua, “Ighai kai goni taonia na hava tua ko bosa vanighai nia, makai tona ivei tua ko vetenaghai ga.
JOS 1:17 Kai taonigho te vagha tai nea iga na taoniana Moses. Ma Yahweh, nimua na God, ke kabu kolugho te vagha te nea vania Moses.
JOS 1:18 Ma hei ke mua taonia na bosamu me ke mua taonia nimua na lei bosa ni arevaghi, kai matea. Keri ke, ko tughuru ngasi mo ko bei mataghu!”
JOS 2:1 Ma Joshua mana vure ni Israel tara savukolu i Acacia, ge nira vetena erua na tinoni [sigho] gekoro va vaevane popolo paleva launa na beti tina Jordan me haba va talighutia na komu sule Jericho. Moro rughuhoru moro mai sara i Jericho, tana valena sakai na rebi na ahana Rahab. Moto kabu itatana tana bongi keri.
JOS 2:2 Ma siki tinoni te va bosa vania na Vunaghi Haba ni Jericho te vagha eni, “Na balu mane ni Israel tara mai tana bongi ani gekara mai vaevanea na lei bona ni pari,”
JOS 2:3 keri ge vunaghi haba te vetena kokokoe vania Rahab te vagha eni, “Ko holahurua mai na lei mane tara mai tana valemu. Ra mai vaevane popoloi va hava tana komuda makara mai veitotoghoni kolughita”
JOS 2:4 Ma Rahab te bosa tughu me ghaghua, “Iani so na kiri igeni, mu mua ghilalara ivei toro butu mai.
JOS 2:5 E pungi mua mara sania tua na komuda eni tana bona na vovongo ni mataula haghe te dutu ni vovongo, mu mua ghilalara ivei toro nea na tona. Ke vagha kau mina mina tona ke, ma sogea kau sodora so.”
JOS 2:6 Hauva me lavira me va polora i sarana na lei pipiti ni buburu te talui gekara mamaha tara hina.
JOS 2:7 Keri ke, na lei nina malaghai na vuraghi haba tara sania na komu. Mi tana bona keri, tara vongotia na mataula ni peo tana komu sule. Mara tona gekara va kene taonira rua na tinoni ini, mara taonia va na halautu te sogha halavua na beti tina Jordan.
JOS 2:8 Inaghona goro maturu na tinoni ini, Rahab te dato tana vouvotu ni valena, ge ke va kokoe kolura,
JOS 2:9 me ghaghua vanira, “Inau tu ghilala a Yahwe te nia hevei vanighau na bona ni pari eni, mi ghai udolu tai nia talata mai mataghu nighau.
JOS 2:10 Ighai tai rongovia ivei te nea Yahweh ge mamaha va halautumiu gau sogha halavua na tahi Sisi tana bona tau sania mai Egypt. Mi ghai ghua tai ghilala ivei tau nera rua na vunaghi haba ni Amor, Sihon ma Og, levu uluna na beti tina Jordan, maia na vurena tau mate sokora.
JOS 2:11 Mi tana bona tai rongovighi na lei tutugu ivei ka, ai tatata mai mataghu sule ngangata, mana ghanaghana mai taeni labe, na pukuna a Yahweh, nimiu na God, te vunaghina i kokou maia na maramana eni.
JOS 2:12 Inau tu liodolovighau mu hangaghau. Keri ke, koro nia papari/baubahu vaniu mai tana ahana Yahweh ge koro liodoloviu maira nigua na binaboli, te vagha tu nea iga na hangamiu. Koro gonia vaniu mai siki vaughilala tana nimiu bosa ni baubahu,
JOS 2:13 ge kau volau maira tamagu ma tinagu, na lei vaivinegu maira na hoghogu kolura nia didira binaboli. Mi tana bona kau mai haurakea Jericho ke, kau mua mateghai!”
JOS 2:14 Toro bosa tughu vania, “Koro nia hevei na volamami te vagha ronimami na bosa ni baubahu vaniamu. Ke vagha ko mua tughunia ivei toro mai ghaghua iga eni ke, koro loti ngasilia so ronimami na baubahu moro hangaghau, tana bona Yahweh ke nia hevei vanighai na bona ni pari eni.”
JOS 2:15 Mana pukuna na valena Rahab tara kisua tana peona na komu ke, ma Rahab te dorovaghi ni horura nia na alo (rope) tana kunapana/matakene na peo ni komu rua na tinoni ini.
JOS 2:16 Ge bosa vanira te vagha eni, “Koro sama polo va tana lei ghotu mokoro polo iga ilokana tolu na bongi koekobe kara oli maia rahei tara keneghau, vaho ge koro tona.
JOS 2:17 Moro bosa vania na vaivine te vagha eni, “Iroghai toro nia hevei nimami na bosa ni baubahu to liona tamami.
JOS 2:18 Mo ko goni taonia te vagha eni, tana bona kai mai haghevia nimiu na bona ni pari eni ke, ko hola na alo sisi (rope) mo ko sasarau horua tana kunapa/matakene to lubati horughai ga. Holora mai na tamamu, tinamu, vaivinegu maia rana binaboli tamua, ma kara ghana tana vale eni koluu.
JOS 2:19 Ma ge siki sakai tamiu ke rughuhoru sania na vale me ke tona tara loloa ni komu, makai labu matea ke, ma nina hahi heghena tua, ma kai/mo koro mua lavia siki totoro ghoi. Ma ge siki sakai tamami ke labu matea siki sakai lokana na valemu, iroghai kai/koro lavia na totoro iga.
JOS 2:20 Ma sakai vamua te vagha eni, ma ge toko tughunitatea na hava toro gonia iani, kai/koro mua tangomana na lotiaana nimami na baubahu.”
JOS 2:21 Ma gaia te holopangotia rodidira na kokoke, ge lubati horura tana alo (rope) ge ro tona. Keri ke, gaia te talua/pitia na alo sisi tana matakene.
JOS 2:22 Me rua na tinoni ini toro tona moro va polo tana ghotu e tolu na bongi. Ma nina malaghai na vunaghi haba tara tona haliu so na keneadira tara lei bona e tolu na bongi, mara mua tangomana gekara kene sodora, vaho gara ghoi oli tana komu sule i Jericho.
JOS 2:23 Keri vaho, goro sughi horu mai tana ghotu rua na tinoni ini, moro sogha halavua na beti tina Jordan, goro va saravia Joshua, moro tutugua vania na lei totobotoro sodoi ta didira na kenekene.
JOS 2:24 Moro bosa te vagha eni, “Ighia ta ghilala utoa tua Yahweh te nia hevei tua na bona ni pari eni vanighita. Na lei tinonina soko na komu keri tara mataghu nighita sule ngangata.
JOS 3:1 Tana roropo ghana tana ruani na bongi Joshua mana Vure ni Israel tara sania Acacia, mara mai sara tana kakabara/kebara ni beti tina Jordan, mara ghahara iga vaho ge ra sogha halavu.
JOS 3:2 Me padi tolu na bongi na lei mane nagho ni Israel tara tona taoni ivei tara sopa kabu iga na vure.
JOS 3:3 Mara nighi hevei na lei bosa ni arevaghi ini vanira na vure, “Tana bona ko righira na lei manesukaghi ni/tana vaivarina Levi kara hola na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh dida na God, kau saritaonira.
JOS 3:4 Moto mua taonia mai mua na halautu eni siki bongi ke, gaira kara hulighita, ma kara tughunia vanighita na halautu ge ka taonia. Kau bei dutuvia gea na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu. Kau tabalili kehaghau te manana lima hangalatu na ghoto kau tumuri makau bei mai dutuvia na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu.”
JOS 3:5 Ma Joshua te bosa vanira na vure “Kau marabu olighau, na pukuna i ropo a Yahweh ke gonighi na lei butuli tana ghobumiu.”
JOS 3:6 [Mi tana roropo keri,] Joshua te bosa vanira na lei manesukaghi me ghaghua, “Kau haudatoa na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu makau idevira na vurena.” Mara gonia te vagha Joshua te bosa.
JOS 3:7 Ma Yahweh te bosa vania Joshua, “Tana dani eni inau ku vuivuni ni taludatoana na ahamu tana matadira na vure ni Israel. Ge kara ghilala inau haia itamua te vagha tu nea iga Moses.
JOS 3:8 Ko nighi hevei na lei bosa ini vanira na lei manesukaghi tara holaa na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu, ‘Tana bona kau va saravia na kebaraana na beti tina Jordan, kau gonia sakai pe rua ra talutua, mo ko tughuru beto.’”
JOS 3:9 Keri ge bosa Joshua vanira na vure ni Israel me ghaghua, “Kau mai makau varongohia na hava Yahweh, nimiu na God te bosaa.
JOS 3:10 Kau ghilala itaeni a God te vola itamiu, gaia ke ghurura taba ni vure ni Canaan, mi Heth, mi Hiv, mi Periz, mi Girgash, mi Amor, mi Jebus.
JOS 3:11 Kau ghanaghanaa na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh te vunaghi pungisia na maramana udolu, ke idevighau ge kau sogha halavua na beti tina Jordan.
JOS 3:12 Kau vilira ara hangavulu rua na mane sasakai sopa kema.
JOS 3:13 Na lei manesukaghi kara hola na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh te vunaghi pungisia na maramana talighu. Tana bona na tuadira ke tibelia mua na beti, na tavena na beti ke beto, mana beti te tave horu ke beto me ke va ghoghoro kolu vamua sakai na bona.”
JOS 3:14 Mana vure tara rughuhoru sania na bona tara ghahara gekara sogha halavua na beti, na lei manesukaghi tara ghatea na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu tara ide mana vure tara tumuri.
JOS 3:15 Tana bona vaghana eni, na beti tini Jordan te sule ngangata na tavena mana bona ni lavini vogha ghua, na ghegheti vanga tana leghai. Hauva mi tana bona tara talutua haghe mua na lei manesukaghi tana beti ke,
JOS 3:16 me beto tua na beti. Na levuna na beti te tave horu te va ghoghoro kolu vamua te sakai na bona te sagau ngangata me dutuvia na komu i Adam lilighina i Zarethan. Ma sakai na levuna na beti te tave horu saravia na tahi Mate te mamaha. Ma gaira udolu tara sogha halavua na beti te dutuvia Jericho.
JOS 3:17 Mana bona tara sogha halavu, na lei manesukaghi tara tughuru tana bona te mamaha i ghobuna na beti tina me va saravia gaira soko tara sogha halavu paleva levu.
JOS 4:1 Na lei vure soko tara sogha halavu tatavale na beti, ma Yahweh te bosa vania Joshua te vagha eni,
JOS 4:2 “Ko vilira hangavulu rua na mane sasakai sopa kema,
JOS 4:3 mo ko bosa vanira, ge kara holai hangavulu rua na vatu ivei tara tughuru iga na lei manesukaghi ghobuna na beti tina Jordan, ma kara holai ma kara ovuovu kolui tana bona kau kabu iga tana bongi taeni.”
JOS 4:4 Ma Joshua te holo kolura hangavulu rua na mane sasakai sopa kema,
JOS 4:5 me bosa vanira te vagha eni, “Kau tona ighobuna i Jordan inaghona na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh, nimiu na God. Sopa sakai tamiu ke tabe datoa sakai na vatu, makau holavalai hangavulu rua na vatu, tango sakai ta hangavulu rua na kema.
JOS 4:6 Na vatu ini ka gonia na vatei ghanaghana oliana na beti te beto me mua tave. Tana lei bongi ke mai, ma ge kara huatighau rana dalemiu, ‘Na hava na ghanaghana iga na lei vatu raini?’
JOS 4:7 Keri ge kau bosa tughu vanira te vagha eni, ‘Na lei vatu raini tai ghanaghana olia iga na beti tina Jordan te mua tave tana bona tara hola halavua na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh.’ Na vatu ini kara tughuru iga didira na vatei ghanaghana oli rana Israel.”
JOS 4:8 Na vure tara goni taonia na hava Joshua te bosa vanira nia, mara holai hangavulu rua na vatu sule ighobuna na beti tina Jordan taonia sopa kema taonia na hava Yahweh te bosa vania nia Joshua. Ra holai na vatu va ivei tara taludatoi ga na vale tapole, gara vara datoi ivei tara nea na lutuani.
JOS 4:9 Ma Joshua ghua te kisua sakai na vatei ghanaghana oli nia hangavulu rua na vatu i ghobuna na beti tina Jordan tana bona tara tughuru iga na lei manesukaghi tara holaa na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu. Me ghana so ritini mai so itaeni na vatei ghanaghana oli eni.
JOS 4:10 Na lei manesukaghi tara hola na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu tara tughuru beto i ghobuna na beti tina koekobe ra goni kale sokoi na lei bosana Yahweh te vahea Joshua. Aeni te vagha na hava Moses te aravaghighi. Tana bona ia eni, na vure tara mina sakutua tana pari mamaha va na beti tina.
JOS 4:11 Mi tana bona gaira udolu tara sara ilevuna na beti tina vaho gera sakutua halavu, rana manesukaghi tara hola nina Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu Yahweh.
JOS 4:12 Na lei malaghai tana kemadira Ruben ma Gad, maia na vike a Manasseh, tara idevira rana Israel na sogha halavuana na beti tina taonia nina arevaghi Moses.
JOS 4:13 E vati hangavutu na togha ni malaghai laga raini tara gonigonidila ni veitotoghoni tara sogha halavua na nanata Jericho tana matana Yahweh.
JOS 4:14 Tana dani vaghana eni a Yahweh te nea Joshua ge haba vule tana matadira na vure ni Israel, mi tana lei bongi ni volana te vagha tara nea iga Moses idania.
JOS 4:15 Mi muruna eni Yahweh te bosa vania Joshua,
JOS 4:16 ge ke kokokoe sule vanira na lei manesukaghi tara holaa na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu ge kara dato sania na beti tina.
JOS 4:17 Ma Joshua te goni taonia na hava God te bosa vania nia.
JOS 4:18 Tana bona tara dato sania mai na beti na lei manesukaghi ini, na beti te vuivuni ni ghoe tave oli te ghaghua haia iga me saravia na kakaburuana/keburuana na beti.
JOS 4:19 Rana vure Israel tara sogha halavua na beti tina Jordan tana hangavulu/paregho na bongina na vuivuni na vula tana niulu, mara ghaha na bona tara holoa nia Gilgal, tana paleva uluna Jericho.
JOS 4:20 Iga Joshua e holai hangavulu rua na vatu tana beti tina Jordan, me varavarai.
JOS 4:21 Ma Joshua e ghoi bosa vanira rana Israel, “Tana lei bongi ke mai nagho, rana lei dalemiu igeva kara huatighau ma kara ghaghua, ‘?Na hava na ghanaghana iga na lei vatu ini?’
JOS 4:22 Keri gekau bosa tughu vanira te vagha eni, ‘Iani rana Israel tara sogha halavua na beti tina Jordan tana bona te mamaha.
JOS 4:23 Tana matamiu, a Yahweh, nimiu na God, te nea ge mamaha na beti tina ritini ighau udolu tau soga halavu, te vagha te nea iga ge mamaha na tahi Sisi ga sogha halavu ighita udolu.
JOS 4:24 E nea te vagha eni ge na lei taba ni vure tana maramana kara manahana nina maana Yahweh, ge kau nia kikinima a Yahweh, nimiu na God, itaeni maia ke va me va.
JOS 5:1 Tana bona na lei vunaghi haba ni Amor paleva bokona Jordan kolua nia na lei vunaghi haba ni Canaan tara komu dutuvia na tahi Mediterranean, tara rongovia ivei te nea Yahweh ge mamaha na beti tina Jordan mara sogha halavu na vure ni Israel. Tara mataghu ngangata, mana ghanaghanadira te labe tana vuvungadia rana Israel.
JOS 5:2 Tana bona ia keri, Lord te bosa vania Joshua, “Ke gonighi na bou ivi nia na vatu te vanga me ke pahevaughilaladira na lei mane itadia na lei kema tara mua pahevaughilala mua.
JOS 5:3 Ma Joshua te goni taonia na hava Lord te bosa vania nia, ge pahevaughilalara na lei mane. Na bona te gonia aeni tara holoa nia ‘Gibeath Haaraloth.’
JOS 5:4 Ma Joshua te pahevaughilalara na pukuna na lei mane te manadira na holani na lei totobo ni kisumate tana bona tara sania mai Egypt tara mate soko tua tana bona mamaha.
JOS 5:5 Rahei tara sania mai Egypt tara pahevaughilala tua, ma rahei tara sivuragha imurina na rughuhoru tara mua pahevaughilala ilokana na lei niulu tana bona mamaha.
JOS 5:6 Rana Israel tara tona olioli vati hangavulu na niulu tana bona mamaha koekobe na lei mane te sara na niuludira gekara holai na lei totobo ni kisumate bona tara sania mai Egypt tara mate. Na pukuna tara diua Yahweh, ma Yahweh te baubahu gekara mua haghevia na butonikomu te nia papari geke vahera rana kukuadira, na butonikomu keri te vonughia susu ni buluka mara kokolo ni midua.
JOS 5:7 Ma Joshua te pahevaughilalara na daledira tara mua pahevaughilala mua bona tara tonavia gatu na komu/butonikomu baubahu, rahei tara tughura tamadira bona tara suledato.
JOS 5:8 Mi murina na lei mane tara pahevaughilala ke, ra sopou beto tana bona tara taludatoi ga na vale tapole ritini ke mavo na paedria.
JOS 5:9 Ma Lord te bosa vania Joshua, “Tana dani eni inau ku pilukeha/talukeha itamiu nimiu na maa tana kabu pipiti/popongo i Egypt. Keri gara holoa nia mai so na bona keri Gilgal.
JOS 5:10 Tana bona tara kabu mua tana vale tapole i Gilgal te dutuvia na nanata i Jericho, gaira tara ghanaghana olia iga na Gougonu ni Lovovule, tana nulavi vaghana keri, hangavulu vati na bongina na vula Abid.
JOS 5:11 Mi ropo agaira tara vuivuru ni ghaniani na berete gulu mana balu barley tara goni ghalatighi tana vuivuni ni dani tara saravia na bona ni pari keri.
JOS 5:12 E mua tumu horu mai siki manna tana dani vagana eni, mara mua ghoi righia ghua tua. Mi tana bona ia eni rana Israel tara ghanighi tua na vangana i Canaan.
JOS 5:13 Mana bona Joshua te dutuvia Jericho, e rei dato me righia sakai na tinoni te mai nia tughuru tate vania na ivi daro (sword) te tabea. Ma Joshua te dato me huatia, “?Ahei ghoe, na kulagha pana levunimate?”
JOS 5:14 Ge bosa tughu gaia, “Taho udolu gaira. Inau nina malaghai kamanagho Yahweh.” Tana bona ia eni, Joshua te [tumu horu nia na matana] / [poghotao] tana pari nia na kikinima. Ma Joshua te ghoi bosa me vania, “Inau nimua na tinoni ni lutu. ?Muku taonia na hava ko bosa vaniu nia, mana hava to liona ku gonia?”
JOS 5:15 Ma nina malaghai kamanagho ni gehemate Lord te bosa tughu vania, “Ko sua kehaa va sasaro ni marevomu, na pukuna na bona to tughuru iga eni te tabu.” Ma Joshua te goni taonia na hava te bosaa vania nia.
JOS 6:1 Na mataula haghe i Jercho tara vongoti ngasilia na pukuna na vure tara mataghu nira na vure ni Israel, mara mua lubatia hei ke horu me ke haghe.
JOS 6:2 Ma Yahweh te bosa vania Joshua, “Inau tu vahegho Jericho, nina Vunaghi Haba ma lei nina malaghai.
JOS 6:3 Ma gaira udolu nimua na lei maleghai kara sakutua talighutia na komu sule sakai tughu dani, lokana ono na dani.
JOS 6:4 Me ono na manesukaghi kara sakutua idevia na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu, ma kara sopa hola tango sakai na kala ni sheep mane. Mi tana vituni na dani e vitu tughuru ni sakutua talighutiana na komu sule mana lei manesukaghi kara lovui na lei kala kiri.
JOS 6:5 Mi tana bona kau rongovira na lei manesukaghi sakai tughuru ni lolovu daro me ke laga na lei kala ke, na vure udolu kara nia hevei sakai na ghuu te laga. Keri vaho geke dudura horu na peona na komu, mana vure tara sama haghe haliu tana komu.”
JOS 6:6 Keri ke, Joshua te holo kolura na lei manesukaghi me bosa vanira te vagha eni, “Kau ghate datoa na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu, makau vilira ra vitu kara idevia, maka sopa tango sakai kala ni sheep mane.
JOS 6:7 Keri ge nia hevei na bosa vanira na vure, “Kau sakusakutua minamina talighutia na komu sule, mana balu mane tara holai na le totobo ni kisumate kara idevia na halautu inaghona nina Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu Yahweh.”
JOS 6:8 Mi murina Joshua te kokoe soko vanira na vure, ra vitu na manesukaghi kolui nia didira na kala ni sheep mane tara vuivuni ni sakutua tana matana Yahweh, gara lovui na kala tana bona tara tona. Na lei manesukaghi tara holaa na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh tara taonira mai muri.
JOS 6:9 Sakai na ovu ni malaghai ni gehemate kara sakusakutua inaghodia na lei manesukaghi tara tona haliu na lavuani na kala ni sheep mane, mi murina raini na lei manesukaghi tara holaa/ghatea na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu, mana eruani na ovu ni malaghai ni gehemate tara sakusakutua imurina gaira.
JOS 6:10 Hauva, Joshua te arevaghi vanira me ghaghua, “Kau bei ghuu, ma sughua kau bei kokokoe. Sughua siki pile ngengo itatana hei, koekobe ku bosaa, ‘Kau ghuu.’ Keri ge kau ghuu!”
JOS 6:11 Mana Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh sakai tughuru ni hola talighutia nia na komu sule tana dani keri, vaho gara ghoi oli ni maturu tana bona tara kisui ga na vale tapoledira.
JOS 6:12 Tana labotana na dani vauolu keri, Joshua te mina me rarai kolura na lei manesukaghi mara ghoi hola so na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Lord.
JOS 6:13 Ra vitu na manesukaghi kolui na didira na kala ni sheep mane tara sakutua inaghona na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh, mara lovui didira na kala. Na lei malaghai ni kisumate tara idevira na lei manesukaghi kolui didira na kala, ge tumurira mai na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Lord. Vaho gara lovu lagai dira na kala rana manesukaghi.
JOS 6:14 Mi tana ruani na dani, sakai tughuru ni sakutua talighutiana na komu sule, mara ghoi oli so tana maladira tara maturu iga. Mara gonighi te vagha so e ono na bongi/dani.
JOS 6:15 Tana vituni na dani rana vure ni Israel tara rarai labota mara ghoi sakutua talighutiana na komu sule tara nea haia mai. Mi tana dani vaghana ghua so eni, e vitu tughuru ni sakutua talighutiana na komu sule.
JOS 6:16 Me vituni na talighu mua ka, rana manesukaghi tara lovu lagai didira na kala, ma Joshua te arevaghi vanira na vure, me ghaghua, “Kau nia ghaeghahe dato na manga sule, na pukuna Yahweh te nia hevei vanighau na komu sule eni taeni!
JOS 6:17 Na komu sule eni mana lei totobo soko ilokana haurake ma kara pisu, na vatei hevei oli vania Yahweh. Ma Rahab na rebi, maia rahei tana valena vamua kara vola, na pukuna te vavolara rua na tinoni toro mai polo ni vaevane.
JOS 6:18 Kau bei hola gea siki totobo tara taludilai ge kau haurakei, ma kau diua so ke, mi ghau kau hola ghana mate Israel, mi ghau ghua kau mate.
JOS 6:19 Na hava tua tara gonia nia na silver, gold pana bronze mane halo, ke kabu oli vania Yahweh, me ke tana vania nina kei ni baobaore.”
JOS 6:20 Keri ke na lei manesukaghi tara lovui na lei kola ni sheep. Na vure tara rongovia mua tara lovu lagai na kola ni sheep ka, na vure udolu tara ghuu. Me hau vaso na pile ka, na peovatuna na komu sule Jericho te kakovo me dudura horu tana pari, mana vure udolu ni Israel tara sopa sama maemane haghe tana sopa piuna mara dikalaa na komu sule eni.
JOS 6:21 Taho siki totobo ke kabu oli kara mua haurakea, - na mane, vaivine, vure vaolu mana haulaghi didira buluka, sheep, mana donkey, - na lei totobo soko tua.
JOS 6:22 Ma Joshua te bosa vanira rua na tinoni toro vaevane polopolo, koro righitaonia ronimiu na baubahu, mokoro tona tana valena na rebi mokoro hola horua mai, kolura nia nina binaboli.
JOS 6:23 Lei mane vaolu tara haghe mara hola horua mai Rahab, na tamana mana tinana, na lei vaivinena kolua balu nina binaboli tara ghana kolua. Ra hola tonara va lilighina na bona tara maturu iga na Israel.
JOS 6:24 Mana vure ni Israel tara tungi lakena mara kere horua na komu sule Jericho mana lei totobo soko ilokana, Na hava tara gonighi nia vamua na silver, mana gold pana bronze mana halo tara taluolighi vania na [keina na Valena/baebale tapole tabu] / [bona/vale ni rongo nina] Yahweh.
JOS 6:25 Ma Joshua te taluolia na volana Rahab na rebi ma nina binaboli tana valena, na pukuna te polora rua na tinoni vaevane polopolo Joshua te nira vetena va Jericho. Mana vavatana na vaivine eni te ghana so itatada rana Israel ritini tana dani eni.
JOS 6:26 Tana bona ia eni, Joshua te nia hevei nini bosa vavaranga te vagha eni, “Nina vavaranga Yahweh ke kalea hei ke tabotabo ni gonioliana na komu Jericho. Ahei ke goniolia na bona tana na peona komu, nina kamanagho mane ke mate. Mi tana bona ke sokolaghinia na komu mana taludatoa na mataula haghe, nina kama muri ke mate.”
JOS 6:27 Keri ke, a Yahweh te kabu kolua Joshua, mana ahana te haba dato talighutia Canaan/na butonikomu.
JOS 7:1 Ma vure ni Israel tara mua kabu taonia na vatei hevei oli vania Yahweh. Ma sakai na tinoni na ahana Achan te gitoi na lei totobo keri, ge rutu ngangata Yahweh vanira na vure ni Israel. Achan na dalena Carmi, tana vinavahuhuna Zabdi mana vikena Zerah na kemana Judah.
JOS 7:2 Na balu nina tinoni Joshua te nira vetena i Jericho gekara va vaevane polopolo tana komu i Ai na paleva uluna Bethel, lilighina na komu Beth-Aven.
JOS 7:3 Mi tana bona tara oli mai, gaira tara bosa vania Joshua te vagha eni, “E mua sakai sule na komu vaghana, me ke vulea rua pe tolu na togha itatada kara haurakea. Me mua manada ighita udolu ka tona.”
JOS 7:4 Keri ke, me kaekagena tolu na togha ni malaghai Joshua te nira vetena gekara va veitotoghoni kolura na lei mane tana komu keri, mana lei malaghaina na komu keri tara lagavulera.
JOS 7:5 Na lei malaghai ni Ai tara ghuru tonara didira na malaghai rana Israel, vuivuni tana mataula ni peovatuna na komu mara va nira sara ta sakai na ghotu tara gheli vatu iga. Mi tana bona tara va nira sara tana ghotu keri, na vure ni Ai tara matera tolu hangavulu ono rana lei malaghai Israel. Keri ke rana vure ni Israel tara kubolu didira na ghanaghana/liopatu, mara mataghu.
JOS 7:6 Joshua mana lei nina mane nagho ni Israel tara rosighi didira na pupulu tana bona tara rongovia eni, ra talea iga didira na dikalio. Ra dali ravuni na uludira, mara malu horui na uludira inaghona na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh, poghotao/kolitao horu ritini na nulavi.
JOS 7:7 Ma Joshua te ngangaraha dato vania God me ghaghua, “?Yahweh, ighoe na vunaghi pungisira rana vure, ivei tea go lavi halavughai mai tana beti tina Jordan, mo taladira na taba ni vure Amor gara mateghai? E uto vulea va ge kai kabu vamua levuna na beti Jordan.
JOS 7:8 Lord, u mua ghilala na hava ku bosaa, na pukuna rana ghamami na levunimate tara lagavuleghai mara ghuruolighai tua.
JOS 7:9 Ma ge rana vure ni Canaan mara balu tinoni tara ghanara tana komu ini kara rongovia eni ke, igeva kara ghurughai makara labu pisu mateghai. Me ke ghaghua iga eni ke, mi geva ke subo na vure koehorua na ahamu te habadato. Keri ke mo ko hangaghai.”
JOS 7:10 Ma Yahweh te bosa vania Joshua, “Ko tughuru dato! ?Ivei tea go kolitao/poghotao tana pari te vagha eni?
JOS 7:11 Na vure ni Israel tara palugha, ra diua nigua na baubahu. Ra gitoi na lei totobo tu bosai gekau talukehai vaniu. Ra mua gitoi vamua, ra nighi pego, mara poloi so ta didira na lei totobo lologho.
JOS 7:12 Keri te vagha ge na vure ni Israel tara mua laga vulera ghamiu na levunimate. Rana Israel tara sama sanira na pukuna ighau heghemiu tau nea gau sodoa na totoro eni. Ma keri te vagha ge ighau udolu kau mate. Kau mua kere taghalaghinighi na lei totobo tau gitoi ke, mi nau ku mua kabu kolughau!
JOS 7:13 “Ko tughuru mo ko tona itadira na vure, ma kara marabura ghua tana matagu. Ko tughunitatea nigua na kokokoe te vagha eni, ‘Israel, inau a Yahweh, nimiu na God. Iropo kau mai tagua, na pukuna na balu totobo tau talui so itamiu tu bosai gekau kerei taghalaghinighi. Makau pangotighi so ke, makau mua lagavulera na ghamiu na levunimate.
JOS 7:14 Iropo roropo na lei kema udolu kau mai tagua, taonia sopa kemamiu. Mi nau ku tuhua na kema vagana te ghana iga na tinoni te gonia na hahi eni. Me ke taonia ghua sopa vike ni kema, mi nau ku tuhua hei na vike ia te hahi. Sopa binaboli tana lei sopa vike kara mai, mi nau ku tuhua na binaboli te kabu iga na hahi. Mana sosoko sopa tinoni tana binaboli keri kara mai sakai ma sakai.
JOS 7:15 Ma tinoni ku tuhua ke, gaia keri na tinoni te holai na lei totobo tabu ini. Kau kerea gaia, kolura nia nina binaboli, maia nina na lei totobo lologho. Kau nea vania eni, na pukuna te diua nigua na baubahu tu talua vanighau me lavia mai nia maa ngangata tana Israel udolu.’”
JOS 7:16 Tana roropo ghana Joshua te holokolura na lei sopa kema, makara mai naghona nina baebale tapole tabu Yahweh, ma Yahweh te tuhua na kemana Judah.
JOS 7:17 Mana lei tinoni tana kemana Judah tara mai tona haliu, ma God te tuhua na vikena Zerah. Mi tana bona na binaboli tara mai tona haliu, nina binboli a Zabdi te tuhua.
JOS 7:18 Mana binaboli udolu ta Zabdi tara mai tona haliu, ma God te tuhua Achan na dalena Carmi, a kukuana Zabdi.
JOS 7:19 Ma Joshua te huatia Achan te vagha eni, “Kula dalegu, ko bosa utuni ani tana matana Yahweh, na God ni Israel, mo ko bosatate vaniu mai na totobo dika to gonia. Ko bei poloa gea na hava vaniu.”
JOS 7:20 Ma Achan te bosa tughu me ghaghua, “Inau sughua tu hahi tana matana Yahweh, na God ni Israel.
JOS 7:21 Inau tu righia sughua na tivi te uto na reireina tana matagu tara pelu haghea mai Babylon. Erua hangalatu na mavani ni/na silver, kolua nia na midi ni gold, e lima hangavulu na mavani. Gu righi gharu sughua, gu holai mu ghelivaghi nighi loka ni pari tana vale tapolegu. Na rongo na silver tu ghelivaghini horuvulei va.”
JOS 7:22 Ma Joshua te vetenara na balu mane gekara va kene taonighi na hava te gitoi Achan. Ge ra sama va tana vale tapolena Achan mara sodoi na lei totobo te gitoi, kolui nia na silver te gheli horui vulera na balu.
JOS 7:23 Ra holai vania mai Joshua mana vure ni Israel na lei totobo tara sodoi tana vale tapole, mara mai taluhoru tana pari tana matana Yahweh.
JOS 7:24 Keri ge Joshua mana vure ni Israel tara hola Achan kolui nia na silver, na tivi, na gold, na lei dalena na mane mana vavine, nina lei buluka, mana lei donkey, mana lei sheep, na vale tapolena, maia na lei totobo soko te loghoi va tana boboko tara holoa nia Achor.
JOS 7:25 Ma Joshua te bosa vania Achan, “?Na hava na pukuna go gonia va totobo totoro eni vanighai? Mi taeni Yahweh ke torogho!” Mana vure ni Israel tara peta matea Achan ma nina binaboli mara kerei na hulidira [mana lei lologho].
JOS 7:26 Ra vatorighighi na lei ovu ni vatu vuvungana Achan, mara ghanai so ritini mai taeni. Keri te vagha gara holoa nia na Boboko ni Achor, me sara so taeni. Me soko nina rutu Yahweh vanira na vure ni Israel ta nina hahi Achan.
JOS 8:1 Ma Yahweh te bosa vania Joshua, “Ko bei mataghu mo ko bei ghanaghana ruarua! Ko hola udolura na lei nimua malaghai ni veitotoghoni, mo ko va veitotoghoni kolura na vurena Ai, na pukuna inau ku vahegho na vunaghi haba ni Ai, nina vure, na komuna mana parina.
JOS 8:2 Kau haurakea Ai te vagha tau nea iga na haurakeana Jericho ma nina vunaghi haba. Mi taeni ka, kau holai nimiu oli heghemiu na lei totobo lologho, maia na lei buluka. Mo ko talura na balu malaghai gekara koli polo murina na komu.”
JOS 8:3 Vaho ge rughuhoru Joshua mana lei malagai ni Israel gekara va labura na vurena i Ai. Ma Joshua te vilira tolu hangavulu na toghi ni malaghai geke nira vetena tana bongi, nia na lei bosa ni arevaghi ini,
JOS 8:4 “Kau koli polo dutuva murina na komu, makau gonidila ni veitotoghoni.
JOS 8:5 Inau kolura nia na balu malaghai kai mai naghona na peona na komu. Tana bona na lei malaghai ni Ai kara mai ma kara gonidila ge kara veitotogoni ke, ighai tai ririu mai sama sanira te vagha na bona te padi.
JOS 8:6 Gaira geva kara ghurughai makai sagauvia na komu, na pukuna kara ghanaghana ighai tai sama sanira vagha ta ghaghua iga na bona te padi.
JOS 8:7 Tana bona ia tua keri, kau tughuru dato sakai sonikolu mai ivei tau sopa polo iga. Makau haghevia na komu makau hola iga na maana. Yahweh, dida/nimiu na God, ke nia hevei nina maana ge kau lagavulea.
JOS 8:8 Tana bona kau lagavulea tua ke, kau kerea nia na lake, [me ke tao na ravuna tana pari] te vagha Yahweh te bosaa. Aeni gaighi na lei bosa papara kau taonighi.”
JOS 8:9 Keri ke Joshua te nira vetena. Ra rughuhoru mara va koli polo ighobuna Bethel mi paleva bokona Ai. Ma Joshua te kabu oli kolura na vure tana bona tara kabu iga tana bongi keri.
JOS 8:10 Tana roropo ghana Joshua tughuru vaghinira nina lei malaghai, mara vuivuni ni sakutua va i Ai kolura nia lei mane nagho ni Israel.
JOS 8:11 Mara taludatoi na vale tapoledira paleva ulu/longa [north] datona Ai, mana boboko ighobu te vokara.
JOS 8:12 Mi tana bongi ia tua keri Joshua te nira vetena lima na toga ni malaghai gekara va koli polo tana paleva bokona, i ghobuna Bethel mi Ai.
JOS 8:13 Ra talura subona na malaghai ulu/longa datona na komu, mara talura na balu makara koli polo paleva bokona na komu. Ma Joshua te maturu heghena tana boboko tana bongi eni.
JOS 8:14 Tana bona na vunaghi haba ni Ai te righira Joshua ma nina lei malaghai tara mai, e mua pitu tua. Tana labota, e rughuhoru kolura nina lei malagha mara tona via gatu na boboko Jordan, ma kara veitotoghoni kolura na Israel tara ghaghua so iga te padi. Hauva me mua ghilala gaia kara kisumatedira mai muri.
JOS 8:15 Joshua ma nina malaghai tara pegora, mara vuivuni ni sama oli mai tana bona mamaha gekara ghanaghana tara matagu gara sama oli, hauva mara pegora vamua.
JOS 8:16 Na vunaghi haba ni Ai te holora na lei mane udolu ni komu ge kara ghuru taonira Joshua ma nina malaghai ni Israel. Mi tana bona tara ghuru taonira, ra sagauvi ngangata tua na komudira.
JOS 8:17 Na lei mane udolu ni komu Ai mi Bethel tara ghuru taonira rana Israel, mara mataula haghe tana peona na komu Ai te hahangavi, me taho hei ke righitaonia/vatogha.
JOS 8:18 Keri ke a Yahweh te bosa vania Joshua, “Ko tuhua na komu Ai nia nimua na tinabe. Mi taeni tu talamu ge kau holatughua na komu keri.” Ma Joshua te goni taonia na bosa ni arevaghi te vahea God.
JOS 8:19 Me hau vaso na pile, Joshua te nia hevei nina talu vaughilala, mana lei malaghai tara kabu polo, tara tughuru dato mara sama haghe ilokana na komu mara mina tua mara hola tughua, gera tungia lakena.
JOS 8:20 Tana bona na lei malaghai ni Ai tara rei oli mara righia na ahuna te pouta dato me sara na parako, ra mua pukuna ivei kara [hava] na tona, na pukuna na lei malaghai ni Israel tara sama tana bona mamaha ka, tara ririu oli mai, mara vuivunia na veitotoghoni oli, mara matera na lei malaghai ni Ai.
JOS 8:21 Na pukuna, mi tana bona Joshua mana balu vure ni Israel tara righia na lei maleghai tara kabu polo tara nia tangomana na lutu tara nea, mara righia na ahuna na komu te pouta dato, ra ririu oli mai mara labura na vure ni Ai.
JOS 8:22 Mana lei malaghai ni Israel ilokana na komu tara horu mai, mara vuivuni ni labumateadira mai muri. Mana lei mane/malaghai ni Ai tara haghe ilokana na piti, mara labumate udolura, taho tua hei ke vola, pe ke sama polo.
JOS 8:23 Na vunaghi haba ni Ai vamua gera hola volaa, mara hola vania va Joshua.
JOS 8:24 Mi tana bona na lei malaghai ni Israel tara labumate sokora na le tinoni pari bebetena na komu, ra olivia na komu mara taghalaghini sokora ilokana.
JOS 8:25 Na subodira na vurena na komu Ai tara labu pisu matera tana dani ia keri te saravia hangavulu rua na togha.
JOS 8:26 E nia tona haliu so na tabe (hau) datoana nina tinabe Joshua, koekobe ra mate pisu sokora rahei tara kabu i Ai.
JOS 8:27 Na le buluka mana lei totobo te mategha vamua tara mua haurakei, na pukuna rana Israel tara taluolighi ini vanira oli te vagha Yahweh te bosaa vania nia Joshua.
JOS 8:28 Joshua kolura nina lei malaghai tara haurakea mara kerehorua me vavu tana pari na komu Ai. Me sopou ghaghua iga me sara mai so taeni.
JOS 8:29 Ma Joshua te tari sasaraua na vunaghi haba ni Ai tana ghai, me sasarau iga ritini na nulavi. Tana huu ni aho vaho ge bosa vanira na vure ni Israel mara hola horua na hulina mara sonia va tana peo mataula haghe ni komu. Ra soni pilu vatuna na hulina mara ghanai so na vatu ini ritini mai taeni.
JOS 8:30 Keri ke Joshua te kisua na bela ni sukaghi vania Yahweh, na God ni Israel, kouna na ghotu Ebal.
JOS 8:31 E kisu taonia nia nina bosa ni arevaghi God/Yahweh te bosaa vania nia Moses nina tinoni ni lutu, te gerea tana buka ni vetena te ghaghua, “Ko kisua vaniu na bela ni sukaghi nia na votu tara mua sarighi mara mua tokai nia na lei totobo ni lutu (halo).” Mi tana bela ni sukaghi keri, kara nia heveioli vania Yahweh, na lei sukaghi kekere mana lei sukaghi ni mabo.
JOS 8:32 Mana vure ni Israel tara vaevanea, Joshua te gere taonighi nina vetena Moses ivuvungana na vatu tana bela ni sukaghi.
JOS 8:33 Tana bona ia keri, na lei kemani Israel, rana vure tara mua Jew, na lei mane nagho ni Israel, na lei mane naghodira na lei malaghai, na lei mane dete, tara savukolu mara gonighi rua na ovu. Sakai na ovu kara tughuru tana pukuna na ghotu Gerizim, me ruani tana pukuna na ghotu Ebal, sopa ovu kara sopa nagho kolu, mi ghobudira kara tughuru na lei manesukaghi tana kemana Levi kara ghatea na Bokisi ni Vetena ni Baubahu Tabu nina Yahweh. Kara taonia nina bosa ni arevaghi Moses, nina tinoni lutu Yahweh makara tughuru dila te vagha eni geke nia hevei nina vauto na manesukaghi.
JOS 8:34 Mi murina eni, Joshua te idumi tatea na lei bosa te gerei tana buka ni vetena te tughu nia na hava te uto God te nia hevei gekara taonia na vetena, mana lei dika ke kalera ge takara mua taonia.
JOS 8:35 Na lei nina bosa ni arevaghi udolu Moses te idumi tatei Joshua vanira na vure udolu ni Israel. Kolua nia, na lei vaivine, na lei meomeo, ma rana vure tara mua Jew tara kabu kolura na Israel.
JOS 9:1 Na lei vunaghi haba paleva bokona na beti Jodan tara rongovighi na lei totobo te kale. Na lei vunaghi haba na kemadira na Heth, Amor, Canaan, Periz, Hiv maia Jebus tara ghanara tana lei ghotu maia tana lei nanata me sara tana tahi Mediterranean, me holaa me va nia sara sarana na lei ghotu ni Lebanon.
JOS 9:2 Na lei vunaghi haba ini tara padapada koukolu gekara talukolura didira na lei malaghai ni veitotoghoni makara veitotoghoni kolura nina malaghai Joshua mana vure ni Israel.
JOS 9:3 Mi tana bona na vure ni Gibeon tara rongovia na hava te kalea i Jericho mi Ai,
JOS 9:4 gaira tara padapada gekara mai gonia na pego gekara bei matera gea. Gara nira vetena na balu itadira, gekara va padapada vania Joshua. Ra talui na luludadira ivuvungani didira na donkey na lei baeke haulaghi mana lei ghuighuli ni sheep na vatei dode wine tara tarosi mara goniutoi.
JOS 9:5 Ra nighi pupulu na tivi marosi, mara haharani na tuadira tara sukisuki kolui, maia na berete modiri me mamaha na ohodira.
JOS 9:6 Tana bona tara mai sara tana bona tara kabu iga rana Israel i Gilgal, ra bosa vania Joshua maia na lei mane ni Israel mara ghaghua, “E hau ngangatana komu tai butu mai ga, ge kai mai nongigho ma kai mai gonia na baubahu ni mabo kolugho.”
JOS 9:7 Mana lei mane ni Israel tara bosa tughu vanira na vure i Hiv, “?Ivei kai nea na ghilalamiu e dutu pe hau na komu tau mai ga? Me ke ghaghua iga ke, kai mua tangomana na goniana na baubahu ni mabo kolughau.”
JOS 9:8 Ma gaira tara bosa vania Joshua, “Ighai nimiu na tinoni ni lutu.” Joshua te huatira me ghaghua, “?Ma hei sughua ighau? ?Mi vei tau butu mai?”
JOS 9:9 Ma gaira tara bosa tughu mara ghaghua, “Ighai tai butu hau ngangata mai, mai rongovia na ladana Yahweh, nimiu na God, mana hava te gonia tana butonikomu Egypt.
JOS 9:10 Mai rongovia ghua na hava te nea vanira rua na vunaghi haba uluna na beti Jordan, na vunaghi haba Sihon ni Heshbon ma Og, na vunaghi haba ni Bashan (te kabu i Ashtaroth).
JOS 9:11 Keri ge ra talu kokokoe vanighai na lei naghomami ma kulamami na vure ge kai gonidilai na balu oho ta nimami na mai righiamiu ge kai nimua na tinoni ni lutu vamua. Mai nongighau, gekau gonia na baubahu ni mabo kolughai, gekai tamakulani kolughau.
JOS 9:12 Na berete ini tara papara tai divei tana bingiti tai sania mai na komumami, mi taeni ra mamaha mara modiri tua.
JOS 9:13 Na lei ghuighuli ni sheep tai dodei nia na wine tara vaolu bona tai sania na komumami, mi taeni tau righighi ra haulaghi mara potapota tua. Ma sughua nimami na tivi, maia na hahara ni tuamami tara tarosi ta nimami va vinano mai.”
JOS 9:14 Mana lei mane naghodira na vure ni Israel tara mua diki talutate/huatia vania God, keri ge ra ghania na berete, na vaughilala tara holopangotira rana vure.
JOS 9:15 Ma Joshua te gere aha tana baubahu ni mabo, kolura na lei mane nagho ni Israel tara talamaghi mara holopangotia didira na baubahu.
JOS 9:16 Mana lei ghanaghana e tate murina tolu na bongi, na lei mane ni Gibeon ini te dutu so na komudira.
JOS 9:17 Mana vure ni Israel tara rughuhoru ma va kene taotaonia gaira va saravia na komudira e tolu vamua na bongi, mana lei aha ni komu raini Gibeon, Kephirah, Beeroth mi Kiriath-jearim.
JOS 9:18 Mara mua matera, na pukuna na lei mane nagho ni Israel tara diki gonia tua na baubahu itadira tana ahana Yahweh, na God ni Israel gekara mu matera makara mua gonia vanira siki totobo. Mana vure ni Israel tara nia ghuru varongo vania Joshua kolura nia na balu naghodira na vure ni Israel nia na baubahu te mava eni.
JOS 9:19 Mara na lei manenagho tara bosa mara ghaghua, “Ighita ta goni sokoa ta na baubahu te mava eni tana ahana Yahweh, dida na God geka mua matera.
JOS 9:20 Ka nera gekara vola, ke bei rutu vanighia gea God ka diu na baubahu ta gonia tana ahana.
JOS 9:21 Ka lubatira makara vola, hauva ka nera ge kara tagi ghai makara heo beti vanighita.
JOS 9:22 Ma Joshua te holora na lei tinoni ni Gibeon me ghaghua vanira, “Na hava na pukuna gau pegoghai? Au bosa ke, me hau ngangata na komumiu, au ghaghua! Hauva mau pego! E mua hau so na komumiu.
JOS 9:23 Ma God ke deteghau, na pukuna nimiu na pegopego, keri ke, mi geva ighau udolu nimami na seka, ma nimiu na lutu ke na tagi ghai maia na heo betina na Vale tapole tabu nina/dida na God.
JOS 9:24 Ma gaira tara bosa tughu vania Joshua, “Ai gonia na pego na pukuna ra bosa vanighai a Yahweh, nimiu na God, te bosaa vania nina tinoni ni lutu, Moses, geke haurakera me ke matera na lei tinoni tara ghanara. Mai mataghu mai nia ghaghua na volamami gai gonia sughua.
JOS 9:25 Mi taeni ke, tana limamiu/[nimiu na maana] tua tai sopou! Kau ne taonia vamua na hava tau ghanaghana te maemane kau nea vanighai.”
JOS 9:26 Ma Joshua te mua lubati rana vure ni Israel gekara matera.
JOS 9:27 Me nera geke didira na seka mana lutudira na tagi ghai mana heo ghadira na beti maia na betina nina bela ni sukaghi Yahweh. Mara gonia na lutu eni me sara mai so itaeni.
JOS 10:1 Adonizedek, na vunaghi haba ni Jerusalem te rongovia Joshua te lagavulera me matera na vurena Ai me matera na vunaghi haba ni komu iga, te vagha gaia te gonia vania Jericho mana nina vunaghi haba. Ma Adonizedek te pukura ghua rana vure ni Gibeon tara mabo kolura rana Israel mara nera gekara didira na seka.
JOS 10:2 Gaia maia kulana vure tara mataghu sule ngangata tana bona tara rongovighi na lei tutugu ini, na pukuna Gibeon ke na komu te sule me subo ghua na vurena mara laga ghua na veitotoghoni.
JOS 10:3 Keri ke na vunaghi haba Adonizedek te na hevei na rongorongo vanira va na lei vunaghi haba: Hoham ni Hebron, Piram ni Jarmuth, Japhia ni Lachish ma Debir ni Eglon.
JOS 10:4 Me bosa vanira te vaghi eni, “U nongi ngangataghau gekau mai hanga geka veitotoghoni kolura na lei malaghai i Gibeon, na pukuna ra talukolu tua ta Joshua maia rana Israel.
JOS 10:5 Keri ke, me lima na vunaghi haba tana kemana Amor kolura nia didira na malaghai tara mai mara talighutia Gibeon mara vuivuni ni veitotoghoni koluadira.
JOS 10:6 Mana lei mane haba tana komu keri tara nia vetena na kokokoe vania Joshua i Gigal, mara ghaghua vania, “Ighoe na vunaghi, kau mina makau saravighai mai, kau bei sani lea ghani te vagha eni, na lei vunaghi haba tana kemana Amor tara ghanara tana lei ghotu tara talukolu tua gekara veitotoghoni kolughai.”
JOS 10:7 Ma Joshua te lavi udolura nina lei malaghai kolura nia nina lei mane nagho ni veitotoghoni mara tonavia va Gibeon.
JOS 10:8 Ma Yahweh te bosa vania Joshua, “Kau bei mataghunia gea. Mi nau ku idevighau gekau lagavulera, me taho siki sakai tadira ke lagavuleghau.”
JOS 10:9 Tana bongi udolu keri Joshua kolura nia nina lei maleghai tara sania Gigal mara sakutua va i Gibeon. Mi tana puipungi rana malaghai ni Amor tara hare tana bona tara righira Joshua kolura nina lei malaghai tara mai veitotoghoni kolura.
JOS 10:10 Yahweh te nera na lei malaghai didira na Amor ge ra ribe mara mataghunira na lei malaghai ni Israel, ge ra sama kolili vamua. Joshua ma nina lei maleghai tara labu matera subo ngangata na malaghai tana bona keri, mara ghuru kolilira taonia na halaulu va tana komu i Beth-Horon maia i Azekah mi Makkedah paleva longani.
JOS 10:11 Tana bona tara sama horu tana ghotu na vure ni Amor, a Yahweh te nia vetena horu mai na [vatu te bihi vagha na ice]/[kebungasi] me kutu horu ivuvungadira, me subo tara mate vulea Joshua ma nina malaghai tara matera nia na isi.
JOS 10:12 Tana dani keri Yahweh te vahera na vure ni Israel na lagavule itadira rana vure ni Amor. Ma Joshua te kokoeliulivuti vania Yahweh tana matadira na vure ni Israel me ghaghua, “Ko betoa na hina ke [bei gharadu sasia mua/tughuru beto] Gibon maia na vula tana boboko i Aijalon.”
JOS 10:13 [Keri ke,] na hina mana vula toro tughuru beto koekobe rana Israel tara lagavule sokora ghadira na levunimate. Na tutugu eni tara gerea ta nia book Jashar. Na hina te tughuru beto ighobuni paupatuna na oka, me mua huu te [vagha sakai na bongi/dani/ghaghua haia iga].
JOS 10:14 Ma Lord te veitotoghi ni tugura rana Israel [tana bongi keri.] Te mua [kale na bongi te vagha mi sara tana itaeni], ge Yahweh te nea [te vagha keri] vania siki tinoni tana bosa tughuana na nongi tana tinoni.
JOS 10:15 Mi murina keri, Joshua ma nina malaghai ni Israel tara ghoi oli tana bona tara so kabu iga i Gilgal.
JOS 10:16 Tara bona ni veitotoghoni e lima na vunaghi haba tara sama polo, mara va polo ilokana na vatuluma i Makkedah.
JOS 10:17 Ma Joshua te rongovia tara sodora,
JOS 10:18 e nia hevei nina bosa ni arevaghi vanira nina malaghai, “Kau pataa nia na vatu na matana na vatuluma, makau talura balu na mane righitaoni tana matana na vatuluma ge kara bei horu mai gea na lei vunaghi haba ini.
JOS 10:19 Hauva bei beto iga! Kau tona haliu na ghuruadira so na levunimate makau sama pungisira mai i muri. Kau bei taladira gea makara oli tana komudira, na pukuna Yahweh dida na God te nia hevei vanighita na lagavule.”
JOS 10:20 Keri ke, Joshua mana lei malaghai ni Israel tara tona haliu na labumateadira e lima na ovu ni malaghai, mara mua subo tana ghana olira tara tabotabo ngangata na sara oli tana komudira.
JOS 10:21 Keri ge rana malaghai ni Israel tara ghoi oli tatavahale ta Joshua i Makkedah. Mi murina eni taho hei ke ghoi koengelera rana Israel.
JOS 10:22 Keri ke, ma Joshua te bosa, “Kau gharadu kehaa na vatu tau pata nia na vatuluma, makau holera vaniu mai e lima na vunaghi haba kiri.”
JOS 10:23 Keri gera hola horura mai lima na vunaghi haba ni Jerusalem, Hebron, Jarmuth, Lachish maia Eglon.
JOS 10:24 Joshua te bosa vanira na habadira nina malaghai, “Kau mai makau turighi na luadira.” Mara goni taonia na hava te bosa vanira nia.
JOS 10:25 Keri ke, Joshua te bosa vanira na habadira, “Kau bei mataghu me ke bei ruarua na ghanaghanamiu. Kau tughuru ngasi, na pukuna Lord ke gonighi na lei lutu ini tadira na ghada levunimate.”
JOS 10:26 Ma Joshua te matera sasakai tadira na vunaghi haba ini me tari sasaura ra kouna e lima na ghai saravia na nulavi.
JOS 10:27 Bona te dutu ni huu tua na hina, Joshua te nia hevei horu nina arevaghi gekara hola horui na hulidira rana vunaghi haba ini, mara sonighi lokana na vatuluma tara polo iga. Vaho ge ra vongotia na mataulana na valuluma nia na ovu ni vatu. [Gaighi tara sopou iga sara itaeni.]
JOS 10:28 Tana dani vaghana so keri, Joshua e haurake udolui na komu sule Makkedah, e mate sokoa kolua nia na vunaghi haba. Taho siki sakai ke vola tana komu. E matea na vunaghi haba ni Makkedah te vagha te nea na mateana na vunaghi haba ni Jericho.
JOS 10:29 Mi murina eni, Joshua maia rana malaghai ni Israel tara tona i Libnah, geka va suravia.
JOS 10:30 Ma Yahweh te ghoi nia hevei so vanira na komu maia na vunaghi haba. Ra dokora, me taho hei ke ghana olia tana komu. Joshua te ghoi matea so na vunaghi haba ni Libnah te nea iga na mateana na vunaghi haba ni Jericho.
JOS 10:31 Tughuru Libnah, Joshua ma rana Israel tara tonavia vaa i Lachish na suraviana.
JOS 10:32 Mi lokani erua na bongi tara veitotoghoni tua ka, a Yahweh te lagalagara na lei malaghai nina Joshua gekara lagavulera na vurena na komu keri. Ra mate sokora lagavulera na vurena Lachish te vagha tara nera iga na vurena i Libnah.
JOS 10:33 Na vunaghi haba Horam tana komu i Gezer tara mai hangara na vurena Lachish, hauva Joshua kolura nia nina lei malaghai tara mate sokora.
JOS 10:34 Mi murina eni, Joshua kolura nina malaghai tara ghoi tona va ta sakai na komu tara holoa nia Eglon, mara talighutia mara veitotoghoni kolura na vurena na komu keri.
JOS 10:35 Mi tana bongi ia so keri, gaira tara mate sokora na vurena i Eglon te vagha tara nera iga na vurena Lachish.
JOS 10:36 Mi murina eni, Joshua kolura nina malaghai ta sania na komu keri, mara suravia na komu tara holoa nia Hebron.
JOS 10:37 Gaira tara hola tughua na komu, mara mate sokora na vurena, kolua nia didira vunaghi haba, maia na lei komu pile talighutia i Hebron. Ra mate sokora na lei vurena, te vagha tara nera na vurena Eglon.
JOS 10:38 Mi murina eni Joshua maia nina lei malaghai tara ririu pulohi va ta sakai na komu tara holoa nia Debir, mara veitotoghoni kolura.
JOS 10:39 Mara hola tughua na komu keri, maia didira na vunaghi haba maia na lei komu pile tara dutuvia, mara mate udolura. Joshua ma nina lei malaghai tara nea taonia na hava tara nea vania na vunaghi haba ni Hebron mi Libnah.
JOS 10:40 Ma Joshua ma nina malaghai tara lagavulera na lei vunaghi haba mana vurena na lei komu keri, rahei tara ghana tana lei ghotu, mi tana bona te dutuvia na beti Jordan, maia hei tara ghana tana bona mamaha paleva longana tara holoa nia na Negev, maia hei tara ghana tana ghotu paleva bokona, tara holoa nia na Shephelah. Mara mate sokora didira lei vunaghi haba, maia na lei tinoni nina lei komu keri, na pukuna a Yahweh, didira na God rana vure ni Israel, me liodira ge kara nea te vaghaa.
JOS 10:41 Na bona ni pari tara holaa tughua tana bona ni veitotoghoni te vuivuni Kadesh Barnea paleva launa me sara Gaza dutuvia na tahi [Mediterranean], me ghoi vuivuni Goshen me sara Gibeon i kouna na lei bona ni pari ini.
JOS 10:42 Tana bona vaghana eni Joshua te lagavule sokora na lei vunaghi haba kolui nia didira na lei pari na pukuna Yahweh, didira na God rana vure ni Israel, me hangara tana veitotoghoni.
JOS 10:43 Mi murina eni Joshua maia nina malaghai tara ghoi oli va i Gilgal.
JOS 11:1 Tana bona na Vunaghi haba Jabin ni Hazor te rongovia na hava te kale, gaia te nia vetena na rongorongo mava vanira vaa na lei vunaghi haba ini, Vunaghi haba Jobab ni Madon, mana vunaghi haba ni Shimron mana vunaghi haba ni Acshaph,
JOS 11:2 mana lei vunaghi haba tara ghanara tana lei pukuni na lei ghotu [talighutia], mana lei vunaghi haba tana boboko i Jordan [uluna/tana south na] kolokama ni beti i Galilee, mana lei vunaghi haba tana pukuni na lei ghotu bokona, mana lei vunaghi ni Naphoth–Dor bokona.
JOS 11:3 [Ma gaia te nia vetena ghua na rongorongo mava vanira vaa [na kemana/rana vure] i Canaan, bokona mi ulena, mana kemana Amor, maia na kemana Heth, na kemana Periz, na kemana Jebus tara ghanara tana lei ghotu, mana kemana Hiv tara ghanara [na lei gege horu tana/sarana na] ghotu Hermon, tana boboko i Mizpah.
JOS 11:4 Keri ke, na lei vunaghi haba ini tara talukolui didira na lei malaghai gekara veitotoghoni kolura rana Israel. Ra talukolura didira malaghai, didira na lei horse mana lei taitakiro [te ghora na horse], te vaghera na subodira na saghalea tana saravahale.
JOS 11:5 Ra taludatoi didira na vale tapole talighutia na beti lilighina Merom, ma kara gonidila ge kara veitotoghoni kolura rana Israel.
JOS 11:6 Ma Yahweh te bosa vania Joshua me ghaghua, “Ko bei mataghunira gea, te vagha na bona ia taeni i ropo ke, gaira udolu kara mate. Ko tokai na tuadira didira na lei horse gekara bei sakutua, mo ko kerei didira na lei taitakiro.”
JOS 11:7 Keri ke, Joshua ma nina lei malaghai tara tonavia va na beti lilighina Merom mara veitotoghoni [minamina] kolura [inaghona tara gonidila tua.].
JOS 11:8 Ma Yahweh te vahera nina lagavule ta ghadira na levunimate. Rana Israel tara ghurura va tana komu sule Sidon, mi Misrephoth-maim, paleva uluna na boboko i Mizpah ritina taho siki sakai ke vola.
JOS 11:9 Ma Joshua kolura nina Malaghai tara goni taonighi na hava te bosa vanira nia Yahweh, gera tokai na [ula ni na] tuadira didira na horse mara kerei didira na taitakiro ni veitotoghoni.
JOS 11:10 Tana bona keri, na Vunaghi haba ni Hazor te vunaghi pungisira rana vure maira na lei vunaghi haba tara veitotoghoni kolura Israel. Keri ge Joshua ma nina malaghai tara ririu pulohi mara lagavulea na komu sule Hazor, mara matea didira vunaghi haba.
JOS 11:11 Joshua kolura nia nina malaghai tara mate sokora rana vure ni Hazor, mara kere horua na komu. [Taho siki sakai lokana te vola.]
JOS 11:12 Joshua ma nina malaghai tara holai na lei komu maia na lei vunaghi haba. Ma Joshua te bosa vanira nina malaghai gekara labumate sokora, te vagha Moses nina tinoni ni lutu Yahweh te bosaa.
JOS 11:13 Ma Joshua ma nina malaghai tara kerea Hazor, hauva tara mua kerei na lei komu tara ghahai kou ni ghotu.
JOS 11:14 Mana vure ni Israel tara labumate sokora rana vure ilokani, mara holai heghedira didira na lei totobo uto kolui nia didira na maumanu.
JOS 11:15 God te bosai tua na lei kokokoe ini vania Moses nina tinoni lutu idania, ma Moses te bosai Joshua geke gonighi. Keri ke Joshua te taoni utoi na lei bosa Yahweh te arevaghi vania Moses.
JOS 11:16 Joshua ma nina malaghai tara holai tua na lei pari vuivuni boko me sara ulu. Mara holai na lei komu tana ghotu, maia na lei komu tana lei boboko i betitina Jordan, na bona mamaha tara holoa nia Negev, na boboko i Goshen, mi tana lei nanata ni Israel
JOS 11:17 Ra holai na lei bona ni pari tana ghotu Halak, paleva launa dutuvia na bubulo i Edom, me va saravia Baal-gad tana boboko i Lebanon paleva launa, sarana na ghotu Hermon. Joshua te lagavulera na lei vunaghi haba me matera.
JOS 11:18 Me daro ni bona ngangata tua Joshua te veitotoghoni kolura na lei vunaghi haba ni komu ini, me lagavulera sokora tua.
JOS 11:19 Na kemana Hiv tara kabui Gibeon vamua tara dolo kolura Joshua mana vure ni Israel. Mana lei taba ni vure soko, Joshua kolura nia nina malaghai tara labu pisu matera soko.
JOS 11:20 Ma Yahweh te ne udolura gera liona ngangata so na veitotoghoni koluadira na vure ni Israel, me nea ghua Joshua ma nina lei malaghai gera mua arovira mara labu pisu matera. Aeni na hava Yahweh te [bosa/arevaghi] vania nia Moses dania.
JOS 11:21 Mi tana bona ia ghua keri Joshua ma nina lei malaghai tara labumatera na lei mumutabu tana kemana Anak, tara kabu tana komu i Hebron mi Debir mi Anab maia tana lei ghotu tana Judah ma Israel. Gaira tara labumate sokora mara durakei nina lei komu.
JOS 11:22 Joshua ma nina malaghai tara mate sokora na lei mumutabu tara ghana tana lei bona keri. Rua pe tolu vamua tara ghana tana lei komu i Gaza, Gath, mi Ashdod.
JOS 11:23 Keri ke, Joshua ma nina lei malaghai tara hola udolui va na lei pari tana lei bona kiri te vagha Yahweh te bosa vania nia i dania Moses. Mi muruia eni, Joshua te kobe vokai na lei bona ni pari ghobudira na lei kema ni Israel. Mi murina eni, gaira tara sopou beto mara loghoa na mabo.
JOS 12:1 Idania mai, Moses te hulira na vure ni Israel na veitotoghoni me lagavulera erua na vunaghi haba paleva uluna na betitina Jordan, me lagavulera rua sagui didira na pari. Na vovoka ani didira na pari [rua na vunaghi haba ini] te vuivuni na nanata Arnon me dato me sara tana betitina Jordan mi tona haliu me va sara tana ghotu Hermon paleva launa.
JOS 12:2 Ma sakai tadira na vunaghi haba ini na ahana Sihon. Gaia te vunaghi haba tana kemana Amor, me ghanaa tana komu sule i Heshbon. Gaia te vunaghi pungisia na levuna Gilead, te vuivuni tana komu Aroer [tana lavuna/lilighina] na nanata Arnon, me tona i ghobuna na nanata Arnon me sara va tana betitina Jabbok paleva launa, aeni na [ririti/kobevoka] tana kemana Amon.
JOS 12:3 Ma Sihon te haba pungisia ghua na boboko Jordan mi bokona na kolokama ni beti i Galilee, ma va saravia na tahi Mate paleva longana maia na komu Beth–Jeshimoth i uluna, maia na ghotu Pisgah.
JOS 12:4 Ma sakai ghua ke na vunaghi haba Moses ma rana Israel tara lagavulea ke, a Og na vunaghi haba ni Bashan. Gaia na sosoko tadira na kemana Rapha, na mumutabu, me vunaghi pungisi tana erua na komu i Ashtaroth maia Edrei.
JOS 12:5 E vunaghi pungisighi na lei bubulo te saroa paleva [launa/longana/North] va tana ghotu Hermon mi tana komu Salecah i uluna, ma gaighi udolu i Bashan paleva uluna me sara tana riritira na kinakabu ni Geshur mi Maacah. Me vunaghi pungisighi ghua na levuna Gilead me sara tana pilena na bubulona na vunaghi haba Sihon ni Heshbon.
JOS 12:6 Moses, nina tinoni ni lutu Yahweh, maia na vure ni Israel tara haurakera nina vure na Vunaghi haba Sihon maia na Vunaghi haba Og. Keri ge Moses te nia hevei didira na pari vania na kemana Ruben, na kemana Gad, mana levuna na kemana Manasseh.
JOS 12:7 Ra ini na gegeredira na lei vunaghi hali Joshua mana lei malaghai ni Israel tara lagavulera ililighi bokona na betitina Jordan, te vuivuni Baal-gad tana lei nanata Lebanon, va tana ghotu Halak te tona dato va Edom. Na lei pari keri ke, Joshua te nia hevei vanira na lei kemana keha ni Israel tara holai tua.
JOS 12:8 Na lei bona ni pari Joshua te tuvalighi vanira te vuivuni tana lei ghotu me tona me va sara lilighini na le ghotu i boko [tara holoa nia Shephelah], ge va sara tana na nanata tana betitina Jordan paleva uluna, ge va saravia malangava na bona mamaha tara holoa nia Negev. Idania na lei bona ni pari ini ke, didira na taba ni vure Het, maia Amor, na tabani vurena Caanan, maia na taba ni vurena Periz, Hivi, maia Jebus tara ghanara.
JOS 12:9 Joshua ma nina malaghai tara lagavulera tua na lei vunaghi haba tana lei komu te vagha i Jericho, Ai te dutuvia Bethel,
JOS 12:10 mi Jerusalem, mi Hebron,
JOS 12:11 mi Jarmuth, mi Lachish,
JOS 12:12 mi Eglon, mi Gezer,
JOS 12:13 mi Debir, mi Geder,
JOS 12:14 mi Hormah, mi Arad,
JOS 12:15 mi Libnah, mi Adullam,
JOS 12:16 mi Makkedah, mi Bethel,
JOS 12:17 mi Tappuah, mi Hepher,
JOS 12:18 mi Aphek, mi Lasharon,
JOS 12:19 mi Madon, mi Hazor,
JOS 12:20 mi Shimron Meron, mi Acshaph,
JOS 12:21 mi Taanach, mi Megiddo,
JOS 12:22 mi Kedesh, mi Jokneam tana bubulo i Carmel,
JOS 12:23 mi Dor tana bubulo i Naphath-Dor, mi Goyim tana bubulo i Galilee,
JOS 12:24 mi Tirzah. Gaira udolu ara tolu hangavulu sakai na vunaghi haba kolui nia na komudira tara haurakei.
JOS 13:1 Tana bona Joshua te tonikama tua, a Lord te bosa vania, “Ighoe to tonikama tua, me subo mua na pari te ghani gekau lagavulei gekau loghoi.
JOS 13:2 Na vure tara liona sono gekara loghoi didira na pari na Philistia mana Geshur.
JOS 13:3 Tana bubulo didira na Canaan - Na pari te vuni tana daidari Shihor, na vovokani Egypt, me tona longa me va sara tana vovokana i Ekron, - rana lima na vunaghi haba ni vure ni Philistia tara vunaghi pungisighi na komu sule Gaza, mi Ashod, mi Ashkelon, mi Gath maia Ekron, Mana didira na pari na Avvite te ghanaa mua,
JOS 13:4 gekau lagavulea makau lavia, na pari raini didira na Canaan, kolua nia didira Sidon, me tona haliu longa va i Aphek va tana i vovoka ni Amor.
JOS 13:5 Ma didira na pari na Gibal maia na lei ghotu ni Lebanon m tona ghalagha te vuni Baal-gad sarana na i Hermon me va sara i hebo-hamath.
JOS 13:6 Na lei ghotu te vuni Lebanon me va sara i Misrephoth, maia na pari udolu didira na Sidon. “Inau ku ghuru kehaa na vure tana lei pari raini geke vanira rana Israel gekara loghoi te vaghaa tu vetenagho nia.
JOS 13:7 Na lei ke vania tua ana Israel, mo ko tuvalighi ighobudira ara hiua na kema mai na levuna na kemana Manasseh.”
JOS 13:8 Na levuna na Kemana Manasseh maia na Kema dira Reuben ma Gad tara lavi sokoa tua na tunuvadra tana levu uluna Jordan, Moses nina tinoni lutu God te iki vahera tua.
JOS 13:9 Didira na bubulo te vuni tanaKabara ni beti Aroer, me lavia na komu i ghobina gorge, va tana namata Medeba me va sara Dibon.
JOS 13:10 Me lavi udolui na lei komu dira na Amorites te vunaghi ga Sihon me Vunagh i Heshbon, me tona haliu me sara tana vovoka ni Ammon.
JOS 13:11 Mi Gilead tana bubulo ni Geshur mi Maacah, mana ghotu Hermon mi Bashan udolu me va sara i Salecah.
JOS 13:12 Mana bubulo ni Bashan te vunaghi ga Og na Vunaghi me vunaghi i Ashtaroth mi Edrei. Gaia na sosokodira naRahait, a Moses te te veitotoghoni kolura me ghuru kehara tua.
JOS 13:13 Hau va, mana lei dale Israel tara mua tangomana gekar ghuru kehara na vure ni Geshur mi Maacah, mara tona haliu so na kabu koluadira me sara mai tana bongi taeni.
JOS 13:14 Moses te mua tunuvara nia siki pari na kemana Levi. Tughua keri, te vaha Lord te bahura nia tuna, natunuvadira ke mai tua tana kere Sukaghi ta vuvungana na bela ni Sukagi vania Lord God ni Israel.
JOS 13:15 Moses te vahera na lei bona raini vanira na lei binaboli tana kemana Reuben.
JOS 13:16 Didira na bubulo te vuni Aroer, tana kabaana na beti Arnon Gorge, (mana komu sule ighobuna Gorge) me va sara tana nanata Medeba.
JOS 13:17 Me lavighi ghua Heshbon mana le komu sule tana nanata – Dibon, Bamoth-Baal, Beth-baal-meon.
JOS 13:18 Jahaz, Kedemoth, Mephath
JOS 13:19 Kiriathaim, Sibmah, Zereth-shahar tana ghotu mana nanata ipari.
JOS 13:20 Beth-peor, tana sughi i Pisgah, mi Beth-Jeshimoth.
JOS 13:21 Nina pari Reuben ke lavighi ghua na lei komu sule tana nanata mana kinakabuna udolu Sihon. Sihon didira na vunaghihali na Amorite te vunaghi i Hesbon, ma Moses te labu matea kolura nia na lei vunaghi ni Media-Evi, Rekem, Zur, Hur ma Reba-na lei dale vunaghi tara kabu tana bubulo keri mara nia tona kolu Sihon tana veitotoghi.
JOS 13:22 Na lei dale Israel tara matea ghua Balaam dalena Beor. Balaam te logo tidalo me sukaghi vaho gara rughuhoru ni veitotoghoni.
JOS 13:23 Na beti Jordan te vaughilalaa i boko na koekobe vanira na emana Reuben. Mana lei komu sule mana lei komu pile ilokana na bubulo eni tara vahera gekara loghoi na lei binaboli tana kemana Reuben.
JOS 13:24 Moses te tuvalighi na lei bona rain vanira na lei inaboli tana kemana Gad.
JOS 13:25 Na tunuvadira te vuni Iazer, maia na lei komusule ni Gilead, maia na pilena na pari ni Ammon, me va sara tana komusule ni Aroer i paleva bokona vassoo Rabbah.
JOS 13:26 Me ghoi vuni Heshbon me va sara Ramath-Mizpeh mi Betonim, e ghoi vuni Mahanaim me va sara Lo-debar.
JOS 13:27 Mi tana boboko, Beth-haram, Beth-nimrah, Succoth. Zaphon, kolua nia na kinakabuna udolu Sihon na vanaghihali ni Heshbon. Na beti tina Jordan na ririti boko, me tona longa me va sara tana kolo i Galilee.
JOS 13:28 Na lei komu sle mana lei kou tan bona eni tara vahera na lei binaboli gekara loghoi tana kemana Gad.
JOS 13:29 Moses te tuvalighi na lei bona raini vanira na levuna na Kemana Manasseh.
JOS 13:30 Didira na bubulo te vuivuniMahamaim me va sara i Bashan, maia na diki Kinakabuna Og na vunaghihali, maia e ono hangavulu na kumusule ni Jain i Bashan.
JOS 13:31 Me lavia ghua na levuna Gilead, maia na komu sule Ashtaroth mi Edrei, nina komu ni vunaghi Og, na vunaghihali. Na lei bona udolu raini tara vahera na lei dalena Makir, gaia na dalena Manasseh.
JOS 13:32 Gaighi raini na lei bona Moses te tuvalira nia tana bona te ghanaa mua tana nanata Moab, me halavu tana eti tina. Jordan pala uluna Jericho.
JOS 13:33 Hau va, Moses te musa vaherana unuva tana pari nakemana Levi, na pukuna a Lordna God ni Israel, agaia tua didira na logho te vaghaa te bahura tua.
JOS 14:1 Na lei kema ni Israel tara logho tunuva i Canaan tara tuvalira Eleazar na priest, Joshua, maia na lei kamangho tana lei kema.
JOS 14:2 Gaira ara hiua mana leva na kema raini, ara sopa holai na tunuvadira taonia na loka, taonia na hava te bosaa Lord vania Moses.
JOS 14:3 A Moses te diki vahera tua gekara loghoa na pari paleva uluna na beti i Jordan, e rua mana levuna na kema.
JOS 14:4 Tana kemana Joseph te uputu ga erua na kema keakeha, a Manasseh ma Ephraim. Ma gaira na Levite tara mu tuvalira nia tua ski pari, na komu vamua tara ghanara iga maia na lei maumanu.
JOS 14:5 Mana tuvaliana na pari tara goni taonia na hava Lord te bosaa vania tua Moses.
JOS 14:6 mana ovu ni tinoni tana kemana Judah, te idevira Caleb dalena Jephunneh na mane ni Kenizzite, tara ma tatana Joshua i Gilgal. Ma Caleb te bosa vania Joshua, “Ko ghanaghanaa na hava te bosaa Lord vania Moses, nina mane God, ni mane God, nia ighoe mi nau tana bona ta ghanaghuta mua i Kadesh-barnea.
JOS 14:7 Tana bona vaghana keri, inau e vati hangavulu na niulugu, tana bona Moses nina tinoni lutu Lord, te vetenou te vuni Kadesh-barnea gku va righia na pari i Canaan. Mi nau tu oli mai, mu nia hevei na bosatughu te uto te pukulaghi mai tana tobagu.
JOS 14:8 Hau va mana lei hoghogu tara niu tona kolu tara nera na vure mara mataghu me nei na liodira gekara mua haghevia na komu Biubahui. Hau va mi nau tu taoni haliua a Lord nigua na God.
JOS 14:9 Mi tana bongi keri a Moses te baubahu vaniu te vaghaa eni, “The na pari i Canaan tu va tagiha turia ke tunauvamu maia rana kukuamu ke va me va, na pukuna to taonia a Lord nigua Go nia na tobamu udulou.
JOS 14:10 Mi taeni ko righia, a Lord te righitaoniu geu vola sono, te bosaa ilokana e vati hangavulu lima na niulu te vuivuni te onia ga Moses na baubahu eni, tana bona aroha. Mi taeni e alu hangavlu lima tuana niulugha.
JOS 14:11 Mi nau tu laga sono itaeni vaghau tana bongi keri a Moses tevetenau geku tona. Ku tangomana sono geku rughuhoru gatu taa veitotoghoni, maia ku saku tua ton mana mai.
JOS 14:12 Ma keri te vaghaa, inau tu nongigho geko vaheu na ghotu a Lord te bahuu nia. Mo ko ghanaghana olia ighai tai tona mai topora ga na Anakim tara ghanara iga tara subo va, ilokani na lei komu sule tara pilui nia na vatu. Ma Lord ke kabu itagua me ke hangau, muku ghuru kehara tana bona keri, te vaghaa Lord te bosaa.”
JOS 14:13 Ma Joshua te vautoa Caleb dalena Japhunneh me vahea Hebron geke loghoa.
JOS 14:14 Hebron a didira sono rana lei kukuana mana vina vahuhuna Caleb dalena Japhunneh na Kenizzite na pukuna te taonia a Lord God ni Israel nia na tobanan udolu.
JOS 14:15 Hebron tara diki holoa nia Kiriath-arba. Ara holo taonia nia Arba, na man sule mana laga ni Anakim. Mi kakeri ma komu te beto tana veitotoghoni.
JOS 15:1 Na pari tara vahera na lei binaboli tana kemana Judah, te tn sapa me va sara tana riritina Edom, kolua nia na bona aroha Zin te ghanaa tana sosokona ilau.
JOS 15:2 Na ririti ilau te vuni tana logu tana Tahi Mate.
JOS 15:3 Me tona sapa ilauna, Scorpion Pass me va tana bona aroha i Zin me tona haliu va Kadesh-banea me va sara Hezron. Vaho ge tona dato Addar, ikakeri te ririu va i karva.
JOS 15:4 Te vuni Kakeri, me tona vulea Azmon, koekobe e va sara tana daidari i Egypt me va sara tana tahi. Aeni gaia didira na ririti ilau.
JOS 15:5 Mana ririti iulu te vuni tanan Tahi Mate me va sara tana matana na tina Jordan. Mana ririti i longa te vuivuni tana logu tana tina Jordan te tave va tana Tahi Mate.
JOS 15:6 Me tona halavu va i Beth-hoglah, vaho ge tona longa i lilighina Beth-arabah me va sara tana vatu Bohan na dalena Reuben.
JOS 15:7 Vaho ge vuni tanan ihu keri me liu tanan boboko. Achor me va sara Debir, me ririu longa va Gilgal, te liuvia va na sughi Adummim pala uluna na boboko. Me ghoi vuni kakeri me tona va tanan vulavula ni beti En-shemesh me tona haliu va i En-rogel.
JOS 15:8 Mana koekobe te ghoi liu va tana na boboko lilighidira na lei dalena Hinnom, me tona sopa tana sughi tara ghanara ga na Jebusite, te ghanaa ga Jerusalem. Vaho ge tona dato i pateva boko me va sara tanan kouna na ghotu, mana boko Hinnom i pari, me tona haliuhoru i matanga me va soko tana bobko ni Rephaim.
JOS 15:9 Mete ghoi vun kakeri, na koekobe te vuni tana kouna na ghotu me va sava tana pukuna na beti Nephtoah, mi kakeri me tona va tona va tanan lei komu tana ghotu Ephron. Vaho ge ririu me tonavia va Baalah (gaia keri, Kiriath-Jiarim).
JOS 15:10 Na koekobe te liu kilili bokona Baalah va tana ghotu Seir, me liu lilighina na komu ni kesalon me tona haliu longa va tana horu va Beth-She-Mes me va sara i Timnah.
JOS 15:11 Mana kobe te ghoi liu lighi-lighi tanan ghotu longana Ekron, mi kakeri te ririu va Shikkeron maa hotu Baala. Me liu lilighina Jabneel me va soko tana Tahi ni Mediterranean.
JOS 15:12 Na koekobe i boko te soke tana saravahale tan Thi ni Mediterranean Gaighi na lei kobedira na lei binaboli tana kemana Judah.
JOS 15:13 Ma Lord te uhulia Joshua gee vahea Caleb dalena Jephunneh na pilena na tunuvama Judah. Mara vahea Caleb na komu sule Arba, (gaia keri Hebron), tara holo taona nia na kukuna Anak.
JOS 15:14 Ma Caleb te ghur kehara na Anak, mana Shsha, mana Ahiman, mana Talmai, rana lei viavahuhuna Anak.
JOS 15:15 Vaho ge veitotoghoni kolura na vure taa ghanara i Debir (tara diki vatua nia Kiriath-Sepher).
JOS 15:16 Ma Caleb te ghaghua, “Inau ku vahea Acsah na dalegu geke tauna ahei ke veitotoghoni me ke lavia na Komu Kiriath-Sepher.”
JOS 15:17 Ma Othneil na dalena Kenaz, na hoghona Caleb gaia keri te lgavulea, ma Acsah te tauna Othneil.
JOS 15:18 Mi tana bona Acsah te tauna tua Othniel, gaia te bosa ngangatavania geke nongia na pile bona ni pari tatamana. Mi tana bona Ascah te spgha hurta nina na dkey Caleb te huatia, “Na havato liona gku gonia vangho?”
JOS 15:19 Ma gaia te bosa vania, “Ko vaheu na vauto. Ighoe to doloviu mo vaheu tua na pari tana Negev; mi nau nongi ngangatagho geko vaheu ghua na vulavula ni beti”. Ma Caleb tete vahea na ulavula imatanga mi pari.
JOS 15:20 Gaigh raini na pari tara vahera na lei binaboli tana Keruana Judah.
JOS 15:21 Na lei komudira na lei binaboli tana kemana Judah tara ghanai pala launa na koekobe ni Edom, Kabzeel, Eder, mi Jagur.
JOS 15:22 Kinah, Dimonah, mi Adadah.
JOS 15:23 Kedesh, Hazor, mi Ithnan
JOS 15:24 Ziph, Telem, mi Bealoth
JOS 15:25 Haz-hadattah, Kerioth-Hezron (gaia keri Hazor).
JOS 15:26 Amam, Shema, mi Moladah
JOS 15:27 Hazar-gaddah, Heshmon, mi Beth-pelet
JOS 15:28 Hazar-shual, Beersheba, mi Biziothiah
JOS 15:29 Baalah, Iim, mi Ezem.
JOS 15:30 Eltolad, kesil, mi Hormah.
JOS 15:31 Ziklag, Madmannah mi sansannah.
JOS 15:32 Lebaoth, Silhim, Ain, mi Rimmon. Gaighi udolu, ara rua hangavulu hiua na komu sule kolui nia na lei komu pile tara kililighi.
JOS 15:33 Na lei komu sule tara ghanai tana nanata tana pukuni a le ghotu tara vahea ghua Judah: Eshtaol, Zorah, mi Ashnah.
JOS 15:34 Zanoah, En-gannim, Tappuah, mi Enam.
JOS 15:35 Jarmuth, Adullam, Socoth, mi Ashnah.
JOS 15:36 Shaaraim, Adithaim, Gederah, mi Gederothaim. Gaighi udolu, ara hangavulu vati na komu sule maia na lei komu pile tara kililighi.
JOS 15:37 Kolui nia ghua Zeman, Hadashah, mi Migdal-gad,
JOS 15:38 Dilean, Mizpeh, mi Joktheel.
JOS 15:39 Lachish, Bozkath, mi Eglon.
JOS 15:40 Cabbon, Lahmam, mi Kitlish.
JOS 15:41 Gederoth, Bet-dagon, Namah, mi Makkedah, ara hangavuu ono na komu sule maia na lei komu pile i lilighini.
JOS 15:42 I lilighini raini Libnah, Ether, mi Ashan.
JOS 15:43 Iphtah, Ashnah, mi Nezib.
JOS 15:44 Keilah, Aczib, Mareshah-ara hiua na komu sule maia na lei komu pile kililighi.
JOS 15:45 Ma didira na bubulo na kemana Judah te haghe maia ga na lei komu sule mana komu pile ni Ekron.
JOS 15:46 Na vovoka te vuni Ekron me ona horu me hola haghei na lei komu sule liligina Ashdod maia na lei komu pile.
JOS 15:47 Me lavi haghea ghua Ashdod kolui nia na lei komu sule mana komu pile, maia Gaza kolui nia na lei komu sule maa komu pile iga, me va sara tana daidari ni Egypt, me taonia na saravahale tana Mediteranean.
JOS 15:48 Judah te lavighi ghua na lei kmu sule raini tana ghotu: Shamir, Jattir, mi Socoh.
JOS 15:49 Dannah, Kiriath-sannah (gaia keri Debir).
JOS 15:50 Anab, Eshtemoh, mi Anim.
JOS 15:51 Goshen, Holon, mi Giloh, ara hangavulu sakai na komu sule kolui nia na lei komu pile.
JOS 15:52 Me lavi haghei ghua na komu sule ni Arab, Dumah, mi Eshan.
JOS 15:53 Janim, Beth-tapuah, mi Aphekah.
JOS 15:54 Humtah, Kiriath-arba, (gaia keri Hebron), mi Zior, ara hiua na komu sule kolui nia na lei komu pile.
JOS 15:55 Mi lilighini raini Maon, Carmel, Ziph, mi Juttah.
JOS 15:56 Jezreal, Jokdeam, Zanoah.
JOS 15:57 Kain, Gibeah, mi Timnah, ara hangavulu na komu sule maia na lei komu pile.
JOS 15:58 Me mai kolui ghua Halhul, Beth-Zur, mi Gedor.
JOS 15:59 Maarath, Beth-anoth, mi Eltekon, (ara ono na komu sule maia na lei komu pile.
JOS 15:60 Iga ghua Kiriath-Baal (gaia keri Kiriath-jearim mi Rabbah, e rua na komu sule maia na lei komu pile.
JOS 15:61 Mi tana bona aroha na lei komu sule ni Beth-arabah, Middin, Secacah.
JOS 15:62 Nibshan, na komu sule ni Tahi, mi EN-gedi ara ono na komu sule maia na le komu pile.
JOS 15:63 Hau va, na kemana Judah tara mua tangomana nekara ghuru kehera na Jebusite tara diki ghahara tua i Jerusalem, mara kabu kolura so na lei dalena Judah me viti mai tana dani taeni.
JOS 16:1 Na tunuvadira rana dalena Joseph te vuni tana Tina Jordan i lilighina Jericho, me va sara ta vuravura ni beti ni Jericho, pala ulu, me tona vatana bona aroha, me tona va ta ghotu ni Bethel.
JOS 16:2 Me ghoi vuni Bethel me tona va i Luz, me tona i Atoaroth tana bona dira na Arki.
JOS 16:3 Vaho ge sughi horu va i boko tana bonadira na Japhlet, me va sara tanan nanata ni Beth horon, me tona va Gezer me va sara tana Tahi ni Mediteranean.
JOS 16:4 Na binaboli tana dalena Joseph, Manasseh ma Ephraim tara holai na tunuvadia.
JOS 16:5 Na lei bona tara vahera na lei binaboli tana kemana Ephraim gekara loghoi te vaghai raini. Na vovoka i ulu te vuni Ataroth-Adda me tona dato i Beth-horon i matanga.
JOS 16:6 Vaho ge tona va tana tahi ni Mediteranean, vaho ge tona galagha taonia na saravahale va i Micmethath, me ririu ghalagha i liligina Taanath-shiloh pala uluna Janoah.
JOS 16:7 e vuni Janoah me ririu sapa ghalagha i Ataroth mi Naarah, me sara va i Jericho me va soko ta Tina Jordan.
JOS 16:8 Te vuni Tappuah na vovoka te tona horu, me taonia na kanah Ravine va tana Tahi ni Mediteranean. Gaighi raini na pari tara vahera na lei binaboli tann kemana Ephraim.
JOS 16:9 Ephraim tara vahea ghua na balu komu sule mana lei komu pile tana pilena na Kemana Manasseh.
JOS 16:10 Mara mua tarigomana na ghuru kehadira navure ni Canaan tara ghanara tua Gezer, ma gaira tara kabu koluraso na vure ni Ephraim mara hughutira gekara lutu lee me sara mai tana dani taeni.
JOS 17:1 Na pari tara goi vahea na levuna na Kemana Manasseh na diki dalena Joseph Gilead mi Bashan tana paleva uluna Jordan, tara diki tuvalira nia tua nina binaboli Makir, na pukuna gaia na malagha ni veitotoghoni. (Manaseh te dki vahua makir na tamana Gilead.)
JOS 17:2 Na pari te pala i bokona Jordn tara tuvalira nia na binaboli ara mua tuvalira mua tanan kemana Manasseh: Abiezer, Helek, Shechem, Hepher, mi Shemida.
JOS 17:3 Hau va, Zelophead na dalenattepher, na dalena Gilead, na dalena Makir, na dalena Manasseh te loghora vamua ara lima na vaivine me taho na mane. Na ahadira Mahlah, Noah, Hioglah Milcah, ma Tirzah.
JOS 17:4 Gaira na lei vaivine raini tara mai tatana Eleazar na priest, ma Joshua dlena Nun, maia na lei kamanagho ni Israel mara ghaghua, “A Lord te bosavania Moses geke vaheghau na tunuvamami kolura nia na lei mane tana kemamami.” Ma Joshua te vahera na lologho gekara lologho koukolu ta dira na lei hoghodira na lei tamadira mana tinadira, te vaghaa Lord te bosaa.
JOS 17:5 Mana lei dalena mana vinavahulunia Manasseh tara loghoi ara hangavulu na buto ni pari kolui nia na pari Gilead mi Bashan me tona halavu tana Tina Jordan.
JOS 17:6 Na pukuna na lei vaivine tana vinavahuhuna Manasseh tar lologho koukolu tadira na lei mane. (Na pari Gilead tara vahera tua na lei mane tana vinavahuhuna Manaseh).
JOS 17:7 Na vovokana na pari tara loghoa na kemana Manasseh te vuivuni tana riritina Asher me vasava Miemethatha, gaia keri paleva uluna Sechem. Me tona sapa te vuni Micmethath me va sara tadira na vure tarahanara tana beti Tappuah.
JOS 17:8 Mana pari e kililia Tappuah a nina Manasseh, hau va, na komu sule Tappuah te ghanaa tana riritina nina pari Manasseh, a diira tana kemana Ephraim.
JOS 17:9 Na riritina nina pari Manasseh te vuivuni tanan beti Tappuah me tona sapa lilighina Kanah Ravine me va sara tana Tahi ni Mediteranean. (Mana balu komu sule ilokann na tunuvana Manasseh a didira na kemana Ephraim).
JOS 17:10 Na pari pala longananna taetave a nina Ephraim, mana pari i launa na taetave a nina Manasseh me va sara tana Tahi Mediteranean, me talukolu taa ririti boko a nina Manasseh. Pala bokona sono Manasseh na kobena Asher, mi paleva uluna na kobona Issachar.
JOS 17:11 Na lei komu sule i lokani na kobedira Issachar ma Asher tara vahea Manassehi Beth-Sham, Ibleam, Dor (gaia Keri Naphoth-dor) Endor, Taanach mi Megiddo, kolui nia na lei komu pile.
JOS 17:12 Hau va mana lei vaivarina Manasseh tara mua tangomana na ghuru keha-adira na vure ni Canaan mara tona haliu sono na kabu iga.
JOS 17:13 Mi murina mai vaho tara totolo subo mara laga rana Israel, ara hughutira gekara tinoni lultl lee, mara mua ghuru kehara.
JOS 17:14 Mana lei vaivari tana kemana Josheph tara mai ta Joshua mara huatia, “Ivei tea geo vaheghai vamua sakai na buto ni pari, na pukuna Lord te vautoghai me totolo subo na tinoni?”
JOS 17:15 Ma Joshua te bosatughu vanira, “Ke mua manamiu na ghotu Ephraim tau ghanaghau ga ke, kau dato tana leao ta ghanara ga na Perizzites mana mumutabu makau mangatia heghemiu.”
JOS 17:16 Ma gaira tara ghaghua. Na ghotu te mua manamami, mana vure ni Canaan tara ghahara tana nanata Beth-shan maia tana nanata ni Jezreel tara loghoi na idi vatei haehaghe tara gonighi nia na halo, mara laga ngangata.
JOS 17:17 Ma Joshua te bosavanira na Kemana Epraim ma Manasseh na vinavahuhuna Joseph, “Na pukuna tau subo mau laga, igeva kau lavighi ghua na balu pari.
JOS 17:18 Na leao i matanga a nimiu ghua. Kau umania makau tokaa engiha na pari tau liona makau kabu ga. Mi nau tu ghilala utoa, kau tangomana so na ghuru adira na Canan. Sakai amua tara loghoi na lei vatei haehaghe tara gonighi na na halo mara laga.”
JOS 18:1 Mana pari udolu i savana didira na righitaoni rana dale Israel, ma gaira tara talu datoa na Vaevale Tapole i Shiloh.
JOS 18:2 Hau va aravitu na kema tara mua tuvalira nia mua na pari gekara loghoa.
JOS 18:3 Ma Joshu huatira, “Ivei vaho ke vaghaa na darona kau pitu, vaho gekau holai makau loghoi na pari tara ghana, a didira na Lord God na lei kukuamiu te vaheghau?”
JOS 18:4 Kau vilira ara tolu na mane ta sakai na kema, muku vetenara va tana lei bona ta mua lagavuli mua. Makara nighi oli mai tagua na gegereni a lei didira na kobe, taonia na lei bona kara loghoi.
JOS 18:5 Ma gaira kara kobea na pari tana vitu na bubulo, kolua nia nina bublo Judah ke ghanaa sonoilau, ma nina bubulo Joseph ilonga.
JOS 18:6 Vaho inau ku talua na vaughilala tabu tana matana Lord, geku ghilalaa ivei na kobe ia ke vania sakai na kema.
JOS 18:7 Hau va, gaira na Levite kara mua loghoa siki pari. Didira na lutu tana malei priest nina Lord gaia keri didira na lologho. Mana Kemadira Gad ma Reuben, maia na levunana Kemana Manasseh kara mua ghoi lavia ghua siki tunuvan pari, na pukuna na tunuadira tua i pala uluna na Tina Jordan, te vahera tua Moses nina tinoni lutu Lord.”
JOS 18:8 Mi tana bona tara tapatughuru gekara tona rahei kar va kobea na pai, Joshua te bosa vanira, “Kau tna makau rghia na pari. Vaho gekau oli mai tagua kolui nia nimiu na gegere tutughuni, vaho geku tuvalia na pai vanira na lei kema nia na talu vaugilala tana matana Lord iani Shiloh.
JOS 18:9 Mana lei mane tara gonitaonia na hava tara vetenara nia, mara gonia na gegere taonia na pari tana vtu na bubulo, mara gerei ghua na lei komu sule tana lei sopa bublo. Vaho gara oli mai ta Joshua i Shiloh.
JOS 18:10 Mi gai i Shiloh, Joshua te talu vaugilala tana matana Lord geke ghilala ivei na bubulo vaghana ke Inghoa sakai na kema.
JOS 18:11 Na vuivuni ni tunuva tara vahera va a lei binaboli tana kemana Benjamin. Gaia keri te kabu ighobudira na pari tara diki vahera tua na kemadira Judah ma Joseph.
JOS 18:12 Na vovoka i longa te vuivuni tana Tina Jordan, me tona haliu longa va tana lighilighi ni ghotu ni Jericho, vaho ge tona horu va tana leao ni Beth-aven.
JOS 18:13 Me tughuru kakeri na vovoka te tona sapa va Luz (gaia keri Bethel) me sghi horu va Ataroth-addar me va sara tana ghotu pala launa Beth-horon i pari.
JOS 18:14 Na vovoka te ghoi ona sapa taonia pleva bokona na ghotu te naghovia va Beth-horon, me va siki tana komu ni Kiriath-Baal (gaia keri Kiriath-jearim), sakai na komu sule didira n kemana Judah. Gaia eni na vovoka i bokona.
JOS 18:15 Mana vovoka ilau te vuivuni tana sosokona Kiriath-jeakim. Te vuivuni kakeri ine tona horu va i boko me va sara tana beti i Nephtaoh.
JOS 18:16 Me ghoi sughi va tana pukuna na ghotu lilighina na boboko didira na dalena Hinnom, tana sosokana ilonga na boboko ni Rehaim. Me uni kakeri e sughi tana boboko ni Rephaim. Me vni kakeri me sughi tana boboko ni Hinnom, me tona halavu sopa tana sughi tara ghanara ga na Jebusite me sugi horu haliu va i En-rogel.
JOS 18:17 Me vuni En-rogel na vovoka te tona ghalaghalong va i En-shemesh me va sara Geliloth. (gaia kei t tona tana boboko Adummin). Vaho ge tona horu va Bohan (Boha na dalena Reuben).
JOS 18:18 Mete vuni kaker te liu lilighina na boboko te righi sughia va na boboko Jordan.
JOS 18:19 Na vovoka te sughi horu me liu lilighana na boboko Beth-hoglah me va soko pala longana na logu tana Tahi Mate pala launa na Tina Jordan.
JOS 18:20 Mana Tina Jordan na vovoka uluna. Gaighi raini didira na lologho na lei binaboli tana kemana Benjamin.
JOS 18:21 Gaighi rani na lei komu sule tara vahera na lei binaboli tana kemana Benjamin. Jericho, Beth-hoglah, Emek-keziz.
JOS 18:22 Beth-arabah, Zemaraim, Bethel.
JOS 18:23 Avvim, Parah, Ophrah
JOS 18:24 Kephar-ammoni, Ophni, mi Geba ara hangavulu rua na komu sule maia na lei komu pile.
JOS 18:25 Gibeon, Ramah, Beeroth,
JOS 18:26 Mizpeh, Kephirah, Mozah,
JOS 18:27 Rekem, Irpeel, Taralah.
JOS 18:28 Zela, Haeleph, Jebus (gaia keri Jerusalem. Gibeah, mi Kiriath-jearim. Ara hangavulu vati na komu sule maia na lei komu pile. Gaighi raini didira na lologho na lei binaboli tana kemana Benjamin.
JOS 19:1 Ruani na tunuva tana pari tara vahera va na lei binaboli tana kemana Simeon. Didira na lologho ilokona didira na lologho na le dalena Judah.
JOS 19:2 Gaira tara loghoi Beersheba, Sheba, mi Moladah.
JOS 19:3 Hazar, Shual, Balah, mi Ezem.
JOS 19:4 Eltolad, Bethul, mi Hormah.
JOS 19:5 Ziklag, Beth-marcaboh, mi Haz-susah.
JOS 19:6 Beth-lebaoth mi Sharuheni ara hangavulu tolu na komu sule maia na lei komu pile.
JOS 19:7 Ain, Rimmon, Ether, mi Ashan ara vati na komu sule maia na lei komu pile.
JOS 19:8 Mana lei komu pile me tona sapa me va sara Balath-Beer (ta ghilalaa ghua Ramh ni Negev).
JOS 19:9 Gaighi raini didira na lologhona lei binaboli tana kemana Simeon. Didira na ologho te tara midi kehaa tana pari tar diki vahea tua Judah, na pukuna te sule vanira vaho tua. Mi kakeri tea, na kemana Simeon tara lavia didira na lologho iloana nina na bubulo Judah.
JOS 19:10 Toluni na tunuva tana pari tara vahera na lei binaboli tana kemana Zebulun. Mana riritina nina lologho Zebulun te vuni i Sarid.
JOS 19:11 Te vuivuni kakeri m tona horu va i Maralah, me tona haliu va i Dabbasheth, me tona haliu sono me va sara tana daidari pala uluna Jokneam.
JOS 19:12 Mete ghoi vuni sono i Sarid me tona ghalagha me va ara tana riritina Kisloh-tabor, mete ghoi vuni kari me va sara Daberath, me liu lilighina i Japhia.
JOS 19:13 Me tona haliu ghalagha so me va sara Gath-hepher, Eth-kazn, me Rimmo, vaho ge ririu va i Neah.
JOS 19:14 Mana ririti longana te liu lilighina Hannathon me va soko tana boboko i Iphtah-el.
JOS 19:15 Mana lei komu sule tana bona eni ke, i Kattah, Nahalal, Shimron, Idala mi Bethlehem, ara hangavulu rua komu sule mana lei komu pile.
JOS 19:16 Gaighi raini didira na lologho na lei binaboli tana kemana Zebulun.
JOS 19:17 Vatini na tunuva tana pari tara vahera na lei binaboli tana emana Issachar.
JOS 19:18 Na lei riritina maia na lei komu sule te vaghai raini Jezreel, Kesulloth, mi Shunem,
JOS 19:19 Hapharaim, Shion mi Anaharath,
JOS 19:20 Rabbith, Kishion, mi Ebez.
JOS 19:21 Remeth, En-gannim, En-hadah, mi Beth-pezzez
JOS 19:22 Na ririti te va hibetia i Tabor, Shahazumah, mi Beth-Shemesh me va soko tana tina Jordan, ara hangavulu ono na komu sule mana lei komu pile.
JOS 19:23 Gaighi raini didira na lologho na lei binaboli tana kemana Isachar.
JOS 19:24 Limani n tunuva tanapari tara vahera na lei binaboli tana kemana Asher.
JOS 19:25 Na riritina maa nalei komu sule raini: Helkath, Hali, Beten, mi Acshaph.
JOS 19:26 Allammelech Amad, mi Mishal. Na ririti i boko t vuni Carme me va sara Shihorlibath.
JOS 19:27 Vaho ge ririu ghalagha va i Beth-dagon, me tona haliu me va sara i Zebulun tana boboko i Iphatah-el, me ghoi tona longa va i Beth-emek mi Neiel. Me tona haliu longa s me va sara Cabul.
JOS 19:28 Mi Abdon, Rehob, Hammon, Kanah, me tona va ghua me v sara tana komu sule i Sidon.
JOS 19:29 Mana ririti te ghoi rriu va i Ramma maia a komu sule tara ghanava ga na lei malaghai ara talu ga na le totobo ni veitotohoni na vure ni Tyre. Me tona me va sara tana Tahi ni Mediterranean tana bubulo ni Hosah, mana lei komu sule tara ghanara ilokana na bubulo keri i Mehebel, mi Aezib.
JOS 19:30 Mi Ummah, Aphek, mi Rehob, ararua hangavulu mesava erua na omu sule mana lei komu pile.
JOS 19:31 Gaighi raini didira na lologho na lei binaboli tana kemana Asher.
JOS 19:32 Ononi na tumiva tana pari tara vahera na lei binboli tana kemana Naphtali.
JOS 19:33 a rirti te vuivuni Heleph, ta pukuna na ghai tara vatua nia na Oak, Zaanannim, me tona vavala va i Adami-nekeb mi Jabneel me va sara i Lakkum, me va soko tana Tina Jordan.
JOS 19:34 Na ririti i boko te liu lilighina i Aznoth-tabor me va sara Hukkok, me va tibelia ni na ririti Zebulun ilau ma inaririti Asher i boko, man Tina Jordan iulu.
JOS 19:35 Mana lei komu sule tara ghanara ga na lei malaghai mara talui ga ne lei totobo ni veitotoghoni tana bubuto eni te vaghai raini. Ziddm, Zer, Hammath, Rakkath, mi Kinnereth.
JOS 19:36 Adamath, Raah, mi Hazor.
JOS 19:37 Kedesh, Edrei mi En-hazor,
JOS 19:38 Yiron, Migdalk-el, Horem, Beth-anath, mi Beth-shemesh ara hangavulu hiua na komu sule maia na lei komu pile.
JOS 19:39 Gaighi raini didira na lologho na lei binaboli tana kemana Naphtali.
JOS 19:40 Vituni na unuva tana pari tara vahera na lei binaboli tana kemana Dan.
JOS 19:41 Na lei komu sule ilokana na tunuvana Dan; Zorah, Eshtaol, Ir–shemesh.
JOS 19:42 Shaalabin, Aijalon, mi Ithlah.
JOS 19:43 Elon, Timnah, mi Ithlah.
JOS 19:44 Eltekeh, Gibbethon, mi Baalath
JOS 19:45 Jehud, Bene-berak, mi Gath-rimmon.
JOS 19:46 Me-jarkon, mi Rakkon kolua nia na bubulo ilighina Joppa.
JOS 19:47 Hau va mana kemana Dan tara tona vulea na lologho ta didira na pari, ma gaira tara vitotoghoni kolua na komu sule Laish, mara labu mate sokora na vure, mara holaa na komu mara ghanava ga. Mara tughua na ahana na komu, mara vatua nia Fan taonia na ahana kukuadira.
JOS 19:48 Gaighi raini didira na lologho na lei binaboli tan kemana Dan, na le komu sule mna lei komu pile.
JOS 19:49 Mi murina tara tuvali sokoa tua na pari tana ghobudira na lei kema, rana Israel tara vahea na pile pari Joshua geke loghoa.
JOS 19:50 Tonia na bosana Lord, ke tangomana geke loghoa siki komu sulete liona. Ma gaia te vilia Timnath-Serah tanaghotu Ephraim. Ma gaia te kisu lia me kabu iga.
JOS 19:51 Gaighi raini na lei bubulo ni pari, a Eleazar na riest, Joshua dalena Nun, maa na lei kamanaho tana li kem tara vahera, na lei kema gekara loghoi, nia na talu vaughilala tana matana Lord tana mataulana na Vaevale Tapole Shiloh. Ma gaira tara mai tana sosokona a tuvaliona na pari.
JOS 20:1 Ma Lord te bosa vania Joshua,
JOS 20:2 “Taeni ko bosavanira rana dale Israel gekara vilighi na le komuni vatei polo, te vaghaa tu bosaa vania tua Moses.
JOS 20:3 Ma ge ahei ke tovongo matea ahea ke mua ghanaghanaa geke matea ahei ke mua ghanaghanaa gee matea ke, ke sama me ke va polo ta sakai tadira na komu rini. Na pukuna na lei kulana ahe te mate kara kenea gekara matea tughuna kuladira.
JOS 20:4 Mi tana bona ke sama va ta sakai tadira na lei komu raini, gaia ke tughuru tana mataulana na komu me ke bosatatea vanira na lei kamanagho tana komu na hava te goni hahia. Ma gaira kara lavi haghea tana komu, makara vahea na bona ke kabu ga, me ke kabu kolura.
JOS 20:5 Me ke vaghaa na lei kulana aheai te mate kara mai makara lavitughuna kuladira te mate, na lei kamanagho tana komu keri kara bei lubatia vanira, na pukuna te mu ghanaghana geke matea.
JOS 20:6 Mana tinoni tematea ahei ke kabu tana komu keri, me ke tughuru inaghona na vuresubo makara dete tatavahalea. Vaho gaia ke bosatatea te tatavahalea. Vao gaia ke bosatatea te tatavahole, na pukuna te mua ghanaghana geke matea na tinoni keri, me ke tona haliu na kabu tana komu keri koekobe ke mate na Priest kamanagho te detea na tinoni keri. Mi murina ker, vaho geke oli tatavahale tana komuna.
JOS 20:7 Mana lei komu sule tara vilighi na vatei sogha polo t vaghai raini i Kdesh ni Galilee, tana ghotu n Naphtali; Sechem, tna ghotu ni Ephraim; mi Kiriath-Arba (gaia keri Hebron itaeni), tana ghotu ni Judah.
JOS 20:8 Mi paleva iuluna na Tina Jordan lilighina Jericho, nakomu tara vilighi ga na vatei soga polo: Bezer tana bona aroha tana nanata tana kemanaGad, mi Golan i Basan, na pari tana kemana Manasseh.
JOS 20:9 Na kmu raini tara vili kehai vanira rana Israel, ma vanira ghua rana singho tara kabu kolu itadira. Ge ahei ke tovngo labu matea ahei ke sogha me ke va polo tana lei komu raii. Mi tana halautu eni eni, gaira kara soga gekara bei matera gea, makara va diki tughuru ghua tana dete inaghona na vuresubo.
JOS 21:1 Ma gaira na lei Kamanagho tanan kemana Levi tara mai kokoe kolura Eleazar na Priest ma Josha daena Nun, maia na lei Kamanagho tana lei Kema ni Israel.
JOS 21:2 Ma gaira tara kokoe kolura I Shiloh I Canaan mara ghagua vanira, “A lord te bosavania Moses geke vaheghai na lei Komy kai ghanaghai ga, mana bona ni pari te buburugha vanira niami na lei buluka maan sheep.”
JOS 21:3 Ma gaira tara vahera na lei komy mana bona ni pari vanira didira na maumanu taonia na bosana Lord vanira na Levi.
JOS 21:4 Rana vaivarina Aron, gaira tara baebasena na vike Kohath ilokanan na kemana Levi, tara vahera ara hangavulu tolu na Komu, ara diki vahera tu na kemadira Judah, ma Simeon, ma Benjamin.
JOS 21:5 Mana balu binaboli tana vike Kohath tara vahera ara hangavulu na komu tana Kobedira Ephraim, ma Dan, mana levuna na Kemana Manasseh.
JOS 21:6 Mana vike Gershon tara lavighi ara hangavulu tolu na komy tanan Kemadira Isaachar, ma Asher, ma Naphtali mana levuna na Kemana Manasseh i Bashan.
JOS 21:7 Mana vike Merari tava tara lavighi ara hangavulurua na Komy sule tana Kemandria Reuben, ma Gad, ma Zebulun.
JOS 21:8 Ma rana Israel tara taonia vetnaLord vania Moses, mara vahera na kemana Levi na komu raini ana bona Kara Kutira ga didira na maumanu nia na talu vauhilala tabu.
JOS 21:9 Ma rana Israel tara nighi hevei na lei Komu raini tana Kemandira Judah m Simeon.
JOS 21:10 vanira na vaivarina Aaron, gaira tara baebase tana vike Kohath ilokana na kemana Levi tana bona tara talu vaughilala tabu me diki Kalera gaira.
JOS 21:11 Ma gaira tara vahera Kiriath-arba (gaia Keri Hebron), tana ghotu ni Judah maia na lei pari Kililia. (Arba tamana Anak).
JOS 21:12 Hau va mana lei bona ni gehe leghai Kililia na Komu, maia na le komy pile tara diki vahea tua Caleb dalena Jephunneh.
JOS 21:13 Ma vaivarina Aaron na priest tara vahera Hebron maia na lei bona ni gehe leghai kililia, (Hebron na komu ke sogha savua ahei ke tovono labu matea aheai). Libnah ghua kolui na lei pari ni gehe leghai.
JOS 21:14 Jattir mi Eshtemoa
JOS 21:15 Holon mi Debir
JOS 21:16 Ain, mi Jutlah, mi Bet-Shemesh, ara huia na komu sule tadira erua na kema raini.
JOS 21:17 Mi tana kemana Benjamin, gaira na lei priest tara vahera na lei komu maia na na bona ni gehe legai i Gibeon mi Geba.
JOS 21:18 Anathoth mi Almon Kolui nia na lei bona ni gehe leghai, (ara vati na komu sule).
JOS 21:19 Gaighi udolu na lei komu ule tara vahera na lei priest, tana vinavahutuina Aaron, ara hangavulu tolu na Komu.
JOS 21:20 Ma gaighi udolu na lei komy mana bona ni gehe leghai tara vahea na vike Koliath tana Kemana Levi.
JOS 21:21 Tana Kemana Ephraim: Sechem (na Komu ni sogha savuana ahei ke torongo labu matea ahei), mi Gezer.
JOS 21:22 Kibzaim, mi Beth-horon, ara vati na Komu Sule.
JOS 21:23 Tana Kemana Dan tara vahera na lei priest Eltekeh mi Gibbethon,
JOS 21:24 Aijalon, mi Gath-rimmon, ara vati na komu sule kolui nia na lei bona ni gehe leghai.
JOS 21:25 Mana levuna na Kemana Manasseh, tara nigh hevei na lei komu sule mana bona ni gehe leghai vanira na lei pries te vaghai rain! Taanach mi Gath-rimmon, e rua na komu sule.
JOS 21:26 Ma gaighi udolu na lei Komu Sule kolui nia na lei bona ni gehe legai, ara hangavulu matapono tara vahera na vike Kohath.
JOS 21:27 Mana vaivarina Gershon, sakai ghua na vike tanan Kemana Levi, tara lavighi e rua a komu sule main a lei bona ni gehe leghai tana levuna na Kemana Manasseh: Golan ni Bashan (na komu ni sogha savuana ahei ke torongo labu matea ahei) mi Be-eshterah.
JOS 21:28 Mi tana Kemana Isaachar gaira tara lavighi Kishion mi Daberath.
JOS 21:29 Jarmuth mi En-gannim, ara vati na komu sule kolui nia na bona ni gehe leghai.
JOS 21:30 Mi tana kemana Asher, gara taa lavighi Mishal, mi Abdon,
JOS 21:31 Helkath mi Rehob, ara vati na komu sule kolui ni na lei bona ni gehe leghai.
JOS 21:32 Mi tana kemana Naphtali, gaira tara lavighi Kedesh I Galilee, (na omu ni sogha savuana ahei ke tovngo ni labu mateana ahei) mi Hammoth-dor, mi Kartan, ara tolu na komu sule kolui nia na lei bona ni gehe leghai.
JOS 21:33 Ma gaighi udolu tara vahea na vike Gershon, ara hangavulu tolu na komu sule kolui nia na lei bona ni gehe leghai.
JOS 21:34 Ma gaira udolu tana kemana Levi, n vike Merari na lei komu raini tara vahera tana Kemana Zebulun i Jokneam mi Kartah.
JOS 21:35 Dimnah mi Nahalal; ara vati na komu sule kolui nia na lei bonani gehe leghai.
JOS 21:36 Mi tana kemana Reuben, gaira tara lavighi, Bzer, m Jahaz.
JOS 21:37 Mi Kedemoth, mi Mephaath, ara vati na komu sule kolui nia na lei bona gehe leghai.
JOS 21:38 Mi tanan kemana God, gaira tara lavighi Ramoth I Gilead (na komu ni sogha savuanan tana bona ke tovongo ni labu matean ahei) mi Mahanaim,
JOS 21:39 Mi Heshbon, mi Jazer, ara vati na komu sule kolui nia na lei bona ni gehe leghai.
JOS 21:40 Ma gaighi udolu na le komu sule tara tunuvaa nia na vike Merari, ara hangavulu me sara erua.
JOS 21:41 Ma gaighi udolu na lei komu sule mana lei bona ni gehe leghai tara vahera na kemana Levi, e vati hangavulu me sara e alu.
JOS 21:42 Ma gaighi udolu na lei komu sule raini tara logho udolui na lei bona ni gehe leghai e Kililighi.
JOS 21:43 Ma Lord t vahe udolua Israel na pari te nia baubahu geke vahera na lei bibiudira, ma gaira tava lagavulea mara Kabu ga.
JOS 21:44 Ma Lord te vahera na kabu aheahe mana togholuvu tana lei levu oko, te vaghaa te nia baubahu vanira tua na Kukuadira. Me ke mua tangomana na ghadana levunimate kara tughuru hoghorora, na pukuna a Lord te hangara gekara lagavulera na ghadia na lei levunimate.
JOS 21:45 Mana lei baubahu uto a Lord te vahea Israel temai utuni.
JOS 22:1 Ma Joshua te holokolura na Kemadira Reuben, ma Gad mana levuna na Kemana Manasseh.
JOS 22:2 Ma gaia te bosa vanira, “Ighau tau goni taonia te aghaa Moses nina tinoni lutu Lord te bosaa vanighau, ghau au taoni udolui na totobo tu veteghau nia.
JOS 22:3 Ighau tau mua sanira na balu kema, sakai vamua natalugoni te daro ni bona ngangata me sara mai taeni. Ighau tau rightaoni ngangataa mau tauiania vetena Lord me sara mai tana dani taeni.
JOS 22:4 Mi taeni a Lord nimiu na God te vahera na aheahe na lei hoghomiu tana balu kema, te vaghaa te bahura nia tua. Mi taeni kau oli tana koumiu tana bona ni pari a Moses, nina tinoni nil utu a ord nimiu na God, te vaheaghau paleva uluna na Tina Jordan.
JOS 22:5 Makau bei nia pariparile gean a taoniani na lei vetena, mana vetena Moses te vaheghau tua. Kay dolovia a Lord nimiu na God, makau sakutua tana lei halautuna, makau taonighi nina vetena, makau tabe ngasilia, makau lutu vania nia na tobamiu maa tarungamiu.
JOS 22:6 Ma Joshua te vautora vaho ge nira vetena va tana komudira.
JOS 22:7 Ma Moses te vahea tua I Bashan paelva uluna na Tina Jordan na levuna nae mana Manaseh. Mana levuna na kema Joshua te vahera pala bokona na Tina Jorda. Mi tana bonate nira vetena tona, gaia te vautora ge bosa vanira.
JOS 22:8 “Kau tuvalira na lei hoghomiu tana komu na lei totobo subo tau holai tadira na ghamiu na levunimate. Kay tuvalira nia na buluka, mana silver mana gold manabras, mana halo ma na tivi.”
JOS 22:9 Ma gaira rana lei mane tana kemana Reuben mana kemana God mana levuna na kemana Manasseh tara sanira rana Israel I Shiloh taa komu I Canaan Ma gaira tara tona va tana komudira I Gilead, ta didira na bubulo taonia nina vetena Lord itatana Moses.
JOS 22:10 Hau va, mi tana tara mua saia mua I Canaan inaghona gekara sogha halavu na Tina Jordan, Reuben, ma Gad, mana levuna na Kemana Manasseh, tara sonia na baravatu sule lilighina na Tina Jordan tana bona tara holoa nia Geliloth.
JOS 22:11 Mi tana bona tara rongovira van a srael, tara sonia na baravatu I Gelilot pala okona na Tina Jordan, ilokana na pari ni Canaan, didira na lologho rana Israel.
JOS 22:12 Gair tara vaukolu I Shiloh mara gonigonidila gekara va veitotoghoni itadira.
JOS 22:13 Mara diki nira vetena a ovu ni mane te idevira Phinehas dalena Eleazar na priest. Gaira ara sogha halavua na tina gekara kokoe kolura nakemadira Reuben ma Gad, mana levuna a Kemana Manasseh.
JOS 22:14 Mi lokana na ovu eni, gairaara hangavulu na mane nagho ni Israel, sakai ta sakai na kema itadira ara hangavulu na kema.
JOS 22:15 Mi tana bonatara va sa ra I Gilead, gaira tara bosavanira na kemadira Reuben ma Gad, mana levuna na kemana Manasseh.
JOS 22:16 “Na vuresubo nina Lord tara liona gekara ghilalaa ivei tea ge au peroa God ni Israel. Ivei te ghaghua ge au ririu keha sania Lord mu sonia na baravatu gekau tughuru keha ta nina malei haba?
JOS 22:17 Ivei tea emua manana mua na paluda I Peor? Ighita ta mua va marabou haliua mua me sara mai taa dani taeni, sakaivamua imurina te ale udolua na totoro nina ovu ni tinoni Lord.
JOS 22:18 Hau va mi taeni ighau tau ririu keha mau mua taonia Lord. Ke vaghaa kau hughuhughu kolua ord taeni ke, ma gaia ke rutu vanighita iropo.
JOS 22:19 Me ke vaghaa kau liona na baravatu, na pukuna nimiu na pari te meto ke, makau mai righighai ta nimami na levu tan a levu ni tina, te kabu kolughai ga Lord ta nina Vaevale Tapole mi geva kai tuvalighau s ta nimami na pari. Makau bei hughughu koluana Lord nia na soniana heghemi a sakai na baravatu. A sakai vamua napuku ni baravatu te utuni nina Lord dida na God.
JOS 22:20 Ivei tea e mua toroa God n vure ni Israel tana bona Achan, sakai tadira tana vikena Zerah, te palugha tana bona te gitoi na le totobo tara talu kehai vnia Lord? E mua mate heghena vamua aia na pukuna na palu keri.”
JOS 22:21 Vaho na vure tana Kemadira Reuben, ma Gad, mana levuna na Kemana Manasseh tara bosa tughu vanira na lei mane kamanagho.
JOS 22:22 “A Lord heghena te God! A Lord heghena te God! Ighai tai mua sonia na baravatu gekai hughuhughu koly ta nina malei haba mana maana God. Makai nea te vaghaa keri ke, makau lavi kehai na volamami tana dani eni. Hau va ma Lord tegilalaa, menera ghua na Israel udolu gekara ghilalaa ghua.
JOS 22:23 Ighai tai mua sonia na baravatu vanighai heghemami gekai ririukha sania Lord. Ma kai mua nia kere sukaghi, pana sukaghi ni wheat, pana sukaghi ni mabo. Ma gai sonia na baravatu nia na vatei goniani raini k, ma Lord heghena tua ke toroghai.
JOS 22:24 Ighai tai sonia na baravatu eni na pukuna tai mataghunira na lei kukuamiu, tana lei bona ke mai nagho kara bosa vanira na lei kukuamami, “Na hava na maana ia tau lghoa ge au holohabaa mau nia kikinima a Lord God ni Israel?”
JOS 22:25 A Lord te talua tan a Tina Jordan geke vovoka ighobudira kulamiu na vure maiakulamami na vure. Mau mua loghoa na maana a nimiu naLord, “Mana lei kukuamiu kara betora na lei kukuamami gekara mua nia kikinima makara holohabaa Lord.
JOS 22:26 Me vaghaa keri, gai padapada mai sonia na baravatu, na mua vatei kere sukaghi, na vatei ghanaghana oli.
JOS 22:27 Ke nera na lei kukuamami mana kukuamiu ge ighai gua tai loghoa na maana na holoha-ana Lord tana bonana te tabu kolua nia nimami kere sukaghi, na lei sukaghi, mana sukaghi ni mabo. Vaho gekara bei bosa gea, na lei kukuamiu vanira na lei kukuamami, “Au mua loghoa a Lord ighau.”
JOS 22:28 Makara bosaa te vaghaa keri ke, “Kay righia eni na vaughilalana nina baravatu Lordtara sonia na lei kukumami. Na mua vatei kere sukaghi pana vatei sukaghi; na vatei ghanagana oli tana tamakulani ighita udolu itatana Lord.
JOS 22:29 Ma mua itamami gekai hiughuhughu Tatana Lrd makai ririu keha nia na soniana nimami na baravatu heghemami na vatei kere sukaghi, pana sukaghi ni wheat, pana lei vata ni sukaghi. A sakai vamua na baravatu nia Lord God te tughuru tana naghona na vaevale Tapole ka gonighi ga na lei gehegehe kiri.
JOS 22:30 Mi tana bona Phinehas na priest maia na lei mane habatara rongovia keri tana kemadira Reuben ma Gad mana levuna na kemana Manasseh. Gaira tara vada.
JOS 22:31 Ma Phinehas na priest dalena Eleazar, te bosatughu vanira, “Tana dani eni ighita ta ghilalaa a Lord itatada na pukuna taumua tangotangodika savua Lord te vaghaa tai ghanaghanaa. Hau va, igha tau vavola olia Israel geke mua taghalaghinia Lord.”
JOS 22:32 Ma Phinehas na priestdalena Eleazar, maia ara hangavulu na mane haba tara sanira na kemadira Reuben ma Gad I Gilead mara pulohi I Canaan, mara bosaa vanira rana Israel na ava te kale.
JOS 22:33 Ma gaira udolu rana Israel te nia uto na liodira mara nia vada, mara mua ghoi bosa olia na veitotoghoni koluadira Reuben ma Gad.
JOS 22:34 Mana daledira Reuben ma Gad tara vatua nia na baravatu, “Ghanaghana Oli,” na pukuna tarabosa, na vatei ghanaghana oli ighobudira gaira mi tadira gaira a Lord didira na God ghua gaira.
JOS 23:1 Mana lei niulu te tona padi tua, ma Lord te vahera na vure ni Israel na aheahe tadira na ghadia na levunimate, ma Josha te tonikama ngangata tua.
JOS 23:2 Ma gaia teholokolura na lei kamanagho, mana lei mane uhu-uhuli, mana lei mane ni dete, man lei mane haba ni Israel, ge bosa vaira, “Inau u tonikama tua taeni.
JOS 23:3 Ighau tau righi udolui na totobo a Lord nimiu na God te vei vanighau tana tu kabu kolughau tana volagu. A Lord nimiu na God te veitotoghoni vanighau itadira na ghamiu na levunimate.
JOS 23:4 Mi nau tut tuvalighi vanighau tan a lei pari tadira na lei kema ta mua lagavlei mua, maia na pari ta lagavulei tua. Te vuni tana Tina Jordan me va sara tana Tahi ni Mediteranean I boko.
JOS 23:5 Na pari eni keanimiu, na pukuna a Lord nimiu na God ke ghuru kehara na vure ta ghanara ga itaeni. I ghau kau kabu tughura iga te vaghaa a Lord nimiu na God te bahughau nia.
JOS 23:6 Keri ke makau laga! Makau righitaoni ngangatai na lei totobo te bosai ta nina buka ni vetena Moses, makaubei lolola kolura gea a siki vata nitotobo.
JOS 23:7 Makau ghilala utoa, kau haidu gea itadira na vure tara ghanara mua tana pari, makau bosai gea na ahani didira na God /tidalo, makau nira paparo gea, makau bei lutu vanira, makau bei tongaghi vanira.
JOS 23:8 Makau tughuru ngasi itatana Lord nimiu na God te vagaa ttau nea tua me sara mai taeni.
JOS 23:9 Na pukuna a Lord te ghuru horura vanighau tua na kema tara sulemara laga, me taho mua ahei ke laga vuleghau.
JOS 23:10 Sakai na tinoni vamua itamiu ke ghurura na togha tanaghamiu na kana, na pukuna a Lord nimui na God te veitotoghoni vnighau te vaghaa te nia baubahu tua.
JOS 23:11 Keri ke, kau righituni utoa, kau dolovia a Lord nimiu na God
JOS 23:12 Makau ririu keha sania gaia, makau bei taulaghi haghe itadira rahei tara ghanara tana lei kema raini tara kabu tana ghobumiu.
JOS 23:13 Kau ghilalaa uto a Lord nimiu na God ke mua ghuru kehava ta nimiu na pari. Mi gera kau hogho ta didira na vugho, mana vahaghitaili tana gehimiu, mana kaukaru ni moli tana matamiu, makai vamusi keha ghau tana pari uto eni aLord nimiu na God te vaheghau.
JOS 23:14 Ke mua hau muku mate sanighau, me ke susungasi tana tobamiu, na lei babahu nina Lord niiu na God tara mai utuni, me mua padia sakai tadira!
JOS 23:15 Makau gilala utoa, e vaghaa a Lord nimiu na God te vahghau tua na lei totobo uto te nighi baubahu, me ke vagaa ghua ke vaheghau main a lei totobo dika ke vagaa kay diua. Igera ke ghuduri kehaghau tana pari uto eni te vaheghau.
JOS 23:16 Makau diua nina vetena a Lord nimiu na God, makau kikinima makau holohabara na lei god /tidalo keha ke, nina rutu ke vavu tana vuvungamiu me ke mina ghuduri kehaghau tana pari uto eni te vaheghau tua.
JOS 24:1 Ma Joshua te holokolura na vure ni Israel va I Shechem, kolura nia na lei kamanagho, mana lei mane uhu-uhuli, mana lei mane ni dete, marana haba. Ma gaira tara mai udolu tana matana God.
JOS 24:2 Ma Joshua te bosavanira na vure, “Aeni na hava a Lord, na God ni Israel te bosaa: Rana lei kukuamiu, kolua nia ghua Terah, tamadira Abraham ma Nahor. Gira tara kabu mai pala van a Tina Euphrates, ma gaira tara nir kikinima na lei god keha.
JOS 24:3 Hau va, mi nau tu lavikehaa mai kukuamiu Abraham tana komu ke i pala va Euphrates mu hulia va tana komu i Canaan. Mi nau tu vahea rana vaivarina te subo itatana Isaac na dalena.
JOS 24:4 Mi tatana Isaac ina tu vahea Jacob ma Esau, mi nau tu vahea Esau na ghotu Seir, ma Jacob mana lei dalena tara sughi va I Egypt.
JOS 24:5 “Vaho gu nira vetena Moses ma Aaron, mi nau tu vahera main a lei totoro te dika va I vuvungana Egypt; mi murina vaho keri inau tu lavi rughuhoru ghau vagha rana vure tatavahale.
JOS 24:6 Mi tana bona rana kukuamiu tara va sara tana Tahi Sisi, gaira na vure ni Egypt tara ghrura nia na horse mana tarake te ghorai na horse.
JOS 24:7 Mi tana bona tarangangaraha vania Lord, inau tu talua n pui tana ghobumiu maia rana Egypt. Mu nea na tah me pari kuvira me lumira. Mau righighi nia na matamiu na hava tu gonihi. Vao gau kabu tana bona aroha te subo na niulu.
JOS 24:8 Mi tana sosoko, ina tu lavighau v tana komudira na Amori paleva uluna I Jordan. Ma gaira tara veitotoghoni kolughau, hau va mi nau tu vaheghau na lagavule mau lagavulera, mau lavia didira na pari mau loghoa.
JOS 24:9 Vaho Balak dalena Zippor na vunaghi hali ni Moab te tughuru geke veitotoghoni kolua Israel. Ma gaia te holoa va Balam dalena Beor geke varanga ghau.
JOS 24:10 Hau va inau tu mua talu kuligu va itatana. Tughua keri, inau tu nea Balaam me vautoghau, mi nau tu vavolaghau tana limana Balak.
JOS 24:11 Mi tana bona tausogha halavua na Tina Jordan ma va sara I ericho, na lei mane ni Jericho tara veitotoghoni kolughau, kolura ghua rana Amori, ma rana Perizz, ma rana Canaan, ma rana Hitti, ma rana Girgash, ma rana Hivit, ma rana Jebus. Hau va, mi nautu vaheghau na lagavule mau lagavulera.
JOS 24:12 Inau tu vaheghau na pari tau mua lutu matena, mana lei komu sule tau mua kusui, na li komu sule tau ghanaghau ga taeni. Mu vaheghau ghua na leghai ni vine, mana olive mau ghanighi, sakai vamua tau mua subai.
JOS 24:13 Me vaghaa keri ke, kau nia kikinima makau ghanaghana mavaa Lord, makau lutu vania nia na tobamiu udolu. Kau sonikehai tamiu na lei titinoni tava kikinima vanira na lei kukuamiu, tara kabu mua I pala va I Euphrate maa I Egypt, makau lutu vania vasoo Lord.
JOS 24:14 Ma lei tamiu ke mua liona na lutu vaniana Lord ke, mi taeni tua ke vilia ahei ke lutu vania. Pa gaia na god tara lutu vania na lei kukamiu tara ghanara mua pala vai Ephrates? Pa didira na god na Amori tau kabu tua iga taeni ta didira na pari? Ma vaniu inau ma nigua na binaboli ke, ighai kai lutu vania Lord.”
JOS 24:16 Mana vure tara bosatughu, “Kai mua tangomana na saniana Lord maai Kikinima vanira na lei god keha.
JOS 24:17 Na pukuna a Lrd nimami na God te vavola ghai maia na lei kukuamami tana kabu pipiti I Egypt. Ma gia te gonighi na lei butuli te mamataghugha tana matamami. Mi tana bona tai vinano tana bona aroha, gaia te pilupilughai tadira na ghamami na levunimate.
JOS 24:18 MA gaia Lord te ghuru Kehara na Amori maia na balu Kema ghua tara ghanara tana lei bona ruini. Keri ke, mi ghai ghua kai lutu vania Lord, napukuna gaia heghena a nimami na God.
JOS 24:19 Ma Joshua teg hoi bosa vanra na vure, “Kau tangomana gekau lutu vania Lord, a pukuna gaia na God te tabu me nighi sika na lei gehegehe dika. Me ke mua tangoma geke talukehai a nmiu na hughu pungisi mana plumiu ta nina maana gaia.
JOS 24:20 Ke vaghaa au muri sania Lord makau lutu vanira na god keha ke, gaia ke ririu vanighau me ke taghalaghini ghau, sakai vamua te uto ngangata vanighau.
JOS 24:21 Mana vuresubo tara bosatughu vaniaJoshua mara gaghua, “Taho tua, tana puku ni liomami tua gekai lutu vania Lord!”
JOS 24:22 Ma Joshua teghoi bosavanira, “Ighau heghemiu tau bosaa mau vilia gekau lutu vania Lord.” Mana vure tara ghaghua vania, “Eo, ighai heghemami tai bosaa.”
JOS 24:23 Ma Joshua te ghaghua vanira, “Vaho ge uto taeni, kau taghalaghinighi na lei titinoni tamiu, makau riui na tobamiu vania Lord na God ni Israel.”
JOS 24:24 Mana vure taraghaghua vania Joshua, “Ighai kai lutu vania Lord nimami na God, ma gaia heghena vasoo kai taonia.
JOS 24:25 Ma Josh ate gonia na baubahu kolura na vure tana dani vaghana keri I Shechem, nia na pitikoluadira nia na gegere tutughuni te ngasi tana ghobudira gaira ma Lord.
JOS 24:26 Ma Joshua te gerei na totobo raini tana Buka ni Vetena nina God. Mete vaghaa na vatei ghanghana oli tana baubahu, gaia te pilia na vatu sule va tanasarana naghai tara vatua nia na oak, lilighina na Vuvale Tapole nina Lord.
JOS 24:27 Vaho ge bosa vanira na vuresubo udolu, “Na vatu ei te rongovi udolui na lei totobo te bosai vanighita. Ma gaia ke bosai ttei na lei totobo kau goni hahia, akau mua taonia nimiu na baubahu.”
JOS 24:28 Vaho aJoshua te nira vetena keha na vure va tana lei sopa komuna ma nina lologo.
JOS 24:29 Me mua hau vasoo imurina eni, Joshua nina tinoni lutu Lod, na dalena Nun, te mate tana 110 na niuluna.
JOS 24:30 Ma gaira tara tavughia ta nina pari te loghoa I Timnah-Serah tana ghotu Ephraim, paleva longana na Ghotu Gaash.
JOS 24:31 Ma Israel gehegehe vani Lord tana leibongina Joshua tevola maia na le mane uhu=uhuli tara vola imurina gaia, gaira kiri tara righighi mara ghilalai na lei totbo a Lord te gonighi vania Israel.
JOS 24:32 Mana hulinaJoseph, gaira rana Israel tara lavghi mara nighi mai kolu taa tughuru mai Egypt, tara tavughia I Shechem, tana bona ni pari te pelua Jacob tadia na lei dalena Hamor nia sakai na hangalatu ni silver. Na pari eni te ghanaa tana tunuvadira na Kemana Ephraim mana kemana Manasseh, na vinavahuhuna Joseph.
JOS 24:33 Ma Eleazar ghua te mate. Mara tavughia tana ghotu Ephraim, tana komu sule Gibeah tara diki vahea tua Phinehas na dalena.
EST 1:1 Na ghanaghana eni te kale tana bonana Xerxes te vunaghi haba, te vunaghi pungisira sakai na hangalatu rua hangavulu vitu (127) na bubulo, te vuivuni India me sara Ethiopia.
EST 1:2 Tana bona vaghana keri, agaia te vunaghi pungisia ta nina na malei sopou ni vunaghi haba ilokana na valengasina/sulena ni vunaghi haba i Susa.
EST 1:3 Tana toluni nina niulu ni huhuli, agaia te gonia sakai na vanga koukolu/savukolu sule ngangata vanira nina lei mane huhuli maira na lei mane nagho udolu. Agaia te holora mai tana savukolu keri, na lei mane/vunaghi nagho ni kisumate udolu maira na lei mane manaha mana lei vure lutu nagho udolu tana lei bubulo.
EST 1:4 Na gougonu ni togotogo eni te lavighi ara ono na vula, na talutateani nina lei lologho mana sosodo, mana tutugu ni ladana mana rongoraghana na kinakabu te haba pungisia gaia.
EST 1:5 Mi murina na lei bongi raeni, na vunaghi haba te ghoi gonia sakai na [savukolu/vanga nulavi] sule vanira na lei vure lutu udolu nina vale vatungasi na vunaghi haba i Susa, tara vuivuni tana haba me sara tana tinoni pari sosoko. Na savukolu ni togotogo eni te lavighi ara vitu na bongi (sakai na week), mana savukolu eni tara gonia tana lokana na leghai ni vale sulena na vunaghi haba.
EST 1:6 Ilokana na leghai/Na loa tara vaguvagua nighi na lei tivi pura mana mera/mauri tara vauhi utoutoi tara tari talighutia nia. Tara piti kaui nighi va tana lei bore/papada/ringi vitiviti ni silver nighi na lei tivi pile daodaro te ghioghio/dengedenge gera tari kaui tana lei vatu daro pura tara tughuru, tara holoa nia marble. Na lei vatei sopou tara gold mara silver, tara tughuru tana padepade, tara gonighi nia na vatu ngasi vaguvagu tara loghoi na kirikiri kehakeha.
EST 1:7 Na inu tara hera na lei vure tana kapu gold tara goni kehakehai, mete subo ngangata na lei wine ni vunaghi haba, taonia na bosana agaia na vunaghi haba.
EST 1:8 Na vetena te mava vamua tara talua tana bona ni inu ke, ge kara bei kurutia gea siki sakai na inu au vuleana na hava te liona. Mara hei tara liona sono ke, kara inu taonia sono na liodira, taonia na bosana na vunaghi haba vanira nina vure lutu, ge na lei sopa tinoni udolu kara detea heghedira taonia na sopa ghanaghanadira.
EST 1:9 Mi tana bona vaghana keri, na vinahogho Vashti te gonia ghua na savukolu sule, vanira na lei vinekama udolu ilokana na vale sulena na vunaghi haba.
EST 1:10 Mi tana vituni na bongi ni savukolu, na vunaghi haba Xerxes te nia bulebule pile tua na wine te inuvia, ge bosa vanira Mehuman, Biztha, Harbona, Bigtha, Abagtha, Zethar maia Carcas, agaira raeni ke, ara vitu nina ghairau nagho tara lavahira, tara kabu kolua,
EST 1:11 ge kara lavia vania mai a vinahogho Vashti, kolua nia na pitiulu ni vinahogho tana uluna. Agaia te liodira na lei mane udolu tua ge kara totolaa ma kara vaevanea ivei te vagha vahotua na utona na reireina, na pukuna agaia Vashti te puku ni vinekama uto ngangata.
EST 1:12 Hauva ka, tana bona tara rongorongoa vania na bosana na vunaghi haba Xerxes, agaia Vashti te hove na tona taoniadira. Mana ghanaghana eni te nia dika na liona na vunaghi haba, ge rutu ngangata.
EST 1:13 Keri ge na vunaghi haba te kokoe kolura tua nina lei mane manaha tara tarai manahaa nighi na lei samalaghi. Ma gaia te huatira haia ge kara taghaoa tana lei samalaghi, na pukuna tara ghilala udolui na lei vetena ni gavumane mana lei nilabuna/[vetena haulaghi tana vavata] ni Persia.
EST 1:14 Na ahadira na lei mane nagho raeni ke, Carshena, Shethar, Admatha, Tarshish, Meres, Marsena maia Memucan, agaira raeni ke, ara vitu (7) na mane nagho tara haba itadira na lei mane nagho ni Persia mi Media. Agaira raeni tara kabu dutuvia mara lutu koukolua haia tua na vunaghi haba, mara lavighi ghua na lei malei lutu nagho tana kinakabu ni Persia mi Media.
EST 1:15 Na vunaghi haba te nongi ngangatara nina lei mane manaha me ghaghua, “?Na hava ka gonia vania vinahogho Vashti? ?Mana hava na totoro ia ka hea ahei na vinahogho vaghana ke mua taonia nina na arovaghi/[kokoe rughuhoru] na vunaghi haba, te nia vetena rughuhoru nia na mangadira nina lei ghairau nagho?”
EST 1:16 Ma Memucan te bosa tughu vania na vunaghi haba ma nina mane manaha, “A vinahogho Vashti te gonia na hahi eni vania na vunaghi haba, mete vanira ghua na lei mane lutu nagho maira na lei mane udolu tana kinakabumu.
EST 1:17 Na lei vinekama tana lei komu ilokana na kinakabumu, kara vuivuni ni niadira sika mana hughuadira na lei taudira tana bona kara ghilalaa/rongovia vinahogho Vashti te hove na mai tatana na vunaghi haba tana bona te nongia.
EST 1:18 Inaghona geke padi na bongi eni ke, igeva na lei taumami ighai nimua na lei mane lutu nagho ilokana na kinakabu talighu eni, kara rongovia na hava te gonia na vinahogho, ma kara vuivunia na kokoe vaniadira na lei taudira te vagha te ghaghua iga na vinahogho. Igeva ke mua soko tua na vola ni mua talumava mana ruturutu ilokana nimua na kinakabu.
EST 1:19 Ma ge teke uto itatana na vunaghi haba ke, mi ghai tai detea geko nia vetena rughuhoru sakai na vetena tana gegere tutughuni, na vetena geke mua ghoi tughua tua siki tinoni ni Persia mi Media. Na vetena eni ke talutatea tana kokoe vania vinahogho Vashti, ko hove kasilaa tua, me ke mai tana matamu. Mo ko ghoi vilia sakai na vinahogho ke too uto vanigho tughua gaia.
EST 1:20 Tana bona na vetena eni kara gegere horua tana lei komu talighu ilokana na kinakabu sule eni, na lei mane taulaghi, tara sodo rongo pa ra bona, igeva kara sodoa na puku ni talumava itadira na lei taudira.”
EST 1:21 Na vunaghi haba ma rana mane manaha keha toro ghanaghana tana liodira te uto na ghanaghana manaha eni, keri ge taonia nina ghanaghana a Memucan.
EST 1:22 Agaia na vunaghi haba te nighi vetena rughuhoru na lei gegere tutughuni vaa tana lei baebasena na kinakabu, vania sopa bubulo tana sopa leudira. Te ladavaghinia ge na lei mane udolu kara vunaghini na lei sopa taudira maira na lei daledira tana valedira.
EST 2:1 Hauva ka mi murina na vunaghi haba Xerxes te uto ta nina na rutu, agaia te vuivuni ni ghanaghana oliana Vashti, mana hava gaia Vashti te gonia maia na vetena te taluhorua agaia.
EST 2:2 Keri ke, ma gaira na lei ghairau tara kabu kolua haia tara bosa vania, “Aghe vunaghi haba, ko nira vetena rana tinoni lutu ge kara kenea ilokana na kinakabu udolu balu tahula marabu tara reirei utodira lee vanigho ighoe.
EST 2:3 Aghe vunaghi haba, ko vilira sasakai tinoni tana sopa bubulo ilokana na kinakabu, ge kara sopa lavira mai na lei tahula sule vaolu tara uto na reireidira, tana vale ni vaivine iga tana vale vatungasi i Susa. A Hegai, na tinoni haba te vunaghina rana vaivine, ke sopa vaevanera, ge sopa gaira ke righitaoni utora nia na lei reresi mana lei dalovi.
EST 2:4 Mi murina keri ke, na taholu marabu te uto ngangata itadira ko ghoi vilia geke vinahogho, ke ghoi tughua Vashti.” Na kokoe tarai ni manaha eni te uto vania na vunaghi haba, keri ge talua na ghanaghana talugoni eni mara samalaghinia tua.
EST 2:5 Mi tana bona vaghana eni ke, a sakai na tinoni ni Jew tara holoa nia Mordecai, na dalena Jair, te ghahaa tua tana vale vatungasi na vunaghi haba ikakeri Susa. Agaia te mai tana vinavahuhudira Kish ma Shimei, tana kemana Benjamin.
EST 2:6 Te padi tua tana bonana vunaghi haba Nebuchadenezzar te laga vulea na vunaghi haba Jehoiachin ni Judah tana kisumate, gaia te soniasia [nina kulana vure] Mordecai kolura nia vunaghi haba Jehoiachin mana subo na vure keha ghua, mara sania Jerusalem ge ra ghaha kolili tana bubulo i Babylon.
EST 2:7 Na tinoni eni a Mordecai te loghoa sakai na vaivinena halavu, te sule vaolu me uto ngangata na reireina, tara holoa nia Hadassah, na ruani na ahana ke, Esther. Mi tana bona tinana ma tamana toro mate, a Mordecai te lavipangotia mai, me kutia ge sulea te vaghaa na dalena vaivine heghena tua.
EST 2:8 Taonia te vagha nina vetena na vunaghi haba te talu rughuhorua, a Esther kolura nia subo na tahula vaolu, tara lavira va tana vale vatungasi na vunaghi haba i Susa, ge kara ghahara iga, mara talura sarana nina righitaoni Hegai.
EST 2:9 Hegai te nia togotogo ngangata Esther me righitaoni utoa ngangata. Agaia te talua na kokoe ge kara gonia vania na balu vanga tara uto ngangata, me hea ghua na balu dalovi/totobo ni gonigoniani na hulina. Ma gaia (Hegai) te vilira ghua ara vitu na vinekama lutu ge kara righitaonia, te vili kehara tadira na lei vinekama lutu tana vale sulena na vunaghi haba, me talu kehara va ta sakai na bona te uto ngangata igaa, tana vale keri tara ghahara iga.
EST 2:10 Esther te mua tutugua vania tua siki tinoni na tutuguna heghena gaia maia ivei te vagha nina binaboli, na pukuna Mordecai te hovea geke bei tutugua gea.
EST 2:11 A Mordecai te sakusakutua tonahaliu haia tughu dani lilighina na pilupiluna na vale na lei vaivine tara ghahara iga, geke huatira na vure tara lutu iga, nia ivei sono te ghaghua na kabuana Esther.
EST 2:12 Inaghona ge kara holaa va tana malei ghimena na vunaghi haba sopa tahula vaolu ke, kara diki gonigonia mughua na hulina ilokani ara hangavulu-rua na vula ge ke utoutoa va. Ono na vula kara gonigonia/dalovia nia na kokolo ni olive te lolola na myrrh, mara ono na vula imurini vaa, kara gonigonia nighi na balu kokolo uruurua kehakeha ghua mana lei reresi.
EST 2:13 Mi tana bona te sara nina bona ge sopa tahula ke haghe ni righimatana na vunaghi haba ke, ara bosa vania geke vilivili taonia na liona heghena, ivei te vagha na tivi vaghana mana lei vaguvagu vaghani ke haghelighi geke nia uto au vule na reireina.
EST 2:14 Tana nulavi vaghana keri, gaia sopa tahula kara lavia vaa tana lei vokina heghena na vunaghi haba. Mi tana puipungi ghana, agaia kara ghoi lavia va tana ruani na bona ke ghahaa iga, tana bona tara ghahara iga na lei tauna na vunaghi haba. Agaia ke kabu sarana nina maana Shaashgaz, a sakai tadira nina lei mane haba, tara holora nia na eunuch. Agaia ke ghaha tua tana bona keri tana lei bongi ni volana, me ke mua ghoi vaa tua tana vunaghi haba, koekobe na vunaghi haba ke nia togotogo kolua me ke nongia vaa nia na holoana na ahana.
EST 2:15 Esther na dalena vaivine Abihail, ma Mordecai na tabuna te kutia me lavipangotia te vaghaa na dalena vaivine. Mi tana bona te sara nina bona Esther geke va righimatana na vunaghi haba, agaia te lavipangotia me taonia nina tarai Hagai, agaia sakai tadira nina lei mane haba tara holora nia na eunuch, te righitaonia na vale tara ghahara iga. Agaia Esther te mua nongia siki totobo, sakai manaa na hava vamua te detea Hagai. Ma gaira udolu tara vaevanea Esther tara nia gharu na reireina.
EST 2:16 Tana bona tara lavia va tana vale sulena na vunaghi haba Esther, geke vaevane matana vunaghi haba Xerxes ke, tana hangavuluni na vula tana niulu tara holoa nia Tebeth, tana vituni nina niulu ni huhuli.
EST 2:17 Na vunaghi haba te dolovi-uto ngangata gaia Esther vulera na lei tahula vaolu/maemane udolu. Agaia te togotogo ngangata kolua Esther, keri ge talua na pitiulu ni vunaghi haba tana uluna, me ladavaghinia ge agaia Esther tua te vinahogho tughua Vashti.
EST 2:18 Geke nia togotogo na hava te kale eni, agaia te gonia sakai na savukolu/gougonu sule ngangata vanira na lei mane nagho, maira na lei vure lutu rongovi vevetena, nia na talumavaana Esther te vinahogho. Agaia ghua te hera na lei puku ni totobo uto ngangata nia na puku ni dolo vanira rana vure, me ladavaghinia ge na lei bubulo udolu ilokana na kinakabuna ge rana vure udolu kara aheahea tana lutu ma kara nia togotogo koukolu na ghanaghana eni.
EST 2:19 I murina keri, mi tana bona tara ghoi vahikolura rana tahula vaolu/maemane tana ruani na bona, ma gaia Mordecai te mane nagho tana vale sulena na vunaghi haba.
EST 2:20 Agaia Esther te mua tughunia vania siki tinoni na tutuguna heghena gaia na Jew, maia na tutuguna nina binaboli na pukuna Mordecai te hovea. Ma gaia Esther te taonighi sono na lei bosana Mordecai, te vagha te gonia haia tua tana valena tabuna.
EST 2:21 Tana sakai na dani te ghoi lutua na lutuna Mordecai ilokana na vale sulena na vunaghi haba, rogaira Bigthana ma Teresh, rana nina na mane nagho na vunaghi haba tara holoa nia eunuch, toro righitaoni tana mataula hagheni na lei vokina heghena na vunaghi haba, toro rutu vania vunaghi haba Xerxes, moro padalaghinia ge koro labumate poloa.
EST 2:22 Hauva, ma Mordecai te rongovia na padalaghi eni, me tutugua vania vinahogho Esther. Keri ge a Esther te rongorongoa vania vunaghi haba Xerxes na hava Mordecai te tutugu vania.
EST 2:23 Tana bona tara huahuati taotaonia na tutugu, mara kene sodoa te utuni na tutugu te rongorongoa Mordecai, rana mane raeni, a Teresh ma Bigthana tara [ligho] matera tana vatei tari-mate tinoni. Mana vunaghi haba te arevaghi na tutugudira tara gegerei tana buka ni tutuguna nina [righitaoni/vunaghi pungisi] vunaghi haba Xerxes.
EST 3:1 Tana balu bonana imurini raeni, na vunaghi haba Xerxes te talu datoa Haman na dalena Hammedatha tana lavata ni malei lutu, agaia na tinoni eni te sivuragha mai tana kemana Agag. Na vunaghi haba Xerxes te talua geke puku ni tinoni nagho, me ke loghoa na maana tana kinakabu udolu te righitaonia gaia, mete tinoni lutu sasara itatana gaia oli heghena.
EST 3:2 Na vunaghi haba te bosa papara vanira nina lei mane nagho ge kara talutatea vania Haman didira na talumava, ma kara tualaghi tuturu mara tongaghi kikinima itatana. Hauva ka, ma Mordecai te mua liona geke talutatea nina talumava vania Haman.
EST 3:3 Ma keri ge, rana lei mane lutu nagho tara righitaoni tana mataula haghena na pilupiluna na vale sulena na vunaghi haba, tara bosa vania Mordecai mara ghaghua, “?Eghua ge o mua taonia nina na kokoe papara na vunaghi haba?”
EST 3:4 Mordecai te bosa tughu, “Inau na tinoni ni Jew, mi ghai tai tualaghi tuturu mama moluhoru itatana God vamua.” Agaira tara kokoea vania tughu dani, hauva kaa, ma gaia te hove sono na taoniana na kokoe rughuhoru eni. Keri ge agaira tara tutugua vania Haman na gehegehena Mordecai, ge kara ghilalaa, ke lavipangotia sono na ghanaghanana Mordecai pe ke taho.
EST 3:5 Mi tana bona agaia Haman te righi ghilalaa ge gaia Mordecai ke mua tongaghi kikinima vania, pa ke mua talutatea vania na talumava, agaia te vonughia na rutu papara na ghanaghanana.
EST 3:6 Mi tana bona te ghilala tua te tinoni ni Jew a Mordecai, keri ge detea tana ghanaghanana, te mua ulaghana ge kara gonia vania siki ghanaghana ni mateana heghena vamua Mordecai. Agaia te ghanaghana tana liona ge ke mate udolura tua rana lei tinoni ni Jew ilokana na kinakabu udolu te righitaonia vunaghi haba Xerxes.
EST 3:7 Keri ke, mi tana vula Nisan, na diki vula tana niulu, tana hangavulu-ruani na niulu te nia vunaghi haba Xerxes, Haman te arovaghinira ge ra gonia na loka tara holoa nia na “purim,” geke detea me ke tughunia na puku ni bongi mana vula kara gonia iga na haurakeadira rana vure ni Jew. Na vula tara vilia ke, tana hangavulu ruani na vula, tara holoa nia Adar.
EST 3:8 Ma gaia Haman te va righimatana vunaghi haba Xerxes me ghaghua vania, “A sakai na vata ni vinavahuhu ni vure tara ghana kolilira tana lei bubulo ilokana na kinakabu eni to vunaghi habana ighoe, ma didira na lei vetena tara keha itadira na lei vata ni kema soko, maia tara mua lioni na taoniani na lei vetena, haba vaa, nina vetena na vunaghi haba. Keri ke, me te uto vanighita ge ro haurakera.
EST 3:9 Age na vunaghi haba, geke uto ke ighoe, ko talu rughuhorua sakai na vetena ge kara matera na vure eni, mi nau ku hea sakai hangavulu na togha na mavani ni silver na lei mane nagho ni gavumane, keri ge kara talui lei rongo raeni tana vatei paopangoti rongona na vale sulena na vunaghi haba.”
EST 3:10 Na vunaghi haba te lavipangotia nina ghanaghana Haman, me nia te lavi kehaa na papada (ringi) ni vaughilala tana gigirina me hea va Haman, na dalena Hammedathan tana kemana Agag, te kanahaghinira rana lei vure ni Jew.
EST 3:11 Mana vunaghi haba te bosa vania Haman, “Ko gonia na hava to liona vanira rana vure eni, mana nimua na rongo.”
EST 3:12 Tana hangavulu toluni na bongina tana diki na vula, a Haman te holokolura nina lei tinoni gegere na vunaghi haba, mara gegerei na lei gegere-tutughuni vanira na lei mane haba, maira arahei tara righitaoni tana lei bubulo, maira na lei vure tara lutu-nagho tana lei bubulo, tana lei didira sopa gegere-vaughilala mana kokoedira. Na lei gegere-tutughuni raeni ke, tara gegere-vaughilalai nighi na ahana vunaghi haba Xerxes, mara vaughilalai nighi nia ghana (nina) papada ni vunaghi haba.
EST 3:13 Mana lei vure lavi rongorongo tara lavighi vaa tana lei bubulo udolu talighutia na kinakabu te vunaghi habana gaia Xerxes. Na vetena tana gegere-tutughuni te talutatea ge na lei vure Jew udolu, vure-vaolu mana tonikama, kolura nia na lei vinekama mana gari kara matera, pahepahera, ma kara haurakera mughua ilokana sakai na bongi vamua. Na ghanaghana eni tara padalaghini-dilaa geke kale tana hangavulu toluni na bongina na vula Adar, na hangavulu ruani na vula tana niulu. Na didira na lei lologho rana vure ni Jew kara matera ke, kara loghoi tua arahei kara matera gaira.
EST 3:14 Na gegere-tutughuni eni tara gegere halavui mara nighi vetena rughuhoru vaa tana lei bubulo, mara talutatea vanira na lei vure udolu tana kema talighu ge kara ghilalaa, keri ge kara gonidila ni lutuani na lei lutudira tana bongi keri tara vili tua.
EST 3:15 Taonia nina kokoe papara na vunaghi haba, na vetena eni te mua moto na potitiana na kema udolu, nighi na limadira rana lei vure lavi rongorongo, mara ladavaghinia tana vale vatungasi sule i Susa. Vaho keri ge oro sopou ni inu a vunaghi haba Xerxes ma Haman, hauva kaa, mana vure udolu tana komu-sule i Susa tara mua ghilalaa na hava kara gonia.
EST 4:1 Tana bona Mordecai te ghilalaa na hava tara gonia, agaia te rosighi na lei tivi tana hulina, me pupulu nia na tivi ni dikalio me saroa nia na uluna na ravu, ge sakusakutua kolili tana komu sule, ge tangi ngangaraha.
EST 4:2 Hauva, mi tana bona gaia te sara tana mataula haghena na vokovokona na vale sulena na vunaghi haba, agaia te tughuru ni tangi pari murina, na pukuna ara mua talana siki sakai geke rughuhaghe tana vale sule tana bona ke haghelia na tivi ni dikalio.
EST 4:3 Mi tana bona te saravighi na lei bubulo udolu na vetena te talu rughuhorua na vunaghi haba, na kabu ni dikalio sule i ghobudira na lei vure ni Jew. Agaira tara nia maturutoo na vanga, ara dikalio mara tangi ngangaraha te daro ni bona, me subo itadira tara nighi koikoli kolu na tivi ni dikalio mana ravu.
EST 4:4 Tana bona rana lei nina vaivine lutu maira rana lei mane manaha tara holoa nira eunch vinahogho Esther tara mai rongorongoa vania nia Mordecai, agaia te vonughia na dikalio. Agaia Esther te nia vetena vania vaa na tivi uto geke tughui nia na tivi ni dikalio, hau vakaa, Mordecai te hove na laviani.
EST 4:5 Keri ge Esther te holoa mai Hathach, a sakai tadira nina lei mane lutu tara holoa nia eunuch, gaia na vunaghi haba Xerxes te vilia geke kabukolua Esther. Agaia Esther te nia vetena rughuhoru geke va vaevane-matana Mordecai, me ke kenesodoa vania na hava te hahi tatana, me ghua keri ge kabu dikalio.
EST 4:6 Keri ge rughuhoru a Hathach me tona va ta Mordecai tana bona keri inaghona na mataula-haghena na vokovokona na vale sule ni vunaghi haba.
EST 4:7 Mordecai te tutugu udolui vania Hathach na lei totobo, me bosaa vania nia ghua ara ngiha na rongo te nighi baubahu Haman geke pelu haghea tana vatei paopangoti rongona na vale sule, ge kara matera na lei vure ni Jew.
EST 4:8 Ma Mordecai te hea ghua Hathach a sakai na gegere-tutughunina na vetena tara talu-rughuhorua i Susa, te talutatea na hoholo ge kara mate-pisura (sokora) tua na lei vure ni Jew ilokana na kinakabu udolu te mana pungisia gaia vunaghi haba Xerxes, me nongia geke va tatea vania Esther. Ma gaia te nongia ghua Hathach geke tutugu kaekale utoa vania, me ke keikeria geke va vaevane matana na vunaghi haba, me ke kurutia nina veiarovi, me ke nongia na hahanga ni veiarovi tatana tughura kulana vure.
EST 4:9 Keri ge agaia Hathach te nia pulohi vania Esther nina rongorongo Mordecai.
EST 4:10 Ma Esther te ghoi nia vetena pulohi sono Hathach geke va talutatea vania Mordecai na rongorongo eni.
EST 4:11 “Na maramana udolu te ghilala tua, ge siki sakai ke va tughuru tate tana matana na vunaghi haba, ilokana na valena te ghaha iga tana bona tara mua holoa ke, ma kara matea mughua, sakai vamua/mana ke haua vania va nina totoghona gold. Mete vula sara tua itaeni te mua holou na vunaghi haba ge ku righi matana inau.”
EST 4:12 Keri ke, ma Hathach te rongorongoa vania Mordecai nina rongorongo Esther.
EST 4:13 Ma Mordecai te nia vetena pulohi vania Esther na bosatughu eni, “Ko bei ghanaghanaa gea na bona ni aho vaghana keri, ge ko ghahagho i kakeri tana vale sulena na vunaghi haba ighoe mo ko vola, tana bona na lei vure ni Jew udolu kara matera tua.
EST 4:14 Ge ko kabu beto vamua tana bona ni aho vaghana eni ke, siki sakai tana balu komu keha ke mai me ke voladira na lei vure ni Jew, hauva kaa, mi ghoe maira na lei kulamu na vure ke, ka mate. ?Na hava ghua iga, na hava ke ghoi bosaa ghua hei, hauva kaa, mi ghoe tara talu datogho tana malei haba tana vale sulena na vunaghi haba, nia vamua tana vata ni bona ni aho vaghana eni?”.
EST 4:15 Ma Esther te ghoi nia vetena vania vaa Mordecai na bosa-tughu eni,
EST 4:16 “Ko tona mo ko holokolura na lei vure ni Jew udolu tana komu sule i Susa, ma kau maturutoo tana vanga, na pukuna inau. Kau bei vanga ma kau inu gea ilokani ara tolu na bongi mana dani. Inau kolura nigua na lei vaivine lutu kai gonia ghua te vaghaa. Ma keri ge, sakai vamua te mua tala na vetena ke, inau ku tona sono mu ku vaevane matana na vunaghi haba. Ma ge ku mate mughua ke, mi nau tu liona sono ge ku mate.”
EST 4:17 Keri ge tona Mordecai me goni taonia na hava te bosaa vania Esther.
EST 5:1 Imurini ara tolu na bongi, Esther te haghelighi nina lei tivi ni tinoni-haba me va haghe iloka te ghaha iga na vunaghi haba, ilokana na vale sule ni vunaghi haba, levuna vamua nina voki vatei gougonu na vunaghi haba. Na vunaghi haba te sopou tana nina na malei sopou ni vunaghi haba, ge rei tona vaa tana vatei rughuhaghe (mataula).
EST 5:2 Tana bona te vaevanea vaa vinahogho Esther te tughuru i naghona, agaia te holopangotia, ge tabea nina totoghona gold ni maana ge haua vania vaa. Keri ke, Esther te sakutua vaa itatana ge tabea na sosokona na totoghona gold keri.
EST 5:3 Ma gaia vunaghi haba te huatia gaia Esther me ghaghua, “?Aghe vinahogho Esthera, na hava to liona? ?Na hava nimua na nongi? Inau ku hegho na hava ko nongia itagua, sakai manaa levuna nigua na kinakabu ko nongia ke, inau ku hegho sono!”
EST 5:4 Ma gaia Esther te bosa tughu me ghaghua, “Aghe na vunaghi haba, geke vagha ke uto sono itamua ke, mi ighoe ma Haman koro mai tana gougonu sule igevaa tu gonidilaa vanigho.”
EST 5:5 Na vunaghi haba te ririu va itadira nina vure lutu tara [kabu] lilighina me ghaghua vania sakai tadira, “Ko bosa vania Haman me ke mai tana gougonu sule, taonia nina nongi Esther.” Keri ge rogaira Haman ma vunaghi haba toro tona tana gougonu sule te gonidilaa Esther.
EST 5:6 Mi tana bona tara inu wine (wine), na vunaghi haba te ghaghua vania Esther, “Ko bosaa vaniu tua taeni na hava to puku ni liona. ?Na hava nimua na nongi? Inau ku hegho na hava ko nongia itagua, sakai manaa na levuna nigua na kinakabu ko nongia ke, inau ku hegho sono!”
EST 5:7 Ma gaia Esther te bosa tughu me ghaghua, “Aeni nigua na nongi, mana puku ni ghanaghana tana tobagu tu ghanaghanaa geke ghaghua iga.
EST 5:8 O vunaghi haba, geke uto sono itamua, mo liona sono ge ko gonia vaniu na hava ku nongia ke, u nongi ngangatagho ge ko mai kolua Haman iropo tana gougonu sule ku gonidilaa vanighau. Mi ropo ge ku tutugu utoa vanigho ivei te vaghaa na ghanaghana ia eni.”
EST 5:9 Ma Haman te togotogo ngangata tana bona te rughuhoru sania na gougonu sule keri. Hauva, mi tana bona te vaevanea Mordecai te sopou tana mataula haghena na vokovokona na vale sule ni vunaghi haba, me mua tughuru dato me mua tongaghi meke nia kikinima tana bona te mai tona haliu, agaia Haman te nia rutu ngangata.
EST 5:10 Sakai vamua te vaghaa keri, agaia te patupatua heghena sono me tona haliu vaa tana valena. Keri ge holokolura mai tatana rana lei kulana te dolovira maia Zeresh na tauna,
EST 5:11 me nia kokoe talunagho vanira nina lei lologho maira na lei dalena tara subo, me kokoe talutatea heghena vanira ghua nia na talumava mana malei lutu sule ngangata, na vunaghi haba te hea, me taludatoa tana lutu agaia haba vulea na lei vure lutu nagho udolu.
EST 5:12 Ma gaia Haman te tona haliu sono na kokoe, me ghaghua, “Tara mua gaighi vamua raeri! A vinahogho Esther te hologhai vamua inau mana vunaghi haba tana gougonu sule te gonidilaa vanighai roghai. Me ghoi nongiu sono ge ku gougonu kolua gaia maia vunaghi haba iropo!
EST 5:13 Me tona haliu sono na kokoe, me ghaghua, “Hauva kaa, mana lei totobo raeni udolu ke ara mua pukugha vamua, tana bona tu vaevanea Mordecai na tinoni ni Jew te sopou sono ikakeri tana mataula haghena na vokovoko/pilupilu ni vale sulena na vunaghi haba!”
EST 5:14 Keri ge a Zeresh, na tauna gaia maira na lei kulana te dolovira udolu, tara dete koukolua te vagha eni, “Ko gonia sakai na vatei tari-mate tinoni, ara hangavulu rua mana levu (12.5) na ghoto na datona, mi ropo tana puipungi ke, ko nongia na vunaghi haba ge ko tari sasaraua tana luana Mordecai iga, me ke mate. Keri ge ighoe ko tona togotogo kolua na vunaghi haba tana gougonu sule keri, murina ko mate tua Mordecai.” Haman te nia togotogo ngangata na ghanaghana eni, ge vetenara na lei vure lutu ge kara gonia na vatei tatari-mate tinoni.
EST 6:1 Na vunaghi haba te sodoa na vahola tana bongi keri, te mua malumu vania geke maturu, keri ge hea na kokoe na tinoni lutu te mai kabu kolua, geke holai vania mai na lei gegere tutughuni alaala haulaghi ni vavatana na kinakabu te vunaghi habana gaia, ge ke idumighi vania me ke rongovighi.
EST 6:2 Ilokani na lei gegere tutughuni rakeri, agaia te kene sodoa iga ivei te nia na talutateana Mordecai didira ghanaghana padalaghi ni mateana agaia te vunaghi haba, rogaira Bigthana ma Teresh, rogaira rua nina tinoni vatogha na vunaghi haba tara holoa nia eunuch, toro righitaonighi na lei mataulani na lei vokina heghena na vunaghi haba, te mua haghevighi siki tinoni keha. Oro padalaghinia ge koro mate poloa na vunaghi haba.
EST 6:3 Na vunaghi haba te huahuati mi ghaghua, “?Na hava na taba vaghana, pana vaughilala ta hea Mordecai nia na hava te talutatea na gegere tutughuni eni?” Ma nina na tinoni te kabukolua te bosatughu vania me ghaghua, “Taho siki totobo!”
EST 6:4 Na vunaghi haba te huahuati me ghaghua, “?Ahei agaia tana buto ni vale pari keri?” Tana bona vaghana eni ke, te sara mai tua pari tana buto ni vale te ghaha iga na vunaghi haba Haman, geke mai nongia na vunaghi haba me ke tari sasaraua Mordecai tana luana me ke mate, tana vatei tari-sasarau tinoni geke mate, te gonidilaa tua gaia.
EST 6:5 Mana tinoni keri te kokoe vania vaa te bosatughu me ghaghua, “A Haman i pari keri.” Mana vunaghi haba te bosa vania, “Ko lavihaghea mai.”
EST 6:6 Keri ge haghe mai Haman, mana vunaghi haba te bosa vania Haman me ghaghua, “?Na hava te manana sughua ge ku gonia vania na tinoni te gonia na totobo tu nia togotogo, nia na talumavaana?” Ma Haman te ghanaghana tana liona heghena te vagha eni, “?Ahei na tinoni ia te ghanaghanaa tana liona geke talumavaa? Inau [sughua]!”
EST 6:7 Keri ge agaia te bosatughu vania me ghaghua, “Ge na vunaghi haba te ghanaghana geke talumavaa siki sakai ke,
EST 6:8 agaia ke lavi horua mai a sakai nina pupulu daro ni vunaghi haba heghena tua, maia ghua nina horse heghena tua, kolua nia nina pitiulu ni vunaghi haba tana uluna.
EST 6:9 Me ke bosa vania sakai tadira na lei mane haba nagho te talumavaa gaia, geke pupulua nia nina pupulu daro na vunaghi haba na tinoni keri to nia talumavaa. Me ke huli kolilia tana lei bona ilokana na komu sule, ivuvungana nina horse heghena tua na vunaghi haba. Me ke ghuughuu ni ladavaghinia tana bona ke tona haliu, ‘Aeni te vaghaa na hava kara gonighi vanira arahei te ghanaghana geke talumavara gaia na vunaghi haba.’”
EST 6:10 Mana vunaghi haba te ghaghua vania Haman, “E to'o uto ngangata! Ko mina tua mo ko holaa nigua na pupulu daro maia nigua na horse, mo ko goni taonighi te vaghaa to bosai tua vania Mordecai na tinoni ni Jew, agaia te sopou tana mataula haghena na pilupilu ni vale sulegu. Ko bei taho gea na goniani na lei totobo to padalaghinighi!”
EST 6:11 Keri ge Haman te lavia na pupulu daro me pupulua nia Mordecai, ge sopoulaghinia vuvungana nina horse na vunaghi haba, me huli kolilia ilokana na komu sule keri. Me ghuughuu, me ghaghua, ““Aeni te vaghaa na hava kara gonighi vanira arahei te ghanaghana geke talumavara gaia na vunaghi haba.”
EST 6:12 Mi murini raini, a Mordecai te ghoi pulohi sono tana mataula haghena na pilupilu ni vale sulena na vunaghi haba, hauva kaa, ma Haman ke, te mina tua me pulohi tana valena, nia te vonughia na dikalio maia te nia ma'a ngangata na hava te gonia vania Mordecai.
EST 6:13 Tana bona Haman te tutugua vania Zeresh na tauna, maira na lei kulana te dolovira na hava te kale, agaira tara ghaghua vania, “Ighoe to vuivuni taeni ge ko sivilaghi nimua na maana vania Mordecai. Na pukuna Mordecai na tinoni ni Jew ke, ighoe ko mua nia tangomana tua ge o laga vulea. Ge ko tona haliu sono na hughuana ke, mi geva gaia ke lagavulegho sughua!
EST 6:14 Mi tana bona tara tona haliu sono na kokoe, nina lei mane lutu na vunaghi haba tara holoa nia eunuch, tara saravira ge tua ge kara lavia tonaa Haman tana gougonu sule te gonidilaa tua Esther.
EST 7:1 Keri ge gaia Haman maia na vunaghi haba toro tona tana gougonu sule te gonidilaa vinahogho Esther.
EST 7:2 Mi tana bona tara inu wine tana dani keri, na vunaghi haba te ghoi huatia sono Esther, “Aghe vinahogho Esther, ko bosaa vaniu na hava te liomu. ?Na hava nimua na nongi? Inau ku hegho na totobo ko nongia, sakai manaa ke levuna nigua na kinakabu!”
EST 7:3 Keri ge bosatughu vinahogho Esther, me ghaghua, “Ghe na vunaghi haba, ge ko lavipangoti togotogou inau mo ko liona geko gonia vaniu na hava ku nongigho ke, ma nigua na nongi sule ngangata ke, ge ko vavolau gea inau maira na lei kulagu na vure.
EST 7:4 Nia na pukuna inau maira na lei kulagu na vure ke tara nighami hunulu ge kara mateghai, pahepaheghai, maia kara mate taghalaghinighai. Ma ge kara hunulughai ge kai seka ke, mu ku mua nia ghaghua, ge mu ku kabu beto vamua na pukuna te mua totobo mava ngangata ge ku pungisighi nia na vunaghi haba.”
EST 7:5 Agaia vunaghi haba Xerxes te kokoe huahuati me ghaghua, “?Ahei na tinoni ia ke gonia na totobo ia keri, geke haua na limana vuvungamu/pungisigho?”
EST 7:6 Ma Esther te bosa tughu me ghaghua, “Na tinoni dika eni, a Haman ke, na ghamami na levunimate!” Ma Haman te mataghu ngangata tua tana matadira rana vunaghi haba mana vinahogho.
EST 7:7 Ma gaia na vunaghi haba te tapa tughuru sania na malei sopouna nia na rutu papara, ge sakutua rughuhoru vaa tana kausana/leleghai na vale sulena na vunaghi haba. Hauva kaa, ma Haman te ghana pulohia sono geke nongia na vinahogho ge kara bei matea gea.
EST 7:8 Mi tana bona te mua ghilalaa tua na hava ke gonia, agaia te tumu horu ta nina vatei sopou vinahogho Esther ge ke nongia ge ke arovia, tana bona ia tua te va pulohi oli mai tana kausana/leleghai na vale sulena na vunaghi haba. Ma gaia na vunaghi haba te [suravia/kokoe ngangara laga] me ghaghua, “?Ke tangomana sono geke loti na vinahogho itaeni ani tana vale sule, tana bona ku vaevanea tua inau?” Mi tana bona te kokoe mua na vunaghi haba, agaira nina lei tinoni lutu te kabukolua te saroa tua na maana mana ihuna Haman.
EST 7:9 Keri ge bosa me ghaghua Harbona, a sakai tadira nina lei mane manaha na vunaghi haba, “Haman te gonia na vatei tari sasarau mate tinoni tana bebete ni valena, ara hangavulu rua mana levu na ghoto na datona. Agaia te gonia, nia te loghoa na ghanaghana geke matea iga Mordecai, na te volaa na vunaghi haba ge ara mua mate poloa.” Mana vunaghi haba te vetenara me ghaghua, “Vaghaa keri ke, ma kau tari sasaraua Haman iga me ke mate”.
EST 7:10 Keri ge ara tari sasaraua Haman tana luana iga, ge mate. Mi murina keri, na vunaghi haba te mua rutu.
EST 8:1 Tana bongi keri tua, agaia na vunaghi haba Xerxes te hea tua vinahogho Esther nina lei lologho mana valena Haman, te kanahaghinira na lei vure ni Jew. Keri gera lavia vania mai na vunaghi haba Mordecai, na pukuna gaia Esther te bosaa vania nia, ge agaia te halakulana Mordecai.
EST 8:2 Na vunaghi-haba Xerxes te lavia na papada (ringi) ni vaughilala te laviolia tua ta Haman, ge hea Mordecai. Ma Esther te vilia Mordecai geke vunaghini lei nina lologho Haman.
EST 8:3 Ma gaia Esther te ghoi mai sono ta vunaghi haba, ge mai pogho-tao horu tana tuana inaghona, ge nongi kurutia, nia na kolobu te tumu tana rana matana, geke bettoa nina ghanaghana talugoni dika vanira na lei vure ni Jew Haman.
EST 8:4 Mana vunaghi haba te ghoi haua vania mai Esther nina totoghona-golu. Keri ge tapatughuru dato Esther ge vaa tughuru inaghona na vunaghi haba,
EST 8:5 me ghaghua, “geke liona sono na haba nigua na ghanaghana, maia ke uto sono tana ghanaghanana ke, me ke nia vetena horu a sakai na vetena, ke betoa nina vevetena Haman, geke mate udolura na lei vure ni Jew ilokani nina lei bubulo udolu na vunaghi haba.
EST 8:6 ?Nia ivei ke ghaghua ge ku nia togotogo inau na vaevane-adira na lei kulagu na vure, maira nigua na binabolitana bona kara pahepahera, maia kara mate pisura?”.
EST 8:7 Keri ge bosa vanira vinahogho Esther maia Mordecai, rana tinoni ni Jew vunaghi haba Xerxes, me ghaghua, “inau tu hea sokoa tua Esther na valena Haman maia nina lei lologho iga, mara tari sasaraua tua Haman me mate tana vatei tari sasarau ni mate tinoni. Na pukuna te tabotabo geke mate taghalaghinira na lei vure ni Jew.
EST 8:8 Koro tona haliu tua na niana vetena rughuhoru vanira na kokoe na lei vure ni Jew tana ahana na vunaghi haba, talutatea vanira na hava te liomiu na bosaana vaniadira, mo koro vaughilalaa nia na papada (ringi) ni vaughilala ni vunaghi haba. Hau vakaa, mo koro ghanaghana utoa, na hava tua na ghanaghana ia kara gegerea iga na ahana na vunaghi haba, ma kara vaughilalaa nia na papada (ringi) vaughilala ni vunaghi haba ke, kara mua ghoi hughua pa, kara mua ghoi haurakea tua”.
EST 8:9 Keri ke, mi tana rua hangavulu-limani na bongina June, na kokoe tara hera nina lei tinoni gegere na vunaghi haba. Te vagha te ghanaghanaa tua Mordecai, a gaira tara gegerea na vetena geke rughuhoru vanira vaa na lei vure ni Jew maira na lei vinahogho (na lei tauna na vunaghi haba), na lei vure righitaoni maira na lei vure ni komu tara lavi lutu nagho ilokani hangalatu rua hangavulu-vitu na bubulo, tara vuivuni India me sara Ethiopia. Na vetena tara gegerei tana lei vaughilala mana kokoe-dira na na lei vure udolu, kolura nia na lei vure ni Jew udolu tana kema talighu te haba pugisia vunaghi haba Xerxes.
EST 8:10 Mordecai te gegere tana ahana na vunaghi haba, me vaughilalaa nia na papada (ringi), na vaughilala ni vunaghi haba. Agaia te nighi vetena na lei gegere tutughuni raaeni tana minamina vamua tua, nia na limadira rana lei vure hola bosa, agaira tara nighi sama minamina na lei horse tara righitaonira, haba vaa, nina na horse na vunaghi haba.
EST 8:11 A nina vetena na vunaghi haba te rughuhoru ke, te hera na maana na lei vure ni Jew udolu, ge kara sakai-sonikolu tana hava tua kara gonia, ge kara pilupungisia na vola-dira, ilokani na lei komu ni pura udolu tana kema te haba pungisia gaia vunaghi haba Xerxes. Agaira tara taladira ge kara matera, pahepahera, kara kosoi na sosono-dira ma kara mate taghalaghinira arahei tana siki koukomu pana bubulo, ge kara mai ni labuadira pa, na taudira mana daledira. Maia kara lavighi didira na lei lologho ghadira na lei levu ni mate.
EST 8:12 Na bongi eni tara talua geke kale iga na kisumate ke, tana vitu na bongina na vula March tana niulu imurina eni, tana lei bubulo udolu ilokana na kema te haba pungisia gaia vunaghi haba Xerxes.
EST 8:13 Na vetena eni ke, kara vaevane kalea te vagha sakai na vetena sule, ma kara ladavaghinia vanira na lei vure udolu. Tana ghanaghana vaghana keri ke, ge na lei vure ni Jew udolu kara gonidila ni lavi tughu itadira lei ghadira levu ni mate.
EST 8:14 Keri ke, mana vunaghi haba te mavatia na ghanaghana eni, te nia hevei horu nina kokoe-papara, na lei tinoni hola-bosa tara nighi sama minamina na lei horse kukuti, na vatei samalaghi-niani nina lei lutu na vunaghi haba, nia na mina vamua tua, na vetena eni ke tara ladavaghinia ghua tana vale sulena na vunaghi haba i Susa.
EST 8:15 Keri ge agaia Mordecai te haghelia nina pupulu-sule ni tinoni-haba, te pura me mera maia na piti-ulu golu, ge haghelia mai vuvungana keri na pupulu malebo te ghioghio. Mana lei vure ni Susa tara nia vanga-kolu togotogo na vetena vaolu te rughuhoru eni.
EST 8:16 Na lei vure ni Jew udolu te vonughira na togotogo mana rivurivu, maia tara talu mavaa tana lei komu soko.
EST 8:17 Na vetena te talu-rughuhorua na vunaghi haba te saravighi na lei bubulo mana lei komu ni pura, na lei vure ni Jew tara togotogo mara gonia sakai na vanga koukolu ni togotogo sule ngangata, mara talamaghinia mara ladavaghinia geke bongi ni vanga vuresubo vure subo, me ke bongi ni aheahe. Mete subo ngangata na lei tinoni tana komu tara vuha tinoni ni Jew tua, tara nia mataghu na hava kara gonighi na lei vure ni Jew udolu vanira gaira-oli heghedira.
EST 9:1 Keri ke, mi tana vituni na bongina vula March, ara rua na vetena te talu-rughuhorui na vunaghi haba toro mai kale utuni. Tana bongi vaghana keri, ghadira lei levu ni mate na lei vure ni Jew tara ghanaghana dila ge kara mate taghalaghinira na lei vure ni Jew, hau va kaa, me mua kale te vaghaa tara ghanaghanaa geke ghaghua iga. Mana hava tara mua ghanaghanaa gaira te kale.
EST 9:2 Rana lei vure ni Jew tara ghahara vamua ta sakai na bona tana lei sopa bubulo te mana pungisighi na vunaghi haba, ge kara pilupungisira heghedira ge kara bei vahaghitailira gea. Hau vakaa, me taho siki sakai ke mai pepora, nia na pukuna agaira udolu tara levunimate vanira tara mataghunira.
EST 9:3 Ma gaira udolu na lei tinoni nagho tana kisumate, na lei vinahogho, agaira udolu arahei tara vunaghini na lei samalaghi tana lei bubulo maira tara lutu tana vale sulena na vunaghi haba, tara hangara na lei vure ni Jew na mataghuniana pana talumavaana Mordecai.
EST 9:4 [Na pukuna na Vunaghi haba/Nia] te taludatoa Mordecai tana lutuna ilokana na vale sulena na vunaghi haba, mana [ladana/lutuna] te sepalaghi saravighi na lei bubulo, te vagha agaia te logho ngangata tua na maana.
EST 9:5 Hau vakaa, mana lei vure ni Jew tara diki rughuhoru tua, mara matera ghadira na kana tana bongi keri tara talu-dilaa tua. nia na isi (Ghau/ ivi kasikasi te vanga levu mi levu). Agaira tara matera mara pahepahera mara gonighi vanira na lei totobo te taonighi na liodira, agaira tara mua dolovira.
EST 9:6 Agaira tara matera ara lima na hangalatu ni tinoni tana vale ngasi sulena na vunaghi haba i Susa.
EST 9:7 Agaira tara matera ghua Parshandatha, Dalphon, Aspatha,
EST 9:8 Poratha, Adalia, Aridatha,
EST 9:9 Parmshta, Arisai, Aridai maia Vaizatha.
EST 9:10 Agaira rakeri ke, ara hangavulu matapono na lei dalena mane Haman, na dalena Hammedatha, na tinoni te kanahaghinira na lei vure ni Jew. Hauva kaa, mara mua holai siki didira na lologho.
EST 9:11 Tana bona tara tughunia vania na vunaghi haba ara ngiha na tinoni tara matera tana vale sule ni vunaghi haba i Susa tana nulavi vaghana keri,
EST 9:12 agaia te holoa vinahogho Esther me ghaghua vania, “rana lei vure ni Jew tara matera ara lima hangalatu ni tinoni tana vale sule ni vunaghi haba i Susa heghena vamua, maira ghua agaira ara hangavulu mapono na lei dalena [mane] Haman. ?Ma ge tara gonia te vagha keri i Susa ke, mana hava ghua te kale tana lei bubulo udolu? ?Hauva kaa, mana hava ghua te ghoi liomu itaeni, ke tala vanigho, bosaa vaniu mai, mi nau ku gonia vanigho”?
EST 9:13 Ma gaia Esther te ghaghua, “Geke taonia nina na liona na haba ke, me ke taladira na lei vure ni Jew ni Susa, ge kara ghoi gonia sono i ropo na hava tara gonia itaeni, ma kara lavighi na huli-dira ara hangavulu na lei dalena Haman, ge kara tari sasaraura tana vatei tari sasarau ni doko mate tinoni.”
EST 9:14 Keri ke, mana vunaghi haba te tala geke ghaghua iga, mana vetena ni talamaghi eni tara bosa-ladavaghinia lokana Susa talighu. Gaira tara tari sasaraura ghua tana vatei tari sasarau ni doko-mate tinoni hangavulu-matapono na lei dalena Haman, tara mate tua.
EST 9:15 Keri ge ara ghoi savukolu sono na lei vure ni Jew Susa, tana alu na bongina March, mara ghoi matera sono tolu na hangalatu ni tinoni, ma gaira tara mua ghoi lavighi sono didira na lei lologho.
EST 9:16 Mi tana bona vaghana eni ke, na lei vure ni Jew udolu lokani na lei bubulo tara sopa savukolu ta sakai na bona vamua, tana lei sopa bubulo ge kara pilupungisighi na voladira. Gaira tara sodoa na malumu tadira na ghadira levunimate, ara matera vitu hangavulu-lima na togha ni tinoni, gaira tara kana haghinira, hau vakaa, mara mua holai siki didira na lologho.
EST 9:17 Na gehegehe eni te kale tana vituni na bongina March ilokani na lei sopa bubulo. Keri ge tana bongi murina eni, tana roropo-ghana, gaira tara kabu beto vamua, tara nia togotogo koukolu didira na laga-vule, te vagha na bongi ni vanga koukolu togotogo.
EST 9:18 Hauva ka, mana lei vure Jew ni Susa tara tona haliu sono na mate-adira lei ghadira levunimate lokana ruani na bongi eni, mara kabu beto tana toluni na bongi. Mara nia na bongi keri ge didira na bongi ni vanga koukolu mana togotogo.
EST 9:19 Mete vuivuni tana bongi vaghana keri me sara tana bongi taeni ke, na lei vure ni Jew tara ghana kolilira tana lei komu tara mua pilupilui, tara nia kabu togotogo sono nia na ghanaghana-oliana tana lei tughu niulu na bongi ni aheahe eni, tana bona na bihi te mua puku ni sule tua iga tana lokana na niulu, tana vula Feburary pa, March.
EST 9:20 Mordecai te gegere horui na lei totobo tara kale raeni, me nia vetena rughu-horu na gegere tutughuni vanira na lei vure ni Jew udolu tara kabu dutu maia tara kabu sagau mai, ilokani na lei bubulo udolu te maana pungisia vunaghi haba Xerxes,
EST 9:21 te kokoe togotogora ge kara vanga koukolu togotogo ni ghanaghana-oliani ara rua na bongi raeni haia tughu niulu.
EST 9:22 Agaia te bosaa vanira ge kara ghanaghana-olighi rana bongi raeni nia na vanga-koukolu mana togotogo, maia ghua na sopa hevei dolo ilevu mi levu, ma vanira ghua na vure tara mua lologho. Na gehegehe eni ke, na ghanaghana-oliana na bona rana lei vure ni Jew tara sodoa na malumu tadira ghadira lei levu ni mate, tana bona didira na dikalio te ghoi liliu ni togotogo mana roku te liliu ni rivurivu.
EST 9:23 Keri ke, ma gaira rana lei vure ni Jew tara taonia nina ghanaghana Mordecai, mara vuivunia na goni taoniana tughu niulu te vaghaa na vavatadira
EST 9:24 Haman a dalena Hammedatha tana kemani Agag te kanahaghinira rana lei vure ni Jew, te talua na ghanaghana ni vahaghitailiadira mana haurake taghalaghini-adira rana lei vure ni Jew, tana vula mana bongi te talutatea tana bona tara gonia na (loka/daisi) tara holoa nia na Purim.
EST 9:25 Hauva kaa, mi tana bona te mai tughuru inaghona na vunaghi haba Esther, agaia vunaghi haba te talu rughuhorua na vetena te nia nina ghanaghana dika Haman te talu dilaa tua geke kale-olia heghena, ma Haman kolura lei dalena mane tara tari sasaraura tana lei vatei tari saarau ni doko mate tinoni.
EST 9:26 Mughua sono te vagha keri, ge ara holoa nia na gougonu ni togotogo eni ke na Purim, (na bongi tara ghanaghana-olia iga tara vola tana mate tara piti dilaa vanira), na pukuna na Purim ke, na kokoe ni dania tua tara holoa nia na (loka/daisi). Keri ke, na pukuna nina (letasi/gegere-tutughuni) Mordecai maia ghua tara ghilala olia na hava [tara gonia tua]/[te kalera tua],
EST 9:27 na lei vure ni Jew tara talamaghinia ge kara taludatoa na ghanaghana eni, ma kara talu-halavua vanira vaa na lei vavatadira maira arahei kara ghoi tinoni ni Jew ghua. Agaira tara kokoe ladavaghinia vanira na lei vure udolu, ge kara mua ghoi taho tua na ghanaghana-oliani nia na vanga koukolu togotogo ara rua na bongi raeni tara gegere horui tua tana bongini tughu niulu.
EST 9:28 Kara ghanaghana-olighi na lei bongi raeni nia na vanga koukolu-togotogo tana lei vavata mana vavata, maia tana lei sopa binaboli ilokani na lei bubulo mana lei komu-sule ni vure [pura] tana kema udolu. Ke bei ghoi soko gea na ghanaghana-oliani nia na vanga koukolu-togotogo rana bongi raeni i ghobudira na lei vure ni Jew, me ke bei ghoi mate gea tana ghanaghana-dira na ghanaghana-oliani na hava tara kale iga, ighobu-dira na lei hala kuladira.
EST 9:29 Ma keri ge vinahogho Esther, na dalena vaivine Abihail, kolua nia Mordecai na tinoni ni Jew, toro gegerea ruani na (letasi/gegere-tutughuni), moro talua nina na puku ni maana ni huhuli na vinahogho i murina nina na gegere-tutughuni Mordecai, ge koro talua me ke ghaghua tua iga na vanga koukolu-togotogo ni ghanaghana-oliana na bongi keri, (tara holoa nia na purim,) tara ghanaghana-olia iga tara vola tana mate tara piti-dilaa vanira tua.
EST 9:30 Mete mai kolua ghua keri na gegere-tutughuni tara liona iga na mabo mana kabu sasarana na righitaoni, tara nighi vetena vanira vaa na lei vure ni Jew udolu ilokani sakai na hangalatu rua hangavulu-vitu na bubulo sarana nina righitaoni vunaghi haba a Xerxes.
EST 9:31 Rana gegere-tutughuni raeni toro tatea geke ghaghua tua iga na vanga koukolu-togotogo ni ghanaghana-oliana na bongi keri tara vola iga tana mate tara piti-dilaa vanira tua, mana kabu koukolu-togotogo haia tughu niulu tana bonana tara talua tua geke kale iga, taonia na vetena toro talua rogaira Mordecai na tinoni ni Jew maia vinahogho Esther. Na lei vure tara detea tana ghanaghanadira ge kara kabu taonia na vanga koukolu-togotogo eni, te vagha tara detea tua tana ghanaghana-dira vanira gaira heghedira mana lei hala kuladira, ge kara talua na bona ni dikalio mana talukaa ni vanga/maturutoo ni vanga.
EST 9:32 A nina kokoe papara Esther te nia geke kale utuni na goniani na lei totobo, tana ghanaghana-oliana na bongi keri tara vola iga tana mate tara putu-dilaa vira tua, tara holoa nia na Purim (loka/ daisi), mara gegere horu udolui tana lei gegere-tutughuni.
EST 10:1 Vunaghi-haba Xerxes te taluhorua na kokoe ni dikalio vanira na lei vure udolu ilokana na kema talighu ta vunaghi habana gaia, me va saravira ghua na lei komu lilighi ni tahi tara ghana haura mai vaho tua.
EST 10:2 Na lei totobo sule ngangata te gonighi maia na lei gegere tutughunini udolu na ladana mana rongoraghana Mordecai, gaia keri na tinoni vunaghi haba Xerxes te taludatoa tana malei lutu, tara gegere horu udolui lokaa na buka ni (gegere tutughuni-dira) (vavata-dira) na lei vunaghi haba ni Media mi Persia.
EST 10:3 Mordecai na tinoni ni Jew tara talu datoa tana lutuna ge vuha mai tinoni lutu-nagho itadira arahei tara lutu tana gavumane, te tinoni lutu sasarana mai na vunaghi haba Xerxes heghena tua, (te Prime Minister) tana maana ni lutu huhuli. Agaia Mordecai te haba vule ngangata ighobudira na lei vure ni Jew udolu, tara nia gaia ge nia togotogo ngangata na lutuna, na pukuna te nia lutu laga ngangata na uto vanira na lei kulana vure, rana lei vure ni Jew udolu, maia te kuladira sono gaira udolu tana vale sule ni vunaghi haba.
PSA 1:1 Ghau, [na togotogo/nina vauto God] vanira ara hei tara mua taonia didira na uhuhuli tara dika, pa kara tughuru kolura rana tangohahi, pa kara nira udu kolu rana tangotangodika.
PSA 1:2 Ma gaira tara lioni vamua na taoniani na lei totobo te lioni a Lord; na bongi mana dani tara ghanaghanai vamua na lei nina vetena.
PSA 1:3 Gaira te vaghara na lei ghai tara subai lilighini na lei beti, ma gaira tara vangagha tughu niulu, te mua ghoi taho tua. Mana rauraudira te mua ghoi dudu ghua, mana hava tara gonighi vamua ilokani, te maemane tona haliu.
PSA 1:4 Ma eni gaia te mua utuni itadira rana kiko; A gaira te vaghara na totobo lee vamua, te havukaghini kolilira na ghuri.
PSA 1:5 Ma gaira kara dete matera tana bongi ni dete. Rana tangotangodika te taho na maladira itadira rana uto.
PSA 1:6 Na pukuna Lord te vatoghai na halautudira tara uto, me vatoghai ghua na halautudira rana kiko te uhulira va tana totoro te sule.
PSA 2:1 E ghua ge na lei tara talu tatei didira na rutu para ghaghada. Me ghua ge na lei tinoni tara sonileai didira na bona ni aho nia na ghanaghana taho puku ni?
PSA 2:2 Na lei vunaghi haba ni maramana tara gonidila ni veitotoghoni: mana lei tinoni huhuli kara tughuru kaukolu nia didira na lei ghanaghana popolo kara vahaghitailira nia a Lord, ma kara tughuru pungisia nia nina tinoni te siusiua.
PSA 2:3 “Mai ghita ma ka gotia didira na tali halo,” ara ghaghua tara tangi ngangaraha; “Ge ka tatavahale ghita hegheda tana kabu popongo eni.
PSA 2:4 Ma gaia te uhuhuli ikokou te kia. Ma Lord te batobatora nina.
PSA 2:5 Ta nina na rutu te va betora nia: ma gaira tara mataghu nia na tatata ta nina rutu paraghaghada.
PSA 2:6 Ma Lord te tughunitatea, “Inau tu talu horua a nigua na vunaghi vivili tana malei sopouna Jerusalem ta nigua na komu tabu.
PSA 2:7 Na vunaghi te ladavaghinia na lei nina vetena Lord. “Ma Lord te ghaghua vania, “Ighoe na dalegu. Itaeni inau tu talutatea ge ku Tamamu.
PSA 2:8 Na totobo vamua ko gonia, “Ko nongi, mi nau ku vahegho na lei kema ke vagha a nimua na lologho, tana sosokona na maramana.
PSA 2:9 Ighoe ko gotira nia na tali halo, mo ko kara tara te vaghara na kuki vatu.
PSA 2:10 Mi taeni, ighau na lei vunaghi, kau talua na manaha te uto. Mi ghau tau uhuhuli tana maramana, tara bosa dila vanighau, ge kau bei ghoi nea na dika.
PSA 2:11 Ko lutu vania Lord nia na ghanaghana mava mana mataghu, mo ko togotogo kolua nia na mataghu.
PSA 2:12 Ko va hea dalena God na puku ni maana, na pukuna ke bei rutu gea; me ke havukaghinigho gea ighobudira tara tangohahi; na pukuna nina rutu ke tangomana ge ke vagha na pagana na vavuna na lake na pile bona vamua. Mi vei vaho te vagha na togotogo vaghana; ke vanira ara hei tara kenea na righitaoni itatana.
PSA 3:1 Aghe Lord, ara subo na ghagua na levunimate; mara subo ghua tara tughuru pungisiu.
PSA 3:2 Ara subo lee ghua tara bosa mara ghaghua: A God ke mua ghoi tangomana na hangaana!”
PSA 3:3 Mi ghoe ghe Lord, a nigua na tako te pilupilu, ma nigua na lada itatana gaia te ghaedatoa na ulugu tana oka.
PSA 3:4 Inau tu tangi vania Lord, ma gaia te bosa tughu vaniu mai ta nina ghotu te tabu.
PSA 3:5 Inau tu koli horu, mu tu maturu. Mu rarai mai tana maboagu; na pukuna Lord te righitaoniu.
PSA 3:6 Inau tu mua mataghunira ara hangavulu na togha ni levunimate, tara sama talighutiu.
PSA 3:7 Tughuru ghe Lord! Mo ko vavolau, a nigua na God! Tapoi na ngara dira gaira udolu na ghagua na levunimate; mo ko karatai na livo dira tara tangotangodika.
PSA 3:8 Na laga vule te va mai itamua ghe Lord: Lubatia nimua na vauto ke kabu itadira a nimua na vure.
PSA 4:1 Ko bosa tughu vaniu mai tana bona inau ku hoholo, na pukuna God te bosa tateu inau tu tatavahale. Ko lavi kehai a nigua na hahi: mo ko aroviu; mo ko arovighi a nigua na kokoeliulivuti.
PSA 4:2 Ivei vaho ke vagha na darona: ighau na vure kau dikalai na lei nigua a uto? Mi vei vaho ke vagha na darona kau gonighi na lei hurutabo taho puku ni? Mi vei vaho ke vagha na darona kau nia sorisori, ge kau goni dila na mate?
PSA 4:3 Ma kau ghilala utoa eni; A Lord te talu keha na uto vania gaia heghena. Ma Lord ke tangomana na bosa tughu tana bona ku holoa.
PSA 4:4 Ko bei lubatia na rutu ge ke hulia na volamu: ke lavi haghegho gea tana tangotangodika. Ko ghanaghana vaovarongo tana bongi udolu: mo ko kabu todore.
PSA 4:5 Ko gonia na puku ni sukaghi; mo ko varava ngasi itatana Lord.
PSA 4:6 Subo na vure tara bosa mara ghaghua, “Ahei vaho ke tatei vanighita na lei bona ni aho ke uto?” Lubatia na kia mangihi ni mangamu ke marara i vuvungamami ghe Lord.
PSA 4:7 Ighau tau vaheu na togotogo te sule, vulera arahei tara loghoa na hali ni vagha te subo tana vavanga ni vaini.
PSA 4:8 Mi nau ku koli horu tana mabo, mu ku maturu. Mi ghoe heghemu a Lord, ko righitaoni tatavahaleu.
PSA 5:1 Aghe Lord, Ko rongoviu tana bona inau ku kokoeliulivuti; ko kabu avehiu ta nigua na tangi.
PSA 5:2 Ko varongohia a nigua na tangi ni hahanga, aghe nigua na vunaghi ma nimua na God. Na pukuna ku mua ghoi tangomana ghua na kokoeliulivuti vaniana siki sakai na keha, mi ghoe heghemu vamua God.
PSA 5:3 Ko varongohia na talama ni mangagu tana roropo, ghe Lord. Tughu roropo, inau ku lavighi vanigho mai a nigua na nongi; mu ku avehi utoi na lei bosa tughu.
PSA 5:4 Aghe God, ighoe to mua lavia na togotogo itadira rana tangohahi mo ko mua nira ghaghua ara hei tara gonia na hahi.
PSA 5:5 Na pukuna keri, gaira tara talunagho kara mua lubatira ge kara tughuru tana bonamu te tabu, na pukuna ighoe to nira sika ara hei tara gonia na hahi.
PSA 5:6 Ighoe ko durakera ara hei tara bosa sorisori: ma Lord te mua liodira tara labupolo mara gueguelo.
PSA 5:7 Na pukuna a nimua na dolo ke mua ghoi tughu, ge inau ku tangomana na haghe tana valemu! Nia na douna?? nigua na ghanaghana mava, inau ku holohabagho nia tana valemu te tabu.
PSA 5:8 Ko huliu tana halautu te maemane ghe Lord, ge na ghaghua na levunimate kara bei laga vuleu. Ko bosa lada utoa na hava ku gonia; mo ko tuhua vaniu vaniu na halautu ku ririu va iga.
PSA 5:9 Na ghagua na levunimate kara mua ghoi bosa tua asakai na bosa ke utuni. Na douna didira na ghanaghana ke, kara hurakera vamua na balu. Didira na kokoe te vagha na bule, te vagha na uru ni tinoni mate te va horu mai tana tavughi te tatavanga. Didira na bosabosa te vonughia na talunagho.
PSA 5:10 Ghe God, ko bosa tate lagara agaira tara hahi. Lubatira ge kara hogo haghe ta didira na vugho. Ko ghuru ke hara, na pukuna te subo na paludira, maia tara hughuhughu kolugho.
PSA 5:11 Ko lubatira agaira tara ungaunga itamua kara lavia na togotogo; lubatira ge kara linge rivurivu nia na holohaba ke va me vaa. Ko pilu pungisira, ge agaira tara datovia na ahamu, ko vonughira nia na togotogo.
PSA 5:12 Na pukuna ighoe to vautora na uto ge Lord, mo pilupilura nia a nimua na tako ni dolo.
PSA 6:1 Ghe Lord, Ko bei ririu pulohi vaniu ta nimua na rutu, po ko torou ta nimua na rutu paraghaghada.
PSA 6:2 Ko righi aroviu ghe Lord, na pukuna tu labe. Mo ko kisu Lord, na pukuna na huligu te ghana tana bule.
PSA 6:3 Inau tu vahaghi tana toba. Mi vei vaho ke vagha na hauna ghe Lord, ge ko kisu volau?
PSA 6:4 Ko pulohi mai ghe Lord, mo ko vavolau. Vavolau na pukuna a nimua na dolo ke mua tughu.
PSA 6:5 Tana mate, ahei ke ghanaghanagho? Ma hei ke tangomana na holohabaamu tana tavughi?
PSA 6:6 Inau ku mua pupulu heghegu tana mate. Mana kolobu te podia na ghimegu tughu bongi; na ulungagu te podi ta nigua na tangi.
PSA 6:7 A ghagua na levunimate te hughahugha potou tana dikalio; mana matagu te mua vuha righigho: na pukuna na ghaghua na levunimate.
PSA 6:8 Kau tona keha, ighau udolu tau gonia na dika: na pukuna a Lord te rongovia a nigua na tangi.
PSA 6:9 A Lord te rongovia a nigua na kokoe; Ma Lord ke bosa tughui a nigua na kokoeliulivuti.
PSA 6:10 Lubatira a gaira udolu na ghagua na levunimate kara ghanaghana ruarua ma kara mataghu. Ge agaira udolu kara ririu pulohi nia na maa.
PSA 7:1 Inau tu mai tamua ghe Lord, nigua na God; ge ko pilupilu. Vavolau itadira tara kisua ghagua na mate. Mo ko lavi kehau.
PSA 7:2 Ma ge toko mua Lavi kehau ke, ma gaira kara dikalau te vagha na lion: sagiu ma kara pilepileu. Me taho siki sakai ke lavikehau.
PSA 7:3 Ghe Lord nigua na God, ge inau ku gonia na hahi, pe inau ku tangotangodika taonia te mua maemane.
PSA 7:4 Ma ge inau ku peroa a kulagu, puku peroa na ghagua na levunimate: sagauvia na goniana na hava ke kale.
PSA 7:5 Kakeri vaho ge ko lubatira na ghagua na levunimate, ge kara lotiu. Lubatira ge kara turi pepeleu tana pari. Lubatira nigua na haba ge ke lelebo tana pughu ni pari.
PSA 7:6 Tapatughuru ghe Lord tana rutu! Tughuru dato mo ko pungisia na rutu para ghaghada itadira na ghagua na levunimate.
PSA 7:7 Vahikolura na lei kema i naghomu. Sopou tana malei kabumu te datogha i vuvungadira soko.
PSA 7:8 Ma Lord ke tuvalia na dete ivuvungadira na lei kema. Bosa ladaa inau tu maemane ghe Lord; Na pukuna inau tu tatavahale, ghe na puku ni haba.
PSA 7:9 Sokolaghinia na dikadira rana dika, mo ko hangara udolu ara hei tara taonigho. Na pukuna ighoe to vaevane halahau tana lio mana taba ghe God ni maemane.
PSA 7:10 God nigua na tako, to vavolara nia arahei na tobadira te utuni me maemane.
PSA 7:11 God, agaia na dete te maemane me uto. Ma gaia te rutu vanira tara tangotangodika tughu bongi.
PSA 7:12 Ma ge na tinoni ke mua tughulio, God ke sava nia na isi, ma gaia ke lohia nina na baghe.
PSA 7:13 Ma gaia ke gonidilai nina lei totobo ni vei totoghoni ni mate kasila. Ma nina kuali te ruruhu ke kalegho nia.
PSA 7:14 Rana tangotangodika tara loghoa na dika; a gaira tara nia bahe na lei vahola; mara vahui na lei sorisori.
PSA 7:15 A gaira tara ghelighi na taripiti, ge kara taripitira na balu, ma kara kutu haghe va itadira.
PSA 7:16 A gaira tara gonia na dika; hauva me labu olira so na lake. Mara gonia na padalaghi ni haurakeadira na balu, me kutu oli so tana uludira.
PSA 7:17 Mi nau ku holoutoa Lord: Na pukuna gaia na maemane: mi nau ku linge holohaba vania na ahana Lord te haba ngangata.
PSA 8:1 Ghe Lord, nimami na Lord, puku ni maana, na ahamu te vonughia na maramana! Mana lada mu te haba dato vulea na parako.
PSA 8:2 Ighoe to taraira na lei gari pile, mana lei meomeo, ge kara bosai puku ni holohaba. Ma gaira kara talu betora ghamua na levunimate, tara kenea na lavitughuamu/toroamu.
PSA 8:3 Mi tana bona inau tu reitada tana parako te bongi, ge ku righia na lutu ni gigirimu-tana vula mana lei veitughu tana sopa malani to talui ga.
PSA 8:4 Na hava vaho tua na mete vaghana to ghanaghana dilaa vanighai tai huli vinahi te manana ge ko righitaonighai?
PSA 8:5 Na pukuna ighoe to gonighai pile kikia vamua isarana God, mo pitiulumami nia na lada mana rongoragha.
PSA 8:6 Ighoe to talughai ge kai righitaonighi na lei totobo to gonighi, mo vaheghai na maana vulera na lei totobo soko.
PSA 8:7 Na sheep mana buluka, maia ghua na lei bolo matamata.
PSA 8:8 Na manu tana oka, mana igha tana tahi, mana lei totobo vola tara olo’olo kolili tana harara oka.
PSA 8:9 Ghe Lord, nimami na Lord puku ni maana, na ahamu te vonughia na maramana!
PSA 9:1 Inau ku holoutogho, Lord, na na tobagu udolu; mi nau ku bosa tatei na lei totobo te haeharegha to gonighi.
PSA 9:2 Mi nau ke vonughiu na togo na pukuna ighoe. Mu ku linge holohaba vania na ahamu, aghe na Puku ni Haba.
PSA 9:3 Na ghagua na levunimate kara ririu keha ma kara tona keha; na pukuna gaira tara laga vulera, mara havukaghinira i naghomu.
PSA 9:4 Na pukuna ighoe to dete maemane ta nigua na levu; mi tana malei kabumu, ighoe to nia hevei na dete kaekage.
PSA 9:5 Ighoe to tughuru pungisira na lei kema me havukaghinira na tangohahi; mo ghuduri kehai na ahadira ke va me vaa.
PSA 9:6 Na ghagua na levunimate tara topou nia na mateagu; hauva mana komudira te parihai. Sughua didira na vatei ghanaghana oli tara vuti kehai na lei komu tara sivi.
PSA 9:7 Ma nina uhuhuli Lord ke va me vaa; ma nina dete ke tona haliu tana malei kabuna.
PSA 9:8 Agaia ke detea na maramana nia na maemane; me ke uhulira na lei kema taonia na hava te kaekage.
PSA 9:9 Ma Lord ke ungaunga vanira ara hei tara uhulira nia na vahaghitaili, agaia na ungaunga tana bona ni aho ni vahola.
PSA 9:10 Agaira ara hei tara ghilala na ahamu mara taluutunigho ighoe, a Lord, ko mua tangomana ge ko tona keha itatana siki sakai te kene taonigho.
PSA 9:11 Linge holohaba vania Lord ilokana Jerusalem. Bosa vania na maramana te mua nia ponolio na hava te gonia.
PSA 9:12 Ma gaia te vahea na vahaghitailia ahei te mate tinoni, me righitaonira tara bona. Me mua nira ponolio ara hei tara ngangaraha vania nia na hahanga.
PSA 9:13 Lord, ko aroviu. Righia ivei te vagha tu nea na vahaghitaili tana limadira ara hei tara kanahaghiniu. Ko lavikehau tana mate Lord.
PSA 9:14 Ko vavolau, ge ke tangomana na holohabaamu tana mavitu, tana mataulana Jerusalem, ge ku togotogo na pukuna ighoe to vavolau.
PSA 9:15 Na lei kema tara kutu horu ilokani na lei gilu tara ghelighi vanira rana keha. Ma gaira tara hogho oli heghedira ta didira na vugho.
PSA 9:16 Ma Lord te ghilala tua nina na maemane. Marana tangohahi tara hogho heghedira ta didira na tangohahi.
PSA 9:17 Rana tangohahi kara tona horu tana gilu ni mate. Aeni gaia na kakalena vanira na lei kema tara mua ghilala God.
PSA 9:18 Ma gaira tara lio ni hahanga kara mua ghoi nira ponolio tua ke va me va. Ma didira na ghanaghanadila rana bona kara mua ghoi sonikeha.
PSA 9:19 Tughuru dato age Lord! Mo ko bei lubatira na lei tinoni tara mua liona na taoniamu! Mo ko lubatira na lei kema ge kara dete ta nimua na kinakabu.
PSA 9:20 Ko nera ge kara nia ribe na mataghu, age Lord. Lubatira ge kara ghilala agaira na tinoni gogoni vamua.
PSA 10:1 Aghe, Lord, e ghua ge o sakai tughuru saghau? Me ghua ge o polo tana bona inau tu liomu ngangata?
PSA 10:2 Na vure talu nagho mana tangohahi tara liona ge kara vunaghidira ma kara dikalara na bona. Lubatira ge kara hogho tana dika tara gonidila vanira rana keha.
PSA 10:3 Ma gaira tara talutatei mai didira na lei lio dika; mara holoutora tara lologho au. Mara holoa mai na dika ivuvungana Lord.
PSA 10:4 Na vure tangohahi raini ke, tara nia talunagho ngangata na kene tana God. Na pukuna didira na ghanaghana gaira ke, ma God te mate.
PSA 10:5 A gaira tara tangomana tana lei totobo tara gonighi. Mara mua righia nimua na totoro te pitu dilara tua. Mara kialaghi, talutatea didira na batobato ivuvungadira na ghadira na levunimate.
PSA 10:6 Gaira tara bosa vanira heghedira mara ghaghua, “Taho siki totobo ke dika ke kaleghita! Ighita ka tatavahale tana lei vahola ke va me va.
PSA 10:7 Na mangadira te vonughia na dika, sorisori mana bosa dikala ara hei. Na vahola mana dika te sopou tana kouni na lapidira.
PSA 10:8 A gaira tara koli polo tana pungi ighobuni na lei vale, ge kara labura ga na lei tinoni mahebo tana bona kara mai tona haliu. Na lutudira haia na keneadira na balu tinoni mahebo ge kara vahaghitailira.
PSA 10:9 Vaghara na lei lion tara tao beto pitura na lei tinoni mahebo ge kara soghavira. Vagha ghua na lei tinoni tara hili ge kara tana vugho.
PSA 10:10 Na lei tinoni mahebo tara mate tua tana bona tara labura mara parikuvira: agaira tara kutu horu i sarana na lagadira na lei tinoni tangohahi.
PSA 10:11 Na lei tinoni tangohahi tara bosa heghedira mara nigua God ke mua tangomana na vaovatogha! Me ke mua ghoi tangomana ghua na ghilalaana.
PSA 10:12 Tughuru dato, Aghe Lord! Mo ko torora rana tangohahi, “Aghe God!” mo ko bei nira ponolio na lei tinoni mahebo.
PSA 10:13 E ghua ge na lei tinoni tangohahi tara tona keha nia na bosa dikalaana God? Ivei tara nea na ghanaghanaana, “God ke mua ghoi tangomana na holoada tana ghanaghana eni?
PSA 10:14 Mo ko righia na vahola mana vahaghitaili tara gonia. Ko righi kalea eni, mo ko torora. Mana lei tinoni mahebo tara talua didira na ghanaghana kodo itamua. Mi ghoe didira na pilupilu na lei meomeo.
PSA 10:15 Ko gotighi na limadira rana tangohahi ini, na vure dika! Ko tumurira, kokoekobe na sosoko itadira ko havukaghinia!
PSA 10:16 Ma Lord Ke vunaghi ke va me va! Lubatira ra hei tara holohabai na lei God Keha ge kara tona keha tana pari.
PSA 10:17 Lord, Ighoe to ghilalai didira na ghanaghana dila rana tinoni bona. E utuni Ighoe ko tangomana na rongoviani didira na tangi mo ko togholuvura.
PSA 10:18 Ighoe to lavia vanira na maemane rana lei meomeo mate sasani, mana vahaghitaili tona haliu vanira rana tangohahi: ge na lei tinoni ke mua hau ma kara mua mataghunira.
PSA 11:1 Inau tu talua nigua na ghanaghana ni pilupilu itatana Lord. Na pukuna keri, e ghua ge o bosa vaniu, “Ko tona tana lei ghotu na va polopolo iga!
PSA 11:2 Rana tangohahi tara lohighi didira na baghe mara talui didira na kuali tana nilohi. Ma gaira tara vania va tana ungaungadira ara hei tara gonia na uto.
PSA 11:3 Na banatana na vetena mana arelavaghi te parihai. Mana hava kara nea rana maemane?
PSA 11:4 Ma Lord te ghaha tana valena te Tabu; ma Lord te tona haliu so na huhuli ikokou. Ma gaia te vatogha dutuvighi so na lei totobo me tabotaboa sopasopa sakai tana maramana.
PSA 11:5 Ma Lord te tabotabora rana maemane maia rana tangohahi. Ma gaia te nira sika arahei tara dolovia na dika.
PSA 11:6 Agaia te kovala horua inaghodira te ruruhu ivuvungadira rana tangohahi, me vahaghitailira nia na lake te ruruhu mana ruruhuni na lei ghuri.
PSA 11:7 Na pukuna Lord te maemane; Keri ge agaia te dolovia na maemane. Agaira arahei tara gonia na maemane, kara righia na matana.
PSA 12:1 Ko hahanga, Age Lord, na pukuna rana lei tinoni uto te nina ngangata na taghadira! Ma gaira tara ghalabutete tara tona keha tua tana maramana.
PSA 12:2 A gaira na komukolu tara sopa koli vania sopasopa sakai tadira, mara nia kokoe na ghidu te uto mana toba te ghanaghana ruarua.
PSA 12:3 Lubatia a Lord ke lavia vanira mai na ghanaghana mava ke sara tana sosokona; ma kara nia kabu vaovarongo didira na talu nagho tana lapidira.
PSA 12:4 Ma gaira tara ghaghua, “Ighai kai nia koli tana tobamami na hava tai ghanaghana. Na ghidumami ke, a nimami heghemami, ma hei ke tangomana ge ke va betoghau?
PSA 12:5 Ma Lord te bosa tughu, me ghaghua, “Inau tu righia na vahaghitaili, tau nea vanira tara mahebora, mu tu rongovia didira na vahaghitaili rana bona. Mi taeni inau ku tughuru dato ge ku lavi kehara, te vagha te daro ni bona tua tara liogu ge ku nea vanira.
PSA 12:6 A nina na baubahu Lord te marabu, vagha na silver to kerea tana lake me va marabu e vitu na tughuru ni marabu.
PSA 12:7 Vagha keri, Lord, Ighai tai ghilala, ighoe to pilupungisira nia tana dika, mo talugonira ke va me va tana vavata sorisori eni.
PSA 12:8 Vagha keri rana hahi tara holohaba na dika ilokana na komu udolu.
PSA 13:1 Aghe Lord, ivei vaho ke vagha na hauna ko niu ponolio? Ke va me va? Mi vei vaho ke vagha na hauna ge ko reirei va tana balu halautu?
PSA 13:2 Mi vei vaho ke vagha na hauna ku ghutu vevehea na vahaghitaili tana tarungagu, mi tana dikalio tana tobagu tughu bongi? Mi vei vaho ke vagha na hauna ge na ghagua na levunimate kara talu datoi na limadira?
PSA 13:3 Ko ririu mai mo ko bosa tughu, Aghe Lord, nigua na God! Talugonia na marara mai tana matagu, na pukuna ge ku bei mate gea.
PSA 13:4 Bei lubatira na ghagua na levunimate ge kara batobatou, ma kara ghaghua, “Ighai tai laga vulea gaia!” Mo ko bei lubatira ge kara togotogo tagua na kutu horu.
PSA 13:5 Mi nau tu varava ngasi so ta nimua na dolo ke mua tughu. Mu ku nia togotogo na pukuna to lavi kehau.
PSA 13:6 Inau ku linge vania Lord, na pukuna gaia te uto vaniu inau.
PSA 14:1 Na vure bule tara bosa tana tobadira; “E taho siki God.” Gaira tara vatei sikagha, na nilabudira te dika; me taho ahei itadira ke gehegehe uto!
PSA 14:2 Ma Lord te rei horu mai kokou tana vuvungadira na lei tinoni; gaia te rei mai ge ke righia siki sakai ke loghoa na puku ni manaha, siki sakai te kene taonia God.
PSA 14:3 Hau va me taho, gaira udolu tara ririu keha sania God; Gaira udolu tara vuha dika. Taho ahei tadira ke gehegehe uto!
PSA 14:4 Ivei tea gaira tara gehegehe dika tara mua naunau? Gaira tara goni sokora nigua na vure vaghaa na vanga; ara mua tangomana na kokoeliulivuti va ta God.
PSA 14:5 Na mataghu sule te loti ngasilira, ma God itadira rahei tara goni taonia na liona.
PSA 14:6 Rana tangotangodika kara soni kehai didira na ghanaghana ma kara talu horura nia na ghighirou, hau va ma Lord ke pilupilura nina vure.
PSA 14:7 Na vola kasila keri ke rughuhoru mai tana ghotu Zion ge ke vavolaa nia Israel! Mi tana bona a Lord ke talugoni olira nina vure, a Jacob ke nia ghu na togotogo, ma Israel ke rivurivu.
PSA 15:1 Lord, Ahei ke kokoeliulivuti kikinima ta valemu? Ahei ke haghe gatu itamua ta nimua na ghotu te tabu?
PSA 15:2 Gaira tara uhulia na nilabu te uto mara gonighi na lei gehegehe uto haia, mara nia kokoe na utuni tana toba maghora.
PSA 15:3 Gaira tara mua liona ge kara dikalara na lei tinoni nia na sori, pa kara vahaghitailira na lei kuladira.
PSA 15:4 Gaira tara hughulevu mara nira sika rana tangohahi, mara nira kikinima tara taluutuni utunia mara taonia Lord, mara righitaonighi didira na baubahu, sakai vamua te vahaghitaili.
PSA 15:5 Gaira tara mua nongia na rongo au ivuvungana didira na rongo tara nia hevei, mara mua liona me ke taonia na taba itatana na tinoni te kabu maemane, gaira tara gehetighi raini kara tughuru ngasi haia.
PSA 16:1 Ko righitaoniu tana lei totobo dika ke bei kaleu, ghe God, inau tu varava itamua ge ko pilupungisiu.
PSA 16:2 Inau tu bosa vania va Lord, “Ighoe nigua na God! Na lei totobo uto tu loghoi tara butu mai tamua.”
PSA 16:3 Gaira tara kabu tabu tana maramana itadira te ghanaa nigua na ghanaghana ge ku kabu kolura!
PSA 16:4 Gaira tara mina samataonighi na lei God keha ke vonughira na dikalio. Inau ku mua tangomana ge ku hahanga ta didira na sukaghi, mu ku mua tangomana na kikinima vaniadira.
PSA 16:5 Lord, itamua heghemu vamua na lei totobo tu loghoi, maia nigua na seu ni vauto. Mo righitaonighi nigua na lei totobo.
PSA 16:6 Na pari to vaheu te togotogogha. Ivei vaho te vaghaa na utona nigua na lologho iga.
PSA 16:7 Inau ku holoutoa Lord na pukuna te uhuliu mi tana bongi ghua na tobagu te taraiu.
PSA 16:8 Inau tu ghilalaa a Lord te kabu haia itagua. Ku tangomana na aleale, na pukuna gaia tana lilighigu.
PSA 16:9 Ku mua nia hava na tobagu te vonughia na togotogo mana rivurivu, mana mangagu te nia ghu na holohabaana. Na huligu te aheahe tana mabo.
PSA 16:10 Na pukuna ko mua tangomana ge ko sania na tarungagu itadira tara mate, mo ko mua lubatia a nimua na puku ni tinoni lutu tabu ke sele tana gilu ni mate.
PSA 16:11 Ighoe ko tuhua vaniu na halautu te huliu va tana vola, me ke ghaha koluu ke me ke vonughiu haia na togotogo, mana na rivurivu haia kasila.
PSA 17:1 Ghe Lord, Ko rongovia nigua na nongi ni hahanga (ni kabu maemane). Varongohia mai nigua na tangi ni hahanga. Ko bosa tughua nigua na kokoeliulivuti te mai tana toba te mua kiko.
PSA 17:2 Ko tughunitateu tu kabu maemane, ighoe to ghilalara rahei tara gehegehe uto.
PSA 17:3 Ighoe to tabotaboa na liogu mo righia na tobagu te bongi. Ighoe to kene ngangatau mo mua topoa siki hahi. Na pukuna inau tu ghanaghana ge ku gei nia palugha gea na hava tu bosaa.
PSA 17:4 Inau tu taonighi tua nimua na lei vetena, tara righitaoniu ge ku bei taonira gea na vure tara ghighirou mara dika.
PSA 17:5 Inau tu sakutua tana halautumu; inau tu mua turipadi na taoniamu.
PSA 17:6 Inau tu kokoeliulivuti vanigho gatu na pukuna inau tu ghilalaa ko bosatughu, ghe God. Ko taoraghi horu mai mo ko vaovarongo tana bona ku kokoeliulivuti.
PSA 17:7 Ko tughunia vaniu nimua na dolo te mua soko tana lei halautu te haeharegha. Ighoe to vavolara nia na lagamu tana ghadira na levunimate rahei tara kabu itamua.
PSA 17:8 Ko righitaoniu mo ko pilupiluu vaghaa na loka ni matamu. Ko polou tana ungaungana na ghatamu.
PSA 17:9 Pilupiluu itadira na vure dika tara gunaliu mara vahaghitailiu, itadira na levunimate tara liona na mateagu mara talighutiu.
PSA 17:10 Gaira tara mua loghoa na veiarovi. Rongovia va didira na kokoe talunagho.
PSA 17:11 Gaira tara samataoniu mara talighutiu, mara sonihoruu tana pari.
PSA 17:12 E vaghara na lion te vitolo, ra liona ge kara pilepilea na huligu; vaghara na lei dalei ni lion tara polopitu ta didira na vatei polo.
PSA 17:13 Ko tughuru, Ghe Lord! Hughutira mo ko lagavulera na ghagua na levunimate! Vavolau nia nimua na isi itadira tara dika.
PSA 17:14 Vavolau nia na limamu te maana, Ghe Lord, itadira tara liona ge kara loghoi na lei totobo ni maramana. Ko torora nia na vahaghitaili to gonidilaa vanira; Ko nea na dete mana totoro ke tona haliu itadira na lei daledira mana kukuadira.
PSA 17:15 Na pukuna inau tu mua gonia siki hahi, inau tu mua gonia siki hahi, inau ku righigho. Tana bona ku rarai mu ku tughuru ke vonughiu na togo, na pukuna ku righia na matamu.
PSA 18:1 Inau tu dolovigho, Lord; Ighoe a nigua na pilupilu.
PSA 18:2 A Lord, nigua na vatu ngasi, nigua na bona ni polo, ma nigua na vavola; nigua na God a nigua na vatu, itatana tu topoa na pilupilu. Gaia nigua na tako, te pilupiluu me righitaoniu.
PSA 18:3 Inau tu holoa va Lord, te manana na holohaba, na pukuna gaia te vavolau itadira na ghagua na levunimate.
PSA 18:4 Na alo ni mate te utu talighutiu; mana tave ni tataghalaghi te ghoghoro i vuvungagu.
PSA 18:5 Na sosodo ni mate te talighutiu; mana ghilu ni mate te talua vaniu na taripiti.
PSA 18:6 Hauva ta nigua na vahaghitaili inau tu tangi vania va Lord, Eo, inau tu kokoeliulivuti vania va nigua na God ge ke hangau. Gaia te rongoviu mai tana bonana te tabu; nigua na tangi te saravia na kulina.
PSA 18:7 Vaho na maramana te anu me kahikahi; na panatani na lei ghotu tara aleale; ara anuanu na pukuna nina rutu God.
PSA 18:8 Na ahu te rughuhoru mai tana ihuna; na lapilapi ni lake mamataghugha te tataghalaghi te sosogha horu mai tana mangana; mana gougovu te bera me vavu te rughuhoru mai tatana.
PSA 18:9 Gaia te hangavia na kokou me horu mai; na pui tana sara ni marevona.
PSA 18:10 Gaia te haehaghe vuvungana na Cherubim, me lovo dato tana vuvungana na parako nia na ghata ni ghuri.
PSA 18:11 Gaia te poroa heghena nia na pui, na pui ni uha te pa ku te talighutia.
PSA 18:12 Na mararana gaia te tona potaa na pui, me dudura horu mai na lei gougovu ghala.
PSA 18:13 Vaho a Lord te kokoe horu mai kokou vagha na viviha; na talama ni mangana te haba vule tara rongovia.
PSA 18:14 Gaia te nighi rana lei nina kuali me havukaghinira na ghana levunimate; me nia vetena vania na viti mara hughuhughu poto.
PSA 18:15 Vaho ta nimua na vevetena, Ghe Lord, mi tana pogaana na ghuri ni aheahemu na horara te mamaha, mana banatana na maramana tara pipili lee.
PSA 18:16 Gaia te hagalo horu mai kokou me vavolau, gaia te holakeha datou tana tahi lalo.
PSA 18:17 Gaia te vavolau itadira na ghagua na levunimate mamata ghugha, mi tadira gaira tara niu sika mara lagavuleu.
PSA 18:18 Gaira tara hughutiu ge kara mateu tana bona inau tu labe, hauva ma Lord te tabe datou.
PSA 18:19 Gaia te uhuliu va tana bona ni kabu mahebo; Gaia te vavolau na pukuna te niu togotogo.
PSA 18:20 A Lord te tabau nia nigua na lutu uto; a Lord te vuevugheu nia nigua na kabu maemane.
PSA 18:21 Na pukuna inau tu taonighi nina na lei vetena Lord; Inau tu mua ririu keha sania nigua na God mu ku taonia te dika.
PSA 18:22 Inau tu righitaoni ngangata nina vetena inaghogu, inau tu mua lugu na righitaoniani nina vetena.
PSA 18:23 Inau tu maemane tana matana God; inau tu mua lugu na righitaoniu heghegu tana tangotangodika.
PSA 18:24 A Lord te tabau nia nigua na lutu uto; na pukuna te marabu na limagu, te marabu tana matana.
PSA 18:25 Lord, ighoe to utuni vanira rahei tara taluutuni utunigho; mo uto haliu vanira rahei tara maemane.
PSA 18:26 Ghe, Lord, ighoe to marabu mo tategho vanira rahei tara marabu, ma gaira tara dika, ighoe to kanahaghinira
PSA 18:27 Ighoe to vavolara tara talumuri, mo vahaghitailira tara talunaghora heghedira.
PSA 18:28 Lord, ighoe to nia hevei mai na marara tana volagu; mo ghuru kehaa na pungi itagua.
PSA 18:29 Ighoe to vaheu na laga ge ku vahaghitailira nia na ghagua na kana; mana maana ge ku lagavulea didira pilupungisi.
PSA 18:30 Ma vania God, na halautuna te maemane. Na lei nina baubahu Lord tara utuni. Gaia na tako vanira rahei tara rei va itatana ge ke pilupilura.
PSA 18:31 A Lord heghena te God, God heghena dida na pilupilu.
PSA 18:32 Gaia na God te vaheu na laga, gaia te nea na halautugu ge tatavahale.
PSA 18:33 Gaia te righitaonighi na marevogu vaghaa na deer gaia te righitaoniu tana lei tetete ni ghotu.
PSA 18:34 Gaia te gonidilau me naunauu na kisumate, gaia te vaheu na laga ge ku nia va na baghe halo.
PSA 18:35 Ighoe to vaheu na takona nimua na vola kasila. na lima madolomu te bereu, me nimua na lio dolo te talu suleu.
PSA 18:36 Ighoe to goni okaa na halautuna na marevogu ge kara bei turi madali.
PSA 18:37 Inau tu ghurutaonira na ghagua na kana mu lotira; inau tu mua beto koekobe tu lagavulera.
PSA 18:38 Inau tu labu horura ge kara mua tangomana na tughuru dato; gaira tara tumu sara ni marevogu.
PSA 18:39 Ighoe to vaheu na laga ni kisumate; gaia te vaheu na laga ge ku nia vana na baghe halo.
PSA 18:40 Ighoe to nera ge ra ririu mara sama; inau tu taghalaghinira tara niu sika.
PSA 18:41 Gaira tara holoa ahei ge ke hangara. Hauva me taho ahei ke vavolara. Gaira tara ngangaraha vania Lord, hauva me mua bosa tughu vanira.
PSA 18:42 Nau tu pilepilera vaghaa na pughu ni pari te lovolaghinia na ghuri. Inau tu halara va tana beti vaghaa na lololo.
PSA 18:43 Ighoe to neu ge u lagavulera tara huru tabou, ighoe to viliu ge ku vunaghidira na lei kema; na vure tu mua ghilalara tara vuha mai kabu i sarana nigua na maana mara lutu vaniu.
PSA 18:44 Na vure tana kema keha tara tongaghi vaniu; Gaira tara taoni vetena tana bona tara rongovia na mangagu.
PSA 18:45 Gaira udolu tara sivilaghinia didira na lio malaghai; mara vuha ghebeghebe tana bona tara ghahara ga pitua na levunimate.
PSA 18:46 A Lord te vola! holohabaa nigua na pilupilu! tughuniladaa nina uto mana haba God te vavolau.
PSA 18:47 Gaia God te vaheu na lagavule tadira na ghagua na levunimate; Gaia te laga vulera na lei kema tana rurughugu.
PSA 18:48 Me vavolau tadira ghagua na levunimate. Ghe Lord, ighoe to vaheu na lagavule tana ghagua na levunimate mo pilupungisiu tadira tara kanahaghiniu.
PSA 18:49 Me vaghaa keri, Ghe Lord, inau ku vahegho na holohaba tana ghobudira na lei kema; mi nau ku linge rivurivu va tana ahamu.
PSA 18:50 Ighoe to vahea na lagavule sule nimua na vunaghi; Ighoe to tatea na dolo te tona haliu vania nimua na tinoni to vilia, vania David mana vinavahuhuna ke va me va.
PSA 19:1 Na kokou te bosa tatea nina rongoragha Ge o. Na parako te talutatea nina lutu te haeharegha.
PSA 19:2 Tana tughu dani tara tona haliu na bosa tateana; mi tana lei dani te bongi tara talutatea gaia.
PSA 19:3 Gaira tara bosa mo ko mua rongovia na talamana na bosa; na talama ni mangadira ko mua rongovia tana parako.
PSA 19:4 Hauva didira na rongorongo te tonavia na maramana talighu mana bosadira tara rongovia tana kauna na maramana. Na aho te kabu ikokou tana bona God te talua ga.
PSA 19:5 Gaia te sogha dato mai te puipungi vaghaa na mane te vaguvagu ni sonikolu. gaia te rivurivu vaghaa na mane ni sama tautau te gonidila ni sama.
PSA 19:6 Gaia te dato mai tana vuivunina na parako me taonia na halautuna va tana sosokona. Taho siki totobo ke polohaghinia na paparana.
PSA 19:7 Nina vetena Lord te maemane, te vahe olia na vola na tarunga. Nina vetena Lord te manana ka varava ga. te manahara tara mua manaha.
PSA 19:8 Na lei nina vetena Lord tara uto, rahei tara taonighi tara togotogo. Nina na lei vetena Lord tara maemane, te nia hevei na manaha tana vola.
PSA 19:9 Nia kikinima Lord te uto, te kabu kasila.
PSA 19:10 Nina vetena Lord tara utuni, tara maemane haia. gaighi tara liuliugha vulea na puku ni gold, mara manilu vulea va na midua.
PSA 19:11 Gaira tara bosa dila vanira rahei tara rongovighi; na taba iga vanira rahei tara taonighi.
PSA 19:12 Ivei tea ge ku ghilalai na palu tara kabu polo tana tobagu? Ko marabuu mo ko lavikehau tana lei palu te kabu polo.
PSA 19:13 Ko righitaoniu ghua, tana palu te liuliogha tana lio! Bei lubatira ge kara huliu ma kara vunaghigu vaho ge ku maemane mu ku tatavahale tana palu sule.
PSA 19:14 Ko lavipangotighi na lei bosa ni mangagu mana kokoeliulivuti vaovarongo ni tobagu, Ghe Lord, nigua na pilupilu mana huioli.
PSA 20:1 Tana lei bona ni gunaguna, a Lord ke rongovia mai nimua na tangi. Nina God Israel ke pilupilugho tana lei sosodo.
PSA 20:2 Gaia ke nia vetena vanigho mai na hahanga ta nina vale tabu, me ke vahegho mai na laga i Jerusalem.
PSA 20:3 Gaia ke lavipangotighi nimua na lei sukaghi me ke righitaonighi nia na liouto nimua na lei sukaghi kekere.
PSA 20:4 Gaia ke vahegho na hava te liona na tobamu, me ke nei nimua na lei ghanaghana ge ke tangomana.
PSA 20:5 Keri ge ighai kai nia ghu na rivurivu ta nimua na lagavule, ma kai nia talunagho na togotogo na holohabaana dida na God.
PSA 20:6 Itaeni inau tu ghilalaa a Lord te vavolaa nina vunaghi haba te siusiua nia na oil/oele. Gaia ke bosatughu vania mai kokou me ke vavolaa nia na maana sule.
PSA 20:7 Na balu kema tara [kokoe talunaghora]/[taluutunira] didira na lei mane ni kisumate maia didira na tinabe ni veitotoghoni, hauva mi ghita ka [kokoe talunagho]/[taluutunia] itatana Lord dida na God.
PSA 20:8 Na lei kema kiri kara saisari kiba ma kara tumu, hauva mi ghita ka tughuru dato ma ka tughuru ngasi.
PSA 20:9 Vahea va na lagavule nimami na vunaghi haba, Lord! Ko bosatughu vanighai mai tana bona kai hologho.
PSA 21:1 Na vunaghi haba te togo na pukuna to vahea na laga, Ghe Lord! Gaia te nia ghu na rivurivu na pukuna nimua na lagavule.
PSA 21:2 Ighoe to vahea na hava te liona tana tobana; ighoe to mua tabe olia na hava te nongia.
PSA 21:3 Ighoe to vautoa nia na lologho sule. Ighoe to talua na pitiulu ni gold tana uluna.
PSA 21:4 Gaia te nongigho ge ko righitaonia na volana tana totobo te dika, mi ghoe to vahea na hava te nongia ge ke daro na bongi ni volana.
PSA 21:5 Nimua na lagavule te talu datoa tana malei haba, mo pupulua nia na lologho sule mana rongoragha.
PSA 21:6 Ighoe to vautoa nia nimua na lologho kasila mo vonughia nia na rivurivu ta nimua na tabu.
PSA 21:7 Na vunaghi haba te varava a itatana Lord, puku ni maana; Nina dolo na Puku ni Haba te mua tughu ke righitaonia ge ke bei saisarikiba.
PSA 21:8 Ighoe ko lotira na ghamua na kana, na lima madolomu te laga ke mina lotira rahei tara nigho sika.
PSA 21:9 Ighoe ko taghalaghinira vaghaa na lake te vuvusi tana bona ko tughuru tate. A Lord ke taghalaghinira ta nina rutu, mana lake ke ghoi taghalaghinira.
PSA 21:10 Ighoe ko taghalaghinira na lei daledira tana maramana; ma kara mua ghoi loghoa na vaivaridira.
PSA 21:11 Sakai vamua kara kobe pungisigho, didira na gehegehe kara mua nia tangomana.
PSA 21:12 Gaira kara ririu ma kara sama tana bona kara righia nimua na kuali ke tuhura va.
PSA 21:13 Ighai tai holohabagho Lord nia nimua na maana te rongoragha. Ighai tai holohabagho nia na lei totobo tangitangi mana linge tana bona tai nia togotogo nimua na gehegehe te sule.
PSA 22:1 Nigua na God, nigua na God! e ghua ge o tona saniu? E ghua ge o kabu sagauviu? E ghua ge o mua hangau, mo rongovi leaa nimua na tangi.
PSA 22:2 Nigua na God, inau tu hologho tana lei dani. hauva mo mua bosatughu. Inau tu hologho te bongi tana lei bongi mo rongovia na mangagu, hauva mua topoa na topoa na togholuvu.
PSA 22:3 Nina lei holohaba Israel te talighutia na malei kabumu, na pukuna ighoe to tabu.
PSA 22:4 Na lei kukuamami tara varava itamua; gaira tara varava itamua mo vavolara.
PSA 22:5 Ighoe to rongovia didira na hoholo ge ko hangara mo ko vavolara. Gaira tara varava itamua ma kara mua ghoi dikalio.
PSA 22:6 Hauva, inau ke na kedu, u mua tinoni. gaira udolu tara mua liogu mara niu sika.
PSA 22:7 Gaira udolu tara righiu tara batobatou. Ra toutoui na ghidudira mara birubirui na uludira, mara ghaghua.
PSA 22:8 “Gaia te varava itatana Lord, sania Lord ke vavolaa! Ge teke dolovi ngangataa gaia, Eghua ge mua vavolaa?”
PSA 22:9 Ighoe to lavihoru tatavahaleu tana kutuna tinagu, mo uhuliu ge ku varava itamua tana bona tu meomeo mua.
PSA 22:10 Itamua tua tu ghanau vuivuni tana bona ni vahuagu. Ighoe nigua na God mai tua vuivuni tana bona ni sivuraghaagu.
PSA 22:11 Ko bei kabu sagauviu! Na gunaguna ililighigu, me taho siki sakai ke tangomana na hangaagu.
PSA 22:12 Na ghagua na kana tara talighutiu vaghara na ovu ni buluka mane; na lei buluka mane mamataghugha ni Bashan tara kililiu.
PSA 22:13 Vaghara na lion tara ngurunguru tara sagia na ghadira na bolo, ra ovaovai na mangadira mara mai tagua.
PSA 22:14 Na volagu te kaikavi vaghaa na beti, mana lei paupaguha ni huligu tara varadiu. Na dougu te vaghaa na soi kokodo ni ghai te obo tana lokagu.
PSA 22:15 Na sosonogu te mamaha vaghaa na pari sisi te hinari paopaoa. Na lapigu te rago dato tana mangagu. Ighoe to kolivaghiniu tana pughu ni pari mo tona saniu ge ku mate.
PSA 22:16 Na ghagua na kana tara utu talighutiu vaghara na ovu ni kau; na lei tinoni dika tara talighutiu. Ra suki potai na limagu mana tuagu.
PSA 22:17 Inau ku tangomana na idumiani na huli tana huligu. Na lei ghagua na levunimate tara pelau nia na togo.
PSA 22:18 Gaira tara tuvalighi lei nigua na tivi ighobudira heghedira, mara sonia na dice ta nigua na pupulu.
PSA 22:19 Ko bei kabu sagauviu, Ghe Lord! Ighoe nigua na laga; mina mai mo ko vavolau.
PSA 22:20 Ko vavolau tana ivi; ko vavolau tana lei kau raini.
PSA 22:21 Ko lavikehau tana mangadira na lion raini mi tana koladira na buluka asi.
PSA 22:22 
PSA 22:23 Vaho ge ku ladavaghinia na ahamu te haeharegha vanira na lei hoghogu mana vavinegu. Inau ku holohabagho itadira na lei tinoni.
PSA 22:24 Kau holohabaa Lord ighau udolu tau nia kikinima! Kau nia kikinima, ighau na vinavahuhuna Jacob! Ma kau tualaghi tuturu kikinima vania, ighau na vinavahuhuna Israel! Gaia te mua nia murilio didira na vahaghitaili rana tinoni bona. Gaia te mua ririu keha me ke tona sanira. Me bosatughu vanira tana bona tara holoa ge ke hangara.
PSA 22:25 Inau ku holohabagho tadira na lei tinoni; inau ku goni kalea nigua na baubahu tana matadira tara nigho kikinima.
PSA 22:26 Rana bona kara vanga ma kara mahu. Kau holohaba Lord ighau tau kene taonia.
PSA 22:27 Na maramana udolu kara ghilala Lord te utuni ma kara oli va itatana. Lei tinoni tana lei kema kara tualaghi tuturu kikinima tana matana.
PSA 22:28 Gaa Lord te vunaghi haba! gaia te vunaghi pungisira na lei kema tana maramana.
PSA 22:29 Lubatira na lei tinoni lologho tana maramana kara kikinima. Lubatira na tinoni tara vahura ge kara mate, kara poghotao tana matana.
PSA 22:30 Na lei vavata ke mai kara lutu vania Lord. Na lei daleda kara rongovia nina lutu Lord te haeharegha.
PSA 22:31 nina gehegehe maemane kara tughunitatea vanira tara mua vahura mua. gaira kara rongovighi na lei totobo te gonighi.
PSA 23:1 A Lord nigua na vatogha; Inau ku mua kenea na hava te liogu.
PSA 23:2 Gaia te lubatiu ge ku aheahe tana buburu maumauri; me uhuliu va tana daidari ni beti maghora.
PSA 23:3 Gaia te vaheu na laga vaolu. Gaia te huliu tana halautu maemane, ge ku nia kikinima na ahana.
PSA 23:4 Sakai vamua ku liu tana pui mana ungaunga ni mate ku mua mataghu; na pukuna ighoe tana lilighigu. nimua na toghona mana tila kara pilupiluu.
PSA 23:5 Ko gonidilaa vaniu na vanga kolu tana matadira tara kanahaghiniu. Ighoe to lavipangotiu mo dolovia na ulugu nia na oil/oele. Ma nigua na seu ke vonughia na vauto.
PSA 23:6 Nimua na dolo mana vauto ke saritaoniu tana lei bongi ni volagu, mi nau kabu kasila tana valena Lord.
PSA 24:1 Na maramana mana lei totobo soko ilokana anina Lord. Na maramana mana lei tinoni soko tara haghara iga a nina Lord.
PSA 24:2 Gaia te kolivaghinia na banatana na maramana tana tahi lalo, me kisua tana oka lalo,
PSA 24:3 Ahei ke tangomana ge ke sei dato ta nina ghotu Lord? Ahei ke tangomana na tughuru ta nina bona te tabu?
PSA 24:4 Gaira vamua te marabu na limadira mana tobadira. mara mua kikinima vania na titinoni mara mua gonia na baubahu sorisori.
PSA 24:5 A Lord ke vautora me ke vavolara; God ke tughunitatera gaira tara marabu.
PSA 24:6 Gaira vamua kara tangomana na va righiana Lord, ma kara holohabaa nina God Jacob.
PSA 24:7 Hangavighi na mataula ni peo ni dania! hangavighi na mataula ni dania mai tua, lubatia na vunaghi haba ni rongoragha ke haghe.
PSA 24:8 Ahei na vunaghi haba ni rongoragha. A Lord te laga me haba, A Lord te lagavule tana kisumate.
PSA 24:9 Hangavia na mataula ni peo ni dania! Hangavia na mataula ni dania mai tua, lubatia na vunaghi haba ke haghe.
PSA 24:10 Ahei na vunaghi haba ni rongoragha? A Lord Puku ni Maana, Gaia na Vunaghi Halikama ni Rongoragha.
PSA 25:1 Itamua, Ghe Lord, ku talu datoa nigua na kokoeliulivuti.
PSA 25:2 Nigua na God, inau tu varava itamua! Ko bei lubatiu ge ku maa, mo ko bei lubatira na ghagua na levunimate kara nia rivurivu na lagavuleagu.
PSA 25:3 Gaira tara varava itamua kara mua nia ma siki totobo, gaira vamua tara nia lutu na kiko kara maa.
PSA 25:4 Tughunia vaniu na halautu ku liu ga, Ghe Lord; Tuhua vaniu na halautu maemane ku taonia.
PSA 25:5 uhuliu nia nimua na utuni mo ko taraiu na pukuna ighoe na God to vavolau. Inau tu talua nigua na ghanaghana kodo itamua tana dani udolu.
PSA 25:6 Ko ghanaghanaa, Ghe Lord, nimua na dolo mana veiarovi te mua soko buto, to tatea vanira mai tua na lei vavata idania.
PSA 25:7 Ko talukehai na lei palugu vuivuni tana pileagu mai; taonia nimua na dolo ko ghanaghanau na pukuna ighoe to veiarovi, Ghe Lord.
PSA 25:8 a Lord te uto te gonighi na lei totobo maemane me taraira tara tangohahi nia na halautuna.
PSA 25:9 Gaia te uhulira nia na hava e maemane tara talumuri, me taraira nia na halautuna.
PSA 25:10 na lei halautuna Lord tara dolo mara utuni, vanira rahei tara righitaonia na hava te liona ta nina baubahu.
PSA 25:11 Na talumava vania na ahamu, “Ghe Lord, Ko talukehai na lei palugu tara subo ngangata.
PSA 25:12 Ahei gaira tara mataghunia Lord? Gaia ke tuhua vanira na halautu te vilia vanira.
PSA 25:13 Gaira kara kabu tana lei lologho sule tana lei bongidira, mana lei daledira ghua kara lologho tana komu baubahu.
PSA 25:14 Na tamakulani kolua Lord te kabu dila vanira rahei tara mataghunia gaia. Gaia te tatea vanira nina baubahu te talu polo dilaa.
PSA 25:15 Na matagu te righia haia va Lord ge ke hangau. Na pukuna gaia vamua ke tangomana na vavolaagu, ta didira na taripiti na ghagua na levunimate.
PSA 25:16 Ririu vaniu mai mo ko aroviu, na pukuna inau heghegu ilokana na vahaghitaili sule.
PSA 25:17 Na lei gunaguna tana tobagu tara subo mara dika va, Ko aroviu ta nigua na dikalio te vahaghitailiu.
PSA 25:18 Righighi nigua na vahaghitaili mana gunaguna, ko talukehai na lei palugu.
PSA 25:19 Righia na subodira na ghagua na levunimate, ra niu sika mara niu ghighirou.
PSA 25:20 Righitaonia na volagu mo ko vavolau; ko bei lubatiu gea ge ku maa, na pukuna inau tu varava itamua.
PSA 25:21 Lubatia na kabu marabu ke pilupungisiu, na pukuna inau tu talua nigua na ghanaghana dila itamua.
PSA 25:22 Huiolia Israel Ghe God, ta nina na lei gunaguna.
PSA 26:1 Ko bosa tateu tu kabu marabu, Ghe Lord, Na pukuna tu nia sakutua kolu na utuni; inau tu varava itatana Lord, ge ku mua saisarikiba.
PSA 26:2 Ko taluu tana dete Lord, mo ko ghilalau tabotaboi na tobagu mana liogu.
PSA 26:3 Na pukuna nimua na dolo haia inaghona mi nau tu sakutua haia ta nimua na utuni.
PSA 26:4 Inau tu mua kabu kolura na lei tinoni sorisori, mu mua nira udukolu rana kiko.
PSA 26:5 Nau tu nia sika didira na savukolu tara gehegehe dika, mu mua sopou kolura tara dika.
PSA 26:6 Nau ku sani na limagu ge ku tughunitatea tu marabu, ge ku gatu ta nimua na baubahu, Ghe Lord.
PSA 26:7 Ge ku linge na linge ni holouto, mu ku bosai nimua na lei lutu te haeharegha.
PSA 26:8 Lord, inau tu dolovia na lei hegohego ni valemu, iga teghanaa ga nimua na rongoragha.
PSA 26:9 Ko bei lavi kolura nia tara tangotangodika na tarungagu. mana volagu ghua tara mate tinoni.
PSA 26:10 Na limadira te meto nia na lei padalaghi dika, mara bahura na balu ge kara gonighi na lei totobo hahi.
PSA 26:11 Mete vaghaa inau, inau ku gonia na hava te maemane; Ko aroviu, mo ko vavolau.
PSA 26:12 Na marevogu ke tughuru tana bona uto, mu ku holohabaa Lord tana mavitu.
PSA 27:1 Nina David A Lord nigua na marara mana vola kasila ma ge ahei ku mataghunia? A Lord ke pilupungisiu tana lei totobo maemategha.
PSA 27:2 Tana bona na lei tinoni dika kara mai ma kara taghalaghiniu, kara sarikiba ma kara tumu.
PSA 27:3 Sakai vamua na ovu ni kisumate ke talighutiu, na tobagu ke mua mataghu. Sakai vamua a kisumate ke tavurake savuu, Inau ku varava ngasi so itatana.
PSA 27:4 Sakai na totobo ku nongia va itatana Lord, na totobo tu kene ngangataa, ke na kabu tana valena Lord tana lei bongi ni volagu. Ku nighi togotogo na lei totobo te uto mu ku kokoeliulivuti ta nina vale tabu.
PSA 27:5 Gaia ke polou ngasiliu ga tana lei bona ke mai; gaia ke polou tana valena. gaia ke talu datou tana vuvungana na vatu datogha.
PSA 27:6 vaho ge ku ghae datoa na ulugu, ivuvungadira na ghagua na kana tara talighutiu. Mi tana valena te tabu ku vahea va na lei sukaghi kolua na ghu ni rivurivu na nia linge kolu na keyboard na holohabaana Lord.
PSA 27:7 Ko rongovia mai nigua na kokoeliulivuti, Ghe Lord, Ko aroviu mo ko bosatughu vaniu.
PSA 27:8 Na tobagu te rongovigho tua to bosa, “Mai mo ko kokoe vaniu.” mana tobagu te bosatughu, “Lord inau tu mai.”
PSA 27:9 Ko bei pologho vaniu. ko bei sonikehaa nia na rutu nimua na tinoni ni lutu. ko bei saniu mo ko niu sika, Ghe God, nigua na vola kasila?
PSA 27:10 Sakai vamua koro tivau tamagu ma tinagu a Lord ke varavaghiniu va itatana.
PSA 27:11 Taraiu nia na halautumu, Ghe Lord, Ko uhuliu va tana halautu maomabo, na pukuna na ghagua na levunimate tara polo pituu ge kara tumulaghiniu.
PSA 27:12 Ko bei lubatiu ge ku tumu va tana limadira, Gaira tara huruu nia na hava tu mua nei mara aheahe horu na ghighirou.
PSA 27:13 Hauva inau tu varava me ngasi nigua na taluutuni ge ku righia nina uto Lord tana komudira tara vola.
PSA 27:14 Vadangitai mo ko pitua Lord, Ko [liopatu/liosakai] mo ko bei mataghu. Eo, vadangitai mo ko pitua Lord.
PSA 28:1 Nina David Lord, ighoe nigua na vatu ni vatei tuturi, Inau ko hologho, mo ko bei hove gea na rongoviagu Na pukuna ko mua nea mua ke, mu ku vaghara tua ara hei tara kutu haghe tana gilu taho borona.
PSA 28:2 Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti tu nongigho ge ko hangau. Mi nau tu hau datoi na limagu vata nimua na malei tuturi tana valemu te tabu
PSA 28:3 
PSA 28:4 
PSA 28:5 
PSA 28:6 Holouto Lord na pukuna te rongovia nigua nigua na tangi ge aroviu.
PSA 28:7 Ma Lord nigua na laga ma nigua na tako tana bona ni sosodo mu ghanaghana mavaa nia na tobagu, na pukuna ke hangau mana liogu te vonughia na togotogo mu ku holohaba nia na lei linge ni holouto.
PSA 28:8 Ma Lord te righi taonira nina vure, me vahera na laga vule nina na vunaghi haba.
PSA 28:9 Ko vavolara nimua na vure ghe Lord, ighau na lei tarunga vetena kau vahe na holouto ta nina rongoragha mana laga.
PSA 29:1 Nina David Kau vahea na holouto a Lord, Ighau na lei tarunga vetena. Kau vahea a Lord na holouto ta nina rongoragha mana laga.
PSA 29:2 Kau vahea na holouto tana ahana ta nina rongoragha, Kau holouto Lord nia na holohaba te tabu.
PSA 29:3 Na bosana Lord te talao vuvungana na tahi Ma Lord ta nina rongoragha te gonia na viviha, Ma Lord sughua te nea ge vihalia na tahi oka.
PSA 29:4 Na talama ni mangana Lord te laga mana rongoragha.
PSA 29:5 Na talama ni mangana Lord te durakei na lei ghai tara holoa nia cedar, rana cedar tara ghahai tana butonikomu Lebanon.
PSA 29:6 Gaia te gonighi na lei ghotu ni Lebanon ge kara sogha te vaghai na dalei buluka, ma gaia te nea na ghotu Hermon ge ke sogha te vaghai na dalei buluka na mane.
PSA 29:7 Na talama ni mangana Lord te vokasighi na lei vatu nia na lapilapi ni lake.
PSA 29:8 Na talama ni mangana Lord te anuanua na lei bona aroha me nea ghua na bona aroha i Kadesh ge anuanu.
PSA 29:9 Na talama ni mangana Lord te voghalaghighi na lei ghai sule me kakarai na lei leao, Mi tana Valetabu rana vure kara ngingili dato ma kara ghaghua, “Holohabaa God!”
PSA 29:10 Ma Lord te sopou vuvungana na maraghata, Ma Lord ke sopou vaghaa na vunaghi haba. [gaia na vunaghi haba te vunaghi pungisi ke va me va.]
PSA 29:11 Ma Lord ke nia hevei na laga vanira nina vure me ke vautora nia nina dolo.
PSA 30:1 Mi nau tu nigho kikinima Lord, na pukuna to ghate datou, mo mua lubatira na ghagua na levunimate ge kara laga vuleu.
PSA 30:2 Ma Lord nigua na God, Inau tu tangi vanigho ge ko hangau, mo vuha kisu volau so.
PSA 30:3 Ma Lord te lavi olia na tarungagu mai i betidalo me righi tao niu so ge u mua tumu haghe ilokana.
PSA 30:4 Kau linge vania Lord, ighau nina tabu, Kau holoutoa na ahana te tabu.
PSA 30:5 Te mua daro ni bona nina rutu, ma nina dolo te tona haliu haia so, mana dikalio ke soko buto mana togotogo ke sivuragha tana dani vaolu.
PSA 30:6 Inau tu pukulaghi ni utoa mai tua keri ge u bosa mu ghaghua, ke mua ghoi laga vuleu tua siki sakai
PSA 30:7 Ighoe Lord to uto vaniu mo pilupilu nia na ghotu, mo polo vaniu ge u mataghu.
PSA 30:8 Ma keri ge u hoholo ghe Lord, ge u kokoeliulivuti vanigho gatu, mu ghaghua,
PSA 30:9 Na hava na uto ke gonia vanigho na ghabugu tana bona ke horu i betidalo? Ke tangomana so na pughu ni pari ge ke holoutogho me ke bosaa to utuni.
PSA 30:10 Ko rongoviu ghe Lord, mo ko aroviu, Ighoe na hahanga vaniu.
PSA 30:11 To liliua nigua na dikalio me togotogo mo tughua nigua na lio ni roku me togotogo
PSA 30:12 Me vagha keri ge na lei tinoni kara holohaba na ahamu ma kara bei beto gea. Ighoe nigua na Lord ma God, Inau ku holoutogho haia ke vei ma va.
PSA 31:1 Itamua ku talua gatu nigua na ghanaghana ghe Lord. Ku mua nigho maa gea na pukuna ighoe to maemane talau
PSA 31:2 Ko gegevaghi kulimu mai tagua. Ighoe nigua na vatu ni ahevata Kara mua sodou ga ghaghua na levunimate.
PSA 31:3 Ighoe ko vatu ngasi vaniu, nigua na vatei ahevata ge ku pologa.
PSA 31:4 Ko hola keha na vugho tara taludila ghaghua na levunimate ge kara mateu nia. Ighoe vamua nigua na pilupilu.
PSA 31:5 U talua na tarungagu tana limamu, Ko hola horuu mai tana mate, Ighoe God to maemane.
PSA 31:6 U mua liodira ara hei tara holohabara na lei titinoni na pukuna tu ghanaghana kodo tatana Lord.
PSA 31:7 E sule ngangata nigua na togotogo na pukuna nimua na dolo te tona haliu so, mo righighi na lei nigua na vahola.
PSA 31:8 Mo mua lubatiu va tadira ghagua na levunimate mo laviu va so tana bona te tatavahale.
PSA 31:9 Ko aroviu, ghe Lord, na pukuna tu ghau tana vahola na matagu te kukurodo na pukuna na kolobu ni matagu, na huligu mana tarungagu tara labe.
PSA 31:10 U nia tangi na dika lio, na niulugu te kukulua nigua na dika lio.
PSA 31:11 Ghagua na levunimate tara batobatou, ma rana ghagua kulagu na komukolu tara pasapasau, ma sughua rana kulagu tara mataghu na mai dutuviagu
PSA 31:12 Ra righiu vaghau tu mate vagha na popo te taboha.
PSA 31:13 Na lei kokoe tu rongovighi tara nei vaniu me talighutiu na hava te mua uto. Ghagua na levunimate tara mua liogu, ra kenea na mateagu.
PSA 31:14 Lord inau tu ghanaghanagho so, Ge u bosaa. “Ighoe nigua na God.”
PSA 31:15 U talua tana limana ivei ku ghoi ghaghua mai ko volau tadira tara mua liogu.
PSA 31:16 Lubatia nimua na veiarovi ke hinaria nimua na tinoni lutu, nia nimua na dolo ke volau
PSA 31:17 Lord, ko bei lubatiu ge ke vatei aroviagu, mu hologho so ge ke hangau, mo ko nera tara dika ge ke vatei aroviadira ma kara koli tana gilu vaghara na tinoni mate.
PSA 31:18 Na ghidudira te sori ke todore, gaira tara talunagho mara hurura na maemane ke bei bosa na hava.
PSA 31:19 E sule ngangata nimua na lutu. O talu dila nimua na vauto vanira tara talu mavagho mo gonia vanira na hava tara mai tamua, mo ko vautora tana maramana eni.
PSA 31:20 Mo polara sarana nimua na malei righitaoni tadira tara mua liodira. ko polora sarana nimua na malei righitaoni sagauvira na manga tara hurura nia
PSA 31:21 Holoutoa Lord, te tatea nina dolo vaniu, te righitaoniu tara suravia na komugu.
PSA 31:22 Nigua na mataghu, tu ngangaraha dato vania ra pusi kehau tatana Lord Hauva mo rongoviu so nigua na tangi ni veiarovi, me bosa tughuna nigua na hoholo ni hahanga.
PSA 31:23 Kau dolovia Lord ighau rana maemane pile. Ma Lord ke righi taonira tara varava ngasi tatana na pukuna ara hei tara mua varava ngasi tatana ke torora.
PSA 31:24 Ka laga ma kau tughuru ngasi. Ighau tau talua nimiu na ghanaghana kodo tatana.
PSA 32:1 Ke togotogo gaia te talu kehai nina vaghivaghiliu na paluna tara talu kehai me ke mua righighi
PSA 32:2 Eo, ma Lord God te vautora, te mua idumi olighi didira na hahi, me kabu maemane tana volana.
PSA 32:3 Tana bona tu mua liona ge ku tughunitatei na palugu; u labe me dikahaghiniu ge u mua laga tana dani udolu.
PSA 32:4 Tana dani mana bongi na mavana na limamu te neu ga tughu na volagu, na lagagu te vogha na beti te obo keha tana bona te paraa na papara ni hiua.
PSA 32:5 Mana sosoko ke, ku lughuni tatei vanigho na lei palugu mu ku bei poloi gea, mu bosa vaniu heghegu, “Ku tughunitatei nigua na vaghivaghiliu vania Lord.” Mo ko talu kehai vaniu. Nigua hahi ke tara tona keha tua.
PSA 32:6 Keri ke, rana maemane kara tughunitatei didira na vaghivaghiliu te ghana mua na bona ni aho ge kara bei lulumu gea tana tave ni dete kasila.
PSA 32:7 Ighoe nigua na bona ni polo, mo righi taoniu tana bona ni gunaguna. me talu koluu nia na linge ni lagavule.
PSA 32:8 Inau ku huligho tana halautu te uto nia na volamu, e ghaghua Lord, Ku kokoe hahanga mu ku righitaonigho
PSA 32:9 Ko bei vagha gea na horse pana polo pule te liona na alo tara tongoa nia na mangana ge ke taghaoa ta nina sakutua.
PSA 32:10 Nigua na dikalio tadira tara labe, mana dolo te talighutira tara varava tatana Lord.
PSA 32:11 Kau rivurivu ma kau togotogo talana Lord Ighau tau taonia, ma kau nia ghaeghahe dato nia na toba te marabu.
PSA 33:1 Lubatira na maemane kara linge nia na rivurivu vania Lord, me manana ge ka holohabaa.
PSA 33:2 Kau holohaba Lord nia hulu ni gita mo ko ghalevu vania nia hangavulu na ghalo ni ukalele.
PSA 33:3 Kau holohaba nia na linge vaolu Kau tigili utoi na ukalele nia na linge te manilu.
PSA 33:4 Na bosaana Lord te vonughia na utuni mana lei totobo soko te gonighi ke na pukuna ighita.
PSA 33:5 E dolovia na hava maemane me uto me vonughia na maramana nia nina dolo
PSA 33:6 Ma Lord te bosa lee vamua, me puputu dato mai kokou, me aheahea na bosa me sivuragha mai na veitughu.
PSA 33:7 E Kobe voka na tahi me talua na vovokana me vongotia na horara oka nia na horuna.
PSA 33:8 Na lei totobo soko tana maramana kara nia kikinima Lord, ma rahei soko ghua kara tughuru kolua gaia.
PSA 33:9 E puputu na maramana tana bona kokoe E puputua nia nina arevaghi.
PSA 33:10 Ma Lord te taho laghinighi didira na ghanaghana dila na lei kema; me talu olighi didira na halautu ni tughuni vaghi.
PSA 33:11 Ma nina ghanaghana Lord te kabu ngasi talau mana hava te ghanaghana ke mua aleale.
PSA 33:12 Na hava na togo ia ke loghoa na lei kema nia God ke didira na Lord, na vure vilira te loghora.
PSA 33:13 Ma Lord te rei horu mai kokou me righira mai na lei taba ni vure soko.
PSA 33:14 Mi tana malei kabuna te righi horura mai ara hei tana maramana.
PSA 33:15 E gonighi na tobadia, ge ghilalara na hava tara gonia.
PSA 33:16 Na puku ni mane vei totoghoni te loghoa na takona mana tinabena ke mua volaa na vunaghi haba, me ke mua kuvi takona hea na malaghaina.
PSA 33:17 Ko bei ghanaghana gea nimua na horse ni vei totoghoni ke vahegho na laga vule ma nia na lagana soko, Ke mua tangomana ge ke volagho
PSA 33:18 Ma Lord te ghilalara ara hei tara nia kikinima maia ara hei tara ghanaghana kodo ta nina dolo.
PSA 33:19 E lavi olira mai tana mate! Me righitaonira tana bona ni vitolo
PSA 33:20 tatana Lord vamua tai ghanaghana kodo ge ke vola ghai gaia heghena vamua ke hangaghai me ke kuvi takomami.
PSA 33:21 Itatana gaia na tobamami te rivurivu mai talumava na ahana te tabu.
PSA 33:22 Lord God/YHWH, ighita ta varavai nimua lei baubahu, keri ke lubatia nimua na dolo te talighutighita haia.
PSA 34:1 Inau ku holohabaa haia Lord: mu ku bosa haia na holoutoana.
PSA 34:2 Mi nau ku kokoe tate vania Lord: ma rahei tara mua uto kara loghoa na toba te uto.
PSA 34:3 Mai ma ka talu tatea nina rongoragha Lord. Ma ka taludato koukolua na ahana.
PSA 34:4 Inau tu kokoeliulivuti me rongoviu Lord me lavi horuu ta nigua na mataghu.
PSA 34:5 Ra hei tara kenea ge ke hangara kara togotogo ma kara mua loghoa na maa tana matadira.
PSA 34:6 Mi nau tu ngangaraha vania Lord ta nigua na vahaghitaili me rongoviu, me lubati tatavahaleu ta nigua na mataghu.
PSA 34:7 Ma nina tarunga vetena Lord te righitaonira arahei tara nia kikinima, ge righitaonira.
PSA 34:8 Taboa, mo ko righia a Lord te uto sughua ra rivurivu ara hei tara varava tatana.
PSA 34:9 Lubatira nina tinoni Lord kara tatea didira na ghanaghana mava ma rahei tara holohaba, kara loghoa na hava ke liodira
PSA 34:10 Sughua na dalei liona tara laga tara vitolo ma rahei tara varava ngasi tatana kara mua kenea na hava ke uto vanira.
PSA 34:11 Kau mai ghau dalegu ma kau rongoviu mu ku taraighau ma kau nia kikinima Lord.
PSA 34:12 Siki sakai tamiu te liona ge ke uto me ke daro na volana?
PSA 34:13 Ko righi taonia na lapimu mo ko righi taonia ghidumu ge ke bei bosaa na kiko.
PSA 34:14 
PSA 34:15 
PSA 34:16 
PSA 34:17 
PSA 34:18 
PSA 34:19 
PSA 34:20 
PSA 34:21 
PSA 34:22 Na maghutu te vavola nina tinoni ni lutu: Mara hei tara taluutunia kara mua sivi.
PSA 35:1 Ko niu pala, Ghe Lord, itadira tara veitotoghoni koluu ko vesera ara hei tara veseu inau.
PSA 35:2 Ko tabe na tako mana kadu; gonidila ni vese, mo ko mai niu pala kolu.
PSA 35:3 Ko tabe datoa nimua na tinabe: mo ko pitudilara tara sama taoniu: bosa vania na tarungagu: Inau nimua na mana ni vola
PSA 35:4 Holara va tana mamahaghi mana dika ara hei tara kenea na mateagu: Ko ririu oli mo ko talura tana ma lei totoro, gaira tara nia dete kolu na mateagu
PSA 35:5 Lubatira vagha na gavu te ghuru kehaa: ma nina tarunga vetena Lord te tuva vokara.
PSA 35:6 Talana na halautudira ke pui me ke madali: ma nina Tarunga Vetena Lord ke ghuru kehara.
PSA 35:7 Sakai vamua tu mua goni hahia vanira siki totobo; ra talu vughogu so, sakai vamua tu mua goni hahia vanira siki totobo dika, ra gheli gilugu so ge kara mateu ga.
PSA 35:8 Ko lubatira na mate ribehaghi vania, maia na vugho te nia polo, ge hogho haghe heghena ga, me ke kutu haghe heghena tana ghilu te ghelia.
PSA 35:9 Mana tabogu ke togotogo tana Lord: me ke nia rivurivu ta nina maana ni vola.
PSA 35:10 Na lei huligu kara bosa: Lord hei te vaghagho ighoe, To volara tara bona tatana gaia keri te laga vulea va? Eo, tara labe mara dikalio tatana tara nea ge gonia na holaana na lei hava tara loghoi.
PSA 35:11 Ra hei tara huru kikou tara tughuru dato: ra pilighi mai vuvungagu na lei totobo inau tu mua pukui.
PSA 35:12 Ra pelu olia nia na dika na hava te uto tu gonia: me gunalia na tobagu.
PSA 35:13 Mi tana bona tara vahaghi ke: Inau tu nira tangi, mu nira talukau, mu kokoeliulivutira so ma nigua na kokoeliulivuti te oli mai vamua itagua.
PSA 35:14 Mi nau tu dika lio: vaghau tu nira dika lio na hoghogu pa sakai ta nigua na binaboli, mu ulu horu, vagha siki sakai te tangihia tinana te mate.
PSA 35:15 Mi taeni tara togo na pukuna tu ghanau tana vahola ra savukoluu na lei tinoni mana vure keha tu mua ghilalara tara ghaeghahe mara mua beto na ghahelaghiniagu.
PSA 35:16 Na lei tinoni tara mua nia kikinima God tara lavi mamaagu mara girigirighi vaniu nia na livodira.
PSA 35:17 vei vaho ke vagha eni Lord ge ko soni vaghini matamu mai: Ko righitaoniu tadira tara goni dila ni kanahaghi niagu. Mana volagu tu dolovia tadira na bolo ghaghala.
PSA 35:18 Ku holoutogho inaghodira na vaukolu ni mavitu mu ku holohabagho tana ovu ni vure subo.
PSA 35:19 Ko bei lubatira ghagua na levunimate ge kara laga vuleu nia na kiko; ma rahei tara kanahaghiniu kara bei batobatou gea.
PSA 35:20 Ra mua nia kokoe na mabo: Ra kisu ghadira mate mara mamimamira nia na sori ara hei tara kabu tana komu.
PSA 35:21 Ra vukesia na mangadira mara ghaghua, “Aha! Tai righia nia na matamami te gonia.”
PSA 35:22 O righia tua eni ke Lord: ko bei todore gea mo ko bei sagauviu gea ghua ighoe nigua na Lord.
PSA 35:23 Ko rarai mai; mo ko detedetea nigua hahi, ko lavi tughu ta nigua na hahi, Ighoe nigua na God mana Lord.
PSA 35:24 Ko talutatea tu mua hahi Lord nigua na God: Ko bei lubatira ghagua na levunimate ge kara kia haghiniu nia nigua na hahi.
PSA 35:25 Ko bei taladia gea ge kara bosaa tana tobadia, “Righia a lavia tua na hava ta liona tatana. Mai ma ka sonomi na volaa tana kutuda.”
PSA 35:26 Gaira tara togotogo na pukuna inau tu vahaghitaili, me uto vanigho ge kara maa ma ka bule mu liodira ra hei tara bosa tara uto vuleu inau Kara haba ni maa va, ma kara vaevane vesikana tana mata ni tinoni.
PSA 35:27 Ra hei tara liona ngangata ge ku talu tateu inau sakai na tinoni uto, kara togotogo ma kara ghaeghae dato. E uto ge kara ghaeghahe dato haia te vagha ke, God te haba vule ngangata, me ke nia togo nina tinoni ni lutu te kabu tana vola te uto.
PSA 35:28 Mi nau ku bosa tatea na nilabumu te maemane mi nau ku holoutogho haia tana lei dani, vuivuni tara puipungi me ke saravia na bongi.
PSA 36:1 Na pulu te vaevare lokana haia te tangotangodika: me rorodo na matana ge mua nia kikinima God.
PSA 36:2 Ra ghanaghana God ke liouto vanira so tana palu tara gonighi; Mara vaevane olia ivei te vagha na dika ia tara nei.
PSA 36:3 Na hava tua tara bosai nia na mangadira te dika, me vonughia na sori: ra mua liona ge kara uto ma kara gonia na totobo te maemane.
PSA 36:4 Na dika vamua te mai tana liona te koli te bongi tana ghimena, E talu haghea heghena tana dika, me mua nia sika na tangotangodika.
PSA 36:5 Lord, nimua na dolo te hagalo topoa na kokou ma nimua na utuni te saravia na parako.
PSA 36:6 Nimua na uto te datogha vagha na ghotu, nimua na dete te horugha vagha na horara mo volara na tinoni mana maumanu sakai na vata vamua.
PSA 36:7 Vei vaho te vagha na utouto na nimua na dolo eni Lord, na lei dale tinoni tara mai ungaunga sarani ghatamu.
PSA 36:8 Kara nighi mahu na lei vanga tana valemu mo lubatira ge kara inuvia na beti ni togotogo
PSA 36:9 Ighoe na vuravura ni beti ni vola: mana bulu ge kai vaevanea na marara.
PSA 36:10 Ko kovala horua nimua na dolo i vuvungadira tara dolovigho: Ma nimua na dete itadira te marabu na tabadira.
PSA 36:11 Ko bei lubatia na tuadira na lei tinoni talunagho ge ku nia saisarikiba, ma rana dika kara bei pili koliliu gea.
PSA 36:12 Ma gaira tara tangotangodika tara kutu horu, ra soni horu va ma kara mua tangomana na ghoi tughuru dato.
PSA 37:1 Ko bei rutu gea na pukuna rana tangotangodika: mo ko bei nira sika ahei te gonia te dika.
PSA 37:2 Kara malu horu vagha na buburu: Ma kara sesebe vaghara na lei tautalu maumauri.
PSA 37:3 Ko varava ngasi tatana Lord: Mo ko gonia na hava te uto, ko kabu tana pari tu vahegho, mo ko vola.
PSA 37:4 Ko togotogo kolu tatana Lord: me ke vahego na hava te liona na tobamu.
PSA 37:5 Ko talua na hava to gonia tana limana Lord: Mo ko varava ngasi tatana, ma gaia ke hangagho.
PSA 37:6 Ma gaia ke nea nimua na kabu maemane ge ke maghora vagha na ghama ni labota marara ni dani kama.
PSA 37:7 Kai kabu beto i naghona Lord: Ko pitu tatavahalea ta nina bosa ni arevaghi: bei ghanaghanara ra hei tara dika, ra liona ge kara nia tangomana.
PSA 37:8 Betoa nimua na rutu, ko ririu oli tana hava to gonia: bei lio dika vanira rana keha: Ke huligho va gea tana halautu te dika.
PSA 37:9 Rana tangotangodika kara taghalaghi nira: Mara hei tara nia kikinima God, Kara loghoa na pari ni tumu va.
PSA 37:10 Mi tana pile bona, gaia na tangotangodika ke tagha haliua, ko kenea manaa, ma kara tagha haliura tua.
PSA 37:11 Ma hei vamua te kabu totovongona ke loghoa na pari ni tunuva, me ke nia togo na mabo iga.
PSA 37:12 Gaia te tangohahi te kenea na dikalana ahei te gehegehe uto, me girigirighi na livona vania
PSA 37:13 Ma Lord te kia vamua, na pukuna te righia na bongidira te dutu ni sara mai tua ge ke taghalaghinira.
PSA 37:14 Rana tangotangodika tara suai dida na isi, mara lohighi dida na baghe ge kara labura nia tara bona mara kosimogo ma kara matera ara hei tara lutu maemane
PSA 37:15 Dida na isi ke sutu potai na lokadira, ma dida na baghe ke tagoti.
PSA 37:16 Me uto va nina lologho pile na tinoni uto tatana nina lologho au na tinoni tangotangodika.
PSA 37:17 Na pukuna a Lord ke hola kehai na lagadira tara tangotangodika, me ke righi taonira tara lutu uto.
PSA 37:18 Ma Lord ke righitaonira ara hei tara gehegehe uto ma kara holaa na taba te kabu kasila.
PSA 37:19 Kara mua vahaghitaili tana bona ni bongi dika sughua tana bongi ni vitolo kara loghoa so na hava te manadira.
PSA 37:20 Rana tangotangodika kara mate, mana ghana na levunimate na Lord, Kara dudu vaghara na buburu.
PSA 37:21 Rana tangotangodika tara hola kau mara mua tutughu oli, na tinoni uto te vei arovi me hevei nia na lio te maemane.
PSA 37:22 gaira te vautora na Lord Kara loghoa na bona kara sopou ga. Mara hei ke varangara kara ghuru horura.
PSA 37:23 Ma Lord te uhulia, na sakutuana na tinoni ivei ke va iga me righitaonira ara hei tara holopangotiana na Ahana.
PSA 37:24 Kara saisari keba ke, ma kara mua tumu na pukuna Lord ke tabe daroa nia so na limana.
PSA 37:25 Inau tu tinoni vaolu, mu saravia tua na tonikamaagu, mu mua righi topoa mua siki tinoni uto ke righi leara na ahana aua hei pe ke mua kutira dalena kara nongi vanga.
PSA 37:26 Na tinoni uto te hevei nia na toba te maghora me uto, me hangara rana keha, ma dalena kara loghoa na vauto.
PSA 37:27 Ko ririu sania na tangotangodika, mo ko gehegehe uto, mo ko kabu kasila ivei te talugho ga Lord
PSA 37:28 A Lord te dolovia na uto, me mua nira ponolio ara hei tara maemane: Me righi taonira ke va me va, me ke tagha laghinira daledira tara tangotangodika.
PSA 37:29 Rana maemane kara loghoa na komu ni tunuva; ma kara sopou ga ke va me va.
PSA 37:30 Na mangana na tinoni manaha te bosaa na lei bosa manaha, mana ghiduna te bosaa na lei bosa maemane.
PSA 37:31 Na vetena nina God tana tobana, mana sakusaku tuana ke mua dororo.
PSA 37:32 Na tinoni ghighirou te toghatogha na tinoni uto me kenea ivei ke nea ge ke matea.
PSA 37:33 Ma Lord ke mua lubatia a hei te tangohahi ge ke laga vule, pa rana maemane kara hurura tana bona ni dete.
PSA 37:34 Ko pitu dila Lord, mo ko tona taonia na halautuna ke ghaedatogho me ke vahegho na bona ko sopou ga, ma rana tangohahi kara tapusi keha ka, mo ko righi kalea so.
PSA 37:35 Inau heghegu tu righi kalea ta nina lavi mataghu na tinoni tangohahi, E talu tatea heghena te vagha na ghai lodu ni leao.
PSA 37:36 Mu rei va mu mua righi sodora, sakai vamua ku kenera ke, mu ku mua sodora tua.
PSA 37:37 Ko righia gatu na nilabuna na tinoni te maemane kolua nia na tinoni uto te loghoa na mabe tana volana, na dalena kara taonia va na nilabu te loghoa.
PSA 37:38 Mara hei tara gehegehe dika kara taghara udolu ma daledira tara gehegehe dika taghora tana sosoko.
PSA 37:39 Ma Lord ke volara tara gehegehe uto, gaia didira na vatu tana bona ni gunaguna.
PSA 37:40 Ma Lord ke hangara me ke lavi olira tatana te gehegehedika, ke volara mi tatana vamua kara sodoa na beala ni ahevata.
PSA 38:1 Lord ko bei kokoe laga vaniu tana bona ko rutu: mo ko bei torou gea ta nimua na rutu papara.
PSA 38:2 Nimua na kuali tara vauvausuka haghe tagua: mana limamu te saro horuu nia mai so.
PSA 38:3 Na pukuna nimua na rutu: na huligu udolu tara vahaghi: me mua mahebo na volagu na pukuna na lei palugu
PSA 38:4 Ma nigua na lei hahi tara saro udolua na ulugu vagha na hohola te mava na holana.
PSA 38:5 Na palugu tara utu mara vei sikani: na pukuna na lei palugu.
PSA 38:6 Inau tu rongorongo mu neu ge u tinoni toposo: mu nia ole kolili na dikalio tana dani udolu.
PSA 38:7 Na levugu te paralamuta: Me taho na laga ni vola tana huligu.
PSA 38:8 Inau tu labe mu tapele kolili: mu gutuveve na pukuna na maghae tana lokagu.
PSA 38:9 Lord o ghilalai na hava tu lioni, ma nigua na dikalio te mua polo itamua.
PSA 38:10 Na tobagu te tuputupu mana lagagu te kubolu mana reireina na matagu te taghoi
PSA 38:11 Rana kulagu mana ghagua udu tara tabalili keha tana vahaghiagu, ma rana kulagu na vure tara tughuru sagauviu.
PSA 38:12 Ra hei tara liona na hola kehana na volagu tara lohi ghagua na piti: Ma gaira tara tona olioli na kanahaghiniagu tara vavaranga mana kene ghanaghanaana na halautu ni posoagu.
PSA 38:13 Mi nau te vaghau na tinoni te pui me mua rongo te vagha na tinoni te laghu, te mua vukesia na mangana.
PSA 38:14 E utuni, inua tu mai vuha vaghau na tinoni te mua rongo, mana mangagu te mua kokoe tughu.
PSA 38:15 Mi nau tu pitugho so Lord, Ighoe vamua ge ko bosa tughu vanira, Ighoe a Lord, nigua na God.
PSA 38:16 Inau tu liona ge rana ghagua na kana kara bei laga vuleu gea: mi tana bona ku turi padi: Kara bei lavi mamagu gea.
PSA 38:17 Ku mua tangomana tua ge ku ghoi tughuru dato, na pukuna nigua na vahaghitaili haia tagua.
PSA 38:18 Ku toghighi lei nigua na hahi: mu ku nighi dika lio na lei palugu.
PSA 38:19 Ma rana ghagua na kana kara ghahara: mara laga lee: ma gaira tara kanahaghi leau tara subo vule.
PSA 38:20 Gaira ghua tara nia tutugu na dika tara uto: tara hughuhughuu na pukuna Inau tu taonia te uto.
PSA 38:21 Ko bei sivilaghiniu: Ighoe, Lord, nigua na God, mo ko bei kabu sagauviu.
PSA 38:22 Ko mina, mo ko hangau: Ighoe Lord God nigua na vavola.
PSA 39:1 Inau tu bosa: Ku ngasilia na lei nilabugu: Mu ku bei nia palugha gea na lapigu. Inau tu betoa na mangagu: tana bona tara kabu koluu rana tangohahi.
PSA 39:2 Inau tu betoa na ghidugu: Mu mua bosa siki totobo: Mu kabu beto vamua: vagha ghua tana bosani na lei bosa te uto: Na pukuna te vahaghitailigha me vatei sikagha tagua
PSA 39:3 Na lokagu te papara: mu ghanaghana na lake te vavu: ma vaho ge u nia kokoe na lapigu.
PSA 39:4 Lord: Ko neu ge ku ghilalaa na sosokona na volagu: mana suboni ghua na lei bongigu: ma ge ku pukulaghini utoi ke vagha ku vola.
PSA 39:5 Righia, to nea na lei bongigu ke vagha vamua na darona na lima: mana lei niulugu te totobo lee vamua itamua: me utuni sughua na vola ni tinoni na ghuri lee vamua.
PSA 39:6 Na tinoni te ole vamua te vagha na nunu lee, me mangolia heghena nia na lutu laga: me baore aua nina sodo rongo, me mua ghilalai ahei ke loghoi.
PSA 39:7 Mi taeni Lord: na hava ge u ghanaghana dila: E utuni nigua na ghanaghana dila tamua.
PSA 39:8 Ko vavolau ta nigua na lei hahi, mo ko bei lubatira tara bule ge kara kia haghiniu.
PSA 39:9 Inau tu vuha laghu, mu mua vukesia na mangagu, na pukuna ighoe to neu.
PSA 39:10 Ko lavi keha itagua nimua na tatapo ni limamu, na tatapo ni limamu te neu ge ku mua nea na hava te dika
PSA 39:11 Tana bona ighoe to nea na bosa ngarangara te toroa na tinoni palugha, ma au dikalai na lei totobo te dolovighi. me utuni sughua na tinoni ke na ghuri lee vamua
PSA 39:12 Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti, Ghe Lord, Mo ko rongovia nigua na tangi vaniamu: mo ko bei ririu keha ta nigua na kara kolobu: na pukuna tu ghahau pile bona vamua itamua: (check meaning) na sinogho haghe mai vaghara na lei kukuagu.
PSA 39:13 Ko lubati pileu ghua ge ku ghoi kiakia me ke maheboa ghua na lagagu, vaho ge ku tona.
PSA 40:1 Inau tu pitu kikinima Lord, ge ke hangau mai me ririu vaniu mai me rongovia nigua na hoholo.
PSA 40:2 Me lavi horu kebau tana gilu mamata [ghaghua] sania na nenepa mana pari luiluki, me kabu laghinia na tuagu tana pari ngutu me are lavaghinighi na lei nigua na tonatona.
PSA 40:3 E vaheu mai na linge vaolu ge ku lingea na Hymn ni vatei holohabana dida na God [subo kara righia na hava te gonia ma kara nia hare ma kara talua didira na ghanaghana mava tatana Lord / Ara subo kara righia, ma kara kikinima ma kara talua didira na ghanaghana kodo itatana Lord.]
PSA 40:4 Holoutoa na tinoni te ngasilia nina taluutuni tatana Lord: me mua liliu vania te talunagho ma rahei tara nia oli kolili na sorisori.
PSA 40:5 Ghe Lord, nigua na God, e haeharegha nimua na lei lutu to gonighi: vagha ghua nimua na ghanaghana talu togo itamami me taho hei tinoni ke vatoghara ke vaghagho. Ma ge ku talu tatea mu ku bosara ke, Kara au vulei va ku bosai.
PSA 40:6 O mua nia togotogo ngangata nia na sukaghi mana hevei oli to liona vamua na hulina to gonia tua vaniu. Na lei sukaghi kakeri mana sukaghi ni palu to mua puku ni lioni.
PSA 40:7 Keri ge u bosa, “Inau ku mai tana lei buka na gegeregu iga,
PSA 40:8 ge inau ku hui kikinagea nimua na lioliogha ghe nigua na God mu nia togo na goniana Ma nimua na vetena tana tobagu.
PSA 40:9 mu bosaa ghua tua nimua na utuni maia nimua na maana ni vola.
PSA 40:10 Inau tu mua matapoloi nimua na veiarovi mana utuni tana vaukolu ni mavitu
PSA 40:11 Ko bei holaa olia nimua na veiarovi tagua, Ighoe Maghutu. Ko lubatia nimua na dolo ni veiarovi mana utuni ke pilupilu haia.
PSA 40:12 Na lei gunaguna te subo vulei nigua na iduidu tara talighutiu na lei porongiu ge u mua tangomana na rei tada na pukuna ra subo vulei na vuvulu ni ulugu.
PSA 40:16 Mara hei tara kene taonigho ke vonughira na togotogo ma rahei dolovia nimua na huioli ka gehegehe dato ma kara ghaghua, “A Lord te rongoragha.”
PSA 40:17 Ma vaniu inau tu bona mu liona na hahanga, Ma Lord te ghanaghanau mai taeni Ighoe nigua na hahanga mana vavola Ko bei kiki ghe nigua na God.
PSA 41:1 Kara togotogo gaira tara dolovira tana bona A Lord ke volara tana bona ni sosodo
PSA 41:2 Ma Lord te righitaonira, me nera ge ra vola me nera ge ra lologho, me hola kehara tana ghadira na levunimate
PSA 41:3 Ma Lord te kisu volara tana bona kara vahaghi me kubolui didira vahaghitaili.
PSA 41:4 Lord, inau tu kokoeliulivuti, ko aroviu mai, ko kisu volau na pukuna inau tu palugha tana matamu.
PSA 41:5 Mana ghagua na levunimate tara mua bosaa siki hava ta nigua na hahi: Ke ghua nigha ke mate ma ka nia ponolio,” ra ghaghua.
PSA 41:6 Ra mai kaou vaghara rana kukuagu. Me hau vaso na pile ra pasapasau so mara tutugu koliliu ivei tara va iga.
PSA 41:7 Ra vaevane koliliu ara hei tara kanahaghiniu mara ghanaghana ivei tea na dikaagu.
PSA 41:8 Ke luvu lee vamua na hava te loghoa me ke mua tangomana ge ke rughu horu sania na bona te sopou ga.
PSA 41:9 Sughua na puku ni kulagu tu ghanaghana mavaa mu nia vanga koukolu te kanahaghiniu.
PSA 41:10 Lord ko aroviu, mo ko ghoi vola oliu mu ku ghoi pelu olira.
PSA 41:11 U ghilala to lio uto vaniu, na pukuna to mua tuvalira ghagua na levunimate ge kara laga vuleu.
PSA 41:12 Na pukuna to nea na volagu ge ke mua kalea na hava te dika mo laviu va tana malamu talau.
PSA 41:13 Vautoa Lord, God ni Israel te kabu kasila tana lei vavata ke va ma va Amen ma Amen.
PSA 42:1 Te vagha na deer te liona na beti ni daidari, mu ghanaghanagho, Ighoe God, na kene taoniamu.
PSA 42:2 Inau tu nia mamangaha God, na God te vola E ghua nigha ku mai inau tughuru i naghona gaia?
PSA 42:3 Bongi mana dani, lolonga na kolobu inau tu lavia na vatei vanga. Ma gaia ghana na levunimate tara tona haliu so na huatiagu mara bosa, “Ivei gaia a nimua na God?”
PSA 42:4 Na tobagu te tarosi te vagha tu ghanaghana olighi na hava te ghaghua iga tana bona te padi Inau tu sakusaku tua ighobudira na vure subo tara holohaba mu ghidevira tana alaala alaala sule va tana valena God. Linge rivurivu mana nia hevei na holouto gaia na tangitangina te vagha na taba tu sule!
PSA 42:5 E ghua ge o dikalio? Me ghua ge o dikalio ngangata? Inau ku talu ngasilia nigua na ghanaghana tatana God! Mu ku ghoi holoutoa so gaia nigua na God mana vavolagu
PSA 42:6 Nigua na dikalio itaeni te tabagu ngangata, hauva mi nau tu ghanaghana olighi so nimua na veiarovi te butu mai tana ghotu Hermon, na vuravura ni Jordan, te butu mai tana bona itatana ghotuna Mizar.
PSA 42:7 Inau tu rongovia na gumugumuna na tahi te vagha nimua na lualua mana unuunu tara tona vuleu inau.
PSA 42:8 Na pukuna na lei dani soko na Lord te mua mautu na kovala horuana mai nina dolo i vuvungagu mana pukuna na lei bongi soko inau u lingei vania na lei nina na linge, Mu kokoeliulivuti vania God gaia te vaheu na vola.
PSA 42:9 “Ghe God, nigua na vatu ngasi,” tu ngangaraha “E ghua ge o nia ponolio? E ghua ge ku sakutua kolili itatana pungi, ge kara gunaliu ga na ghaghua na lei levunimate?”
PSA 42:10 Didira na ghanaghana ni gunaliagu te vagha ke togo potaa na volagu tana mate. A gaira tara batobato, “Ivei agaia nimua na God?”
PSA 42:11 E ghua ge u lio kihi ngangata? E ghua ge o dikalio? Inau ku varavaghinia nigua na ghanaghana kodo itatana God! Inau ku ghoi holohaba so gaia nigua na God mana vavolagu!
PSA 43:1 Ghe God, Ko tatea vaniu na kabu marabu, mo ko pilupungisiau itadira rana lei tinoni tangohahi, Ko vavolau itadira na lei tinoni sorisori mana tangotangodika.
PSA 43:2 Na pukuna Ighoe nigua na God, Nigua na vatei vola itamua. Me ghua ghe o tona saniu? Me ghua ge u sakutua kolili tana pungi mi tana ungaunga ni mate, itadira tara niu ghighirou tana lei ghaghua na levunimate?
PSA 43:3 Mo nira vetena rughuhoru mai nimua na marara mana utuni. ma kara righitaoniu lubatira ge kara liuliu va ta nimua na ghotu tabu, va tana bonamu to ghahagho iga.
PSA 43:4 I kakeri ge ku tona ta nina malei sukaghi God, Mi ga ta God te butu ni mai na rivurivu mana togotogo. Inau ku holoutogho nia na tigitigi ge God, nigua na God!
PSA 43:5 E ghua ge o dikalio ngangata? Inau tu talua nigua na ghanaghana mava itatana God! Inau ku ghoi holoutoa so agaia na pukuna gaia na vavolagu mana nigua na God!
PSA 44:1 Ghe God, Ighai tai rongovighi nia tua na lei kulimami te vagha tara bosai vanighai na lei kukuamami tana hava to gonia itatana balu bongi te padi tana tualani mai.
PSA 44:2 Te vagha to nira ga na ghuru horua dira rana voo tana lei sopa kemadira mo vahera na pari rana lei kukuamami Ighoe to vahaghitailira ta ghadira na levunimate, mo nira na lei kukuamami mara tatavahale.
PSA 44:3 A gaira tara mua manangi vulea na pari nia didira na isi Me mua didira na laga heghedira te nera ge ra nia laga vule. Hauva ma nimua na puku ni maana ge ra nia tangomana. nia na pukuna to lio uto vanira mo tatea nimua na dolo itadira.
PSA 44:4 Ighoe nigua na God mana vunaghigu. mo vahera na laga vule vanira nimua na vure.
PSA 44:5 nimua na maana oli vamua ghe ighai tai turi bitara na ghamami na levunimate. itatana ahamu oli heghemu vamua ge kai turi bitara ghamami na kana
PSA 44:6 Nigua na baghe heghegu tu mua taluutunia. Inau tu mua idumia siki nigua na isi ge ke vavolau
PSA 44:7 Ighoe to vaheghai mai na laga vule itadira na ghamami na levunimate. Mi ghoe to nira ge ra kubolu horu gaira tara nighai sika.
PSA 44:8 Tana lei dani soko ge God, Ighai kai holohabagho ma kai holoutoana ahamu kasila.
PSA 44:9 Mi taeni ighoe to kabu sagauvighai. Mo mua ghoi ghidevira nimami na ovu ni vure ni sura tana veitotoghoni
PSA 44:10 Ighoe to nighami ge ai sama pulohi itadira ghamami na levu i mate me talana vanira ge kara dikalai nimami na lei hegohego tana pari.
PSA 44:11 Ighoe to tangomanaghai te vagha na sheep te gonidila ge kara pusia. mi ghoe to neghai ghai havukaghi kolili tana lei sopa kema
PSA 44:12 To nighai hunulu, ighai nimura na lei vure uto tana malumu. Mo nighai ghai taho vaho tua ta nimami na lei sopa uto itamami.
PSA 44:13 Ighoe to neghai ge ra batobatoghai na lei ghamami na komu kolu. Ighai tara kiakia kiahaghinighai mara mua liomami, mana lei kema soko tara kililighai tara batobatoghai mara koengeleghai.
PSA 44:14 Ighoe to neghai ge ra batobato ghai na lei tinoni; Ighai tara bosa batobatoghai na maramana udolu.
PSA 44:15 Ighita udolu ka mua tangomana ge ka sogha poloa nina lio ni talumuri mana kikinima; na maa tara gegere pungisighi nia na lei matamami.
PSA 44:16 Na hava vamua tai rongovia na koepasa itadira tara nighai ghighirou.
PSA 44:17 Ma raeni soko te kale tua me hauva ma mua nigho ponolio, Ighai tai mua diudiua nimua na vetena.
PSA 44:18 Na lei tobamami tara mua tona sanigho. Ighai tai mua sivi tana halautumu.
PSA 44:19 Hauva mi ghoe to neghai ge ai vahaghitaili mai tona sanigho. Mi ghoe to kuvihighai nia na ungaunga ni pungi mana mate.
PSA 44:20 Ge ke vagha ighai kai ririukeha na holohabana dida na God pa ka vurehighi na lei limamami itatana kokoeliulivutiani na lei god keha,
PSA 44:21 God ke ghilala utunia sughua, na pukuna gaia oli heghena te pukui me ghilala udolui na lei ghanaghana te kabu polo tana [lei sopa toba]/[tobamami].
PSA 44:22 Na pukuna ighoe, ge kakale ighai tana lei dani soko. mi ghai tara pahepaheghai vagha na sheep.
PSA 44:23 Ko sakeraghi dato, Ighoe, Lord, E ghua ge o maturu? Tughuru dato! Mo ko bei neghai sika kasila.
PSA 44:24 E ghua ge o vaevane keha? E ghua ge o nighi ponolio nimami na lei vahaghitaili mana gunaguna?
PSA 44:25 Ighai tai tumu taghoti horu itatana ravu, ma kolitao horu tana ravu te meto.
PSA 44:26 Tughuru dato! Hangaghai! Ko vavolaghai nia nimua na dolo ke mua mautu haia.
PSA 45:1 Na tobagu te vonughia na ghanaghana te uto utoa, Inau ku bosa poloani na lei kokoe vania na vunaghi, Na lapigu te vagha na vatei gegere vagha na tinoni te gegere uto.
PSA 45:2 Ighoe na matakage utuni vulera na lei taba ni vure soko na lei bosa uto lee tara tavetave mai tana ghidumu. God, oli heghena te vautogho kasila.
PSA 45:3 Talu dila nimua na isi ge na malaghai haba! Ighoe vamua to rongoragha ngangata, vagha ghua na manamanaha!
PSA 45:4 Ta nimua na haba, haehaghe mo ko rughu horu va tana lagavule, Na vokovoko ni utuni, talumuri mana mua kiko. Tona haliu mo ko rughuhoru mo ko lutu maemanei na lei gehegehe dika!
PSA 45:5 Nimua na lei kuali tara vavangalu. Te kale pota na tobadira na ghamami na levunimate. Na lei kema soko kara poghotao inaghona gaia, Mi sarana na tuamu ke pilili.
PSA 45:6 Nimua na malei sopou ni vunaghi, Ighoe God, Ke mua soko ke va me va. Nimua na maana ni vunaghi [tara kokoe tatea tara utuni.]/[te maemane, mi tatana gaia, ko righitaonia nimua na kinakabu]
PSA 45:7 Ighoe to dolovia na hava te kaekage, mana totobo te dika to nia sika. Keri te vagha ke, God, nimua na God, te siusiugho, me kovala horua na kokolo madalo ni rivurivu i vuvungamu haba vulera na lei tinoni soko.
PSA 45:8 Nimua na pupulu te, to uruuru iga na myrrh, aloes, mana cassia. Mi tana bonana na vunaghi tara vaghuvaghua nia na lei totobo pura, Ighoe tara nia lingelinge vanigho nia na lei harp.
PSA 45:9 Na lei daledira vaivine na lei vunaghi tara kabu ighobudira na lei nimua na vure ni lutu. Na vinahogho te tughuru tana pala madolomu mete nia vaghuvaghua na puku ni Gold tara lavia tana Ophir.
PSA 45:10 Ko rongoviu inau, ghe detei vinahogho; Ko holopangotia tana tobamu na hava tu bosa Ko nira ponolio nimua na vure mana lei bona ni komumu tara hau.
PSA 45:11 Na taumu na vunaghi te nia togotogo na utona na reireimu Ko talumava gaia na maghutumu.
PSA 45:12 Na vunaghi ni Tyre ke siusiugho nia na dolo. Mana lei tinoni tara lologho Kara nongia na hava te nagho itamua.
PSA 45:13 Na vaivine te taulaghi, na vinahogho, te pitu tana vokina Te nia pupulu na tivi tara vauhia nia na Gold.
PSA 45:14 Ta nina na alo utoutoa, agaia tara hulia va tana vunaghi mana lei kulana vaivine tara tona kolua.
PSA 45:15 Ivei vaho te vagha, na togotogo ia to nira ghaghua, Te vagha tara rughu haghe tana valei ni haba.
PSA 45:16 Rana lei dalemu kara mai vunaghi vaghara na lei tamadira. Mi ghoe ko nira ge kara vunaghi pungisighi na lei komu.
PSA 45:17 Inau ku ghanaghana na ahamu tana lei sopa vavata udolu vagha keri ke, na lei kama kara holohabagho ke va me vaa.
PSA 46:1 God, ighoe dida na laga mana vola, Mo gonidilaa haia na hangada tana bona ni gunaguna.
PSA 46:2 Keri ke, ma ka mua ghoi mataghu, sakai ghua manaa na anu ke mai mana lei ghotu kara tavuti kehara ma kara tumu horu tana tahi.
PSA 46:3 Talana na lei ghotu kara kahikahi te vagha na beti te voghuvoghua te tave.
PSA 46:4 Na betitina te nia hevei na rivurivu tana komuna dida na God Na komu tabu nina na puku ni haba.
PSA 46:5 God, heghena vamua te ghaha itatana komu vaghana keri; Ke mua ghoi tangomana tua na durake. God ke pilupilua tana taporasana na dani.
PSA 46:6 Na lei vure tara ngingili laga, mana lei kinakabu soko kara havukaghi kolili! God ni viviha ke nia hevei mai na viviha mana maramana ke obo keha!
PSA 46:7 A Lord puku ni maana te kabu ighobuda, Na God ni Israel gaia dida na pilupilu/vatu ngasi
PSA 46:8 Kau mai, ma kau righia nina lei lutu nina Lord te rongoragha Ma kau righia ivei te vagha na laviana mai tana maramana na mana ni durake
PSA 46:9 Mana betoana na lei sura tana maramana udolu. Agaia te gotia na baghe mana tinabe te sodui ge e rua. Me Kerea na tako tana lake.
PSA 46:10 Kabu todore, ma kau ghilala Inau a God! Na lei kema soko kara talumavau Inau. Na maramana udolu ke talumavau Inau.
PSA 46:11 A Lord puku ni maana te kabu ighobuda Na God ni Israel gaia dida na pilupilu/ vatungasi
PSA 47:1 Mai ghau na lei vure soko, Kau tapoi na limamiu nia na rivu! Kau ghuu dato vania God nia na togotogo mana rivurivu.
PSA 47:2 A Lord puku na maana te haba va, Agaia na vunaghi haba tana maramana udolu.
PSA 47:3 Agaia te taluhorura na lei kema i sarada; me talura na ghada levunimate i sarana marevoda.
PSA 47:4 A gaia te vilia vanighita na komu ni baubahu te vagha na bonada; Tana bonadira na lei kukuana Jacob te dolovira.
PSA 47:5 A God te nia dato na ngingili rivurivu Ma Lord te nia dato na talama ni tavuli.
PSA 47:6 Kau linge holouto vania God, linge holouto, linge holouto vania dida na vunaghi, kau linge holouto!
PSA 47:7 A God, gaia na vunaghi haba tana maramana talighu kau holohabaa nia na Linge holouto.
PSA 47:8 A God te vunaghi pungisia na maramana udolu; agaia te Kabu ta nina mali sopou te haba.
PSA 47:9 Rana lei haba ni maramana tara kabu sakai sonikolu. Agaira tara hangaghita tana holohabana na God ni Abraham. Na lei vunaghi ni maramana a nina God. Agaia ka nia kikinima ivei mi vei.
PSA 48:1 Ivei vaho tua te vagha na habana Lord, me mava na bosa utoana tana komuna dida na God; mi tana nina ghotu te tabu.
PSA 48:2 Ivei vaho tua tea na utona mana datona, na maramana udolu te nia togotogo na righiana. Na ghotu Zion, na ghotu te Tabu, na komuna na vunaghi [haba lee]/[puku ni haba]
PSA 48:3 God te hagha heghena tua tana vale datogha i Jerusalem ge talutatea heghena te vagha na pilupiluna.
PSA 48:4 Na lei vunaghi ni maramana tara hogholavaghi tana ovu ni sura mara gonidilaa ge kara haghe tana komu.
PSA 48:5 Mi tana bona tara righia ge ara tumu ni mate Ma gaira tara mataghu mara sama keha.
PSA 48:6 Ma gaira tara nia taetabe ngasi na mataghu; te vagha na vinekama ta nina na vadangi ni vahuhu.
PSA 48:7 Te vaghara na lei vaka sule i Tarshish; na ghuri sule ngangata te dikalara
PSA 48:8 Ighai tai rongovia tua na ladana mana rongoraghana na komu sule keri, mi taeni ighai tai righia heghemami na komuna dida na God, A gaia ke righitaonia ke va me va.
PSA 48:9 God, Ighai tai kokoeliulivuti vaovarongo ta nimua na dolo ke mua soko, Te vagha ighai tai holohabaa tana bonamiu te Tabu.
PSA 48:10 Na ahamu te rongoragha, Ghe Lord, Ara hei soko tana maramana talighu kara holohabaa ma nia na lima madolomu te laga ke vonughia na maemane.
PSA 48:11 Lubatira na lei tinoni i vuvungana na ghotu i Zion kara rivurivu, mana lei komu sule ni Judea ke togotogo ma nimura na dete soko tara uto.
PSA 48:12 Haghevia, mo ko righitalighutia na komu sule Jerusalem, sakutua talighutia mo ko idumighi na lei valei datogha iga.
PSA 48:13 Vatoghaa na pilupiluna te ngasi mo ko righighi na lei valena ge kau tughunighi vanira arahei kara mai imuri.
PSA 48:14 A keri te vagha gaia God, A gaia dida na God ke va me vaa. ma gaia dida na righitaoni, koekobe ka mate.
PSA 49:1 Kau rongovia aeni ighau udolu na lei vure; Ighau udolu tana maramana kau varongohighi.
PSA 49:2 Haba mana kubolu, tinoni sosodo mana bona, kau rongo!
PSA 49:3 Na lei bosagu te vonughia na manaha; mana lei ghanaghanagu te nia vonu na ghilala.
PSA 49:4 Inau tu varongohi pukupukua na lei vavaghaha mu ku tatea nigua na bosa tana ghalevu ghalo.
PSA 49:5 E Taho na hava ku mataghunia tana bona ni gunagunagha. Tana bona na levunimate tara talighutiu.
PSA 49:6 Gaira tara ghanaghana kodo tadia na lologho au. Mara nighi mangamangagha didira na sosodo au.
PSA 49:7 Me taho siki sakai tadira ke huiolia heghena tana mate mana peluana nina peluoli God
PSA 49:8 Na huioli te mua malumu na maiana Me taho siki sakai ge ke pelu aua.
PSA 49:9 Me ke vagha ge ke vola kasila me ke mua righia na maramana ni mate.
PSA 49:10 Mara hei tara manaha kara mate, te vaghara na bule mana toba kupi. Ara luba sanighi didira na sosodo au i muri.
PSA 49:11 Na puku ni komudira na maramana ni mate, gaira kara kabu igaa ke va me va; Mara holo taonira nia na bona keri, mara sanighi didira na lologho vanira na keha.
PSA 49:12 Ma gaira kara mua kabu daro ta didira na lologho au; Gaira kara mate vaghara vamua na lei maumanu.
PSA 49:13 Aeni te vagha didira na hahi tara bule mara talu sulera heghedira.
PSA 49:14 Te vagha na sheep tara hulira va i betidalo, na mate te vatoghaa vanira vagha na righitaoni. rana uto kara umaghi pungisira te puipungi mana hulidira ke vuvuha tana gilu ni mate ke hauvia na komu tara haghara igaa.
PSA 49:15 Ma vaniu inau, God ke huiolia na volagu; Agaia ke lavi kehau ta nina maana na mate.
PSA 49:16 Ko bei mataghu, ge kara lologho au ara hei na bona mana valedira ke togotogogha.
PSA 49:17 Mi tana bona ni mateadira, Gaira kara mua ghoi lavia diki totobo kolura. Ma didira na lologho ke taonira va tana gilu ni mate.
PSA 49:18 Tana bona ni volana te togotogo ta nina ghanaghana heghena; Mana maramana te nia ghuu na togotogo ta didira na lutu uto.
PSA 49:19 Ma gaira kara mate te vaghara na balu. Ma kara mua ghoi righia ghua na marara.
PSA 49:20 Na vure tara nia talunagho didira na lologho tara mua ghilala agaira kara mate te vaghara vamua na lei maumanu.
PSA 50:1 A Lord God puku ni maana te bosa, me detera na lei tinoni tana soghaana mai ga na aho, maia te va huu iga.
PSA 50:2 Tana ghotu i Zion te vatei ghagharugha iga God te mararaa nia na marara uto.
PSA 50:3 Ghada na God, te nia dutu mai na [dedemo]/[talamo] ni viviha na lake ke durake na lei totobo i naghona mana gutuveve ni maraghata sule ke talighutia.
PSA 50:4 I kokou mi pari koro nina komu ni righi kale utuni. tatana a gaia ke detera nina na vure.
PSA 50:5 Lavira mai itagua nigua na vure taluutuni Agaira ra hei tara gonia na baubahu nia na sukaghi.
PSA 50:6 Lubatia i kokou ke talutatea nina uto te maemane A God heghena vamua ke dete.
PSA 50:7 Aghau nigua na vure, kau rongo! Inau ku bosaa; raeni nigua na kakage vanigho Israel Inau God, nimua na God.
PSA 50:8 Inau tu mua loghoa siki bosa ni huhuru ta nimua na sukaghi, pa na lei sukaghi kekere. To lavia mai ta nigua na bela ni sukaghi.
PSA 50:9 Mi nau tu mua liona siki buluka tana valemu, Mu mua liona ghua siki goat ta nimua na pilu.
PSA 50:10 Na lei maumanu udolu na leiao a nigua: Inau tu loghora na lei bolo soko tana lei togha ni ghotu.
PSA 50:11 Na lei manu ni popopo mana lei maumanu udolu ni nanata ke a nigua.
PSA 50:12 Ge tuku vitolo ke, mu ku mua tughurua vanigho Na pukuna na maramana udolu a nigua, mana lei hegohego soko i lokana.
PSA 50:13 inau tu mau nia ghaghua to nia sukaghi na buluka mu mua nia ghaghua na ghabu ni Goat.
PSA 50:14 Mana hava vamua tu puku ni liona ke, nimua na puku ni holouto vamua God, Mi nau tu liomu ge nimua na baubahu ke kale utuni vania gaia te haba i kokou.
PSA 50:15 Ko ghanaghanau tana bona ko haghagho tana gunaguna mi nau ku vavolagho, mi ghoe ko va heu na talumava.
PSA 50:16 Ma God te ghaghua vanira tara tangohahi Kau bei ghoi nighi ghaeghahe nigua na lei vetena, ma kau bei ghoi tate ghau heghemiu tau taotaoniu inau.
PSA 50:17 Ighoe to nia sika nigua na totoro ni taraghi mo nighi lei nigua na vetena me totobo lee vamua.
PSA 50:18 Tana bona to righia agaia te gito ke, mo hangaa Mi ghoe to sonileaa vamua nimua na bona itadira tara ngelera na taudira rana keha.
PSA 50:19 Na Mangamu te bosai na lei bosa dika, mana lapimu te vonughia na sorisori.
PSA 50:20 Ighoe o sopou kolili ni bosa pungisiana na hoghomu, Na pukuna dalena tinamu hoghomu.
PSA 50:21 Tana bona to gonighi na lei totobo udolu raeni ke, Inau tu kabu todore, mo ghanaghana ighoe tu mua nia ghaghua na hava: mi taeni inau ku tatei na lei nimua na hahi, mu ku gegerei na lei nigua na totobo i vuvungamu.
PSA 50:22 Kau tughui na liomiu. Ighau rahei tau mua ghanaghana God, ku vuti keha ghau gea, me taho siki sakai ke vavolaghau.
PSA 50:23 Mana niana hevei na holouto gaia keri na sukaghi ni talumavaagu. Inau ku talutatea vanigho a nina maana ni vola a God.
PSA 51:1 Ko aroviu, Ghe God, Na pukuna nimua na dolo mana lei uto tara subo Ko hola kehai na lei nigua na hahi.
PSA 51:2 Ko apo marabu utou ta nigua na tangohahi: Mo ko marabui tana lei palugu.
PSA 51:3 Tu ghilalai na lei nigua na gehegehe te vatei maamaagha tu gonighi tara kene taoniu tana dani mana bongi.
PSA 51:4 Itamua vamua, mi ghoe heghemu vamua inau tu tangohahi, Inau tu nei na lei totobo te dika itamua, Ighoe ko nia hevei na uto tana hava to bosaa ma nimua na dete itagua kara maemane
PSA 51:5 Tana sivuraghagu, Inau tu tinoni tangotangodika Eo, tana bona tu kau mai tana kutuna tinagu.
PSA 51:6 E utuni, to liona na utuni tana toba ni tinoni: Ighoe ko taraiu ge ku manahana na vola ilokagu.
PSA 51:7 Ko apo marabu tana lei palugu, ge inau ku marabu ko apou [mughua], Mi nau ku pura vulea [na snow]/[rana lovo]
PSA 51:8 Ko va hea oliu mai nigua na togotogo, Ighoe to tagotighi na huligu ko neu ge ku ghoi togotogo pulohi.
PSA 51:9 Ko bei righighi na lei palugu mo ko talukehai na lei nigua na hahihahi.
PSA 51:10 Ko vuha ilokagu na toba te maghora, Ghe God. Ko vavaolua na tarunga te utuni ilokagu.
PSA 51:11 Ko bei tiva kehau tana bonamu mo ko bei soni kehaa nimua na tarunga tabu itagua.
PSA 51:12 Ko ghoi vaheu mai na togotogo ta nimua na vola maurihali mo ko neu ge ku lagalaga na taoniamu
PSA 51:13 Mi nau ku taraira nia na nilabumu rana tangohahi Ma gaira kara liliu pulohi vanigho.
PSA 51:14 Ko talukehai vaniu te tave na ghabu, Ighoe God, to vavolagu vaho ge Inau ku nia linge rivurivu a nimua na talukehai palu.
PSA 51:15 Ko vukesia na ghidugu, Ghe Lord, Ge Inau ku holohabagho.
PSA 51:16 Ighoe to mua nia togotogoa na sukaghi, Inau tu mai hegho Puku lavia vanigho na sukaghi kekere ighoe ko mu lavipangotia.
PSA 51:17 Na sukaghi to nia ghaghua Ighoe ke na toba te paruruha. Na tabo te tughu mete paruruha, God ge ko bei sivilaghiniu.
PSA 51:18 Ko righia nia a veiarovi i Zion mo ko hanga mo ko kisu olia na peona Jerusalem.
PSA 51:19 Ighoe ko nia togotogo na puku ni sukaghi uto, nia na lei sukaghi kekere, mana sukaghi udolu, Ma kara nia sukaghi na buluka ta nimua na bela tabu.
PSA 52:1 Vania na tinoni te lutulutu linge na lingena David, taonia tana bona a Doeg na tinoni ni Edom te bosa vania a Saul, te talua tana komu ni pipiti vanira rana kisumate a David a Ahimelech. Ighoe to hologho nia heghemu na tinoni te laga vule tana kisumate, Ina sughua? Ivei te ghaghua ge o nia talunagho kolili a nimua na gehegehe dika eni, Ighoe to nira a nina vure a God ge ara mua loghoa na talumava?
PSA 52:2 Tana lei dani udolu to talu dilaa na haurake na lapimu te toro tatasi vagha na vangana na (isi dadara.)? Ighoe na tinoni to manaha au vulea ngangata tana kokoe sorisori.
PSA 52:3 Ighoe to dolovi ngangata na gehegehe dika vulea na gehegehe uto. mana sorisori vulea na utuni.
PSA 52:4 Ighoe to dolovi ngangata na bosa ani na lei totobo te va lavibuleadira na balu tinoni Ighoe na tinoni sorisori.
PSA 52:5 Hauva ka, ma God ke gora kehagho tana komumu me ke sania na bonadira tara vola kasila
PSA 52:6 A gaira tara kabu marabu, kara vaevanea ma kara mataghunia A gaira kara kiakia ma kara ghaghua,
PSA 52:7 Vaevanera vaa na lei mane sutusutu sule ngangata na hava te kalera tara mua loghoa na talu mavaa itatana God. Hauva ma gaira tara talu mavaa vamua a didira na lologho mara nia sule kolu na gehegehe dika mana tarungadira te labe.
PSA 52:8 Mi nau te vaghau na ghai tara vatua nia na Olive Te totolo me kotukotu i lokana valena God. Inau tu talu mavaa a nina dolo a God te mua soko buto, ke va me va
PSA 52:9 Inau ku bosautogho ke vaa me vaa ghe God nia na lei totobo te gonighi. Inau ku polopitua nimua na lei veiarovi. I naghona na matadira nimua na vure.
PSA 53:1 vania na tinoni te taghaoa na vungu ni linge: [A nina kabu beto ni ghanaghana] nina David. A gaira tara bule vamua tara bosa mara ghaghua tana tobadira, “Te tahoa God,” A gaira tara sonia na uto mara tona va vania na dika, mana lei ghanaghanadira te dika. E taho tua siki sakai ke gonia siki uto!
PSA 53:2 God te vaevane horu mai i kokou, i vuvungana na vinavahuhu ni tinoni. A gaia te vaevane horu mai ge ke vaevane sodoa ge a siki sakai so na puku ni ghanaghana manaha. Ge siki sakai te kene taonia God.
PSA 53:3 Hauva ka me taho, Agaira udolu tara ririu keha vania God. A gaira udolu tara vuha sania na uto mara tona va vania na dika. E taho tua siki sakai ke gonia siki uto, hughua a sakai na tinoni te taho!
PSA 53:4 Kara mua tangomana tua na naunau ta didira na hahi a gaira tara gehegehe dika? A gaira ta ghani soko laghinira tua nigua na vure vagha na berete Ara mua tangomana tua na ghanaghana ni kokoeliulivuti vaniana God.
PSA 53:5 Hauva, mana mataghu ke ngasilira agaira, na mataghu te vaghaa tara mua ghilalaa mai mua i dania God ke havukaghinighi na hulidira na ghamua na kana Ighoe ko talura tana vati mamaagha nia a God te soni kehara tua vaghara tara dika gaira.
PSA 53:6 Tu liona na vatei vavola keri sogea ke va mai tana ghotu Zion ke vavolaa Israel! Nia tana bona God ke ghoi talugoni olira nina vure Jacob ke nia ghaghua vola na togotogo, me Israel ke rivurivu.
PSA 54:1 Ko nia mai kolu na mana te laga, Ghe God, mo ko vavolau na levunimate! Ko pilupungisiu nia nimua na maana te laga.
PSA 54:2 Ghe God, ko rongoviu ta nigua na kokoeliulivuti. Ko kabu vaovarongo mai ta nigua na nongi papara.
PSA 54:3 Nia rana keha tu mua ghilalara tara liona na labuagu nia na lei totobo ni matemate; na lei mane laga tara liona na mateagu. A gaira tara totobo lee vamua itatana God.
PSA 54:4 Hauva ka, ma God a nigua na hahanga A gaia Lord te pangotiu ge u vola!
PSA 54:5 Ko nighi didira na lei padalaghi ni dika na ghagua na lei levunimate ge ke ririu pulohi vanira. ko gonia te vagha to nia baubahu tua mo ko soko laghinira.
PSA 54:6 Inau ku ni sukaghi nigua na hevei oli heghegu gatu vanigho. Inau ku holoutogho na ahamu, Ghe Lord nia te uto te vaghaa.
PSA 54:7 Nia ighoe ko vavolau ta nigua na lei vahola tara kauliu. Mo hangau ge ku laga vulera na lei ghagua na kana.
PSA 55:1 Vania na tinoni te taghaoa na vunguvungu ni linge. Nina David Ko rongoviu ta nigua na kokoeliulivuti, Ghe God. Ko bei nia hughu a nigua na tangitangi ni hahanga.
PSA 55:2 U bongi ngangatagho ge ko vaovarongo mo ko heu na bosa tughu a nigua na lei vahola kaukauli tara au vule ngangatau tua.
PSA 55:3 Lei ghagua na kana tara ghughuviu, ara nighi ghaeghahe laga dato na lei lavi mataghu tara matemate. Ara talui na lei vahola kaukauli i vuvungagu. Agaira tara hiliviu ta didira na rutu papara.
PSA 55:4 Na tobagu te vahaghitaili ngangata. na mamataghuna na mate te mana pungisiu.
PSA 55:5 Na mataghu mana tatata tara au vuleu. u mua tangomana tua ge ku beto na kahikahi.
PSA 55:6 Ivei te ghaghua sughua ge ku loghoa na ghata vaghaa na bola ke; keri ge ku lovo keha mu ku aheahe.
PSA 55:7 Ge ku lovo sagau vaa tana tautalu asi.
PSA 55:8 Ivei ke ghaghua ge ku mina samapolo, sagauvia na maraghata ni gunaguna te mamataghugha.
PSA 55:9 Ko haurakera, Ghe Lord, mo ko nira ge kara hoghohare tana koluadira, Na Inau tu vaevanea na haurake, veilalabui mana hughuhughu i lokana na komu sule.
PSA 55:10 Na peona tara talighutia tana lei bongi mana dani ge kara bei mai haghevia. Hau va ka, mana puku ni totobo te mamataghugha ke na lei gehegehe dika ilokana na komu sule.
PSA 55:11 Na mate tinoni mana gitogito tara kale so. Ivei tua ilokana na komu sule. Na lavi mataghu mana pasapasa popolo tara vonughia na lei baebasena na komu sule.
PSA 55:12 Te mua ghagua na kana te bosa dikalau u tangomana sono ge ku lavia keri. Tara mua ghagua na kana tara ghanaghanara heghedira tara mava tara bosa dikalau Inau u tangomana sono ge ku polo vanira.
PSA 55:13 Hauva ka, mi ghoe, a nigua na tinoni te kaekage kolu itagua, ghagua na udukolu mana kulagu to dutuviu.
PSA 55:14 Ivei te vagha na utona dida na udu kolikolu toro nia togotogo tana bona to sakutua koukolu vaa tana valena God.
PSA 55:15 Lubatia na mate ke ghurukeha na ghagua na kana nia na hare. talana na malei beku tinoni mate ke sononi volara, nia na gehegehe dika te mangatia na komuna tana lokadira.
PSA 55:16 Mi nau ku holoa God, Ma Lord ke vavolau Inau.
PSA 55:17 Tana puipungi, levu ni aho, nulavi, mi tana bongi, inau tu ghaeghahe dato laga ta nigua na vahaghitaili ma Lord te rongovia na tangi ni mangagu.
PSA 55:18 Agaia te vavolau me righitaoni utou ta nigua na vahaghitaili. tana veitotoghoni tara utu talighutia. Sakai vamua te vaghaa keri ka, ara subo so tara hughu Inau.
PSA 55:19 God, te vunaghi haba kasila, ke rongoviu me ke talumurira. nia ghagua na lei levunimate tara mua liona ge kara tughui na lei gehegehedira Ara mua nia kikinima God.
PSA 55:20 Vania na kulagu eni, agaia te perou agaia te diua nina lei baubahu.
PSA 55:21 Na lei kokoena tara malebo te vagha [na lei vanga tara malebo]/[na tahi beata] Hauva ka, mi loka ni tobana ke, na kisu mate. Na lei kokoena tara vaghai na [beti ni beto pileana na vahaghitaili.] /[na oil/oele] hauva mi sarana na lei vatei suki tinoni.
PSA 55:22 Vahea nimua na lei vahola, Ighoe A Lord, ma gaia ke mua lubatira rana taluutuni ge kara madali keha ma kara tumu
PSA 55:23 Mi ghoe, Ghe a God, ko nira vetena horu tara mua taluutuni tana gilu ni haurake rana mate tinoni marana kiko kara mate gari Mi nau tu ghanaghana mavagho ge ko vavolau.
PSA 56:1 Vania na tinoni gehe linge, nina linge David, taonia tana bona rana lei Philistia tara kene taonia i Gath. Kara linge taonia na tangina na bola tana ghai, tana bona sagau. A ghe God, Ko aroviu na lei ovu ni kisumate tara levunimate vaniu tara lutu ngangatau Hei ghagua na kana tara gunaliu na dani udolu.
PSA 56:2 Ra lei ghagua na levunimate tara bosa horu inau haia ma subo tara gunali tabou tana didira na talunagho.
PSA 56:3 Mi tana bona te torou na mataghu, Inau tu talua nigua na ghanaghana kodo itamua.
PSA 56:4 Aghe God, Inau tu holoutoa na hava to bosaa. Inau tu ghanaghana kodo itatana God, me ghua ge ku ghoi mataghu? Na hava ku tangomana ge ke gonia vaniu na tinoni lee?
PSA 56:5 Gaira tara riukaghinighi haia na hava tu bosai tana lei bongidira tara padalaghinighi na lei halautu ni vahaghitailiagu.
PSA 56:6 Gaira tara mai sakai sonikolu ge kara vaevane popolou, vaevane taotaoniani na lei sakusaku tuagu, tara liona ngangata na mateagu.
PSA 56:7 Ko bei lubatira ge kara nia tona keha kolua didira na gehegehe te dika. Mi ta nimua na rutu papara, Ghe God, ko nira rabo horu tana pari.
PSA 56:8 Ighoe to mata reireighi na lei nigua na dikalio. Ighoe to vahikolui na lei kolobu ni matagu ilokana nimua na vauvaghu. Ighoe to gegere horu sopasopai ta nimua na buka.
PSA 56:9 Mi tana dani ia ku hologho ge ko hangau, na lei ghagua na kana kara liliu ni doloviagu. Aeni tu ghilalaa: God te levu ni pala vaniu.
PSA 56:10 Ghe God, Inau tu holoutoa na bosamu: Eo, a Lord, inau tu holoutoa na bosamu.
PSA 56:11 Inau tu ghanaghana kodo itatana God me ghua ge ku ghoi mataghu? na hava ke tangomana ge ke gonia vaniu na tinoni lee?
PSA 56:12 Inau ku vakalei nigua na lei baubahu vanigho ghe God, Mu ku nia hevei vanigho na sukaghi ni holoutoa taonia nimua na hahanga.
PSA 56:13 Nia ighoe to vavolau tana mate; to righitaonighi rana tuagu tana turi madali. Mi taeni Inau ku sakusaku tua i nagho ni matamu, ghe God. I lokana nimua na marara te hevea na vola.
PSA 57:1 Vania na tinoni te gehe linge: nina linge David, tana bona te ghogho sania a Saul me va polopolo ilokana na vatuluma. Linge taonira na hulu (tangi na linge) “ko bei haurake.” Ko aroviu, Ghe God, Ko aroviu! Inau tu kene taonia a nimua na pilupungisi. I sarana na ungaunga ni ghatamu ku polo, koekobe ke soko tahaliu na maraghata dika.
PSA 57:2 Inau ngangaraha dato vania God te haba vule, vania gaia ge ke vakalei nina lei ghanaghana dila vaniu.
PSA 57:3 A gaia God ke nia hevei horu vaniu mai nina na hahanga ni kokou ge ke vavolau nia. Ge ke lavi kehau itadira agaira tara rughuhoru mai ge kara lakusau. A nigua na God ku nia hevei vaniu mai nina dolo mana utuni ke mua soko buto.
PSA 57:4 Na lei bolo ghaghala tara ruturutu tara talighutiu. Na livodira tara vavangalua vaghai na tinabe ma kuali, mana lapidira tara kuikurisi vaghai na lei isi.
PSA 57:5 Ko haba vule, Ghe God, vulei kinakabuni kokou tara haba vule dato. Na mararamu ke mararaa na maramana talighu.
PSA 57:6 Na lei ghagua na kana tara lohi dalau na piti ni tarikauagu. Na kanoragha te nia veveru na huligu. I ghobuna na halautugu tara ghelia na gilu sule, Hauva ma gaira heghedira sono tara tumu haghe ilokana.
PSA 57:7 Na tobagu te ghanaghana kodo itamua, ghe God, mughua ge u tangomana nigua na lei linge ni holohabamu.
PSA 57:8 Ko rarai, ghe na tarungagu. ko rarai, Ghe na ghalo ni titigi ghalevu mana ghalevu ghalo. Inau ku nia rarai labota nigua na linge.
PSA 57:9 Ghe a Lord, Inau tai holoutogho tana matadira na lei tinoni soko Inau ku lingei na vatei holohabamu ighobuni na lei kema.
PSA 57:10 Nia nimua na dolo te mua soko buto te datogha vagha na kokou mana parako. A nimua na puku ni utuni te saravighi na lei ghoghopa.
PSA 57:11 Ko haba vule, Ghe God, vulei na lei kinakabu ni kokou tara datogha au vule. Mana mararamu ke mararaa na maramana talighu.
PSA 58:1 Vania na tinoni te gehe linge: nina linge David. Linge taonira na hulu (tangi na linge) “ko bei haurake.” Dete maemane, Au ghilalaa sono na ghanaghana ilokana na kokoe ia eni, Ighau tau huhuli. E maemane sono nimua na dete bona to detera na lei tinoni?
PSA 58:2 E taho, a nimua na lei samalaghi tara pegopego nia hevei horu na pepo me mua dete maemane
PSA 58:3 Rana lei tinoni tangodika tara nia sivuragha kolu na palu vuivuni tana sivuraghadira tara lutua na sorisori mara tona taonighi na liodira heghedira
PSA 58:4 Ara angasua na [maomao] te vagha na lei poli maomaogha ghugha Ara vaghara na lei torokoe tara mua liona na rongo bosa.
PSA 58:5 Ara nia ponolio didira na lei huli na lei tinoni tara taluutunia na tidalo sorisori. Ivei ghua maana kara nia na gougonu taoniana didira na ghilala.
PSA 58:6 Ko goat kehai na livodira, Ghe Lord! Mo ko labu marutai na ngongodira na lei bolo ghaghala raeni, Ghe Lord!
PSA 58:7 Ge ma kara tovongo ponulu vaghara na beti te sosopi horua na pari te mamangaha mo ko nighi didira na lei totobo ni kisumate tana limadira ge kara totobo lee vamua.
PSA 58:8 Ge ma kara vaghara na lei koivo tara soko buto tana nenepa. vagha na meomeo tara vahua te mua aleale kolili. Ke mua ghoi tangomana ge ke vaevanea na aho.
PSA 58:9 God ke taghalaghini ke hara, agaira udolu rana vure vaolu mana vure haulaghi. mina vulea ga tala utuni tana ruruhu ni lake papara.
PSA 58:10 Agaira tara holohabaa God kara nia togotogo na vahaghitailiadira tara mua dete maemane. Ma kara sani na tuadira tana ghabudira rana tangodika.
PSA 58:11 Mi tana sosokona na lei tinoni udolu kara bosa ma kara ghaghua. E Utuni sughua, na taba te gonidila vanira rahei tara vola vania God. E Utuni ngangata sughua na God ke detei maemane uto iani maramana te ghanaa sughua.
PSA 59:1 Vania na tinoni gehe linge: Na lingena David, tana bona Saul te nira vetena na lei tinoni kisumate na va righitaoniana na valena David ge kara matea. Lingea tana hulu, “Ko bei haurake.” Ko lavi kehau itadira na lei ghagua na kana, ghe God, mo ko pilu pungisiu itadira tara mai ge kara haurakeu.
PSA 59:2 Lavi kehau itadira na lei vure labu polo raeni; vavolau itadira na lei vure mate tinoni raeni.
PSA 59:3 A gaira tara gonidilaa ghagua na mate. Ara mamataghugha na lei ghagua na kana tara pitudilau. Hauvaa, Ghe God, Inau tu mua gonia siki totobo ke hahi vanira.
PSA 59:4 Sakai vamua inau na tinoni marabu, A gaira tara gonidilaa ni mateagu sono. Ko tughuru dato mo ko hangau! Ko vaevaneu mai ta nigua na vahola.
PSA 59:5 Ghe a Lord, God, puku ni maana, Na God ni Israel ko tughuru dato mo ko hera na vahaghitailira na lei kema tara kabu dika. Bei righi arovira gea rana lei tinoni dika tara peropero tinoni.
PSA 59:6 A gaira tara mai tana bongi Ra nguru salalaa vaghara na lei kau asi tara mamaha tana bona tara tona kolili tana lei halautu.
PSA 59:7 Rongovighi na lei kokoe dika tara rughu horu mai tana mangadira. Na isi te mamataghugha te lovo horu mai tana ghiludira. Mara hurughi mara ghaghua, ahei ku tangomana na vahaghitailimami?
PSA 59:8 Mi ghoe nigua na laga, Inau tu pitugho ge ke lavi kehau tana vahola vahaghitaili nia ighoe, ghe a God, nigua na lei bona ni vola.
PSA 59:10 A nigua na God ke mai me ke hangau ta nina dolo te mua soko buto. A gaia ke niu ge ku rei horura tara kanahaghiniu tana lagavule.
PSA 59:11 Ko bei matera, na pukuna gaira rana lei kulagu na vure kara mua hau na niani ponolio na vata ghana ni taraighi. labu pogho poghotaola vaghini horura nia nimua na maana, ma kara nia tuturi kauha na tuturudira. Ghe a Lord a nimami na tako ni rerebe.
PSA 59:12 Nia na pukuna na lei bosa ni palugha tara bosai, nia na dika tana lei ghidudira, lubatia didira na talunagho ke talura tana dete, maia ghua didira na lei bosa ni vavaranga mana sorisori.
PSA 59:13 Ta nimua na rutu papara ko haurakera! nira piri keha udolu! Ge na lei tinoni togha tana maramana udolu kara ghilala a God te vunaghi pungisia Israel.
PSA 59:14 Na lei ghagua na kana tara rughuhoru mai tana bongi, ra nguru salala vaghara na kau asi tara mamataghugha tana bona tara tona kolili itatana na lei halautu.
PSA 59:15 Ra kenea na vanga kara ghania, ara mua mahu mara sosoko ni maturu.
PSA 59:16 Mi nau ku nia lingelinge nimua na maana. Ku nia ghughu na togotogo tughu puipungi nia na pukuna nimua na dolo te mua soko buto. Ighoe a nigua na bona ni polo. Na bona ni vola tana bongi ni kanoragha.
PSA 59:17 Ighoe, a nigua na laga, Inau ku linge holohaba vanigho vanigho ighoe ghe a God, a nigua na lei bona ni polo. Na God te talutatea vaniu na dolo te mua soko buto.
PSA 60:1 Na lingena David, na vatei tarai, te gerea tana bona David te pepo kolura Aram Naharaim maia Aram Zobah, ma Joab te pulohi me va matera ara hangavulu rua na togha ni malaghai ni Edom, tana boboko ni tahi. Kara lingea tana huluna na haihali te tughuni kaekalea heghena. Ighoe to nighami sika, Ghe a God, mo goat horua a nimami na pilupungisi. Ighoe to rutu vanighai; ko talugoni ghai ta nimua na kulakulagha itaeni.
PSA 60:2 Ighoe to anuanua na pari ni komumami mo labu vuha ma hahangavi. Ko tila kolu na lei bona tara ghaghe [ghavo] ge kara bei tumu keha udolu.
PSA 60:3 Ighoe to rutu papara vanighai tana lei bona te padi, mo nighai ge Ai inuvia na wine te nighai ge u bule na mamahamami.
PSA 60:4 Hauva mi ghoe to tughuru vaghinia na vaughilala vanira tara talumavagho na talutate ni pilu pungisi i naghona na gunaguna.
PSA 60:5 ko vola ghai nia na levu lima madolomu te laga, mo ko volara tana vahola nimua na vure to dolovi utora.
PSA 60:6 Ta nina na puku ni tabu, God te nia baubahu te vagha eni; Inau ku vilivoka Shechem nia na togotogo Inau ku kage utomate na boboko i Succoth.
PSA 60:7 Gilead ke a nigua, ma Manasseh ke a nigua. Ephraim ke sivuraghara na lei nigua na vure ni pepo, ma Judea ke sivuraghara nigua na vunaghi haba.
PSA 60:8 Moab ke nigua na ghairau sasara, Ma Edom ke nigua na seka. Inau ku ghughu tana laga vuleadira rana Philistia
PSA 60:9 Ma hei ke lavi hagheu tana komu sule ni lagalaga? A hei ke heu na laga vuleana Edom? Ighoe vamua God, hauva ighoe to talukeha ghai tua. Ko mua udu koluadira nimami na vure ni kisumate. Ai nongi ngagnatagho, ko hangaghai itadira na lei ghamami na kana, na pukuna na lei hahanga ni tinoni tara totobo lee vamua.
PSA 60:12 Nia nina na hahanga God, Ighai kai gonighi na lei totobo sule ngangata na pukuna ke turi bita horura na lei ghamami na kana.
PSA 61:1 Vania na tinoni gehelinge: Na lingena David, linge kolua na lei ghalo ni gougonu. Ko varongohia nigua na tangi, Ge a God! Rongovia nigua na kokoeliulivuti!
PSA 61:2 I tatana na lei sosokona na maramana, Inau ku tangi vanigho nia na hahanga, Na vahaghitaili te au vulea na tobagu, ko huliu vaa ta nimua na baravatu te datogha na vatei pilupungisi.
PSA 61:3 Nia ighoe, a nigua na bona ni polo mana pilupungisi, Na puku ni bona ni polo kara mua tangomana na sodoagu iga na lei ghagua na kana.
PSA 61:4 Lubatiu ge ke kabu kasila tana bonamu te tabu. Ge ku polo i sarana na ungaunga ni ghatamu!
PSA 61:5 Ighoe to rongovighi na lei nigua na baubahu vahola, Ghe God. Ighoe to va heu na lologhotughu to talu dilai vania ara hei tara nia kikinima na ahamu.
PSA 61:6 Ko nia na volana na vunaghi haba ge ke saravighi ke subo na niulu! Ge mana lei niuluna kara totolo tana lei vavata!
PSA 61:7 Ge me ke huhuli i sarana nina na pilupungisi a God ke va me vaa. Ko tuhua nimua na dolo te mua soko buto mana taluutuni ngasi kara mata reireia.
PSA 61:8 Keri ge ku talu habaa haia tana linge na ahamu ke vaghaa ku nia na taoniani a nigua na lei baubahu vahola tana lei bongi soko.
PSA 62:1 Vania na tinoni gehe linge: nia Jeduthun, na lingena David. Inau tu nia kabu beto sono na pitu dilaana God. itatana te mai a nigua na vola maurihali.
PSA 62:2 Agaira heghena vamua nigua na vatu ngasi mana vola maurihali. Nigua vatei tuturi kauha ge ke mua alealeu na hava.
PSA 62:3 Ara subo ghagua na levunimate tara koukolu, Agaira udolu tara tabotabo ge kara va mateu. Itadira gaira Inau te vaghau vamua na vokovoko tara durakei horua pana pilupilu te aleale.
PSA 62:4 Ara padalaghinia ge kara talu horuu ta nigua na malei haba. Ara nia rivurivu na tutugu sorisoriagu. Ara doloviu ta nigua na reirei, Hauva, mara [sukaghiu]/[bosa dikalau] tana tobadira.
PSA 62:5 Inau tu nia kabu beto so na pitudilara God, nia nigua na ghanaghana dila itatana gaia.
PSA 62:6 A gaia heghena vamua nigua na vatungasi mana vola maurihali; Nigua vatui tuturi kauha ge ke mau alealeu na hava.
PSA 62:7 Nigua na vola maurihali mana talu mava te va butu mai itatana God heghena vamua. A gaia te nigua na vavola, na vatu ngasi te na ghagua na kana ke mua hagalo sodou.
PSA 62:8 Ighau nigua na vure, kau talu mavaa gaia tana lei bona ni bongi soko, Kaikavi horura vania na tobamu, nia God, dida na vavolaghita tana vahaghitaili.
PSA 62:9 Vuivuni tadira tara haba dato me riti tadira tara pari sosoko, te mua vaghara siki totobo tana matana. Ge ko taboa na mavadira ke, A gaira tara mamala vulea na kolukolu ni ghuri.
PSA 62:10 Kau bei tabotabo ge kau nia lologho au na gito, Ma ge a nimua na lologho ke sule ghahagha ke, kau bei nia gea ge ke puku ni totobo tana volamu.
PSA 62:11 A God te kokoe tatavahalea tua, me subo ni bona tua tu rongovia Inau: Na maana mana laga a nimua Ighoe God.
PSA 62:12 Na dolo te mua sosokogha, Ighoe Lord, a nimua. E utuni sughua to detera na lei tinoni soko taonighi na lei totobo tara gonighi.
PSA 63:1 Na linge ni David, te gerea tana bona te kabu tana bona mamaha ni Judea. Aghe a God, Ighoe ke a nigua na God; Inau tu kene ngangatagho. Na tarungagu te nigho hanga inu, Na huligu te udolu te nigho ghaghua ngangata tana bona mamaha eni te taho iga na beti mana ghai.
PSA 63:2 Inau tu righigho tana bonamu te tabu mu taholaa gatu na ladamu mana rongoraghamu.
PSA 63:3 A nimua na dolo te mua sosokogha te uto itagua vulea na vola heghena: Ivei tu nia na holohabamu!
PSA 63:4 Inau ku talumavagho tana lei bongi ni volagu udolu, mu hau datoi vanigho rana limagu ta nigua na kokoeliulivuti.
PSA 63:5 Ighoe to togotogoa na volagu vulea na lologho au tana vanga ghania. Inau ku holohabagho nia na lei linge ni togotogo.
PSA 63:6 Inau tu ghanaghanagho tana bona tu maturu, tana bona tu koli tana ghimegu. Ku kabu hodo ma ghanaghanagho tana bongi udolu.
PSA 63:7 Inau tu ghanaghanaa taonia ivei to nia na hangagu: Inau u nia linge na togotogo tana ungaunga ni rana ghatamu to nighi pilupungisi.
PSA 63:8 Inau tu tumurigho; Na lima madolomu te tabe ngasiliu utou.
PSA 63:9 A gaira tara padalaghi ni haurakeagu kara luvu parihai. Kara ponulu horu tana lalo sara ni pari.
PSA 63:10 A gaira kara nia mate na isi, ma kara liliu ni ghadira na vanga na lei maumanu.
PSA 63:11 Hauva ka, mana vunaghi haba ke rivurivu itatana God. A gaira udolu tara ghanaghana taluutunia kara holohaba, Marana sorisori kara kabu hodo.
PSA 64:1 Vania na tinoni te gehe linge; na lingena David. Ghe a God, varongohia mai nigua na lei kokoe ni dikalio tana vahola. Ko bei lubatia didira na lavi mataghu ghagua na levunimate ke laga vuleu.
PSA 64:2 Ko pilupungisiu ta didira na lei padapadalaghi dika rana tangohahi hahi, Ta didira na ghanaghana ni samalaghi ara hei ara gehegehe dika.
PSA 64:3 Na lei lapi vavangana didira na isi kara nighi lalou: Didira na lei kuali kara nighi memene na lei kokoe dika.
PSA 64:4 Ara vanavana tana pepo koluadira rana lei tinoni te taho na heaheadira. Ara mua loghoa siki mataghu mara tarahara nia na pepo.
PSA 64:5 Ara sopa vei hahangai na goniani na lei lutu dika mara padalaghinia ivei kara nia gonidikaladidira na lei tari piti. Ara huahuati, “Ahei ke tangomana na righikaleana?”
PSA 64:6 Tana bona tara padalaghinighi na lei totobo dika tara gonighi ke, Ara bosa mara ghaghua, “Ighita ta padalaghi nia na puku ni padapada.” Na toba mana ghanaghana ni tinoni tara pegopegogha.
PSA 64:7 Hauva ka, ma God heghena vamua ke vanahi horura. Ara mua ghanaghana kalea, nina na kuali ke [sulu/sulupa] volara.
PSA 64:8 Na lei kokoedira ke ghoi ririu pulohi vanira me ke haurakera. Agaira udolu ara hei kara righia te kale na ghanaghana eni, kara bosa dikalara ma kara birubirui na uludira.
PSA 64:9 Ma gaira udolu kara nia tughuru na talumava, na ladavaghinia nina lei gehegehe a God, tara righi kalei na lei totobo mamataghugha te gonighi.
PSA 64:10 Ara hei tara mua gehegehe vania na God sorisori, Kara rivurivu itatana na Lord, Ma kara ungaunga itatana. Mara hei tara gehegehe maemane kara holohaba gaia God.
PSA 65:1 Vania na tinoni gehelinge: A nina na linge David. Ghe God, Ivei vaho tua te vagha na mavana na holohaba ia, a nimua na holohaba i Zion. Ighai kai vakalei a nimami na lei baubahu vanigho.
PSA 65:2 Nia ighoe to bosa tughuni nimami na lei kokoeliulivuti, mana vure subo udolu kara kokoe mai itamua.
PSA 65:3 Na palu te vonughighi na tobamami, ko talu keha udolui vanighai.
PSA 65:4 Ivei vaho tua te vagha na togotogo va vanira ara hei to vilira ge kara lavi dutuvira mau itamua. Agaira tara kabu ilokana nimua na bona tabu. Vaho tua te vagha na togotogo tu gonidila vanighai ilokana nimua na vale ni kokoeliulivuti te tabu.
PSA 65:5 Ghe God, na vavolamami, Ighoe to bosa tughu nimami na lei kokoeliulivuti nia na lei gehegehe ni talumava. Ara hei soko tana maramana tara ghanaghana dilagho ighoe Haba va rahei tara tona sagau tana tahi oka.
PSA 65:6 Ighoe to vuhai na lei ghotu nia nimua na maana mo voko pungisia nia na hulimu vaghaa na lei totobo ni gehemate, na laga te au vule.
PSA 65:7 Ighoe to va betoi na lei tangitangi ni tahi oka, kolui na lei tahi karaha tara malumaluate ma didira na ghughu na lei kema to va holoi.
PSA 65:8 Agaira tara kabu tana sosokona na maramana tara tughuru ilokana na talumava nia nimua na lei gehegehe te haeharegha. vuivuni ivei te va sogha mai ga na aho ritini te va hu iga, Ighoe to tabe datoi na lei ghuughuu ni togotogo.
PSA 65:9 Ighoe to vulivulia mo righitaonia na maramana, O nia ge sosodo me varangagha. A nina na lei daidari a God kara mua mamaha Gaira tara nia hevei na mola ni vuavua tana bona ni siosio, te vagha to arelavaghinia Ighoe ge ke ghaghua iga.
PSA 65:10 Ighoe to nighi na lei bona ni Subasuba tara maghura babui ge so bongighi na beti nia na uha, Te oboi na lei ghotughotu me taotaoni na lei tatetate. Ighoe to malua tea na maramana nia na kabu mo vautoi na lei vuavuana tara subo au vule.
PSA 65:11 Ighoe to vahea na pitiulu ni togotogo na niulu nia na mola ni ghegheli mana siosio; Sughua na malei sakutua te ngutu te vonughia me au vule.
PSA 65:12 Na tautalu asi te liliu me vaghaadira na buburu maumauri na lei maumanu, mana lei lighilighi ni ghotu te vonughighi na togotogo.
PSA 65:13 Na lei bona okaa ni buburu maumauri tara pupulua nia na lei ovuovu ni Sheep, mana boboko tara harai nia na vuavua. Agaira udolu tara ghaeghahe dato mara nia lingelinge na togotogo.
PSA 66:1 Vania na tinoni gehelinge: na linge, na Linge holouto. Na lei maramana talighu, ko nia ghaghua dato na holouto togotogo vania God.
PSA 66:2 Lingea na ladana mana rongoraghana na ahana! Talutatea vania na maramana udolu na rongoraghana.
PSA 66:3 Bosa mo ko vania God, Ivei vaho tua te vagha a mavani nimua na lei gehegehe! Ghamua na lei kana tara mataghu vaghara na kau polo ighuna ta nimua na mana te laga au vule.
PSA 66:4 Na lei totobo soko iani pari kara holohabagho kara linge na vatei holoutoamu, kara nia ghaeghahe na ahamu tana lei linge ni holohabamu.
PSA 66:5 Kau mai, ma kau vaevanea na hava a dida na God te gonia, Ivei vaho tua te vagha na butuli sule ngangata, te gonighi vanira nina na vure!
PSA 66:6 Agaia te nia na horara sisi ge samavoka, mana halautu ighobuna te mamaha: ma nina na vure tara sakusaku tua halavu levu ni pari mamaha. Mai ma ka togotogo itatana ahei agaira na tinoni ia eni.
PSA 66:7 Nia nina na maana te laga au vule, agaia ke huhuli ke va me vaa. Agaia te mata reireighi didira na lei gharasu na lei kema! Bei lubatira na diu bosa ke sule ghalagha tara mua taotaoni.
PSA 66:8 Lubatia na maramana talighu ke vautoa dida na God, ma kara nia linge ghaeghahe dato na holoutoana.
PSA 66:9 Tana limana te kaputia na volada, me righitaonighi na lei tiola tana saisarikiba.
PSA 66:10 Ghe God, Ighoe to tabotaboghai; Ighoe to va marabughai vagha na marabuna na silver tara apo marabua tana vatei marabuana.
PSA 66:11 Ighoe to lotighai ilokana nimua na vugho mo pitia tana vuvungamami na kaukauli ni tinoni lutu.
PSA 66:12 Ighoe to goni dilai na lei ovu ni kisumate ge kara turi bitai na lei hulimami tara tautaruha. Ighai tai tona potai na lake mana lualua. Hauva, mo lavighai va tana bona te subo au vule iga nimua na hevei ghe a God.
PSA 66:13 Ge ku vakalei na lei baubahu tu nighi vanigho tua, Inau tu nia mai vanigho na sukaghi kekere ta nimua na vale te tabu.
PSA 66:14 Eo, na lei baubahu hola tu gonighi to rongoviu tana bona tu ghahau ilokana na vahola sule.
PSA 66:15 A keri vaho tua na pukuna ge u nia sukaghi vanigho na sukaghi kekere. Na bolo te marabu me korukoru vulei nigua na lei bolo soko te vagha na kokolo uruurua to lavipangotia. Mu ku nia sukaghi na lei buluka mana goat.
PSA 66:16 Ighau udolu tau nia kikinima God, kau mai ma kau vaovarongo mu ku tughunia vanighai na hava te gonia vaniu,
PSA 66:17 Inau tu nia ngangaraha dato vania na hahanga, mu holoutoa tana bona tu kokoe.
PSA 66:18 Ge ku mua toghia na palu tana tobagu, a nigua na Lord, ke mua ghoi rongoviu.
PSA 66:19 Hauva ka, ma God te varongohiu! Agaia te kabu varongohiu ta nigua na kokoeliulivuti.
PSA 66:20 Holoutoa God, te mua nia hughu nigua na kokoeliulivuti, me mua lavi keha a nina dolo te mua soko buto itagua.
PSA 67:1 Vania na tinoni gehe linge: na linge ke tona kolua na lei totobo ni gougonu tara logo ghalo. God ke arovighita me ke va tabu ghita, Me ke tatea na marara ni matana nia na kulakulagha i vuvungada.
PSA 67:2 Ma ge na lei nilabumu kara ghilalai talighutia na maramana mana nimua na maana ni vavola tana lei baebasena na maramana.
PSA 67:3 Na lei kema kara holoutogho ghe God. Eo, na lei kema soko kara holoutogho.
PSA 67:4 Ivei vaho tua te vaghaa na rivurivu kara loghoa na lei kema soko, kara nia lingelinge na togotogo, na pukuna to hulira nia na lutu maemane ma taghaoa na lei gehegehe ni maramana talighu.
PSA 67:5 Na lei kema kara holoutogho ghe God. Eo, na lei kema kara holoutogho.
PSA 67:6 Ge na maramana ke nia hevei nina na halilaghi, Ma God, dida na God, ke vaheghita nina na vauto ni sosodo.
PSA 67:7 Eo, God ke vautoghita, mana lei vure soko talighutia na maramana kara nia kikinima gaia God.
PSA 68:1 Vania na tinoni gehe linge: Nina Linge David Ko tughuru dato, Ghe God, mo ko havukaghinira na lei ghamua na kana. Lubatira gaira tara mua liona God hava sama ni vola.
PSA 68:2 Ko riu kehara vagha na ahu te ghurihi kolilia na ghuri. ko nira ge kara obo vaghara na soi ni midua tana lake. Lubatira rana tangohahi kara taghara tana matana God.
PSA 68:3 Lubatira rana tinoni taluutuni maemane kara rivurivu, lubatira ge kara rivurivu tana matana God. Lubatira ge kara nia rivu na togotogo.
PSA 68:4 Lingea na linge ni holoutoana God vania na ahana! Kau nia linge ghaeghahe dato na holouto vania agaia te sopou i vuvungani na lei ghobaghuli. Na ahana gaia, Lord, togotogo ma kau rivurivu tana matana!
PSA 68:5 A tamadira tara mua tamagha, mana pilupungisi vanira rana lei vinekama mate sasani. Aeni gaia God, na valena te tabu.
PSA 68:6 God te talugonira te aroha na tobadira mara kabu sagau tana lei binaboli; gaia te va hera na tatavahale rana kabu pipiti me va hera na togotogo. Ma vanira rana diu vetena, na ngengere mana vahaghitaili vamua te gonidila vanira.
PSA 68:7 Tana bona te huli rughu horura nimua na vure tana komu Egypt, Ghe God, Tana bona tau tona potaa na tautalu asi.
PSA 68:8 Na maramana te anuanu, mana uha ni kokou te kovala horu mai tana matamu, Na God ni Sinai. tana matamu, Ighoe God ni Israel.
PSA 68:9 Ighoe to nia hevei ma na uha te mua soko butu, Ghe God, ge ke va vuli malobui na lei raurau tana komu ni baubahu.
PSA 68:10 Tana komu keri nimua na vure kara kabu, mai kolua ghua nimua na lei uto, Ghe God, Gonidila vanira nimua na vure tara liogu na hahanga.
PSA 68:11 Na Lord te bosa tatea na laga vule, mana lei ovuovu ni vinekama tara nia ghughu na rongorongo te togotogogha.
PSA 68:12 Na lei vunaghi haba rana kana kolura didira na ovu ni kisumate kara sama havukaghi keha, marana lei vinekama ni Israel tara tuvalighi na lei totobo tara lotighi.
PSA 68:13 Sakai mana tana ghanara tana lei vatei ghoro kolu ni sheep, itaeni agaia tara sarora nia na Silver mana Gold. Vaghaa na kavuku te kuvihia nia na ghatana.
PSA 68:14 Na puku ni maana te havukaghinira na lei vunaghi haba tara kanahaghinia vaghara na pughupughuna na bihi tana bona ni maraghata vuvungana na ghotu Zalmon.
PSA 68:15 Na lei ghotu ni Bashan tara haba vagha na vunaghi, tara tughuru bebete dato i lokana na parako.
PSA 68:16 E ghua ge au reirei vaghaghau tau mua tangomana, Ighau na lei ghotu tau mua maheboa va tana ghotu Zion na ghotu God te vilia ge ke ghaha iga, A Lord heghena ke ghaha iga ke va ma va?
PSA 68:17 Te talighutia na togha mana togha ni taitakiro, tara mua tangomana na idumiani; A Lord te butu mai tana ghotu Sinai me va haghe tana bonana te tabu.
PSA 68:18 Tana bona dato tana malei haba i kokou, ighoe to hulira na ovuovu ni tinoni tara kabu pipiti. Na lei vure tara va hegho na dolo, haba va agaira tara nigho ghighirou. A Lord God ke kabu ighobuda iani taeni.
PSA 68:19 Holoutoa a Lord, holoutoa na vavolada God! Agaia te bolo ghalagha ghita tana luhuna tana lei bona soko.
PSA 68:20 Ghada na God, na God te vavola. A God, puku ni haba, te vavolaghita tana mate.
PSA 68:21 Hauva ka, A God ke paruhai na uludira tara kanahaghinia, me ke gholahighi na lova ni uludira ara hei tara dolovia na lei gehegehedira tana dika tara mate tua.
PSA 68:22 A Lord te ghaghua, “Inau ku lavi rughu horua mai na lei ghaghua na kana sania Bashan, Ku lavi datora sania na boro ni horara.
PSA 68:23 Ighau, nigua na lei tinoni, kau sani na tuamiu nia na ghabudira, hughua nimiu na lei kau kara lavighi na tunuvadira!
PSA 68:24 Na lei tinoni tara ghilala na tonatonamu, Ghe God, Na tonatonana nigua na God, mana vunaghi haba. Tana bona te tona va tana bonana te tabu.
PSA 68:25 Ara hei tara lingelinge tara pala inagho, Mara hei tara gougonu taonighi na lei linge tara pala i muri; kolura na lei tahula tara pupu mara taberuru.
PSA 68:26 Holoutoa God, Ighau udolu rana Israel; holoutoa a Lord te hevei na lei totobo ni vola soko vanira rana Israel.
PSA 68:27 Kau righia, na kemana Benjamin na kema pile kikia te ghidevia na halautu. Mara mai na ovuovu sule ni tinoni huhuli tana kemana Judah maia na lei tinoni huhuli tana kemadira Zebulun na Naphtali.
PSA 68:28 Vetenaa vania nimua na puku ni maana, Ghe God. Talutatea nimua na maana, Ghe God. Te vagha to ghaghua iga tana bona te padi.
PSA 68:29 Ara nia mai didira na lei dikalio na lei vunaghi haba ni maramana vania nimua na vale tabu ni Jerusalem.
PSA 68:30 Ko va betora na lei kema raeni tara kanahaghinigho na lei maumanu asi raeni tara hogho vuri tana lei hughuru ni ale; na lei buluka sule raeni ighobudira na lei daledira tara lugulugu. ko talumuria agaira tara nongia dida na dikalio, ko havukaghinira na lei kema tara talunagho tana bona ni kisumate.
PSA 68:31 Lubatia Egypt ke nia mai kolu nina hevei na lei totobo ghaugharugha; lubatia Cush ge ke tualaghi tuturu nia nina hevei vaniana God.
PSA 68:32 Ighau na lei kinakabu ni maramana, kau linge vania God. Nia linge na holouto vania a Lord.
PSA 68:33 Linge vania a gaia te sama halavu i paleva levu tana na lei kinakabu haulaghi ni kokou, Na talama ni ngangatana te tagumu mai tana parako.
PSA 68:34 Bosa tatea vanira na lei vure soko Ivei te vagha nimua na maana God. A nina malei haba ke hinarira horura rana dalei Israel. I kokou na lagana te au vule.
PSA 68:35 Talu mavaa God ta nina na malei tabu. A God ni Israel te nia hevei na maana mana laga vanira nina na vure. Holoutoa gaia God.
PSA 69:1 Vania na tinoni gehe linge: nina linge David, linge taonia na tangi ni hinuluna, “Lei pulaoa.” Ghe God, ko vavolau, na beti ni ghaghari te saravia tua na Inau.
PSA 69:2 Inau tu kiki mua mu belulu horu tana bona te maluate lee, u mua tangomana na kene sodoana siki totobo ku tuturi kauha iga. Inau tana tahi lalo, mana tavena na beti te kuvihiu.
PSA 69:3 Na tangi ngangaraha ni hahanga te nia kukulu ni ghurigu; na sosoniagu te mamaha ma ka rago kolu. Rana matagu tara nia tabu na tangi ni dikalio, na pukuna nigua na God ge ke hangau.
PSA 69:4 Agaira tara niu ghighirou tabo tana subo au vulei na lei vuvulu ni ulugu. na lei ghagua na kana raeni tara kene taoniu ge kara haurakeu tara goni tabei. A gaira tara gunaliu nia na sorisori, tara nongia na lavi oliana na hava tu mua gitoa.
PSA 69:5 Ghe God, ighoe to ghilala tua ivei te vaghaa na bulegu; kara mua tangomana na polo itatana matamu na lei palugu.
PSA 69:6 Ko bei lubatira agaira tara talu mavagho ge kara saisari kiba na pukuna Inau, Ighoe, Lord, puku ni maana, te haba. Ko bei lubatiu ge ku gonia vanira siki totobo ge kara vatei maamaagha, Ghe God ni Israel.
PSA 69:7 Inau tara lavi buleagu mara lavi maamaagu nia, na pukuna Ighoe tana reireigu na gegerena na kabu rurughu iga.
PSA 69:8 Hughua na lei puku ni hoghogu tara vaghara tara mua ghilalau, E vaghau na tinoni komu keha tara nia na paheagu.
PSA 69:9 Na nilabu ni valemu te vavu tana lokagu; vaghaa keri ke, agaira tara bosa dikalagho ighoe ke tara bosa dikalau ghua Inau.
PSA 69:10 Ara batobatou tana bona tu dikalio mu maturu toro tana matana a Lord.
PSA 69:11 Tana bona tu nia pupulu na pupulu ni roku ge ku talutatea nigua na dikalio, agaira tara batobatou.
PSA 69:12 Na lei vure ni komu ni vure tara niu tutugu, mara lingea na lingegu agaira udolu tara Inu bulebule.
PSA 69:13 Hauva ka, mi nau tu tona haliu so ta nigua na kokoeliulivuti vaniamu, Ghe Lord, Tu ghanaghana dila ge na bona ni aho eni tua ko tatea vaniu nimua na kulakulagha tana hahanga. Ghe God, ta nimua na dolo te mua soko buto, tughu vaniu mai ta nigua na kokoeliulivuti ta nimua na hahanga ni togholuvu.
PSA 69:14 Ko hola kehau tana nenepa; ko bei lubatiu ge ku ghoi lulumi horu ghua! vavolau itadira tara nia ghighirou, mo ko holo kehau tana lei beti lalo.
PSA 69:15 Ko ba lubatia na tave ni beti ge ke luvuhiu, pa kara sonomiu gea na lei beti lalo, mana taripiti ni mate ke taghalaghiniu.
PSA 69:16 Ighoe Lord, ko bosa tughuni na lei nigua na kokoeliulivuti, nia nimua na dolo te mua soko buto te utoutoa lee. Ko ririu mai mo ko righitaoniu, nia nimua na veiarovi tara subo au vule lee.
PSA 69:17 Ko bei polo vania nimua na ghairau; ko mina mo ko bosa tughu vaniu, Inau tana gunaguna sule ngangata.
PSA 69:18 Mai mo ko vavolau; ko niu ge ku tatavahale itadira na lei ghagua na kana.
PSA 69:19 Na lei kokoe batobato tu lagavulei to ghilalai tua ighoe, na kabu rurughu mana vatei maamaagha. Ighoe to righi kaekalera tua na lei ghagua na levunimate, mo ghilalai na hava tara kokoei.
PSA 69:20 Na tobagu te kurusu na pukuna didira na lei kokoe horu, mu mua loghoa siki ghanaghana dila. Ghe a sakai na vaovarongo ni tinoni ke tatei na balu veiarovi; ge a sakai vamua na tinoni ke ririu pulohi me ke togholuvuu.
PSA 69:21 Hauva ka, mara heu na vanga te mali; mara haua vaniu na wine mali ge ke va uto pilea nigua na mangahau.
PSA 69:22 Ge na bela ni vanga tara subo au vule te gonidila vanira tana matadira ke liliu ni taripiti ni tinoni. Ma didira na tinoni ni righitaoni ke ghoi liliu ni taripiti.
PSA 69:23 Ko rorodoi na lei matadira ge kara bei nighi vaevane mo ko nira kara lugu.
PSA 69:24 Kovala horua mai nimua na rutu i vuvungadira, ko ghani taghalaghinira nia nimua na rutu papara.
PSA 69:25 Ko nia na komudira ge ke Olina mana lei vaevaledira kara kokoba.
PSA 69:26 Vanira agaira to hera tua na totoro, agaira tara ghoi savungighi nia so na lei kokoe horu tana sosokona, ara nia batobato na vahaghitaili te kalera agaira to nira ghighirou.
PSA 69:27 Ko vahikolui na lei paludira me ke dato na ovu ni, mo ko bei va hera gea na tatavahale.
PSA 69:28 Ko durakei na ahadira tana buka ni vola, ko bei taladira ge kara idumi kolura itadira tara kabu marabu.
PSA 69:29 Inau tu kale totoro mu vahaghitaili, ko vavolau, Ghe God, nia nimua na maana ni vavola.
PSA 69:30 Ghe Inau ku holoutoa na ahana God, nia na linge, mu ku talu habaa gaia nia na holoutoana.
PSA 69:31 Nia te vagha keri, Inau ku holoutoa a Lord, vulea na niana sukaghi na dalei buluka pana niana hevei na buluka te kalagha me base na ghughuna.
PSA 69:32 Agaira tara talumurira kara vaevanea a Lord, ta didira na lutu ma kara nia togotogo. A gaira udolu tara kakaea nina na hahanga God kara kabu tana togotogo.
PSA 69:33 A Lord te rongovighi datoi didira na lei kokoeliulivuti agaira ra nia tara liona na hahanga e mua tiba kehara ra nina tara vahaghi tadira.
PSA 69:34 Kau holoutoa agaira, Ghe na kokou mana maramana i pari iani pari na lei tahi mana lei totobo soko tana gharasu ilokana.
PSA 69:35 A God ke vavola Jerusalem me ke kisu olighi na komu ni Judea. I kakeri ku kabu iga nina na lei vure ma kara vunaghi pungisiu na bona mana pari.
PSA 69:36 Na lei vaivarira agaira tara taonia agaira kara logho tughua na bona mana pari Maia ghua tara dolovia agaira kara kabu uto iga.
PSA 70:1 Vania na tinoni gehe linge: na linge ni David, Te nongia God vagha eni: U nongi ngangatagho, Ghe God, Ko vavolau. Mina mina mai, Ghe Maghutu, mo ko hangau.
PSA 70:2 Ko niu Inau ge ku laga vulera agaira tara mina na durakeagu ge kara nia vatei mamaagha. ko nira a gaira tara nia oboobo nigua na lei vahola kara nia ririu pulohi na kaukauli.
PSA 70:3 Ko lubatira ge kara nia kanoragha didira na maa, Nia tara bosaa, “Aha! Ighita ta labe kalea tua.
PSA 70:4 Ge ara hei kara kene taonigho ighoe kara nia vonu na togotogo mana rivurivu. Ma ge agaira tara dolovia nimua na maana ni vola kara ghughu talu, ma kara ghaghua, “God te haba vule!”
PSA 70:5 Hauva ka, mi nau tu bona mua liona na hahanga, U nongi ngangatagho Ghe God, ko mina mo ko diki heu na pile hahanga. Ighoe a nigua na hahanga mana togho luvu, Ighoe Lord, ko bei motomoto.
PSA 71:1 Ighoe a nigua na hahanga ni vola, Ghe God, ko bei lubatiu ge ku nia kale torotoro.
PSA 71:2 Vavolau tana vahaghitaili, ko pilupungisiu itadira na lei ghagua na kana; Ighoe to maemane, ko talu kulimu mai itagua ge ko varongohiu, mo ko niu tatavahale tana kaukauli.
PSA 71:3 Ge ke vaghagho na vatu ni pilupungisi vaniu, to lavipangotiu haia iga, ko nia hevei na bosa ni vevetena ge ke vavolau. Ighoe nigua na vatu ngasi mana vatei tuturi kauha.
PSA 71:4 Ko vavolau ta didira na maana na lei tinoni dika Ghe God. Ta didira na lei hughuhughu na lei tinoni dika tara kana haghiniu.
PSA 71:5 Ighoe heghemu vamua, ghe Lord, a nigua na ghanaghana dila. Tana pileaghai mai tua ghe Lord, Inau tu ghanaghana ngasi.
PSA 71:6 Eo, Ighoe to kabu koluu mai tua tana vahuagu, mi tana kutuna tinagu, Ighoe to righitaoniu mai tua mughua ge u holoutogho.
PSA 71:7 Na volagu ke, na vavaghaha vanira tara subo; na pukuna ighoe ke a nigua na laga mana pilupungisi.
PSA 71:8 Keri ge ku mua ghoi beto tua na holoutoamu; Inau tu talutatea na ladamu tana dani udolu.
PSA 71:9 Mi taeni, tana tonikamagu, ko bei talu kehau. Ko bei saniu tana bona ku kubolu na lagagu.
PSA 71:10 Na lei ghagua na kana tara niu vaevane kolu, gaira tara padangi koukolua na mateagu.
PSA 71:11 Ara bosa mara ghaghua, “A God te talukehaa tua, Gatu ma ka lavia tua, na pukuna te taho tua siki sakai ke ghoi hangaa.
PSA 71:12 Ko bei kapu sagau, Ghe God. Mina mo ko hangau ghe nigua na God.
PSA 71:13 Ko va hera na totoro mana haurake agaira tara hughuhughu. Na mamaagha mana totoro ke sarora, agaira tara liona na ghighirouagu.
PSA 71:14 Hauva ka, mi nau ku talua haia so itamua nigua na ghanaghana ge ko hangau, ke papara nigua na holouto vaniamu.
PSA 71:15 Inau ku bosa vanira na lei vure soko a nimua na kabu marabu. Inau ku ladavaghinia nimua na maana ni vavola. Nia Inau to laga vuleu tua na lei totobo soko to gonighi vaniu.
PSA 71:16 Nimua na lei gehegehe tara mava ngangata, Ghe Lord, puku ni haba. Ku holoutogho nia. Inau ku kokoea vanira na lei vure soko, ge ighoe heghemu vamua to maemane mo to uto lee.
PSA 71:17 Tana pileagu mai vaho tua to vuivuni ni taraiagu tua Ghe God. Mi nau tu mua beto tua na bosaana vanira na balu nia na utoni na lei totobo to gonighi.
PSA 71:18 Mi taeni Inau tu tonikama tua me vuare tua na vuvulu ni ulugu, mo ko bei talu kehau gea ghe God. Inau ku ladavaghinia nimua na maana tara vavata vaghana eni; nimua na lei butuli sule ngangata vanira agaira tara mai i murigu.
PSA 71:19 Na lei nimua na gehegehe uto, Ghe God, tara riti i kokou; Ighoe to gonighi na lei totobo utoutoa, Ahei ke nigho tautau pa ka Ghe God?
PSA 71:20 Ighoe to talagu ge ku nighi vahaghitaili na lei vahola, hauva ka, mi ghoe ko ghoi talu goni oliu sono tana vola mo ko sake datou tana bona ni gilu.
PSA 71:21 Ighoe ko ghoi talugoni oliu ghua, haba va, tana talu mavaa sule ngangata mo ko ghoi togho luvu ghua.
PSA 71:22 Keri ge ku holoutogho nia na tigitigi mana ghalevu. Na pukuna to talua nimua na taluutuni ta nimua na lei baubahu, Ghe God. Inau ku nia linge vanigho na ghalevu ghalo. Ighoe na puku ni tabu ni Israel.
PSA 71:23 Inau ku nia ghaeghahea na togotogo mu ku nighi lingelinge nimua na lei holouto. Ighoe to vavolau Inau.
PSA 71:24 Tana dani udolu, Inau ku tughunitatei na lei nimua na gehegehe tara marabu, ge ara hei soko tara tabotabo ge kara niu ghighirou tara mamaagha mu laga vulera.
PSA 72:1 Nina Solomon Ghe God, Ko vahea na dete maemane na vunaghi haba mana maemane haia vania na dalena.
PSA 72:2 Ko hangaa ge ke detera nina na vure nia na dete te maemane; me ke sakai vamua tua pa vata ni talugoni kara nia vanira na lei tinoni bona.
PSA 72:3 Na lei ghotu kara nia totobo na uto vanira na lei tinoni soko mana na lei ghotughotu kara vavangagha. na pukuna na vunaghi haba te gehegehe uto.
PSA 72:4 Ko hangaa ge ke tughuru pungisira rana bona, ke vavolara na lei daledira tara tinoni na hahanga, me ke turibitara tara kana haghinira.
PSA 72:5 Ge me ke vola me ke kabu vuivuni tana soghaana na aho ritini tana huana, maia ghua taonia ge mararana na vula tana lei parako. Eo ke va me vaa.
PSA 72:6 A nina na bubulo ke vagha na bihibihina na uha tana bona ni uhauha vagha na tudutuduna na kabu te vuhavuha na maramana.
PSA 72:7 Ge ma gaira udolu tara kabu uto kara totolo dato tana lei bongina. Ge mana uto kara varangagha koekobe tana sosoko ni bona ni bongi.
PSA 72:8 A nina na malei huhuli ke saroi na lei tahi oha soko, mi tana tavetave ni beti me ke riti tana sosokona na maramana.
PSA 72:9 A gaira tara tona tana bona aroha kara tua laghi tuturu tana matana; rana lei ghana na kana kara tumu horu tana pughu ni pari tana matana.
PSA 72:10 Na lei vunaghi haba ni paleva bokona Tarshish maira na lei koukomu kara vahea didira na lei kokoe ni talumava mana holouto. na lei vunaghi haba ni paleva uluna Sheba, ma Sheba kara vahea didira na lei hevei lee tana dolo.
PSA 72:11 Na lei vunaghi haba soko kara tua laghi tuturi tana matana mana lei kema soko kara gehegehe vania.
PSA 72:12 Agaia ke vavolara na lei tinoni bona tana bona kara tangitangi vania; agaia ke hangara tara vahaghitailira, tara mua pukua siki sakai ke pilupungisira.
PSA 72:13 Agaia ke vavolara rana lei lugu mai tara liona hahanga ta nina na veiarovi.
PSA 72:14 Tana pepopepo mana vahaghitaili ke vavolara iga, na pukuna na voladira te puku ni totobo te utoutoa va itatana.
PSA 72:15 Na vunaghi haba ke daro na volana! Ge ma ka vahea na Gold ni Sheba. Na lei vure kara kokoeliulivutia haia ma kara vautoa agaia tana dani udolu.
PSA 72:16 Na lei raurau ghania kara subo au vulea tana komu mana bona, tana lei potopoto ni ghotu ghua kara totobo dato. Na lei ghai ghania kara totolo te vagha tara ghaghua iga i Lebanon, Tara suaka dato te vagha na buburu tana leghai.
PSA 72:17 Na ahana na vunaghi haba ke tona haliu ke va ma vaa; ke tona haliu soni i sarana na aho koekobe tana luvuana na maramana. Na lei kema soko kara vautora, na pukuna agaia ma kara vahea na holouto.
PSA 72:18 Vautoa na Lord God, na God ni Israel. A gaia heghena vamua te gonighi na lei totobo uto lee tara vaghai rakeri.
PSA 72:19 Vautoa na ahana tana ladana mana ngengo vaghana ke va me va! Na maramana talighu ke vonughia na ladana mana rongoraghana. Amen, Amen.
PSA 72:20 (Aeni te sosokoa a nina na lei kokoeliulivuti a David, dalena Jesse.)
PSA 73:1 Nina linge Asaph E utuni God te dolovira rana Israel, Ma gaira ghua te marabu na tobadira.
PSA 73:2 Hauva mi nau eni te dutuvia na sivi nigua na ghanaghana mava: Me kukulu tua nigua na taluutuni.
PSA 73:3 Na pukuna tu nira ghaghana rana talu nagho Tu righira rana dika te uto vanira na vola.
PSA 73:4 A gaira te mua kalera siki vahaghitaili. Tara laga mara vola uto so.
PSA 73:5 te mua kalera siki gunaguna, mara mua sodoa na vola te vaghara na balu.
PSA 73:6 Te haghavira na talunagho na tobadira, mana haurake te saopoa na voladira.
PSA 73:7 Tana tobadira te va rughu horu mai na dika. mi tana liodira tara nighi viri na lei ghanaghana te mua marabu.
PSA 73:8 Ma gaira tara kia haghinira na vure, mara bosa dikalara, Na talu nagho te nera ge ra dikalara na balu vure.
PSA 73:9 Ma gaira tara bosa dikalaa God i kokou: mara bosa ke, ma gaira tara vunaghina na maramana talighu ghua.
PSA 73:10 Keri vaho ge a nina vure God tara vuha ririu vanira, Mara lioni ngangata na taluutuniani na lei totobo tara bosai vanira
PSA 73:11 Ma gaira tara bosa, “Ke mua ghilalai God na hava ta gonighi. Gaia na puku ni haba ke mua kenei.”
PSA 73:12 Keri tara ghaghua igaa rana dika: “te uto vanira so na vola, me sule so didira na lologho”
PSA 73:13 E taho na pukuna tu mata reireia na kabu uto. Mu mua gonia siki totobo te hahi.
PSA 73:14 God tana dani udolu to neu ge ku kabu vahaghitaili, Mo neu na totoro tughu puipungi.
PSA 73:15 Ma ge Inau ku bosai na lei bosa raeni ke: Mi nau tu perora vamua na lei kulamu na vure.
PSA 73:16 Keri ke ge inau tu tabotabo na kene ghanaghana na hava na pukuna ge ra tangomana na vure tangohahi. hauva ka, me vahola ngangata vaniu ge ku ghilalaa.
PSA 73:17 Mi ta sakai bongi vaho tu va haghe ta nimua na vale tabu, keri vaho ge ghilala na hava ke kalera na vure tangohahi raeni.
PSA 73:18 E utuni, Ighoe to talura tana halautu te madali, mo nera ge ra turi dororo tana tigetige mara tumu pari haia.
PSA 73:19 Na viti tua mara dudura horu: na mataghu te nera ge ra haurake.
PSA 73:20 Na voladira te vagha na maturu bole vamua: to rarai tana puipungi mo nia ponolio tua.
PSA 73:21 Me vaho ge u ghanaghana olia ivei te vagha na dikaagu inau. Ivei te vagha na vahaghitaili tu righighi mai tua tana bona tu ghahau iga.
PSA 73:22 Inau tu bule mu vatei sikagha, mi nau te vaghau na maumanu te mua manahagha itamua.
PSA 73:23 Hauva mi nau tu kabu dutuvigho haia so, mo tabea na lima madologu.
PSA 73:24 Mi ghoe ko righi taoniu haia nia nimua na lei bosa ni vetena: tana sosokona ko holopangotiu nia nimua na ghanaghana mava.
PSA 73:25 Ma ahei vaniu i kokou, mi ghoe vamua? mu tu lologho tua ke, ma hei ku ghoi loghoa ghua iani maramana?
PSA 73:26 Na huligu mana tobagu kara labe sughua: ma God vamua na lagana na tarungagu Gaia te nigua kasila.
PSA 73:27 Ma gaira tara ghogho sanigho kara taghara: mi ghoe ko durakera tara mua taluutunigho.
PSA 73:28 Mi nau eni te uto vaniu ku varava ta God, ma gaia a Lord ke pilu pungisiu; mu ku ladavaghinighi na lei totobo haeharegha te gonighi.
PSA 74:1 Na linge ni Asaph God, e ghua ge o nighai sika kasila vagha eni? Ge o rutu sule vanighai ighai kulamu na vure to righitaonighi.
PSA 74:2 Ko ghanaghana, ighai agaira na vure to vilighai idania: Na kema to huia ge ke nimua ni lologho! Mo ko ghanaghana Jerusalem, na komumu to ghanagho igaa.
PSA 74:3 Ko sakutua tona tana lei sonitavu taeni tana komu. Ko righia a nimua na bela tabu tara durakea ghamami na kana.
PSA 74:4 Iga ghamua na kana tara nia ngingili na togotogo ta nimua na valetabu. Iga tara talu datoi didira na vikuviku na vaughilalana ni laga vule.
PSA 74:5 Ma gaira tara durakea na mataula te vaghaa na tinoni te tangi ghai tana tautalu. tara toka horui na lei ghai nia didira na lei posu.
PSA 74:6 A gaira tara rimerimei na lei galegale: nia didira posu mana ivi.
PSA 74:7 Ma gaira tara durakea nimua na vale tabu, mara tungi lakena me tao pari. mara metoa na bona ni holohabana na ahamu.
PSA 74:8 Ma gaira tara ghanaghana ge kara taghalaghi nighai, ge ra kerei na lei bona tabu ni holohabana ga God.
PSA 74:9 Ighai tai mua righia siki vauvautu, me taho siki prophet ghua. A hei tatada te ghilala na sosokona na totobo eni.
PSA 74:10 Lord, e ghua ge ra kia haghinigho daro bona ghamami na kana. mo taladira ge ra batobatoa haia na ahamu.
PSA 74:11 E ghua ge o hove na hangamami, me ghua ge mua gonia siki totobo vanighai?
PSA 74:12 Mi ghoe God, a nimami na vunaghi mai tua tana vuivuni, me subo na bona ta vavolaghai tua.
PSA 74:13 Ighoe to vokasia na tahi nia na lagamu. Mo bohai na uludira na lei maumanu ni tahi.
PSA 74:14 Mi ghoe to paruhai na uludira: mo kutira na lei maumanu ni bona mamaha nia na hulidira.
PSA 74:15 Ighoe to gonighi na lei vuravura mana lei beti toghotogho, me va mamahai na lei beti tavetave.
PSA 74:16 Ighoe to gonia na bongi mana dani mo gonighi na lei veitughu, na vuha mana aho ghua.
PSA 74:17 Ighoe to kobe voka na maramana: mo gonia ghua na bihi mana papara.
PSA 74:18 Maghutu ko ghilala tara kiahaghinigho ghamua na kana: Gaira tara mua manahana God, mara nigho sika.
PSA 74:19 Ko bei tona sanira nimua na vure tana limadira na ghadira na levunimate: mo ko bei nira ponolio kulamu na vure tara vahaghitaili.
PSA 74:20 Mo ko ghanaghana na baubahu te bahu ghai nia: na gunaguna te kale tana lei piuna na komu, te pungi ga.
PSA 74:21 Ko bei nera rana vahaghitaili ge kara maa ma gaira rana bona maia te ulaghadira na hahanga kara holohabagho.
PSA 74:22 God ko tughuru tate mai, mo ko nia barebare nimua na levu. Ko ghilala rana bule, tara kiahaghinigho tana dani udolu.
PSA 74:23 Ko bei nighi ponolio didira ge u ni rutu ghamua na kana. na talama ni mangadira te tona haliu so.
PSA 75:1 Nia na tinoni gehelinge: na linge nina Asaph, Linge taonira na hulu (tangi na linge) “ko bei haurake.” Ighai tai holoutogho ighoe God. Ighai tai holoutogho ma Ai ladavaghinia nimua na rongoragha: mi ghai tai bosai na lei totobo uto to gonighi tua.
PSA 75:2 God te bosa, “Inau tu talua tua na bona ni dete: Inau ku detera rana dika nia na maemane.
PSA 75:3 Tana bona te aleale na maramana mana vure te kanoragha, Inau so tu tabe ngasilia na berena.
PSA 75:4 Mi Inau tu bosa vanira rana tangohahi, ge kara bei talu naghora: mu bosa vanira rana dika, kara bei magharo ghua.
PSA 75:5 Ko bei haua na limamu ma na rutu vaa i kokou Pa ko bei kokoe hughuhughu mana bosa talunagho.
PSA 75:6 Na nilabu ni dete te mua va mai ulu pi boko: mi lau pi longa.
PSA 75:7 A gaia God heghena vamua te dete me hurukalera na balu, me mua kalera na balu.
PSA 75:8 A god te tabea na kapu tana limana: Ma kaikavi haghea na wine laga me rutu. Ma gaia te kovala na wine, ma rana dika tara inuvi sokoa.
PSA 75:9 Inau ku mua ghoi soko na bosana God ta Jacob. Mu ku linge holouto vania God ni Israel.
PSA 75:10 Ma God te ghaghua, “Inau ku pusi keha na lagadira rana dika, ma didira na maana rana maemane ke tona haliu.
PSA 76:1 Vania na tinoni gehe linge: linge kolua na lei ghalo ni gougonu. Na linge nina Asaph A God tara ghilala i Judah. Mara holohabaa na ahana rana Israel.
PSA 76:2 Na komuna i Jerusalem. Me ghahaa tana ghotu i Zion.
PSA 76:3 Agaia te goat sodui didira na lei kuali rana ghana levunimate. maia didira tako mana isi mana lei totobo ni veitotoghoni.
PSA 76:4 God, Ighoe to rongoragha, mo vunaghi haba! tana bona to oli mai tana lei ghotu. Iga to laga vulera ghamua na kana.
PSA 76:5 Ma didira na lei malaghai laga tara sagu keha kolui didira na totobo: Mara matera tua me taho tua siki sakai ke ghoi kokoe vanighai mai taeni.
PSA 76:6 Ighoe God ta Jacob tana bona to pasara: A gaira tara haehaghe i vuvungadira na horse tara tumu horu mara mate.
PSA 76:7 Ma keri te vaghaa ge subo tara mataghu nigho ighoe Lord, me taho siki sakai ke tughuru tana matamu tana bona to rutu.
PSA 76:8 Mi ghoe to ladavaghinia nimua na bosa ni dete mai kokou, vania ghamua na kana, Mana maramana te mataghu me beto tana matamu.
PSA 76:9 Tana bona to detera tara tangohahi hahi mo hangara tara vahaghitaili tana maramana.
PSA 76:10 Na rutu ni tinoni te liliu ni holohaba vanigho ighoe Ma gaira tara vola tana kisumate kara pangotia nimua na bongi ni savukolu.
PSA 76:11 Kau va hea na Lord nimiu God na hava tau nia baubahu kau dolovia nia ma kau vaa hea nimiu na hevei oli, ighau na lei kema tau dutuvia.
PSA 76:12 God te nera na lei tinoni ge kara talumava; Me nera na lei dalei vunaghi haba ge ra talumurira mara mataghunia na lei vunaghi haba ni maramana talighu.
PSA 77:1 Nia na tinoni gehelinge: na Jeduthun, na linge nina Asaph Inau tu tangi ngangaraha vania God. Inau tu tangi ngangaraha ma God te rongoviu.
PSA 77:2 Tana bongi ni vahola Inau tu kokoeliulivuti vania na Lord. Tana bongi udolu, Inau tu kokoeliulivuti vaovarongo, Inau tu mua vadangia siki togholuvu.
PSA 77:4 Agaia te neu mu mua maturu tana bongi udolu. Mi ta nigua na kanoragha, Inau tu mua tangomana ni kokoe.
PSA 77:5 Inau tu ghanaghanai na lei bongi uto te padi tua.
PSA 77:6 Tana bongi udolu te tona hau na ghanaghanagu, Inau tu kokoeliulivuti ghanaghanara me va dato mai tana liogu na lei ghanaghana raini.
PSA 77:7 Ivei tea e niu sika sughua Lord ke va me va? me ke mua ghoi righi aroviu tana ngiha?
PSA 77:8 Ivei tea ke tona haliu so nina dolo vaniu polo ke va me va? Ivei ke ghaghua na lei nina baubahu vaniu?
PSA 77:9 E nia ponolio tua na aroviana nina tinoni God? Ivei tea a nina rutu te tughua nia na veiarovi?
PSA 77:10 Keri ge u ghaghua, “Aeni gaia te dikalaa na liogu.” God te mua logho maana tua.
PSA 77:11 Inau tu righi olighi na lei totobo to gonighi mai tua ghe Lord. Inau tu ghanaghanai na lei butuli te haeharegha idania.
PSA 77:12 Gaighi tu tabe nasilighi haia tana ghanaghanagu, mu ku mua righi polo lio tua.
PSA 77:13 Aghe God, na lei nilabumu te tabu. siki God ghua ke haba vulegho vaa.
PSA 77:14 Ighoe ke, na God ni butuli mana rongoragha. Mo talu tatea nimua na maana ighobudira na lei kema.
PSA 77:15 Ighoe to vavolara nimua na vure ma nimua na maana. na vinavahuhu tana kemadira Jacob ma Joseph.
PSA 77:16 Ge o na tahina na horara sisi, te vaevanegho Ge mataghu na tahi oka te tabalili ge tatata.
PSA 77:17 Na parako te kovala horui mai na uha, mana oka te nia tagumu. na viviha ragiragi, na viti te vitilaghinia na piuna na maramana.
PSA 77:18 Nimua na viviha te tagumu mai loka ni ghuri, Na viti te bulua na maramana. Na pari te tatata me aleale.
PSA 77:19 Ighoe to liu pota na tahi, mo sogha halavua na tahi oka mana marevomu te mua righia tua ahei.
PSA 77:20 Ighoe to hulira kulamu na vure vaghara rana righitaoni Sheep Kolura Moses ma Aaron toro hulira ghua.
PSA 78:1 Na Maskil nina Asaph Ghau kulagu na vure, kau rongovia mai nigua na tarai. kau rongovi utoa mai na hava tu bosa.
PSA 78:2 Inau ku kokoe vanighau nia na bosa vavaghaha. Mu ku bosa madalai na lei bosa te polo mai dania.
PSA 78:3 Na lei tutugu ta rongovighi, ma ghilalai mai tua, na lei tutugu tara tutugui vanighita na lei kukuada mai dania.
PSA 78:4 Mi ghita ka bei poloi na lei utuni raeni vanira na lei daleda. Ka ghoi tughunitatei vanira ghua na lei vavata ke mai a nina rongoragha na Lord.,
PSA 78:5 Gaia te nia hevei horu na bosa vania Jacob, me hera nina lei vetena na vure ni Israel, A gaia te keikerira na lei kukuada ge kara taraira na lei daledira nia nina vetena.
PSA 78:6 Keri ke, ge na vavata ke mai kara ghilalai ghua. Ge gaira ghua, kara taraira na lei daledira
PSA 78:7 Keri ke, gaira ghua kara ghanaghana kodo itatana God, ma kara bei nighi ponolio na hava te gonighi tua: Ma kara taonighi haia na lei nina vetena.
PSA 78:8 Ge kara bei vaghara gea na lei kukuadira tara diu bosa mara hughuhughu didira ghanaghana ta God te mua kakai, me mua kabu ngasi didira taluutuni itatana.
PSA 78:9 Didira malaghai ni kisu mate tana Ephraim, tara pitu dila tua, kolui didira baghe mana kuali. mara sama polo tana bongi ni kisu mate.
PSA 78:10 Gaira tara mua taonia nina baubahu God. Mara mua liona ge kara taonia nina vetena.
PSA 78:11 Gaira tara nia ponolio na hava te gonia vanira na lei butuli tara righighi te nei vanira.
PSA 78:12 Mara vaevane so na lei kukuadira, me gonighi na lei butuli God. Tara nanatana i Zoan tana komu i Egypt.
PSA 78:13 Ma gaia te vokasia na tahi me hola halavura. Mana tahi te tughuru dato vagha na voko i lilighidira i levu mi levu.
PSA 78:14 Mi tana dani gaia te hulira nia na parako, mi tana bongi na marara ni lake.
PSA 78:15 A gaia te tagi vokai na vatu tana bona mamaha, me hera na beti te siki dato mai loka ni vatu vagha na beti toghotogho.
PSA 78:16 A gaia te nea na bei ge tave horu mai loka ni vatu, me nea vei tave vaghi na lei betitina.
PSA 78:17 A gaira tara tona haliu so na kabu tangohahi tana matana God. Mara diu bosana na puku ni haba tana bona mamaha.
PSA 78:18 A gaira tara liona ge kara tabotaboa God tana tobadira, ge ra nia kokoe na vanga tana tobadira itatana.
PSA 78:19 Ma gaira tara pasapasa God, mara ghaghua, “Ke mua tangomana God ge ke heghita siki vanga, ilokana na bona mamaha eni.”
PSA 78:20 E utuni so, agaia te tagi voka na vatu me tave hovu mai ga na beti toghotogho. me ke tangomana so ge ke heghita na vanga, me ke hera kulana vure ni vinahi.
PSA 78:21 Ma maghutu te rongovira ge rutu, me matera kulana vure nia na lake, me sule
PSA 78:22 Na pukuna tara mua taluutunia God. mara mua ghanaghana mavaa ghua gaia te righitaonira.
PSA 78:23 Keri ge keikeria na parako ge ke hahangavi; me hangavighi na lei mataula i kokou.
PSA 78:24 Ge kovalaha horu na maana vanira ge kara ghania. Agaia te vahera na vanga ni kokou.
PSA 78:25 Keri ge ra ghania ghadira na vanga na lei tarunga, Ma God te va hera udolu na vanga te liodira.
PSA 78:26 Agaia te nea na ara ge tavuvu mai i ulu, me hulia na koburu nia nina maana te laga.
PSA 78:27 Ma gaia te vetenara na manu vanira kulana na vure. Tara subo vaghara na saghalea tana posoposo ni tahi.
PSA 78:28 Mana manu tara tumu horu kililia na bona tara ghahara iga, Talighutia na vale tapole.
PSA 78:29 Mana vure udolu tua tara vanga mara nia mahu, Na hava God te hera mai te liodira.
PSA 78:30 Hauva mara mua mua na ghaniana, na vanga te liodira ngangata.
PSA 78:31 Ma God te rutu vanira tua, ge matera na eli mane laga itadira, maia ghua na lei gari mane ni Israel.
PSA 78:32 Me nera mana te vagha keri na vure tara nia tona haliu so na tangohahi hahi, mara hove na taluutuniani nina na lei butuli.
PSA 78:33 Keri ge va soko butoi na bongidira, mana voladira kolua nia na kakale.
PSA 78:34 Tana bona te matera na balu, ma gaira udolu tara ririu oli vania. tara tughu lio mara holohaba.
PSA 78:35 Vaho ge ra ghilala God te pilupilura Me mai hui olira gaia na puku ni haba.
PSA 78:36 Hauva mana bosadira te sori udolu, me taho tua siki utuni tana hava tara bosaa.
PSA 78:37 Gaira tara mua talu mavaa nia na tobadira, mara mua pangotia nina baubahu.
PSA 78:38 Hauva, ma gaia te arovira so kula na vure me talu kehai so na paludira me mua nira ghighirou. Subo na bona gaia te lavi olia nina rutu vanira.
PSA 78:39 Agaia te ghanaghana gaira tara tinoni ni maramana vamua, te vaghara na ghuri tona haliu vamua.
PSA 78:40 Engiha na tughuru ni hughutiana tana bona mamaha me ngiha na bona tara nea ge dikalio.
PSA 78:41 Agaira tara tabotaboa haia God, Mara nea te vahaghitailia God, Tabu ni Israel.
PSA 78:42 Gaira tara mua ghanaghana olia nia maana, mana bongi te volara tana limadira ghadira levunimate.
PSA 78:43 Ma nia nina maana te nei nia na lei butuli te haeharegha tana nanata i Zoan, lokana na pari Egypt.
PSA 78:44 Ma gaia te nei na lei beti tavetave ge liliu ni ghabu: me taho na beti kara inuvia na vure ni Egypt.
PSA 78:45 Gaia te vetenara na lango vanira ge ke vahaghitailira, mana ovu ni kulau ke dikalai na komudira.
PSA 78:46 A gaia te vetenara na ma ka me ghanighi ghadira na vanga. Mana puku te pisui didira na leghai.
PSA 78:47 Gaia te matei didira na ghai, ghania nia na uha binoru, Ma didira saghau te mate nia na kolobu ni labota.
PSA 78:48 Gaia te matei didira na buluka nia na uha bololo, ma didira maumanu nia na viti.
PSA 78:49 Agaia te nera sodora na vahaghitaili sule. nia nina rutu papara vaghara rana [ladavaghi]/[tarunga] ni mate.
PSA 78:50 A gaia te mua hola olia nina rutu, pe ke arovia na vure Agaia te pisura nia na maemate.
PSA 78:51 Agaia te va matera na lei meomeo mana kamanagho itadira na lei sopa binaboli tadira na lei binaboli te talighutia i Egypt.
PSA 78:52 Gaia te hulira na kulana vure vagha na righitaoni sheep. Te righitaonira i lokana na bona mamaha.
PSA 78:53 Gaia te huli tatavahalera ge ra mua mataghu. Hauva mana tahi te saopo savura ghadira na kana.
PSA 78:54 Me hulira vaa tana komu, na komu tabu, tana lei ghotu te sagui tana sura.
PSA 78:55 Agaia te tiva kehara na vure tana bona tara ghadaru. Me tuvalighi didira pari, ge talura na kema ni Israel tana komudira.
PSA 78:56 Ma gaira tara hughuhughu kolua God, puku ni maana mara tabotaboa. Ma gaira tara mua taonighi na lei nina vetena.
PSA 78:57 ara hughu bosana, mara mua ghanaghana mava vagha tara nea ga lei kukuadira; me taho tua hei ke ghanaghana mavara.
PSA 78:58 A gaira tara lavi rutuna nia didira na lei bela ni sukaghi vanira na lei God keha. Me nighi rutu ghua didira na lei titinoni ni God keha.
PSA 78:59 Tana bona God te rongovira, ge rutu ngangata vanira. me nira sika tua na lei kulana vure.
PSA 78:60 Keri ge sogha sania na valena i Shiloh, Lokana na komu te ghanaa iga ighobuda.
PSA 78:61 Agaia te talana na ghada na kana ge ra sagua na bokisina na vetena, na marena nina maana mana rongoragha.
PSA 78:62 Agaia te rutu vanira na kulana vure heghena, Me taladira ghadira na kana ge ra labura.
PSA 78:63 Na lei gari mane tara matera tana veitotoghoni, me taho siki sakai kara taudira na lei tahula.
PSA 78:64 Na lei mane gehegehe tara matera tana gunaguna, ma lei taudira tara hovera ge kara vei tangihira.
PSA 78:65 Na Lord te tughuru dato vagha te vaho rarai tana maturu, Te vagha na mane laga te inuvia na wine.
PSA 78:66 A gaia te ghuru olira ghana kana, te laga vulera, ge ra ririu oli nia na maa ke mua ghoi soko tua.
PSA 78:67 A gaia te nira sika na lei vinavahuhuna Joseph, Me mua vilira na kemana Ephraim.
PSA 78:68 Hauva me vilia na kemana Judah, Mana ghotu Zion, te dolovi ngangatara.
PSA 78:69 Iga te kisua nina vale taba vagha na komuna i kokou. Me goni ngasilia vaghaa na maramana te kabu ngasi haia tua.
PSA 78:70 Agaia te vilia David nina ghairau, me lavi keha tadira na lei sheep te righitaonira.
PSA 78:71 Iga te righitaonira na lei nina sheep, me talua ge vunaghidira na vure ni Israel. Te righitaonira nina vure God.
PSA 78:72 David te righitaonira nia na toba maghora, Me hulira nia nina puku ni ghilala.
PSA 79:1 Nina linge Asaph. God, rana voo tara haghevia na bonamu. mara nia pari pari lee nimua na vale tabu, mara durakea Jerusalem.
PSA 79:2 Ma gaira tara sanighi ga na lei hulidira na kulamu na vure, vanira na lei manu ni oka; mana hulidira na lei nimua na ghairau na ghadira vanga na lei maumanu asi
PSA 79:3 Na ghabudira kulamu na vure tara kovalaa vagha na beti talighutia Jerusalem. Me taho siki sakai te tavughira tara mate.
PSA 79:4 Gaira ghamami komu kolu tara kia kiahaghinighai A gaira tara nighai lavilavi, mara batobato ghai.
PSA 79:5 Lord ke tona haliu haia tua nimua na rutu vanighai? ko tona haliu so na ruruhuna te vaghaa na lake?
PSA 79:6 Ko talua nimua na rutu vanira na kema tara mua holohabagho, me vanira ghua tara mua holohaba na ahamu tara kokoeliulivuti.
PSA 79:7 Na pukuna tara labura kulamu na vure, mara dikalaa na komumu.
PSA 79:8 Ko bei toroghai nia na paludira na lei kukuamami, Ko arovighai mai tai mua ghilala tua ivei kai liu pota.
PSA 79:9 God, ko hanga ghai mai, mo ko volaghai, ko lavi kehaghai tana dika, mo ko talukehai na lei palumami na pukuna na ahamu.
PSA 79:10 E ghua na lei kema ge ra huatighai, “Ivei nimiu na God?” Ko tatea vanighai nimua na rutu vanira na lei kema, na pukuna tara laghinighi na ghabudira nimua na lei ghairau.
PSA 79:11 varongohia na tangi ngurunguru ni vure tana vale pipiti, ma nia nimua na maana te haba, ko vavolara tara dete matera.
PSA 79:12 Maghutu; ko hera na totoro haia tua na lei kema, nia na lei bosa dika tara nei vanigho.
PSA 79:13 Ighai kulamu na vure a nimua ovu ni Sheep, kai holoutogho ma kai holohabagho haia tua tana lei vavata mana vavata.
PSA 80:1 Vania na tinoni gehelinge: na linge ni Asaph, linge taonia na tangi ni hinuluna, “Lei pulaoa ni baubahu.” Ighoe na vatogha sheep ni Israel, to hulira na vure Israel vaghara na ovu ni sheep, ko rongoviu ma. Ighoe to kabu ta nimua malei sopou ni haba i vuvungadira na lei maumanu ghatagha.
PSA 80:2 Ko tategho heghemu vanira na kema ta Ephraim, Benjamin, ma Manasseh. Ko tatea vanighai mai nimua na lagamu mo ko vavolaghai.
PSA 80:3 ko ghoi lavi olighai gatu itamua ge God: Ko tatea vanighai mai nimua na dolo mo ko volaghai.
PSA 80:4 Lord God, puku ni maana, Ivei vaho tua kea na darona nimua na rutu. mana nighi sika nimami na kokoeliulivuti?
PSA 80:5 Ighoe to kutu ghai ma na dika lio. mo neghai ge ai inuvia na kapu sule na kolobu ni mata.
PSA 80:6 Ighoe to taladira na lei kema talighutighai ge ra nighi veilalabui nimami pari, ma ra bosa dikalaghai ghamami na kana.
PSA 80:7 God, Puku ni maana, ko ghoi lavi olighai gatu itamua: Ko righi arovighai mai mughua ge kai vola.
PSA 80:8 Ighoe to hola horua mai i Egypt na vine, mo ghuru kehara na kema keha, mo suba kililia lokana dida pari.
PSA 80:9 Ighoe to mangatia na pari vanira, ge totolo me laga, ge saopoa na bona udolu.
PSA 80:10 Gaia te kuvihigho na lei ghotu, nia na ungaunga mana utona te saroi na lei ghai sule.
PSA 80:11 Na utona tara sasarau horu tana tahi, mana lalana te va sara tana beti [tina]/[Euphrates].
PSA 80:12 E ghua ge au durakei na lei pilupilu te talighutia? Ma arahei tara tona haliu tara bihui na lei vavangana!
PSA 80:13 Na lei bolo asi ni leao tara turi horui na vavanga, mana lei manu ni oka tara ghani sokoi.
PSA 80:14 God, puku ni maana, ko ghoi ririu pulohi vanighai mai. Ko siro horu ghai mai kokou, Mai, mo ko vavolara nimua na vure.
PSA 80:15 Mai mo ko vola nimua na vine eni to subaa, na vaini vaolu to subaa te sule dato me laga.
PSA 80:16 Ghamami na kana tara kurisia mara kereu tana lake. Ko righira mai ta nimua na rutu mo ko matera.
PSA 80:17 Ko righitaonira nimura na vure to dolovira tua, Na kema to vilia heghemu.
PSA 80:18 Keri ge kai mua ghoi luba sanigho, ko pangotighai so tana vola ge kai holoa na ahamu.
PSA 80:19 Ko lavipangotighai ge Lord God Puku ni maana. Ko righighai nia mai nimua na vei arovi ge kai vola.
PSA 81:1 Vania na tinoni gehelinge: na linge nina Asaph, linge taonia na gittith Linge togotogo vania God, gaia na lagalagada: linge rivurivu vania God ni Israel.
PSA 81:2 Huluvia na linge uto ma kau nia hulu ghalevu: te manilu na rongoviana.
PSA 81:3 Lovua na tavuli ni savukolu: tana torogha ni vula, maia ghua tana vovogho.
PSA 81:4 A eni gaia na vetena ni Israel: ma nina arevaghi a God ta Jacob.
PSA 81:5 Gaia te hera na vure ni Israel na vetena keri, Tana bona te suravia na komu i Egypt.
PSA 81:6 Inau tu rongovia na talama na manga keha te ghaghua, “Inau ku huia vanighau na hahala te mavatighau: mu ku hangaghau ta nimiu na lutu vahola.”
PSA 81:7 Lokana na gunaguna tau holou mu volaghau. Tana maraghata ma na viviha tu tala mai, igaa nigua na vatei polo. Inau tu tabotaboghau i Meribah, tana bona tau nia kokoe na beti te taho igaa.
PSA 81:8 Ghau kulagu na vure, kau rongovia na bosagu: Israel, e liogu ngangata ko rongovia mai!
PSA 81:9 Kau bei holohabaa siki god keha. Kau bei nia kikinima didira god vana voo.
PSA 81:10 Inau a Lord, nimiu God: tu lavihorughau mai Egypt, Kau hangavi utoi na mangamiu, mu ku kutighau nia na lei totobo uto.
PSA 81:11 Hauvaa, mara mua rongovia na bosamu na lei kulagu na vure: Israel te mua taonia nigua na vetena.
PSA 81:12 Keri ke, ge u sanira ga vamua: ma kara tona taonia na liodira.
PSA 81:13 E liogu sughua kara rongovia na bosagu, kulagu na vure! Me liogu sughua ghua kara sakutua taoniu!
PSA 81:14 Keri ke, ge ku mina kuku lagavulera ghadira na kana! Mu ku pisura ghadira na levunimate!
PSA 81:15 Gaira tara niu sika kara kikinima vaniu nia a Lord vamua, ma kara lavia na totoro ke va me vaa.
PSA 81:16 Inau ku kutighau nia na lei puku ni vanga: mu ku mu inuinughau nia na midua ni talu.
PSA 82:1 Nina linge Asaph God te sopoulia na dete i kokou: me nia hevei horu mai nina bosa ni dete te detera, rana ovu ni dete i kokou:
PSA 82:2 “Ighau rana dete, kau sania na dete sorisori? Ma kau bei nira pala rana dika, tau nighi hevei horu nimiu na bosa ni dete!
PSA 82:3 Kau na barebare na uto vanira rana bona, ma tara mua tinagha ma ra tamagha: kau kage utoa vanira te manadira na hahanga, ma gaira te taho siki sakai ke hangara.
PSA 82:4 Kau volara raini: tana limadira na vure dika.
PSA 82:5 Gaira kiri tara mua manahagha, mana vahaghitailira na tinoni, na pukuna tara sakutua tana pungi. Keri ge taho siki totobo uto pe ke utuni lokana na maramana.
PSA 82:6 Inau tu bosa, “Ighau ke na lei god, tau tabe tughua God tana dete ni maramana. Ighau udolu dalena na Haba i kokou.
PSA 82:7 Kau mate udolu vaghara na lei tinoni soko, ma kau tumu vaghaa so siki dale vunaghi.”
PSA 82:8 God, ko mai, mo ko detea na maramana: a nimua udolu ighoe na lei kema soko.
PSA 83:1 Na linge nina Asaph God, ko bei sopou beto mo ko [bei] hodo, Ko bei kapu na mangamu.
PSA 83:2 Ko rongovira ghamua na kana tara gunaguna, gaira tara nigho sika tara hughuhughu kolugho.
PSA 83:3 Gaira tara goni poloa siki totobo dika vanira kulamu na vure: Mana palongira gaira to righitaonira ighoe.
PSA 83:4 Keri ge ra bosa mana ghaghua, “Mai, ma kai durakea na kema ni Israel eni, ma ka nia ponolio haliu tua.”
PSA 83:5 Gaira tara nia liosakai na ghanaghana keri; ma ra gonidilaa ghamua na mate.
PSA 83:6 Na vure ni Edom mana kemana Ishmael, na vure ni Moab mana kemana Hagri,
PSA 83:7 Na vure ni Gebal, Ammon, ma Amalek, maia rana Philistia mi Tyre,
PSA 83:8 Assyria ghua te nira pala, gaira didira na vure laga rana kemana Lot.
PSA 83:9 Ko nea vanira na hava to nea vanira rana kema ni Midian, mi tana Sisera mana Jabin, tana beti tavetave i Kishon.
PSA 83:10 Gaira raini tara matehoru i Endor; me kokovo horu ga na hulidira.
PSA 83:11 Ko nea vanira [tara hulira]/[rana vunaghidira], na hava to nea vanira a Oreb ma Zeeb, ko laga vulera tara hulira vaghaa to nera igaa a Zebah ma Zalmunna,
PSA 83:12 Tara bosa mara ghaghua, “Mai, ma ka holai dida nina bona lologho a God!”
PSA 83:13 God, ko havukaghinira vaghaa na pughu ni pari, vaghara na vughevughe te vulo saghinira na ghuri.
PSA 83:14 Me vaghaa na lake te ghani taghalaghinia na leao, ma na lapilapi ni lake te pisui na lei ghotu.
PSA 83:15 Vagha keri, ko ghurura nia ghua na maraghata! mo ko lavi mataghuniadira nia na ghuri sule.
PSA 83:16 Keri vaho ge kara kene taonia na ahamu, Ighoe a Lord.
PSA 83:17 Sania, ma kara lagavulera ma kara mataghu haia tua: ma kara mua nia tangomana siki totobo kara gonia.
PSA 83:18 Keri vaho ge kara ghilalagho, ighoe heghemu vamua a Lord: To vunaghi pungisia na maramana talighu.
PSA 84:1 Vania na tinoni gehe linge: Na linge nina kemana Korah, linge taonia na Gittith Ivei vaho tua tea na utona na valemu, na vale tabu, Ighoe Lord, puku ni maana.
PSA 84:2 Inau tu liona ngangata ge ku ghahau igaa: mu ku linge togotogo vania God haia nia na volagu udolu tua.
PSA 84:3 Na pia tara niku igaa, ma na kukapi tara kisu valedira [na bona ge ke logho gari] i lilighina nimua bela sukaghi Lord, nigua vunaghi haba, ma nigua God.
PSA 84:4 Holoutora gaira tara ghahara tana valemu: gaira tara holohabagho haia tua.
PSA 84:5 Holoutora gaira to lagalagara ighoe: tara ghanaghana ge kara sakutua sara i Jerusalem.
PSA 84:6 Gaira tara va liu haghe tana boboko mamaha, ge vuravura dato mai ga na beti: te horuvia na uha ge vonu igaa na lei kolomiso.
PSA 84:7 Me tona haliu so na lagadira, tara sakutua tona; tara va righi matana didira na God, na lei god ni Jerusalem.
PSA 84:8 Lord, God, puku ni maana, ko rongovia nigua na kokoeliulivuti; God ni Israel, ko rongoviu mai.
PSA 84:9 God, ko vautoa mai na vunaghimami eni: na vunaghi haba to vilia vanighai tua.
PSA 84:10 E uto vaa na kabu sakai na bongi lokana na valemu na valetabu: vulea na togha ni bongi tana bona keha. E uto vaa ku righitaonia na peo ni valena God, vulea na kabu uto tana valena na tinoni dika.
PSA 84:11 A Lord God dida marara, ma na pilupilu: te heghita na sonihalavu mana rongoragha. E taho siki totobo uto ke poloa a Lord, vanira ra hei tara gonia na hava te uto.
PSA 84:12 Lord, God, puku ni maana, holoutora gaira tara ghanaghana kodo itamua.
PSA 85:1 Vania na tinoni gehe linge: na linge nina kemana Korah. Lord, ighoe to arovira na vure ni komumu; ighai to nea Israel ge ghoi tangomana.
PSA 85:2 Ighoe to talukehai na lei paludira kulamu na vure: mo saro poloi na lei dika tara nei.
PSA 85:3 Ighoe to mua rutu vanira tua, mo laviolia nimua na lio ni gunaguna itadira.
PSA 85:4 God, ighoe a nimami maana ni huioli: ko laviolighai mo ko bei rutu vanighai tua!
PSA 85:5 Ko rutu haliu vanighai tua? ke mua soko tua nimua na lio ni rutu?
PSA 85:6 Ko neghai ge kai ghoi laga oli, ge ighai kulamu na vure kai holohabagho.
PSA 85:7 Lord, ko tatea vanighai nimua na dolo te mua ghoi keha tua: mo ko heghai mai nimua hahanga ni huioli.
PSA 85:8 Inau tu rongovia na hava a Lord God te bosaa: Ighita kulana vure te bahughita nia na mabo, ka ba mua va olighi olia na lei nilabu ni bule.
PSA 85:9 E utuni, gaia te pitudila so ge ke vavolara gaira tara ghanaghana mavaa: ma nina rongoragha ni vola ke vonughia tana komuda.
PSA 85:10 Na dolo mana utuni toro topokolu tua: na uto mana mabo toro tabelima ghua.
PSA 85:11 Na [utuni]/[taluutuni] ke suaka dato mai tana pari: mana [uto]/[maemane] ke reihoru mai kokou tana parako.
PSA 85:12 A Lord te heghita na lei totobo uto, me nia dida pari ge hali gaa na vanga.
PSA 85:13 Na [utuni]/[maemane] ke idevia a Lord, mana halautu ke gonidila vania.
PSA 86:1 Na kokoeliulivuti nina David Lord, Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti: ko hangau mai na pukuna tu mua laga, me taho tua hei ke aroviu.
PSA 86:2 Ko volau tana mate, na pukuna tu nimua puku ni tinoni: ko volau, tu nimua ghairau, mu ghanaghana kodo itamua, ighoe nigua God.
PSA 86:3 Ighoe a nigua God, ko aroviu: tana bongi udolu tu kokoeliulivuti gatu itamua.
PSA 86:4 Lord, ko neu ge ku togotogo: na volagu te tuturi tamua, ta nigua na kokoeliulivuti.
PSA 86:5 Lord, ighoe to uto vahotua, to avehia na talukeha palu; itamua na dolo te taho ga na pego, vanira tara nongia na hahanga itamua.
PSA 86:6 Lord, ko rongovia nigua na kokoeliulivuti, ko rongovighi nigua na lei tangi ni hahanga.
PSA 86:7 Inau tu hologho tana bona ni gunaguna; mi ghoe to rongoviu mai so.
PSA 86:8 Lord, e taho tua siki god te vaghagho, e taho tua hei ke gonia na hava to goni sokoa tua ighoe.
PSA 86:9 Na lei kema ta puputura ighoe: kara mai kikinima vanigho, ma kara holohabaa na ahamu te tabu.
PSA 86:10 Ighoe to sule, mo gonighi na lei butuli sule: ighoe heghemu vamua to God.
PSA 86:11 Lord, ko taraiu nia na lei nilabumu, mu ku kabu taonia nimua na utuni! Ko heu mai na toba maghora, ge ku ghanaghana mavagho haia.
PSA 86:12 Lord, nigua God, inau ku holohabagho nia na tobagu udolu tua, mu ku ladavaghinia na ahamu ke va me va.
PSA 86:13 Nimua na dolo te sule ngangata vaniu: mo volau tana gilu ni mate.
PSA 86:14 God, na vure talunagho tara hughutiu, mana ovu tara vahaghitailiu, tara tabotabo ge kara mateu, tara mua taonia na bosamu.
PSA 86:15 Mi ghoe, Lord God, to veiarovi mo dolo to vadangitai haia mo utuni talau.
PSA 86:16 Ko righiu mai mo ko aroviu, ko lagalagau mai, inau nimua na ghairau.
PSA 86:17 Lord, ko tatea vaniu mai siki vauvautu ta nimua na dolo, ge gaira tara kanahaghiniu kara nia maa, to heu na togholuvu mo hangau.
PSA 87:1 Na linge nina kemana Korah A Lord te gonia na komuna, i vuvungana na ghotu tabu i Jerusalem.
PSA 87:2 Na volana udolu tua tana komu sule keri, vulei na balu komu lokana Israel.
PSA 87:3 Jerusalem, na komuna God, me subo na lei totobo uto tara bosagho nia.
PSA 87:4 Inau tu ghilalara na kema ni Egypt, ma rana Babylonia, gaira ghua na balu, tara ghilalau nia na taonia na bosagu, maia ghua na vure ni Philistia, Tyre mi Ethiopia Gaira udolu tu idumi kolura nia na vure ni Jerusalem.
PSA 87:5 Jerusalem kara nia bosa, “Na vure udolu tara va komu tua igaa.” ma gaia te haba vule ke vautoa na komu sule keri.
PSA 87:6 Mi tana bona ke gerera na lei kema a Lord ke, ge ke bosa, “A eni gaia na kema ke haghe mai Jerusalem.”
PSA 87:7 Tana lei bongi ni gougonu, kara ghavai ma kara linge na vure, “Na volagu te vuravura mai Jerusalem.”
PSA 88:1 Na linge nina kemana Korah, linge taonia na tangi ni hinuluna, “na vahaghitaili.” Na maskil nina Heman tana kema ni Ezra Lord God, ighoe to huioliu, inau tu tangihia nimua na hahanga tana bongi mana dani.
PSA 88:2 Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti, mo ko talu kulimu mai ta na tangi.
PSA 88:3 Na volagu te vonughia na gunaguna, me dutuviu tua na mate.
PSA 88:4 Inau tu vaghara na balu tara dutu ni mate, me taho tua siki laga itagua, ghobudira rana mate.
PSA 88:5 Inau tara sogha sania, te vaghau na tinoni tara tavughia i lokana na gilu tara nia ponolio, mara mua righi olia tua.
PSA 88:6 Ighoe to sonihoruu i borona ma gilu taho, te pungi gaa.
PSA 88:7 Nimua na rutu te mavatiu, te vaghaa na karaha ni tahi te tumu savusavu mai tagua ge sukuu.
PSA 88:8 Ighoe to tiua kehara kulagu na vure itagua, mo neu ge na mataghuniu, gaira tara pilupiluu, mu mua tangomana ge ku soghapolo.
PSA 88:9 te nia pungi tua na matagu, na tangi tu nea Lord, tughu bongi tu nongia na hahanga itamua, mu haudatoi vanigho gatu na limagu tana kokoeliulivuti.
PSA 88:10 Ighoe to tatei nimua na lei butuli vanira rana mate? ma ra tughuru dato sughua mara holohabagho?
PSA 88:11 Kara tangomana so gaira tara mate, ge kara ladavaghinia nimua dolo te mua soko? pi tana bona ni haurake kara ladavaghinia nimua na utuni?
PSA 88:12 Na lei totobo uto to gonighi tua kara nighighi tana bona te pungi gaa! Pa nimua hahanga kara ghilalaa tana komu te pariparilee?
PSA 88:13 Lord, inau tu tangi ni hahanga gatu itamua, tughu roropo tu kokoeliulivuti gatu itamua.
PSA 88:14 Lord, e ghua ge o niu sika? E ghua ge o ririu keha vaniu?
PSA 88:15 Vuivuni tana vahuagu mai tua tu vahaghitaili mu dutuvia na mate, inau tu nia leboro na paparana nimua na totoro.
PSA 88:16 Nimua rutu papara te laga vulei, ma nimua na gunaguna te dikalau.
PSA 88:17 Tana bongi udolu tara pilupiluu, vaghaa na maumanu tara pilu pungisia.
PSA 88:18 Ighoe to nera tu dolovira mu dutuvira ge ra ghogho saniu na pungi vamua te haidu koluu itaeni.
PSA 89:1 Na maskil nina Ethan tana kemana Ezra Lord, inau ku lingea haia nimua na dolo te mua soko, mu ku ladavaghinia haia ghua nimua na utuni.
PSA 89:2 Nimua na dolo ke kabu kasila, ma nimua na vetena ke, sopou ngasi vaghaa na parako.
PSA 89:3 Ighoe a Lord, to bosa, “Inau tu baubahu kolua David, a nigua tinoni ni lutu tu vilia, mu papari vania te vaghaa eni,
PSA 89:4 ‘Na lei vinavahuhumu kara vunaghi haba haia tua, ma kara tabe ngasilia na malei sopoumu haia tua.’”
PSA 89:5 Lord, gaira i kokou tara nighi togotogo, na lei totobo uto to gonighi.
PSA 89:6 Lord, e taho siki sakai kokou te vaghagho ighoe, e taho ghua hei tadira na lei tarunga vetena ke kaekagemu.
PSA 89:7 Ta didira vaukolu rana tabu tara talumavagho igaa, gaira udolu tara nigho kikinima ghua.
PSA 89:8 Lord, God, puku ni maana, taho tua hei ke sule vaghagho ighoe vamua to utuni tana lei totobo soko.
PSA 89:9 Ighoe to vunaghina na tahi, mana bona te tughuru mai ga na maraghata, to bosa vania na tahi ge beata.
PSA 89:10 Ighoe to lagavulea Rahab, mo havukaghinira ghamua na kana nia na limamu.
PSA 89:11 Na maramana i kokou a nimua, mana maramana i ani pari ghua a nimua, ighoe to gonia na maramana talighu mana lei totobo soko ilokana.
PSA 89:12 Ighoe to gonia i ulu mi boko, na ghotu i Tabor, mana ghotu i Hermon toro holohabaa na ahamu.
PSA 89:13 Ighoe to loghoa na maana sule ngangata, e sule ngangata na lagamu!
PSA 89:14 Nimua na malei sopou ni haba te uto mu maemane, na dolo mana utuni te tate tana lei totobo uto to gonighi.
PSA 89:15 Holoutora gaira tara rongovi togotogoa nimua hoholo ni holohaba, gaira tara kabu lokana na mararana nimua na veiarovi.
PSA 89:16 Gaira tara togotogo tana bongi mana dani, tara holoutogho ighoe to uto haliu.
PSA 89:17 Ighoe to neghai ge ai lagavule, na lagamami te tuturi kauha ta nimua na veiarovi.
PSA 89:18 Lord, ighoe to heghai gaia te podopodoghai, ighoe God ni Israel to tabu, to heghai mai a nimami vunaghi haba.
PSA 89:19 Tana maturu bole to kokoe vanira nimua prophet i dania, mo ghaghua, “Inau tu hangaa tua na malaghai rongoragha, mu vilia tua tadira na vure subo a gaia ke vunaghi haba.
PSA 89:20 David gaia nigua na ghairau tu vilia ge ke vunaghi halikama nia na siusiu tabu tu siuvia nia.
PSA 89:21 Na laga tu loghoa i tatana haia tua, a nigua na maana ni laga keri ke nea ge ke lagavule.
PSA 89:22 Ghada na kana kara mua tangomana ta tughuru pungisiana, ma rana dika kara mua laga vulea tua.
PSA 89:23 Inau ku turiu lakusara ghana mate tana matana, mu ku havukaghinira tara kanahaghinia.
PSA 89:24 Inau ku lutu vania nia na utuni mu ku kabu rurughu i tatana, ku nea ge ke laga vule haia tua.
PSA 89:25 Inau ku talua ge ke righitaonia na tahi, maia ghua na lei beti tavetave.
PSA 89:26 A gaia ke bosa vaniu, “Ighoe a Tamagu, ma nigua God, Ighoe to righitaoniu mo volau.”
PSA 89:27 Inau ku nea ge ke dalegu na kamanagho, me ke haba vulera na lei vunaghi haba ni maramana talighu.
PSA 89:28 Inau ku dolovia mu ku arovia haia tua! Ma nigua na baubahu tu nia vania ke mua ghoi soko tua!
PSA 89:29 Inau ku nia na vinavahuhuna ge ke sopou ngasi, ma nina malei sopou ni haba te kabu kasila vaghaa na parako.
PSA 89:30 Kara ba mua taonia nigua na vetena na lei vinavahuhuna, ma kara mua kabu taonia nigua na huhuli.
PSA 89:31 Kara ba nighi sika nigua na lei bosa ni tarai, ma kara diui nigua na lei vetena ke.
PSA 89:32 Ge ku hera na totoro te manadira, mu ku ramusira nia nigua na ghai ni raramu.
PSA 89:33 Ku mua ghoi soko tua na doloviana David, mu ku mua ghoi nia ponolio tua nigua na baubahu tu nea vania.
PSA 89:34 Ku mua diua tua nigua na bosa ni baubahu, mu ku mua laviolia siki bosa ni baubahu tu bosa horua tua.
PSA 89:35 Inau tu nia papari tua na ahagu, me vahola vaniu tua ge ku pegoa David.
PSA 89:36 Na vinavahuhuna ke kabu kasila, ma nina malei sopou ni haba ke sopou ngasi vaghaa na aho i kokou.
PSA 89:37 Gaia ke kabu kasila vaghaa na vula, te ladavaghiniu mai kokou.”
PSA 89:38 Mi ghoe to rutu vania nimua na vunaghi haba vivili! To sogha sania mo nia sika.
PSA 89:39 Ighoe to sokoa nimua na baubahu kolua gaia, mo sonihorua ghana pitiulu ni haba tana pari.
PSA 89:40 Ighoe to durakea na pilupiluna na komuna, mo dikalaa nina vatei polo.
PSA 89:41 Gaira tara haliu i lilighina tara gitoi nina lei totobo, ma ghana komu kolu tara kiahaghinia,
PSA 89:42 Ighoe to nera ge ra lagavule ghana na kana! mo nera ge ra togotogo.
PSA 89:43 Ighoe to nia nina isi ge mua kale, mo hove na hangana tana sura.
PSA 89:44 Ighoe to lavikehaa nina malei haba, mo pitihorua tana pari nina malei sopou.
PSA 89:45 Ighoe to va kukului na bongina tana garimaneana, mo lavi mamaana tana mata ni tinoni.
PSA 89:46 Lord, engiha vaho ke soko nimua na rutu, te ruruhu vaghaa na lake! ko polo haia tau?
PSA 89:47 Ko ghanaghanaa na kukuluna na volagu, e taho na pukuna ge puputu mai na tinoni tana maramana eni.
PSA 89:48 Na lei tinoni udolu ke mate mughua, me taho tua hei ke polo ta nina maana na gilu ni mate?
PSA 89:49 Lord, ivei gaia nimua na vuivuni ni dolo? To bosaa vania David, ta nimiu padalaghi kaukolu?
PSA 89:50 Ko ghanaghanaa, ivei tara nea na bosa dikalaamu, inau nimua na ghairau.
PSA 89:51 Lord, ghamua na kana tara bosa dikalau, ra bosa dikala gaia to vilia, mo siusiua tua ge ke vunaghi haba.
PSA 89:52 Holohaba a Lord, ke va ma vaa, Amen ma Amen.
PSA 90:1 Nina kokoeliulivuti Moses, nina tinoni God. Lord, Ighoe na valemami haia, te hau mai tua.
PSA 90:2 I naghona to gonighi na lei ghotu, po gonia na pari mana maramana ighoe to God haia tua.
PSA 90:3 Ighoe to bosa vanighai ge kai oli tana hava tai va butu mai ga, mo riu olighai tana pughu ni pari.
PSA 90:4 Na togha ni niulu te vaghaa sakai na bongi vamua itamua, E vaghara i bongi vamua, te tona padi tua me vaghaa na bona ni aho kukulu tana bongi.
PSA 90:5 Ighoe to lavikehaghai vaghaa na tave ni beti te mua kabu hau, Tai vaghaa na buburu te suaka dato mai tana roropo.
PSA 90:6 Tana roropo te totobo dato mai me kotukotu, mi tana nulavi te sasagha me mate.
PSA 90:7 Nimua na rutu te durakeghai, mi ghai tai mataghunia na reirei ni matamu.
PSA 90:8 Ighoe to talutatei na lei palumami tai mata poloi, gaighi to righighi mai so.
PSA 90:9 Na lei bongi ni volamami te kubolu horu mai, na pukuna nimua na rutu, me tovongo taghai vaghaa na ahu te ghurihia.
PSA 90:10 Te saravia vamua tana vitu hangavulu na niulu, ma hei te laga te saravia e alu hangavulu na niulu. Hauva, ma ra heghai vamua na vahola mana dikalio me mua daro bona ma Ai mate tua.
PSA 90:11 A hei te vadangia na mataghu te heghai nimua na rutu? A hei te ghilalaa na mataghu te neghai to rutu vanighai?
PSA 90:12 Ko taraighai ge kai ghilalaa na kukuluna na volamami te mua daro, keri vaho ge kai manahagha.
PSA 90:13 Lord, ivei vaho tua ko nia sara na darona nimua rutu? Ko arovighai ighai na lei nimua na vure ni lutu.
PSA 90:14 Ko kutighai nia nimua dolo tughu roropo ge kai linge togotogo ta na lei bongi ni volamami.
PSA 90:15 Ko neghai mai ge kai ghoi togotogo ghua murina te kaleghai na dikalio tana lei niulu.
PSA 90:16 Ko tatei vanighai mai ighai nimua na lei ghairau nimua na lei lutu sule! Mana lei vinavahuhumami kara righia nimua rongoragha.
PSA 90:17 God, nimami na Lord, nimua na lei vauto ke kabu itamami! Ko neghai mai ge kai nighi tangomana na lei totobo tai gonighi.
PSA 91:1 A hei te polo itatana a Lord! Ma hei te kabu sarana nina righitaoni.
PSA 91:2 Ke bosa vania, “Itamua tu podopodo mo righitaoniu! ighoe nigua God mi tamua tu tuturi kauha.
PSA 91:3 Gaia ke righitaonigho me ke volagho tana lei maemate tara kabu polo, mi tana lei vahaghi te matea na tinoni.
PSA 91:4 Gaia ke kuvigho nia na ghatana mi ghoe ko vola sarana nina righitaoni! Na volana te utuni ke podopodogho me pilupungisigho.
PSA 91:5 Kau bei mataghunia siki totobo dika te bongi, pa siki tidalo te mate tinoni tana dani.
PSA 91:6 Mana vahaghi te polo tana bongi, mana lei totobo dika te matea na tinoni tana dani kama.
PSA 91:7 Na togha nia tinoni ke tumu mate i lilighimu pe hangavulu na togha tara kabu talighutigho tara tumu mate ghua, mete mua kaleghau siki vahaghitaili.
PSA 91:8 Kau rei vaa ma kau righia, ivei tara nea na headira na totoro rana dika.
PSA 91:9 Kau podopodo i tatana a Lord, ma ka ungaunga i sarana gaia te haba vule.
PSA 91:10 E taho siki sosodo ke kalegho, me taho siki maemate ke dutuvia na valemu.
PSA 91:11 God ke vetenara lei nina angel kara righitaonigho, ma kara podopodogho ivei ko tona vaa.
PSA 91:12 Gaira kara tabe datogho nia na limadira, ge ke mua kalei na vatu na marevomu.
PSA 91:13 Ighoe ko turibitara na lei kau ghaghala mana lei poli, na lei kau mataghugha mana lei poli maomaogha.
PSA 91:14 God te bosa me ghaghua, “Inau ku volara gaira tara doloviu, mu ku righitaonira gaira tara taluutuniu inau a Lord.
PSA 91:15 Tana bona kara holau inau ku tala vanira, mi tana bona te kalera na vahola, inau ku kabu kolura, ku volara mu ku talu mavara.
PSA 91:16 Inau ku tabora nia na vola daro bona, mu ku volara ghua.”
PSA 92:1 Na linge vania na Sabbath Lord, E uto sughua na holoutoamu nia na linge ni holohabaamu ighoe God to Haba i kokou.
PSA 92:2 Ladavaghinia nimua na dolo tona haliu tughu roropo, mana volamu te utuni tana lei bona na aho te bongi.
PSA 92:3 Nia na lei lingelinge ni ghalevu mana ukalele, mana lei talama ni tigitigi ghua.
PSA 92:4 Lord, inau tu nighi togotogo na lei nimua lutu sule to gonighi, na pukuna na hava to gonia tu nia rivurivu na malei limamu.
PSA 92:5 Lord, na lei gehegehemu te sule ngangata mana lei ghanaghanamu te lalo ghua.
PSA 92:6 Na voo ke mua ghilalaa na totobo eni, ma hei te bule ke mua tangomana na manahana.
PSA 92:7 Rana dika tara totolo dato vaghara na tautalu ma rana tangohahi tara uto so.
PSA 92:8 Hauva, ma gaira udolu kara durakera, na pukuna ighoe Lord to haba vule haia tua.
PSA 92:9 Ighai tai ghilalaa ghamua na kana kara mate, ma rana dika kara laga vulera.
PSA 92:10 Mi ghoe Lord, to neu tua ge u laga vaghaa na bolo asi, mo vautou nia na togotogo.
PSA 92:11 Inau tu righia tua tara lagavulera ghagua na kana, mu rongovia didira tangi rana dika.
PSA 92:12 Rana uto tara katukatu vaghara na lei ghai cedar ni Lebanon.
PSA 92:13 Gaira te vaghara na lei ghai tara subara lokana valena a Lord, mara haga lokana nina valetabu dida God.
PSA 92:14 Tara vangagha so tara haulaghi manaa, gaira tara laga vaghara so na ghai vaolu.
PSA 92:15 Keri te tatea a Lord te maemane utuni me taho siki totobo ke hahi i tatana.
PSA 93:1 A Lord na vunaghi haba, gaia tara pupulua nia na malei haba mana laga. Gaia te kabulaghi ngasilia na maramana tana malana me ke mua ghoi gharadu tua.
PSA 93:2 Lord, nimua na malei sopou te kabu ngasi mai tua, mi ghoe to puputu tua ge vuivuni na maramana.
PSA 93:3 Lord, na lei tahi oka tara tagumu mai, gaira tara tagumu mara karaha longa.
PSA 93:4 A Lord te haba vule i kokou, te sule vulea na tagumu ni tahi oka, me laga vulea na karaha ni tahi.
PSA 93:5 A Lord, nimua na lei vetena tara kabu kasila, ma nimua valetabu te tabu utuni tua, ke va me vaa.
PSA 94:1 Lord, Ighoe a God, to hea na totoro na tinoni, ko tatea nimua na rutu.
PSA 94:2 Ighoe to deteghai udolu tua, tughuru mo ko hera rana talunagho na hava te manadira.
PSA 94:3 Ivei vaho tua kea na hauva ge kara togotogo rana dika? Lord, ivei vaho tua kea na hauna?
PSA 94:4 Ivei vaho tua kara nia sara na talunagho rana dika, ma kara nighi maghora na lei paludira?
PSA 94:5 Lord, gaira tara dikalara kulamu na vure, mara nera ghua ge ra vahaghitaili.
PSA 94:6 Gaira tara matera rana samu ma na mate sasani, maia rana sinogho tara ghanara tana bonada.
PSA 94:7 Gaira tara bosa mara ghaghua, “A Lord te mua righighita, Ma God ni Israel te mua nia ghaghua na hava ta gonia.”
PSA 94:8 Ghau kulagu na vure, ivei tea ge au sakai bule? Ivei vaho tua kea ge kau manahagha?
PSA 94:9 God te gonighi na kulida, me mua rongo gaia? me gonighi ghua na lei matada, me mua vaevane gaia?
PSA 94:10 Gaia te hera na totoro na lei kema, ke mua torora gaia? me tataraighita udolu ghua, me mua manahagha gaia?
PSA 94:11 A Lord te ghilalaa na hava ta ghanaghanaa me manahana ivei te vagha na voona na ghanaghanada.
PSA 94:12 Lord, gaira to taraira tara togotogo to taraira nia nimua vetena.
PSA 94:13 Ighoe to nera ge ra mua holopangotighi na lei gunaguna te kalera haia, polo ge ra gheli giludira rana dika.
PSA 94:14 A Lord ke mua tona sanira nina vure, me ke mua ghogho sanira kulana vure.
PSA 94:15 Na utuni ke ghoi haghe mai tana bona ni dete, mana vure uto kara nia togotogo.
PSA 94:16 A hei ke podopodou tadira rana dika, ma hei ke niu pala tadira rana tangohahi?
PSA 94:17 Ke mua hangau a Lord ke, ge mu ku mate tua.
PSA 94:18 Inau tu hoholo mu ghaghua, Lord, inau tu turi madali, mana pukuna nimua na dolo te sule ge u vola so.
PSA 94:19 Tana bona tu dikalio, mu kanoragha ighoe to neu ge u togotogo mu togholuvu.
PSA 94:20 Ighoe to mua liodira rana dete sorisori, tara talui na lei vetena ni goniana so na dika
PSA 94:21 Gaira tara detera na vure uto, ma ra riua na vetena ge ra vua matera.
PSA 94:22 Mana Lord te podopodou, a God te righitaoniu.
PSA 94:23 Gaia ke hera na totoro rana dika me ke durakera, na pukuna na lei paludira, a Lord dida na God ke durakera.
PSA 95:1 Ighita ka linge vania a Lord, Ighita ka linge togotogo vania God na vavolada.
PSA 95:2 Ka mai tatana nia na holouto, ma ka linge togotogo nia na holohaba.
PSA 95:3 Gaia a Lord, God te haba, na vunaghi haba tadira na lei god.
PSA 95:4 Gaia te vunaghina na maramana talighu, na lei vatuluma mana ghotu datogha.
PSA 95:5 A nina te gonia na tahi, na pari tina ghua te puputua heghena.
PSA 95:6 Ighita ka nia kikinima ka holohabaa, taulaghi tuturu vania te gonighita.
PSA 95:7 Gaia dida God, te righitaonighita, mi ghita nina lei sheep te vatoghaghita. Itaeni, kau rongovia mughua na hava God te bosaa,
PSA 95:8 Kau rongovia na bosana itaeni te ghaghua, “Kau bei kutuvatu vaghara kukuamiu i Meribah, tana bongidira i Massah tana bona mamaha.
PSA 95:9 Rana kukuamiu tara tabotabou igaa, tara righia maanagu ta na hava tu gonia.
PSA 95:10 E vati hangavulu na niulu tu rutu vanira, keri ge u bosa, “Gaira na vure tara loghoa na tobadira te ririu keha itagua haia. Tara mua lioni na taoniana na hava tu bosai vanira.
PSA 95:11 Mi nau tu baubahu rutu vanira, “Agaira kara mua tangomana tua na rughuhaghe ta nigua na malei aheahe igaa.”
PSA 96:1 Kau linge vania a Lord na linge vaolu, maramana talighu, linge vania a Lord.
PSA 96:2 Linge vania a Lord ma kau holoutoa, ladavaghinia tughu bongi gaia te volaghita.
PSA 96:3 Ladavaghinia na rongoraghana tadira na lei kema, ma na volana te haeharegha tadira na lei vure.
PSA 96:4 A Lord te haba me ulaghana ka holohabaa, gaia ka talumavaa vulera na lei God.
PSA 96:5 Didira god na balu kema na titinoni vamua, mana Lord te gonighi na lei totobo tana parako.
PSA 96:6 Na rongoragha mana malei haba te saopoa a Lord, na maana mana matakage te vonughia nina valetabu.
PSA 96:7 Kau holoutoa a Lord na maramana talighu, kau holoutoa nina rongoragha mana laga.
PSA 96:8 Holoutoa na ahana a Lord, te rongoragha, lavia nimiu heveilee ma kau nia mai ta nina valetabu.
PSA 96:9 Kau nia kikinima gaia te tabu tana bona ke mai, na maramana ke tatata tana matana nia na ghanaghana mava.
PSA 96:10 Bosa vanira na lei kema, “A Lord te vunaghi haba, me kabulaghi ngasilia na maramana tana malana, me mua ghoi aleale tua me ke detera na vure nia na utuni.
PSA 96:11 Kau togotogo nimiu ghau na parako mana pari, na tahi te karaha ma gaira tara vola i lokana.
PSA 96:12 Na pari ma na lei totobo totolo i lokana, kau togotogo nimiu, lei ghai tana leao kara linge rivurivu.
PSA 96:13 Mi tana bona ke mai a Lord, ke mai haba pungisia na maramana me ke hulira na vure nia na utuni mana maemane.
PSA 97:1 A Lord na vunaghi haba, na maramana talighu ke nia togotogo, ighau ta lei koukomu kau nia togotogo ghua.
PSA 97:2 Na parako mana pungi te saopo talighutia gaia te nia huhuli na maemane mana utuni.
PSA 97:3 Na lake te ide i nagho, me ghani taghalaghinira ghana na kana tara talighutia.
PSA 97:4 Nina viti te bulua na maramana, mana maramana te righia me nia tatata a Lord,
PSA 97:5 Na lei ghotu te obo vaghara na ice tana matana a Lord, na matana a Lord ni maramana talighu.
PSA 97:6 Na lei parako ni oka tara ladavaghinia na lei nina totobo uto, mana lei kema tara righia nina rongoragha.
PSA 97:7 Gaira udolu tara holohabara na lei titinoni tara lavi maamaadira, mana lei god keha tara nia kikinima a Lord.
PSA 97:8 Na vure ni Zion tara togotogo, mana lei komu ni Judah tara rivurivu, na pukuna to maemanei didira vahola tana dete, Ighoe a Lord.
PSA 97:9 Ighoe Lord, puku ni maana, ighoe to haba pungisia na maramana, mo sule vulera na lei god keha.
PSA 97:10 A Lord te dolovira ra hei tara nia sika na dika, me podopodora kulana vure, me volara tadira rana dika.
PSA 97:11 Na marara te bulura rana maemane, mana togotogo te saopora na vure uto.
PSA 97:12 Kau togotogo nimiu ighau rana maemane, na pukuna na hava te gonia vanighau a Lord, Kau ghanaghana olia na hava te goni sokoa tua God te tabu, ma kau holoutoa gaia.
PSA 98:1 Na linge Kau lingea na linge vaolu vania a Lord, gaia te goni sokoi na lei totobo haeharegha, ma nia nina maana mana laga heghena, ge lagavulea na maramana.
PSA 98:2 A Lord te bosa tatea nina laga vule, me ladavaghinia nina maana ni vola tadira na lei kema.
PSA 98:3 Gaia te pangotia so nina baubahu vanira na vure ni Israel, nia na kabu rurughu mana dolo vanira haia, na lei vure soko tara righia tua nina lagavule dida God.
PSA 98:4 Linge vania a Lord, na maramana talighu, holohabaa nia na lei linge mana ngingili rivurivu.
PSA 98:5 Linge holohaba vania a Lord, kau nighi tigitigi na ukalele mana gita.
PSA 98:6 Kau lovui na ghau mana tavuli, ma kau ngingili vania Lord na vunaghida.
PSA 98:7 Na tahi, ko tagumu, ma na lei totobo vola itamua, na maramana ko linge, ma gaira tara kabu itamua.
PSA 98:8 Ghau na lei beti tavetave mana lei ghotu, kau tapotapo limamiu ma kau linge koukolu nia na togotogo vania a Lord.
PSA 98:9 Na pukuna gaia ke mai me ke vunaghina na maramana kolura na lei vure ni maramana talighu nia na maemane mana utuni.
PSA 99:1 A Lord na vunaghi haba, mana mavitu te mataghunia nia na tatata, te sopou ta nina malei sopou i vuvungadira na lei angel ghatagha, me anuanu na pari.
PSA 99:2 A Lord te vunaghi pungisia Jerusalem, gaia te haba vulera na lei kema.
PSA 99:3 Na lei vure soko kara holohabaa na ahana te tabu, maia ghua te sule me mataghugha.
PSA 99:4 Ighoe na vunaghi haba, to laga mo liona na hava te utuni, to talua na utuni Israel, mo lavia mai na vola maemane to kaekage.
PSA 99:5 Holoutoa a Lord dida God, holohaba gaia te tabu ta nina malei sopou ni haba.
PSA 99:6 Moses ma Aaron ra nina mane sukaghi ma Samuel te kokoeliulivuti va i tatana. Gaira tara holoa Lord, me tala vanira.
PSA 99:7 Gaia te kokoe vanira mai lokana na ghobaghuli, mara taonighi na lei nina vetena ma na lei nina bosa ni keikeri.
PSA 99:8 Lord, Ighoe nimami God, to bosa tughu vanira tua kulamu na vure. To tatea vanira Ighoe a God, to talu keha palu, sakai vamua to torora nia tua na lei paludira.
PSA 99:9 Holoutoa a Lord, dida God, nia kau holohabaa ta nina ghotu tabu! gaia dida God te tabu.
PSA 100:1 Na linge ni holohaba God. Kau linge vania a Lord, ighau na maramana talighu.
PSA 100:2 Kau holohabaa nia na rivurivu, ma kau mai tatana nia na lei linge togotogo.
PSA 100:3 Hau taluutunia a Lord, gaia a God, te gonighita gaia mi ghita nina vure ma nina ovu ni Sheep.
PSA 100:4 Kau haghe tana mataula ni peo va holohaba, haghe tana bebetena nia na holohaba, holoutora na ahana.
PSA 100:5 A Lord te uto, te dato talau, te utuni haia tua ke va me va.
PSA 101:1 Na linge nina David Lord, nigua na linge ni kabu sasara mana utuni, Mi nau tu lingea vanigho gatu.
PSA 101:2 Na nilabugu ke mua palugha. Mi ngiha vaho ko mai tagua. Inau ku kabu marabu tana valegu.
PSA 101:3 Ku mua talana na dika ge ke mai tagua, mu ku nighi sika na gehegehedira tara ririu keha vania God, ku mua ghai haidu olu tua itadira.
PSA 101:4 Inau ku mua taonia na volapego, mu ku mua haidu kolura na vure dika.
PSA 101:5 Inau ku lavi kehaa a hei te bosadika, polopoloa na ahana siki sakai, mu ku tiva kehaa gaia te magharo me talunagho.
PSA 101:6 Inau tu holoutora gaira tara lutu utuni vania God, mu taladira ge kara ghanara lokana na valegu. Gaira te utuni haliu na voladira, tu taladira ge kara ghairau vaniu.
PSA 101:7 Gaia te sorisori ke mua ghanaa lokana na valegu, ma gaia te pego ke mua kabu i lilighigu.
PSA 101:8 Inau ku durakera tughu bongi rana dika lokana na bonada, mu ku tivara rana tangohahi tana komuna a Lord.
PSA 102:1 Na linge nina mane vahaghitaili. Tana bona na mane eni te lugu me talutatea nina tangi tatana Lord Lord, Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti, Mo ko talu kulimu mai ta nigua na tangi ni hahanga.
PSA 102:2 Tana bona te kaleu na gunaguna, ko bei ririu keha vaniu. Ko rongoviu mai mo ko mina bosa tughu vaniu mai tana bona tu hologho.
PSA 102:3 Na lei bongigu udolu tara mina soko vaghara na lei ahu. na huligu te vavu, vagha na ghai te vavu.
PSA 102:4 Inau tara turibitau vaghaa na buburu mamaha, mu mua tangomana tua na vanga.
PSA 102:5 Inau tu tangi ngurunguru, te sesebe na huligu mu huli lee vamua.
PSA 102:6 Inau te vaghau na manu asi tana bona aroha, mana duru te sopou vuvungana na vale tara boli sania.
PSA 102:7 Inau tu koikoli me vahola tailiu na maturu, te vaghau na manu te sopou arohalio vuvunga ni vale.
PSA 102:8 Ghagua na kana tara bosa dikalau tana bongi udolu, gaira tara kiahaghiniu mara nia vavaranga na ahagu.
PSA 102:9 Ghagua na vanga na ravu, Mana kolobu ni matagu tara ule kolua nina ghagua beti ni inu.
PSA 102:10 Na pukuna to rutu sule vaniu, ighoe to ghateu mo sonikeha vaghaa na lololo.
PSA 102:11 Na volagu te vaghaa na nunu vamua, me sasagha vaghaa na buburu.
PSA 102:12 Ighoe, Lord, to vunaghi haba kasila, mana lei vavata kara ghanaghana oligho.
PSA 102:13 Itaeni na bongi ko arovia Jerusalem. Itaeni tua na bona to nia baubahu ko hangaa.
PSA 102:14 Kulamu na vure tara nighi dikalio, na vatu ni valeana tara durakei, gaira tara arovia so, sakai vamua te koli tana pari.
PSA 102:15 na lei kema kara mataghunia a Lord, mana lei vunaghi haba ni maramana kara nia talumava nina maana.
PSA 102:16 Mi tana bona a Lord ke ghoi tughuru vaghinia Jerusalem, ge ke tatea nina rongoragha.
PSA 102:17 Gaia ke rongoviara kulana na vure tara ghogho sanira, me ke talu kulina vaa ta didira kokoeliulivuti.
PSA 102:18 Kau gere horui na lei totobo to gonighi mai tua a Lord. ge na vure kara vahura i muri kara holohabaa ghua gaia.
PSA 102:19 A Lord te rei horu mai kokou tana komuna, me righi horua mai na maramana i pari.
PSA 102:20 Gaia te rongovia didira tangi gaira [tara laukapura/tana vale pipiti] me lavi horura gaira tara dete matera.
PSA 102:21 Ge kara ladavaghinia na ahana i Zion, ma kara holoutoa i Jerusalem.
PSA 102:22 Na lei kema mana binaboli kara savukolu igaa, ma kara holohabaa a Lord.
PSA 102:23 A Lord te neu ge u mua laga tana bona tu mane vaolu, gaia te va kukulua tua na volagu.
PSA 102:24 God, ko bei lavikehau mua itaeni, tu mua saravia mua na bona ni tonikamagu.
PSA 102:25 Lord, Ighoe to kabu kasila, me hau mai tua to puputua na pari, mana limamu to lutui nia na lei hegohego ni kokou.
PSA 102:26 Gaira kara taghara mi ghoe ko ghanagho so, gaira kara meto vaghara na lei tivi haulaghi kara [motu]/[tughui].
PSA 102:27 Mi ghoe to mua ghoi keha tua na reireimu, mana volamu ke tona haliu so,
PSA 102:28 Na lei dalemami kara kabu lokana nimua righitaoni mana pilupungisi, mana lei vinavahuhudira kara kabu sarana nimua podopodo.
PSA 103:1 Nina David [Lameagu]/[tarungamu], ko vautoa a Lord, na lei hegohego udolu tua i lokagu, kau vautoa na ahana te tabu.
PSA 103:2 [Lameagu]/[tarungamu], ko vautoa a Lord, mo ko nei nia ponolio gea nina dolo gaia.
PSA 103:3 Gaia te talukehai na lei palugu, me kisu ghaotai na lei vahaghigu.
PSA 103:4 Gaia te hola oliu tana mate, me vautou nia nina dolo mana veiarovi.
PSA 103:5 Te kutiu nia na lei totobo uto, mi tana bona tu mane vaolu mua te neu ge u laga vaghaa na manu kama.
PSA 103:6 A Lord te dete maemane me nira pala gaira tara vahaghitaili, me hera na hava te manadira.
PSA 103:7 Gaia te tatei na lei nina padalaghi vania Moses, ge kara righia na vure ni Israel na lei nina lutu.
PSA 103:8 A Lord te veiarovi me dolo, te mua mina rutu, me dolo talau.
PSA 103:9 Gaia te mua kene taonia na palu, me mua mina rutu daro bona vanighita.
PSA 103:10 Gaia te mua heghita na totoro te manani na lei paluda, me mua tughui nia na dika na lei hahi ta gonighi.
PSA 103:11 Me vaghaa na datona na oka i vuvungana na maramana, te vaghaa ghua na sulena nina dolo vanira tara talumavaa.
PSA 103:12 Na hauna i ulu te vaghaa ghua i boko, keri te vaghaa na hauna te lavikehai va na lei paluda, a Lord.
PSA 103:13 Me vaghaa tamadira te arovira na lei dalena, vaghaa ghua keri a Lord te arovira gaira tara talumavaa.
PSA 103:14 Gaia te ghilalaa na hava tara gonighita nia, me manahana ighita na pughu ni pari.
PSA 103:15 Na volada ighita te vaghaa na buburu, [me ke totolo]/[mana ladana] te vagha na hahanga ni ghai.
PSA 103:16 mana ghuri te vaho kehaa, me mua righia tua siki sakai.
PSA 103:17 Gaira ghua tara taonighi na lei nina baubahu, mara taluutunighi nina lei vetena.
PSA 103:19 A Lord te talu na malei sopouna i kokou, mi ga te haba pungisighi mai na lei totobo soko.
PSA 103:20 Kau holoutoa a Lord, ghau na lei angel laga, tau taonighi na lei nina bosa ni keikeri, mau rongovia na bosana.
PSA 103:21 Holoutoa a Lord ghau na lei nina maana i kokou, ighau na lei nina ovu ni lutu tau taoni na liona.
PSA 103:22 Holoutoa a Lord, ghau na lei totobo te gonighau, mana lei komu ta nina righitaoni. [Lameagu]/[tarungagu] ko holoutoa a Lord.
PSA 104:1 [Lameagu]/[tarungagu], ko vautoa a Lord, Ighoe Lord, nigua na God, Ighoe to sule ngangata.
PSA 104:2 Ighoe tara popologho nia na malei haba mana rongoragha Mo pupulugho heghemu nia na marara.
PSA 104:3 Ighoe to talahia na oka vaghaa na vale tapole, mo kisua na valemu.
PSA 104:4 Na ghuri te vaghara tara holo bosa vanigho mana viti te vaghara na lei nimua na ghairau.
PSA 104:5 Ighoe to kabulaghi ngasilia tua na maramana tana malana, me ke mua ghoi aleale tua.
PSA 104:6 Ighoe to saroa na maramana nia na tahi, ma gaia te saopoi na lei ghotu.
PSA 104:7 Ighoe to pasaa na tahi ge sama tona, mana talamana nimua viviha te nia ghogho.
PSA 104:8 Gaia te tavetave me saopoi na lei ghotu mana boboko, me va sara tana bona te liona ke sara.
PSA 104:9 Ighoe to talua na koekobe ke bai tona vulea, ge ke bei saopoa na maramana.
PSA 104:10 Ighoe to gonighi na lei vuravura ni beti, mana lei beti tara tave horu ghobuni na lei ghotu.
PSA 104:11 Ge hera na beti na lei maumanu asi, igaa tara inuviada na lei kau asi.
PSA 104:12 Mi lokani na lei ato ni ghai lilighina, tara niku mara lingelinge igaa na lei manu.
PSA 104:13 Tana parako i kokou te nia vetena horu mai na uha i vuvungani na lei ghoto, me saopoa na pari nimua na lei vauto.
PSA 104:14 Ighoe to gonia na buburu ge tautalu vanira na lei maumanu, mana lei ghai ghania vania na lei tinoni.
PSA 104:15 Ge kai lutui nimami subasuba, me hali ga na wine, te neghai ge kai togotogo, na oil/oele kai nia rivurivu, mana vanga ke heghai na laga.
PSA 104:16 Na lei ghai ni Lebanon tu uhanighi haia, gaighi nina ghai a Lord te subai heghena.
PSA 104:17 Na lei manu tara haro nikudira igaa, mana lei manu sule tara kisu beladira tana lei ghai sule.
PSA 104:18 Na lei goat asi tara ghahara tana lei ghotu datogha, mana lei maumanu asi pile tara baba tana lei tigetige ni ghotu.
PSA 104:19 Ighoe to gonia na vula, na kakageni na lei bongi mana niulu.
PSA 104:20 Ighoe to gonia na bongi, mi lokana na pungi tara rughu horu mai na lei maumanu asi.
PSA 104:21 Na lei dale ni lion tara ngengo tana bona tara hili, tara kenei ghadira vanga te hera God.
PSA 104:22 Me sogha dato mai na aho, gaira tara oli mara va koli tana valedira.
PSA 104:23 Mana vure tara tona mara lutui na lei lutudira, mara lutu sara tana nulavi.
PSA 104:24 Lord, ighoe to gonighi subo na totobo, mo goni manahai udolu tua, mana maramana te vonughia nimua na lei maumanu.
PSA 104:25 Na tahi te sule me volapa tara ghanara igaa na iduhahi ni totobo vola, na sule mana pile.
PSA 104:26 Na lei vaka tara ole kolili vuvungana mana puhu, na maumanu to gonia te gougonu i lokana.
PSA 104:27 Gaira udolu tara tuturi tamua tana vanga, tana bona ni vitolo.
PSA 104:28 Mi ghoe to hera ghadira mara vanga, to kutira ge ra mahu.
PSA 104:29 Mana bona to ririu keha vanira, gaira tara mataghu, mana bona to mua kutira ge ra mate, mara oli tana pughu ni pari tara va mai gaa.
PSA 104:30 Mi tana bona to hera na aheahe ge ra livu mai, ighoe to hea na vola vaolu na maramana.
PSA 104:31 Na rongoraghana a Lord ke kabu kasila, ma Lord ke nia togotogo tana hava te gonia.
PSA 104:32 Gaia te righia na maramana te tatata, me tabei na lei ghotu mara ahuahu.
PSA 104:33 Inau ku linge vania a Lord tana lei bongi ni volagu, mu tu vola mua eni ke, ku linge holohaba vania nigua God.
PSA 104:34 Ge me ke nia togotogo nigua na linge, na pukuna nigua togotogo te va mai tatana.
PSA 104:35 Rana tangohahi kara durakera tana maramana eni, ge na dika ke vuha taho tua. [Lameagu]/[Tarungagu] ko holoutoa a Lord, ko holoutoa a Lord.
PSA 105:1 Hea na lei holouto vania Lord, bosa tatea na ladana, bosaa vanira na lei kema na hava te gonia.
PSA 105:2 Linge holohaba vania a Lord, bosa tatei na lei totobo te gonighi mai tua.
PSA 105:3 Ka togotogo ighita nina vure, gaira tara holohabaa kara rivurivu.
PSA 105:4 Kenea a Lord nia na hahanga, holohabaa gaia haia tua.
PSA 105:5 Ghanaghana na lei butuli te gonighi tua God, mana lei nina rongorongo ni dete te nighi hevei horu me horavia na maramana talighu.
PSA 105:6 Ighau na lei vaivarina Abraham, tau nina tinoni ni lutu, Ighau rana vaivarina Jacob, te vilighau tua.
PSA 105:7 A Lord dida na Ghoe, na lei nina bosa papara te bosai, te nei vania na maramana udolu.
PSA 105:8 Gaia te pangotia nina baubahu te nei vanira na togha ni vavata.
PSA 105:9 Gaia te pangotia na talamaghi te nea kolua Abraham, ma nina baubahu vania Isaac.
PSA 105:10 A Lord te gonia na baubahu kolua Jacob, te kabu kasila haia tua.
PSA 105:11 A Lord te bosa me ghaghua, “Inau ku heghau na pari ni Canaan, me ke nimiu lologho heghemiu.
PSA 105:12 Nina vure God tara mua subo, gaira tara sinogho mai lokana na pari Canaan.
PSA 105:13 Gaira tara tona ta sakai na kema, mara va ta sakai, ma ra tona ta sakai na ovu ni vure, mara ghoi va ta sakai ghua.
PSA 105:14 Ma God te hovea ge kara bei dikalara, me diki bosa vanira tua na lei vunaghi me ghagua,
PSA 105:15 “Kau vei vahaghitailira gea nigua na vure ni lutu tu vilira tua, bei ghoi tabera tua na lei nigua prophet.
PSA 105:16 Ma Lord te nea ge kalea na ngengere na komudira, te lavi kehai ghadira na vanga.
PSA 105:17 Te diki vetenaa tua sakai na mane, A Joseph, gaia tara diki nia hunulu vaghaa na seka.
PSA 105:18 Tara pitighi na tuana nia na tali halo, ma na tali halo te talighutia na luana.
PSA 105:19 Me sara na hava te diki bosaa ke kale, na bosana Lord te utuni sughua tua.
PSA 105:20 Na vunaghi haba ni Egypt te nia vetena na bosa ge ra lavi horua tana vale pipiti Joseph, a gaia te hulira na lei kema te lubatia ge horu.
PSA 105:21 Gaia te talua ge vunaghi pungisia na valena, me hea na maana ge righitaonighi na lei nina lologho tana pari.
PSA 105:22 Nia na maana te righitaonira nia nina vure lutu na vunaghi halikama, mana hohola te lavia, te taraira na lei nina vilimanaha na vunaghi haba.
PSA 105:23 Me tona i Egypt a Jacob, me va kabu sinogho igaa.
PSA 105:24 A Lord te hera subo na gari kulana vure, me nera ge ra laga vulera ghadira kana
PSA 105:25 Gaia te nera na vure ni Egypt ge ra nina sika kulana vure, me pegopalara nina vure lutu.
PSA 105:26 Me vetena Moses, nina mane lutu, ma Aaron, te diki vilia tua, ma [ro]gaira toro tona i Egypt.
PSA 105:27 Ma [ro]gaira toro gonighi nina lutu sule God, moro lutui na lei nina butuli.
PSA 105:28 God te vetenaa na pungi me saopoa na komu udolu, mana vure ni Egypt tara mua rongovia na bosana.
PSA 105:29 Gaia te nei didira beti tavetave ma ra liliu ni ghabu, mara mate igha lokani na lei beti.
PSA 105:30 Na lei komu te vonughighi na kulau, mi lokana na lei valena na vunaghidira tara vonu igaa,
PSA 105:31 A Lord te bosa vamua, mana lango mana [nanamu]/[noinoi] te saopo udolui na lei komu.
PSA 105:32 Gaia te vetenaa na uha balolo me horu mai tana komu, kolua na viti te maramahia na komu udolu.
PSA 105:33 gaia te dikalai didira aloalo ni grape mana lei ghai ghania, me gatu sodui na lei ghai tana komu.
PSA 105:34 A Lord te bosa mara mai na ovu ni puko, gaira na togha mana idu hahi.
PSA 105:35 Gaira tara ghani taghalaghinighi na lei tautalu lokana na komu, mana lei suba suba tana pari mana vuavua ni ghai.
PSA 105:36 A Lord te matera na lei kamanagho mane, lokani na lei vale tana komu Egypt.
PSA 105:37 Me hulira na vure ni Israel ma ra tona mara lavighi na silver mana gold, ma gaira tara laga mara lologho
PSA 105:38 Na vure ni Egypt tara mataghunira, ma ra nira togotogo tana bona [rana Israel] tara tona.
PSA 105:39 God te kuvira kulana vure nia na parako ma nina lake te hera na marara te bongi.
PSA 105:40 Gaira tara nongi vanga i tatana me hera na manu, na vanga te va mai kokou tara nia mahu.
PSA 105:41 Gaia te paoa na vatu me sikisiki dato mai na beti, me tave sara tana bona mamaha, vagha na beti tavetave.
PSA 105:42 Gaia te ghanaghanaa nina baubahu, te nea vania Abraham nina mane lutu.
PSA 105:43 Keri ge huli tonara kulana vure, nia na lingelinge mana togotogo.
PSA 105:44 Gaia te hera kulana vure didira pari na balu vure. me hera ghua didira leghai.
PSA 105:45 Gaia te nea te vaghaa eni ge kara taonighi na lei nina vetena kulana vure, ma kara pangotighi na lei nina bosa ni keikeri, Kau Holohabaa a Lord!
PSA 106:1 Kau holohabaa a Lord! Hea na holouto vania a Lord na pukuna te uto, ma nina dolo te kabu kasila.
PSA 106:2 A hei ke padai na lei totobo sule te gonighi mai tua? ma hei ke hea na holohaba te manana?
PSA 106:3 Kau togotogo nimiu, ighau tau taonighi na lei nina bosa ni keikeri a Lord Ighau tau gonia haia na hava te uto.
PSA 106:4 Lord, ko ghanaghanau mai tana bona to hangara kulamu na vure, mo ko volau mai ghua to nera ga gaira.
PSA 106:5 Ge ku righia na utodira kulamu na vure, mu ku togotogo kolu na kemamu nia na holohabana na ahamu.
PSA 106:6 Ighai tai palugha vaghara na lei kukuamami, tai tangohahi ma Ai dika ghua.
PSA 106:7 Na lei kukuamami i Egypt tara mua ghilalai na lei nina lutu sule God, subo na bona tara nia ponolio nina dolo te tatea vanira, mara hughuhughua tana horara sisi.
PSA 106:8 Ma gaia te volara so taonia nina baubahu vanira, keri ge tatea vanira nina maana sule.
PSA 106:9 Gaia te bosa vania na horara Sisi ge mamaha, me hulira kulana vure mara sogha halavu tana pari mamaha.
PSA 106:10 Gaia te volara tadira tara kanahaghinira, me lavi olira tana limadira ghadira kana.
PSA 106:11 Ghadira na kana tara lulumi tana beti, me taho tua siki sakai ke ghoi vola i tadira.
PSA 106:12 Keri vaho ge ra taluutunighi na lei nina baubahu kulana vure, mara holohaba vania nia na linge.
PSA 106:13 Gaira tara nia ponolio so na hava te gonia a Lord, mara mua pitua nina bosa ni tarai.
PSA 106:14 Me torora na vitolo tana bona mamaha, mi gaa tara tabotaboa God.
PSA 106:15 Ma God te hera na hava tara nongia i tatana, gaia na vahaghi dika te kalera.
PSA 106:16 Mi tana bona mamaha te taho na beti mana ghai, tara ghaghana vania Moses ma Aaron, ra nina gehegehe tabu a Lord.
PSA 106:17 Tana bona keri te tavoka na pari, Ma Dathan ma Abiram kolura didira ovu, mana balu tara nira pala, tara tumuhaghe lokana na gilu me pari kuvira na pari.
PSA 106:18 Ma God te nia vetena mai na lake vanira na vure dika tara taonira, ma gaira te ghani taghalaghinira na lake.
PSA 106:19 Mi tana ghotu Sinai tara gonia nia na gold sakai na buluka mane, ma gaira tara holohabaa igaa.
PSA 106:20 Gaira tara tughua na rongoraghaana God, nia na titinonina na buluka mane, te vanga buburu.
PSA 106:21 Ma ra nia ponolio God te volara nia na lei totobo sule, te gonighi mai tua i Egypt.
PSA 106:22 Na lei totobo uto te gonighi igaa, mana lei totobo haeharegha te gonighi ghua tana Horara Sisi.
PSA 106:23 Mi tana bona God te bosa ge ke dikalara kulana vure, A Moses, nina mane lutu te vilia, te hughutia God, me hovea ge ke bei dikalara na vure.
PSA 106:24 Me mua liodira so na tona tana bona keri, na pukuna tara mua taluutunia nina bosa ni baubahu God.
PSA 106:25 Gaira tara kabu vamua loka ni valedira nia na rutu mana ngulungulu, mara hove na rongoviana na bosana a Lord.
PSA 106:26 Keri ge diki bosa dila vanira a Lord! Ke matera mughua lokana na bona mamaha.
PSA 106:27 Me ke havukaghinira na lei vinavahuhudira ghobudira rana voo, ma kara mate horu tana lei komu keha.
PSA 106:28 Ma nina vure God tara holohabaa Baal, na titinoni ni Peor, mara ghanighi na sukaghi tara nei vanira na lei god tara mua loghoa na vola.
PSA 106:29 Ma na hava tara gonia te nea a Lord ge rutu, me vuha kalera na vahaghi dika na vure.
PSA 106:30 Ma Phinehas te tughuru me nea na hava te gonia, keri ge soko na vahaghi.
PSA 106:31 Mana totobo te nea eni, kara ghanaghana olia na so me sara itaeni, maia tana lei vavata ke mai.
PSA 106:32 Mi tana lei vuravura ni beti Meribah, na vure tara nea Moses ge rutu, ma gaia i lokana na hava tara nea na vure.
PSA 106:33 Ma gaira tara nea Moses ge rutu, me mua taghao utoa tua na liona ge ke kokoe.
PSA 106:34 Gaira tara mua matera rana voo, taonia na bosana a Lord,
PSA 106:35 Mara sopa lailola koukolu vamua itadira te taulaghi, mara lavighi didira nilabu ghua rana voo.
PSA 106:36 A nina vure God tara vuha holohabara tua na lei titinoni, ma gaia keri te nera ge ra vuha dika.
PSA 106:37 Gaira tara nira hevei daledira na lei mane mana tahula, na vatei sukaghi vanira na lei titinoni god ni Canaan
PSA 106:38 Gaira tara matera na lei gari taho loghadira, mara nea te vaghaa ge ra dikalaa na komudira nia na mate tinoni.
PSA 106:39 Gaira heghedira tara nera ge ra meto, nia na lei gehegehedira tara mua taluutunia God.
PSA 106:40 Keri ge rutu a Lord vanira nina vure, me ke nia sika nina vure.
PSA 106:41 Gaia te sanira tana limadira rana voo, mara kabu sasara tadira ghadira kana.
PSA 106:42 Ghadira kana tara veiveira so, mara vahaghitailira ngangata.
PSA 106:43 A Lord te lavi olira mai tana vola kulana vure, mara liona so na hughutiana, na pukuna te lata ngasilira tua na palu
PSA 106:44 Hauva, mi tana bona tara tangi vania a Lord, gaia te rongovira me arovira so, na pukuna tara kabu tana vahaghitaili.
PSA 106:45 Gaia te ghanaghana olia nina baubahu vanira na vure, ma nina dolo te sule vanira ge tughua na liona.
PSA 106:46 Gaia te nera gaira tara vahaghitailira, ge ra ghoi arovira so.
PSA 106:47 Lord, nimami na God, ko vavolaghai mo ko laviolighai tadira na lei kema, ge kai holoutogho ma kai holohabaa na ahana te tabu.
PSA 106:48 Holohabaa a Lord, gaia God ni Israel. Holohabaa itaeni, maia ke va me vaa! Mana mavitu ke bosa, “Amen! Holohabaa a Lord!”
PSA 107:1 Holoutoa Yahweh/Lord, gaia te uto lee! Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila.
PSA 107:2 Arahei tamiu a Yahweh te huiolighau, kau bosa tatea, Kau bosa vanira na vuresubo, agaia te vavolaghau tana ghamiu na levunimate.
PSA 107:3 Ma gaia ke vahikolura tara rughuhoru tana lei komu, i ulu, i boko, i lau, mi longa.
PSA 107:4 Mana balu tara tona hahi tana bona mamaha, ge ra sivi me taho na komudira.
PSA 107:5 Ra vitolo mara haga inu, agaira tara dutu ni mate.
PSA 107:6 Gaira tara nighi ngangaraha didira na vahola, “Yahweh/Lord, ko hangara/hangaru!” me volara didira vahaghitaili.
PSA 107:7 Te uhuli maemane tatavahalera, vaa tana komu kara ghahara iga.
PSA 107:8 Ma kara hea mughua na holouto itatana Yahweh vania nina dolo te sule, na pukuna nina lei lutu te nei vanira te haeharegha.
PSA 107:9 Agaia te vaa togholuvura tara haga inu, me va mahura tara vitolo nia na lei totobo uto.
PSA 107:10 Na balu tara sopou tana pungi mi tana ungaunga ni mate, na tinoni pipiti vesikana tara pitia nia na tali halo.
PSA 107:11 Agaira tara hughuhughua na bosana God, mara batobatoa mara mua talumavaa gaia te haba.
PSA 107:12 Me vagha keri ge goti/goru horura nia na lutu papara, ge ra kutu, taho ahei ke hangara ge kara tughuru dato.
PSA 107:13 Gaira tara nighi ngangaraha didira na vahola, “Yahweh/Lord, ko hangau/hangara!” me volara ta didira na vahaghitaili.
PSA 107:14 Agaia te uhuli kehara tana pungi mi tana ungaunga ni mate, me sagui/bohai/tagotighi didira na alo ni pipiti.
PSA 107:15 Ma kara hea mughua na holouto itatana Yahweh vania nina dolo te sule, na pukuna nina lei lutu te nei vanira te haeharegha.
PSA 107:16 Me goti horui na mataulani [ni bronze] na lei vale pipiti, me haurakei na lei peo ni talihalo.
PSA 107:17 Na balu tinoni bule tara nighi vahaghitaili didira na kabalaghi, na pukuna didira na hughuhughu.
PSA 107:18 Didira na lioliogha te tagha tua, na mate te dutu tua.
PSA 107:19 Gaira tara nighi ngangaraha didira na vahola, “Yahweh/Lord, ko hangau/hangara!” me volara ta didira na vahaghitaili.
PSA 107:20 Agaia te bosa, ge ra kisu volara, ge sagau kehara tana mataula ni mate.
PSA 107:21 Ma kara hea mughua na holouto itatana Yahweh vania nina dolo te sule, na pukuna nina lei lutu te nei vanira te haeharegha.
PSA 107:22 Lubatira gaira ge kara nia sukaghi na sukaghi holouto, ge kara linge rivurivu vania nia nina lei lutu te haeharegha.
PSA 107:23 Na balu tara rughuhoru tana lei vaka, mara kalitighi didira na lei lutu mara sabisabiri mara hunuhunulu tana maramana.
PSA 107:24 Gaira ghua, tara vatoghai/righighi nina maana Yahweh te nei tua, maia te lutui te haeharegha tana tahi lalo.
PSA 107:25 Gaia te bosa, mana ghuri te tavuvu, mana unuunu te tipo.
PSA 107:26 Ma didira na vaka te sonisonia tana oka/tahi, me ghoi lulumi horu tana horara, mana lei tinoni lutu tara mataghu ghebeghebe.
PSA 107:27 Gaira tara tapele mara tumu sapa longa vagha na tinoni te inu bulebule. mara mua ghilala na hava tara gonia.
PSA 107:28 Gaira tara nighi ngangaraha didira na vahola, “Lord, ko hangara!” me volara ta didira na vahaghitaili.
PSA 107:29 Gaia te vaa betoa na maraghata, mana tahi te beata.
PSA 107:30 Gaira tara togotogo na pukuna te beata keri, ma Yahweh te lavi tatavahaleghita nia mai tana logu.
PSA 107:31 Ma kara hea mughua na holouto itatana Yahweh vania nina dolo te sule, na pukuna nina lei lutu te nei vanira te haeharegha.
PSA 107:32 Lubatira gaira ge kara talu haba tana matadira na vure subo, maia ghau tana matadira na lei tinoni uhuhuli tana lei kema.
PSA 107:33 Gaia te liliui na lei beti ge liliu ni bona mamaha, mana vuravura ni beti ge ra mamaha.
PSA 107:34 Gaia te liliu na pari vangagha ge liliu na pari dika, na pukuna gaira tara ghahara iga tana dika.
PSA 107:35 Ma gaia te liliua na bona mamaha taho iga na beti mana ghai, ge liliu ni kolokama, mana pari mamaha, ge liliu na vuravura ni beti.
PSA 107:36 Te talura iga tara vitolo ge kara ghaha iga, ma kara kisu iga na komudira.
PSA 107:37 Gaira tara vadei didira na leghai, mara subasuba tana leghai ni grape, mara lavi ni vaghani didira na vanga te hali.
PSA 107:38 Gaia te vautora nina vure, ma kara vahuhura subora na lei gari. me vaa subora na didira na maumanu kukuti ke haia laghi.
PSA 107:39 Tana bona ghadira na levunimate tara lagavulera nina vure God ke, gaira tara kubolu, mara vahaghitaili mara dikalio na pukuna didira na vahola.
PSA 107:40 Ma Yahweh te nia sika na vinahogho tara vahaghitailira, ge ra ole sebala tana bona mamaha, e taho iga na lei halautu.
PSA 107:41 Hauva, me volara na bona ta didira na vahaghitaili, me suboi didira na binaboli te vagha na ovu ni sheep.
PSA 107:42 Ahei tara reirei kale kara righia ma kara togo, ma gaira tara dika kara todore.
PSA 107:43 Ma gaira tana manaha kara lavipangotighi raini tana tobadira, ma kara righia tana vavatada nina dolo Lord te sule.
PSA 108:1 Nina Linge ni holouto David Ghe God, na tobagu te nia varava itamua, mu ku linge nimua na linge ni holouto! Rarai na tarungagu!
PSA 108:2 Inau ku avehia na labota nia nigua na linge, mu ku ni rarai na ghalevu mana uvete.
PSA 108:3 Yahweh/Lord, inau ku holoutogho, tana matadira na lei tinoni. Mu ku linge holohabagho ghobudira na lei kema.
PSA 108:4 Nimua na dolo te mua mautu te [dato] haba vulea na kokou, Ma nimua na utuni te saravia na parako.
PSA 108:5 Ighoe God, ko tatea i kokou nimua na haba, ma nimua na rongoragha ke saopoa na maramana talighu.
PSA 108:6 Ko bosatughu nigua na kokoeliulivuti, ge ko vavolau inau nia na lima madolomu te laga, mo ko rughuhorura/lubatira/[vavolara ghua] nimua na vure to dolovira.
PSA 108:7 Aeni God te nia baubahu tana bonana te tabu, “Me ke vilivoka i Shechem nia na togotogo. Inau ku kagea/vahea na hohogho Succoth [tana nigua vure].
PSA 108:8 Gilead nigua, na Manasseh ghua nigua. Ephraim ke subora nigua na [vure kisumate]/malaghai, mi tana kemana Judea ke va mai nigua na lei vunaghi haba.
PSA 108:9 Ighoe Moab nigua na tinoni lutu sasara/seka, mi nau ku sonia na hahara ni marevogu ivuvungona Edom, te vagha na vaughilala ge ku loghoa na butonikomu keri. Mu ku ngangaraha na pukuna tu lagavulera rana Philistia.”
PSA 108:10 ?Ma ahei ke lavi hagheu ilokana komu vahola/vatu ngasi? ?Ma ahei ke lavi olia vaniu mai, na laga vulea Edom?
PSA 108:11 ?Ghe God, o nighai sika tua? ?Ko mua nira udukolu tua nimami na ovu ni kisumate?
PSA 108:12 Ko hangaghai tana ghamami na [lei] levunimate, na pukuna na hahanga ni tinoni te totobo lee vamua.
PSA 108:13 Ma nia nina hahanga God, ka gonighi nia na lei totobo haeharegha, me ke turi horura ghada na levunimate.
PSA 109:1 Vania na tinoni gehelinge. Nina linge David. God, inau tu holohabagho, ko bei tughuru beto sagauviu gea,
PSA 109:2 tana bona na lei tinoni dika tara pasapasau, mara niu tutugu sorisori.
PSA 109:3 Mara talighutiu mara niu sika nia na bosadira, me taho pukuna tara hughuhughu koluu nia.
PSA 109:4 Ma gaira tara hurutabou ge u gonighi na lei totobo dika, sakai vamua inau tu dolovira mu kokoeliulivutira!
PSA 109:5 Mara tughua dika nia na uto, mara niu sika [tughua] nia nigua na dolo.
PSA 109:6 Kemana tinoni dika ge ke levunimate vania, vetena na tinoni tara hurua ge ke hola tana dete.
PSA 109:7 Tana bona ke tughuru mai tana padapada, lubatia ge kara dete kalea. Padai nina kokoeliulivuti te vaghai na lei paluna.
PSA 109:8 Ko kukulili na niuluna, ma siki sakai na keha ke holaa na malana tana lutuna.
PSA 109:9 Mana lei dalena te taho tamadira, mana tauna kara liliu ni mate sasani.
PSA 109:10 Mana lei dalena kara ole toposo, ma kara nongi kolili, ma kara ghuru horu kehara tana lei sopa komudira/valedira te dikalagha.
PSA 109:11 Ma gaia te loghoa na pagu itatana, ke sagui na kaukabuna. mana tinoni haghe mai ke hola kehai na lei nina lologho.
PSA 109:12 Bei [lubatia siki sakai ke] liodolovia gaia, me ke bei righi arovira gea hei nina lei gari dale samu.
PSA 109:13 Ge na lei vavatana kara pisu, mana ahadira nina binaboli kara taghalaghi tana vavata ke mai.
PSA 109:14 Ma Yahweh ke mua nia ponolio na paludira na lei kukuana/vaivarina, mana paluna tinana ke mua tagha tana gegere tutughuni.
PSA 109:15 A Yahweh te ghanaghana olighi haia na lei palu raini, ge ke lavikehara na ahadira tana ghanaghana ni tinoni.
PSA 109:16 Na pukuna na mane keri te hove pungisira heghena na doloviadira rana keha, me ghighiroura me matera rana bona, mara mua lologho, ma rana lioparuruha.
PSA 109:17 Gaia te dolovia ge ke varangara rana keha, mi taeni ko varangaa. Me mua vautora rana keha, mi taeni ko bei vautoa gea.
PSA 109:18 Gaia te bosakau haia te vagha te nia pupulu kolua nina tivi. Lubatighi nina bosakau te haghevia tana hulina te vagha na beti te inuvia, pe te vagha na kokolu ni olive.
PSA 109:19 Mi taeni ko lubatia nina bosakau te virighia gaia heghena, te vagha na tivi te virighia na hulina, me vagha ghua na kabe te virighia tana ghobuna.
PSA 109:20 Na bosakau raini, na vatei totoro nina Yahweh vanira rahei tara huruhuruu, ma gaira tara gonidilaa na ghagua na mate.
PSA 109:21 Hauva Yahweh/LORD, nigua na God, ko hangau/vautou, [na pukuna na nilabumu te maemane/kaekage]/te vagha to baubahu niu, mo ko vavolau na pukuna ighoe to maemane/uto maia to doloviu.
PSA 109:22 Inau tu bona, mu mua lologho, mana tobagu te vonughia na vahaghitaili.
PSA 109:23 Inau tu taghau vaghau na nunu tana pungi, mu tumu horu/pirikaghi vagha na puko [te bubuto].
PSA 109:24 Na tuturugu tara kaumaghogho, na pukuna na talukau, [inau tu] sighere mu huli lee.
PSA 109:25 Gaira udolu tara righiu tara batobatou, mara birubiru na uludira na pukuna tara niu sika.
PSA 109:26 Yahweh, nigua na God, ko hangau! Mo ko volau na pukuna nimua na dolo ke mua soko.
PSA 109:27 Sania [gaira] ghana na lei kana/levunimate kara ghilala ighoe to gonia, Ighoe Yahweh heghemu vamua to vavolau.
PSA 109:28 Ke vagha kara liona ke, ma kara bosa kauu, Hauva mi ghoe ko vautou so. Tana bona tara kanahaghiniu igeva gaira udolu kara righi horura/nira sika/nira maa, mi nau nimua tinoni lutu ku tona haliu so na nigho togotogo.
PSA 109:29 Ko nera rana vure udolu, ge kara reirei kale, ko kuvihira tara huruhuruu ge kara maa.
PSA 109:30 Inau erua na tughuru holoutoana Yahweh, Mi nau ku holoutoa [ighobuna na vaukolu ni vure]/[ighobudira rana vuresubo],
PSA 109:31 na pukuna gaia te tughuru lilighidira rana bona, me gonidilaa ge ke volara itadira rahei kara detehorura [ge kara mate].
PSA 110:1 Nina linge David Ma Yahweh/ Lord God te bosa vania nigua na Lord, “Ko sopou iani tana lima/pala madologu [ta nigua na malei haba], polo ku taluhorura ghamua na lei levunimate ge kara vaghara na malei tuturi sarani tuamu.”
PSA 110:2 Ma Yahweh ke ghadarua nimua maana ni vatogha te vuivuni Jerusalem. Ko vatoghaa/vunaghi pungisia vuvungadira na ghamua na kana.
PSA 110:3 Tana bongi ni kisumate nimua na vure kara gehegehe laga vanigho. Ko nighi pupulu na tivi tabu, ge kau maumauri olighi tughu bongi nimiu na laga, te vagha na kebu ni labota.”
PSA 110:4 Ma Yahweh e pangotia nina bosa ni papari, me mua ghoi huhua/diua tua nina baubahu, “Ighoe na manesukaghi kasila tana vavatana Melchizedek.”
PSA 110:5 Ma Lord ke tughuru tana lima madolomu, [Yahweh] me ke labu horura te subo ni vunaghi ta nina bongi ni rutu.
PSA 110:6 Gaia ke detera na lei tinoni, [me vonughighi na lei kema/butonikomu kolui na lei tinoni mate]. Me ke labu paruruhai na uludira na lei vunaghi tana maramana talighu.
PSA 110:7 Ma gaia heghena te inuvia tana daidari tana halautu, Me vaolu, ma gaia ke lagavule [tana ngiha].
PSA 111:1 Holoutoa Yahweh! Inau ku holoutoa Yahweh nia na tobagu udolu, tana bona tu sakai soni kolu itadira na lei nina vure God.
PSA 111:2 E haeharegha sughua na lei nina gehegehe Lord, ahei tara nighi togotogo, te manana sughua kara kene ghanaghanani,
PSA 111:3 Na lei totobo soko te nei, te tughu ni tatea iga nina rongoragha mana malei haba, ma nina maemane ke tona haliu.
PSA 111:4 Ma ahei ke nia ponolio nina lutu te haeharegha? Dida na Lord te lio dolo maia te veiarovi.
PSA 111:5 Agaia te vahera na vanga, gaira tara varava itatana, me ghanaghana olia haia nina baubahu.
PSA 111:6 Agaia te tatea nina maana laga vanira nina vure, me vahera na pari ni tunuva.
PSA 111:7 Na hava te ne tua te uto, maia te maemane, mana lei nina vetena te utuni.
PSA 111:8 Ma gaira udolu tara utuni haliu, te manana na pangoti kikinimaani nia na lutu maemane.
PSA 111:9 Ma gaia te pelu horuna nina vure, te ngasi nia nina baubahu ke va me va. E tabu na mamataghugha na ahana.
PSA 111:10 Na nia kikinima Lord na vuivunina na manaha. Oliolina na manaha te mai vanira ahei tara lavipangotia. Holoutoa na ahana ke va me va.
PSA 112:1 Holoutoa Lord! Kau togotogo gaira ahei nia kikinima Lord, Eo, nira togotogo ma kau nira rivurivu, ahei tara kabu taonighi nina lei vetena.
PSA 112:2 Ge na lei daledira ivei mi ivei, kara tangomana tana lei vavata, mana lei nina vure God kara lavia nina vauto.
PSA 112:3 Na gehegehedira na vure lologho te uto, kara mua ponoliodira nia.
PSA 112:4 Tana bona na pungi, te laga vulera nina vure God, na marara te haghe mai tua. Na pukuna tara hevei tatavahale, mara vei arovi mara kabu maemane.
PSA 112:5 Ahei tara hevei tatavahale na lei totobo soko te uto vanira, Ma rahei tara hola te tatavahale didira na lei lutu.
PSA 112:6 Na vure raini ke mua laga vulera na lei totobo te dika, ma gaira na maemane kara ghanaghana oli talaura.
PSA 112:7 Ma gaira tara mua mataghunia na rongorongo te dika, mara varavaghingasi vamua i tatana Lord te righitaonira.
PSA 112:8 Ma gaira tara mua mataghu, mara varava ngasi, kara tangomana na hughuhughu kolu tadira ghadira na levunimate ma kara laga vule.
PSA 112:9 Agaira tara hevei tatavahale vanira tara bona, na nilabudira te uto, ka mua nighi ponolio. Ke vagha ke vaa suasuanighita ma ka ghanaghana mavai.
PSA 112:10 Na lei tinoni dika kara rutu papara tara righia eni, ma kara ghalati ma kara sakutua keha, ma didira ghanaghana dila ke luvu lee.
PSA 113:1 Holoutoa Lord! Eo, Holoutoa Lord, ighau nina vure Lord, holoutoa na ahana Lord.
PSA 113:2 Bosa utoa na ahana Lord ke va me va.
PSA 113:3 Ivei mi vei, i ulu mi Boko, holoutoa na ahana Lord.
PSA 113:4 Ma gaia Lord te haba vulera na lei kema, ma nina rongoragha te haba vulea na parako.
PSA 113:5 Ivei ke nea na kageana Lord nia dida na God, ma hei te sopou haba dato?
PSA 113:6 Sarana gaia na kokou mana pari, me sighorotu me vatoghai.
PSA 113:7 Me lavi kehara rana bona tana pari liliki, ma gaira tara mua lologho tana vatei soni lololo
PSA 113:8 Talua na vinahogho ghobudira, ge ke habadira nina vure heghena.
PSA 113:9 Gaia te talu valena na vaivine te mua logho dalena, ge ke kabu togotogo Holoutoa Lord!
PSA 114:1 Tana bona ra Israel tara sogha sania Egypt, nina kemana Jacob tara tona keha tana komu keha.
PSA 114:2 Na pari ni Judea te liliu ni bona tabu nina God, mi Israel te ghaha ga nina kinakabu.
PSA 114:3 na tahi te righira ge vilivoka, ge ra mina sogha halavu! Ighoe na beti Jordan, ge o tave pulohi.
PSA 114:4 Na lei ghotu tara soghasogha, vagha na beti te tipotipo, mana lei ghotu pile te vaghara na lei dale sheep.
PSA 114:5 Na hava te negho ighoe na Tahi Sisi ge o tave keha tana halautumu? ge o tave keha, ighoe na beti Jordan?
PSA 114:6 Ghau na lei ghotu, E ghua ge au soghasogha vagha na beti ni tipotipo? Mana lei ghotu pile vaghara na lei dale sheep.
PSA 114:7 Maramana, ko anuanu, tana matana Lord, mi tana matana God ni Israel.
PSA 114:8 Maia te liliua na vatu, ge liliu ni kolo ni beti, Eo, na vure ni beti te va mai tana vatu mauri.
PSA 115:1 Mua tamami, Lord, tamua vamua ke va mai na lei rongoragha, ta nimua kikinima ta nimua na dolo te mua mautu.
PSA 115:2 Eghua ge o lubatira na vure ge ra bosa, “ivei didira na God?”
PSA 115:3 Ghada na God i kokou, ma gaia te nei na lei totobo te lioni.
PSA 115:4 Didira na titinoni na totobo lee vamua, Ma ra gonira nia silver mana gold, te gonighi na lima ni tinoni.
PSA 115:5 Ra loghoi na mangadira, mara mua nighi kokoe, mara logho matadira ma kara mua nighi reirei na matadira.
PSA 115:6 Na kulidira iga, kara mua nighi rongo, na ihudira iga kara mua nighi uruurumi,
PSA 115:7 Na limadira iga kara mua nighi taotavongo, na tuadira iga ma kara mua nighi sakusaku tua, na sosonodira iga ma kara mua nighi kokoe tate.
PSA 115:8 Ma gaira tara sarighi, tara vaghara oli heghedira, ma gaira tara varava tadira.
PSA 115:9 Ighoe Israel, ko varava i tatana Lord, agaia nimua na tako ni pilupilu.
PSA 115:10 Nina mane ni sukaghi Aaron, kau varava ngasi itatana Lord, agaia nimui na tako ni pilupilu.
PSA 115:11 Ghau soko, tau nia kikinima Lord, kau varava itatana Lord, agaia nimiu tako ni pilupilu.
PSA 115:12 Lord, te ghanaghanaghita, agaia ke vautoghita, gaia ke vautora na vure ni Israel, na lei mane sukaghi ma nina binaboli Aaron.
PSA 115:13 Gaia Lord, ke vautora tara nia kikinima, gaira tara sule ma tara pile.
PSA 115:14 Ghau, mana lei dalemiu, nina vauto Lord te sule ngangata i vuvungamiu.
PSA 115:15 Gaia Lord ke vautoghau, te gonia na parako mana pari.
PSA 115:16 Na parako nina Lord, me vahera na lei tinoni ni maramana.
PSA 115:17 Na lei tinoni mate kara mua tangomana na linge holoutoana Lord. gaira tara tona mara beto tana gilu.
PSA 115:18 Mi ghita ka tangomana na holoutoana Lord, itaeni maia ke va me va. Holoutoa Lord!
PSA 116:1 Inau tu dolovia Lord, na pukuna te rongovighi, me bosa tughui nigua na lei kokoeliulivuti.
PSA 116:2 Na pukuna te tualaghi tuturu me varongohiu, mi nau ku kokoeliulivuti tana bona tu vola mua.
PSA 116:3 Na gilu ni mate mamataghugha te laga vuleu tua, te talighutia na sosonogu. Mi nau tu righia na vahola mana dika lio.
PSA 116:4 Inau tu holoa na ahana Lord, Lord, Ko volau!
PSA 116:5 Gaia Lord te dolo, me uto lee! dida na God te veiarovi!
PSA 116:6 Gaia Lord te pilupungisira gaira, te pile didira na taluutuni, vavolau inau tu dutu na mate.
PSA 116:7 Mi taeni nau tu aheahe, gaia Lord te uto ngangata vaniu.
PSA 116:8 Me volau tana mate, na matagu tara karukolobu, mana tuagu tara turi padi.
PSA 116:9 Inau ku sakusaku tua tana matana Lord, tana bona ku ghahau iani maramana.
PSA 116:10 Inau tu taluutunigho, ge u kokoeliulivuti. Inau te sule ngangata nigua na vahola Lord.
PSA 116:11 Ta nigua na ghanaghana dila inau tu ngangaraha vanigho, na vure raini tara kikokiko!
PSA 116:12 Na hava ku hea Lord tana lei totobo te nei vaniu?
PSA 116:13 Nau tu talu datoa na seu te vaughilala ni huioli, Inau ku holoutoa na ahana Lord, na pukuna te vavolau.
PSA 116:14 Inau ku pangotighi nigua na baubahu vania Lord, tana maladira nina vure.
PSA 116:15 A gaira tara uto mate, Lord te dolovira, me dika lio tana bona tara mate.
PSA 116:16 Lord, Inau nimua na tinoni ni lutu. Eo, nimua na tinoni, na dalena nimua na tinoni lutu. Mi ghoe ko tatavahaleu ta nigua na kabu pipiti!
PSA 116:17 Inau ku vahegho na sukaghi ni holouto, mu ku holoa nigua na ahana Lord.
PSA 116:18 Inau ku pangotighi nigua na baubahu vania Lord, tana matadira nina vure.
PSA 116:19 Tana valena Lord, i lokana Jerusalem. Holoutoa Lord!
PSA 117:1 Holoutoa Lord, ighau na lei kema soko. Holoutoa gaia, ighau na lei vure tana maramana.
PSA 117:2 Gaia te dolovighita nia nina dolo te mua soko, ma nina lio kikinima Lord ke mua soko ke va me va. Holoutoa Lord!
PSA 118:1 Uto vaa, ge ka varavaghi itatana God i mua tatana na tinoni Holoutoa Lord, agaia te uto lee! Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila
PSA 118:2 Na vaukolu vure Israel kara ghoi bosa ghua, Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila
PSA 118:3 Na vavatana Aaron mana lei mane sukaghi kara ghoi bosa oli; Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila
PSA 118:4 Gaira tara nia kikinima Lord, kara bosa oli, Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila
PSA 118:5 Ta nigua na vahaghitaili [hau/nau] tu kokoeliulivuti vania Lord, Ma Lord te bosa tughu me volau inau.
PSA 118:6 Lord, nigua nau, mu ku mua ghoi mataghu tua, me taho tua hei ke ghoi gonia vaniu siki totobo dika.
PSA 118:7 Eo, Lord nigua nau, gaia ke hangau inau. U righia na laga vule itadira tara niu sika.
PSA 118:8 E uto vaa ge ku varava ngasi itatana Lord, vulea na ghanaghana kodo itatana na tinoni
PSA 118:9 E uto vaa ge ku varava ngasi itatana Lord, vulea na ghanaghana kodo itatana na vinahogho.
PSA 118:10 Na lei levunimate kara talighutiu, mi nau ku taghalaghinira tana ahana Lord.
PSA 118:11 Eo, gaira tara talighutia mara hughuhughu koluu, mi nau ku taghalaghinira tana ahana Lord.
PSA 118:12 Mara rangasi ngangatau te vagha na lapilapi ni lake, mi nau ku taghalaghinira tana ahana Lord.
PSA 118:13 Na ghagua na levunimate tara tabotabo ni mateagu, hauvaa ma Lord te hangau so inau.
PSA 118:14 Gaia Lord nigua na laga ma nigua na linge, te liliu ni lagavule.
PSA 118:15 Linge togotogo mana lagavule tara lingei lokani lei vale tapole nina vure God, Na lima madolona Lord te laga te gonighi na lei totobo haeharegha.
PSA 118:16 Na lima madolona Lord te laga te hola datoa na lagavule, na lima madolona Lord te laga te gonighi na lei totobo haeharegha!
PSA 118:17 Nau ku vola mu ku mua mate, ku bosa tatea na hava Lord te gonia.
PSA 118:18 Gaia Lord te toro ngangatau, me mua lubatiu ge ku mate.
PSA 118:19 Ko hangavia vaniu na mataula kara haghe iga na maemane, Mi nau ku haghe iga mu ku holoutoa Lord.
PSA 118:20 Na mataula kiri ke uhulighita vaa tana matana Lord, ma nina vure God kara haghe iga.
PSA 118:21 Inau tu holoutogho to bosa tughua nigua kokoeliulivuti, mo volau.
PSA 118:22 Na vatu ngasi tara ngelea na lei tinoni kisu vale, itaeni te liliu ni puku ni vatu.
PSA 118:23 Aeni nina lutu Lord God, me [haeharegha na vaevanena]/[maomaro mangagha na righiana].
PSA 118:24 Eni na bongi Lord te gonia, mai ghita ka togotogo ma ka rivurivu ilokana.
PSA 118:25 Lord, ko vavolaghai, Lord, ko vavolaghai, Lord, ko vaheghai mai nimua na lagavule.
PSA 118:26 God ke vautoa gaia te mai tana ahana Lord God. Mi ghai tai vautogho tana valena Lord.
PSA 118:27 Ma Lord God ke marara ivuvungada kau lavighi mai nimiu na sukaghi ma kau talui vuvunga na Bela tabu.
PSA 118:28 Ighoe nigua na God, mi nau ku holoutogho! Ighoe nigua na God, mi nau ku talu datogho!
PSA 118:29 Holoutoa Lord, agaia te uto lee! Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila.
PSA 119:1 Holoutora gaira tara tughuru kakai, mara taonighi nina lei vetena Lord.
PSA 119:2 Holoutora gaira ahei tara pangotighi nina vetena, mara kene taonia nia na tobadira udolu.
PSA 119:3 Agaira tara mua lavipangotia na dika, mara sakusaku tua vamua tana puku ni halautuna.
PSA 119:4 Ighoe to vetena ghai ge kai pangoti utoi nimua na lei vetena.
PSA 119:5 Na lei nilabugu kara tughunitatei na lei nimua puku ni ghanaghana.
PSA 119:6 Ge ku bei mamahaghi gea, tana bona ku righi talu kolua na volagu nia nimua na vetena.
PSA 119:7 Tana bona inau tu naunaui nimua na vetena maemane, inau holoutogho nia na volagu te vagha tu ghaghua tua igaa.
PSA 119:8 Inau ku pangotighi nimua na lei puku ni ghanaghana, mu kurutigho ko bei lubatiu gea.
PSA 119:9 Na lei tinoni vaolu, ivei kara ghaghua ge kara kabu maemane? kara pangotia mughua na bosamu na nimua na lei vetena.
PSA 119:10 Inau tu tabotabo na kene taoniamu, mo ko vei lubatiu gea ge ku sagauvia na bosamu.
PSA 119:11 Na lei bosamu te kabu polo tana tobagu, ge ku bei kabalaghi savugho gea.
PSA 119:12 Holoutogho ighoe, Lord, mo ko taraiu nia nimua na puku ni ghanaghana.
PSA 119:13 Na pukuna inau tu bosa tatei na lei nimua na lei vetena to vaheu mai tua.
PSA 119:14 Inau tu nighi togotogo nimua na lei vetena, vagha ghua tana lei hala ni sosodo.
PSA 119:15 Inau ku naunaui nimua na vetena, te tughunitatei na halautumu.
PSA 119:16 Inau ku nighi rivurivu nimua na lei puku ni ghanaghana, mu ku bei nia ponolio gea na bosamu.
PSA 119:17 Ko utoutora nimua na lei tinoni ni lutu, ge ko vola ma ka pangotighi na bosagu.
PSA 119:18 Ko davorai na matagu, ge ku vaevanei nimua na vetena haeharegha te utuni.
PSA 119:19 Inau na tinoni haghe mai vamua iani maramana. U liona nimua na vetena ke huliu, ko bei talu taluravighi vaniu gea.
PSA 119:20 Na pukuna na lei bongigu te mavatia na ghanaghanani nimua na lei vetena.
PSA 119:21 Ighoe to tughuru pungisira gaira arahei tara kanahaghi mai a talu maghora heghedira, mara nighi murilio nimua na lei vetena.
PSA 119:22 Ko bei lubatira gea ge kara bosa dika tau, na pukuna inau tu pangotia nimua na lei vetena.
PSA 119:23 Na lei vinahogho tara sopou mara kokoe hughuhughu. Mi nau tu ghanaghana vaovarongo nimua na lei puku ni ghanaghana.
PSA 119:24 Nimua na vetena te vaheu na togotogo, me vaheu na bosa patupatu ni manaha.
PSA 119:25 Na huligu te koli tana pari, [me hughuhughu polo] ko ghoi vola oliu mai ghua nia na bosamu.
PSA 119:26 Inau tu bosa vatei vanigho tua nigua na lei arelavaghi, mo bosa tughui, ko taraiu mai nia nimua na lei puku ni ghanaghana.
PSA 119:27 Ko hangau ge ku ghilala manahani na ghanaghana i lokana nimua na lei vetena, ge ku ghanaghana vaovarongoi nimua na lei butuli te haeharegha.
PSA 119:28 Inau tu nia tangi na dikalio, mo ko patupatu mai nia na bosamu.
PSA 119:29 Ko pilupungisiu mai ge ku bei pego oliu gea, ko vaheu mai na maana ni ghilala manahani nimua na vetena.
PSA 119:30 Inau tu liona na pangotiani mara kabu taoniani nimua na lei vetena.
PSA 119:31 Mu ku vavaravaghi nigua igaa, Lord, ko bei neu ge ku ghoi nighi maa oli.
PSA 119:32 Ke vagha ko hangau ke, inau ku sama maemane taonia nimua na lei vetena.
PSA 119:33 Lord, ko taraiu mai, ge na lei tinoni kara taonighi lei nimua na puku ni ghanaghana.
PSA 119:34 Kova heu mai na manaha ni ghilala, mu ku taonighi nimua na lei vetena, Inau ku naunaui nia na tabagu udolu.
PSA 119:35 Ko neu inau ge ku sakutua taonia na halautuna nimua na vetena, iga ku sodoa na puku ni togotogo.
PSA 119:36 Ko vaheu mai na puku ni ghanaghana mava, taoniani nimua na vetena mo ko bei taghalaghiniu gea nia na doloviana na rongo.
PSA 119:37 Ko riu keha na matagu tana lei totobo toposo, ge nia na bosamu ke vaheu na vola.
PSA 119:38 Ko patupatu mai nia nimua na baubahu, ma vanira ahei tara tahi mavagho.
PSA 119:39 Ko hangau, ge ku nighi murilio, na nilabugu tu nighi maa, na pukuna nimua na vetena vamua tu liona tana volagu.
PSA 119:40 U liona na pangotiana nimua na vetena, mo ko maumauri olia mai na volagu nia nimua na uto.
PSA 119:41 Lord, ko vaheu mai nimua na dolo ke mua soko, na vola te vagha to nia baubahu tua.
PSA 119:42 Mi nau ku hera na bosa tughu, gaira rahei tara ghanaghana ruarua, na pukuna inau tu varava tana bosamu.
PSA 119:43 Ko bei lavi keha gea na bosa ni utuni itagua ta nimua na vetena vamua te ghaha nigua na pitudilaa.
PSA 119:44 Inau ku pangotighi haia nimua na lei vetena ke va me va.
PSA 119:45 Inau ku sakutua tatavahale, mu nia hevei oli na volagu, na pukuna nimua na vetena.
PSA 119:46 Inau ku kokoe vanira na lei vunaghi nia na bosamu, mu ku mua ghoi maa ghua.
PSA 119:47 Nimua na lei vetena, tu dolovighi mai tua.
PSA 119:48 Inau tu ghanaghana mavai mu dolovighi nimua na lei vetena, mi nau tu ghanaghana vaovarongoi na lei nimua puku ni ghanaghana.
PSA 119:49 Ko ghanaghana olia nimua na baubahu itagua keri vamua tu ghanaghau dilaa.
PSA 119:50 Nimua na baubahu te togholuvu inau, me va patupatu ta nigua na vahola.
PSA 119:51 rana talunagho tara pasapasau mara mua ghanaghana mavau. Hauva inau tu mua nia murilio nimua na vetena.
PSA 119:52 Inau tu ghanaghana haia nimua na vetena haulaghi, Lord, ge gaira kara patupatu.
PSA 119:53 Nau tu rutu papara vanira tana tangohahi, na pukuna tara mua pangotighi nimua na lei vetena.
PSA 119:54 Nimua na puku ni ghanaghana te vagha na lei linge lokana na vola ni volagu, lokana nigua na niulu ni vinano.
PSA 119:55 Tana lei bona ni bongi, Inau tu talu tatea ahei, Ighoe Lord, Mi nau tu taonighi nimua na lei vetena na pukuna eni.
PSA 119:56 Eni na halautuna na volagu, tu nia togotogo, ge ku pangotighi nimua na lei vetena.
PSA 119:57 Lord, Ighoe nigua! Inau tu baubahu ku pangotighi na lei bosamu!
PSA 119:58 Na tobagu udolu te liona nimua na vauto. Mo ko aroviu te vagha to nia baubahu.
PSA 119:59 Inau tu kene ghanaghanana na halautuna na volagu, mi nau tu ririu ge ku taonia nimua na lei vetena.
PSA 119:60 Inau tu lio mina, mua kiki na taoniani nimua na vetena.
PSA 119:61 Na lei tinoni dika tara ghora hagheu ge ku kabalaghi, hauva, mi nau tu kau ngasi so ta nimua na lei vetena.
PSA 119:62 Tana bongi hau inau tu tapatughuru mu holoutogho nia nimua na vetena maemane.
PSA 119:63 Ahei tua ke nigho kikinima gaia keri na kulagu, maia ghua ahei ke pangotighi nimua na lei vetena.
PSA 119:64 Lord, na maramana udolu te vonughia nimua na dolo ke mua soko, ko taraiu mai nia nimua na lei puku ni ghanaghana.
PSA 119:65 Lord, e subo na totobo uto to gonighi vaniu te vagha to nia baubahu.
PSA 119:66 Inau tu taluutunighi nimua na vetena, mi taeni ko taraiu nia na dete maemane mana manaha.
PSA 119:67 Idania Inau tu tona hahi ritini na bona to va maemaneu, mi taeni inau tu taoni maemanea tua na bosamu.
PSA 119:68 Ighoe to uto mate to gehegehe uto, to taraiu nia nimua na lei puku ni ghanaghana.
PSA 119:69 Agaira ra talunagho tara huru kikou,, mi tana utuni nau tu pangotighi nimua na vetena tana tobagu.
PSA 119:70 Na tobadira te kutu vatu mara bule, ma nigua na togotogo te ghaha so ta nimua na vetena.
PSA 119:71 Na vahaghitaili to nia vetena vaniu mai te uto, me tarai manahau ge ku kabu taonighi nimua na lei puku ni ghanaghana.
PSA 119:72 Nimua na vetena te mava vulea na mola ni gold, mana silver tagua!
PSA 119:73 Ighoe to goniu mo talu titinoniu, mo vaheu na manaha, ge ku taonighi nimua na vetena.
PSA 119:74 Agaira kara nigho kikinima itagua kara topoa na togotogo, na pukuna inau tu talua nigua na ghanaghana dilaa tana bosamu.
PSA 119:75 Lord, inau tu ghilala, nimua na lei dete tara maemane, me ulaghana ge ko dete maemaneu.
PSA 119:76 Lubatia nimua na dolo te mua soko ge ke patupatu inau. Te vagha to bahuu nia, nimua na tinoni ni lutu.
PSA 119:77 Lubatia vaniu mai nimua na dolo veiarovi ge ku vola, na pukuna nimua na vetena to nia togotogo.
PSA 119:78 Lubatira tara talunagho ge kara nira sika, na pukuna tara vuhavuhau, mi nau tu varava ngasi so ta nimua na lei vetena.
PSA 119:79 Lubatiu ge ku sakai sonikolu itadira, tara nigho kikinima, tara ghilalai nimua na lei vetena.
PSA 119:80 Kara bei huru kaleu gea na pangotiani nimua na vetena ge ku bei maa gea.
PSA 119:81 Na lokagu te pitu dilaa nimua na maana ni vola, na pukuna tu ghanaghana dilaa na bosamu.
PSA 119:82 Na matagu tara arehia na righiana nimua na bosa ni baubahu ke mai utuni. ke ghua nigha ko togholuvu?
PSA 119:83 Inau tu pororodi vagha na madoke tana ahu ni lake, tu pitu lugu tua. Hauva Inau tu varava ngasi so ta nimua na vetena ge ku pangotighi.
PSA 119:84 Vei ke vagha na darona na bona ku pitu? ke ghua nigha ke vahaghitailira gaira tana kanahaghiniu?
PSA 119:85 Na vure talunagho raini tara nia sika nimua na vetena, tara gheli gilugu ge ku kutu haghe ilokana.
PSA 119:86 Nimua na lei vetena udolu tara utuni. Mara huru kikou, mi ghoe vamua ko hangau.
PSA 119:87 Gaira tara dutu ni mateagu, mi nau tu mua sanighi nimua na lei vetena.
PSA 119:88 Ta nimua na dolo te mua mautu, ko volau ge ku tangomana na taoniani nimua na vetena.
PSA 119:89 Lord, kasila, na bosamu ke kabu kasila kokou.
PSA 119:90 Nimua na kikinima ke horavia na lei vavata, ma nimua na talu puku te berea na maramana to gonia.
PSA 119:91 Nimua na vetena itaeni te utuni, mana lei totobo soko tona kalea nimua arelavaghi.
PSA 119:92 Nigua na togotogo ke mua sabea nimua na vetena ke, nigua na dikalio vamua ke mateu.
PSA 119:93 Inau ku mua nighi ponolio nimua na lei vetena, na pukuna gaira ge u lavi olia na vola mana laga.
PSA 119:94 Inau nimua, ko volau! Inau heghegu tu kenea ge ku taonighi nimua na vetena.
PSA 119:95 Na lei tinoni dika tara polo inagho na matagu, mana bosamu vamua tu pangotighi.
PSA 119:96 Mana lei totobo maemane soko tara sosokogha, ma nimua na vetena tara mua sosokogha.
PSA 119:97 Inau tu dolovia nimua na vetena. Mu kene ghanaghana haia tughu bongi.
PSA 119:98 Nimua na vetena te va manahau, vulera na ghagua na levunimate, na pukuna nimua na vetena te huliu.
PSA 119:99 Eo, inau tu manaha vulera, gaira tara taraiu, na pukuna tu ghanaghana olighi haia nimua na bosa ni tarai.
PSA 119:100 Inau tu manaha vulera na lei tonikama. Mu pangotighi nimua na vetena.
PSA 119:101 - Inau tu hove ge ku bei sakutua ge tana haba te dika, ge mu ku pangotighi vaso na bosamu.
PSA 119:103 E manilu ngangata na bosamu tana ghidugu, te manilu vulea na kokolo ni midua.
PSA 119:104 Nimua na lei vetena te vaheu na manaha, vagha keri ge u nighi sika na lei hala kiko ni vola.
PSA 119:105 Na bosamu ke uhulighi na marevogu, me ke va mararai na lei halautugu.
PSA 119:106 Inau tu diki nia baubahu tua, mu ku ghoi baubahu so, nimua na lei vetena inau tu pangotighi.
PSA 119:107 Lord, inau tu vahaghitaili sule ngangata, talu oli mai na volagu, te vagha to nia baubahu tua
PSA 119:108 Lord, ko lavi pangotighi nigua na puku ni holouto, mo ko tariu nia nimua na vetena.
PSA 119:109 Na volagu te mua ghadaru keha tana limagu, mu mua beto na taoniani nimua na vetena.
PSA 119:110 Na lei tinoni dika tara talua vaniu na piti ge ku hogho ilokana tana halautu, mu ku mua ririu keha sania nimua na vetena.
PSA 119:111 Nimua na arelavaghi te nigua na puku ni nilau, te nighi puku ni togotogo na tobagu.
PSA 119:112 Inau u kene ghanaghana ge ku pangotighi nimua na vetena, ritini tana sosoko ke va me va.
PSA 119:113 Inau tu nira sika ahei tara mua kene ghanaghanamu ighoe, ma nigua na vilivili te maemane. Mi nau tu dolovighi nimua na lei vetena.
PSA 119:114 Ighoe a nigua na vatei puipungisi mana tako ni rerebe, tana bosamu vamua ku varava ngasi.
PSA 119:115 Kau tokeha itagua, ghau rana vure dika, ge inau ku righitaonighi na lei nina vetena nigua na God.
PSA 119:116 Lord, ko patupatu mai te vagha to nia baubahu, ge ku vola! Ko bei lubatia nigua na ghanaghana dilaa ge ke paruruha.
PSA 119:117 Ko sabe datou, ge ku vola, mu ku kene ghanaghana ni haia na lei nimua na vetena.
PSA 119:118 Mi ghoe to nira murilio tara sanighi na lei nimua na vetena, na pukuna didira na pegopego.
PSA 119:119 Na lei tinoni dika tana maramana eni tara vagha na vuvulogo tara kavulaha, hauva inau tu dolovia so na bosamu.
PSA 119:120 Inau tu nigho mataghu kikinima ngangata, mi nau tu mataghunighi nimua na lei dete.
PSA 119:121 Ko bei lubatiu vanira ghagua na levunimate, na pukuna inau tu nia kaukauli na totobo te uto mete maemane.
PSA 119:122 Tu kurutigho ko nia baubahu vaniu na vauto, ko bei lubatira gaira tara talunagho kara dikalau.
PSA 119:123 Na matagu te mua righi kalea na utunina na rughu horuana nimua na baubahu ke mai utuni.
PSA 119:124 Inau nimua na tinoni lutu, ko maemane mai nia nimua na dolo te mua mautu, mo ko taraiu nia nimua na lei vetena.
PSA 119:125 Ko vaheu mai na manaha ni ghilala, nimua na tinoni ni lutu, ge ku ghilala manahani nimua na lei vetena.
PSA 119:126 Lord, te poso tua na bona ni lutu, mana lei tinoni dika tara hurakea nimua na vetena.
PSA 119:127 E utuni, inau tu dolovighi nimua na lei vetena, vulea na gold haba vaa na puku ni gold.
PSA 119:128 E utuni, na lei nimua na vetena soko tara maemane. Vagha keri, inau tu nighi sika na lei halautu te mua utuni.
PSA 119:129 Na lei bosamu tara rongoragha. Keri ge u taonighi.
PSA 119:130 Ra ia tarai na bosamu, me nia hevei na marara, mana ghilala vanira rana tovongo.
PSA 119:131 Inau tu vukesi dilaa na mangagu, mu pitu dilai tua nimua na vetena.
PSA 119:132 Ko tatea vaniu mai nimua na veiarovi, te vagha to nea vanira ahei tara dolovia na ahamu.
PSA 119:133 Ko uhulighi nigua na sakutua nia na bosamu, ge ke bei laga vuleu gea na totobo te dika.
PSA 119:134 Ko volau tadira na lei tinoni dika, ge inau ku taonighi nimua na lei vetena.
PSA 119:135 Ko rei horu mai vuvungagu nia nimua na dolo, mo ko tarai manahau nia nimua na lei [puku ni ghanaghana.]/[vetena]
PSA 119:136 Na kolobu ni daidari te Sali horu mai tana matagu, na pukuna na lei tinoni tara mua taonia nimua na vetena.
PSA 119:137 Lord, ighoe to maemane, ma nimua na lei dete te utuni.
PSA 119:138 Nimua na lei bosa ni vetena tara uto, te manana ge kai taluutunighi.
PSA 119:139 Inau te vonughiu na rutu papara, na pukuna na ghagua na levunimate tara mua taonia na bosamu.
PSA 119:140 Ra tabotaboi tua nimua na lei baubahu, vagha keri ge u dolovi ngangatai.
PSA 119:141 Inau tu pile kikia ngangata me vesikagu, mu mua nighi ponolio nimua na lei vetena.
PSA 119:142 Nimua na maemane te kasila, ma nimua na vetena te utuni.
PSA 119:143 E mavatiu ngangatau na liogu, hauva ku topoa na togho lugu mi ta nimua na vetena vamua.
PSA 119:144 Nimua na lei dete te maemane haliu, ko hangau ge ku manahani ge ku vola.
PSA 119:145 Inau tu nia kokoeliulivuti na tobagu udolu, Lord, ko bosa tughu. Ge inau ku vatoghai nimua na lei vetena.
PSA 119:146 Inau tu tangi ngangaraha ge ko volau ge ku taonia nimua na vivili.
PSA 119:147 Inau tu rarai labota, naghona na sogha ni aho, mu tangi ngangaraha ge ko hangau, mi tana bosamu vamua ku talua nigua na ghanaghana dilaa.
PSA 119:148 Inau tu daidanihaghi, tu ghanaghana olighi nimua na baubahu.
PSA 119:149 Lord, ta nimua na dolo mana maemane tu varava, ko rongovighi nigua na ngangaraha, mo ko volau.
PSA 119:150 Na vure tara mua taotaoni tara dutu ni mai labuagu, na pukuna tara mua taoni vetena.
PSA 119:151 Lord, Ighoe to mua kabu hau, mana nimua na lei vetena soko tara utuni.
PSA 119:152 Idania, tu ghilala te mua tughu nimua na lei ghanaghana.
PSA 119:153 Ko rei horu mai vuvungani nigua na dikalio, mo ko volau, inau tu mua nia ponolio nimua na lei vetena.
PSA 119:154 Ko niu pala ta nigua na livu, mo ko hughu tughu. Ko pilupungisia na volagu to nia baubahu.
PSA 119:155 Rana dika tara sagauvia na vavolamu, gaira tara mua talu koekoeni nimua na lei vetena.
PSA 119:156 Lord, E sule ngangata nimua na veiarovi, mana maemane ko hea oliu mai na volagu.
PSA 119:157 Subo tara gunaliu mara vaheu na vahola, hauva inau tu mua tabalili keha sagauvi nimua na vetena.
PSA 119:158 Inau tu nira sika gaira tara perou, na pukuna tara mua ghanaghana mavai na bosamu.
PSA 119:159 Lord, ko righia, u dolovi ngangata nimua na vetena ko vahe oliu mai na volagu, na pukuna nimua na dolo te mua mautu.
PSA 119:160 Na lei bosamu tara utuni, ma nimua na lei vetena maemane kara ghaha kasilai.
PSA 119:161 Rana haba tara gunali tabou, mana bosamu te nia marate na tobagu.
PSA 119:162 Inau tu nia rivurivu na bosamu, te vagha siki sakai te sodoa na puku ni nilau.
PSA 119:163 Inau tu nia bati mu nia sika na sorisori, ma nimua na vetena vamua tu dolovia.
PSA 119:164 E vitu na tughuru ni holohabaamu ta sakai na dani, na pukuna nimua na vetena tara maemane.
PSA 119:165 Gaira tara dolovighi nimua na vetena tara loghoa na puku ni mabo, ma kara mua taitarikiti.
PSA 119:166 Lord, inau tu kene taonia nimua na maana ni vola, mu gonitaonighi nimua na lei vetena.
PSA 119:167 Inau tu taonighi nimua na lei vetena mu dolovighi.
PSA 119:168 Inau tu taonighi nimua na lei puku ni ghanaghana mana vetena, na pukuna ighoe to ghilalai na lei totobo soko tu gonighi.
PSA 119:169 Lord, ko rongovighi mai nigua na ngangaraha, mo ko vaheu mai na lio maghora to nia baubahu.
PSA 119:170 Ko rongovighi mai nigua na kokoeliulivuti, mo ko volau te vagha to nia baubahu.
PSA 119:171 Ko lubatia na ghidugu ge ke tavukesi ge ku holohabagho, na pukuna ighoe to taraiu nia nimua na lei vetena.
PSA 119:172 Lubatia na lapigu ge ke lingei na bosamu, na pukuna nimua na lei vetena tara maemane.
PSA 119:173 Ko gonidilaa ge ko hangau, na pukuna tu vilia ge ku taonia nimua na vetena.
PSA 119:174 Inau tu pitu dilaa haia nimua na maana ni vola, Ghe Lord, mu nia togotogo nimua na lei vetena.
PSA 119:175 Ko lubatiu ge ku vola ge ku holohabagho, ma nimua na lei vetena kara hangau inau.
PSA 119:176 Inau tu hughi keha te vagha na bolo asi, mai mo ko kene taoniu, Inau tu mua nighi ponolio nimua na lei vetena.
PSA 120:1 Na linge ni tona dato Ta nigua na lei vahola inau tu hea olia Lord, mu ngangaraha vania me bosa tughui nigua na kokoeliulivuti.
PSA 120:2 Lord, ko volau, tadira tara kikokiko maia tadira na vure gueloguelo.
PSA 120:3 Na hava God ke gonia vanigho ighoe na lapi sorisori? Ke savungighi vanigho nimua na vahaghitaili?
PSA 120:4 Ge va ke vuke potagho nia na kuali [vangalua/ghala] ni malaghai, me kere taghalaghinigho nia na vatu bera.
PSA 120:5 Inau tu vahaghitaili kolua Meshech te dika na gehegehena! Me vahaghitailiu ge ko kabu kolu tadira na vure ni Kedar.
PSA 120:6 Mu lugu tua na kabu iani, ighobudira na vure tara nia sika na mabo.
PSA 120:7 Ma vaniu inau, inau nina na mabo, tana bona tu kokoe, agaira tara gonidilaa ni kisu mate.
PSA 121:1 Na linge ni tona dato Inau tu reitada tana ghotu, Iga va mai nigua na hahanga?
PSA 121:2 Nigua na hahanga te va butu mai tatana Lord, te gonia na parako mana pari.
PSA 121:3 ke mua lubatigho ge ko kabalaghi mo ko kutu, gaia sakai ke vatoghagho, mo ko mua maturu!
PSA 121:4 E utuni, gaia te vatogha ghua Israel, mete mua maturu me ke mua lugu.
PSA 121:5 Ma Lord heghena vamua te vatoghagho ighoe. Ma Lord te tughuru lilighimu te vagha nimua na ungaunga ni puipungisi.
PSA 121:6 Na aho ke mua ghoi paregho ghua tana dani, vagha ghua na vula tana bongi.
PSA 121:7 Ma Lord ke pilupungisigho tana lei totobo dika soko, me ke pabea na volamu.
PSA 121:8 Gaia Lord ke vatogha na rughu hagheamu mai mana rughu horuani itaeni maia ke va me va.
PSA 122:1 Na linge ni tona dato, nina David. Inau tu togotogo tara bosa vaniu te vagha eni, “Mai ighita ka tona tana valena Lord.”
PSA 122:2 Mi taeni tai tughuru lokani nimua na lei mataula ni peo, ighoe Jerusalem.
PSA 122:3 Jerusalem na komu tara kisugho, me talukolu ngasi ngangata.
PSA 122:4 Na vure ni Israel, nina vure Lord, gaira tara holohabana na ahana Lord, te vagha na vetena te bosa.
PSA 122:5 Iga te ghaha na malei sopou ni dete, nina malei sopou na vunaghi David.
PSA 122:6 Kau kokoeliulivuti na mabo ni Jerusalem, ma gaira tara dolovia na komu eni kara sepalaghi.
PSA 122:7 Ighoe Jerusalem, na mabo ke ghahai loka nina peomu, mana halilaghi te ghahai tana lei vale ni haba.
PSA 122:8 Mana pukuna na lei hoghogu mana ghagua na komu kolu, inau ku ghaghua na mabo itamiu.
PSA 122:9 Na pukuna na valena Lord dida na God, inau ku kenea na hava ke uto vanigho, ighoe Jerusalem.
PSA 123:1 Na linge ni tona dato Inau tu soni vaghi matagu vaa itamua, Ighoe God, to kabu i kokou.
PSA 123:2 Ighai tai kene nina veiarovi Lord, Ghamami na God, te vagha na matadira na lei tinoni lutu tara reirei kodo tana vunaghidira, me vagha ghua na vinekama ni lutu, te pitu dilaa na vaughilala tana vunaghina.
PSA 123:3 Lord, ko arovighai, ko arovighai, na pukuna tara mua ghanaghana mava ghai.
PSA 123:4 Na volamami te vonughia na bosa dika tadira tara talunagho, mana mua ghanaghana mavadira tara lionagho.
PSA 124:1 Na linge ni tona dato, nina David. Ke vagha Lord ke mua nighita pala ke, ma rana Israel kara bosa,
PSA 124:2 Ke vagha Lord ke mua nighita levu pala ke, ghua nighi na vure kara tughuru dato, ma kara hughuhughu kolu i tatada.
PSA 124:3 Geva kara sonomi vola ghita, na pukuna didira na rutu papara itatada.
PSA 124:4 Ighai tai lulumi tana beti, mana tave hogha te tao pungisia na volamami.
PSA 124:5 Eo, te vagha ghua so na karaha ni tahi te tao pungisia na volamami.
PSA 124:6 Ka holoutoa Lord, te mua lubati[ghai]/[ra], ge kara golu vokaghai nia na livodira.
PSA 124:7 Mi ghai tai vagha na manu te lovo keha tana vugho. Te tarosi mai tatavahale.
PSA 124:8 Dida na hahanga te va mai itatana Lord, te gonia na parako mana pari.
PSA 125:1 Na linge ni tona dato. Agaira tara varava itatana Lord, tara tughuru ngasi vagha na ghotu Zion, gaira kara mua laga vulera, ma kara vadangitai ke va me va.
PSA 125:2 Te vagha na ghotu ta talighutia me pilupungisi Jerusalem, ke vagha ghua Lord te talighutira me ke pilupungisira nina vure, itaeni mai ke va me va.
PSA 125:3 Na lei tinoni dika kara mua tangomana na uhuliadira nina vure God, kara bei uhuli hahira gea.
PSA 125:4 Lord, ko vahera na uto gaira tara uto, mana tobadira te sakai soni kolu itamua.
PSA 125:5 Lord, ko soni kehara gaira tara ririu keha, mara taonighi na halautu te mua maemane. Mo ko lavi kehara gaira ahei tara lutu hahihahi. Mo ko lubatira Israel ge ke kabu beto tana mabo.
PSA 126:1 Na linge ni tona dato Tana bona Lord te lavi olira nina vure pipiti Jerusalem, [ighai tai]/[E] vagha vamua na maturu bole?
PSA 126:2 me vonughighai na togotogo, mai nia linge na rivurivu. mana lei kema keha tara bosa, “E maromangagha sughua eni na hava Lord te gonia vanira.
PSA 126:3 E utuni, gaia Lord te gonia vanighita na lei totobo mamaromangagha. Togotogo ighita!
PSA 126:4 Lord, ko vaheghai mai na lei totobo uto, te vagha na beti ni daidari te malobua na pari mamaha.
PSA 126:5 Gaira nia suba na dikalio mara nia togotogo na ghegheli.
PSA 126:6 Gaira tara tangi mara subai didira na vuavua, tana oli ni ghegheli gaira tara linge togotogo.
PSA 127:1 Na linge ni tona dato. Nina Solomon. A Lord mughua ke kisua na vale, me ke mua luvu lee didira na lutu tara kiukisua. Ma Lord sughua ke righitaonia na komu, nia nina vatogha ge ke uto.
PSA 127:2 Taho na pukuna na lutu laga, te vuivuni tana puipungi me sara tana nulavi bongi, ma nia vaivarighohi na vanga, Ma God te vahera na aheahe ahei te dolovira.
PSA 127:3 Na lei gari pile a nina hevei lee Lord, gaira te tunuvaghau nia mai.
PSA 127:4 Na lei gari pile tara sivuragha na lei tinoni vaolu, te vagha na kuali vangalua tana lima ni malaghai.
PSA 127:5 God te holoutoa na tinoni te vonughighi na limadira! gaira kara mua maa tana bona kara hughuhughu kolura tara huru va tana mataula ni peo.
PSA 128:1 Na linge ni tona dato. Holoutora gaira ahei tara nia kikinima Lord, mara taonighi na lei halautuna!
PSA 128:2 Ighoe ko nia togotogo sule vaa, mo ko lologho au va tana volamu.
PSA 128:3 Na taumu ke vagha na kaio te vuvungugha, tara vatoro tana bebetemu. Mo ko righira gaira na lei gari, tara sopou talighutia na bela ni vanga, tara kotukotu mara marabu vagha taotaro.
PSA 128:4 Vagha ghua keri nina hevei Lord vanira gaira tara nia kikinima.
PSA 128:5 Ma nina vauto Lord ke tona haliu mai vuvungamu i Zion. Mi ghoe ko righia Jerusalem ke halilaghi tana bongimu to vola.
PSA 128:6 Mo ko righira mo ko nira togotogo na lei kukuamu, ma gaia Israel ke todore tana mabo.
PSA 129:1 Na linge ni tona dato Tana garimaneagu, mai ghagua na levunimate tara gunaliu, mi taeni Israel te ghoi bosa,
PSA 129:2 Tana gharimaneagu mai na ghagua na levunimate tara gunaliu, Hauva mara mua ni tangomana.
PSA 129:3 Na murigu te bubuto, te vagha na vatogha leghai te ivui na vutuvutu daro.
PSA 129:4 Ma Lord te uto, te kosai na lei tali halo tara pitiu nia.
PSA 129:5 Gaira tara nia sika Jerusalem, kara maa ma kara ririu pulohi, na pukuna tara laga vulera.
PSA 129:6 Ko nera gaira ge kara vagha na buburu tana vouvotu ni vale, te sasagha vaho te tavuti.
PSA 129:7 Te nia ponolio na tinoni te siosio, me nia sika na na tinoni te vahikolu.
PSA 129:8 Ma gaira tara sakutua padi tara hove na headira na vauto. ma nina vauto Lord ke kabu i vuvungamiu. Vauto ghau tana ahana Lord.
PSA 130:1 Na linge ni tona dato Lokana nigua na vahola, Ghe Lord, Inau tu kenea nimua na hahanga.
PSA 130:2 Mo ko ronovighi mai nigua na ngangaraha, mo ko talu kulimu mai tua nigua na kokoeliulivuti.
PSA 130:3 Ke vagha, ko pangotighi na gegereni na lei palumami ke, Ghe Lord, [ma] ahei ghua ke vola?
PSA 130:4 Ighoe vamua to nia hevei nimua na talukeha palu, ge ighai kai naunaua na nigho kikinima.
PSA 130:5 Gaia Lord ke pada maemaneu inau, Eo, gaia ke pada maemaneu, Inau tu talua nigua na ghanaghana mava tana bosana.
PSA 130:6 Inau tu pitu ngangata Lord, vulera tana vatogha na marana na dani.
PSA 130:7 Israel, ko pitudila Lord, itatana gaia na dolo te mua mautu, mana vola tatavahale haliu.
PSA 130:8 Gaia heghena ke va tatavahalea Israel, tana lei paluna soko.
PSA 131:1 Na linge ni tona dato. Nina David. Na tobagu te mua talunagho, ghe Lord, mana reireigu te mua ghaghua ghua ga, inau heghegu tu mua ghanaghana mavai na lei totobo te sule vuleu, maia te mamataghugha.
PSA 131:2 Inau tu beto mu vaovarongo heghegu, te vagha na gari pile, te beto vaovarongo itatana na tinana. Eo, te vagha na gari pile, na tarungagu lokagu inau.
PSA 131:3 Ighoe Israel, to talua nimua na ghanaghana dila itatana Lord, Itaeni maia ke va me va.
PSA 132:1 Na linge ni tona dato tana lei nina vahaghitaili David, Lord ko ghanaghana olia.
PSA 132:2 Gaia te lavia na baubahu tana matana Lord, me hola na bosa ni papari itatana siki sakai te laga vule Israel.
PSA 132:3 Inau ku tona keha tana valegu, mu ku mua ahevata iga.
PSA 132:4 Inau ku mua maturuhighi na matagu, pana vauvahu ni matagu ge kara maturu mate.
PSA 132:5 Polo ku topoa na bona ku kisua ga na vale vania Lord, na beala ni ahevata vania siki sakai te laga vule Israel.
PSA 132:6 Ighai tai rongovia na vaevale baubahu tabu, te ghaha Ephrathah, mai vahu sodoa tana bona sagau, pari bebetena i Jaar.
PSA 132:7 Mai ghita ka tona tana bona ni valena Lord, ma ka kikinima vania ga tana matana.
PSA 132:8 Tapatughuru, Ghe Lord, mo ko haghevia na bonamu te tabu, kolua na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu, te vaughilala nimua na maana.
PSA 132:9 Nimua na mane sukaghi kara hola tughua nimua na maana ni vola, Ma nimua tinoni lutu kara tughuru kehai, kara nia linge na togotogo.
PSA 132:10 Na pukuna nimua na tinoni lutu David, ko bei koengelea gea na vunaghi to vilia tua vanira nimua na vure.
PSA 132:11 Gaia Lord te papari vania David, ge ke mua laviolia nina bosa baubahu. Inau ku talua a sakai tadira, na vavatamu tana malei sopoumu.
PSA 132:12 Ke vagha na vavatamu kara taonia nigua na bosa baubahu, Ma kara kabu taonia na vetena tu taraira nia ke, mana vavatamu ke mua soko.
PSA 132:13 Gaia Lord heghena tua te vilia Jerusalem, te ghanaghana dila ge ke puku ni komuna.
PSA 132:14 Ge bosa, aeni na puku ni komugu, igaa ku ghaha kasilau, mu ku ghahau igaa na komu tu vilia tua.
PSA 132:15 Inau ku nea na komu eni ge ke halilaghi, ge na lei tinoni bona kara nia mahu na vanga.
PSA 132:16 Inau ku nera na puku ni soni sukaghi ge kara hola tughua na mana ni vola, ge na lei nina vure God kara nia linge na togotogo.
PSA 132:17 Inau ku savungia nina maana David, Ge nigua na siusiu va, ge ke marara nigua na vure.
PSA 132:18 Inau ku pupulura na ghana levunimate nia na maa, ma gaia ke vunaghi rongoragha.
PSA 133:1 Na linge ni tona dato. Nina David. E vatei haeharegha, me uto lee tana bona na lei tamahoghoni tara kabu sakai sonikolu.
PSA 133:2 Aeni te vagha na kokolo ni siusiu te sali horu mai tana uluna Aaron, me tudutudu horu tana ghumina, mi tana sosokona nina tivi.
PSA 133:3 Na kabu sakai sonikolu te maumauria na vola, te vagha na kabu tana ghotu i Hermon, te kavuvu vuvungana Zion, Ma Lord te bosa tatea nina vauto, mana vola ke va me va.
PSA 134:1 Na linge ni tona dato Holoutoa Lord, ighau na lei nina tinoni lutu Lord, ighau tau vatogha mau gehegehe vania tana valena Lord.
PSA 134:2 Kau talu datoi na limamiu tana bona tabu, ma kau holoutoa Lord.
PSA 134:3 Gaia Lord te gonia na kokou mana pari, kara vahegho ighoe na vauto ni Jerusalem.
PSA 135:1 Holoutoa Lord, bosa utoa na ahana, holoutoa gaia, ighau tau gehegehe vania.
PSA 135:2 Ighau tau gehegehe tana valena Lord, mi tana bebetena na valena dida na God.
PSA 135:3 Holohaba Lord, agaia te uto lee, kau nia togotogo, ma kau nia rivurivu. na ahana nia na ghalevu ghalo.
PSA 135:4 Gaia Lord te vilia heghena Jacob, Ma Israel nina puku ni lologho.
PSA 135:5 Inau tu ghilala, gaia Lord te haba, Ma dida na God te haba vulera na lei god soko.
PSA 135:6 gaia Lord te nei na lei totobo te togotogogha, lokana na kokou mana pari, mi vuvungana tahi oka mi lokana na lalo.
PSA 135:7 gaia te nea na parako, ge pupulu dato mai vuvungana na pari tina, me nia vetena na uha kolu viti, ge kubolua na ghuri tana matakenena.
PSA 135:8 Gaia te haurakera na lei meomeo kamanagho Egypt, tana lei sopa valedira, kolura nia na tinoni mana lei maumanu [kamanagho].
PSA 135:9 Gaia te gonighi na butuli, mana lei vaughilala mamaromangana Egypt, Pharaoh ma nina vure tana bubu.
PSA 135:10 Gaia te buto kubolura na lei kema laga, me pisura na lei vunaghi haba.
PSA 135:11 Sihon na vunaghidira na kema ni Amon Og, na vunaghidira rana vure i Bashan, mana lei vunaghi soko i Canaan.
PSA 135:12 Gaia te vahera na pari ni tunuva nina vure, me vahea Israel puku ni tunuva.
PSA 135:13 Na ahana Lord ke kabu kasila, mana rongoraghamu ighoe Lord, na lei vavata kara ghilala utogho.
PSA 135:14 Gaia Lord, ke talu maemanera nina vure, me arovira na lei nina tinoni lutu.
PSA 135:15 didira na titinoni na silver mana gold, na malei lima ni tinoni, na totobo lee vamua.
PSA 135:16 Na mangadira itadira kara mua nighi kokoe, mana matadira itadira kara mua nighi reirei.
PSA 135:17 Mana logho kulidira ghua, kara mua nighi rongo, mana ihugha ghua kara mua nighi urumi.
PSA 135:18 Gaira tara gonira tara vaghara so gaira, hauva mara varava so itadira.
PSA 135:19 Rana Israel, holoutoa Lord, na lei nina mane ni sukaghi Aaron, holoutoa Lord.
PSA 135:20 Ighau tana kemana Levi, kau holoutoa Lord, Ighau tau nia kikinima Lord, Kau holoutoa gaia.
PSA 135:21 Ighau tau ghaha ghau i Zion, holoutoa Lord, gaia te kabu i Jerusalem.
PSA 136:1 Holoutoa Lord, gaia te uto lee, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:2 Holoutoa God, te haba vulera na lei god keha, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:3 Holoutoa gaia, na pukuna gaia heghena vamua te gonighi nina dolo kikinima te kabu kasila. na lei butuli haeharegha, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:4 Holoutoa Lord, te vunaghi pungisira nina dolo kikinima te kabu kasila. na lei vunaghi soko, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:5 Holoutoa gaia, nia nina manaha te gonia ni na kokou, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:6 Holoutoa gaia, te vorahia na pari tina vuvungana na beti, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:7 Holoutoa gaia te gonighi na lei marara tana oka, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:8 Na aho te vunaghi pungisia na dani, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:9 Na vula mana lei veitughu tara vunaghi pungisia na pungi, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:10 Holoutoa gaia, te matera na lei kamanagho Egypt, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:11 Gaia te hola rughuhorua Israel sania Egypt, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:12 Nia sutu na limana te laga, nia nina maana, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:13 Holoutoa gaia, te vokasia na Tahi Sisi, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:14 Gaia te uhuli tatavahalea Israel va levu, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:15 Gaia te nia rabo horu Pharaoh, ma nina ovu ni kisu mate lokana na horara, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:16 Holoutoa gaia, te uhuli tatavahalera nina vure lokana na bona mamaha, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:17 Holoutoa gaia, te labu horura na lei vunaghi laga, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:18 Gaia te matera na lei vunaghi ni malaghai asi, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:19 Sihon na vunaghidira na kema Amon, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:20 Ma Og, na vunaghi ni Bashan, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:21 God te vahera na pari ni tunuva na vunaghi raini, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:22 Israel nina tinoni lutu, nina puku na lologho, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:23 Gaia te ghanaghana olighi na talamo ni mangamami tai labe, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:24 Gaia te vavolaghita itadira ghada na levunimate, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:25 Gaia te kutira na lei totobo vola, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 136:26 Holoutoa na God ni kokou, nina dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 137:1 Ighai tai sopou horu lilighina na beti sule Babylon, mai tangitangi, tai ghanaghana oligho Jerusalem.
PSA 137:2 Mai talukehai nimami na ghalevu mai, ke tari datoi tana otoni na ghai ni ungaunga.
PSA 137:3 Gaira tara sagu ghita, tara kolughita nia na linge, ma gaira tara dika ta ghita, tara nongia na linge rivurivu itatada: Kau linge vanighai, sakai itadira na linge ni Jerusalem.
PSA 137:4 Ivei ka nea na lingeana, na lingeana Lord tana komu keha eni?
PSA 137:5 Ke vagha ku nigho ponolio ke Jerusalem, lubatia ghua na lima madologu ge ke nia ponolio nigua na ghalevu.
PSA 137:6 Na lapigu te rago dato tana ngongogu, ke vagha ku nigho ponolio, mu ku mua talua Jerusalem ge ke nigua na nagho ni togotogo.
PSA 137:7 Lord, ko ghanaghana olia, na hava na vure ni Edom tara gonia, tana bona na vure ni kisumate tara sagua Jerusalem, Kau haurakea tua vaa! Mana ngingili, itaeni ke tao tana pari.
PSA 137:8 Babylon geva kara haurakegho, holoutoa gaia te pelu horugho nia na hava to gonia vanighai.
PSA 137:9 Holoutoa gaia te holara na lei nimiu meomeo, me nera rabo horu tana vatu.
PSA 138:1 Na linge nina David. Inau tu holoutogho, ighoe Lord, nia na tobagu udolu, mu ku lingei nimua na holouto tana matadira na lei god keha.
PSA 138:2 Inau ku tongaghi vanigho tana valemu te tabu, tana bona ku holohabagho, mu ku holoutoa na ahamu, na pukuna to nera tughuru kakai, nimua na dolo mana baubahu te mua tughu tana talu suleana na ahamu.
PSA 138:3 Tana bona tu kokoeliulivuti, ighoe to bosa tughu, mo vaheu mai na patupatu mana laga te managu.
PSA 138:4 Na lei vunaghi haba tana maramana, kara holoutogho ighoe Lord, gaira udolu kara rongovia na bosamu.
PSA 138:5 Eo, gaira kara lingei na lei halautumu, Lord, Na pukuna na rongoraghamu te sule ngangata.
PSA 138:6 E utuni gaia Lord te haba vule, gaia te pangotira tana talu pilera, me tabalili keha sanira tana lio nagho.
PSA 138:7 E utuni, na lei nigua vahola tara utu talighutui, mi ghoe vamua to pilupungisiu ta didira na rutu papara na ghagua na kana, mo kaputighi na limamu, pungisira tara rutu, ma nimua na maana te righitaoniu inau.
PSA 138:8 Gaia Lord vamua ke padalaghi kaekagea vaniu na volagu, na pukuna nimua na dolo kikinima te kabu kasila.
PSA 139:1 Vania na tinoni gehe linge. Nina linge David. Ghe Lord, to kene taonia tua na tobagu, mo ghilala utou tua.
PSA 139:2 Mo ghilala ghua na bona ni tapatughuruagu, mana sopou horuagu, mo ghilala ghua na lokana na liogu, tu kabu sagauvigho.
PSA 139:3 Ighoe to padalaghinia tua na halautugu, mo bosa vaniu ivei ku sopou ni ahevata, mo ghilalai ghua na lei bona ni aho tu ghahau iga.
PSA 139:4 Lord, ighoe to ghilala dila tua na hava ku bosa, inaghona ge u bosa horua na bosa.
PSA 139:5 Ighau ko ide, mo ko tumuriu, ko haua mai na limamu vuvunga ni ulugu, mo ko vautou.
PSA 139:6 Na vata ni manaha eni te sule vuleu inau, e sule vulea nigua na manaha ni ghilala.
PSA 139:7 Inau ku mua tangomana na ghogho keha sania nimua na tarunga, mu ku mua tughuru polo ghua tana matamu.
PSA 139:8 Ke vagha ku dato i kokou ke, mi ghoe so iga, mu ku horu i Betidalo ke, mi ghoe so iga,
PSA 139:9 Ke vagha ku nia lovo na ghata te labota, mu ku ghahau levu na na horara,
PSA 139:10 Na limamu ke hagalo sodou so iga, me ke patupatu.
PSA 139:11 Ku nongia na pungi ge ke kuvihiu, pana marara te talighutiu ge ke liliu ni pungi,
PSA 139:12 Mi lokana na pungi loloho, ku mua tangomana na polo tana matamu. Na bongi mana dani sakai na vata vamua i tamua. Na bongi te marara vagha so na dani.
PSA 139:13 Ighoe to gonighi na lei ula vola soko lokana na huligu, mo pasu kolu lokana na kutuna na tinagu.
PSA 139:14 Na malei limamu te haeharegha, me vatei mamaromangana, mu ghilala uto tua. Holoutogho ighoe to goniu.
PSA 139:15 Ighoe to mata reireiu tana bona tu vuha lokana na pungi, to talu kolu heghegu ga tana keigu.
PSA 139:16 Mo ghilalai na lei bongigu, naghona ge u sivuragha, na lei bongi ni volagu soko na gegereni te ghahai tua lokana nimua na buka.
PSA 139:17 Na lei matakuni ni mata tu gonidila sokoi tua, ge padi a sakai na dani,
PSA 139:18 mi tana bona tu rarai mai tana puipungi, ighoe so itagua.
PSA 139:19 Ghe God, ke vagha ko taghalaghiniana na lei tinoni dika ke, ma kara righihoru keha ghua na lei tinoni [labu tabo]/[haga labu mate].
PSA 139:20 Gaira na ghamua levunimate, tana bona tara bosa taboa na ahamu, tara bosa dikalagho haia.
PSA 139:21 Lord, ku nia sika mughua ra hei tara nia sika ighoe. Mu ku nia sika rahei tara hughuhughu kolugho.
PSA 139:22 Eo, ku nira sika haliu tua, na pukuna na ghamua na kana, gaira ghagua na levunimate.
PSA 139:23 Ghe God, kene taoniu, mo righia utoa na lokagu, ko tabotabou mo ko ghilala na lokana na liogu.
PSA 139:24 Tuhu kalei mai itagua na hava te pungisigho, mo ko uhuliu maemaneu gatu tara vola kasila.
PSA 140:1 Vania na tinoni gehe linge. Na linge nina David. Lord, ko volau itadira na lei tinoni dika, mo ko pilupungisiu itadira gaira tara ruturutu.
PSA 140:2 Gaira tara padalaghinia na dika tughu bongi tana tobadira, mara gunaguna.
PSA 140:3 Na ghidudira te ghinighini vagha na poli, mana maomao ni torokoe te tudutudu horu mai tana ghidudira.
PSA 140:4 Ghe Lord, Ko lavi kehau tana limadira na lei tinoni dika, mo ko pilupungisiu itadira tara ruturutu, na pukuna gaira tara padalaghinia na hughuhughu koluagu.
PSA 140:5 Gaira tara talunagho tana liona na tari pitiagu, mana talahia na vugho ni hoghotiagu, mana talui dilai na gilu tana lei halautugu.
PSA 140:6 Inau tu bosa vania Lord, Ighoe nigua na God, Ko varongohiu mai Lord, ta nigua na ngangaraha, mo ko aroviu!
PSA 140:7 Ghe Lord, nigua na malaghai laga, ta nimua na malei haba, Ko pilupungisiu tana bongi ni veitotoghoni.
PSA 140:8 Lord, ko bei lubatighi vanira gea didira na ghanaghana dika, Ghe God, didira na ghanaghana dika ke bei tangomana vanira gea.
PSA 140:9 Lubatira na ghagua na kana, ge kara mate, na pukuna tara gonighi vaniu na lei totobo dika.
PSA 140:10 Ko havukaghinia na gougovu ni lake bera tana uludira, po ko sonighi tana lake pi tana lokana na gilu valo, iga kara mua tangomana na rughuhoru keha.
PSA 140:11 Bei lubatira na vure sorisori, ge kara sepalaghi tana komuda, na pukuna tara gonighi na lei totobo dika, mara liona vamua na hughuhughu.
PSA 140:12 Inau tu ghilala gaia Lord, ke tangomana na hangadira gaira tara kanahaghinira, me ke pangoti haliura ta didira na maana rana bona.
PSA 140:13 E utuni, gaira nina vure God, kara holoutoa na ahamu, ma gaira kara ghahara haia tana matamu.
PSA 141:1 Nina linge David. Lord, Inau tu hologho, mu mina kurutigho, ge ko varongohiu mai, u kene ngangata nimua na hahanga.
PSA 141:2 Ko holopangotia nigua na kokoeliulivuti te vagha na ghaiuruuru, tu nia sukaghi vanigho, na limagu te talu datoa te vagha na [mane] sukaghi tana nulavi.
PSA 141:3 Ko taghaoi na bosagu Ghe Lord, mo ko kaputighi na ghidugu.
PSA 141:4 Ko bei lubatiu gea, ge ku ghanaghanai na lei totobo dika, puku paipabira kolu tana lei gehegehe te mua uto, puku haidu kolu itadira te malumu vanira na lutu hahi.
PSA 141:5 Lubatira nina vure God, ge kara lioliogha, na pukuna na righitaoni papabe, ke vagha kara rutu vaniu ke, mo ko bosa togholuvura, [na pukuna na kikinima] na kiukisuna. ko bei lubatiu ge ku nighi hughu. Inau tu mua mautu na kokoeliulivutiani didira na gehegehe mana nilabudira te dika.
PSA 141:6 Kara nia rabo horu vaho tua tana vatu, didira na lei mane nagho, vaho ge kara rongovighi vakodoi na bosagu, ma kara sodoa ga na togotogo.
PSA 141:7 Te vagha na tinoni puku leghai, te maghuraa na pari, ge soni tatei na vatuvatu, ke vagha ghua keri, na hulidira na lei tinoni dika, kara havukaghi tana matani na lei gilu, tara mua kuku ni tavughiadira.
PSA 141:8 Inau tu kenea itamua na hahanga, ghe Lord, Ighoe a nigua na puipungisi na tako ni rerebe, Ko bei lubatira ge kara taghalaghinia na volagu.
PSA 141:9 Ko volau ta didira na taripiti, mi tana talu dilai vaniu, gaira tara gehegehe dika.
PSA 141:10 Lubatira tara lutu dika, ge kara tumu haghe lokana didira na vugho heghedira, Mo ko lubatiu inau ge ku ghogho keha.
PSA 142:1 Na maskil nina David, tana bona te kabu tana vatuluma. Na kokoeliulivuti. Inau tu tangitangi vania Lord, mu nongia Lord nina veiarovi.
PSA 142:2 Inau tu bosa tatei vania nigua na lei vahola, mu kokoe hughuhughu kolua tana matana.
PSA 142:3 Na pukuna te au vuleu tua, mi ghoe vamua to ghilala na halautugu ku va iga, ivei tua ku vaa na ghagua na levunimate tana liona na tari pitiagu.,
PSA 142:4 Inau tu kene siki sakai ge ke mai hangau, me taho tua ahei ke vaheu siki pile ghanaghana, taho tua ahei ke niu ghaghua, tana ghanaghana te kaleu eni.
PSA 142:5 Mi nau tu kokoeliulivuti vania Lord, mu bosa vania, “ighoe na puipungisi, ighoe vamua tu puku ni liomu tana volagu.
PSA 142:6 Ko rongovighi mai nigua na kokoeliulivuti, na pukuna tu kabu sasara ngangata. Ko volau mai itadira tara vahaghitailiu, na pukuna tara laga vule ngangatau tua.
PSA 142:7 Ko hola horu lokana na vale pipiti ge ku holoutogho, na lei nina vure God, tara talighutiu, na pukuna to pabe utuniu.
PSA 143:1 Nina kokoeliulivuti David. Lord, ko rongovighi mai nigua na kokoeliulivuti, mo ko holopangotighi tu kurutigho mo ko bosa tughui vaniu mai, na pukuna nimua na lio kikinima mana maemane.
PSA 143:2 Bei lubatia nimua na tinoni lutu tara tabotabo, taho ahei ke maemane tana matamu.
PSA 143:3 Na ghagua na levunimate tana ghuru, me labu horu tana pari me neu inau, mu ghahau lokana na pungi, vaghara gaira tara ghahara lokana na gilu.
PSA 143:4 Na lei ghanaghanagu soko te totobo lee vamua, mu nia sosoko ni labu tua na matagu.
PSA 143:5 Inau tu ghanaghana olighi na lei bongi idania, mu kene olighi na lei nimua na lutu te haeharegha, tu ghanaghanai nimiu na lei gehegehe te sule.
PSA 143:6 Inau tu mamangaha mu kene taonigho, te vagha na pari mamaha te haga inu, te liona na kolobu ni uha ge ke vaa malobua.
PSA 143:7 Lord, mina, mo ko mai, mo ko bosa tughu, na pukuna nigua na vahola te sule ngangata, ko bei saniu ku mate gea.
PSA 143:8 Tana puipungi ko lubatiu, ge ku varongohia nimua na dolo, te mua soko varangagu, ko tughunitatea vaniu mai na halautugu, inau tu mai tana matana ta nigua na kokoeliulivuti.
PSA 143:9 Ko volau ghe Lord, itadira ghagua na levunimate, Inau ku sama kodo tamua ge ku vola.
PSA 143:10 Taraiu ge ku taonia na liomu, ighoe nigua na God, ge nimua na tarunga ni utuni ke uhuliu tana halautu te kaekage.
PSA 143:11 Ghe Lord, na rongoraghana na ahamu, ku nia vola, ma nimua na maemane ke lavi kehau tana sosodo eni.
PSA 143:12 Nia nimua na dolo te mua mautu, ko lavi kehara ghagua na levunimate, na pukuna inau nimua na ghairau
PSA 144:1 Nina David Ka bosa utoa Lord, gaia nigua na vatu ngasi. Gaia te vaheu na laga tana veitotoghoni mana manaha mana bona ni sura.
PSA 144:2 Gaia nigua na dolo te patupatu, ma nigua na vale vahola, na puku ni vale vatogha, ma nigua na huioli. Gaia te tughuru naghogu vagha na tako, na vatei polo, me hera na lei kema ge kara kabu sasara.
PSA 144:3 Na hava na tinoni ge ko righi kalea mana puhuni tinoni ge ko ghanaghana mava.
PSA 144:4 Ighai te vagha na ghuri te aheahea, mana bongimami te vagha na nunu te tona haliu.
PSA 144:5 Lord, ko voki horua mai na parako, mo ko horu mai, ko tabei na lei ghotu ma kara ahu me ke dato na [kurupeni/ahuni]
PSA 144:6 Ko vetena horua mai na viti mana kuanga, me ke havukaghinira ghamua na levunimate, vanahira nia mai nimua na kuali ge kara pupulolo.
PSA 144:7 Ko hagalou mai kokou mo ko volau, ko lavikehau lokani na lei beti lalo, tana limadira ghagua na kana.
PSA 144:8 Na mangadira te vonughia na kiko, ra ghanaghana tana nia bosa na lutuni, hauva mara kiko.
PSA 144:9 God, inau tu lingea vanigho na linge vaolu, ku linge holoutogho nia, na ghalevu ghalo hangavulu.
PSA 144:10 Ighoe to vahera na lagavule na lei vunaghi, mo vola David nimua na tinoni lutu.
PSA 144:11 Ko volau tana mangana na ivi te dika, mo ko sagu kehau tana limadira na ghagua na kana, na pukuna na mangadira [te]/[tara] vonughia na sori, mana parapari, ma ghanaghana tara nia bosa na utuni, hauva mara kiko.
PSA 144:12 A hei daleda kara sepalaghi tana gari maneadira, te vagha na ghai susuba to pabea, mana lei tahula kara vagha na vatu tana piu tana tupighi, tara vaghui nia na lei vale ni haba.
PSA 144:13 E uto, nimami na bela ke vonu nia na lei vata ni vuavua, Ma nimami na volivoli ke sepalaghi tana togha ni togha.
PSA 144:14 Ma nimami na maumanu kukuti kara sepalaghi, kara mua veotia na piludira, me ke taho ga na soni seka, mana tangi ngangaraha lokana nimami na loaloa
PSA 144:15 Eo, holoutora agaira ahei tara kabu te vagha eni, mara lavi pangotia Lord te vagha didira na God.
PSA 145:1 Na linge ni holouto. Nina David. Inau tu holohabagho, ighoe nigua na God mana vunaghi, mu ku bosa utoa na ahamu ke va me va.
PSA 145:2 Inau ku bosa utoa na ahamu tana lei bongi soko, mu ku holohabagho haia.
PSA 145:3 Gaia Lord te haba, e ulaghana sughua ge ka hea na holohaba, ka mua bosa kakalea nina malei haba.
PSA 145:4 Tana lei vavata, na lei dalemu kara tughunitatea na gehegehemu te manana.
PSA 145:5 Inau ku kene ghanaghanani nimua na lei butuli te haeharegha, ma nimua na maana ni rongoragha te uto lee.
PSA 145:6 Na lei lapi kana tughuni horui nimua na malei haba. Inau ku bosa tatei na lei gehegehemu te mamataghugha.
PSA 145:7 Na lei tinoni soko kara nia sakai sonikolu nimua na uto te haeharegha kara lingea nimua na togotogo nia na rivurivu.
PSA 145:8 Gaia Lord te dolo mete veiarovi, kiki mua me rutu, hauva te vonughia na dolo te mua soko.
PSA 145:9 Gaia Lord te lio uto vanira na lei tinoni soko, me kovala horua mai nina veiarovi vuvungani nina lei totobo gogoni.
PSA 145:10 Nimua na lei lutu kara holoutogho nia Lord, Ma nimua na lei taba kara bosautogho ighoe.
PSA 145:11 Lord, gaira kara tughunitatea na ladana nimua na kinakabu, kara nia rivurivu nimua nilabu mana maana.
PSA 145:12 Ma kara bosa tatea ghua na gehegehemu te uto lee, te nia rongorongo nimua na vatogha.
PSA 145:13 Nimua na kinakabu, na kinakabu kasila, ma nimua na maana ni vatogha te ghaha haia tana lei vavata. Gaia Lord te pungotighi haia nina baubahu te uto mate tana lei gehegehena.
PSA 145:14 Gaia Lord te tabe ghalaghara tara tumu, me tughuru vaghinira te mavatira didira na hohola.
PSA 145:15 Na matadira soko tara pitugho ighoe, ge ko hangara, mo vahera na ghadira vanga tana bona te liodira.
PSA 145:16 Tana bona to vurehighi na limamu, ighoe ko vaa togholuvuna tara vitolo, mana mamangaha, nia na lei totobo vola.
PSA 145:17 Gaia Lord te maemane tana lei gehegehena soko, te vonughia na dolo
PSA 145:18 Gaia Lord te dutuvira tara holoa, Eo, agaira tara holo utunia.
PSA 145:19 Gaia te goni kale utunighi na ghanaghanadira tara nia kikinima, me varongohighi didira ngangaraha me volara.
PSA 145:20 Gaia Lord te pilupungisira gaira tara dolovia, me taghalaghinira tana lutu dika.
PSA 145:21 Inau ku holohaba Lord, mana lei tinoni tana maramana, kara bosa utoa na ahana.
PSA 146:1 Holohaba Lord, holoutoa gaia!
PSA 146:2 Inau ku holohaba tana bona ku vola. Mu ku linge holohaba nigua na God, polo na mateagu.
PSA 146:3 Bei varava gea tua nina mana na tinoni, e taho na vola itatana.,
PSA 146:4 Tana bona na aheahe te rughuhoru keha tadira, gaira tara pulohi tana pari, ma didira na lei arelavaghi te soko buto.
PSA 146:5 Bosa utora gaira ahei tara holopangotia na God ni Israel, te vagha didira na hahanga tara pitudila, te vagha Lord dida na God.
PSA 146:6 Gaia te gonighi na kokou mana pari mana tahi, mana oka mana lei totobo soko ilokani, me pangotighi na lei nina baubahu ke va me va.
PSA 146:7 Gaia te va maemanera tara kabu vahaghitaili, me vahera na vanga tara vitolo. Ma Lord te va tatavahalea ghua gaira tara kabu pipiti.
PSA 146:8 Ma Lord te davorai na matadira tana rorodo, ma Lord ghua te ghate ghalaghai na hohola itadira te mavatira, me dolovira rana maemane.
PSA 146:9 Gaia Lord te pilupungisira na vure keha ghobudira, me vatoghara rana samu, mana mate sasani, me lavi rutudira na lei tinoni dika, tua didira na lei arelavaghi.
PSA 146:10 Gaia Lord ke vaovatogha kasila. Ighoe Jerusalem, nimua na God ke vunaghi kasila tana lei vavata. Holohaba Lord!
PSA 147:1 Ivei vaho tua tea, na utona ra nia rivurivu, mana linge holoutoana dida na God.
PSA 147:2 Gaia Lord te tughuru vaghi olia Jerusalem, me lavi olina nina vure Israel tara ghogho kolili.
PSA 147:3 Gaia te togholuvui na lei toba paruruha, me mavoi na paedira.
PSA 147:4 Gaia te padai na lei veitughu, me vatu ahadira.
PSA 147:5 Haba vule dida na God, Me laga ngangata nina maana, Nina manaha te mua soko mua.
PSA 147:6 A Lord te righitaonira rahei tara kabu rurughu, hauva te soni horura rana dika.
PSA 147:7 Linge vania Lord nia na holouto, Tangi vania dida na God nia na ukalele.
PSA 147:8 Te talura na lei lovu tana parako, me ke vetena mai na uha vania na pari mamaha, me ke gonia na buburu te totolo tana lei ghotu.
PSA 147:9 Te nia vetena mai na vanga vania na lei maumanu, ma vania na lei maumanu pile tana bona tara tangi.
PSA 147:10 A Lord te mua ghanaghana mava na lagana na horse, pe liona na lagana na tuana na mane.
PSA 147:11 Gaia te togotogo nia na lei vure tara nia kikinima, gaira tara pitudila nina dolo te kasila haia.
PSA 147:12 Holoutoa Lord, Ighoe Jerusalem. Holoutoa God, na ghotu i Zion.
PSA 147:13 Gaia te lagalagai na mataula ni Jerusalem, me vautora na vure ilokana na piluna,
PSA 147:14 te hea na mabo vanira na vure tana komu eni, me hera na puku ni vanga uto.
PSA 147:15 A Lord te bosa papara vania na maramana, ma nina bosa te tona minamina,
PSA 147:16 Keri ke na snow te horu me saroa na pari, vagha na lovu te saroa na ghotu sule. Te vetena ghua na ice, mete soni keha kolili vagha tara soni kehara na ravu.
PSA 147:17 Te peta horua nina uha te ice pile, te vagha na lei gari tara peta na vatu. Ahei te kabu pungisia nina maana te gonia vagha eni?
PSA 147:18 A Lord te vetena nina bosa, mara tughu tana beti, te vetena na ghuri, mana beti te sogha horu.
PSA 147:19 Gaia te bosa tatea nina bosa vania na kemana Jacob, mana nina vetena mana bosa papara vania rana Israel.
PSA 147:20 Te mua tatea vagha eni vania siki na kema ghua, ma gaira tara mua ghilala nina vetena. Holoutoa A Lord!
PSA 148:1 Holoutoa a Lord. Holoutoa na Lord tana parako, holoutoa gaia tana lei bona kokou.
PSA 148:2 Holoutoa, ighau rana angel, holoutoa, ighau nina tarunga i kokou.
PSA 148:3 Holoutoa, iroghau na hina mana vula, holoutoa, ighau na lei vei tughu.
PSA 148:4 Holoutoa, ighau na lei puku ni parako i kokou, holoutoa ghua, ighau na lei beti tana parako.
PSA 148:5 Lubatira ge kara holohaba na ahana Lord, na pukuna gaia te bosa, ma kara [nia] gonia tua.
PSA 148:6 Te talura tana bonadira, ma kara kabu tatana kasila. Te bosa papara vanira, mara taonia haia.
PSA 148:7 Holohaba a Lord tana maramana, ighau na lei maumanu tana tahi, mana tahi lalo,
PSA 148:8 Na viviha mana lake mana uha ice pile [bololo ngasi bihi] mana koburu, mana ghuri mana oka tara taonia na liona.
PSA 148:9 Ighau na lei ghotu sule mana lei ghotu pile, ma lei ghai ghania mana lei tabalolo,
PSA 148:10 na lei maumanu asi, mana lei bolo, mana lei poli mana lei manu soko,
PSA 148:11 Na lei vunaghi ni maramana, mana lei tinoni soko, gaira tara vaovatogha maia na lei tinoni dete,
PSA 148:12 Garimane mana tahula, mana lei tonikama, mana lei gari pile,
PSA 148:13 Ighau udolu kau holohaba na ahana Lord, na pukuna na ahana te mava lee. Nina rongoragha te haba vuvungana na parako mana pari.
PSA 148:14 Gaia te gonira nina vure, me va hera na laga, ghau nina vure God kau talu haba gaia. Ighau nina vure Israel, tau paleva. Holohaba Lord!
PSA 149:1 Holohaba Lord! Kau linge na linge vaolu vania Lord. Linge vaukolu holohaba, ghobudira tara nia kikinima.
PSA 149:2 Israel kau nia togotogo agaia, te gonighau. Mi ghau Jerusalem, kau nia rivurivu nimiu na vunaghi haba.
PSA 149:3 Kau nia ghavaighavai na holohabana na ahana, nia na uvete mana ghalevu.
PSA 149:4 Gaia Lord te nira togotogo nina vure. Me pitiuluadira tara talumuri nia na pitiulu ni vola.
PSA 149:5 Lubatira tara kikinima kara rivurivu na talu habana, gaira kara linge togotogo tana malei ghimedira.
PSA 149:6 Na lei nina holohaba God ke kabu tana mangadira, mana ivi te vanga tana limadira.
PSA 149:7 Ke matera nia ma kara nia bubuto na lei kema, na deteadira na lei tinoni.
PSA 149:8 Kara pitira na lei vunaghi nia na tali, ma didira tinoni uhuhuli nia na tali halo.
PSA 149:9 Ge na dete te bosa tua pungisira. Ke dete matera eni [vania] didira na lada nina lei tabu. Holohaba Lord.
PSA 150:1 Holohaba Lord! Holohaba gaia ta nina malei kabuna i kokou. Holohaba gaia ta nina malei maana i kokou.
PSA 150:2 Holohaba gaia ta nina lutu te haeharegha Holohaba ghua te haba vule ta nina uto.
PSA 150:3 Holohaba gaia, ma kau lovua na tavuli. Holohaba gaia nia na kidi mana ghalevu ghalo.
PSA 150:4 Holohaba gaia nia na ukalele, ma kau ghavaighavai. Holohaba ghua nia na kodili mana uvete.
PSA 150:5 Holohaba gaia nia na koko. Holohaba gaia nia na koko te dudu.
PSA 150:6 Na lei totobo vola soko, kara linge holohaba vania Lord. Holohaba Lord!
DAN 1:1 I lokana tolu na niulu na Vunaghi haba Jehoiakim te vunughi pungisia Judah, na Vunaghi haba Nebuchaduezzar ni Babyon te mai Jerusalem kolura lei nina mane veitotoghoni mara tughuru talighutia na komu mara veitotoghoni kolura na lei mane veitotoghoni ni Jew.
DAN 1:2 Ma Lord te nea na Vungaghi haba Nebuchaduezzar me laga vulea Jehoiakim na vunaghi haba ni Judah. Tana bona na vunaghi haba Nebuchaduezzar te pulohi Babylon, agaia te holai balu totobo tabu ilokana nina Valetabu God me vaa talui ta nina vale ni baore/nilau nina god tana komu sule Babylon.
DAN 1:3 Mana vunaghi haba te [hea na bosa/arovaghi nia] Ashpenaz, agaia na mane nagho te righitaonia na valena na vunaghi haba, geke holara mai itadira gaira kara holara mai Babylon ma kara talura tana kabu pipiti, na balu mane vaolu tana nina binaboli na vunaghi haba ni Judah, maia tana nina binaboli na lei mane nagho.
DAN 1:4 Me ke vilira vamua tara laga, mara loghoa na vola te uto, maira tara matakage, ma kara manahani na lei totobo soko, makara loghoa na sonihalavu ni naunau, me ke manadia na lutu tana valena na vunaghi haba. Maia ghua ke taraira nia ghua na iduniana mana gereaa a leu ni Babylon.
DAN 1:5 Mana vunaghi haba te bosa ghua ge rana tinoni lutu kara vahera na vanga mana wine vanira tughu bongi kara gonighi mai ta nina vale ni gehe vanga, ge kara ghanighi. Ma kara [tabotabora/naunaura] ilokana e tolu na niulu, keri ge kara va lutu vania na vunaghi haba.
DAN 1:6 Itadira rahei tara vilira, gaia te vilira Daniel, Hananiah, Mishael maia Azariah, na vati na mane vaolu tana kemana Judah.
DAN 1:7 Mana mane naghodira te tughui na ahadira va tana aha ni Babylon, Daniel te holoa nia Belteshazzar, Hananiah te holoa nia Shadrarch, Mishael te holoa nia Meshach, ma Azariah te holoa nia Abendnego.
DAN 1:8 Hauva ke, ma Daniel te ghanaghana geke mua va metoa heghena nia na ghaniani na vanga mana wine kara nighi mai vania tana valena na vunaghi haba. Ma gaia te va nongia Ashpenaz, na mane nagho geke ghania siki vanga te keha.
DAN 1:9 Ma God te nea na mane naghodira geke arovia Daniel.
DAN 1:10 Hauva ka, ma Ashpenaz te nia mataghu sule ngangata ta nina ghanaghana Daniel. Ma gaia te ghaghua, “Inau tu mataghuni ngangataa na vunaghi haba. Nigua na Maghutu, na vunaghi haba te bosa tua ge ko ghanighi na vanga mana wine raini. Ma ge ke sivi na hulimu mo ko sighere tadira na lei lavata ni mane ke, igeva ke labumateu na pukuna tu mua goni utoa na lutugu.”
DAN 1:11 Ma Ashpenaz te vilia na mane geke righi taonira Daniel ma Hananiah, Mishael ma Azariah. Ma Daniel te varighia so na mane,
DAN 1:12 me bosa vania, “Ko tabotaboghai i lokana hangavulu na bongi nia na vanga tana leghai kai ghania, mana beti lee vamua kai inuvia.
DAN 1:13 Mi tana sosokona hangavulu na bongi, vaho ge ko righighai kolura arahei tara vanga mara inu tana valena na vunaghi haba. Keri vaho geko vili ghanaghana te manami so na tona haliu na ghaniani na vanga tai nongia pe taho.”
DAN 1:14 Mana mane te righitaonira te talamaghinia na ghanaghana ta Daniel, me tabora ilokana hangavulu bongi.
DAN 1:15 Mi tana sosokona hangavulu na bongi ke, Daniel kolura na tolu hoghona tara marabu na reireidira mara laga vaa itadira arahei tara ghania na vanga te bosa na vanaghi haba.
DAN 1:16 Mi murina keri na mane te righitaonira te kutira nia vamua na vanga mana raurau kukuti, tughua nia na lei vanga uto tana valena na vunaghi haba.
DAN 1:17 Ma God te vahera na vati na mane raini na manaha te sule nganata na idumiani mana gereani tana buka, mana lei kokoe manaha, mana manahaani na lei bona ni aho. Me vahea ghua Daniel na manaha te sule, na toghiani na lei mabubu mana maturu bole.
DAN 1:18 Mete soko tua te tolu na niulu ni tabotabo te nia hevei na vunaghi haba, Ashpenaz te holara mai na lei mane vaolu vania na Vunaghi haba Nebuchadnezzar.
DAN 1:19 Mana vungaghi haba te sopa kokoe vamua sopa sakai tadira, me mua ghanaghana mava ahei itadira vulera Daniel, Hananiah, Mishael maia Azariah. Keri ge ra vilira ge kara vaa lutu vania na vunaghi haba.
DAN 1:20 Tana lei vahola/vaho te vagha na lei vili manaha mana dete kaekage na vunaghi haba te sodoa itadira, na lei mane raini tara vulera lei mane gehe tidalo nina na vunaghi haba.
DAN 1:21 Ma Daniel te ghaha so iga polo ta nina vuivuni ni niulu na vunaghi haba Cyrus te vunaghi [pungisi].
DAN 2:1 Mi tana sakai na bongi ilokana eruani na niulu ta nina vunaghi pungisi, Nebuchaduezzar te loghoa na maturubole te nea me mua nia maturu.
DAN 2:2 Ma gaia te holora mai lei nina mane manaha, mana lei nina mane gehe tidalo, maira rana lei mane kibokibo, mete bosaa vanira gekara toghia vania na hava te righia ta nina maturubole. Tana bona tara va tughuru tana naghona na vunaghi haba,
DAN 2:3 agaia te bosa vanira me ghaghua, “Inau tu loghoa asakai na maturubole te lavibuleagu. Ma kau tughunia vaniu na hava tu maturuhia, na pukuna ku ghilala mughua na hava na ghanaghana ilokana.”
DAN 2:4 Ma gaira rana mane manaha tara bosa vanira na vunaghi haba tana leu ni Aramaic, “Aghe na vunaghi haba, ko vola kasila! Ko bosa vanighai mai na maturubole, ge kai toghia vanigho na hava na ghanaghana i lokana.”
DAN 2:5 Hauva ka, mana vunaghi haba te bosa vanira na lei mane manaha, “Inau tu hola mava ngangata na totobo eni. Ma ge kau mua bosa vaniu na hava ta nigua na maturubole mi vei tea na ghanaghana i lokana ke, igeva ku rimerimeghau ma kau mate, muku soni horui na lei valemiu.
DAN 2:6 Ma gekau bosa vaniu na hava na maturubole mana hava ilokana ke, igeva ku heghau subo na vauto muku taludatoghau tana malei haba. Kau bosa vaniu vamua na maturabole mana hava ilokana.”
DAN 2:7 Ma gaira tara ghoi ghaghua so, “Aghe na vunaghi haba, ko bosa vanighai na maturubole, ge kai bosa vanigho hava ilokana.”
DAN 2:8 Mana vunaghi haba te bosa vanira, “Inau tu righi kalea na nimiu na pegopego! [Kau tabotabo ge kau rihu pile bona, na pukuna tau ghilalau tu hala mava ngangata inau na hava tu bosa.
DAN 2:9 Ma ge kau mua bosa vaniu na maturubole, i geva ku vahaghitailighau/toroghau [tana sakai na vata/te vagha ghua]. Ighau tau tabotabo gekau pegou, tau ghanaghana geke tughu balu totobo. Hauva ka, ma kau diki bosa vaniu mai na maturubole, keri ge ku ghilala inau tau tangomana so ge kau bosa vaniu na hava ilokana.”
DAN 2:10 Ma rana lei mane manaha tara bosatughu vania na vunaghi haba, “Aghe na vunaghi haba, e taho tua siki sakai tana maramana ke bosa vanigho nina maturu bole! Me taho ghua siki vunaghi haba, sakai mana gaia ke na sulena mana rongoraghagha, te nongira nina tinoni manaha ge kara gonia te vaghaa!
DAN 2:11 Aghe na vunaghi haba, ighoe to kene na totobo te vahola ngangata. Taho siki sakai ke tangomana na bosaana vanigho nimua na maturu bole, sakai vamua rana god, mara mua kabukolu na lei tinoni.”
DAN 2:12 Mana vunaghi haba te rutu sule ngangata te rongovia eni, ma gaia te vetena na bosa gekara lotira ma kara labumatera na lei mane manaha ni Babylon.
DAN 2:13 Mana pukuna na bosana na vunaghi haba keri, na vure tara nira vetena horu ge kara kenera ma kara matera Daniel ma rana hoghona.
DAN 2:14 Tana bona Arioch, na mane nagho ta nina lei malaghai righitaoni na vunaghi haba, te mai geke matera, Daniel te tabea nia na manaha mana ghilala.
DAN 2:15 Agaia te nongia, “Na hava na pukuna ge nia hevei horu na vunaghi haba na bosa mava [te] eni?” Keri vaho ge Arioch te bosai vania na hava te kale.
DAN 2:16 Ma Daniel te va tona tana vunaghi haba me va nongia me ke ghua na pile bona geke tabotabo na bosaana vania na vunaghi haba na maturubole mana hava ilokana.
DAN 2:17 Ma Daniel te pulohi tana valena/komu me va tutughui vanira lei hoghona Hananiah, Mishael ma Azariah na hava te kale.
DAN 2:18 Me kurutira ge kara kokoeliulivuti vanira God ni kokou ke tatea vanira nina veiarovi nia na tughuniana vanira na hava te polo, ge kara mua labumate kolura nia na lei mane manaha ni Babylon.
DAN 2:19 Mi tana bongi vaghana keri, God te tatea vania Daniel tana mabubu na hava te polo. Keri ke, a Daniel te holouto God ni kokou,
DAN 2:20 me ghaghua, “Holouto na ahana God ke va me va, Agaia vamua te loghoa na manaha mana maana.
DAN 2:21 Ma God vamua te loghoa na lei volavola ni bona tana maramana; agaia te hola kehara na lei vunaghi haba tana malei sopou ni vunaghi, me ghoi sopou laghinira rana keha iga. Ma gaia te vahera manamaha vanira tara manaha, mana ghanaghana uto vanira tara naunau/manaha tua.
DAN 2:22 Ma gaia te tatei na lei totobo haeharegha me ghilalai na hava te polo tana pungi, sakai vamua te hinari talighutia na marara.
DAN 2:23 Aghe God didira lei kukuagu/vaivarigu, inau tu holouto mu holohabagho ighoe, na pukuna ighoe to vaheu mai na manaha mana laga. Ighoe to bosa vaniu na hava tai nongia itamua, mo tatea vanighai na hava te liona na vunaghi haba.”
DAN 2:24 Keri ke, a Daniel te tona me va haghe geke va righia Arioch, agaia tara bosa vania geke labumatera na lei mane manaha ni Babylon. Ma Daniel te bosa vania, “Ko bei labumatera gea na lei mane manaha. Ko holau va tana vunaghi haba, mi mau ku va tughunitatea vania na hava i lokana nina maturubole.”
DAN 2:25 Ma Arioch te mina me hola Daniel vaa tana vunaghi haba me ghaghua, “Aghe na vunaghi haba, inau tu sodoa sakai na tinoni pipiti ni Judah agaia ke tughunia vanigho na ghanaghana ilokana nimua na maturubole.”
DAN 2:26 Mana vunaghi haba te bosa vania Daniel (tara holoa nia ghua Belteshazzar,) “?E utuni sughua eni? ?Ko tangomana sughua na bosaana vaniu ivei te vagha anigua na maturubole, mana hava na ghanaghana ilokana?”
DAN 2:27 Ma Daniel te bosatughi, “Taho siki mane manaha, siki mane logho tidalo pa siki mane kibokibo pa siki mane te mana auvule maira rana lei mane tara bosadila na hava ke kale tana ngiha kara bosa vania na vunaghi haba te vaghai na lei totobo raini.
DAN 2:28 Hauva, ma God so iga i kokou ke talutatei na lei hava te polo, ma gaia te tatea na Vunaghi haba Nebuchadnezzar na lei totobo ke kale mai tana ngiha. Itaeni inau ku bosa vanigho nimua na maturubole mana lei ghanaghana ilokana tana bona to koli tana [malamu/malei ghimemu] mo righia.
DAN 2:29 Aghe na vunaghi haba, tana bona to maturu, mo righia tana maturu na hava ke kale tana ngiha. Ma God, ahei te tughuni na lei totobo te vahola/polo kara kale mai.
DAN 2:30 Na mua pukuna inau tu manaha vaa ta siki tinoni tara vola tana maramana tana toghiani na lei totobo te polo ta nimu na maturubole, hauva ka, na pukuna God te liomu geko ghilala na hava to ghanaghana talaua.
DAN 2:31 Aghe na vunaghi haba, na lokana nimua na mabubu ighoe to vaevanea na totobo te sule ngangata te logho na maana sule te tughuru inaghomu tara gonitaonia nia na titinoni mane, me to marara me mamataghugha.
DAN 2:32 Na uluna na titinoni te puku ni gold, na garona/hahena mana limana ni/te silver, mana kutuna me sara tana tuatavuli/tututuruna te brass/bronze,
DAN 2:33 mana tuana te halo/iron, mana marevona na halo/iron kolua na pari nenepa sisi.
DAN 2:34 Mi tana bona to vaevanea va, na vati i sule te vaa pilikokoko mai tana ghotu. Me mai kalea na tuana na titinoni me kavulaha horu tana pari.
DAN 2:35 Mana titinoni udolu te tumu me pauparuha me liliua na savu ni halo/iron, mana brass/bronze maia na vatu pari sisi, maia ghua silver mana gold. Na lei pilepile tara paruha mara pile kikighi vaghai na vavu lake. Mi tana bona te mai na ghuri, me ghurihi kehai mara mua malagha tua. Mana vatu sule te kokovo savua na titinoni te sule me vagha na ghotu, me saopoa na maramana udolu.
DAN 2:36 Aghe na vunaghi haba, keri ke vagha na maturu bole. Mi taeni inau ku toghia vanigho na hava na ghanaghana ilokana.
DAN 2:37 Aghe na vunaghi haba, ighoe na vunaghi haba vulera rana lei vunaghi haba. Ma God ni kokou te vahegho na maana ge ko vunaghi haba, na maana na laga maia na rongoragha.
DAN 2:38 Ma gaia te negho geko vunaghi punagisira na lei vure tana maramana, maira ghua na lei bolo/maumanu mana lei manu sarana nimua na righitaoni. Ighoe gaia na uluna na titinoni te puku ni gold.
DAN 2:39 Hauva, mi murina ta nimua vunaghi pungisi ke mai tana sosokona, sakai na vunaghi haba ke mai tughugho ta nimua malei haba, me ke mua vagha na utoa so nimua na lei huhuli. Mi murina e toluni na kinakabu ke ghoi lada mai, na kinakabu ni brass/bronze, agaia ke vunaghi pungisia na marana udolu.
DAN 2:40 Taonia na kinakabu keri, e vatini na kinabu keri ke durakei na lei diki kinakabu, te vagha na halo/iron te labu horui me durakei na lei totobo tara durakei nia.
DAN 2:41 Na tua mana gigiri to righighi na halo/iron mana pari nenepa sisi te tatea na kinakabu keri ke vilivoka tana ngiha.
DAN 2:42 Tana balu bonana tara ngasi vagha na iron/halo, mana balu bona tara mua ngasi vagha na vatu pari.
DAN 2:43 Mana iron/halo te lolola kolua na vatu pari sisi ke, te vagha na lei kinakabu raini ke, kara tabotabo na tughu/laga ma kara talu kolu tana ghobudira nia na taulaghi haghe ta sopa itadira oli. Hauva ka, me ke mua tangomana na pukuna na iron/halo mana vatu pari sisi toro mua lolola kolu.
DAN 2:44 Tana bona tara vunaghi na lei vunaghi haba rakeri, na God ni kokou ke taludato mai nina kinakabu ke mua ghoi durakea ahei, me ke mua ghoi suravia tua.
DAN 2:45 Agaia keri na ghanaghana ilokana na vatu pilikokoko horu mai tana ghotu, te paruruha na titinoni tara gonia nia na iron/halo, na brass, mana vatu pari sisi, maia na silver mana gold. Aghe na vunaghi haba, God te loghoa na puku ni maana te tatei vanigho na hava ke kale mai tana ngiha. Na maturu bole te utuni, mana lei ghanaghana ilokana te utuni tua.”
DAN 2:46 Ma Vunaghi haba Nebuchnezzar te tongaghi horu tana pari naghona Daniel me holohabaa. Ma gaia te bosa sanira nina vure ge kara sonia na sukaghu ma kara kerea na ghaiuruuru inaghona.
DAN 2:47 Mana Vunagha haba te bosa vania Daniel, “E utuni sughua, nimua na God ke te God vulera na lei God, me Lord/Maghutu/Vunaghi vulera na lei vunaghi haba, me talutatei na lei vahola tara polo, na pukuna ighoe ko tangomana talutateiani na lei ghanaghana te vahola raeni.”
DAN 2:48 Mana vunaghi haba te vahea Daniel subo nia lei totobo utoutoa, me vilia Daniel geke loghoa na lutu haba tana kinakabuna. Ma gaia te talua Daniel geke righitaonia na bubulo ni komu udolu i Babylon, me vagha ghua geke [mane nagho/vunaghidira] vanira na lei nina mane manaha.
DAN 2:49 Mi ta nina nongi Daniel, na vunaghi haba te vilira Shadrach, Meshach, maia Abednego ge kara righitaonighi na lei totobo tana bubulo ni komu Babylon, tana bona Daniel te ghaha tana valena na vunaghi haba.
DAN 3:1 Mana Vunaghi hava Nebachadnezzar te gonia sakai na tinoni nia na gold me tughuru vaghini dato tana nanata ni Dura ilokana na bubulo i Babylon. Na titinoni te vagha hangavulu lima na ghoto na datona me sakai na ghoto mi levu na volapaana.
DAN 3:2 Keri ge bosa vanira na lei dalei vunaghi haba, na lei nina mane geregere mana lei mane nagho tana bubulo ni komu, na lei mane huhuli, mana lei mane righitaoni rongo, na lei mane dete, maira na lei mane nagho tana ghobudira na vuresubo, ge kara mai tana va tabuana na titinoni te gonia.
DAN 3:3 Mi tana bona na lei tinoni raini tara mai mara tughuru tana naghona na titinoni na Vunaghi haba Nebachadnezzar te tughuru vaghini datoa,
DAN 3:4 mana tinoni te idevia na lutulutu te ghaeghahe me ghaghua, “Ighau na lei vata ni vure, mana lei vure tana lei kema mana lei leu soko, kau rongovia na bosaana na vunaghi haba!
DAN 3:5 Tana bona kau rongovia na tangini lei kala mana lei flute ma rana lei totobo ni gougonu ke, ma kau tongaghi horu vania nina titinoni ni gold na vunaghi haba Nebachadnezzar te gonia.
DAN 3:6 Ma ge siki sakai ke hove me ke mua tabotaoni ke, ma kara soni haghea tua tana lake te vavu.”
DAN 3:7 Keri ke, tana bona tara rongovighi na lei totobo ni gougonu tara tangi, na lei vure soko, ivei mana te vaghaa na kema ia pana leu ia, gaira tara tongaghi horu vania na titinoni Nebachadnezzar te tughuru vaghini datoa.
DAN 3:8 Mi tana bona keri balu tinoni tana bubulo i Babylon tara tona tana vunaghi haba mara bosa vania nia ra tolu na tinoni ni Jew.
DAN 3:9 Ma gaira tara bosa vania Nebachadnezzar, “Aghe ighoe na vunaghi haba ngangata, kai ghanaghanaolidira ge ko vola talau!”
DAN 3:10 Ighoe to nia hevei na bosa vanira na vure udolu ge kara tongaghi horu ma kara holohaba na titinoni gold tana bona kara rongovia na tangini na lei totobo ni gougonu,
DAN 3:11 ma ge ahei ke mua taonia kara soni haghea tana lake te sule.
DAN 3:12 Hauva ke, ma gaira rana Jew, Shadrach, Meshach ma Abednego, agaira to talu ge kara righitaonia na bubulo ni komu Babylon, agaira tara mua taonigho. Gaira tara mua talumava nimua na god maia na holohabaana na titinoni gold to gonia.”
DAN 3:13 Ma Nebachadnezzar na vunaghi haba te rutu sule ngangata, me nia hevei na bosa ge kara holora mai Shadrach, Meshach ma Abednego vania.
DAN 3:14 Ma Nebachadnezzar te ghaghua vanira, “?E utuni sughua, Shadrach, Meshach ma Abednego tau mua holohaba nigua na god maia tau mua holohaba nigua na titinoni tu taludatoa?
DAN 3:15 Inau ku ghoi tabotabo ghua. Ma ge kau tongaghi vania ma kau holohaba na titinoni tu gonia tana bona kau rongovia na tangini na lei totobo ni gongonu ke, kau uto tua! Hauva, ma ge kau hove, igeva kara soni hagheghau tua tana lake. Taho na god ia ke vavolaghau ta nigua na maana?”
DAN 3:16 Hauva ka, Shadrach, Meshach ma Abednego tara bosa tughu vania, “Aghe na vunaghi haba Nebachadnezzar, kai mua ghoi hughu pungisighai vanigho.
DAN 3:17 Ma ke vagha ko soni hagheghau tana lake ke, ma God tau taluutunia ke tangomana so ke volaghai. Aghe na haba, agaia ke sagughai so ta nimua na maana.
DAN 3:18 Me taho mana ke, ma kai mua ghoi taluutunia tua nimua na god mana holohabaana nimua na titinoni gold to gonia.
DAN 3:19 Ma Nebachadnezzar te [too] rutu sule ngangata vania Shadrach, Meshach ma Abednego mana mata te too sisi tua. Ma gaia te bosaa na [vatei] lake ge kara savua va ghua vulea na vauvaluni mai ke sara tana vitu ni lavata me ke papara va ghua.
DAN 3:20 Ma gaia te bosa vanira na lei mane laga ta nina lei [mane ni kisumate/malaghi] ge kara lotira Shadrach, Meshach ma Abednego ma kara soni haghera tana lake.
DAN 3:21 Keri gera pitira mara sonihaghera tana lake [kolui/tara pupului mua tana] didira na tivi.
DAN 3:22 Na pukuna ta nina rutu sule ngangata na vunaghi haba, gera gonia na lake te sule ngangata, mana lapilapi ni lake te [papisi/paniu] matera na lei [malaghai/mane laga] tana bona tara sonihaghera ra tolu na mane.
DAN 3:23 Ma Shadrach, Meshach ma Abednego tara pitingasili utora tua tana bona tara sonihaghera tana ruruhu ni lake.
DAN 3:24 Hauva ka, mi tana bona te vei va, ma Nebachadnezzar sosogha dato nia na hare me ghaeghahe vanira lei nina mane huhuli, “?Ivei tea ighita ta pitira so ra tolu na mane ke, ga sonihaghera tana lake?” Ra bosatughu mara ghaghua, “Aghe na haba, eo, ta pitira so tua.”
DAN 3:25 Ma Nebachadnezzar te ghaeghahe, “Kau righia! Inau tu righira te vati na tinoni, tara sakusakutua ilokana na lake. Tara mua pitira, mara mua nia vahaghitaili na ruruhuni lake! Me vatini na tinoni te reirei vagha na god.”
DAN 3:26 Ma Nebachadnezzar te mai dutu tana mataulana na vatei lake ge ghaeghahe, “Shadrach, Meshach, ma Abednego, na lei nina tinoni lutu God puku ni maana, kau horu mai! Kau mai ani!” Ma Shadrach, Meshach ma Abednego, tara va sakusakutua horu mai tana lake.
DAN 3:27 Mana lei dalei vunaghi haba mana lei mane righitaoni rongo, mana lei mane sule nagho tana butonikomu, maira vaevanera te mu ghanira siki lake. Ma hughua na vuvulu ni uludia tara mua ghanighi na lake, mana didira na lei pupulu tara mua kuruviahu, mara mua uru kuruviadira.
DAN 3:28 Keri vaho ge bosa Nebachadnezzar, “Holouto/holohabaa didira God Shadrach, Meshach maia Abednego! Agaia te nia vetena nina angel geke hola horua nina tinoni ni lutu agaira tara talutunia. Agaira tara hughua nina bosa na vunaghi haba mara nia togotogo na mate vulea na taluutuniana siki god keha ma didia God vamua.
DAN 3:29 Na pukuna keri mi inau tu bosaa, ‘Ma ge siki sakai, na hava tua lavara ni tinoni na ia pana kema mana leu ko kokoe horua nia didira God Shadrach, Meshach, ma Abednego ke, kara sagivokagho matara mategho tua; ma kara haui horui tua na valemiu. E taho ghua siki God ke vola ahei te vagha eni.”
DAN 3:30 Keri na vunaghi haba te taludatora Shadrach, Meshach ma Abednego ta sakai na lavata ni haba va tana bubulo i Babylon.
DAN 4:1 Mana vungaghi haba Nebachanezzar te va hevei horu na bosa vanira na lei tinoni mana tana maramana udolu, “Inau tu ghanaghanaoli ge kau kabu mabo mau loghoi na lologho sule!
DAN 4:2 “Inau tu liomu ge kau ghilala na lei vaughilala mana lei butulu na God puku ni maana te gonighi vamiu.
DAN 4:3 Ivei vaho tua tea nina lei vaughilala, Ivei vaho tua tea nina lei butuli! Nina kinakabu ke mua soko ke va me va; mana lei nina [vetena/vunaghiana] ke vanira na lei vavata.
DAN 4:4 “Inau, a Nebachanezzar, te ghahau utou tua tana valegu, mi ta nigua na lologho.
DAN 4:5 Mi ta sakai na bongi inau tu loghoa sakai na maturubole te neu ge u mataghu sule ngangata. Eo, inau tu righia na mabubu te hoghohare na liogu tana bona tu koli tana [malagu/ghimegu].
DAN 4:6 Keri ge u nia hevei vanira na bosa na lei mane manaha ni Babylon, ge kara mai bosaa vaniu na hava ilokana na maturubole.
DAN 4:7 Mi tana bona tu holora lei mane logho tidalo, mana lei mane kibokibo manaha, mana vure tara bosadila na hava ke kale tana ngiha, tara haghe mai, mu bosa vanira na maturubole, hauva mara mua tangomana na toghiana vaniu na hava na ghanaghana ilokana.
DAN 4:8 Mi sosoko Daniel te haghe mai tana matagu, mi nau tu bosai vania na lei maturubole. Tara vatua nia Belteshazzar taonia nigua na god, mana tarungana na god te tabu te ghaha itatana.
DAN 4:9 Inau tu bosa vania, “Belteshazzar na vunaghidira na vure logho tidalo, inau tu ghilalagho na tarungana na god te tabu itamua me taho siki totobo vahola te polo vanigho. Keri ke, ko toghia vaniu na ghanaghana ta nigua na maturubole.
DAN 4:10 Tana bona tu koli tana malagu, aeni te vagha tu righia ta nigua na maturubole. Inau tu righia na ghai sule ngangata tana ghobuna na maramana.
DAN 4:11 Na ghai te totolo dato me sule me laga, me saravia i kokou ge na maramana udolu kara righia.
DAN 4:12 Mana lei raurauna tara rongoragha, mana lei vavangana te subo, me loghoi na vanga vanira rana vure tana maramana kara ghania. Mana lei maumani asi tara mai mara ghaha sarana tana ungaungana, mana lei manu tana oka tara mai mara niku tana lei otona. Mana maramana udolu tara vanga tana ghai eni.
DAN 4:13 Tana bona tu koli so tana malagu mu ghanaghana na hava iloka na maturubole, inau tu righia na angel te tabu te va mai kokou.
DAN 4:14 Na angel te ghaeghahe, ‘Kau toka horua na ghai, ma kau pusighi na lei otona! Kau kahi keha na lei raurauna, ma kau soni sebalai na lei vavanga! Kau ghurura lei maumanu tana sara ni ungaungana mana lei manu tana lei otona.
DAN 4:15 Kau sania na pukuna mana lalana tana pari,. Kau hola na kabe tara gonia nia na iron/halo mana brass/bronze ma kau piti talighutia nia, ma kau sania iga tana bona oka tana loka ni buburu. Mana kebu ni labota te mai kokou ke siuvia tana bona kau sopoulaghinia iga. Me ke nira kabukolu na lei maumanu tana buburu tana bona keri.
DAN 4:16 Tana vitu na volavola ni bona ni aho gaia ke loghoa na lio mana manaha lio mana ghanaghanaa ni maumanu, ke mua vagha na tinoni.
DAN 4:17 Agaia eni didira na bosa ni vetena na lei angel tabu. Na pukuna na bosa ni vetena ge rana vure tana maramana udolu kara ghilala ge God puku ni haba te vunaghi pungisira na lei tinoni/kinakabu tana maramana, me ke vahera arahei te liona, sakai vamua rahei tara mua haba.’
DAN 4:18 “Belteshazzar, agaia keri na maturubole inau, na vunaghi haba Nebechadnezzar, tu loghoa. Uto, itaeni ko toghia vaniu na hava na ghanghana ilokana, na pukuna taho siki sakai keha ke hangau. Na lei nigua na lei mane manaha ta nigua na kinakabu tara mua tangomama tua. Mi ghoe vamua ke tangomana na pukuna nina tarungana lei god tara tabu itamua.”
DAN 4:19 Inagho geke toghia aeni, Daniel (tara holoa nia ghua Belteshazzar) te nia hoghohare na liona na toghiana na ghanaghana ilokana na maturubole, me [mua bosa/todore]. Mana vunaghi haba te bosa vania, “Belteshazzar, ke bei nia mataghu na maturubole mana hava na ghanaghana ilokana.” Ma Belteshazzzar te bosatughu, “Aghe na vunaghigu, eliogu na ghanaghana ilokana na maturubole ke kalera vanira na lei ghamua na kana, me mua vanigho ighoe.
DAN 4:20 Na ghai to righia te totolo me daro me sara ikokou gekara vaevane na maramana.
DAN 4:21 Na lei raurauna tara ghaugharugha, me vangagha ge na lei tinoni soko kara ghania. Mana lei maumanu asi kara mai ma kara ghahara sarana tana ungaungana, mana lei manu kara niku tana lei otona.
DAN 4:22 Aghe na vunaghi haba, na ghai keri, ighoe. Na pukuna ighoe to totolo dato mo laga mai to haba. Na ladamu te saravia tana parako, ma nimua na maana te sara tana sosokona na maramana.
DAN 4:23 Mi ghoe to righia na angel te tabu, te horu mai kokou me bosa me ghaghua, ‘Kau toka horua na ghai ma kau durakea, hauva kau sania na pukuna mana lalana iloka ni pari. Kau hola na kabe tara gonia nia na iron/halo mana brass makau piti talighutia nia makau sania iga tana bona oka tana loka ni buburu. Kau sania iga, ge na keba ni bongi/labota ke tutudu mai kokou me ke mai vuvungana. Me ke vanga tana bona keri kolura na lei maumanu ilokana vitu na niulu.’
DAN 4:24 “Aghe na vunaghi haba, aeni na ghanaghana ilokana na maturubole, mana hava te talutatea God puku ni haba, ke kalegho tua.
DAN 4:25 Igeva kara ghuru horugho tana komu, mo va ghahagho itadira na lei maumanu asi. Mo ko vanga buburu vagha na buluka, mo ko ma siu na kebu ni kokou. Mi tana vituni na volavola ni bona ni aho ke padi tana bona ko kabu vagha keri, polo ko ghilalaa God puku ni haba te vunaghi pungisira na lei kinakabu ni maramana, me ke vahera arahei te vilira.
DAN 4:26 Ma gaighi na puku ni ghai mana lalana tana pari. Aeni ko ghanaghana ge ko ghoi hola olia nimua na kinakabu tana bona ko ghilala God ni kokou te vunaghi pungisia na maramana udolu.
DAN 4:27 Aghe na vunaghi haba Nebuchadnezzar, ko rongoviu mai. Ko beto tua na lei gehegehe hahi to nei, mo ko gonia vaso na hava te uto, mo ko lio uto vanira tara bona. Sogea ko tona haliu tua na kabu uto.”
DAN 4:28 Hauva ka, na lei totobo tara kalea Nebachadnezzar na vunaghi haba.
DAN 4:29 Mi murina hangavulu rua na vula, agaia te oleole vuvunga na vale ni vunaghi haba ni Babylon.
DAN 4:30 Tana bona te rei halavu tana komu sile, agaia te ghaghua, “Vaevane na komu sule i Babylon! Inau, ta nigua na maana heghegu, tu gonia aeni geke komu utoutoa te vagha nigua na komu ni vunaghi haba, ge kara righia nigua na maana maia nigua na rongoragha na haba.”
DAN 4:31 Mi tana bona te bosai na lei bosa raini, mana manga te kokoe mai kokou, “Aghe na vunaghi haba Nebuchadnezzar, na rongorongo aeni ke te vanigho! Ighoe ko mua vunaghi pungisia na kinakabu eni taeni.
DAN 4:32 Igeva na lei tinoni kara ghuru horugho tana bona tara ghahara iga na vure subo. Mo ko ghahagho kolura na lei maumanu asi, mo ko vanga buburu vagha na buluka. Mi tana vituni na volavola ni aho ke padi tana bona to kabu ghaghua iga, polo ko ghilala inau, God puku ni haba, ke vunaghi pungisighi na lei kinakabu ni maramana mu ku vahea ahei tu vilia.”
DAN 4:33 Mi tana bona ni aho vaghana keri, na bosa te mai kale tua, ma Nebachadnezzar tara ghuru horu tana komu ni tinoni. Agaia te vanga buburu vagha na buluka, me nia siu na kebu ni kokou. Ma gaia te kabu vagha keri polo na vuvulu ni uluna te sau horu vagha na vuvulu ni manukama, mana ghughuna tara vaghai na ghughu ni manu.
DAN 4:34 “Mi murina na bona eni te padi, inau, Nebachadnezzar, tu reitada va ikokou. Ma nigua na manaha te ghoi pulohi mai, mi nau tu holouto mu holohaba God puku ni haba, mu talumava agaia te vola ke va me va. Gaia ke vunaghi pungisi ke va me va, ma nina kimakabu ke vola kasila.
DAN 4:35 Na lei tinoni tana maramana kara mua ghoi vagha tua gaia. Agaia te loghoa na maana ge ke hea so na hava te liona ighobudia na lei angel i kokou ma gaira ghua tara ghahara tana maramana. Taho siki sakai ke va betoa pe ke va hughughua, me ke bosa vania, ‘?Na hava na pukuna to ghanaghana geo gonighi na lei totobo raini?’
DAN 4:36 “Tana bona na manahagu te oli mai vaniu, me vagha ghua nigua malei haba mana holouto ma nigua na kinakabu. Ma lei nigua na lei mane huhuli mana lei mane nagho tara niu togotogo sule ngangata, mi nau tu ghoi oli so ta nigua na kinakabu ge ku ghoi hulia, nia na holohaba sule vulea vaa [idania/te padi.]
DAN 4:37 Itaeni, inau Nebuchadnezzar tu holoutoa mu holohaba na Vunaghi haba ni kokou. Na lei gehegehe te gonighi, te uto mana utuni, ma gaia ke tangomana na talumuriadira tara talunagho.”
DAN 5:1 Imurini na lei niulu tara padi, na vunaghi haba Belshazzar te gonia na vanga kolu sule vanira na togha nina tinoni ni lutu mara nighi inu wine.
DAN 5:2 Tana bona Belshezzar te tona haliua na inu, gaia te nina hevei na bosa ge kara va holai mai na lei seu/kapu ni gold mana silver akukuana, Nebuchadnezzar, te holai tana Valetabu i Jerusalem, keri ge agaia mana lei nina mane nagho, ma lei tauna, maia rana ruani na lei tauna ge kara nighi inu.
DAN 5:3 Ma gaira tara va holai mai na lei kapu ni gold tara holai tana Valetabu nina God i Jerusalem, ma gaia na vunaghi haba maia nina lei mane nagho, na lei tauna, mana lei ruani na tauna tara nighi inu na lei totobo rakiri.
DAN 5:4 Ma gaira tara nighi inu wine ge tara holohaba didira na titinoni tara gonia tara/tana gold, silver, brass/bronze, iron/halo, mana ghai mana vatu.
DAN 5:5 Tana bona vaghana keri gaira tara righia na gigiri ni lima ni tinoni te gegere tana vokona na valena na vunaghi haba lilighina na vatei talu. na vunaghi haba heghena tua te righia na lima tana bona te gegere,
DAN 5:6 mana matana ihuna tara kukurodo/begha nia na mataghu. Nia na mataghu sule te kale gaia te luba na hulina mana tuturuna tara vuha ma [pape/aleale] kolu.
DAN 5:7 Ma vunaghi haba ke holora nina lei mane ge kara holora mai na lei mane manaha, mana lei mane tara bosadila na lei totobo kara kale mai tana ngiha, kara holara mai tana naghona. Agaia te bosa vanira na lei mane manaha ni Babylon, “Ahei tua ke lolumi na gegere me toghia vaniu na ghanaghana ilokana ku pupulua nia na tivi te boibongi te vagha na vunaghi haba, mu ku ghalolua nia na ghalolua ni gold tana luana, muku nea geke toluni a vunaghi nagho tana kinakabu.”
DAN 5:8 Mi tana bona lei mane manaha na vunaghu haba tara haghe mai, taho siki sakai itadira ke tangomana na idumiana pana toghiana na gegere na hava na ghanaghana ilokana.
DAN 5:9 Mana vunaghi haba te to mataghu sule ngangata, mana mata te nia maa ghua. Me vaghara ghua lei nina mane manaha tara maa sule ngangata.
DAN 5:10 Mi tana bona tinana na vunaghi haba te rongovira na vunaghi haba mana lei mane nagho tara padalaghi/bosa vania na hava te kale, gaia te tona me va righia na vunaghi tana voki ni vanga. Me bosa vania Belshazzar, “Aghe na vanaghi haba, ko kabu/vola haia! Ko bei nighi mataghu na lei totobo raini.
DAN 5:11 Sarai/Aeni na tinoni ilokana nimua na kinakabu agaia te loghoa na nina tarunga na lei god te to tabu itatana. Tana bona Nebuchadnezzar na vunaghi haba te vunaghi, na tinoni eni tara sodoa te loghoa na sonihalavu ni manaha itatana, mana manaha eni, mana ghilalaani, te vaghaa agaia te god heghena ghua. Ma Nebuchadnazzar te vilia tua geke vunaghi pungisira na lei mane manaha maira arahei tara diki bosadilai na hava kara kale tana ngiha ni Babylon.
DAN 5:12 Na tinoni ia Daniel eni ke, agaia na vunaghi haba te vatua nia Belteshazzar, te loghoa na lio laga me loghoa na manaha me ke toghighi na lei muturubole, mana lei dilo, maia na maemaneani na lei vahola. Ko holoa Daniel, me ke toghia vanigho na hava na ghanaghana ilokana na gegere keri.”
DAN 5:13 Keri gera va hola haghea mai Daniel vania na vunaghi haba, mana vunaghi haba te huatia, “?Ighoe a Daniel, te holagho mai i Judah geko mai ni kabu pipiti, a kukuagu, Nebachadnezzar na vunaghi haba?
DAN 5:14 Uto, inau tu rongovigho to loghoa na tarunga ni lei god itamua mo logho ngangata na manaha mana ghilala.
DAN 5:15 Na lei nigua na mane manaha mana lei mane kibokibo tara tabotabo na idumiana na gegere tana voko eni, hauva ka, mara mua tangomana.
DAN 5:16 Inau tu rongovigho to tangomana na toghiani mana maemaneani na lei totobo tara vahola. Ma ge ko idumia na lei bosa raini mo ko bosa vaniu na lei ghanaghana iga, muku pupulugho tana tivi te boibongi ni vunaghi haba, muku ghaloluagho nia na ghalo ni gold tana luamu. Mo ko mai toluni tana malei haba tana kinakabu.”
DAN 5:17 Ma Daniel te bosa tughu vania na vunaghi haba, “Ko talugonighi lei nimua na hevei oli, pa ko vahea siki sakai keha. Hauva ka, mi nau ku toghia vanigho so na ghanaghana ilokana na gegere.
DAN 5:18 Aghe na vunaghi haba, God puku ni maana te nea kukuamu Nebuchadnezzar ge loghoa na aha te rongoragha me haba mana holouto/talumava.
DAN 5:19 Ma gaia te talu sulea ge na lei tinoni ilokani na lei kema mana lei leu tara mataghuna na tughuru tana naghona nia na mataghu. Agaia te matera arahei te liona na mateadira, me arovira rahei te liona. Me talumavara rahei te liona, me ke talumurira rahei ke liodira na talumavara.
DAN 5:20 Hauva ka, tana bona na tobana mana liona tara kutuvatu na pukua na talunagho, agaia tara hola horu ta nina na malei sopou ni vunaghi mara hola keha nina rongoragha.
DAN 5:21 Agaia tara tiva keha tana ovu ni tinoni, me loghoa na lio ni maumanu, me kabu kolura na ovu ni donkey. Ma gaia te vanga buburu vagha na buluka, me nia siu na kebu ni kokou, polo ke ghilala God puku maana te vunaghina na kinakabu ni maramana me ke vilia siki sakai agaia te ghanaghana ge ke vunaghi pungisira.
DAN 5:22 Aghe Belshazzar, ighoe to kukuana, mi ghoe to ghilalai na lei totobo raini, hauva ka mo mua talumurigho heghemu.
DAN 5:23 Ighoe to vaa metogho ta God ni kokou mo holai na lei seu/kapu raini te nina Valetabu mo holai mai tamua. Ighoe mana lei nimua mane nagho maira rana lei taumu maira gaira rana ruani na taumu tau nighi inu wine tana bona tau holohaba na god ni silver, gold, brass/bronze, iron/halo, na ghai mana vatu - na lei god tara mua righia mara mua rongovia pana ghilalaana ta siki totobo tua. Hauva ka mi ghoe to mua holohabaa na God te vahegho na aheahe ni vola me righitaonia na manahamu/volamu!
DAN 5:24 Keri ke, ma God te nia vetena na lima eni geke gerei na lei kokoe raini.
DAN 5:25 “Aeni na lei kokoe te gerei, MENE, MENE, TEKEL, PARSIN.
DAN 5:26 Aeni na ghanaghana ilokani na lei kokoe te gerea, Mene, na ghanaghana ilokana ke idumia. God te idumia tua na lei bongi ta nimua na vunaghi pungisi me hola mai tua tana sosokona.
DAN 5:27 Tekel na ghanaghana ilokana ke kagea. Ighoe tara kage sokogho tua tana vuvungana na maemane me mua tangomana na tabotabo.
DAN 5:28 Parsin ke na ghanaghana i lokana vilivoka. Nimua na kinakabu tara vilivoka tua mara vahera tua rana vure i Media mana Persia.”
DAN 5:29 Mi ta nina na bosa Belshazzar, gaira tara pupulua Daniel nia na tivi te boibongi ni vunaghi haba, maia na ghalolua ni gold tana luana; me lada vaghinia te talu datoa tana toluni na malei sopou ni haba tana ilokana nina kinakabu.
DAN 5:30 Mi tana bongi ia so keri Belshazzar, na vunaghi haba ni Babylon tara labumatea.
DAN 5:31 Ma Darius ni Media te ghoi tabe datoa na kinakabu tana bona te ono hangavulu rua na niuluna.
DAN 6:1 Darius na Mede te ghanaghana na vili vokana na kinakabu tana sakai hangalatu rua hangavulu (120) na bubulo, ma gaia te talura rana dalei vunaghi haba geka vunaghi pungisighi sopa bubulo.
DAN 6:2 Mana vunaghi haba te vilia Daniel maira ara rua hoghona/mane ge kara vunaghidira rana dalei vunaghi haba ma kara matareireia na hava ke mai vania na vunaghi haba.
DAN 6:3 Ma Daniel te mina me ghilalagha heghena te uto vulera na lei mane tara vunaghidira na lei lutu maira ghua na lei dale haba. Na pukuna te lohgoa na manaha te sule, na vunaghi haba Darius te loghoa na ghanaghana geke talu datoa geke vungaghi pungisia na kinakabu udolu.
DAN 6:4 Keri ge na lei mane nagho tana lei lutu maira lei dalei vunaghi haba tara ghaghana ge ra tabotabo kara kenea balu hahi tana lutuna Daniel. Hauva ka, mara mua sodoa siki totobo kara bosa horua nia. Agaia te lutu maemane me taho siki hahi ta nina righitaoni.
DAN 6:5 Ma gaira tara ghaghua, “Ka mua sodoa siki totobo ka hurua nia Daniel sogea tana lei vetena te taonia nina God mughua.”
DAN 6:6 Keri ke, ma rana mane naho maira na lei dalei vunaghi haba tara tona tana vunaghi haba mara bosa vania, “Aghe na vunaghi haba Darius, ko vola haia!
DAN 6:7 Ighai na lei nimua na lei mane nagho, mana lei mane righitaoni rongo, mana lei dalei vunaghi haba, mana lei mane huhuli mana balu lei mane lutu ni ghanaghana te vagha eni mai talamaghinia ighoe, na vunaghi haba ko talua sakai na vetena ke to mavahia keri ge rana vure udolu tara taonia mughua. Ko bei lubatia tua siki sakai ke kokoeliulivuti vania siki god pa siki tinoni ke vuivuni taeni me ke sara tolu hangavulu na bongi. Ighita udolu kara kokoeliulivuti vanigho vamua. Ma hei te diua na vetena eni ke, ge kara soni horu tana gilu na maumanu asi tara holoa nia na lion.
DAN 6:8 Aghe na vunaghi haba, ko gonia tua mo ko gerea tua iga na ahamu me ke vetena tua me ke bei tughua tua ahei, ke vagha na vetena ni rana vure ni Media maira rana vure ni Persia.”
DAN 6:9 Mana vunaghi haba Darius te gerea na ahana tana vetena.
DAN 6:10 Mi tana bona Daniel te ghilala tara talua geke vetena tua, gaia te pulohi tana valena te vagha tea haia tua, iga i kokou tana voki, tana hahangavi vaa i Jerusalem na lei matakenena, ge vaa kokoeliulivuti tolu tughuru ni kokoeliulivuti ga ta sakai na dani. Agaia te gonia talau tua, te holoutoa nina God.
DAN 6:11 Agaira na lei mane nagho tana lutu tara tona tana valena Daniel mara sodoa ge kokoeliulivuti me nongia God geke hangaa.
DAN 6:12 Agaira tara pulohi tatana na vunaghi haba mara vaa tughunia tana nina vetena, me bosa vania, “Ivei tea to talu so sakai na vetena ge ahei ilokana tolu hangavulu na bongi ke kokoeliulivuti vania siki god keha pa siki tinoni kara sonihoru tara gilu ni lion. Ighita udolu kara kokoeliulivuti vanigho vamua?” Na vunaghi haba te bosatughu, “Eo, na vetena keri te ghaha so. Na vetena ke te vagha didira vetena rana vure ni Media ma rana vure ni Persia, ke mua tangomana ahei ke durakea.”
DAN 6:13 Ma gaira tara bosa vania na vunaghi haba, “Daniel, na tinoni tau hola mai sakai tadira na Judah, te mua taotaonia nimua na vetena. Agaia te kokoeliulivuti vania so nina God te tolu tughuru ni kokoeliulivuti ta sakai na dani.”
DAN 6:14 Mi tana bona gaia te rongovia eni, na vunaghi haba te rutu sule ngangata vania heghena na talamaghiniana na vetena, ma gaia te lutu tana dani udolu na keneana ivei kenea Daniel geke hola keha ta didia na gueguelo/vahola me ke vavolaa.
DAN 6:15 Tana nulavi gaira lei mane udolu raini tara tona tana vunaghi haba mara bosa vania, “Aghe na vunaghi haba ko ghilala tua ge taonia na vetena didira rana vure ni Media ma rana vure ni Persia, taho siki vetena ke talua na vunaghi haba ke tughua ahei.”
DAN 6:16 Keri ke, na vunaghi haba te nia hevei na bosa ge kara lotia Daniel ma kara soni horua tana gilu ni lion. Mana vunaghi haba te bosa vania Daniel, “Agaia nimua na God to taluutunia mo ko holohaba haia, ke vavolagho.”
DAN 6:17 Ma gaira tara hola na vatu mara pata na mataula ni gilu. Mana vunaghi haba te tila/talu vaughilalaana na mataula kolura na vaughilaladira rana mane nagho keri go taho siki sakai ke vavolaa Daniel.
DAN 6:18 Mana vunaghi haba te pulohi tana valena sule me mua maturu tua tana bongi udolu na nia talukau na vanga. Me mua lioni tua na lei gougonu tara gonighi, me mua tangomana tua na maturu tana bongi udolu.
DAN 6:19 Me puipungi mua, na vunagha haba te rarai tua me sara tana gilu ni lion.
DAN 6:20 Tana bona te va sara i kakeri, gaia te nia hoholo na dikalio sule ngangata, “?Daniel, nina tinoni ni lutu a God te vola, e volagho so nimua na God to taluutunia tadira na lei lion?”
DAN 6:21 Ma Daniel te bosa tughu, “Aghe na vunaghi haba, ko vola haia!
DAN 6:22 Eo, nigua na God te vetenara lei angel ge kara hangavira na mangadira rana lion ge kara mua vahaghitailiu na pukuna inau tu marabu tana matana. Ma ghe na vunaghi haba, mu mua gonia hahia ghua siki totobo vanigho!”
DAN 6:23 Mana vunaghi haba te togotogo sule ngangata me nia hevei na bosa gekara laghi datoa Daniel tana gilu. Taho siki saisaghi kara righighi tana hulina na pukuna te [tughuru ngasi/tuturi hauha] ta nina God.
DAN 6:24 Ma gaia na vungaghi haba te nia hevei na bosa ge kara lotira agaira tara kanahaghinia Daniel. Me sonihorura tana gilu ni lion kolura na taudira mana lei daledira. Mara mua saravia mua va borona na gilu ka, na lei lion tara soghavira tua mara rimerimera mara ghanira tua.
DAN 6:25 Mana vunaghi haba Darius te nia hevei na bosa/rongorongo vanira na lei taba ni vure mana lei kema mana lei leu tana maramana udolu, “Na mabo mana togotogo ke ghaha itamiu!
DAN 6:26 Inau tu talua na vetena ge na vure subo udolu lokana nigua na kinakabu kara loghoa na mataghu inaghona a God nina Daniel. Na pukuna gaia na God te vola. Agaia ke laga vule ke va me va. A nina kinakabu ke mua ghoi dureke. Ma nina na maana ke mua sosokogha.
DAN 6:27 Agaia te sagura me volara nina vure, me gonighi na lei butuli te haeharegha ikokou mi ani pari. Agaia te vavola Daniel ta nina maana na lion.”
DAN 6:28 Tana bona na vunaghi haba Darius te vunaghi maia ta nina vunaghi Cyrus ni Persia na vunaghi haba, Daniel te dato mai sakai na malei sopou te haba.
DAN 7:1 Mi [murina na lei totobo raini,] tana vuivuni ni niulu Belshazzar te vunaghi haba tana bubulo ni Babylonia, inau tu maturubole mu vaevanea na mabubu tana bongi. Mu gere horua na hava tu maturubolea. Ma eni na gegerena
DAN 7:2 na hava tu vaevanea tana bongi keri. Na ghuru te vulovulo ilau mi longa, mi boko mi ulu, me va sara tana sosokona na tahi oka, me va maraghataa.
DAN 7:3 Mana vati na maumanu vola sule tara va puaka dato mai tana tahi oka, mara sopa kehakeha na reireidira.
DAN 7:4 Na diki na maumanu vola te reirei vagha na lion, te loghoa na ghatana te vagha na ghatana na manukama. Mi nau tu tona haliu sono na vaevaneana, polo ra sipakehai ra rua na ghatana. Na maumanu vola eni te dato udolu, me nighi tuturi ra rua na tuana te vagha na tinoni, mara vahea na manaha te vagha na manahana ni tinoni.
DAN 7:5 Eruani na maumanu vola te reirei vagha na bear, me nighi tuturi ra rua na tuana imuri. Mi ghobuni rana livona te ghalatighi ra tolu na huli kakasa. Mana talama ni manga te ghaghua vania, “Tona haliua, ko ghanighi na lei vinahi te manana ko ghanighi!”
DAN 7:6 Mu ghoi vaevane va, mu righia e toluni na maumanu vola te ghoi tate mai, te reirei vagha na leopard, mi tana murina tara ghahai iga ra vati na ghata, te vagha na ghata ni manu. E loghora ra vati na ulu, mara vahea na maana sule ni vunaghi.
DAN 7:7 Mu tona haliu so na vaevane, me vatini na maumanu vola te ghoi tate mai. E laga ngangata me mamataghugha. Rana livona tara sule te vaghai na halo, me ghani gholugholura na hava te matera, me turibitabitara. Me keha heghena itadira ra tolu na maumanu vola, me loghoi ra hangavulu na kala tana uluna.
DAN 7:8 Tana bona tu vatoghai rana kala raini, inau tu vaevanea sakai na kala pile kikia te dato mai i ghobudira ra hangavulu na kala. Me va taghalaghinira ra tolu na kala, tara ghahai tua ikakeri. Na kala ia eni ke, e loghoi na mata ni tinoni, mana manga te nia kokoe talunagho.
DAN 7:9 Mu ghoi vaevane va sono, mu righia na malei sopou tana kinakabu te talughoni soko tua tana malana, ma gaia te vola kasila te sopou ta sakai na malei sopou te ruruhu. Mana malei tuturina na malei sopouna te ruruhu talighutia ghua. Ma nina tivi te pura vagha na ghoghopa pura, mana vuvulu ni uluna te pura ehoeho vagha na puku ni vauvau te pura.
DAN 7:10 Mana lapilapi ni lake te tavetave horu mai te vagha na daidari. Ma rana togha mana togha ni tinoni ikakeri kara ghairau vania, ma rana mola ni tinoni ghua kara tughuru inaghona. Mana dete ke vuivuni, kolui nia na lei buka te hahangavi.
DAN 7:11 Mi tana bona tu vaevane va, mu rongovia na kala pile kikia te kokoe talunaghoa heghena. Mi righia e vatini na maumanu vola tara matea, mana hulina tara sonihaghea tana lake te ruruhu me ghani taghalaghinia.
DAN 7:12 Ma gaira rana dolana tara lavikehai tua na maana itadira, mara taladira ge kara ghahara tana pile bona vamua.
DAN 7:13 Ta nigua na mabubu tana bongi, inau tu righia siki sakai te vagha na reireina na dale tinoni, ma gaia te va mai tana parako i kokou. Me va dutuvia gaia te vola kasila, mara hulia va itatana.
DAN 7:14 Me vahea na kikinima mana maana ni vunaghi pungisiadira na lei kema, keri ge rana vure tana lei leu soko kara holohabaa gaia. Ma nina maana ni vunaghi ke taho na sosokona, mana kinakabuna ke mua pisu.
DAN 7:15 Na mabubu inau, Daniel tu righia te vatei mamataghugha itagua, ge u ribe mu taraha.
DAN 7:16 Mi nau tu va righia sakai itadira tara kabu ikakeri mu huatia ge ke toghia vaniu a nigua na maturubole. Ma gaia te toghia vaniu te vagha eni,
DAN 7:17 “Agaira ra vati na maumanu sule tara vola raeni ke, ra vati na [kinakabu/kema sule] kara dato mai tana maramana.
DAN 7:18 Ma gaira udolu nina vure God puku ni maana tara lavia na maana ni vunaghi pungisiani, me ke vanira ke va me va.”
DAN 7:19 Mi nau te liogu ngangata na ghilala utoana e vatini na maumanu vola, te mua vaghara agaira ra tolu. Te mamataghugha me laga ngangata, me loghoi rana guguna ni bronze/burasi, ma rana livona tara sule te vaghai na halo, me ghani gholugholura na hava te matera, me turibitabitara.
DAN 7:20 Me liogu ghua ge ku ghilala ra hangavulu na kala tana uluna, maia na kala pile te va dato mai imuridira, maia ghua ra tolu rana kala tara taghara. Te logho matana mana manga te nia kokoe talunaghoa heghena. Me mamataghugha itadira ra tolu.
DAN 7:21 Tana bona tu tona haliu so na vaevane, na kala pile kikia eni te veilalabui kolura ra nina vure God me laga vulera.
DAN 7:22 Ma gaia te vola kasila te va mai me bosatatea nina dete, taonia didira na veiarovi ra nina tinoni God puku ni maana. Na bona ni aho te sara mai tua vanira nina vure God kara lavia na maana ni vunaghi.
DAN 7:23 Aeni na bosa tughu te vaheu, “E vatini na maumanu vola eni ke, e vatini na kinakabu ke dato mai tana maramana, me ke keha itadira rana kinakabu. Agaia ke taghalaghinira rana vure tana maramana udolu, me ke turibita horura.
DAN 7:24 Gaira hangavulu na kala raeni ke, ra hangavulu na vunaghi haba kara vunaghini na kinakabu keri. I muridira gaira, sakai na vunaghi haba ke ghoi dato mai, ma gaia ke keha ngangata itadira rana diki, me ke laga vulera ra tolu na vunaghi haba.
DAN 7:25 Gaia ke kokoe hughuhughua God puku ni maana, me ke vahaghitailira nina vure God. Gaia ke tabotabo ge ke tughui didira na lei vetena maia didira bongi ni vale, ma nina vure God raeni kara kabu sasara ta nina maana ilokana ra tolu mana levu ni niulu.
DAN 7:26 “Ma gaia God puku ni haba ke sopou ta nina malei sopou ni dete, me ke holakehaa nina maana me ke taghalaghinia gaia.
DAN 7:27 Na maana mana talumava itadira na lei kema soko tana maramana ke va vanira ra nina vure God puku ni haba. Didira na maana ni vunaghi ke mua tangomana na soko, ma rana haba tana maramana kara rongovi taonia gaira.”
DAN 7:28 Agaia eni na sosokona na maturubole. Mi nau, Daniel, tu mataghunia ngangata mu kanoragha, mana matagu mana ihugu te pura. Hauva, mu talugonighi so tana liogu na lei totobo raeni.
DAN 8:1 Mi tana toluni na niulu a Belshazzer te vunaghi haba, inau tu vaevanea eruani na mabubu.
DAN 8:2 Tana mabubu, inau tu vaevaneu heghegu tu ghahau tana vale vatungasi na komu sule i Susa tana bubulo i Elam. Mu tughuru tana lilighina na beti tina Ulai.
DAN 8:3 Mi kakeri, inau tu vaevanea na sheep mane te loghora erua na kalana toro daro, sakai tadira na kala raeni te daro me vaolu vulea na dolana.
DAN 8:4 Inau tu toghatoghaa na sheep mane eni te nia [veilalabui/labui] rana kalana vaa i boko mi sodu lau, mi longa ghua, me taho siki maumanu ke va betoa geke va sama poloa ta nina maana. Me gonia taonia na liona me nia laga vule.
DAN 8:5 Tana bona tu tona haliu sono na ghanaghanaana na hava ke kale, inau tu ribe va so, mu righia a sakai na goat te mai samahaliu te va mai i sodu boko, me sama laga ngangata ma rana tuana tara mua turia tua na pari. Me logha a sakai na kala sule ighobuni rana matana.
DAN 8:6 Ma gaia te samalia va na sheep mane, tu vaevanea va sono te tughuru levuna na beti tina, me samali minamina va kolua nia lagana udolu.
DAN 8:7 Mi nau tu vaevanea te pepoa na sheep mane, me rutu ngangata me labu dikalaa me ghotighi ra rua na kalana. Na sheep mane eni te mua loghoa siki lagana ke nia pepo tughu, keri ke na goat te sonihorua tana pari me turibitabitaa, me taho ghua ahei ke ghoi vavolaa.
DAN 8:8 Na goat eni te sule na rongoraghana. Hauva, mi tana bona gaia te loghoa na maana sule ngangata, na kalana te taghoti. Mi tana malana tara tololo dato mai iga ra vati rana kala vaolu tara sopa tutuhu va i ulu mi boko, ilau mi longa.
DAN 8:9 Ta sakai tadira ra vati na kala raeni ke, ke va base mai iga sakai na kala pile, ma nina na maana te saopoa paleva longa mi ulu, me va sara tana pari rongoragha ni Israel.
DAN 8:10 Me sule dato, me laga ngangata me manana na veilalabui kolura rana ghehemate ni kokou, me sonihorura mai na balu iani tana maramana me turibitabitara.
DAN 8:11 Sughua te va hughuhughua na vunaghidira rana ghehemate ni kokou, me va betoa didira sukaghi tughu bongi tara ghehetighi vania, me va durakea nina Valetabu.
DAN 8:12 Rana vure tara gonighi rana lei totobo tara hahi iga, mara nia murilio na sukaghi te maemane tara gonia tughu dani, mara sonikeha tana voladira na taluuutuni te utuni. Na kala eni te nighi laga vule na lei totobo te gonighi.
DAN 8:13 Keri ge u rongovia sakai na angel te huatia na dolana, “?Ivei vaho ke vagha na darona na lei totobo u righighi tana mabubu eni ke vaa sara? ?Mi vei te vagha a darona na lei totobo hahi raeni ke mai tughua na sukaghi tughu dani, mi vei ke vagha na darona ghua rana ghehemate ni kokou kolua nia na Valetabu kara turibitabitaa horua?”
DAN 8:14 Mi nau tu rongovia sakai na angel te bosatughu, “Igeva ke tona haliu ilokani ra rua na togha tolu hangalatu (2,300) na dani mana bongi, tona taonia rana dani rakeri, tara mua sukaghia iga na sukaghi. Keri ge kara goniolia na Valetabu.”
DAN 8:15 Inau tu tabotabo ge ku ghilala vakodoa na hava na mabubu te tughunitatea. Hauva so, sakai te vagha na tinoni te tughuru inaghogu.
DAN 8:16 Mi nau tu rongovia na talama ni manga te ghaeghahe mai paleva levuna na beti tina Ulai, “Gabriel, ko tughunitatea vania na ghanaghana ilokana na hava te righia.”
DAN 8:17 Ma Gabriel te mai me tughuru lilighigu, mu mataghu ngangata ge u poghotao horu tana pari. Ge bosa vaniu, “Dale tinoni, ko ghanaghana utoa na hava ilokana na mabubu. Na mabubu to righia ke, iga ke ghaghua tana sosoko ni bongi.”
DAN 8:18 18 Tana bona te tona haliu sono na kokoe, inau tu tumu horu mubughoro, mu maturu ponolio, nia na matagu mana ihugu tana pari. Ma gaia te mai tabea na limagu, ge tughuruvaghiniu.
DAN 8:19 Ge ghaghua vaniu, “Inau ku tutughunia vanigho na hava ke kale ta nina rutu God. Mana mabubu eni ke te tughunitatea na hava ke kale tana sosoko ni bongi.
DAN 8:20 Na sheep mane to vaevanea, te loghoi ra rua na kalana ke, te tughuru vanira rana vunaghi haba tana bubulo i Media mi Persia.
DAN 8:21 Na goat mane te tughuru vania na vunaghi haba tana butonikomu Greece, mana kala sule ighobuni ra rua na matana ke, te tughuru vania na vuivuni ni vunaghi haba.
DAN 8:22 Ra vati rana kala to vaevanei tara dato mai kolua nia na vuivuni ni kala te tumu horu ke, te tughuru vanira ra vati na kinakabu ilokana sakai na kinakabu kara vilivoka ma kara mua ghoi laga vagha na vuivuni ni kinakabu.
DAN 8:23 Mi tana bona kara va mai tana sosokodira rana kinakabu raeni, rana vure raeni kara hahi ngangata, me ke kalera na totoro. Tana bona keri, na vunaghi haba te kutuvatu me mua nia ghaghua ahei, me ghighirou, te dato mai me vunaghi pungisira.
DAN 8:24 Geva ke laga dato mai, me ke mua ta nina na maana heghena. Geva ke durakei na lei totobo, me ke laga vule mughua tana lei totobo ke gonighi. Me ke durakera rana mane nagho kolura nia ghua ra nina vure vivili God.
DAN 8:25 Na vunaghi haba eni tana manahana geva ke gonighi na lei vata ni sorisori ke nei ge kara mai utuni. Mi tana ghanaghanana ke, me haba vulei ngangata tua gaia. Me labuleadira rana vure me mua hera tua na veiarovi, me tabotaboa heghena geke pepo kolua ghua na vunaghi habadira na lei vunaghi haba soko. Hauva ka, mana vunaghi haba keri, geva God ke taghalaghinia ta nina maana, te mua tana laga na tinoni.
DAN 8:26 Gaia na mabubu to righia te vania na sukaghi ni nulavi mana puipungi to tutughunitatea vanigho tua ke, geva ke mai utuni. Mo ko bei bosatatea gea, na pukuna igeva ke holaa na daro ni bona ngangata ge ke kale.”
DAN 8:27 Murina tu righi sosokoa na mabubu eni, inau, Daniel, te lugu ngangata na huligu mu nia vahaghi sakai pe rua na bongi. Murina vaho ge u oli tana lutugu te vaheu na vunaghi haba ge ku lutua, mi nau tu ghanaghana talaua sono na mabubu keri, mu mua ghilala utoa na hava ilokana.
DAN 9:1 Darius te vaa mai tana kemana Mede, na dalena Xerxes, ke vunaghi pungisia na bubulo i Babylonia.
DAN 9:2 Mi tana vuivuni ni niulu ta nina righitaoni, inau tu idumia mu naunaua tana buka ni vetena tara tabu. Tona taonia na hava Yahweh te bosadila tua vania na prophet Jeremiah, mu ghanaghanaa vaa ilokana ra vitu hungavulu na niulu igeva Jerusalem ke kabu pipiti.
DAN 9:3 Mi nau tu kokoeliulivuti varavaghi vania Yahweh, nigua na God, mu nongia na hahanga, mu maturutoo ni vanga, mu nia pupulu na tivi ni dikalio, keri ge u sopou kolu ravu.
DAN 9:4 Inau tu kokoeliulivuti vania Yahweh, nigua na God, mu bosatatei vania na paludira rana kulagu na vure. Mu ghaghua, “Maghutu God, ighoe to haba, mi ghai tai talumavagho. Mi ghoi to [tabe betoa sono me mua na]/[varava ngasi ta nimua]/gonia talau na hava to nia] baubahu, mo talutatea nimua na dolo vanira rahei tara dolovigho, mara taonighi nimua na lei vetena.
DAN 9:5 Ighai tai hahi sughua. Tai gonighi na lei nilabu kara dika. Mai tumu tana palu, mai nighi murilio na lei totobo to lioni kai gonighi, mai ririu keha tana hava te uto to bosai vanighai.
DAN 9:6 Mi ghai tai mua rongovira ra nimua na lei tinoni lutu, rana prophet, tara nia kokoe na ahamu vania nimami na vunaghi haba, ma rahei tara hulighai rana kukuamami/vaivarimami me haba va ilokana na lei butonikomumami.
DAN 9:7 Mi ghoe Maghutu/Yahweh, to goni talaui na lei totobo tara maemane, hauva mi ghai tai mua talumavagho mai lavimamamami heghemami. Me utuni vanighi ighai udolu tai ghahaghai i Judea, mi Jerusalem, ma vanira ghua rana vure ni Israel tau ghaha kolilighau tana lei sopa komu tara dutu mara hau, na pukuna tara mua ghanaghana mavagho.
DAN 9:8 Aghe Yahweh, rana vunaghi habamami, ma rahei tara hulighai, maia rana kukuamami/vaivarimami tara lavimamadira heghedira mara tumu tana palu tana matamu.
DAN 9:9 Hauva mi ghoe ke, o veiarovi mo talukeha palu, sakai ghua mana tai nigho ghighirou.
DAN 9:10 Ighoe Yahweh, nimami na God, ighai tai mua rongovigho, tana bona to bosa vanighai ge kai kabu taonighi na lei vetena to bosai vanighai tana mangadira ra nimua na lei prophet.
DAN 9:11 Ighai udolu rana Israel tai diui nimua na lei vetena, mai hughui mai mua taonia na hava to bosa. Ighai tai hahi sono tana matamu, kakeri te ghaghua, ge o heghai rana totoro tara gere sokoi tua, ta nina vetena Moses, nimua tinoni lutu.
DAN 9:12 Mo gonia na hava to bosaa ge kaleghai ighai kolura rana habamami/hulimami. Mo toroa Jerusalem vulera rana lei komu sule tana maramana.
DAN 9:13 Ge o heghai rana lei totoro udolu tara bosatatei tua ta nina vetena Moses. Ighoe Yahweh nimami God, ma sughua itaeni, ighai tai mua tabotabo ge kai ririu keha tana lei nimami na hahi, mai mua tabotabo ge kai taonia nimua na utuni.
DAN 9:14 Mi ghoe, Yahweh nimami God, to gonidila ge ko toroghai, mo gonia tua, na pukuna tai mua rongovigho, mo goni taoni udolui na lei totobo tara maemane.
DAN 9:15 “Mi ghoe Yahweh, nimami na God, to talutatea nimua na maana tana bona to lavihorura mai nimua na vure tana butunikomu Egypt, ma nimua na [maana/lada] keri te ghaha so mua itadira. Hauva, mi ghai tai hahi, mai tumu tana palu.
DAN 9:16 Mi ghoe to pilupilughai sono tana bona te padi, keri ke mo ko bei nia ghighirou daro ni bona gea Jerusalem, na pukuna gaia na komumu oli heghemu te ghaha ta nimua na ghotu tabu. Rana vure soko tara ghahara tana lei butonikomu sule tara talighutia Jerusalem tara pariparilea tua itaeni, kolura ghua ra nimua na vure vivili, na pukuna rana lei palumami, kolua nia lei didira na hahi na lei kukuamami/vaivarimami tara goni sokoi mai tua te padi.
DAN 9:17 Aghe nimami God, keri ke, ko rongovia nigua na kokoeliulivuti [mana kukuruti]. Mo ko vavolaghai tana lei nimami rana hahi. Mo ko tughuruvaghini olia nimua na Valetabu, te durake soko tua, keri ge kara ghilala rana vure soko ighoe ke, to God heghemu.
DAN 9:18 Gea God, ko rongovigu! Mo ko vaevaneghai mai, mo ko vaevanei ghua na lei nimami vahola tai haghaghai igaa, mana lei vahaghitaili tana komu sule eni tara nia kokoe dato na ahamu. Ighai tai kokoeliulivuti vanigho na pukuna to veiarovi, na mua pukuna tai gonighi na lei totobo tara uto.
DAN 9:19 Maghutu, ko rongovighai! Maghutu, mo ko talukehai rana lei palumami. Maghutu, ko talu kulimu mai tamami, mo ko gonia tua. Ko nea eni, ge rana lei tinoni kara ghilalagho ighoe to God, mo ko bei kise, na pukuna na komu sule, ma rana vure ilokana ra nimua.”
DAN 9:20 Inau, Daniel, tu tona haliu sono na kokoeliulivuti, mu tughunitatei na lei palugu, kolui nia rana paludira kulagu na vure ni Israel, mu kurutia Yahweh nigua na God, ge ke goniolia nina na Valetabu.
DAN 9:21 Tana ghobuna nigua na kokoeliulivuti Gabriel, agaia tu vaevanea ta diki nigua na mabubu, te lovo horu mai itagua. Mi tana bona vaghana keri ke, na bona ni taludato sukaghi ni nulavi.
DAN 9:22 Ge bosa vaniu, “Daniel, inau ke ku mai tamua ge ku mai hangagho ge ko ghilala utoa na hava na prophet te bosadilaa.
DAN 9:23 Tana bona to vuivunia mua na kokoeliulivuti vania God, agaia te bosatughu vanigho tua. Gaia te dolovigho, keri ge u mai ge ku hegho na bosatughu. Keri ke, mo ko rongoviu mai tana bona ku bosa mangadadalaa vanigho nimua na mabubu.
DAN 9:24 “Ra vitu na vitu hangavulu na niulu ke, na darona na bona God te talu kobea ge ke tatavahalera nimua na vure kolua nia na komu sule me te tabu i Jerusalem tana palu mi tana lei dika soko. Tana bona vaghana keri, God ke talukehai na lei palumiu, mana dete kasila keri ke taghalaghinia, keri ge ke mai utuni na mabubu mana bosadira rana lei prophet idania mai tua, mana Valetabu kara ghoi vatabu olia.
DAN 9:25 Ko talugonighi tana manahamu mo ko ghilala utoi, tana bona na arevaghi kara bosa horua na gonioliana Jerusalem polo na bona na mane huhuli God te vilia ke sara mai, ra vitu taba ni vitu ma talukolua nia ono hangavulu rua na taba ni vitu ni niulu. Tana bona keri, Jerusalem kara gonioli kolui na lei halautu mana veivokovoko ngasi ge ke pilupilua, hauva na bona vaghana keri na bongi ni gunaguna.
DAN 9:26 Mi tana sosokona bona vaghana keri, nina tinoni vivili nagho God kara mate taboa nia na huruhuru te mua utuni. Ma sakai na vunaghi haba te laga ngangata me loghora rana kisumate kara haghevia na komu sule i Jerusalem, ma kara durakea kolua nia na Valetabu. Mi tana sosoko ke vagha na lualua sule te hola haghea mai na veilalabui mana vokavoka a God te gonidila tua.
DAN 9:27 Na vunaghi haba keri geva ke gonia na baubahu te mava ngangata kolura rana vure subo ilokana ra vitu na niulu. Mi tana ghobuni ra vitu na niulu kara padi, geva ke sokolaghinia na sukaghi, kolua na heveioli. Mana totobo mamataghugha kara ghahara tana vouvoutuna na Valetabu, ma kara ghahara ikakeri polo na tinoni te talua iga ke sodoa na totorona, God te gonidila vania tua.
DAN 10:1 1 Mi tana toluni na niulu Cyrus te vunaghi haba tana bubulo i Persia, na rongorongo te saravia Daniel, eruani na ahana Belteshazzar. Na rongorongo keri te utuni, hauva me vahola ngangata na ghanaghana utoana. Ra bosatatea vania tana mabubu.
DAN 10:2 Mi tana bona vaghana keri inau te dika na lioni ilokani ra tolu matapono na week.
DAN 10:3 Inau tu mua ghania siki vanga nagho, pa siki vinahi ni maumanu, mu mua inuvia siki kokolo ni wine, me mua kavaa siki vuvulu tana ulugu polo te padi e toluni na week.
DAN 10:4 Mi tana rua hangavulu vatini na bongina na vuivuni ni vula tana niulu, inau tu tughuru tana lilighina na beti tina Tirgris.
DAN 10:5 Inau tu reitada mu righia sakai na tinoni te nia pupulu na tiva pura malebo, me nia kabe na gold.
DAN 10:6 Na hulina te vitiviti vagha na [vatu vitiviti], mana matana mana ihuna te marara vagha na viti ni viviha, ma rana matana tara ruruhu vagha na lake. Rana limana mana tuana tara vitiviti vaghai na burasi/bronze tara va marabui, mana talamana ni mangana te vagha na taghumu ni mangadira rana vure subo.
DAN 10:7 Inau heghegu vamua tu righia na mabubu. Ma rahei tara kabu kolu tara mua vaevanea siki totobo, hauva ma gaira tara mataghu mara samapolo.
DAN 10:8 Mi nau heghegu vamua tu ghanaoliu ikakeri, mu toghatogha na mabubu te haeharegha. Me taho tua siki laga itagua. Mana matagu mana ihugu te keha/pura tua na reireigu, ke mua tangomana tua ahei ge ke vaevane ghilalau.
DAN 10:9 Tana bona tu rongovia va na kokoena, inau tu bughoro mu koikoli kakeri nia na matagu mana ihugu to nighi koli taotao.
DAN 10:10 Mana limana te mai tabeu nia me tughuruvaghini dato, mu mua soko sono na tatata.
DAN 10:11 Na angel keri te bosa vaniu, me ghaghua, “Daniel, God te dolovigho. Ko tughuru mo ko rongoviu utoi na hava igeva ku bosai vanigho. Mu vahegho gatu tua.” Tana bona te bosa sokoi vaniu raeni, inau tu tughuru dato mu tatata so mua.
DAN 10:12 Keri ge bosa vaniu, “Daniel, ko bei mataghu! God te rongovi sokoi tua nimua rana kokoeliulivuti te vuivuni mai tua tana vuivuni ni dani to ghanaghana ge ko talupilegho heghemu, ge a God ke vahegho na ghilala. Inau ke, ku mai vanigho na pukuna na hava to kokoeliulivuti.
DAN 10:13 Mana tidalo nagho tana bubulo i Persia te hughuhughu koluu ilokani ra rua hangavulu sakai na bongi, mana pukuna tu ghahau heghegu ikakeri tana bubulo i Persia Michael, sakai itadira rana angel nagho, te mai ge hangau.
DAN 10:14 U mai ge ku negho ge ko ghilala utoi na hava te kalera rana kulamu na vure tana bongi ke mai. Ma gaia eni na mabubu vania na bongi ke mai.”
DAN 10:15 Tana bona te bosa sokoi vaniu raeni, inau tu reihoru tana pari, mu mua kokoea siki kokoe.
DAN 10:16 Mana angel keri, na reireina te vagha na tinoni, te haua mai na limana me tabea na ghidugu. Vaho ge malumu vaniu na kokoe. Mi nau tu ghaghua vania, “Vunaghi, na mabubu ku righia ke, te neu mu lugu ngangata, me neu ghua ge u mua soko mua na tatata.
DAN 10:17 Inau nimua na seka vamua, mu tughuru tate tana matamu. E mua managu ge ku kokoe vanigho. Mu mua loghoa na laga, me mua malumu vaniu ghua ge ku aheahe.”
DAN 10:18 Keri ge ghoi tabeu mai so, me vaheu na laga.
DAN 10:19 Ge ghaghua, “A God te dolovigho, ke bei negho gea siki totobo ge ko ghanaruarua pa ko mataghu.” Tana bona te bosai vaniu raeni, inau tu ghoi laga va ghua, ge u bosa, “Vunaghi, bosa vaniu mai na hava te liomu ko kokoea vaniu. Ighoe to neu ge u ghoi uto oli.”
DAN 10:20 Ge ghaghua, “?O ghilala tua itaeni na hava na pukuna ge u mai tamua? E liogu ge ko bosatatei na hava tara gere sokoi tua ilokana na Buka ni Utuni. Mi taeni ke, ku oli mu ku va veitotoghoni kolua na tidalo te righitaonia na bubulo i Persia. Murina vaso keri, na tidalo dika te righitaoni na butonikomu Greece te tate mai. Me taho ghua ahei ke hangau, Michael heghena vamua, na angel nagho te righitaoni na butonikomu i Israel.”
DAN 11:1 “Mi nau heghegu tu hangaa me pilupilua Michael tana vuivuni na niuluna Darius te vunaghi haba.”
DAN 11:2 Ge ghoi bosa vaniu so na angel, “Mana hava tua ku bosai vanigho ke, kara utuni. Igeva ra tolu na vunaghi haba kara vunaghi pungisia na kinakabu ni Persia, mi muridira mai rakeri geva ke ghoi mai e vatini na vunaghi haba, me ke lologho vulera ra tolu na vunaghi haba. Ta nina sosodo au, mi tana bona ke loghoa na laga te sule tana lei nina sosodo mana lologho tara au vulea, geva ke ririura rana vure ma kara veilalabui kolua na kinakabu i Greece.
DAN 11:3 Mi murina na vunaghi haba keri, sakai na vunaghi haba te ghoi dato mai, me ke vunaghi pungisira na lei kema sule, me ke gonia sono na hava te liona na goniana.
DAN 11:4 Mana pukuna nina na laga te au vule, rana kema te vunaghi pungisira tara tuvavokara heghedira iga ra vati na ovu. Rana vunaghi haba tara mua vaivarina kara vunaghi pungisighi na malei sopouna, hauva kara mua loghoa na maana te laga vulea na lagana.
DAN 11:5 “Na vunaghi haba te vunghi pungisia i Egypt igeva ke laga. Hauva ma sakai na mane nagho tana malaghaina igeva ke laga vulea va, me ke vunaghi pungisia na [kinakabu/kema] sule.
DAN 11:6 Murini rana balu ni niulu kara padi, na vunaghi haba ni Egypt te gonia na baubahu kolua na vunaghi haba ni Syria, ge ke hea na dalena na vaivine ge ke tauna. Hauva mana baubahu keri te mua daro ni bona na pukuna na vaivine keri kolua na tauna, ma dalena kolua nia didira na ghairau te udukolura geva kara mate udolura.
DAN 11:7 E mua daro ni bona murina keri, sakai na hala kulana na vaivine keri, ke ghoi mai vunaghi haba. Me ke veilalabui kolura rana kisumate ni Syria, me ke haghevia na vale vatungasina na komu suledira me ke laga vulera.
DAN 11:8 Ge hola olighi va i Egypt didira na titinoni god, kolui nia rana hegohego, rana gold ma rana silver tara vatabu kolura nia rana god rakeri. Murini rana balu ni niulu tara gonia iga na mabo heghedira.
DAN 11:9 Murina keri na vunaghi haba ni Syria te ghoi veilalabui olia sono na vunaghi haba ni Egypt. Hauva me mua laga, mara ghuru olia va vamua tana komuna.
DAN 11:10 “Na lei dalena na vunaghi haba ni Syria, te ghoi gonidila sakai na veilalabui sule, me holo kolura ra nina na tinoni veilalabui tara subo ngangata. Ma gaira tara va haghevia i Egypt vagha vamua na [gugua ni beti sule/lualua] te laga, me mai mara veilalabui mara va sara tana vale vatungasi i Egypt.
DAN 11:11 Na vunaghi haba ni Egypt ta nina rutu papara, agaia te ghoi tona me vaa veilalabui kolua na vunaghi haba ni Syria, me piti udolura lei nina tinoni veilalabui.
DAN 11:12 Agaia te togotogo sule ngangata ta nina laga vule, kolura nia ghua ra subo rana tinoni kisumate te matera, hauva me mua nia tona haliu nina laga vule.
DAN 11:13 “Na vunaghi haba ni Syria te ghoi oli tana komuna, me vahikolura ra subo na tinoni veilalabui, vulera va te padi. Me gonidila utora vania na veilalabui ge talua na bongi ge ra ghoi olingia sono na butonikomu i Egypt.
DAN 11:14 Mi tana bongina keri, va subo na vure tara ririu keha vania na vunaghi haba i Egypt. Daniel, mana balu tinoni ni veitotoghoni ighobudira rana kulamu na vure, tara ririukeha na pukuna tara righia na mabubu, hauva mi geva kara mua lagavulera.
DAN 11:15 Keri ka, na vunaghi haba ni Syria ke gonia na vokovoko ge ke peo talighutia na komu sule, [ge ke mua malumu vanira na hagheviana mana suraviana,] me laga vulea. Ma rana tinoni kisumate ni Egypt kara mua tona haliu na veilalabui, sughua rana mane nagho itadira igeva ge kubolu na lagadira.
DAN 11:16 Na vunaghi haba ni Syria ke gonia sono na hava te liona itadira, me ke mua tangomana ahei ge ke tughuru pungisia. Me goni taonia sono na liona tana pari te rongoroghagha ni Israel, me loghoa na maana heghena ge ke ghoi durakea.
DAN 11:17 Na vunaghi haba ni Syria te loghoa sakai na padalaghi ge ke mai, kolura ra nina vure veilalabui. Ivei ke nea ge ke lagavulea me ke durakea na butunikomuna na ghana na kana, me baubahu ge ke lubatia vania na dalena na vaivine, ge ke tauna. Hauva me mua nia tangomana nina na baubahu.
DAN 11:18 Mi murina keri, gaia ke veilalabui kolura rana butonikomu ilau lilighina na tahi, me lagavulera te subo itadira. Hauva ma sakai itadira na mane nagho te laga vulea me taluhorua ta nina talunagho, ma gaia te nia maa pulohi.
DAN 11:19 Na vunaghi haba te ghoi oli tana vale vatungasina, hauva mara lagavulea tua, ma gaia gutua na sosokona.
DAN 11:20 “Mi geva ke tona taonia mai ghua sakai na vunaghi haba, agaia igeva ke vetenara ra nina vure lutu holaa sosoni/takisi tadira rana vure subo, ge ke totoloa nia nina lologho tana kinakabuna. Mi tana pile bona vamua na vunaghi haba keri igeva kara matea, ma kara mua nea tana matadira rana vure subo, me taho ghua tana veilalabui.”
DAN 11:21 Nina tughunitate na angel te tona haliu, “Na ghoi na vunaghi haba ni Syria ke, na tinoni ghighirou. Te mua manana ge ke hola na malei sopou ni vunaghi haba ra vilia ge ke vunaghi haba ta mua ghanaghana ge ke ghagua iga, me lavia na hohola keri nia na lei vata ni gueguelo.
DAN 11:22 Ge rana gehemate te subo ke [hughuhughua/veilalabui kolua,] ge ke laga vulera me ke durakera/pisura. Gaia ke matea ghua nina mane sukaghi kamanagho God.
DAN 11:23 Ta nina nilabu ni holopangoti, geva ke pegopegora tana balu kema ge kara taluutunia ke nea ge ke totolo me ke laga, sakai ghua manaa te righitaonia na kema te pile ngangata.
DAN 11:24 Gaia ke nia kukuruti na hagheviani tana lei butonikomu tara lologho au, te mua gonia iga siki padapada. Me gonighi na lei totobo sughua rana kukuana tara mua gonighi. Me tuvalira nia rana ghana na udukolu, rana lei totobo lologho tara lagavulei tana kisumate. Me talua ghua tana liona ge ke suravia na lei vale vatungasi, hauva ma nina bona ni aho te kukulu vania.
DAN 11:25 [Nia na liopatu, gaia ke talu kolura rana ovu ni kisumate ge kara va suravia na vunaghi haba ni Egypt. Mana na vuanghi haba ni Egypt te gonidila ge ke veilalabui kolura ra nina vure kisumate tara lagavule ngangata. Hauva ma siki sakai te guegueloa na vunaghi haba ni Egypt, keri ge na vunaghi haba te mua tangomana.
DAN 11:26 Nina tinoni te hulira me idevira te tabotabo ge ke sonihorua tana lagana. Mara subo nina tinoni veilalabui tara mate sokora tua, mara taghalaghinira.
DAN 11:27 Murina keri, ra ruani na vunaghi haba raeni toro sopou moro vanga koukolu ta sakai na bela ni vanga. Hauva mana ghanaghanadira te dika, moro pegora heghedira. Moro mua nighi tangomana na hava te liodira, na pukuna didira na bona ni aho te mua sara mua.
DAN 11:28 Na vunaghi haba ni Syria ke oli tana komuna kolui nia na lei hegohego te holai tana veilalabui, mi tana puku ni ghanaghanana ke, te nira ghighirou ta nina tinoni vivili God. Me gonia na hava te liona ivuvungadira, keri vaho ge oli tana komuna.
DAN 11:29 “Mi murina so keri, gaia ke ghoi haghevia me suravia sono i Egypt, hauva na bona vaghana keri ke, e mua ghoi nia tangomana te vagha te ghaghua iga i vauvaluni.
DAN 11:30 Rana vure ni Rome tara ghahara tana lau kokolo tara mai tana lei vaka, mara mai hughuhughu kolura, ma gaia te mataghu ngangata. Ma gaia te nia ririu pulohi na rutu me tabotabo ge ke durakea didira na taluutuni nina tinoni vivili God. Me taonia didira na kokoe ni huhuli arahei tara hughua na taluutuni keri.
DAN 11:31 Balu nina tinoni veilalabui tara soni metona na Valetabu. Ra nea me beto na sukaghi tughu dani, ge ra taludatoa na totobo mamataghugha.
DAN 11:32 Nia na pegopegodira rana vure, na vunaghi haba keri te holara ra subo na vure ge kara hangaa, haba va rana vure tara sanighi didira na taluutuni. Hauva ma gaira rakiri tara taluutuni ngasi tatana God kara hughuhughua na vunaghi haba dika.
DAN 11:33 Rana tinoni manaha itadira rana vure rakeri kara tuvalia na manahadira kolura rana vure subo. Hauva mi tana pile bona tana tona ni veilalabui geva kara matera rana balu, ma kara kere matera rana balu, ma rana balu kara sagui didira lologho, ma rana balu kara va talura tana vale pipiti.
DAN 11:34 Tana bona tara nia tona haliu sono na mateadira rana vure raeni, balu na lei tinoni te vahera nina vure God na pile hahanga, sakai ghua manaa na balu tara va itadira tara nei te vagha na pukuna didira na ghanaghana ni ghighirou.
DAN 11:35 Rana balu itadira rana huhuli manaha tara matera ghua, hauva mana bosa tughuni ke, rana vure kara va marabura heghedira. Aeni ke tona haliu me ke sara tana sosoko ni bongi, God te talua vanira.
DAN 11:36 “Na vunaghi haba ni Syria te gonia sono na hava te liona. Me talunagho heghena, mi ta nina ghanaghana ke, me haba vulera rana lei god soko, me haba vulea ghua God puku ni maana. E tona haliua so nina ghanaghana me sara tana bona a God te vahea na totoro. God ke gonia mughua na hava te [talukobea/padalaghi/taludila] tua.
DAN 11:37 Na vunaghi haba te nia hughu na god tara taluutunia na vaivarina, maia ghua na god rana vaivaine kara dolovia. [Hauva tea,] agaia te nira hughu rana lei god soko, na pukuna te ghanaghana gaia ke, ma gaia te haba vulera sopa sakai tadira.
DAN 11:38 Me talumurira gaira, me nia kikinima na god te pilupilura na lei vale vatungasi. Gaia te vahea na gold, silver ma vatu vitiviti, kolura nia na lei totobo ni sodo rongo vania na god rana lei kukuana tara mua holohabaa.
DAN 11:39 Ta nina maana nina god te taluutunia ke, gaia ke veilalabui kolura subo na lei vale vatungasi. Gaia te taluhabara ra gaira tara tala taonia gaia te vunaghi haba, me talura ge kara vunaghi pungisira rana vure subo tana kinakabuna, me vahera na pari sule te taba olia nia.
DAN 11:40 “Tana bona na vunaghi haba ni Syria te dutu mai tua nina na bona ni aho sosoko, geva na vunaghi haba ni Egypt ke veilalabui kolua, mana vunaghi haba ni Syria ke nia veilalabui oli na lagana udolu, kolui nia rana taitakiro, rana horse, kolura nia rana vaka ni veilalabui. Gaia ke haghevighi rana lei butonikomu vagha na tave ni gugua.
DAN 11:41 Sughua te va haghevia na pari rongoragha ni Israel, me va matera na togha mana togha ni tinoni. Hauva ma rana lei butonikomu Edom, Moab, ma rahei tara ghana olira i Ammon geva kara samapolo.
DAN 11:42 Tana bona te haghevighi rana butonikomu raeni, sughua i Egypt te mua taluolia.
DAN 11:43 Ma gaia te holai ghua rana pinapolo ni Egypt te vaghai rana gold, mana silver, mana lei vatavata ni lologho te nagho itadira. Me lagavulera tua Libya mi Ethiopia, me logho maanadira tua.
DAN 11:44 “Keri ke, me rongovia rana rongorongo tara va butu mai iuluna mana launa, ge mataghu ngangata, me nea ge veilalabui kolua nia na rutu me matera tara subo.
DAN 11:45 Sughua te tughuruvaghinia na vale tapole sule ngangata ni vunaghi haba i ghobudira na tahi mana ghotu, te tughuru iga na Valetabu. Hauva, ma gaia te mate, me taho ahei te hangaa.”
DAN 12:1 Na angel te nia pupulu na tivi te malebo, ge bosa me ghaghua, “Mi tana bona vaghana keri ke, na angel nagho Michael te matareireira/righitaonira nimua na vure, te tate mai. Geva ke sara mai so na bona ni gunaguna me ke dika vaa vulea inaghona ge puputu na maramana ma rana lei kema soko. Mi bona vaghana ge ke sara mai, rahei soko tana kemamu tara logho ahadira ilokana nina buka God kara vola.
DAN 12:2 Ra subo itadira tara mate tua, kara ghoi vola oli, rana balu tara nia togotogo na vola kasila, hauva ma rana balu kara ghahara tana vahaghitaili kasila, mara lavimamadira heghedira.
DAN 12:3 Rana lei huhuli manaha kara marara vaghara rana lei marara ni kokou. Ma rahei tara taraira rana vure ge kara gonighi tana lei totobo uto, kara marara vaghara na lei veitughu ke va me va.”
DAN 12:4 Ma gaia te ghoi bosa vaniu me ghaghua, “Daniel, ko vongotia na buka, mo ko tita ngasilia polo ke luvu na maramana. Mi tana bona vaghana keri, ra subo na vure tara lavighi na lagadira ge kara ghilala manahana na hava ke kale.”
DAN 12:5 5 Mu vaevane va, mu righira ra rua na tinoni toro tughuru tana tigitigena na beti tina, sopa sakai tana levu mi levu na beti tina.
DAN 12:6 Sakai tadira te huatia va na angel te tughuru paleva naghona na beti tina, “?Ivei vaho tua na bona vaghana ge ke soko na lei totobo mamataghugha raeni?”
DAN 12:7 Mana angel te haudatoi rana limana va tana oka ge nia papari me baubahu te mava me ghaghua, “Tana ahana God te vola kasila, ilokana ra tolu mana levu ni niulu. Gaighi na lei ghighirou raini kara mua soko polo/ritini nina maana ra nina vure God te taghalaghinia.”
DAN 12:8 Mi nau tu rongovia na bosatughu tana mangana na angel, hauva mu mua ghilala vakodoa sono, ge u ghoi huati olia, “?Maghutu, mi vei te ghaghua ge ke soko me ke matapiti?”
DAN 12:9 Ge ghoi bosatughu na angel, me vania, “Daniel, itaeni tua ko tona na pukuna na lei bosa tu bosai vanigho ke, kara kabu polo ke sara mai na bongi sosoko.
DAN 12:10 Geva ra subo na vure God ke vamarabura tua tana lei vahola. Ma rahei tara tangohahi kara mua ghilala vakale, mi geva kara tona haliua sono na gehegehe hahi. Ma gaira vamua tara manaha kara ghilala utoi.
DAN 12:11 Mi tana dani vaghana tara betoa iga na sukaghi tughu dani, ma gaira tara taludatoa na totobo mamataghugha ge kara holohabaa, te vagha sakai na togha rua hangalatu hiua hangavulu (1,290) ni dani kara padi.
DAN 12:12 God ke vautora rahei tara ghanaolira, tara tughuru kakai ta didira na taluutuni polo ke sara sakai na togha tolu hangalatu tolu hangavulu lima na dani (1,335) kara padi.
DAN 12:13 Mi ghoe Daniel, ko tughuru ngasi ta nimua na taluutuni me ke sara tana sosoko. Vaho geko mate, hauva mi ta nimua na tughuru oli, ko lavia na tabamu tana bongi sosoko.”
JON 1:1 Sakai na dani na Maghutu God te kokoe vania Jonah dalena Amittai.
JON 1:2 Me ghaghua, “Ke tona i Nineveh, na komu sule keri, mo ko taraira na vurena ge kara sanighi na lei totobo dika tara gonighi, inau tu ghilalai tua ivei te vaghai na dikani na voladira na vurena.”
JON 1:3 Hauvaa, Jonah, te mua taonia na hava te bosaa vania na Maghutu God. A gaia te tona vaa i Joppa, ge vaa sodoa iga na vaka te dutu ni tona va Spain. Bona te nia hevei na tabana (pasisina) me tona kolura lei vure tara lutu tana vaka ge kara tona vaa tua i Spain (Spain). Ge ke tona sania na Maghutu God.
JON 1:4 Hauva ka, mana Maghutu God te nia vetena mai na ghuri sule tana [oka vinimga ni] tahi, mana maraghata te to'o sule ngangata ge na vaka te ghanaa tana mate te dutu ni taotaboha tua.
JON 1:5 Na lei mane tara lutu tana vaka te torora na mataghu mara ngangaraha, tara liona siki sakai ke mai hera na hahanga, sopa sopa gaira tara ngangaraha vania didira na sopa god (titinoni) (god sorisori) tara holohabara. Gaira tara soni horui loka ni tahi na lei luludana na vaka ge ke mamala pile me ke bei luvu gea. Mi tana bona vaghana eni ke, Jonah te horu padi tua me maturu mate tua tana vatei talu luluda i pari loka ni vaka.
JON 1:6 Na mane nagho te tabea na vatei taghaoana na vaka te tona itatana me ghaghua vania, e ghua ge o sakai maturu, tughuru mo ko kokoeliulivuti vania nimua na god me ke vola ghita tana maemate eni te sodo ghita. Sogea ke arovighita me ke vola ghita ge ka mua mate.
JON 1:7 Na lei vure lutu tana vaka tara sopa ghaghua i ghobudira heghedira, mai ghita ma ka gonia na pateka (loka) ge ka sodoa na tinoni ia te neghita ge a sodoa na maraghata eni. Ma gaira tara gonia na pateka i ghobudira ma na vaka, mana ahana Jonah te tate mai.
JON 1:8 Ge ra ghaghua vania Jonah, i taeni vaho, ko bosa vanighai! ka bei mai hungia nia na totoro eni? Na hava na totobo ia to gonia iani? Ivei na komu sule ia to vaa butu mai? Na hava na kemagho ighoe?
JON 1:9 Ma Jonah te bosa tughu vanira, me ghaghua, inau ke na tinoni ni Hebrew (Hebrew) (Israel), na Maghutu God te gonia na pari mamaha mana tahi tu holohabaa.
JON 1:10 Ge tutugua heghena vania te ghaghua iga nina na tona, te liona ge ke sama polo vania na Maghutu God. Na lei mane tara lutu tana vaka te torora na Mataghu ge ara ghaghua vania, e too mamataghugha ngangata na goniana na totobo ia to gonia!
JON 1:11 Mana maraghata te vaho ge laga au vule mai tua, ge ara bosa vania Jonah na lei mane tara lutu tana vaka mara ghaghua. Ivei kai nigho ighai ge ke beto na maraghata eni ni?
JON 1:12 Ma Jonah te bosa tughu vanira me ghaghua, kau soni horuu iloka ni tahi, ge ke beto na maraghata, (me ke beata), inau tu ghilalaa, a nigua na hahi inau ge kaleghita na maraghata eni. Na pukuna te liogu ge ku sama polo vania na Maghutu God.
JON 1:13 Hau vakaa, inaghona ge kara soni horua Jonah lokani tahi ke, na lei mane tara lutu tana vaka tara tabotabo ngangata ge kara vohe longaa tana sebe na vaka, nia na lagadira udolu. Hau vakaa, mana maraghata te vaho ge laga au vule mai so, ma gaira tara mua nia tangomana.
JON 1:14 Ma gaira tara ghaeghahe dato vania na Maghutu God, mara ghaghua, “Aghe Maghutu God!, Ighai tai kokoeliulivuti vanigho, ko bei heghai gea na totoro mana mate nia na volana na tinoni eni, a Jonah. Ighoe, ghe maghutu, to vunaghi pungisighi na lei totobo udolu vaghani raini. (A nimua na gehegehe tua ighoe.)
JON 1:15 Ge ra ghate datoa Jonah, mara sonihorua i loka ni tahi, mana maraghata te beto sakai tee tua.
JON 1:16 Na hava te kale (te beata na oka) tana bona tara soni horua Jonah tana tahi, te nira na lei vure lutu tana vaka ge ara mataghuni ngangataa na Maghutu God. Mara talu datoa vania didira na Sukaghi mara baubahu ge kara lutu vania.
JON 1:17 Taonia nina na vevetena na Maghutu God, a sakai na igha sule ngangata te mai me sonomia Jonah. Ma Jonah, te ghahaa i lokana na kutuna na igha ra tolu na bongi udolu.
JON 2:1 Tana bona te ghahaa i lokana na kutuna na igha, Jonah. Gaia te kokoeliulivuti vania na maghutu nina na God, me ghaghua.
JON 2:2 Aghe, Maghutu God, tana bona tu ghahau tana vahola, Inau tu hologho mi ghoe to rongoviu, mo heu mai na bosa tughu. Tana borona na gilu ni mate, inau tu tangi vanigho ge ko hangau, mo rongovia nigua na tangi na tangi.
JON 2:3 Ighoe to soni horuu tana horara-lalo, tana borona na horara, iga te taokuviu na tahi, mana lei voghuvoghu ni tahi sule ngangata tara karaha savuu.
JON 2:4 U ghanaghana ku sivi tua tana matamu, mu ku mua tangomana tua ge ku ghoi vaevanea nimua na vale ni kokoeliulivuti te tabu.
JON 2:5 Na tahi te sukuu mu dutu ni mate, na tahi te taokuviu mu dutu ni lulumi. Mana buburu (lealeaga) ni tahi te virighoa na ulugu.
JON 2:6 E vaghau tu belulu horu tana puku ni lei ghotu, iloka ni tahi, me vaghau tu ghahau tana vale pipiti ni mate, kasila, hau vakaa mi ghoe ghe Maghutu, nigua na God, to vavolau mo lavi rughuhoruu sania na gilu ni mate.
JON 2:7 Inau tu kokoeliulivuti vanigho, ghe Maghutu God, tana bona tu dutu ni mate ke, mi ghoe to rongoviu mai ilokana nimua na vale ni kokoeliulivuti te tabu.
JON 2:8 Agaira tara holohabai na lei god' (titinoni) tara mua talu mavagho ighoe.
JON 2:9 Mi nau tu holoutoa na ahamu nia na lei linge ni holouto, inau ku talu datoa vanigho gatu lei nigua na sukaghi ni holouto, mu ku gonighi na lei totobo tu nighi baubahu vanigho, na Maghutu God heghena vamua ke vavolaa na tinoni!
JON 2:10 Mi tana bona te kokoeliulivuti mua Jonah ka, Mana Maghutu God, te bosa vania na igha, (te ghaha a Jonah ilokana) ge ke vaa luaa horua a Jonah (na tinoni tughunilada) tana saghalea, mana igha te nia te vaghaa.
JON 3:1 Mana Maghutu God te ghoi bosa vana sono a Jonah e ruani na bosa vaniana, me ghaghua.
JON 3:2 “Ko tona tana komu sule i Nineveh mo ko ladavaghinia iga na rongorongo tu va-hegho tua.”
JON 3:3 Ma Jonah te taonia na bosana na Maghutu God, ge tona i Nineveh, na komu Nineveh te sule ngangata me sakutua i lokani ara tolu na dani udolu.
JON 3:4 Ma Jonah te sakusaku tua tona haliu ilokana na komu i Nineveh, me ladavaghinia vanira na lei vurena nina rongorongo a God te ghaeghahe me ghaghua, “Itaeni ara vati hangavulu (40) na dani (te vuivuni i taeni) ke, a God ke (haurakea/hea na totoro sule), na komu i Nineveh, ke vagha'a kau mua sanighi na lei vola dika tau loghoi.”
JON 3:5 Rana lei vure ni Nineveh tara taluutunia nina rongorongo a God te ladavaghinia Jonah. Ge ara ghanaghana ni maturu too. Mana lei vure udolu, te vuivuni tana sule me sara tana pile, tara kuvira heghedira nia na tivi ni dikalio te talutatera tara tughu sanighi tua na lei vola dika tara loghoi.
JON 3:6 Tana bona na vunaghi haba ni Nineveh te rongovia na rongorongo te mai ladavaghinia a Jonah, me tughuru keha sania nina na malei sopou ni vunaghi-haba, me lavi kehaa nina na pupulu sule ni vunaghi haba, me talua mai i vuvungana na tivi ni dikalio, me sopou horu tana ravu ni lake.
JON 3:7 Me nia vetena rughuhoru na bosana ge kara ladavaghinia vanira na lei vure ni Nineveh, me ghaghua, “Aeni na kokoe papara - inau maia ara nigua na lei tinoni lutu sule tai bosa horui raeni, e mua tala ge siki tinoni, na buluka pana sheep ge ke vanga me ke inu.
JON 3:8 Na lei vure mana lei maumanu udolu kara haghelighi tua didira na lei tivi ni dikalio na lei vure udolu kara kokoeliulivuti papara, vania God, ma kara sani soko udolui tua na lei gehegehe dika tara gonighi.
JON 3:9 Sogea ke tughua sono na liona a God, me ke mua ghoi rutu vanighita, ma ka mua mate.”
JON 3:10 God te righia/vaevanea na hava tara gonia, tara sanighi tua na lei vola mana gehegehe dika tara gonighi. Ge tughua na liona, me mua ghoi hera na to-toro taonia na hava te bosaa ge ke gonia vanira.
JON 4:1 Hauva ka me mua uto tana liona Jonah ge nia rutu.
JON 4:2 E kokoeliulivuti vania na Maghutu God, me ghaghua, “Ghe Maghutu God, u bosaa vanigho tua tana bona tu ghaghua mua tana komu na hava to gonia. Mughua keri ge u mina tua mu soghapolo vaa i Tarshish. U ghilalaa tua inau to God puku ni uto mo to veiarovi ighoe, to mua minamina ni rutu, to kabu rurughuvaghi mo to loghoa na dolo vanira na lei tinoni. To gonidila haia na [toghipalu/lavikehai na palu] mo to mua torora na vure ini.
JON 4:3 Ko lavikeha tua na volagu itaeni ghe Lord God, te uto vaniu va'a ge ku mate tua vulea tu vola.”
JON 4:4 Hau-vaka'a, mana Maghutu God te bosa tughu vania, me ghaghua, “E manamu sughua ge ko rutu vaniu?”
JON 4:5 Ma Jonah te rughuhoru sania na komu sule i Nineveh, me tona vaa tana levu paleva uluna, me sopou tana ungaungana, a sakai na vatei unga unga te gonia, ge pitua me toghatogha vaa na hava na totoro vaghana ke kalea na komu i Nineveh.
JON 4:6 Ma God te vahea mai na unga-unga Jonah, te talua mai a sakai na alo ge totolo me ago-dato i vuvungana, ge ke va uto-pilea na liona ta nina rutu. Ma Jonah te nia togotogo ngangata na alo keri.
JON 4:7 Mi tana labota i ropoghana, a God te ghoi (talua, talura) mai na (peipei, ma ka) tana alo keri, ge ra ghani sokoi na lei raurauna-me sasagha.
JON 4:8 Mi tana soghaana mai aho, a God te nia vetena mai sivosivo ni ara ge nia na (aho, hina) me papara ngangata. Mana hina te hinaria Jonah ge nia bughoro na papara. Mete liona tua ge ke mate, me ghaghua vania God, “Ke uto vaniu vamua ge ku mate, vulea tu vola.”
JON 4:9 Hauva, ma God te ghaghua vania Jonah, “E manamu sono ge ko nia rutu na alo keri?” Ma gaia (Jonah) te ghaghua, “E managu sono ge ku nia mate nigua na rutu.”
JON 4:10 Mana Maghutu God, te ghaghua, “O nia ghaghua ngangata ighoe na alo keri, hauva mo mua subaa ighoe. Te totolo vamua me vola sakai na dani-udolu ge ghoi mate.
JON 4:11 “Mi vei vahotua ke vagha ge ku mua sakai nia ghaghua inau na komu Nineveh, tara ghahara iga ara sakai na hangalatu rua hangavulu (120,000) na togha ni tinoni tara mua ghilalai na lei totolo dika tara gonighi mai tua tana lei bongi i muriva, (Tara tughuliodira tua tana lei hahi dika soko tara gonighi), maia ghua te too subo igaa na lei maumanu vola.”
ZEC 1:1 Tana aluni na vula tana niani na niulu ta nina vunaghi pungisi na vunaghi haba Darius, ma Lord te nia hea na kokoe eni, vania na prophet Zacharis na dalena Berekiah na kukuana Iddo.
ZEC 1:2 Inau, a Lord, tu rutu sule ngangata vanira na lei kikiamiu.
ZEC 1:3 Keri ke, kau bosa vanira na vure, Aeni na hava a lord puku ni maana, te bosa.
ZEC 1:4 Kau bei vaghara na lei kukuamiu gaira tara mua rongo tana bona na diki prophet te bosa vanira. Aeni na nilabumiu te dika makau betoi tua na lei gehegehe miu tara dika.”
ZEC 1:5 Na lei kukuamu mana lei didia prophet tara mate udolu tua.
ZEC 1:6 Haiva ka, mana lei totobo tu bosai vania na lei nigua na tinoni ni lutu na lei prophet tara kale tua ta lei kukuamiu, te vagha tu bosai ke ghaghua iga tua. Keri te vagha na didina, tara tughu lio mara ghaghua, Ighai tai holai tua ta lord na ha'a tai pitudila itatana. Agaia te gonighi na lei totobo te bosai tua.
ZEC 1:7 Tana vula February hangavulu lima na bongina tana ruani na niulu ta nina vunaghi pungisi na vunaghi haba Darius, a lord te nia vetena na rongorongo vania na prophet Zechariah na dalena Berekiah na kukuana Iddo. Zechariah te bosa:
ZEC 1:8 Ilokana na mabubu tana ghobuna na bongi hau, Inau tu righia na sakai na tinoni te sopou ivuvungana na horse sisi te tughuru ighobuni na lei ghai ilokana tana pile boboko. Mi murina gaia na lei horse sisi te tughuru ighobuni na lei ghai ilokana tana pile boboko. Mi murina gaia na lei horse sisi, melasi maira na lei horse pura, kolura na lei tinoni tara sopa haghelighi.
ZEC 1:9 Mi inau tu huatia na agel ahei agaia te kokoe kohiu, “nigua na lord, na hava kara ghua na lei horse raini?” “Inau ku tatei vaigho” e ghaghua na angel.
ZEC 1:10 Keri na tinoni te tughuru tana ghobuni na lei ghai te tughunia, “Agaira rakiri a lord te vetenara na righitaoniana na maramana.”
ZEC 1:11 Agaia tara sopou ivuvuagadia tara tutughuni vania na angel nina a lord, agaia te tughuru i ghobuni na lei ghai, “Ighai tai righikililia tua na maramana, mana maramana udolu tara mai tana mabo tua.”
ZEC 1:12 Mi tana bona te rongovia eni, ma nina agel lord te nia kolivuti na kokoeliulivuti eni: Lord pukuni maana, te vitu hangavulu na niulu tua itaeni igoe to rutu vanira na Jerusalem mana lei komu ni Judah. Ke ghua nigha vaho tua geko tatea to ghoi dolovira oli tua.
ZEC 1:13 Ma lord te ma kokoe na kokoe ni veiarovi mana kokoe ni patupatu vania vuani na angel te kokoe vaniu.
ZEC 1:14 Mana angel te bosa vaniu, “Ko nia ghu'u na rongorongo eni ge na lei vure udolu kara rongovia! “Nigua na dolo vania Jerusalem mia na ghotu Zion te ngasi me laga ngangata.
ZEC 1:15 Hauva ke, mi inau tu rutu vanira na lei kema keha tara nia talu nagho mara tona haliu na kabumabo me vagha tara tatoghi tana lei vahola. Mu rutu oile kikia vanira ghua vanira lei nigua na vure, hauva ka mana lei kema tara toro ngangatara va vulea ta vigua na ghanaghana.
ZEC 1:16 Hauva ka ma aeni na ha'a te bosa lord: Inau tu pulohi mai tua ge ku tatea nigua na vei arovi vaina Jerusalem. Anigua na vale tabu kara ghoi kisua olia eghaghua lord puku ni maana mana goni diana na komu Jerusalem.
ZEC 1:17 Mo ko ghoi bosa ghua te vagha eni: Aeni ghua a lord puku ni maana te bosa: Na lei komu sule ni Israel kara ighoe goni oli udolura maka reirei uto, ma lord ke ghoi patupatu Zion me ke vilikeha Jerusalem geke nina heghena.
ZEC 1:18 Mi inau tu rei va, mu righiva evati na kala te vaghai na kala ni buluka.
ZEC 1:19 “Na hava raini?” Inau tu huatia na angel, gaia te kokoe kolu'u. Ma gaia te bosa vaniu, “A gaighi na lei kala raini ke te vaghara lei kema keha tara loghoa na maana tu sule, mara ghuru horura na vure tana lei komu Judah, Israel mi Jerusalem.”
ZEC 1:20 Ma lord te ghoi tatei vaniu ghua e vati na tinoni tara tabe hammar tana limadia.
ZEC 1:21 “Na hava kara mai gonia na vure raini?” U ghanghua vania. Mana angel te bosa tughu. Na lei mane lutu iron ke gaira kara mai gekara lavi mataghuniadira ra vati na kala tara havukaghinira na Judah. Agaira ke sonihorura makara durakera.”
ZEC 2:1 Mi inau tu ghoi rei kilihu, mu na tinoni kelua na aho ni kakage tana limana.
ZEC 2:2 Mi inau tu huatia, “Ivei ko va'a.” Ma gaia te bosa tughu, “Inau ku kagea Jerusalem, muku righi Ivei te vagha na volapana, mi vei te vagha na darona.”
ZEC 2:3 Mana angel te kabukolu te va tona me va'a sodoa evuani na angel te va mai tatana.
ZEC 2:4 Ma sakai na angel te bosa, “Ko mina tua, mo ko bosa vania na gari mane, siki bongi Jerusalem ke subo auvule ga na tinoni i pari bebetena na vokovoko ni komu; kolure didira na lei maumanu hauva ka, makara va mahebora so iga.
ZEC 2:5 Mi inau, inau heghegu tua ku vokovokona muku righitaonia, vagha na lake kililia Jerusalem, e ghaghu na maghutu. Mi inau ku marara ilokana na komu.
ZEC 2:6 Ma Lord te bosa, “Kau tokeha, kau sogha sania na komu ilau, Inau tu neghau gekau sebala tua tana vati ni matakena na ghuri.
ZEC 2:7 Kau mai tokena! Kau sogha va i Jerusalem, mi ghau ghua tau kabu pipiti i Babylon.
ZEC 2:8 Mi murina na pile bona ni rongoragha, a lord pukuni maana te niu vetena itadira na lei kema tara vunaghi miu mara vahaghi taili ghau. Ge bosame ghaghua, siki sakai vahaghilaitigho te vagha te dikala tua nigua na pukuni totobo lologho.
ZEC 2:9 Mi nau ku haua na limagu muku vahaghi tailira, ma didira tinoni ni lutu kara gitora. Geko ghililaighoe a lord pukuni maana te veena i saighua.”
ZEC 2:10 Ma lord te bosa me ghaghua, ko togotogo mo ko rivurivu nimua Jerusalem, na pukuna inau tu mai tua geku ghahau ghobumiu.
ZEC 2:11 Mana lei kema kara baebase kolua lord tana dani keri, ma gaira ghua kara nigua na vure. Mi inau ku ghahau tana ghobuniu, gekau ghilala a lord te vetenau geku mai tamiu.
ZEC 2:12 Mana komu i Judah ke nina komu lologhu lord ilokana bona tabu keri, ma gaia ke ghoi vilia ghua Jerusalem geke nina komu heghena.
ZEC 2:13 Kau todore ghau na maramana udolu inaghona lord ma pukuna agaia te horu mai kokou tana malei kabuna.
ZEC 3:1 Mana angel te tatea vaniu, Joshua na mane sukaghi kamanaghi te tughuru tana nagho nina angel lord. Ma Satan ghua ga te tughuru tana levu madolona na angel, te hughuhughua Joshua te subo ba totobo.
ZEC 3:2 Ma lord te bosa vania Satan, “Inau, a lord, tu nighi sika nimua na bosa i hughughu to nei, Satan. Eo, ma lord, te valia Jerusalem, te hace pungisigho. Aeni na tinoni te vagha tara kerea me vavu tana lake.
ZEC 3:3 Tana bona joshua te tughuru tana naghona angel lei nina tivi tara sosoko ni meto tua.
ZEC 3:4 Mana angel te bosa vanira na balu tinoni ghua ikakeri tara tuguru ga, “Kau sua kehai lei nina pupulu meto.” Ma gia te ririu vania Joshua me ghaghu, “Ko righia inau tu hola kehai tua na lei palumu; mo ko righia taeni inau tu vahegho na lei tivi tara vaolu mara utoutoa.”
ZEC 3:5 Mi inau tu ghaghua, “Mei tea ke talua na kepi vaolu ni mane sukaghi uluna?” Ma gaira tara talua na kepi vaolu na mane sukaghi tana uluna mara pupulua ma na tivi vadu tana bona na angel nina lord te tuguru so iga.
ZEC 3:6 Keri ge na angel nina lord te kokoe ngangata vania Joshua me me ghaghua,
ZEC 3:7 “Aeni na ha'a a lord pukuni maana te bosa. Ma geko taonighi na lei nilabugu mo ko goni taonighi na lei vetena, keri vaho geku hegho na maana na righitaonia nigua na vale tabu maia na lei bona tabu te kililia. Muku lubatigho geko horu mo ko haghe tana naghogu kohira gaira tara ghahara itagua.
ZEC 3:8 Ko rongoviu mai, Joshua na mane sukaghi kamanagho, maira ghua arahei ghua tau mane sukaghi ighau te vagha na vaughilala-ani na lei totobo uto kara mai. Te situ tua geku hola mai nigua na tinoni lutu, Branch. (Messiah)
ZEC 3:9 Itaeni kau righia Inau tu talu na vatu inaghoa Joshua, a sakai vamua na vatu me loghoa e vitu na matana. Mi inau ku gerea ga sakai na gegere vuvunga, e ghaghua lord pukuni maana, Inau ku hola kehai na paludira na vure tana komu ta sakai bongi heghena.
ZEC 3:10 Mi tana bongi keri, e ghaghua lord pukuni maana, sopa sakai itamiu kau nongira na lei kulamiu kara mai tana komumiu makau tuvalia nimiu na dolo mana togotogo.”
ZEC 4:1 Mana angel te kokoe kolu mi inau toro pulohi me alihiu, te vagha tu maturu.
ZEC 4:2 “Na hava to righia taeni?” e ghaghua. Inau tu bosa tughu, “Inau tu righiana malei sopou ni tari bulu tara gonia nia na gold. kolua na popo ni kokolo i vuvungana. Talighutia na popo e vitu na bulu, mara sopa ighoe na vatei talu ghalodia.
ZEC 4:3 Mau tu righia e rua na ghai na loive, sakai sopa levuna na popo.”
ZEC 4:4 Mi inau tu huatia na angel, “Inigua na lord, na hava raini? Na ha'a na ghanaghana ilokani?”
ZEC 4:5 Mana angel te ghaghua, “Omua ghilala?” “Taho” nigua na lord,” ghaghua vania.
ZEC 4:6 Mana angel te bosa vaniu, iani gaia a lord te bosa vania Zerubabel: Te mua totobo to hughitia te mua mai tana laga, mi tana tarunga, ghaghua a lord pukun maana.
ZEC 4:7 Taho, sughua na ghotu, ke tughuru pungisia na halautuna Zerubbabel: Me ke taotano na ghotu ta nina sara mai! Ma gaia ke talua na vatu tana vale tabu mana vure kara nina ghaeghahe: God ke va tabua, God ke va tabua.
ZEC 4:8 Me ghoi mai vaniu so a sakai na bosa itatana lord:
ZEC 4:9 Zerabbabel tu vilia gaia ke gonia nigua na vale tabu, ritini tana sosokona. Ge kau ghilala a lord te vetenau inau.
ZEC 4:10 Kau bei nia hughuhughu na pile vuivuni, na pukuna lord te nia togotogo te righia na lutu te vuivuni tua, kau vaevane na maemanena tana limana Zerubbabel. Ma gaighi ra vitu na bulu e vitu na matana Lord te mata veiveia na maramana talighu.”
ZEC 4:11 Mi inau tu huatia na angel, “Na hava na ghanaghana gaighi rua na ghai ni olive toro sopa sopu ilevu ni levuna na malei sopou ni bulu,
ZEC 4:12 mana hava ghua e rua na oto ni mane nia na golu toetore toro toetore horu ga na kokolo?”
ZEC 4:13 To mua ghilala,” e ghagha. “Taho nigua na lord,” u ghaghua vania.
ZEC 4:14 Ma gaia te ghaghua vaniu, “Agaira tara tughutra erua tara siusiura kara hanga lord na righitaoniana na maramana udolu.”
ZEC 5:1 Mi inau tu ghoi rei va mu righia na buka tabu te lovo tana oka.
ZEC 5:2 Mana angel te nuatiu, “Na hava to righia?” “Inau tu righia na buka lologhi te loko kokou.” Ughaghua vania. “Mete tate te mana tolu hangavulu na darona me hangavulu lima na feet na volapana.”
ZEC 5:3 Ma gaia te bosa vaniu, Na buka lologhu te logoa na lei dete vanira na lei kema lokana pari Ta sakai na levuna te bosa me vanira gaira kara gito kara agu ghuru kehara tana pari. Ma gaira kara bosa dikala taboa kara tuva kehara tana pari.
ZEC 5:4 Aeni na ha'a a lord pukuni maana te bosa'a. Inau tu ma vetena na mate eni tana valedia rana tinoni gito, mi tana valedia rahei tara bosa taboa na ahagu. ma nigua na rutu sule ke ghaha ilokana na vale keri polo ke durake udolu tana lei ghai mana vatu soko.”
ZEC 5:5 Ma angel te kokoe kolu'u te mai itagua me ghaghua, “Ko rei tada! mo ko righia sakai na totobo te tate mai kokou.”
ZEC 5:6 Inau tu huatia, “Na hava na totobo ia?” Ma gaia te bosa tughu vaniu, na totobo keri ke na kei na vatei kageani na vuavua, mete vanughia na paludiva na lei tinoni tana pari.”
ZEC 5:7 Mi tana bona tara hangavia na papatana na keri, a sakai na vaivine te sopou ilokana.
ZEC 5:8 Ma angel te ghaghua, “Na ahana na vaivine eni ke, gekegeke dika,” ma gaia te ghoi vongoti dia nia na papatana.
ZEC 5:9 Mi inau tu rei va'a mu righira erua na vaivine toro lovo mai tamami, kolui toro nighi lovo na ghata tana ghuri. Na ghatadia te vagha na ghata ni manu kama, mara hola na daroa na kei moro nia lovo dato ikokou.
ZEC 5:10 Mi inau tu huatia na angel, “Ivei koro hola va na kei.”
ZEC 5:11 Ma gaia te bosa tughu, “Tana komu i Babylon, ivei kara kisua ga na vale tabu ke gonidila tua, ge kara talua iga na kei tana malei sopouna.
ZEC 6:1 Inau tu ghoi rei va mu righira evati na taitakiro tara mai tana ghobudira e rua na ghotu halo.
ZEC 6:2 na vuivuni ni taitakiro ke na horse sisi te laghia, me ruani na horse bili.
ZEC 6:3 Me toluni na horse te tunutunu me puraha.
ZEC 6:4 Mi Inau tu huatia na angel te kokoe kolu'u, na ha'a na lei totobo raini, ghe nigua na lord?”
ZEC 6:5 Ma gaia te bosa, raini ra vati na tarunga ni kokou tara tughuru tana naghona lord tana maramana udolu. Agaira tara righuhoru gekara ghonia nina lutu.
ZEC 6:6 Na taita kiro te laghia na horse bili te tona va hau, na taitakiro te laghia na horse pupura te tona va i boko, mana horse te laghia na horse te tunutunu paraha te tona va longa.
ZEC 6:7 Ma gaira tara loghoa na maana te sule mara liona ngangata na ton, ge kara righitaonia i muri ni nagho sogha halavu tana maramana. Ma lord te ghaghua, “Kau tona makau righitaonia na maramana.” Ma gaia tara tona gekara va righitaoni.
ZEC 6:8 Ma Lord te vetenau me ghaghua, “Agaira tara tona ilau kara va taluatea nina rutu na nigua na tarunga iga.”
ZEC 6:9 Mi inau te ghoi saraviumai a sakai nina rongovengo lord.
ZEC 6:10 Ko holai na hevei oli kara hegho rana vure kabu pipiti i Babylon. Kara mua rua ni sara mua ke, meko va sodoea tua tana komuna Josiah na dalena Zephaniah.
ZEC 6:11 Holopangotoghi didira na hevei oli mo ko gonia na kepi ni vunaghi ma na gold mana silver. Makau talua na kepi na kepi ni vunaghi tana uluna Joshua na dalena Jehozadak, na puku ni mane sukaghi haba.
ZEC 6:12 Ko bosa vania te vagha na ha'a lord pukuni maana te bosa, Aeni lagana, me ke gonia nina vale tabu lord.
ZEC 6:13 Agaia ke gonia nina vale tabu lord, ma gaia ke hola na vunaghi haba ma gaia ke vunaghi vagha na vunaghi haba tana malei sopouna. Ma gaia ke lutu vagha ghua na mane sukaghi. Ma rogaira koro lutu koukolu vamua ta sakai lio maemane mana mabo vamua.
ZEC 6:14 Na kepi ni vunaghi ka vagha na vatei ghanaghana oli ke ghaha ta nina vale tabu lord ge kara holoha nia rahei tara nia hevei te vaghara Heldai, Tobijah ma Jedaiah maia Josiah na dalena Zephaniah.”
ZEC 6:15 Subo tana lei komu hau kara mai makaragoni olia nina vale tabu lord. Mi tana bona te kale eni, ge kau ghilala a lord te vetenau mai tamiu. Na lei totobo raini ke kara kale, ge kau taeni utoe lei ninia vetena a lord nimiu na God.
ZEC 7:1 Ilokani ra vati na ni ulu Darius te vunagi habba, mi tana vatini na dani tana hiuani na vula, na vula ni (Kislev). A LORD te kokoe me vaniu.
ZEC 7:2 Rana vure ni Bethel tara nia vetena Sharezer ma Regemmelech kulura nia rana ghadira na udu gekara va tana valetabu ta LORD geke vaa hera na vauto.
ZEC 7:3 Ma kara va huatika rana Priest kolura rana Prophete na huahuati eni: Ivei te ghaghua kai nia taonahaliu sana maturu too, na pukuna na dudurake tana vale tabu, kolua nia na maturu too tai nea tana limani na vula tai nea tua tana lokani na lei niulu? raini ni?
ZEC 7:4 Ma eni gaia nina bosatugu a LORD te va heu.
ZEC 7:5 Te ghaghua, ko bosa vanira rana vure kolura rana Priest, tana bona tara gonia na maturu too kolua nia tara roku i lokana e limani mana vituni na vula tara gonighi i lokani ra vitugangavulu na niulu ke, au mua gonighi na vetei talumava'agu i nau.
ZEC 7:6 Mi tana bona tara vanga mara inu, ra nei vania na uto adira.
ZEC 7:7 A eni na hava a LORD te bosa vanira rana Prophet tara mai tua i nago vaa tana bona vagana keri Jerusalem te rongoraghagha me vonughia na vure, mi tana bona vagana gua keri, rana vure tara mua ghahara vamua i lokana na komu, pile tara taligutia na komu sule. mi paleva longana kolua nia paleva bokona mi tana pukuni na lei gotu gua.
ZEC 7:8 A LORD te va hea Zechariah na rongorongo eni.
ZEC 7:9 Daro ni bona mai tua te hera na hovepungisi eni vanira nigua na vure. Mi taeni tau vaevanea na dete te sara tua, makau talu tatea na kikinima mana vei arovi vania sopa sakai i tamiu.
ZEC 7:10 Kau bei hugahugura rana matesasani, (rana gari dale samu) rana garipile te taho tamadira, rana tinoni hagemai tara hagha kolugau pa siki sakai te ghaha tana vahola. Maku bei gonia gea siki padalagi ke nera ge kara pepora tegedira.
ZEC 7:11 Hauva rana kulagu na vure raini tara mua manaha mara rongoveu. Me vovongo na ghanaghana dira.
ZEC 7:12 Me nea na tobadira gera kutuvatu na pukuna tara mua rongovia na tarai, tara bosai vanira tua rana prophet tara ghahara mai tua i nago vaa. me neu ge u rutu papara.
ZEC 7:13 Na pukuna tara mua rongo tana bona tu kokoe ke, mu mua bosa tugu vanira tana bona tara kokolivuti.
ZEC 7:14 Me vagara na lualua te gari kolilira tara ghahara tana lei komu sule. Mana pari baubahu eni te ghaha kokoba me taho ahei ke gaha igaa.
ZEC 8:1 A LORD pukuni maana te vaa hea Zachariah na rongorongo eni.
ZEC 8:2 E daronibona mai tua te liogu geke hanga Jerusalem na pukuna nigua na puku ni dolo vanira rana vure. Na dolo ia keri te neu ge u rutu vanira rana gana na kana.
ZEC 8:3 Inau ku ra oli i Jerusalem, nigua na komu tabu muku haghau iga. Te vagha ta gilala mai tua na komu te tabu utuni mana gotuna a LORD puku ni maana te tabu me hagha mai tua.
ZEC 8:4 Me vagha gua rana tonikama mane marana tonikama vaivine tara tonikama ngangata tua mara tabe totoghona tanan bona tara saleutua. mara sopopopou tana lei loa ni komu.
ZEC 8:5 Mi tana lei halautu kara goi vonu iga rana lei gari mane movana gari vaivine kara gougonu.
ZEC 8:6 Rana lei kema tara ganapulohira ke, ke vahola vanira. Hauva me ke mua tangomana na vahola vaniu inau.
ZEC 8:7 Inau ku vavolara rana kulagu na vure tana bona-dira, tara lavi horura iga.
ZEC 8:8 Muku laviolira mai rana sodu i uluna mi bokona ge kara mai ghahara i Jerusalem. Ma gaira kara nigua na vure mi nau didira na God. Ma nigua na rigitaoni mae mane i vuvunga dira tana lilabu te maemane.
ZEC 8:9 Kau tuguru nagsi! Igau tau goi rongoviloigi so na lei kokoe rana prophet tana bosai tana bona tau vuivunia na gelivagi tau gonia tana bona tau vuivunia na tuguruvaghi ni oliana nigua na vale tabu.
ZEC 8:10 I naghona na bongi rakeri, e taho ahei ke tangomana na peluana na tinoni pana maumanu, me taho gua ahei ke vola tana kana. Ni pepo olighai hegemami sono.
ZEC 8:11 Hauva mi nau tu raghoviginira sopasopara tara vola tua aana kema raini.
ZEC 8:12 Didira rana subasuba geva kara mabo. Marana sloaloni kara vangaga, na pari ke vunguvunguga, me ke subo gua na uha. Mi nau ku vahera na vauto ra nigua na vure tana lei kema tara vola oli tua.
ZEC 8:13 Rana vure ni Judah mi Israle! Tana bongi tara pasi rana vure tona mai tara varangara hegedira nia na kokoe te ghagua, geva na ngengere ia sono ke kalegau tevaga te kaba i Judah mi Israel! Mi gera i nau ku vavola ghau. vaho ge rona vurehagemai rakiri kara bosa vanira hegedira. geva kau lavia na vauto ia sono te va mai i Judah ni Israel, me neu ge u tugurungasi mu mua matagu.
ZEC 8:14 A LORD pukunimana te gagua, tana bona rana lei kikiamiu tara neu ge urutu, u ghanaghana geku hera na totoro, mu mua tugua tua na (liogu) mu gonia na hava tu ganagana.
ZEC 8:15 Hauva mi taeni, i nau tu gonagonaa geku vautora rana vure ni Jerusalem mi Judah. Keri ke kau bei matagu.
ZEC 8:16 Raini na lei totobo kau gonigi mugua; kau nia sopa kokoe na utuni. Mi tana bona ni detedete ke kau nia dete na utuni-raini ke negau ge kau dolo.
ZEC 8:17 Kau bei padalaginighi na lei levu ke sikala sopa sakai tamiu. Kau bei nia hevei na tutugu sorisori nia na papari. Inau ke, u mua soloria na pegopego, ma gigirou mana vokavoka.
ZEC 8:18 Ma LORD puku ni maana te goi bosa vania so a Zechariah!
ZEC 8:19 Na maturutoo tau gonigi tana vatini, limani me vituni mana paregoni na vula kaa, ke liliu ni bonginivale ni togotogo mana rivurivu vanira rana vure ni Judah. Makau toloria na utuni mana mabo.
ZEC 8:20 A LORD pukunimana te gagua, na bona ni aho igeva ke saramai geva rana vure tana lei komu kara mai i Jerusalem.
ZEC 8:21 Rana vure ta sakai na komu, kara gagua vanira rana vurena sakai na komu, I gai ke, kai holahaba a Lord puleuni maana makai koliouti vania ge ke hagai na vauto makau mai kolugai.
ZEC 8:22 Ra subo na vure kolura ma rana komu sule tara laga gera kara mai i Jerusalem, kara mai ni holohabaana a Lord puku ni maana, makara kolivuti vania gekeva hera na vauto.
ZEC 8:23 Mi tana bongi vaganira keri, ra hangavulu na tinoni tonamai kara vaa butumai tana binaboli ni Jew ma kara gagua, igai tai liona ge ka tuvalia koukolua ni miu na vauto. Na pukuna tai rongovia a Gdo te kabu kolugau.
ZEC 9:1 Aeni gaia na bosana LORD; e talua na kokoe mava geke tororai na bubulo i Hadrah, kolua nia na komusule i Damascus. Me mua vanira vamua kemana i Israel, me vania gua na komu nagho i Suria a nina LORD.
ZEC 9:2 Hamath, na vovokana i Hadrach, a gaia gua anina na bona. Kolura nia na komu sule i Tyre ni Sidon, maia sisira na naunau manaha.
ZEC 9:3 Rana Tyre tara gonighi na lei vale tara base ma base vanira heghedira mara varadatoi i ga e subo ni silver mana gold te sakai na vataa na reirei dira vaghara tara meto.
ZEC 9:4 Hauva ma LORD ke lavikehai vania na havaa te logoi me ke sonigi nina na lologho i lokana na tahi, mana komu sule keri ke ghani taghalaghi nia tana pari.
ZEC 9:5 Na komu sule i Ashkelon ke vaevanea na hava te kale ma gaia te matagu mana komu sule i Gaza ke vaevane gua me ke vagaghi taili ngangata. Vaga gua i Ekron, ma nina ganagana sila gera ke dikalioga. (vahagitailiga). Gasa geva ke sivilaginia nina na vunagi habba, mi Ashkelon geva kara samasania me ke arohaa.
ZEC 9:6 Rana vure kara mai lolola makara gahara i Ashdodo, ma LORD te bosa, mi nau ku mua talunagora rana vure obo ni Philistia raini.
ZEC 9:7 Me ke mua daronibona kara ganighi rana vinahi ke ghahai iga na ghabu, pana balu vanga tara tovongia gaira udolu tara ghaha olira kara nigua na vure. Makara vagara rana kemana Judah. Rana vure ni Ekron kara vamai sakai makara nigua na vure vagara rana vure ni Jerusalem tara gagua iga.
ZEC 9:8 Minau ku righitaonia nigua na pari (bona) muku vatoghara rana kusumate tara vaa mai tona hali iga. Mi nau leu mua taladira rana vure hugubosa raini ge kara nira veteihaa rana kulagu na vure gua minau na vahagitaili.
ZEC 9:9 Kau togotogo makau rivurivu gau rana vure ni Zion makau nia ghua na togotogo igau rana vure ni Jerusalem. Kau vaevanea vaa, ni miu na King te mai vaniga. E mai kolu uvete, me lagavule. Hauva me talupilea, me haehage i vuvungana na donkey. Kolua na dalena, na maumanu te talupilea hegena me mabo.
ZEC 9:10 Ma LORD te bosa, Inau ku ghadarui rana taitakiro ni veilalabui i Israel. Ma rona hose i Jerusalem, rana baghe tara nigi veitalabui kara dikalai. Ma nimiu na King ke (talutatea) puputua na mabo i gobudira rana kema soko. (nina na vunagi ke sara itana sosokona mana sosokona na tahi) I geva ke vunagini rana tahi i sosoko mi sosoko, kolua nia na beti tina i Euphrate me ke sara tana sosokona na maramana.
ZEC 9:11 Ma LORD te bosa, Na pukuna igua na baubahu i tamiu, a keri gaia na ghabu te pitikolua na sukaghi. Inau ku tatavahale gau, muku va vola gau tana giluni beti tara pongogau iga.
ZEC 9:12 Kau oli, igau tau ruguhoru keha, tau loghoa na ganagana dila. Kau oli tana komumiu tau vola iga, inau tu bosa vanigau itaeni, inau ku tuguolia auvulea vaa na hava tara gonia vanigau nia na vauto ta nimiu na lei vahagi taili soko.
ZEC 9:13 Inau ku nea Judah, me ke vaga didira na baghe rana vune veilalabui mi Israel ke vaga na kuali mi nau ku nera rana mane ni Zion, me ke vagara na Kadu, ge kara pepora nia rana mane ni Greece.
ZEC 9:14 Ma LORD ke goi tate vanira nina vure, me ke nia vana nina na kuali vaga na viti ni viviha. Ma LORD pukunimana, ke locua na uvete, me ke sakusakutua vavungana na tahi tana sodu i longa.
ZEC 9:15 A Lord pukunimana, ke pilapilura nina na vure, ge kara lagavulera ra gadura na kana me ke tave vaga na ghabu ni sukagi: me kolava vaa tana bela tabu nia na popo.
ZEC 9:16 mi tana bongi vagana keri. A LORD ke vavolara nina vure, vaga na tinoni rigitaoni sheep, te rigitaonira nina lei sheep tana kakale makara ghahara tana marara taa didira na bona (pari) vagara na vatu (utotuoa) ni pitiulu marara.
ZEC 9:17 Ivei vaho tua te vagaa na utona mana ghaugharuna na bona i gera rana vure udolu kara totolo dato mai, makara laga auvule nia na lei vuaua mana wine.
ZEC 10:1 Kou nongia LORD na uhaa tana bona ni koburu. A gaia LORD hegena vamua ke nia hevei na uhaa tana parako me ke togotogo horu mai, ke nea na levuna na komusule geke maumanu vanira gaira udolu.
ZEC 10:2 Rana vure tana nongia na titinoni geke hangara me ke hera na (ganagana uto) (manaha) me ke hera mai na hava tara liona, me ke liliu ni butuli. Hauva mana bosatugu tara lavia ke, na sori mana bule, na balu tara toghitoghi maturu bole, Hauva mana hulihahi ghau, na bosa patupatu tara heghau ke, ra taho na pukuni mana vure tara hogohara me vaghara rana sheep asi, me hahi na lio dira na pukuna e taho ahei ke mane nagho vanira.
ZEC 10:3 A LORD te bosa, inau tu rutu vanira rana vure hagemai tara vunagi dura rana kulagu na vure, mi nau ku vahera na totoro rana vure ni Judah ke, ra nigua mi nau a LORD pukunimani ku righitaonira, ma gaira LORD pukunimane ku tighitaonira, ma gaira kara nigua na hose ni veilalabui ma kara (mana-auvule) laga ngangata.
ZEC 10:4 Mi ghobudira, kara mai rana mane nagho rana huhuli ma rana tinoni arevagi ge karu tabekolura nigua na vure.
ZEC 10:5 Rana vure ni Judah gera kara lagavule vagara rana mane veilalabui tara turi bitahorura ghadira na kana tana rerepa ni halautu tana komu. Agaira kara pepo na pukuna a LORD i ghobudira ma kara lagavulera me haba vaa na vunagia nagona na kana.
ZEC 10:6 Inau kei nera rana vure ni Judah ge kara laga: muku vavolara rana vure ni Israel. Mi nau ku va hera nigua na veiarovi, mu lavioli udolura vaa tana komudira vaga tu nera mai tua iga, tu mua nira ghighirou (murilio). Inau a LORD didira na God: mi nau ku bosatuguni didira na koluvuti.
ZEC 10:7 Rana vur ni Israel kara laga vagara rana kisumate Ma kora togotogo vaga tara invua na wine. Ma rana vaivaridira kara ghanaghana olia na lagavule eni mekeae togotogo ni pukuna na hava a LORD te gonia vanira (tua).
ZEC 10:8 Inau ku holora nigua na vure muku vahi kolura mai muku vavolara muku nera ge kara suboauva tara ghagua tua iga te padi.
ZEC 10:9 Sakai vamua tu hera mara gaha kolilira tana lei kema ma gaira tana bonahau, geva kara ghanaghanau mai so. Gaira kolunira rana dlaedira kara vola ma kara oli koukolu mai tana komudira.
ZEC 10:10 Rana Egypt ma rana Assyria kara hola olira mai ma kara talugonira tana komu dira oli. Mi nau ku taugonira tana komu dira oli. Mi nau ku talugonira guai Gilead mi Lebanon gua mana bona kei, ke vonugia na vure.
ZEC 10:11 Tana bona tara tona haliua na tahi ni gunaguna. Inau a LORD ku labuvoka na tahi, me ke mamaha me ke sara tana borona na beti tina i Naele (Nile) Rana vure ni Assyria rana talunago kara talupiera negedira kolura nia na komu sale Egypt kora sivilaginia na lagadira.
ZEC 10:12 Mi nau ku laga olira rana kulagu na vure, makara holohabau maia kara taoniu, inau a LORD tu bosa.
ZEC 11:1 Hangavia na mataulamu i Lebanon, mana lake ke ghanitaghalaghi nighi raan ni mua na ghai na Cedar.
ZEC 11:2 Kau tangi mate makau karakolobu rana nimiu na ghoi rana Cypress maia rana Cedar tara tumu horu; rana ghai utoutoa rakeri tara dikalasokoi tua. Kau tangi mate makau karu kolobu rana nimiu na ghai rana oak tara tagalaginigi i (Bashan) rana nimiu na huguru ni ghai tana leao tara tumu horu.
ZEC 11:3 Rana vunagi i tamami tara nia tangi na dikalio na pukuna didira na puku ni totobo tara tagalaghi. Kau rongovia didira na ngurunguru rana Lion, na pukuna na komu dira na leao ni Jordan te tagalaginia.
ZEC 11:4 A LORD nigua na God te bosa vaniu, ke raghago na tinoni rigitaoni sheep vanira rana ovu ni sheep i geva vasono makara paheahera.
ZEC 11:5 E mate sokora tua na vunagidira, ma kara mua goi nira kale totoro gua, ma gaira tara sabirighi mara gagua, holohaba LORD! I gita ta lologho tua! sugua didira na tinoni ngitoni sheep te mua arovira.
ZEC 11:6 Ma LORD te bosa, inau ke mua daro ni bona ku arovia na tinoni ni maramana. minau oli hegegu ku talura rana vure sarana nina na maana sopa vunagi dira. Rana vunagi rakeri kara durakea na maramana, muku mua goi vavolara tua ta didira na mana.
ZEC 11:7 Ra hei tara holara mai mara sabirighi rana sheep, tara peluu geku hangara, mi nau tu goi vungai dira rana sheep rakiei tara gonidilara ge kara matera. Mi nau tu tabei ra rua na ghai. Sakai tu vatua nia, ““Holouto” mana ruani tu vatua nia “Sakai Sonikolu” Keri ge ungitaonira na ovu ni sheep.
ZEC 11:8 Inau tu pitu mu vadangitai i tadira ra tolu na tinoni righitaoni sheep, tara niu ghighirou, mu tabotabo geku pereperetera i lokana sakai matapono na vula.
ZEC 11:9 Keri ge u bosa vanira rana sheep, “Ke mua daronibona ku nimiu tinoni righitaoni. U lubatia a hei ke mate, ke mate. Mu lubatira ra hei kara vokavoka kara vokavoka (Destroyed). Mara hei tara ghonaoliva kara pepora heghedira.
ZEC 11:10 Keri ge u hola na ghai tara holoa nia a “Holouto” nu gotia, geku hurakea nia na baubahu te va hera a LORD rana lei kema soko.
ZEC 11:11 Keri ge na baubahu te tatoghi tana bongi keri. Ra hei tara holara mai mara sabirira rana sheep tara toghatoghau, mara righigilala a LORD te bosa utunia na hava tu gonia.
ZEC 11:12 Mi nau tu bosa vanira, ke va liomiu ke, Kau va heu mai na pelugu. Me ke vaa taho ke, ma kau tabei sono. Ka kaeri gera pelu nia ra toluhangavulu na silver te kaekagena na pelugu.
ZEC 11:13 Ma LORD te bosa vaniu, ko talui tana vatei talu sekeni ni valetabu, keri ge u holai ra toluhangavulu ra rongo silver, tara ganagana te kaekagegu vamua mu talui tana vatei soni hevei lee.
ZEC 11:14 Miruna keri, ge u gotia e ruani na ghai, tara vatua nia “sakai sonikolu,”
ZEC 11:15 Ma LORD te bosa vaniu, ko goi vatoga sheep oli, moro tugua na malana na vatogha sheep te mua maemane.
ZEC 11:16 Inau tu vilia (talua) tua na vatogha sheep ke righitaonira rana sheep. Hauva, me ke mua hangara rana sheep tara, matamata mara vokavoka: Me ke mua kenara gua tara sivi, pe ke va mavora tara kakale, pe ke va kutira tara korukoru me ghania na vinahina me gotighi na kalaa tana tuana. (na guguu ni tuana) (hoofs).
ZEC 11:17 Vatei arovianmu igoe na vatogha dheep sorisori, e pitudilago tua na dete, ma pukuna to samasanira ni mua rana sheep. Rana kusumate kara turi bita nimua na maana. Ma rana valana kara labu lugui, mana mata madolomu ke tona ni rorodo.
ZEC 12:1 Aeni na rongorongo vania i Israel te bosa LORD, a LORD eni te vilivoka na oka, me gonia na maramana, me hea na vola na tinoni te goi bosaa eni.
ZEC 12:2 Inau gera kunea Jerusalem geke vaga na kapu ni wine; na lei kema tara lakigutia kara mai inu maka tapole vagara tara taranga. Ma tana bona surarua Jerusalem (Besiege), rana lei komu pile tara taligutia Judah tara suravira gua.
ZEC 12:3 Mi tana bona na bongi keri ke mai, geva ku nea Jerusalem vaga na vatu sule me mava ngangata, a kei na kema ke tabotabo geke ghatea, geva ke kale totorona geva rana lei kema soko tana maramana kara talukohira didira vure veilalabui ge kara pepe kolura.
ZEC 12:4 Mi tana bona vagana keri, inau ku lavimatagudira ra didira na lei hose, mu nera ra hei tara hagelira kara mua talugoni na manahadira. Mi nau ku talua nigua na vatoga itedira rana vure ni Judah minau ku rorodora didira na hose na gadira na kana.
ZEC 12:5 Ge rana kemana Judah kara bosa tegedira, a LORD God puku ni maana te vahera na laga ra nina vure tara gahara i Jerusalem.
ZEC 12:6 Mi tana bona vaghana keri, inau ku nera rana kemana Judah ke vagara na lake tana tautalu asi, panahugura ni vuavua tara mada tua-ma gaira kara durakera rana lei komu taligu tana lei kema. Marana lei vure ni Jerusalem kava gana majebura sono tana komudira.
ZEC 12:7 Mi nau a Lord, ku diki va hera na lagavule vanira rana tinoni gehemate ni Judah, keri ge na kikinima te vaga rana vaivanina David kolua nia rana vure ni Jerusalem tara lavia, te mua haba vulea ta vahera rana vure ni Judah.
ZEC 12:8 Mi tana bona vagana keri a LORD ke pilui pungisira ra hei tara ghahara i Jerusalem, sugua rane bugu au vule, ta didira na ovu kara ghoi laga au vule vaga David. Ma rana vaivarina David kara ghidevira. vaga nina angel LORD, me God hegena.
ZEC 12:9 Mi tana bona vagare gua keri, inau ku durakera rana lei kema, tara tabotabo ge kara suravua u Jerusalem.
ZEC 12:10 Inau ku vahera (siuvirania) rana kemana David kohira nia rana vure ni Jerusalem na taranga ni veiarovi kohia nia na taranga ni kolivuti, makara vaevanea vaa ra hei tara tuguru ngasi vania na mate. Ma gaira kara nia dikalio, vagara ra hei tara nia dikalio daledira na mane te sosopa. Gaira kara dikalio ngangata vagara ra hei tara te mate daledira na mane na diki vahuhu.
ZEC 12:11 Mi tana bongi vagane keri, ni roku i Jerusalem ke sule vule vaga na roku te vania Hadad Rimmon tana nanata i Megiddo.
ZEC 12:12 Na lei sopa binaboli tana bona keri kara sopa rolu tegedira. Rana vaivanira David, mai rana binaboli tana vaivanina Nathan, rana binaboli tana vaivaniru Levi, rana binaboli tana vaivanina Shimel, kolura nia rana balu binaboli gua. Rana sopa binaboli raini kara sopa roku tegedira mana lei sopa mane ta didira na roku ke vilivoka i tadira na lei vaivine taulagi.
ZEC 13:1 Tana bona vagana keri ka saramai, a LORD pukuni maana te gagua, na beti pukuga ke hahangari ni vaa marabu: adira rana vaivarina David kolura nia rana vure na kabu ngelengele.
ZEC 13:2 Mi tana bongi vagana keri, inau ku harkea na ahana na titino tara holohaba tana bona keri, me ke taho ahei ke ganagana olira ke va ma vaa. Mi nau ku talua nigua na vatoga vania ahei ke bosaa hegena agaia te Prophet minau ku lavikeha itatana nina ganagana dila geke holohaba nia na titinoni.
ZEC 13:3 Me ke vaga, siki sakai ke nia vetevete ta nina bosa tuguni tatea, dira, a tamana pa tinana hegena ke, bosa vania, geva kara va matea, na pukuna e kokoe talunagoa hegena. Mi kokoei na lei bosana LORD. Hauva, me nia kokoei rana lei totobo, kara kale mai i nagho, a tamana ma tinana oli kara vahea na vahagitaili.
ZEC 13:4 Tana bona na bongi vagana keri ke saramai, e taho siki prophet ke nia obo nina na mabubu pe ke mua reirei vaga na prophet, pa ke nigi pupulu na tivi ni prophet geke (deceive) holatia na maana tana vure.
ZEC 13:5 Hauvalea, geke ke bosa me ke gagua, inau ke na mua prophet, inau ke na tinoni subasuba-mu goni legai vamua tana bongi ni volagu.
ZEC 13:6 Ma geke vaga siki sakai ke huatiu, na hava na kakale igi tana luhumu? Agaia ke bora tugu, na kakale vaivi ke, ra kaleu tana valedira lei kulagu.
ZEC 13:7 A LORD pukunimana te bosa tapa tuguru, igoe na isi, mo ko iabua na rigitaoni sheep, a gaia te lutu vaniu. Ko labua, ama lei sheep kara havukagi. Mi nau ku suravara nigua na vure.
ZEC 13:8 Mi tana lei bona taligutina na bona eni, 2/3 tana lei tinoni geva kara mate.
ZEC 13:9 Mi nau geva ku tabotabora 1/3 tara ghaha pulohira mi nau ku vaa marabura, vaga na silver te vaa marabu sokoa tua na lake. Mi nau ku va tanotabora te vaga na gold tara tabotabo sokoa tua. Keri ge kara kokolivuti vaniu, mi nau ku bosatugu vanira. muku bosaa vanira ra giara ke, ra nigua na vure, ma gaira kara bosa tugu, a LORD eni ke, a dida na God.
ZEC 14:1 Na dani a LORD ke sopou ta nina vatei sopou ni dete te dutu ni sara mai tua. Mi gera i Jerusalem kara nia vei lalaghoghorai, mana veigogorai eni ke tutura hegena soko tua tana matadaiu.
ZEC 14:2 Ma LORD ke hola kolura mai rana lei kema soko ge kara veilalabui kolua Jerusalem. Na komu sule keri, kara logoa. Mana lei vale kara nigi lalaveigogorai, rana lei vaivine kara bulekaginira. Na levuna na tinoni kara holara vaa tana kabu popongo (exile) mana subona i tadira kara mua hola tonara tana komudira.
ZEC 14:3 Murina keri, a LORD ke rugihoru me ke veilalabu kolura rana kema rakeri te vagai te nei vanira tua tana lei bongi te padi.
ZEC 14:4 Mi tana bongi vagana keri, agaia ke tuguru tana gotu ni olive, keri ke, tavoka tana rua na levu i paleva uluna, ni paleva bokona nia boboko sule ngangata. Na levuna na gotu ke ghadaru sapa i sodulau. Mana levuna ke ghadara vaa sodu longana.
ZEC 14:5 Mi gaa kau samapolo haliu tana boboko te vilivokara rurua gotu raini. Iga kau sama vola (flee) te vaga tara gagua tua iga rana kukuamiu tana bona na anu te kalera tana bongina na vunagi Habba Uzziah i Judah. Ma LORD nigua na God ke mai, me ke mai kolura rana angel.
ZEC 14:6 Mi tana bongi vagana keri, ke mua daro ni bona ke bihi pe ke kokodo iga na bihi.
ZEC 14:7 Me ke taho iga na pungi na marara vamua. Sakai gua mana ke bongi. Mi tana bongi na lei totobo raini ke kale, a LORD kegena vamua te gilala.
ZEC 14:8 Mi tana bongi vagana keri, na puku ni beti ke tavetave i Jerusalem. na levuna na beti ke tave vaa tana tahi mate, mana levuna na beti ke tave vaa tana tahi Mediterranean. Me ke tona haliu na tave i lokani na lei niulu, mi lokani na lei vula ni hina, kolua nia na lei vula ni uha.
ZEC 14:9 Ma LORD ke vunagi habba kasila tana maramana mana lei tinoni soko kara holohaba gaia te God. Ma kara gilala utoa agaia te sakai na ahana vamua.
ZEC 14:10 Na bubulo udolu i Geba, paleva launa me vaa sara Rimmon paleva longana i geva kara (taotanoa) me ke nanata. Jerusalem geva kara goni gatoa, mana lei komu tara taligutia kara tada datoa. Mana komu sule keri mane darona ke va sara tana geti pilupilu Benjamin me ke va sara tana pilupilu tana piu, te diki ghaha tua iga na diki pilupilu. Me goi vuni tana Tower i Hananel me va sara ta didira catei bita wine rana Habba.
ZEC 14:11 Rana vure kara ganamahebora iga. Me ke mua daronibona kara ravimatagu-dira nia na voka adira.
ZEC 14:12 Ma LORD ke va hera tia totoro nia na vahagi te dika tana lei kema tara vailalabui kolua Jerusalem. Na lei lokadira kara boto soko tua, sakai gua mana tara vola. Kolua nia gua na matadira mana ghidufira kara mavoro boto gua.
ZEC 14:13 Mi tana bona vagana keri, a LORD ke nera gekara mua ganagana vakodo makara matagu, na pukuna agaira udolu kara sopa sigovira hegedira makara vei pepoi hegedira.
ZEC 14:14 Rana vure ni Judah kara pepo na pukuna tara nia pala Jerusalem. Kara nigi veigoragorai rana lei lologo didira rana lei kemai rana gold, silver, mana lei tivi tara datoga, mara subo ngangata (abundance).
ZEC 14:15 Na vahagi dika ke kalera gua rana hose, rana ass mane rana camel rana donkeu. Mi tadira gua rana lei maumanu soko tara ghakoulura nia ta gadira na kana.
ZEC 14:16 Ma gaira udolu tara volaoli tana veilalabui i tadira rana kema soko, tara suravia Jeruslalem tugu niulu ge kara vaa holohaba a LORD puku ni maana te vaga didira na king. Ma kara gonia na gougonu ni bongini vale ni vaevale.
ZEC 14:17 Geke vaga siki kema ke hove na tona ni vaa holohabana a LORD ouku ni maana te didira na king ke, mana uha ke mua tumu horu tana bona dira.
ZEC 14:18 Geke vaga rana Egyptian kara hove, na va tona tana gougonu ni vale ni vaevale ke, ma maemate ke kolera gua, te vaga a LORD te hera sokora tua rana balu kema tara hove na tona.
ZEC 14:19 Aeni gaia na totoro ke kalea i Egypt kolura gua rana lei kema, geke vaga kara mua gonia na gougonu ni bonginivale ni vaevale.
ZEC 14:20 Mi tana bona vagana keri, sugua rana belo itadira rana hose tara gerea gua itadira na bosa eni, “vatabua LORD.” Na poti vatei kuki tana vale tabu nina LORD ke sakai vata vaga na sosa ni vatei sukagi tana bela tabu.
ZEC 14:21 Rana lei poti ni kuki soko i Jerusalem kolua nia i Judah kara talu tabalili kehai na vatei lutulutu tana bona ni holohaba ana a LORD puku ni maana, Ra hei tara taludato sukagi vamua kara nigi tutu na vatei kuki momoha, ani rana (vinahi) ni maumanu tana bona ni sonisukagi. Mi tana bona vagana keri, kara mua gahara tua iga rana Canaanite tana vale tabuna a LORD puku ni maana.
MAL 1:1 Aeni nina rongorongo a Yahweh te vahea na prophet Malachi geke bosa vanira rana vure ni Israel.
MAL 1:2 A Yahweh te ghaghua vanira nina vure, “Inau tu [dolovighau haia]/[mua luba na doloviamiu.]” Hauva, ighau tau bosaoli vania, “?Ivei to nea na tateana nimua na dolo vaniamami?” Ma Yahweh te bosa tugu, “A Esau ma Jacob toro tamahogoni, hauva mi nau tu dolovia Jacob maia rana vaivarina vamua [mu ku vilira.]
MAL 1:3 Mu nia ghighirou Esau maia rana vaivarina. Mi nau tu taghalaghinia na ghotuna na bona sulena, mu taluolia nina na bona vanira rana kau/maumanu asi tara ghahara iga tana bona aroha keri.”
MAL 1:4 Ge kara bosa rana vaivarina Esau, tara ghahara i Edom, mara ghaghua, “Ighai ke, ra durakei tua na komumami. Hauva, mi gevaa kai kisu olighi so.” Ma Yahweh puku ni maana ke bosa oli [vanira,] “Ma ge kara kisu olighi ke, mi nau igeva ku ghoi durake olighi so. Ma rana vure kara vatura nia, ‘Na butonikomu dika,’ ma ‘Na kema eni, a Yahweh te rutu kasila vanira.’”
MAL 1:5 Ma rana vure ni Israel kara vaevanea eni nia rana matadira heghedira, ge kara bosa ma kara ghaghua, “A Yahweh eni te rongoraghagha sughua me va taligutia i pari bebetena na butonikomu i Israel.”
MAL 1:6 A Yahweh puku ni maana te ghaghua vanira rana manesukaghi, “Rana lei gari pile kara ghanaghana mavara rana tinamiu marana tamamiu, ma rana ghairau kara ghanaghana mavara rana habana. ?Mi nau vamua tu tamamiu, mi vei tea ge au mua ghanaghana mavau? ?Mi nau vamua tu habamiu, mi vei tea ge au mua talumavau? Au nia ghighirou na ahagu! “Hauva mau bosa mau ghaghua, ‘?Ivei tai nea na ghighirouana na ahamu?’
MAL 1:7 Aeni te vagha, tau sukaghighi rana vanga tara meto mara tovongo ta nigua na belatabu ni sukagi. “Ge au bosaa, ‘?Ivei tai nea na luba saniana na talumavaamu?’ Inau tu bosa vanighau, ‘Au mua talutatea nimiu na talumava vania nigua na belatabu ni sukaghi.
MAL 1:8 ?Tana bona tau lavira mai rana maumanu tara rorodo pa ra vahaghi pa ra labe, ge kau nighi sukaghi vaniu, au ghanaghana ighau ke, me taho siki totobo ke hahi igaa? Kau taboa vaa na heana na maumanu te vaghai rakiri vania na vunaghi haba! ?Ivei tea, geva ke nighau togotogo sule ngangata, pe ke va heghau siki holouto ke keha?
MAL 1:9 “Keri ke, ighau rana manesukaghi kau tabotabo vaa na nongiana God, geke liouto vanighita. Ma geke mua bosa tughuni dida na lei kokolivuti ke, ma nimiu na hahi tua ighau.”
MAL 1:10 A Yahweh puku ni maana, te ghaghua, ‘U ghanaghana ke me ke mua ghoi taho tua geva sakai tamiu ke vongotia mughua na mataulana na Valetabu, geke vaa pilupungisighau, ge kau bei tovongo kerua gea na lake ta nigua na belatabu ni sukaghi. Inau tu mua nighau togotogo. Muku mua lavipangotighi rana lei heveioli tau holai mai.
MAL 1:11 Rana vure tana vuivunina na maramana me va sara tana sosokona tara talumavau. Ivei tua tara ghahara ke, kara kere ghaiuruuru vaniu, ma kara taludatoi na lei sukaghi tu holopangotighi. Eo, ma gaira udolu tara talumavau.
MAL 1:12 Hauva mau mua talamavau, tana bona tau talutatea a nigua na belatabu te totobolee vamua, na pukuna tau nighi sukaghi rana vanga tau nighi sika.
MAL 1:13 Ighau tau ghaghua, ‘Ighai tai nighi lugu tua na lei totobo raini,’ mau ririu kehai rana ihumiu vaniu. Tana bona tau taludatoi na lei sukaghi vaniu, ighau tau lavira vaniu mai rana maumanu tau gitoi, pa siki sakai te labe pe vahaghigha. ?Au ghanaghana ighau ke, mu ku holopangotighi na hava tau taludatoi vaniu?
MAL 1:14 Inau ku vahea na totoro ahei te pegopegou. Gaia te nia baubahu geke vaheu na sheep te utoutoa, hauva me nia sukaghi vaniu na sheep te mua uto! Inau tu puku ni vunaghi haba, ma rana lei tinoni tana lei kema keha soko tara mataghunia na ahagu, hauva mau taho ighau!”
MAL 2:1 A Yahweh puku ni maana te ghaghua vanira rana manesukaghi, “Na bosa papara eni te vanighau,
MAL 2:2 ‘Kau [talumavau/talumava na ahagu] mughua tana hava tua tau gonighi. Ge kau mua rongovia mua na hava tu bosai ke, igeva ku talua nigua na vavaranga ivuvungamiu, maia ghua rana lei totobo tu gonighi vanighau ge ku vautoghau. [E utuni sughua,] mu varanga sokoghau tua, na pukuna tau mua lavipangoti ngangataa nigua na bosa papara.
MAL 2:3 Inau ku torora rana vaivarimiu, mu ku paipalighi rana matadira mana ihudira tana tungi ghadira rana maumanu tau nira sukaghi, muku lavihorughau tana ovu ni tungi.
MAL 2:4 Keri vaho ge kau ghilala, inau tu vaheghau na bosa papara eni. Keri ke, ma nigua na baubahu vanira rana manesukaghi, gaira rana vaivarina Levi, ke mua ghoi takoso.
MAL 2:5 “Ta nigua na baubahu, inau tu nia baubahu vanira na vola mana mabo. Aeni agaia na hava tu vahera, keri ge kara tabotabo na talumavaagu. Mi tana bongighi rakeri, tara talumavau mara mataghuniu.
MAL 2:6 Mara nighi taratarai na lei totobo tara utuni, mara mua nia tarai na hava tara hahi. Mara kabu mabo togotogo koluu, mara gonighi na lei totobo ke uto vamua, mara hangara ghua rana balu vure ge kara betoa na goniani na lei totobo tara dika.
MAL 2:7 Na lutudira rana manesukaghi ge kara nia tarai na hava te utuni te va mai ta God. Ma rana vure kara mai mughua itadira na vaa naunauana nigua na maana ni dete manaha, na pukuna gaira rana tinoni holabosa vaniu inau a Yahweh puku ni maana.
MAL 2:8 “Hauva, itaeni ighau rana manesukaghi tau ririu keha tua tana hava te maemane. Ra nimiu na tarai te hahilaghinira tara subo ge ra gonighi na lei totobo dika. Mi ghau tau diua tua na [vetena/baubahu,] tu va heghau.
MAL 2:9 Keri ke, mi nau tu nera rana vure ni Israel ge kara nighau ghighirou na pukuna tau mua taonia na bosagu. Mi tana bona tau taraira nigua na vure ke, mau mua holopangoti sakai sonikolura.”
MAL 2:10 ?A logoa te sakai vamua a tamada ighita udolu ni? Eo, ta loghoa. ?E God ia so te gonighita udolu? Eo! ?Keri ke, mi vei tea ge a hurakei dida na baubahu ta sopa gonighi, mi vei tea ge a nia ghighirou nina vetena a God te bosa vanira tua rana vaivarida?
MAL 2:11 Rana vure ni Judah tara hughu sokoa tua didira na baubahu ta God, mara gonighi na lei totobo mamataghugha tara dika i Jerusalem mi lokana ghua Israel. Ra [taghalaghinia/vametoa] tua na Valetabu keri a Yahweh te dolovia. Rana mane taulaghi tara taudira tua rana vaivine tara holohabara na titinoni god.
MAL 2:12 Lubatia Yahweh geke ghadaru kehara tana lei kema ni Israel rahei tara goni padighi tua raini, sakai manaa kara holai mai didira na heveilee vania Yahweh puku ni maana.
MAL 2:13 Aeni ghua sakai na totobo kau gonia. Ighau tau lumia nina belatabu Yahweh nia na kolobu ni matamiu. Tau nia tangi konokono, na pukuna ke mua holopongotighi na heveioli tau holai vania mai.
MAL 2:14 Ma kau huahuati, “?Na hava na pukuna Yahweh ke mua holopangotighi?” Na pukuna vamua gaia te ghilala tau hughui nimiu na baubahu itadira rana taumiu, tau taudira mai tua tana bona tau vaolu. Agaira ghua rana dolamiu, hauva mau hughui sono nimiu na baubahu tana matana God, sakai vamua tau nia baubahu na dolo ke mua tuvavokaa siki sakai.
MAL 2:15 ?Ivei tea, e talukolughau nia God tau sakai na huli mana tarunga koukolu itadira rana taumiu? Eo, te nea! ?Mana hava nina ghanaghana vaniamiu? Na pukuna vamua kara logho dalemiu ma kara varavangasi ta God. Kau rightaonighau heghemiu, ge ke bei durakea gea siki sakai itamiu ta nina baubahu vania a tauna.
MAL 2:16 A Yahweh, na God ni Israel, te ghaghua, “U mua holopangotia na sasani. Mu mua lavipangotia ge siki sakai itamiu ke gonia na gehegehe dika eni vania tauna. Kau rightaonighau heghemiu ge kau bei durakea gea siki sakai itamiu ta nina baubahu vania tauna.”
MAL 2:17 Au nea Yahweh me nia lugu tua na lei nimiu na kokoe. Ma ge kau huahuati, “?Na hava tai hahia ge o nighai lugu?” Na pukuna tau bosa, “A Yahweh puku ni maana eni ke, e ghanaghana gaia na lei vure tara hahi tua ke, tara uto vamua, me holopangoti udolura,” pa kau bosa haia, “?Na hava na pukuna, ge a God te mua dete maemane?”
MAL 3:1 A Yahweh puku ni maana te bosa tugu, “Inau ku nira vetena nigua na tinoni holabosa ge kara gonidila na halautu vaniu. Keri ge inau, Yahweh tau kenea, ku mina tua ge ku mai ta nigua Valetabu. Mana tinoni holabosa tau pitua ge kau righia ke mai me ke tughunitatea nigua na baubahu.
MAL 3:2 ?Hauva, ma hei ke tangomana geke vola tana bongi ke mai iga? ?Ma hei ke tangomana geke tughuru tana matana tana bona ke sara mai? Ke mai vagha na sopu te laga ngangata, me ke vagha ghua na lake te vamarabui na silver mana gold.
MAL 3:3 Geva ke mai geke dete vagha na tinoni te vamarabui na silver mana gold. Te vagha ghua keri a nina tinoni holabosa Yahweh ke va marabura rana manesukaghi ge kara va holai vaniu mai inau, Yahweh, na lei totobo tara uto te manana ge kara nighi heveioli.
MAL 3:4 Ge rana heveioli tara lavighi mai rana vure ni Judah mi Jerusalem vaniu inau, Yahweh, ge ku lavipangotighi te vagha tu nei tua tana bongi te padi.”
MAL 3:5 Ma Yahweh puku ni maana te ghaghua [ghua], “Tana bongi keri, inau ku mai ge ku deteghau. Mi geva ku bosatatea na utuni itadira arahei tara tabe kakaighi na lei totobo kibokibo, ma rahei tara ngelengele, ma rahei tara sorisori, ma rahei tara pegopegora rana tinoni lutu tana peludira, ma rahei ghua tara vahaghitailira rana matesasani ma rana dalei kukuti, ma rahei tara hovera rana tinoni haghemai ge kara loghoa na dete maemane, ma rahei tara mua talumavau.
MAL 3:6 “Inau tua a Yahweh, mu ku mua ghoi tughu. Keri ge ighau, rana vaivarina Jacob, tau mua durake mua.
MAL 3:7 Tana bona na bongidira na lei vaivarimiu, ge au diui nigua na lei vetena, mau mua lavipangotighi. Kau [tughulio mau] ririuoli mai tagua, mi nau ghua ku ririu oli vanighau. Hauva ka, mau huatiu, “?Na hava kai gonia ge kai [ririu oli/tughulio] vanigho?”
MAL 3:8 Mi nau ku ghoi huatighau, “E uto vania so, na tinoni geke gitoa God? Taho, e mua uto, hauva mi ghau tau gitou haia tua.” Mau huatiu, ‘?Ivei tai nea na gitoamu?’ ‘Ighau tau gitou ta sakai na hangavuluni ta nimiu na lologho.
MAL 3:9 Na bosakau i vuvungamiu ighau udolu na pukuna na lei kema udolu tara pegopegou.
MAL 3:10 Kau hola udolui mai na hangavuluni nimiu na lologo tana Valetabu, geke subo na vanga igaa. Kau va tabou ge kau vaevanea, mi nau ku hangavia na matakene ni kokou muku kovala horua mai itamiu subo na lei totobo uto.
MAL 3:11 Mu ku mua taladira na lei maumanu ge kara dikalai nimiu na lei totobo subasuba. Ma nimiu rana leghai ni grape kara vuavuagha vaa ghua.
MAL 3:12 Mana lei vure tana lei kema soko kara bosaghau ‘rana vure a God te vautora,’ na pukuna na bonamiu ke, na butonikomu uto ngangata tau ghahaghau iga.” Aeni na hava Yahweh puku ni maana te bosaa tua.
MAL 3:13 Ma Yahweh te ghoi bosaa, “Au bosai na lei bosa ni pasapasa i vuvungagu.” Hauva mau ghoi huatiu so, “Na hava tai pasapasapopologho nia?’
MAL 3:14 Ighau tau bosa mau ghaghua, ‘E taho na pukuna ka lutu vania God. Ighita ta mua sodoa iga siki totobo tana hava te bosa vanighita ka gonighi, pa ka tabotabo geka tatea vania Yahweh puku ni maana ta nighi dikalio na lei dida na hahi ta goni sokoi tua.
MAL 3:15 Te vagha ta vaevanea tua, God te vautora rana vure tara talunagho. Rana vure tara gehegehe hahi ke, gaira tara lologho au. Ma rahei tara tabotaboa God ta didira kabu hahi, mara mua sodoa na totoroni.’”
MAL 3:16 Ma gaira rana vure tara talumavaa Yahweh tara sopa kokoe heghedira, ma Yahweh te varongohia na hava tara bosa. Mi tana matana, ra gerehorui tua tana buka ni gegere tutuguni vanira rahei tara ghanaghana mavaa Yahweh mara talumavaa ghua gaia.
MAL 3:17 Ma Yahweh puku ni maana te ghaghua, “Agaira rakeri nigua na vure. Mi tana dani vaghana keri inau tu gonidila ge kara nigua na pinapolo. Inau ku arovira, te vaghara rana tamatau toro vahera na veiarovi na lei gari tara taonira.
MAL 3:18 Aeni ghua ghau kulagu na vure, geva kau vaevanea na kehakeha, ighobudira na hava te kale itadira rana maemane mi tadira rahei tara hahi, mi tana tinoni te hangau mana tinoni te mua hangau.”
MAL 4:1 Ma Yahweh puku ni maana te ghaghua, “Na bongi ni dete te sara mai, ma gaira udolu rana tinoni talunagho mana vure dika kara kerera tana lake vaghara na buburu mamaha. Mi tana dani vaghana tua keri, [kara] ghani taghalaghinira, me taho siki totobo itadira ke ghanaolia.
MAL 4:2 Hauva, ma vanighau ighau tau taoniu mau talumavaa na ahagu, [ahei ke hola na maemane/nigua na vavola] ke dato mai itamiu vagha na aho, ge ke va mavoghau me ke pilupungisigahu. Mi ghau kau tatavahale makau togotogo vaghara na lei dale buluka tara sonihorura tana piludira.
MAL 4:3 Mi tana bona keri, ighau kau lagavulera rana hahi. Ma gaira kara vaghara na pugupugu ni pari i sarana na marevomiu.
MAL 4:4 “Kau ghanaghana olia nina na tarai nigua na tinoni lutu Moses, na lei vetena mana bosa papara tu vahea tana ghotu i Sinai vanira rana vure ni Israel ge kara taonighi.
MAL 4:5 “Mi nagona na bongina Yahweh te mavaa me mamataghugha ke sara mai, inau ku diki nia vetena vanighau gatu a Elijah na prophet.
MAL 4:6 Gaia ke liliu olighi mai na tobadira rana tamadira va tana lei daledira, maia ghua na tobadira rana gari pile itadira rana tamadira. Taho ke, muku ghoi mai gea muku hurakea na butonikomumiu.”
MAT 1:1 Raini na lei tinoni tana vavatana Jesus Christ na vaivarina na Vunaghi haba David gaia na kemana Abraham.
MAT 1:2 Abraham tamana Isaac, ma Isaac tamana Jacob. Jacob tamadira Judah mana lei hoghona.
MAT 1:3 Judah tamadira Perez ma Zerah, ma tinadira Tamar. Perez tamana Hezron. Ma Hezron tamana Ram.
MAT 1:4 Ram tamana Amminadab. Amminadab tamana Nahshon, ma Nahshon tamana Salmon.
MAT 1:5 Salmon tamana Boaz, ma tinana Rahab. Boaz tamana Obed, ma tinana Ruth. Obed tamana Jesse.
MAT 1:6 Jesse tamana David na vunaghi haba. Mana Vunaghi haba David tamana Solomon ma tinana na tauna Uriah.
MAT 1:7 Solomon tamana Rehoboam, ma Rehoboam tamana Abijah. Abijah tamana Asa.
MAT 1:8 Asa tamana Jehoshaphat. Jehoshaphat tamana Jehoram. Jehoram vaivarina Uzzah.
MAT 1:9 Uzzah tamana Jotham. Jotham tamana Ahaz. Ahaz tamana Hezekiah.
MAT 1:10 Hezekiah tamana Manasseh. Manasseh tamana Amon. Amon tamana Josiah.
MAT 1:11 Josiah kukuadira Jehoiachin mana lei hoghona tara kabu sasara i Babylon.
MAT 1:12 Mi murina tua tara kabu sasara i Babylon. Jehoiachin tamana Shealtiel. Shealtiel tamana Zerubbabel.
MAT 1:13 Zerubbabel tamana Abiud. Abiud tamana Eliakim. Eliakim tamana Azor.
MAT 1:14 Azor tamana Zadok. Zadok tamana Akim. Akim tamana Eliud.
MAT 1:15 Eliud tamana Eleazar. Eleazar tamana Matthan. Matthan tamana Jacob.
MAT 1:16 Jacob tamana Joseph, mana tauna Mary te vahua Jesus tara holoa nia na Christ.
MAT 1:17 Ra hangavulu vati na vavata te vuivuni ta Abraham me riti ta David, maia hangavulu vati na vavata me riti tara kabu sasara i Babylon. Me ghoi hangavulu vati na vavata ghua me ritini tana vahuana na Christ.
MAT 1:18 Aeni te ghaghua iga na vahuana Jesus Christ. Mary, tara anea vania Joseph ge ke tauna. Inaghona ge ro taulaghi, Mary te bohe, te nia liu mai tana Tarunga Tabu.
MAT 1:19 Ma Joseph na mane te kabu maemane haia tana lei bongina, me mua liona ge ke nia maa Mary tana matadira na vure, ge ghanaghana ge ke nia vetena keha.
MAT 1:20 Mete nea na ghanaghana te vagha eni, nina angel a Lord God te tate vania tana maturubole me bosa vania, “Joseph, vaivarina na Vunaghi haba David, ko bei ghanaghana ruarua. Ko tauna Mary na pukuna na meomeo itatana te nia liu mai tana Tarunga Tabu.
MAT 1:21 Agaia ke vahua na meomeo mane, mo ko vatua nia Jesus, na pukuna gaia ke vavolara na lei tinoni tana lei paludira.”
MAT 1:22 Na lei totobo raeni te kalei na hava God te bosai vania na prophet Isaiah idania, te ghaghua,
MAT 1:23 Na tahula marabu ke bohe me ke vahua na meomeo mane, ma kara holoa nia Immanuel. Na ghanaghana ilokana ke, ‘God itatada.’
MAT 1:24 Ma Joseph te rarai, mi murina mai ge tauna Mary, te vagha nina angel a Lord te bosaa vania.
MAT 1:25 Me mua nia kolikolu polo ge vahua na meomeo mane, me vatua nia na ahana Jesus.
MAT 2:1 Jesus tara vahua i Bethlehem tana bubulo i Judea, tana bona Herod te vunaghi haba. Me padi tua i murina, balu tinoni tara manahani na veitughu tara butu hau mai i Ulu, mara sara tua i Jerusalem.
MAT 2:2 Mara huatira na vure, “?Ivei tara vahua na meomeo ge ke vunaghi pungisira rana Jew? Ighai tai righia na veitughuna te dato mai i Ulu, keri ge ighai tai mai ge kai tualaghi tuturu ma kai holohabaa.”
MAT 2:3 Tana bona Herod na vunaghi haba te rongovia, me gunaguna na liona, ma gaira soko ghua i Jerusalem.
MAT 2:4 Gaia te holokolura lei manesukaghi kamanagho ma rana lei manetarai ni vetena nina Moses me huatira, “?Ivei tara vahua na Christ?”
MAT 2:5 Mara ghaghua vania, “Tana komu i Bethlehem tana bubulo i Judea. Aeni tua na hava na prophet te gerea idania,
MAT 2:6 “God te bosaa, ‘Aghau rana vure i Bethlehem tana bubulo i Judah, Sakai vamua na komumiu te pile kikia, ke haba itadira na lei komu sule ni Judah, na pukuna itamiu ighau ke mai na vunaghi haba ke hulira nigua na vure ni Jew te vaghaa na mane te righitaonira na lei sheep.’”
MAT 2:7 Ma Herod te holo popolora rana tinoni tara butu i ulu mai itatana, te liona ge ke ghilala na puku ni bona te tate iga na veitughu.
MAT 2:8 Vaho ge nira vetena tona va i Bethlehem nia na bosa gueguelo te vaghai raini, “Kau tona ma kau nia vaivarighohi na keneana na meomeo. Tana bona kau topoa ke, kau mina mai vaheu na bosa tughu, mi nau ghua ku tona mu ku holohabaa gaia.”
MAT 2:9 Ma gaira tara rongovi sokoa tua na vunaghi haba ge ra rughuhoru, mara vaevanea na veitughu, gaia loloto tua tara righia i ulu. Me hulira polo ge beto tana bona te ghanaa iga na meomeo.
MAT 2:10 Tana bona tara righia na veitughu te beto iga, ma gaira tara togotogo mara rivurivu.
MAT 2:11 Gaira tara haghe tana vale mara righia na meomeo kolua Mary na tinana. Ma gaira tara tualaghi tuturu mara holohabaa. Ma gaira tara nighi hevei vania didira na dolo te dato na mateni - na gold, ghaiuruuru tara holoa nia frankincense, mana beti uruuru tara holoa nia na myrrh.
MAT 2:12 Na pukuna God te bosa vanira tana maturubole ge kara bei pulohi va ta Herod, ma gaira tara pulohi tana komudira tana halautu keha.
MAT 2:13 Mi murina gaira tara pulohi, nina angel a Lord God te tate vania Joseph tana maturubole, ge bosa vania, “Herod te kenea na meomeo ge ke labumatea. Tapatughuru! Ko lavia na meomeo mana tinana ma kau sogha tona i Egypt! Kau ghanaghau iga polo ku bosa vanighau na tona keha.”
MAT 2:14 Na pukuna eni, Joseph te tapatughuru, me lavia na meomeo mana tinana mara sogha vaa i Egypt tana bongi.
MAT 2:15 Tara ghanara iga polo na mateana Herod te Haba. Ge kale na bosana God te bosai tua na prophet, “Inau ku holo horua Dalegu i Egypt.”
MAT 2:16 Tana bona Herod na Haba te ghanaghana oliara na lei mane tara butu mai ulu tara pegoa ka, gaia te rutu ngangata. Me nira vetena rana malaghai ge kara labumatera lei garimane ni Bethlehem mana lei buto ni komu kililia, te rua na niuludira me horu, te vagha te ghilalaa na bona rana manaha te tate vanira iga na veitughu.
MAT 2:17 Me te kalea tua na hava te bosaa prophet Jeremiah idania,
MAT 2:18 Na tangi tau rongovia i Ramah, na tangimate uloulo. Rachel te tangihira lei dalena; mete hove na togholuvu na pukuna tara mate.
MAT 2:19 I murina Herod na Haba te mate tua, na angel nina Lord God te tate vania Joseph tana maturubole i Egypt
MAT 2:20 me bosa vania, “Tapatughuru! Ko lavira na meomeo mana tinana, ma kau pulohi va Israel, na pukuna rahei tara tabotabo ge kara labumatea na gari tara mate tua.”
MAT 2:21 Keri ge tapatughuru Joseph, me lavia na gari mana tinana, mara pulohi Israel.
MAT 2:22 Mi tana bona Joseph te rongovia Archelaus te tughua tamana a Herod te vunaghi haba tana bubulo Judea, ge mataghu na vaa iga. Mi ta sakai na maturubole ghua, God te bosa vania ge kara tona tana bubulo i Galilee.
MAT 2:23 Tana bona tara va sara iga, ge ra ghanara tana komu i Nazareth. Keri ge, na hava na prophet te bosaa te kale utuni, “Na vure kara holoa nia, ‘Gaia na tinoni ni Nazareth.’”
MAT 3:1 Me padi tua te subo na niulu, John Vulitabu te sara tana bona mamaha tana bubulo i Judea, me vuivunia na taratarai.
MAT 3:2 “Kau tughui na lei nilabumiu tara dika na pukuna nina kinakabu a God te dutu mai tua.”
MAT 3:3 A John na tinoni Isaiah na prophet te bosadilaa idania, Siki sakai te ghaeghahe tana bona mamaha, “Kau gonidilaa na halautuna Lord. Kau goni maemanea na halautu ke liu iga!”
MAT 3:4 John te nia pupulu na vuvulu ni maumanu sule tara holoa nia na camel, me nia kabe na ghuighuli ni buluka mana ghana vanga na puko mana kokolo ni midua.
MAT 3:5 Mana vure tara rughuhoru mai Jerusalem mi tana lei bubulo i Judea maia tana betitina Jordan ge ra mai rongovia John.
MAT 3:6 Mara toghipalu ge vulitabura tana betitina Jordan.
MAT 3:7 Mi tana bona John te vaevanera tara subo na Pharisee mana Sadducee tara mai ni vulitabu itatana, ge bosa vanira, “Ighau te vaghaghau na lei poli, ahei te bosatatea vanighau, ‘?Ge kau samasania nina totoro sule God ke nia vetena mai?’
MAT 3:8 Kau tughui na lei nilabumiu ma kara maemane, ge kau nia vangagha na vuavua ni tughulio.
MAT 3:9 Kau bei ghanaghana gea ge kau samasania nina rutu God, na pukuna tau ghaghua, ‘Ighita na vaivarina Abraham, keri ke ma uto so ighita,’ au ghaghua. Taho! Inau tu bosa vanighau, ‘God ke tangomana ge ke liliura na lei vatu raini vaa tana lei vavatana Abraham.’
MAT 3:10 Itaeni God te gonidila ge ke detera rahei tara mua tughulio tana lei paludira, te vaghaa na mane te dutu ni tokaani na lei ghai. Mana lei ghai tara mua loghoi na lei vavanga tara uto ke tokai me ke kere taghalaghinighi tana lake.
MAT 3:11 “Inau tu vulitabura na vure tara tughulio nia na beti vamua, ma gaia ke mai murigu ke vulitabughau nia na Tarunga Tabu mana lake. Ma gaia te haba va itagua inau, te mua ulaghagu inau ge ku lavikehaa na hahara ni marevona.
MAT 3:12 Agaia te gonidila tua ge ke detera me ke vilivokara na vure. Me ke vautora rana maemane, me ke torora rana dika. Agaia te vagha na tinoni te gonidila ge ke vilivokai na vuvungu ni koni mana na viovioni. Me ke taluhaghei na vuavua ta nina vale baore, me ke kerei na lei viovio tana lake ke mua mate tua.”
MAT 3:13 Murina eni Jesus te butu mai tana bubulo i Galilee me va itatana John tana betitina Jordan, me nongia John ge ke vulitabua.
MAT 3:14 Ma John te hove me ghaghua, “Te mua ulaghagu inau ge ku vulitabugho. ?Me ghua ge o mai itagua?”
MAT 3:15 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Ko nea tua itaeni, te ulaghada iroghita na kaekageani na hava te liona God.” Vaho ge a John te vulitabua Jesus.
MAT 3:16 Mi murina Jesus te vulitabu soko, ge tughuru dato tana beti, me righia na parako te hahangavi, mana Tarunga Tabu te horu mai vuvungana te vagha na bola.
MAT 3:17 Mana talama ni manga i kokou te ghaghua, “Aeni na puku ni Dalegu. Inau tu dolovia, mi nau tu nia togotogo sughua.”
MAT 4:1 Mana Tarunga Tabu te hulia Jesus va tana bona mamaha ge tabotaboa iga Satan.
MAT 4:2 I murina tua e vati hangavulu na bongi te maturutoo ni vanga, a Jesus te vitolo.
MAT 4:3 Ge a Satan te mai ta Jesus me ghaghua, “Ge toko dalena God ke, ko bosai na lei vatu raini ma kara liliu ni berete.”
MAT 4:4 Ma Jesus te bosa tughu, “Na gegere tabu te bosaa, ‘Na tinoni ke mua nia vola na vanga vamua, ma kara taonighi mughua na lei bosana God.’”
MAT 4:5 Ma Satan te lavia vaa Jesus tana komu tabu Jerusalem, me talua tana vouvotuna na Valetabu te datogha iga.
MAT 4:6 Me bosa vania, “Ge to ko dalena God ke, ko sosogha horu, na pukuna na gegere tabu te bosaa, ‘God ke nira vetena nina angel, ge kara sakurigho tana limadira, ma hughua na marevomu ke mua kalea siki vatu.’”
MAT 4:7 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Te vagha na gegere tabu te bosaa ghua, ‘Ko bei tabotaboa na Lord nimua na God.’”
MAT 4:8 Ma Satan te lavidatoa Jesus tana ghotu te datogha ngangata me tatei vania na lei hegohegona mana rongoraghana na maramana eni.
MAT 4:9 Satan te ghaghua vania, “Ku vahegho udolu raini, ge to ko tualaghi tuturu vaniu mo ko holohabau.”
MAT 4:10 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Ko tona keha itagua Satan! Na gegere tabu te ghaghua, ‘Ko holohabaa Lord nimua na God, ma gaia heghena vamua ko lutu vania.’”
MAT 4:11 Ma Satan te tona sania Jesus, mana lei angel tara mai patupatua.
MAT 4:12 Tana bona Jesus te rongovia John tara talua tua tana vale pipiti, gaia te rughuhoru va tana bubulo i Galilee.
MAT 4:13 Me mua ghanaa i Nazareth ma gaia te va tona me va ghana i Capernaum, na komu lilighina na kolokama ni beti i Galilee, tana bubulo tana kemadira Zebulun ma Naphtali.
MAT 4:14 Me nea ge mai utuni na hava na prophet Isaiah te bosai idania,
MAT 4:15 Didira pari na kemadira Zebulun ma Naphtali, tana halautu te tona va tana tahi, i levuna na betitina Jordan. Aeni ke Galilee, e subo tara mua Jew tara ghahara iga.
MAT 4:16 Na vure raini tara ghanara tana pungi, tara vaevanea na marara sule. Gaira tara ghanara tana ungaunga ni mate, na mararana God te va mararahira.
MAT 4:17 Tana bona keri Jesus te vuivunia nina tarai me ghaghua, “Kau tughulio na pukuna na kinakabuna God te dutu mai tua.”
MAT 4:18 Ma Jesus te vavahale i lilighina na kolokama ni beti i Galilee, me vaevanera ra tamatahi, rogaira na tinoni gehelau, Simon, tara vatua nia Peter, ma hoghona Andrew. Rogaira toro vugho tana kolokama.
MAT 4:19 Ma Jesus te bosa vanira, “Koro mai taoniu mi nau ku taraighau nia na vugho tinoni ge kara taluutuni, te vagha toro ghaghua iga toro vugho igha.”
MAT 4:20 Moro mina vaso moro sanighi ga didira na lei vugho ge ro tumuria Jesus.
MAT 4:21 Ma gaia te tona pile va so me ghoi righira ra rua tamatahi, James ma John, rana dalena Zebedee. Gaira lokana na tiola ni Jew kolura tamadira Zebedee, tara gonidilai didira na vugho. Ma Jesus te holora, “Koro mai taoniu,”
MAT 4:22 mina vaso moro sania didira na tiola ma tamadira ge ro tumuria.
MAT 4:23 Jesus te kao kolili i Galilee, me te ladavaghi tana lei vale kokoeliulivuti ni Jew. Te tughunia na Rongorongo Utona na kinakabuna God, me kisu volara na vure te kalera na lei vata ni vahaghi mana maemate.
MAT 4:24 Mana rongorongona te horavighi na lei komu udolu i Syria, keri ge na vure subo tara lavira mai itatana gaira tara vahaghitaili tana lei vata ni vahaghi, ma rahei te pongora na tidalo dika, maira na vure tara rapo, ma Jesus te kisu volara udolu.
MAT 4:25 Mana vuresubo tara butu mai tana bubulo i Galilee, maia na bubulo i Decapolis, maia i Jerusalem, mana lei komu i Judea, mi paleva uluna na betitina Jordan, mara saritaonia.
MAT 5:1 Jesus te vaevanera na vuresubo ge sei dato tana ghotu, ma gaia te sopou horu. Nina lei vaovarongo tara kabu kililia.
MAT 5:2 Ma gaia te vuivunia na taraiadira.
MAT 5:3 God ke vautora rahei tara varava vamua itatana, adidira tua na kinakabuna God.
MAT 5:4 God ke vautora rahei tara dikalio sule tana lei bongi raeni, na pukuna God ke va patupatura gaira!
MAT 5:5 God ke vautora rahei tara talumurira heghedira, agaira kara loghoi na lei totobo God te bahura nia.
MAT 5:6 God ke vautora agaira tara nia vitolo mara mamangaha na hava God te liodira nia, God ke va mahura.
MAT 5:7 God ke vautora agaira tara veiarovi, ma God ghua ke arovira gaira;
MAT 5:8 God ke vautora agaira te marabu na tobadira, na pukuna gaira kara vaevanea God!
MAT 5:9 God ke vautora agaira tara nia lutu na mabo, ge God ke holora nia na lei dalena!
MAT 5:10 God ke vautora agaira tara nira ghighirou na pukuna tara nei na hava God te lioni, adidira tua na kinakabuna God.
MAT 5:11 God ke vautoghau tana bona kara batobatoghau, kara nighau ghighirou, ma kara nighau sorisori na pukuna ighau tau tumuriu inau.
MAT 5:12 Kau togotogo ma kau rivurivu nimiu na pukuna God te talui tua na tabamiu tara sule i kokou. Te vagha ghua keri tara nera iga na kanahaghiniadira na lei prophet idania.
MAT 5:13 ke taghaa Ighau te vaghaghau na tahi tana vanga tana maramana. Kau talunilabu uto itadira na vure tana maramana te vagha na tahi tana vanga. ?Ge tena hohorona na tahi ke, mana hava kau taitahia nia? E taho siki totobo ke uto iga. Kau sonia vamua mana lei tinoni kara sakusakutua ivuvungana.
MAT 5:14 Ighau te vaghaghau na marara tana maramana udolu. Kau hangara na vure tana maramana ge kara righisodoa God. Na komu sule tara kisua tana ghotu ke mua tangomana na polo.
MAT 5:15 Te vaghaa eni, e taho ahei ke tungia na bulu me ke saroa nia na popo, me ke taria mughua tana vatei taribulu, me ke va mararara na lei tinoni soko tara ghanara tana vale.
MAT 5:16 Te vagha ghua eni, nimiu na marara ke va mararara na lei tinoni, ge kara righighi na lei totobo uto tau nei, ma kara holohaba Tamamiu i kokou.
MAT 5:17 Kau bei ghanaghanaa tu mai durakei nina lei vetena Moses mana lei tarai didira na lei prophet. Inau tu mua mai ge ku haurakei, mu ku tatei vamua na puku ni ghanaghana ilokani.
MAT 5:18 E utuni, na parako mana pari koro taghara, hauvaa me ke mua tagha siki pilena nina lei vetena Moses polo na hava tara bosatatei kara poso mai.
MAT 5:19 Ahei ke hughua na pileni na lei vetena raini, me ke taraira na lei tinoni ge kara nea ghua te vaghaa, gaia ke mai sosoko tana kinakabuna God. Ma hei ke taonighi na lei vetena me ke taraira na lei tinoni kara nea ghua te vaghaa, gaia ke haba tana kinakabuna God.
MAT 5:20 Vaho ge inau tu bosa vanighau, ighau kau haghe tana kinakabuna God, ge ta kau puku ni taluutuni ma kau kabu maemane vulera na lei manetarai ni vetena nina Moses mana na lei Pharisee, ma kau taonia na hava God te liona.
MAT 5:21 “Ighau tau rongovia tua sakai tadira nina lei vetena Moses te ghaghua, ‘Kau bei labumate tinoni, ma hei ke nea te vagha ke, kara lavia tana dete.’
MAT 5:22 E utuni sughua! Mi taeni inau tu bosa vanighau, ahei ke rutu vania na hoghona, kara lavia tana dete. Ke vagha ke kokoe horua hoghona, ‘E taho siki uto itamua!’ ma kara lavia va tana ovu ni dete. Ge ke kokoe horua hoghona, ‘E taho siki manaha itamua’ kea ke, gaia te tona dutuvia tua na lake i Betidalo.
MAT 5:23 Ma ge to ko lavia mai nimua na heveioli vania God tana bela ni sukaghi ke, mo ko ghanaghana olia na hoghomu te loghoa na ghanaghana dika ivuvungamu ke,
MAT 5:24 mo ko talua tana lilighina na bela ni sukaghi nimua na heveioli, mo ko mina tona mo ko va mabo oli tatana hoghomu, keri ge ko pulohi mai mo ko vahea God nimua na heveioli.
MAT 5:25 “Ko mina sonikolu itatana ghamua na kana ge ke bei lavigho gea tana dete. Ko maboa na hughuhughu inaghona ge ke sara na bona ke holagho iga tana dete. Me ke nigho vetena va tana dete, mana mane dete ke nigho vetena va tana lei malaghai, ma kara talugho tana vale pipiti.
MAT 5:26 Inau tu nia bosaa vanigho na utuni, ko ghanagho iga polo ko pelu sokoi na mateni nimua na lei hahi.”
MAT 5:27 “Ighau tau rongovia tua sakai tadira nina lei vetena Moses te ghaghua, ‘Kau bei ngelengele.’
MAT 5:28 E utuni sughua! Mi taeni inau tu bosa vanighau gatu, ahei ke vaevanea na vaivine me ke nia gharu, gaia te ngelengele tua tana tobana.
MAT 5:29 Ge teke kabalaghi na mata madolomu ke, sikili horua mo ko soni keha. E uto vanigho ko soni keha na pilena vamua na hulimu vulea na hulimu udolu kara soni horua i Betidalo.
MAT 5:30 Ge te ke kabalaghi na lima madolomu ke, pusia mo ko soni keha! E uto vanigho ko sivilaghinia sakai na limamu vulea na hulimu udolu kara soni horua i Betidalo.
MAT 5:31 “Ighau tau rongovia tua sakai tadira nina lei vetena Moses te ghaghua, ‘Ahei ke liona ge ke sania na tauna ke, gaia ke vahea mughua na gegere tutughuni ni sasani.’
MAT 5:32 Mi taeni inau tu bosa vanighau, ‘Na mane ke sania na tauna te hahilaghinia na vaivine ge ngelengele, ge teke vagha na vaivine ke taulaghi vaolu. Mana mane te ghoi tauna te ngelengele ghua. Hauva, ke vagha na vinekama ke kabalaghi ke, na mane ke tangomana ge ke sania tua.
MAT 5:33 “Ighau tau rongovia tua sakai tadira nina lei vetena Moses te ghaghua, ‘Kau bei diui gea nimiu na baubahu mava tau nei vania God, ma kau nei vaso na hava tau nia baubahu vania.’
MAT 5:34 E utuni sughua. Mi taeni inau tu bosa vanighau gatu, kau bei papari gea tana bona tau baubahu. Kau bei nia papari na kokou, na pukuna na malei sopouna God iga.
MAT 5:35 Kau bei nia papari na maramana na pukuna na palapala ni tuana God iga. Kau bei nia papari ghua i Jerusalem, na pukuna anina komu a Lord na vunaghi haba.
MAT 5:36 Ma kau bei nia papari gea na ulumiu, na pukuna kau mua tangomana na goniana hughua sakai na vuvulu ke pura pe ke bili.
MAT 5:37 E manana ge kau bosa va so, ‘Eo, ku nea,’ pe, ‘Taho, ku mua nea.’ Tana bona tau papari ke, tau goni taonia na hava Satan te liona.”
MAT 5:38 “Mi ghau tau rongovighi tua nina lei vetena Moses tara bosai idania, ‘Na mata vania na mata, mana livo vania na livo.’ Ma ge ko dikalaa na matana pana livona na tinoni ke, ma kara dikalaa ghua na matamu pana livomu.
MAT 5:39 Mi taeni inau tu bosa vanighau, ‘Kau bei lavitughua gea ahei ke dikalaghau. Ma hei ke tapoa na ngora madolomu ke, ko ghoi ririua vania ghua na ngora maulimu.
MAT 5:40 Ma siki sakai ke lavigho tana dete me ke poroporoulumu nia nina pupulu ke, ko lubatia vania ghua nimua na pupulu paku.
MAT 5:41 Ma ge siki sakai tadira na malaghai ke vahegho nina hohola te mava, ge ko nia sakutua te manana sakai na hangalatu ni ghoto na hauna ke, ko nei vania erua na hangalatu ni ghoto.
MAT 5:42 Tana bona siki sakai ke nongigho nia siki totobo ke, ko hea. Mi tana bona siki sakai ke liona na lavikau itamua ke, ko lubatia vania.’
MAT 5:43 “Ighau tau rongovia tua, ‘Ko dolovia ghamua na komukolu. Mo ko nia sika ghamua na levunimate.’
MAT 5:44 Mi taeni inau tu bosa vanighau gatu, ‘Kau dolovira ghamiu na kana ma kau kokoeliulivutira tara nighau ghighirou.
MAT 5:45 Ge kau dalena Tamamiu i kokou. Te nea na aho ge ke hinarira tara dika maia tara uto, me nia hevei na uha ge ke uhanira rahei tara dika maia tara uto ghua.
MAT 5:46 ?Ivei tea, God ke tabaghau ke vagha tau dolovira vamua tara dolovighau? Hughua va rana vahikolu rongo tara nea te vagha.
MAT 5:47 ?Ge ta kau kokoe kolura vamua na lei hoghomiu ke, me ghua ge au mua nei au vulea va vanira rana keha? Hughua va rana voo tara nei ghua te vagha.
MAT 5:48 Vaho ge kau kabu maemane, te vagha Tamamiu i kokou te maemane.’”
MAT 6:1 “Kau righitaonighau! Kau bei talutatei nimiu na gehegehe uto tana mata ni tinoni, ge kara talunaghoghau nia gea, na pukuna kau nea te vagha ke, ma kau sivilaghinighi na tabamiu ta Tamamiu i kokou.
MAT 6:2 Tana bona kau hevei dolo vanira rana bona ke, kau bei lovua gea na tavuli, ma kau bei talunagho vaghara rana kiko tara nei tana lei vale kokoeliulivuti ni Jew, mi tana lei halautu ni komu ge na lei vure kara ladavaghinira. E utuni, inau tu bosa vanighau gatu, tara lavia tua na tabadira.
MAT 6:3 Mi tana bona kau hangara rana bona ke, me ke bei ghilalaa gea siki kulamiu tara dutuvighau.
MAT 6:4 Keri ke, kau nighi hevei popolo nimiu na lei dolo, mana Tamamiu te reirei polo mai kokou, ke taba au ghau.”
MAT 6:5 “Tana bona kau kokoeliulivuti ke, kau bei vaghara gea rana kiko! Na pukuna tara liona na tughuru tate tana lei halautu bakesa mana vale kokoeliulivuti ni Jew, mara kokoeliulivuti, ge rana vure kara vaevanera. E utuni, inau tu bosa vanighau gatu, tara lavia tua na tabadira.
MAT 6:6 Mi ghau kau kokoeliulivuti ke, kau haghe tana vokimiu, ma kau vongotia na mataula, vaho ge kau kokoeliulivuti popolo vania na Tamamiu. Mana Tamamiu te reirei polo mai kokou, ke tabaghau.
MAT 6:7 Mi tana bona kau kokoeliulivuti ke, kau bei kokoe toposoo vaghara rana voo, na pukuna tara ghanaghanaa didira na god pegopego ke vahera na hava tara lioni, na pukuna didira na kokoeliulivuti daro.
MAT 6:8 Kau bei vaghara gea gaira, na pukuna na Tamamiu i kokou te ghilala dilai tua na lei totobo kau nongighi tatana, i naghona ge au nongia.
MAT 6:9 Vaho ge, kau kokoeliulivuti te vagha eni, ‘Tamamami i kokou, te tabu na ahamu;
MAT 6:10 Ke mai nimua na kinakabu; Ke tangomana na liomu i pari te vagha i kokou.
MAT 6:11 Heghai mai na vanga te manana itaeni.
MAT 6:12 Mo ko talukehai na lei palumami, te vagha ighai tai talukehai na lei paludira.
MAT 6:13 Mo ko bei lavighai va tana tabotabo, mo ko vavolaghai tana dika.’
MAT 6:14 “Mi ghau kau talukehai vanira na lei tinoni didira na tangohahi itamiu ke, ma Tamamiu i kokou ke talukehai ghua vanighau animiu na tangohahi.
MAT 6:15 Ma ge ighau kau mua talukehai vanira didira na tangohahi itamiu ke, ma Tamamiu ke mua talukehai ghua nimiu na tangohahi.
MAT 6:16 “Tana bona kau maturutoo ni vanga ke, kau bei vaghara gea rana kiko tara rei malili, mara talutatera heghedira tara maturutoo ni vanga, ge kara ghanaghana mavara na lei tinoni. E utuni, inau tu bosa vanighau gaira tara holai tua na tabadira.
MAT 6:17 Mi tana bona kau maturutoo ke, kau dalovighi na matamiu ma kau kavai na vuvungamiu,
MAT 6:18 ge rana vure kara mua ghilalaghau ighau tau maturutoo ni vanga, ma Tamamiu vamua te reirei polo mai kokou ke ghilalaghau. Ma Tamamiu te vaevanea na hava tau nei ke tabaghau.
MAT 6:19 “Kau bei ghanaghana mavai nimiu na lologho iani maramana, na pukuna na muhu mana soa toro dudurake iga, mana lei tinoni tara diuvale mara gito.
MAT 6:20 Kau hoghoni kolui nimiu na lologho i kokou, na pukuna te taho iga na muhu mana soa koro dudurake, pa kara diuvale ma kara gito.
MAT 6:21 Ivei na bona nimiu na lologho ke ghana iga ke, mana tobamiu ghua ke ghana iga.”
MAT 6:22 “Na mata te vagha na buluna na huli. Ge teke davora na matamu ke, mana hulimu udolu ke vonughia nina utuni God.
MAT 6:23 Ma kara dika na matamu ke, na hulimu udolu ke vonughia na pungi. Ke vagha na marara ilokamiu ke mai tughua tana pungi ke, mana pungi sule ngangata iga!”
MAT 6:24 “Kau mua tangomana na lutu pape vanira ra rua na vunaghi, na pukuna kau nia sika sakai ma kau dolovia na ruana, ma kau ngelea sakai ma kau taonia na ruana. Te vaghaa eni, kau mua tangomana na lutu pape vania God mana rongo ghua.
MAT 6:25 Na pukuna eni nau tu bosa vanighau gatu, kau bei nia kanoragha na hava kau ghania ma kau inuvia ge kau nia vola. ?Ivei tea, te haba va itatana na vola na vanga? Ma kau bei nia kanoragha na hava kau pupulua nia na hulimiu. ?Ivei tea, te haba va itatana na vola na pupulu? Eo! E utuni so.
MAT 6:26 Kau righira na lei manu. Ra mua vade mara mua vahikolu, mara mua baobaore ghua, mana Tamamiu i kokou te kutira so! Mi ghau tau haba vulera vaa na lei manu.
MAT 6:27 ?Ke tangomana a siki sakai tamiu ke ghana daroa na volana na pukuna te ghanaghana mavaa haia? Taho!
MAT 6:28 ?Mana hava na pukuna ge au nia kanoragha ngangata na tivi? Kau righira na lei haga ni ghai tara haga so. Tara mua lutu mara mua goni tivi heghedira.
MAT 6:29 Mi nau tu bosa vanighau gatu, Solomon na Vunaghi haba te loghoi na lologho sule, hauva ma nina lei tivi tara mua ghaugharugha vulea sakai tadira na haga ni ghai.
MAT 6:30 Ma God ghua te vaguvagura na buburu mana haga ni ghai tara ghanara vamua itaeni, mi ropoghana kara kerera. ?Ivei tea, God ke mua pupulughau vaghara gaira? Taho, ke nea so, ighau te pile nimiu taluutuni ta God.
MAT 6:31 Keri ge, kau bei nia kanoragha na hava kau ghania, mana hava kau inuvia, mana hava kau nia pupulu.
MAT 6:32 Rana voo tara ghanaghana talaui na lei totobo raini. Ma Tamamiu i kokou te ghilalaghau ta nimiu na lioliogha.
MAT 6:33 Kau diki kenea mughua na kinakabuna God ma kau kabu maemane, ge ke savungighi vanighau na lei totobo raini.
MAT 6:34 Keri ge, kau bei nia kanoragha gea na hava ke kale i ropo. Tana ropoghana vaho ge kau nia kanoragha na hava te kale iga. Na dani taeni te loghoi na lei vahola te manana vanighau ge kau ghanaghana mavai.”
MAT 7:1 “Kau bei detera rana keha, ge ke bei deteghau ghua God.
MAT 7:2 Na pukuna God ke deteghau te vagha ighau tau detera rana keha, me ke kagea vanighau ighau, te vagha tau kagei vanira rana keha.
MAT 7:3 Me te vagha eni ke, ge kau righia na vuvulogo tana matana hoghomiu, mau mua talu koekoena na bubulo ni ghai tana matamiu heghemiu ke, te vagha tau detea na palu te pile itatana na hoghomiu, hauvaa mau mua ghilalai tau loghoi na lei palu sule itamiu.
MAT 7:4 Te mua utuni, ge ko bosa vania na hoghomu, ‘Ko talagu mu ku lavikehaa na vuvulogo tana matamu,’ tana bona ko loghoa na bubulo ni ghai tana matamu heghemu!
MAT 7:5 Ighau tau kiko! Kau diki lavikehai na bubulo ni ghai tana matamiu heghemiu, vaho ge kau tangomana na righikaleani na lavikehaani na vuvulogo tana matadira na lei hoghomiu.
MAT 7:6 “Kau bei vahera gea na totobo tabu na lei kau na pukuna kara ririuoli ma kara ghalatighau gea. Ma kau bei sonighi gea nimiu na lei davi naghodira na lei bolo ghaghala, na pukuna kara turi panapanai gea tana sara ni marevodira.”
MAT 7:7 “Kau nongia God, ge kau lavia. Kau kenea, ge kau topoa. Kau kidikidi ge a God ke hangavia vanighau na mataula.
MAT 7:8 Ma vanira rahei tara nongia, God ke vahera. Ma rahei tara kenea, kara topoa, ma vanira rahei tara kidikidi, God ke hangavia vanira.
MAT 7:9 ?Siki sakai tamiu ke vahea na vatu na dalena tana bona ke nongi vanga? Taho!
MAT 7:10 ?Pe ke vahea na poli tana bona te nongia na igha? Taho!
MAT 7:11 Hughua ighau na vure dika tau ghilala tua na vaheadira na lei totobo uto na lei dalemiu, me ngiha ghua iga, na Tamamiu i kokou ke vahera na lei totobo uto vanira rahei tara nongighi!
MAT 7:12 “Kau nei vanira na keha na hava tau liona kara nei vanighau! Aeni na puku ni vangana nina lei vetena Moses ma didira na tarai na lei prophet.
MAT 7:13 “Kau haghe tana mataula ni peo te ngingine, na pukuna na mataula ni peo va i Betidalo te volapa mana halautu te hulighita va iga te malumu, mara subo tara taonia.
MAT 7:14 Mana mataula ni peo ni vola te ngingine mana halautu te hulighita va iga te vahola, mana balu tinoni vamua kara kene topoa.
MAT 7:15 “Kau righitaonighau itadira na lei prophet sorisori. Gaira tara mai tamiu tara vaghara na lei sheep tara dolo, hauva mana lokadira tara vaghara na lei kau asi.
MAT 7:16 Ighau kau ghilalara nia na hava tara gonia. Na karukaili te mua sau mai ga na poro, mana ghaulahiliva ke mua sau mai ga na kaio.
MAT 7:17 Na ghai te vola uto, na vavangana te uto, mana ghai te dika ke talua na vavanga te dika.
MAT 7:18 Na ghai te vola uto ke mua tangomana na taluana na vavanga te dika, mana ghai te mua vola uto ke mua tangomana na taluana na vavanga te uto.
MAT 7:19 Mana ghai te mua uto na vangana kara toka horua ma kara sonia tana lake.
MAT 7:20 Me te vagha keri ke, ighau kau ghilalara nia na lei prophet sorisori na hava tara gonighi.
MAT 7:21 “E mua lei tinoni udolu kara holou nia “Lord, Lord!” kara haghe tana kinakabuna God, ma rahei tara lutua vamua na hava te liona na Tamagu i kokou.
MAT 7:22 Tana bona na bongi ni dete ke sara mai ke, ara subo kara bosa vaniu, ‘Lord! Lord! Tana ahamu ma nimua na maana ighai tai ladavaghinia nina rongorongo God, mai ghuruhorura na lei tidalo dika, mai gonighi subo na butuli!’
MAT 7:23 Mi nau ku bosa tughu vanira, ‘Inau tu mua ghoi ghilalaghau tua. Kau tona keha itagua, ighau na vure tangohahi.’
MAT 7:24 “Ma hei siki sakai ke rongovighi na lei nigua na bosa ni tarai me ke taonighi, te vagha na tinoni manaha te kisua na valena i vuvunga ni vatu ngasi.
MAT 7:25 E togho horu na uha, mana lei betitina tara tave, mana ghuri sule te laga me hughutia na vale me mua tumu, na pukuna te kisua i vuvunga ni vatu ngasi.
MAT 7:26 Ma siki sakai ke rongovighi nigua na lei bosa me ke mua taonighi, te vagha na tinoni bule te kisua na valena i vuvungani saghalea.
MAT 7:27 Na uha te togho horu mana lei beti tara tave, mana ghuri sule te hughutia na vale, me tumu horu me dika tua.”
MAT 7:28 Tana bona Jesus te bosa sokoi na lei totobo raini, mana vure subo tara nia hare te ghaghua iga nina tarai,
MAT 7:29 na pukuna gaia te nia tarai na maana te pukulaghi mai ta God. Gaia te mua tarai vaghara na lei manetarai ni vetena nina Moses.
MAT 8:1 Mi tana bona Jesus te sughi horu mai tana ghotu, na vure subo tara tumuria.
MAT 8:2 Mana mane te loghoa na kuhu, te mai itatana, me tualaghi tuturu vania me ghaghua, “?Lord, ko liona ke, ko tangomana so na vaa marabuagu?”
MAT 8:3 Ma Jesus te hagaloa va, me tabea na limana me ghaghua, “Inau tu liona ge ku va marabugho. Ko marabu!” Mana tinoni kuhu te mina vasoo me marabu me mavo oli na vahaghina.
MAT 8:4 Ma Jesus te bosa vania, “Ko bei bosatatea vania gea siki sakai, mo ko tona haliu va tana manesukaghi, me ke righigho, me ke bosatategho, ‘To marabu tua.’ Mo ko nia hevei nimua na sukaghi te talutatea tua nina lei vetena Moses, ge na lei tinoni kara ghilalagho to marabu tua.”
MAT 8:5 Tana bona Jesus te vaa sara haghe tana komu i Capernaum, na malaghai haba ni Rome te righitaonira na hangalatu ni malaghai, te mai sodoa me kurutia ge ke hangaa,
MAT 8:6 “Maghutu, nigua na tinoni lutu te koli ni vahaghi tana vale. E mua tangomana tua na aleale, me vahaghitaili sule ngangata.”
MAT 8:7 Ma Jesus te ghaghua vania, “Inau ku tona mu ku va vavolaa.”
MAT 8:8 Na malaghai nagho te bosa tughu, “Taho Maghutu! Inau te mua ulaghagu ge ko rughuhaghe tana valegu. Ko bosa vaso me ke ghaota nigua na seka.
MAT 8:9 Inau tu kabu sasara ghua itadira rana haba, mu loghora ghua rana malaghai tara kabu sarana nigua na righitaoni inau. Tana bona inau tu bosa vania gaia eni, ‘Ko tona!’ me tona, mu ku bosa vania na ruana, ‘Mai ghua!’ me mai, mu ku bosa vania nigua na seka, ‘Ko gonia te vagha eni,’ me gonia te vagha.”
MAT 8:10 Ma Jesus te hare sule ngangata te rongovia, ge bosa vanira na vure tara tumuria me ghaghua, “Inau tu bosa vanighau gatu, tu mua topoa mua ta siki sakai Israel te loghoa na taluutuni sule te vagha na mane eni.
MAT 8:11 Mi nau tu bosa vanighau gatu, e subo na tinoni tara vagha na mane eni kara mai ulu mi boko ma kara kabukolu itadira Abraham, Isaac, ma Jacob, tana tabatu tana kinakabuna God.
MAT 8:12 Mara subo na Jew tara ghanaghana te ulaghadira kara ghahara tana kinakabuna God ke, God ke sonihorura tana pungi i Betidalo. Kara tangi ma kara girigiri livo iga na pukuna tara vahaghitaili.”
MAT 8:13 Ma Jesus te bosa vania na malaghai nagho, “Ko oli tana valemu! Na hava to taluutunia ke tangomana vanigho.” Ma nina tinoni lutu na malaghai nagho te vola oli tua tana bona ni aho vaghana.
MAT 8:14 Ma Jesus te vaa haghe tana valena Peter, mi ga te righia vungona na vaivine Peter te koli tana ghimena te kalea na vahaghi papara.
MAT 8:15 Me tabea na limana me ghaota tana vahaghina. Mana vaivine te tapatughuru me vuivuni ni gonidilaana na vanga vania Jesus.
MAT 8:16 Me te nulavi, na vure tara nira mai vania Jesus arahei tara loghoi na tidalo dika ilokadira, ma Jesus te ghuruhoru sokora na tidalo dika nia na bosana, me vavolara tara vahaghi.
MAT 8:17 E nea te vagha eni ge ke kale utuni na bosana Isaiah na prophet te bosa idania, te ghaghua, “Gaia te hola kehai na vahaghimami, me lavi kehai nimami na vatei totoro.”
MAT 8:18 Tana bona Jesus te righira na vure subo tara kokoluvia, ge bosa vanira nina vaovarongo, “Ighita ka halavu i levuna na kolokama.”
MAT 8:19 Me te mai itatana na manetarai ta nina vetena Moses me bosa vania, “Tarai, ivei tua ko vaa ke, mi nau ghua ku nigho udukolu haia.”
MAT 8:20 Ma Jesus te ghaghua vania, “Na lei kau asi tara logho babadira, ma rana lei manu ghua tara logho nikudira, hauva mi nau na Dale Tinoni tu mua loghoa na malei ahe vata.”
MAT 8:21 Ma sakai na vaovarongo te bosa vania, “Lord, ko lubatiu mu ku oli ghua, ku va tavughia ghua tamagu.”
MAT 8:22 Ma Jesus te ghaghua vania, “Ko taoniu. Gaira tara mua taonia na bosana God, tara vaghara na vure tara mate tua. Ko lubatira rana mate kara tavughia na tinoni te mate.”
MAT 8:23 Ma Jesus te haghelia na tiola ni Jew, ma rana lei nina vaovarongo tara haehaghe kolua.
MAT 8:24 Me te hauva so na pile, na maraghata sule te horuvia na kolokama ni beti, mana tiola te heo, me dutu na luvu. Ma Jesus te maturu.
MAT 8:25 Ma gaira rana vaovarongo tara alihia mara vania, “Lord, ko vavolaghita, ta dutu tua na luvu ma ka mate!”
MAT 8:26 Jesus te huatira, “?Ivei tea ge au mataghu? E pile ngangata nimiu na taluutuni!” Ge tapatughuru me pasara na ghuri mana beti ge ro beto, me tada na beata.
MAT 8:27 Ma gaira udolu te maro na mangadira mara bosa, “?Ivei vaho tua te vagha na tinoni ia eni? Na ghuri mana beti toro rongovi taonia.”
MAT 8:28 Ma Jesus te sara i levuna na kolokama ni beti tana bubulo lilighina Gadara, mete sodora erua na tinoni na tidalo dika ilokadira, toro rughu horu mai tana lei vatuluma ni beku. Moro ruturutu ngangata, ge taho siki sakai ke tona taonia na halautu keri.
MAT 8:29 Toro ghaeghahe moro ghaghua, “?Na hava te ghua geo mai kene taonighai, ighoe na Dalena God? ?Ivei tea, to mai ge ko toroghai, te mua sara mua na puku ni bongi ni dete?”
MAT 8:30 Iga ikakeri tara ghahara na volivoli ni bolo tara vangavanga.
MAT 8:31 Ma gaira na lei tidalo dika tara kurutia Jesus mara vania, “Ke vagha ko ghuruhorughai ke, mo ko vetena ghai vaa ilokadira na lei bolo rakiri.”
MAT 8:32 Ge vanira Jesus, “Tu lubatighau! Kau tona!” Ma gaira tara rughuhoru, mara vaa rughuhaghe ilokadira na lei bolo, mana volivoli udolu te sama sughi horu tana deila mara lulumi tana kolokama ni beti.
MAT 8:33 Ma gaira tara righitaonira na lei bolo, tara tona tana komu sule mara tughunitatea na rongorongodira rana tinoni te pongora na lei tidalo dika.
MAT 8:34 Mana vure ni komu tara mai ta Jesus, mara kurutia ge ke tona keha tana buto ni komudira.
MAT 9:1 I murina Jesus te haghelia na tiola me halavu tana komuna i levuna na kolokama.
MAT 9:2 Mana balu tinoni tara hola mai vania, na tinoni te rapobete te koli tana ghimena. Ma Jesus te ghilalaa didira taluutuni ge bosa vania na rapobete me ghaghua, “Dale, ko togotogo nimua na pukuna tu talukehai tua lei palumu.”
MAT 9:3 Mana balu tadira na lei manetarai ni vetena nina Moses tara bosa kehakehaa mara ghaghua, “E bosa tabo na tinoni eni!”
MAT 9:4 Ma Jesus te ghilala na lokadira ge vanira, “?Na hava te ghua ge au ghanaghana dika tana tobamiu?
MAT 9:5 Ivei sughua te malumu na bosaana, ‘Tu talukehai tua na lei palumu,’ pa ku bosa, ‘Ko tapatughuru mo ko sakutua.’
MAT 9:6 Ku tatea taeni, inau na Dale Tinoni tu loghoa na maana tana maramana eni ge ku talukehai na lei palu.” Ge bosa vania na rapobete me ghaghua, “Ko tapatughuru mo ko holaa na ghimemu mo ko oli tana valemu.”
MAT 9:7 Vaho ge tapatughuru gaia me pulohi tana valena.
MAT 9:8 Tana bona na vure subo tara righia, te maro na mangadira mara holoutoa God, na pukuna te vahea na maana na tinoni eni.
MAT 9:9 Ma Jesus te tona sania na bona keri, me sakusaku tua kolili, ge vaevanea Matthew na vahikolu rongo, te sopou tana malei sonirongo. Ge bosa vania, “Ko saritaoniu.” Ma gaia Matthew te tapatughuru me saritaonia Jesus.
MAT 9:10 Mi tana bona Jesus ma nina vaovarongo tara sopou ni vanga ilokana na valena Matthew, ara subo na vahikolu rongo ma rana tangohahi tara vangakolua Jesus.
MAT 9:11 Mana balu Pharisee tara vaevanera mara huatira nina vaovarongo mara ghaghua vanira, “?E ghua na maghutumiu ge vangakolura rana vahikolu rongo ma rana tangohahi raini?”
MAT 9:12 Ma Jesus te rongovira ge bosa vanira, “Na lei tinoni uto tara mua kenea na manekisu, na vure tara vahaghi vamua.
MAT 9:13 Inau tu mua mai ge ku holora na lei tinoni uto ge kara tughulio, rana tangohahi vamua. Kau tona ma kau kene ghanaghanana na hava God te bosa tana gegere tabu, ‘Na veiarovi vamua tu liona, te haba vaa itatana na sukaghi.’”
MAT 9:14 Ma gaira nina vaovarongo John Vulitabu tara mai huatia Jesus mara vania, “?E ghua ge ighai mana lei Pharisee ge ai maturutoo ni vanga haia, me ghua ge tara taho gaira nimua na lei vaovarongo?”
MAT 9:15 Ge vanira Jesus, “?Kara tangomana so rana kulana na tinoni te taulaghi kara dikalio tana bona na tinoni te taulaghi ke ghaha itadira? Taho! I geva kara lavi rughuhoru kehaa na tinoni te taulaghi itadira, vaho ge kara maturutoo ni vanga heghedira.
MAT 9:16 Na tinoni ke mua lagholaghoa na tivi vaolu tana tarosina na tivi haulaghi, na pukuna na tivi vaolu ke pororodi me ke rosi au vulea va na tarosi haulaghi.
MAT 9:17 Taho siki sakai ke dodea na wine vaolu tana kada haulaghi, ke taposa gea me ke kaikavi sule na wine, me ke kokoba na kada. Ko dodea mughua na wine vaolu tana kada vaolu ke, ge rogaira udolu na wine mana kada koro ghaha mahebora.”
MAT 9:18 Mete bosa sokoi vaso Jesus na lei totobo raini, na habadira na Jew te mai tualaghi tuturu inaghona me ghaghua, “E mate tua na dalegu, ko mai mo ko talua na limamu ivuvungana ge ke vola.”
MAT 9:19 Ma Jesus te tapatughuru me saritaonia, ma rana nina vaovarongo ghua tara nia udukolu.
MAT 9:20 Mi tana bona tara sakutua tona, na vaivine ghua te hangavulu rua na niulu tua te nia vahaghitaili na tave ni ghabu, te mai murina me tabea na sosokona nina tivi,
MAT 9:21 ta nina ghanaghana ke, “Ke vagha ku tabea vamua nina pupulu ke, mu ku uto tua.”
MAT 9:22 Ma Jesus te ririu oli, me vaevanea ge bosa vania, “Dalegu, ko togotogo. To uto, na pukuna to taluutuniu!” Tana bona vaghana keri na vaivine te uto tua.
MAT 9:23 Ma Jesus te vaa sara tana valena na haba. Mi tana bona te righira balu vure tara lovulovui na ghau mara uvighi na uvete, mana balu tadira tara tangimate,
MAT 9:24 ge bosa vanira, “Kau rughuhoru. Na tahula te mua mate, te maturu vamua!” Ma gaira tara kiahaghinia.
MAT 9:25 Mara rughuhoru keha tua na vure, vaho ge vaa haghe Jesus tana voki, me tabe datoa na limana, mana tahula te tapatughuru.
MAT 9:26 Mana rongorongona te saopoa na lei komu talighu.
MAT 9:27 Ma Jesus te sakutua sania na bona keri, me rua na rorodo toro tumuria moro ghaeghahe vania, “Vaivarina David, ko arovighai!”
MAT 9:28 Mete rughuhaghe tua Jesus ilokana na vale, moro mai itatana. Ge huatira, “?Koro taluutunia sughua ku tangomana na davoraani na matamiu ge koro reirei oli? “Eo, Maghutu,” ro vania.
MAT 9:29 Ma Jesus te tabei na matadira, ge vanira, “Ke tangomana vanighau na hava toro taluutunia.”
MAT 9:30 Ge ro reirei oli. Ma Jesus te bosa papara vanira, “Koro bei ghoi tutugua vania gea siki sakai!”
MAT 9:31 Ma rogaira toro oli moro tughunitate sule aua vaa na rongorongona Jesus tana lei komu talighu.
MAT 9:32 Moro tona keha tua, vaho ge na balu tinoni tara holaa mai vania Jesus na tinoni te mui, na pukuna na tidalo dika ilokana.
MAT 9:33 Mi murina Jesus te ghuruhoru sokoa tua na tidalo dika, ge tavukesi na lapina, me vuivuni ni kokoe. Ma gaira soko tara nia hare mara ghaghua, “Ighai tai mua righia mua siki totobo sule te vagha eni i Israel.”
MAT 9:34 Hauvaa ma gaira na Pharisee tara bosa mara ghaghua, “A Satan, na vunaghidira na tidalo, te hea na maana ge ghuruhorua nia na tidalo dika.”
MAT 9:35 Ma Jesus te oleole kolili tana lei komu. Me tarai tana lei vale kokoeliulivuti ni Jew, me tughunitatea na Rongorongo Utona na kinakabuna God. Me kisura ghua na vure, tana lei vata ni vahaghi kehakeha.
MAT 9:36 Me righira rana vure ge arovira, na pukuna te taho ahei ke hangara, te vaghara na lei sheep te taho ke vatoghara.
MAT 9:37 Soko, ge bosa vanira nina vaovarongo, “Te sule ngangata na ghegheli, mana tinoni ni lutu te kukulu.
MAT 9:38 Keri ke, ma kau kokoeliulivuti vania God, na vunaghi ni ghegheli, ge ke nira vetena subo mai ghua na tinoni ni lutu ta nina ghegheli.”
MAT 10:1 Ma Jesus te holokolura mai itatana ara hangavulu rua nina manevetena me hera na maana ni ghurukehadira na lei tidalo dika mana kisuani na lei vata ni vahaghi kehakeha soko.
MAT 10:2 Raini na ahadira na lei manevetena: na diki a Simon Peter, maia a hoghona Andrew, James maia a hoghona John, rana dalena Zebedee,
MAT 10:3 Philip ma Bartholomew, Thomas, ma Matthew (na vahikolu rongo), James (na dalena Alphaeus), ma Thaddaeus,
MAT 10:4 Simon (tara holoa nia na Zealot), ma Judas Iscariot (ke peroa Jesus).
MAT 10:5 Ara hangavulu rua na manevetena raini Jesus te vetena tonara, me keikerira, “Kau bei tona gea tana lei buto ni komu voo tara mua Jew, pana komudira na vure ni Samaria.
MAT 10:6 Kau tona vamua itadira na vure ni Israel, tara vaghara na lei sheep tara tona hahi.
MAT 10:7 Kau tughunitatea vanira na kinakabuna God te dutu mai tua.
MAT 10:8 Kau kisura rana vahaghi, vavola olira tara mate, hangara tara vahaghitaili, mavora tara ila, ma kau ghuruhorura na lei tidalo dika. Tu vaheleaghau tua ke, ma kau vaheleara ghua.
MAT 10:9 Kau bei holai gea ilokani nimiu na kirisa ni rongo, na gold, mana silver.
MAT 10:10 Ta nimiu na kao eni ke, kau bei holai gea na kirisa, pana hahara marevo ni tuamiu, pa nimiu na totoghona. Ma kau bei hola ruana ghua na pupulu. Na pukuna rana vure tau hangara ke, kara vaheghau na hava te manana nimiu na kao.
MAT 10:11 Tana bona kau rughuhaghe tana lei komu ke, kau kenea na tinoni uto ke lavipangotighau. Kau kabu itatana polo kau rughuhoru va ta sakai na komu keha.
MAT 10:12 Kau haghe tana lei vale ke, ma kau holoutora, ‘Na mabo itamiu!’
MAT 10:13 Mana vure lokana na vale kara lavipangotighau ke, ma nimiu na bosa holouto ni mabo ke kabu itadira. Ma kara mua lavipangotighau ke, nimiu na mabo ke oli mai vanighau.
MAT 10:14 Tana bona na vure tana vale mi tana komu kara mua lavipangotighau ma kara mua rongovighi na lei bosamiu ke, kau tona keha tana komu keri, ma kau kavulaha kehai na meto ni komu keri tana marevomiu. Ke vagha na vaughilalana nina dete God vanira na lei vure ni komu keri. Soko, ge kau rughuhoru.
MAT 10:15 E utuni, inau tu bosa vanighau gatu, ‘Tana bongi ni dete God ke torora vaa na vure ni komu keri vulera na vure ni Sodom mi Gomorrah.’”
MAT 10:16 “Kau righia, inau ku vetena kehaghau te vaghara na lei sheep ighobudira na lei kau ghaghala. Ma kau manaha uto te vagha na poli, ma kau liodolo te vaghaa na bola.
MAT 10:17 Kau righitaonighau, igeva na balu tinoni kara lotighau ma kara lavighau vaa tadira na ovu ni dete, ma kara ramusighau ilokani na lei vale kokoeliulivuti ni Jew.
MAT 10:18 Kau tughuru mughua tana matadira rana haba maia rana vunaghi haba na pukuna tau taoniu, ge kau tughunitatea na rongorongo uto vanira, maia ghua rana mua Jew.
MAT 10:19 Tana bona kara lavighau vaa tadira na ovu ni dete ke, kau bei nia ghanaghana ruarua na hava kau bosai, pa ivei kau nea na talu kokoe. Tana bona keri God ke heghau mai na hava kau bosai.
MAT 10:20 Na pukuna na Tamamiu i kokou ke vaheghau mai nina Tarunga ge ke kokoe tughughau.
MAT 10:21 “Tana bona vaghana keri, na lei tamahoghoni kara lubatira na lei hoghodira vanira na lei haba ge kara matera. Me vagha ghua, na lei mane taulaghi kara lubatira na lei daledira, mana lei gari kara hughuhughura tamadira mana tinadira, ma kara lubatira vanira na lei haba ge kara matera.
MAT 10:22 Na lei tinoni kara nighau sika na pukuna tau taoniu. Ma hei ke vadangitai sara tana bongi sosoko ke vola.
MAT 10:23 Ma ge kara vahaghitailighau ta sakai na komu ke, kau tona va ta sakai na komu keha. E utuni inau tu bosa vanighau gatu, ‘Kau mua sokoi mua nimiu na lei lutu tana komu udolu i Israel ke, mi nau, na Dale Tinoni ku sara mai tua.
MAT 10:24 Taho siki sakai ke haba vulea nina na manetarai, pana seka ke mua vunaghi pungisia na vunaghina.
MAT 10:25 Kara vaghara mughua gaira tara taraira pana tinoni te vunaghidira. Keri ke, mana lei vure kara holou nia Beelzebul inau na puku vale ke, ma kara hologhau nia ghua na aha te dika au vule vaa, ighau na vale udolu.
MAT 10:26 “Ma kau bei mataghunira gea na lei tinoni vaghadira raini. Na hava tara poloi itaeni God ke talutatei, mana lei totobo tara polo kara ghilalai.
MAT 10:27 Na hava tu bosai vanighau tana pungi, kau bosatatei tana marara, mana hava tau rongovi popoloi, kau kokoe tatei tana vure subo.
MAT 10:28 Kau bei mataghunira gea arahei kara liona na labumateamiu, na pukuna kara mua matea na tarungamiu. God vamua kau nia kikinima, gaia te loghoa na maana ke taghalaghinia na hulimiu mana tarungamiu tana komu ni totoro kasila.
MAT 10:29 Kau pelura erua na pia nia na rongo pile kikia. Mi tana bona sakai ke tumu tana pari me ke mate ke, a Tamamiu i kokou ke ghilala so.
MAT 10:30 Ma Tamamiu te pada sokoi tua na lei vuvulu ni ulumiu.
MAT 10:31 Keri ke, ma kau bei mataghu gea, au mava vaa ighau vulera na lei manu soko itatana God.
MAT 10:32 “Ahei ke bosatatea heghena gaia te nigua vaovarongo tana matana na vure subo ke, mi nau ghua ku bosa tatea gaia a nigua na vaovarongo tana matana a Tamagu i kokou.
MAT 10:33 Ma ahei ke niu hughu inau tana matadira na lei tinoni, mi nau ghua ku nia hughu tana matana a Tamagu i kokou.
MAT 10:34 “Kau bei ghanaghanaa gea, inau tu lavia mai na mabo tana maramana eni. Taho! Inau tu nia mai na isi, ge ku vilivokaghau.
MAT 10:35 Inau tu mai te vaghau na isi, ge ku soni vilivokaa na dalena mane tatana tamana mana dalena vaivine tatana tinana, mana vaivine tatana vungona.
MAT 10:36 Na puku ni ghamiu na levunimate a sakai lokana nimiu na binaboli.
MAT 10:37 Ahei te dolovira vaa tamana mana tinana vuleu inau, te mua kaekagena ge ke nigua na vaovarongo. Ma ahei te dolovira dalena vuleu inau te mua kaekagena ghua ge ke nigua vaovarongo.
MAT 10:38 Ma ahei ke mua sake datoa nina ghaivavala, me ke mua sakutua taonighi na lei nilabugu ke, te mua kaekagena ge ke nigua na vaovarongo.
MAT 10:39 Ma ahei ke tabotabo ge ke pangotia na volana iani tana maramana, ke sivilaghinia na puku ni vola. Ma ahei ke taghalaghinia na volana na pukuna inau, ke loghoa na vola kasila.
MAT 10:40 “Ma ahei te lavipangotighau, te lavipangotiu tua inau, maia ghua gaia te vetenau mai.
MAT 10:41 Ma ahei ke lavipangotia nina prophet God ke, geva ke hola na tunuvana tana tabana na prophet. Ma ahei ke lavipangotia nina tinoni maemane ke, geva ke hola na tunuvana tana tabana na tinoni maemane ghua.
MAT 10:42 E utuni, ahei ke hea na beti bihi a sakai te mua mava Itadira raini tara saritaoniu ke, igeva ke holaa na tabana.”
MAT 11:1 Ma Jesus te kokoe soko vanira e hangavulu rua nina manevetena, ge tona keha tana bona keri ge ke tutugu me ke tarai tana lei baebase ni komu.
MAT 11:2 Ma John vulitabu te rongovighi tua tana vale pipiti, na lei totobo soko Jesus te nei, ge vetenara na balu nina vaovarongo,
MAT 11:3 ge kara huatia Jesus, “?Ko bosa vanighai mai, ighoe sughua na Christ te bosaa John ke mai, pa kai pitua siki sakai na keha?”
MAT 11:4 Ge bosa tughu Jesus me ghaghua, “Inau tua gaia. Kau oli, ma kau bosaa vania John na hava tau rongovighi mau vaevanei.
MAT 11:5 Na rorodo tara reirei oli, na labe tara sakusakutua, rana kuhu tara marabu oli, rana pui tara rongo, mana lei tinoni mate tara vola oli, mete taraira nia na Rongorongo Uto na lei tinoni bona.
MAT 11:6 Ma kau bosa vania John, God ke vautora rahei tara mua niu ghanaghana ruarua.”
MAT 11:7 Tana bona tara pulohi na lei nina vaovarongo John, ge bosa vanira na vure subo Jesus, “?Tana bona tau tona tana bona mamaha ge au va righia John, na hava tau va righia? ?Na tinoni te ghanaghana ruarua te vaghaa na ade te alealea na ghuri? Taho!
MAT 11:8 ?Mana hava vamua tau vaa righia? ?Na tinoni te nia pupulu na tivi malebo? Taho! Na lei tinoni tara pupulu uto gaira tara ghahara vamua tana lei vale ni vunaghi haba.
MAT 11:9 ?Kau bosa vaniu mai, na hava sughua tau vaa righia? ?Na prophet? E utuni! E haba vulea na prophet na tinoni tau vaa righia.
MAT 11:10 Aeni a John, gaia God te bosatatea tana Gegere tabu, ‘Inau ku nia vetena nigua na tinoni holabosa i naghomu ge ke gonidilaa na halautumu.’
MAT 11:11 “E utuni, John Vulitabu te haba vulera na lei tinoni tara sivuragha mai nagho va. Hauva, ma siki sakai te ghaha tana kinakabuna God i kokou te haba vulea John.
MAT 11:12 Vuivuni tana bona John te tughunitatea vanira nina rongorongo, me saravia na bongi taeni, na kinakabuna God te rughu potaa na vahola, sakai vamua na lei malaghai tara suravia, mara tabotabo ge kara lagavulea.
MAT 11:13 I naghona ge mai a John, na lei prophet udolu, maia nina lei vetena Moses tara bosatatei tua na lei totobo raini tana maiana na kinakabu, ritini tana lei bongina John.
MAT 11:14 Ma kau liona na taluutuniana didira na bosa tara bosai ke, John te vagha ghua so Elijah, tara bosadilaa na maiana.
MAT 11:15 Kau kuligha ke, ma kau nighi rongo!
MAT 11:16 “?Mana hava ku vavaghahara nia na vavata ni taeni? Na vure raini te vaghara na lei gari tara sopou tana loa ni gougonu, mara mua nira togotogo rana balu kuladira, mara ghaghua vanira,
MAT 11:17 ‘Ighai tai uvete vanighau mau mua ghavai, mai tangimate mau mua dikalio.’
MAT 11:18 Mete vagha eni, na pukuna tana bona John te mai me maturutoo ni vanga me mua inu bulebule. Hauva mana lei tinoni tara bosa so, ‘Gaia te loghoa na tidalo dika itatana!’
MAT 11:19 Mi tana bona inau, na Dale Tinoni tu mai, na lei tinoni tara bosau ghua, ‘Kau righia na tinoni eni te vanga paitu me inu bulebule. Te madolora rana tangohahi mana vahikolu rongo.’ Hauva nina manaha God te tate mai utuni tana nilabudira agaira nina lei tinoni uto.”
MAT 11:20 Ma Jesus te pasara na lei tinoni tara mua tughulio tana lei komu te gonighi iga na lei butuli,
MAT 11:21 “Ighau rana vure i Chorazin, God ke tangotoroghau! Ighau na vure i Bethsaida, God ke tangotoroghau ghua. Ke vagha ku gonighi itadira na lei komu sule i Tyre mi Sidon, na lei butuli tu gonighi tua itamiu ke, mana vuresubo rakeri kara mina tughulio tana lei paludira ma kara tughui na nilabuadira.
MAT 11:22 Keri ge, tana bongi ni dete, God ke tangotoroghau au vulera vaa rana vure ni Tyre mi Sidon.
MAT 11:23 Mi ighau na vure i Capernaum, au liona gea God ke taludatoghau i kokou. Taho! God ke sonihorughau i Betidalo, na komu totoro kasila. Ke vagha ku gonighi mai na lei butuli raeni tana vure i Sodom idania te vagha tu gonighi itamiu itaeni ke, ma kara ghahara so itaeni.
MAT 11:24 E utuni inau tu bosa vanighau, tana bongi ni dete God ke arovira vaa na vure ni Sodom, vuleghau ighau!”
MAT 11:25 Mi tana bona vaghana keri, Jesus te kokoeliulivuti, “Tamagu, to vunaghi pungisighi na kokou mana maramana, inau tu holoutogho to tatei vanira na vure tara mua manaha te vaghara na gari, na hava to poloi vanira tara manaha.
MAT 11:26 E utuni Tamagu, raeni tara uto te taonighi na liomu.”
MAT 11:27 Ma Jesus te bosa vanira me ghaghua, “Na lei totobo soko na Tamagu te vaheu mai tua. E taho ahei ke ghilalaa na Dale, na Mama vamua. Me taho ahei ke ghilala na Mama, na Dale vamua, ma rahei tu vilira ge ku tatea vanira.
MAT 11:28 Kau mai tagua ighau tau lugu mi ghau te mavatighau na lei vahola, mi nau ku vaheghau na aheahe.
MAT 11:29 Kau talataonia nigua na maana te vaghara na buluka toro talataonia na vatei kodo, ma kau naunaua itagua, na pukuna inau tu liotalumuri mu kabu rurughu, ge kau topoa na aheahe.
MAT 11:30 Na vatei kodo ku vaheghau te malumu, mana lei vahola ku talua vuvungamiu kara malumu.”
MAT 12:1 Me mua hau murina eni, Jesus ma nina vaovarongo tara liu ghobuni na lei leghai ni wheat tana Sabbath. Ma nina vaovarongo tara vitolo, ge ra vuivuni ni bihuani na vavanga ni wheat mara ghanighi na vuavuani.
MAT 12:2 Mana balu Pharisee tara vaevanera, ge ra bosa vania Jesus, “Ko righia! Gaira nimua na vaovarongo tara hughua nimami na vetena, tara bihui na vavanga ni wheat tana Sabbath.”
MAT 12:3 Ma Jesus te bosa tughu me vanira, “?Ivei tea tau mua idumia na hava David na vunaghi haba ma rana ghana udu tara gonia idania tana bona tara vitolo?
MAT 12:4 Ra tona tana nina Baebale Tapole tabu God, mara ghanighi na berete tabu ni sukaghi, sakai vamua te hughua dida na vetena. Na manesukaghi vamua te manana ge ke ghanighi.
MAT 12:5 Tau ghilalaa tua nina lei vetena Moses, tana lei Sabbath, na lei manesukaghi tana Valetabu tara hughua, hauvaa mara mua hahi.
MAT 12:6 Inau tu bosa vanighau gatu, siki sakai tamiu te haba vulea nina Valetabu God.
MAT 12:7 God te bosa tana gegere tabu, ‘Na veiarovi vamua tu liona, te haba vulea va na sukaghi.’ Ke vagha kau ghanaghana kalea na ghanaghana iga ke, kau mua hurura na mane tara marabu.
MAT 12:8 Na pukuna inau, na Dale Tinoni tu vunaghi pungisia na Sabbath.”
MAT 12:9 Mi murina eni Jesus te tona sanira, me vaa haghe ta didira na vale kokoeliulivuti na Jew,
MAT 12:10 me righia iga na tinoni te labe na limana. Mana balu tinoni ghua iga tara liona na hughuhughuana Jesus, ge ra huatia, “?E vetena so na kisu vahaghi tana Sabbath pe taho?”
MAT 12:11 Ge bosa vanira Jesus, “A sakai tamiu, keba loghoa na sheep ke tumu haghe tana gilu tana Sabbath, ke tabea mughua me ke ghora datoa.
MAT 12:12 Na tinoni te haba vulea va na sheep! Keri ke, dida na vetena te lubatighita ge ka lutui so na lei totobo uto tana Sabbath.”
MAT 12:13 Ge bosa vania na tinoni te labe na limana, “Ko hau datoa na limamu!” Ma gaia te hau datoa, me uto oli te vagha na levu ni limana.
MAT 12:14 Hauva, ma gaira na Pharisee tara tona keha, ge ra padalaghinia na ghana mate Jesus.
MAT 12:15 Ma Jesus te ghilala tua tara padalaghinia na ghana mate, ge tona keha. Mana vure subo tara saritaonia, me kisu udolura gaira tara vahaghi.
MAT 12:16 Me hove pungisira ge kara bei bosa tatea vania gea siki sakai.
MAT 12:17 E nea te vagha eni ge ke kale utuni na hava God te bosaa idania vania Isaiah na prophet,
MAT 12:18 Aeni a nigua na tinoni lutu, tu vilia. Agaia tu dolovia mu nia togotogo. Inau tu vetenaa nigua na tarunga ivuvungana ge ke tughunitatea nigua na dete vanira na lei tinoni soko.
MAT 12:19 Gaia, ke mua hughuhughu, me ke mua ghughu me ke mua kokoe ghaeghahe tana lei halautu.
MAT 12:20 Agaia te lio kikinima vanira tara liomabo, me ke patupatura tara loghoa na taluutuni pile kikia te vagha na lake te taoluvu, polo ke lavi olia mai na togholuvu, nia nina lagavule.
MAT 12:21 Mana lei kema soko tana maramana kara pitudilaa gaia.
MAT 12:22 Mi murina keri, na balu tinoni tara holaa vania mai Jesus, na tinoni rorodo te mua kokoe tate, na pukuna na tidalo dika ilokana. Ma Jesus te kisu volaa ge reirei oli me ghoi kokoe oli.
MAT 12:23 Mana vure subo te nia maro na mangadira, na hava Jesus te nei, ge ra huahuati heghedira, “?A Jesus eni ke na Christ, agaia na vaivarina sughua David, pe taho?”
MAT 12:24 Tana bona na lei Pharisee tara rongovia, gaira tara ghaghua, “Gaia te loghoa na maana ge ke ghuruhorura na lei tidalo dika na pukuna na vunaghidira na lei tidalo, Beelzebul, te hea na maana ge ghuruhorura nia.”
MAT 12:25 Ma Jesus te ghilalai na hava tara ghanaghanai, ge bosa vanira, “Na kema kara veihuhughui levu mi levu ke, kara mua kabu daro bona. Ma siki komu pana binaboli ghua, kara kabu vilivoka ma kara veihuhughui levu mi levu, geva kara luvu lee.
MAT 12:26 Ma ge siki ovu ta nina kinakabu Satan ke veilalabui kolua Satan, igeva ke tumu pauparuha nina kinakabu.
MAT 12:27 Mi ghau tau bosa ke, nina maana Beelzebul te vaheu mai, tu nia ghuruhoru tidalo. ?Mi vei tea agaira tara saritaonighau, ahei ghua nina maana tara nia ghuruhoru tidalo? Na pukuna eni, agaira tara saritaonighau tara tatei nimiu na hahi.
MAT 12:28 Ma ge ku ghuruhorura na lei tidalo dika nia nina maana nina Tarunga God, akeri te tughunitatea nina kinakabu God te sara mai tua itamiu.
MAT 12:29 E taho siki sakai ke rughuhaghe tana valena na malaghai, me ke boli kehai na lei nina lologho, ke diki lotia mughua me ke piti ngasilia na malaghai. Ge ke tangomana na holaani nina lologho tana valena.
MAT 12:30 Ahei te mua taoniu agaia te puku ni ghagua na kana, ma ahei te mua hangau na vahikoluadira nina vure God, gaia te puku ni haurakeana nina lutu God.
MAT 12:31 Keri ge, inau tu bosa vanighau gatu, God ke talukehai na lei paludira na lei tinoni, mana lei totobo dika tara bosai, hauva, ahei tua ke koengelea na Tarunga Tabu, God ke mua talukehai na paluna.
MAT 12:32 Ma ahei ke bosa dikalau inau, na Dale Tinoni, God ke talukehai vania, hauva ma hei ke koengelea na Tarunga Tabu, God ke mua talukeha vania na paluna, itaeni maia ke vaa me vaa.
MAT 12:33 “Ke vagha ko loghoa na ghai te uto, igeva ko loghoa na vavanga te uto. Mo ko loghoa na ghai dika ke, geva ko loghoa ghua na vavanga te dika. Vaho ge kau righi vaughilalana nia na vavangana ivei sughua na ghai te uto pe dika.
MAT 12:34 Ighau tau vaghara na lei poli! Kau mua tangomana na bosana siki totobo uto na pukuna tau dika! Na tinoni te bosa tatea na hava te kabu polo iloka ni tobana.
MAT 12:35 Na tinoni uto te loghoa na totobo uto ilokana na tobana, keri ge ke bosai na lei bosa uto. Me te vagha ghua eni, na tinoni dika te loghoa na totobo te dika ilokana na tobana, keri ge ke bosai na lei bosa dika.
MAT 12:36 Kau ghilala utoa, tana bongi ni dete, God ke detera na lei tinoni soko taonighi na lei bosa tara bosai.
MAT 12:37 God ke dete olighau nia na lei bosamiu taonighi nimiu na lei hahi, me ke vavolaghau nia nimiu na kabu maemane.”
MAT 12:38 Na balu manetarai ni vetena nina Moses ma gaira na Pharisee tara bosa mara ghaghua, “Tarai, ighai tai liona, ge kai vaevanea ko gonia vanighai na vaughilala butuli.”
MAT 12:39 Ge bosa vanira Jesus, “Na vure dika sughua ighau, tau mua nia kikinima God! Ighau tau kurutiu nia na vaughilala butuli. Taho, God ke vaheghau mai vamua nina vaughilala a prophet Jonah idania.
MAT 12:40 Te vagha Jonah te ghaha tana kutuna na puhu e tolu na bongi udolu, ke vaghau ghua inau, na Dale Tinoni, ku ghahau e tolu na bongi udolu i Betidalo.
MAT 12:41 Tana bongi ni dete, na vure ni Nineveh kara tapatughuru, ma kara hurukaleghau na pukuna tara tughulio tana lei paludira, tana bona tara rongovia nina tarai Jonah. Mi nau tu bosa vanighau gatu, a sakai iani taeni te haba vulea Jonah, hauvaa mau mua tughulio.
MAT 12:42 Tana bongi ni dete, na vinahogho ni Sheba, ke tughuru dato, me ke hurukaleghau, na pukuna te vaa butu hau mai tana komuna me mai vaa rongohia nina tarai manaha na vunaghi haba Solomon. Mi nau tu bosa vanighau gatu, asakai iani taeni te haba vulea Solomon, hauvaa mau mua rongovia.”
MAT 12:43 “Tana bona na tidalo dika te rughuhoru itatana na tinoni, e tona tana lei bona aroha te kenekene malana ge ke ghaha iga.
MAT 12:44 Me mua topoa, ge ghanaghana liona, ‘Ku pulohi tana na tinoni tu vaa butu mai iga.’ Ma gaia te oli, me topoa na tinoni keri te marabu me kokoba, te vagha na valena siki sakai te hala marabua me gonidila sokoa tua.
MAT 12:45 Ma gaia te tona me ghoi holara mai ghua, ara vitu na tidalo dika, tara dika haba au vule vaa itatana. Ma gaira tara mai mara ghahara itatana. Me soko te vagha eni, na tinoni keri te ghaha tana vahola vulea i vauvaluni mai. Me vagha eni ke kalera na lei tinoni dika tana vavata eni.”
MAT 12:46 Mi tana bona Jesus te kokoe vanira na vure, a tinana ma rana lei hoghona tara sara mai. Mara tughuru pari bebete, tara liona na kokoe vaniana.
MAT 12:47 Ma sakai itadira na vure te bosa vania, “Ko righia, a tinamu ma gaira na lei hoghomu tara tughuru tua pari bebete, ma gaira tara liona ge kara kokoe kolugho.”
MAT 12:48 Ge bosa tughu Jesus, “?Ahei tinagu mana lei hoghogu vaghadira?”
MAT 12:49 Ge tuhura vaa nina vaovarongo, me ghaghua, “Kau righira, gaira raini na tinagu mana lei hoghogu.
MAT 12:50 Ahei te goni taonia na liona a Tamagu i kokou gaia keri te puku ni hoghogu me vavinegu me tinagu.”
MAT 13:1 Tana bongi vaghana keri, Jesus te tona keha sania na vale, me tona va lilighina na kolokama ni beti me sopou horu iga ge tarai.
MAT 13:2 Mana vure subo tara mai kokoluvia, vaho ge sapa tana tiola, ge sopou horu ilokana, tana bona na vure tara tughuru parilonga.
MAT 13:3 Mete bosai vanira nia te subo ni totobo, nia na lei bosa vavaghaha te vagha eni, “Na tinoni te tona ge ke havukaghinighi na vuavua ni koni.
MAT 13:4 Tana bona te havukaghinighi loka ni leghai, mana balu tara tumu tana halautu, mana lei manu tara mai mara ghani taghalaghinighi.
MAT 13:5 Mana balu tara tumu tana vuvunga ni saesape ni vatu, te mua paku iga na pari. Mara mina totolo dato mai,
MAT 13:6 hauva, mi tana bona na hina te dato mai, me para matei na totoloni, na pukuna na lalani te mua tona lalo, mara sasagha.
MAT 13:7 Mana balu vuavua ghua, tara tumu i ghobu ni kaukaru. Mana kaukaru kara totolo dato, me po ko kuvighi na totoloni.
MAT 13:8 Mana balu vuavua tara tumu tana pari uto, mara vangagha uto, balu te sakai hangalatu, balu te ono hangavulu, mana balu ghua te tolu hangavulu.
MAT 13:9 Kau rongo vakodoa na hava tau rongovighi!”
MAT 13:10 Nina vaovarongo Jesus tara mai itatana, ge ra huatia, “?E ghua ge o bosa vavaghaha vanira na vure?”
MAT 13:11 Ma Jesus te bosa tughu, “God te vaheghau ge kau manahaani na lei totobo tara polo tana kinakabuna God, me mua vahera gaira.
MAT 13:12 Rahei tara loghoi tua na manaha raini ke, God ke savungighi vanira, ge kara logho au vulei vaa. Ma rahei tara mua manahani na lei totobo raini ke, ma God ke lavikehai itadira na pile manaha tara loghoi.
MAT 13:13 Na hava na pukuna ge u bosa vavaghaha vanira, na pukuna tara reirei vamua, mara mua reirei vakale, mara rongo vamua, mara mua rongo vakodo.
MAT 13:14 Na hava te kalera na vure raini ke, te tatea na hava God te bosa idania ta Isaiah na prophet, ‘Na vure raini tara rongo vamua, ma kara mua rongo vakodo. Ma gaira kara reirei vamua, ma kara mua reirei vakale.
MAT 13:15 Na pukuna te ngasi na tobadira, mara pitoi na kulidira mara maturuhighi na matadira, Vaho ge kara bei nighi reirei vakale gea na matadira, ma kara nighi rongo vakodo gea na kulidira, ma kara lavipangotiu nia gea na tobadira, ge kara liliu pulohi vaniu mai, mi nau ku vavolara.’
MAT 13:16 “God te vautoghau ighau, ge au reirei vakale mau rongo vakodo.
MAT 13:17 E utuni inau tu bosa vanighau gatu, subo na lei prophet mana lei tinoni uto nina God, tara lioni ngangata na righiani na lei totobo tau righighi, mara mua tangomana na righiani. Mara lioni ghua na rongoviani na lei totobo tau rongovighi, mara mua tangomana na rongoviani.
MAT 13:18 “Kau rongo mai, ma kau ghilalaa na vavaghahana na tinoni te subasuba.
MAT 13:19 Na vuavua tara tumu tana halautu te vaghara gaira tara rongovia na rongorongo ni kinakabu, mara mua rongovi vakodoa, na pukuna te mai Satan, me sagu kehaa na hava tara subaa tana tobadira.
MAT 13:20 Mana vuavua tara tumu tana vuvunga ni vatu, te vaghara gaira tara lavipangoti togotogoa na rongorongo tana bona tara rongovi vaolua.
MAT 13:21 Me mua ngasi didira na taluutuni na pukuna tara mua taluutuni utoa. Mi tana bona tara vahaghitaili mara nira ghighirou na pukuna na rongorongo eni, agaira tara nia murilio.
MAT 13:22 Mana vuavua tara tumu ilokani na kaukaru, te vaghara agaira tara rongovia mara lavipangotia na rongorongo, mana pukuna tara nia ghaghua vamua na vola ni maramana eni, mara nia nagholio didira na lologho, gaighi raini tara va matea na rongorongo, ge ra mua nia vavangagha na nilabu te maemane.
MAT 13:23 Mana vuavua tara subai tana pari uto, te vaghara gaira tara rongovia na rongorongo mara rongovi vakodoa, mara gonighi na lei totobo te uto, te vaghara na vuavua tara totolo mara vangagha, na balu na hangalatu, balu e ono hangavulu, mana balu ghua tolu hangavulu.”
MAT 13:24 Ma Jesus te bosaa vanira, a sakai na bosa vavaghaha, “Na kinakabuna God te vagha eni, na tinoni te subaa na vuavua uto ta nina leghai.
MAT 13:25 Te bongi hau, tana bona na lei tinoni soko tara maturu, e mai ghana levunimate me havukaghinighi na vuavua ni buburu dika i ghobuna na leghai ni koni, ge tona keha.
MAT 13:26 Mi tana bona na koni tara totolo dato mai, mara vuivuni ni pururu, vaho ge ra totolo dato mai ghua na tautalu dika.
MAT 13:27 Ma gaira na lei tinoni lutu tara mai itatana na vunaghi ge ra ghaghua vania, ‘?Aghe na vunaghi, na vuavua uto vamua tai ghilalaa to havukaghinighi ta nimua na leghai, mi vei tea ge ra totolo dato mai iga na lei tautalu dika?’
MAT 13:28 “Mana vunaghi te bosa tughu vanira, ‘Na levunimate tara nea te vagha.’ “Na tinoni lutu te bosa vania, ‘Ivei tea, o liona kai tona ma kai vaa kapikehai,’.
MAT 13:29 “Na vunaghi te bosa tughu vanira, ‘E taho, na pukuna kau kapikehai na buburu ke, geva kau vuti keha kolui nia gea na balu puku ni koni.
MAT 13:30 Kau sanighi iga, kara totolo koukolu na koni mana buburu dika, polo ke sara na bongi ni siosio. Geva inau ku bosa vanira na lei tinoni kara siosio, ge kara diki vuti kehai na buburu dika ma kara talui tana lobo ma kara kerei. Vaho ge kara vahikolui na lei koni ma kara talui ta nigua na vale ni baobaore.’”
MAT 13:31 Ma Jesus te ghoi bosai vanira so eruani na bosa vavaghaha. “Na kinakabuna God te vagha eni. Na tinoni te lavia asakai na vuavua pile kikia ngangata, me subaa ta nina leghai.
MAT 13:32 E pile tadira na lei vuavua soko, mi tana bona te totolo dato, ge sule me otogha. Me liliu ni ghai sule, mana lei manu tara goni nikudira tana lei otona.”
MAT 13:33 Ma Jesus te bosa vanira nia, e toluni ghua na bosa vavaghaha. “Na kinakabuna God te vagha eni. Na vaivine te lavia na pile yeast, me ule kolua nia e tolu na seu ni pulaoa kolua na beti, ge ke hunua dato.”
MAT 13:34 Na lei totobo soko Jesus te kokoei vanira na vure, nighi na lei bosa vavaghaha vamua. Me mua bosaa vanira nia siki totobo ge teke taho na bosa vavaghaha.
MAT 13:35 Me nei raini ge ke kale utuni na hava na prophet te bosaa, Inau ku kokokoe vavaghaha vanira. Mu ku bosai vanira nia na lei totobo tara mua ghilalai tana vuivuni ni goniana mai na maramana.
MAT 13:36 Tana bona Jesus te tona keha sanira na vure, gaia te vaa haghe loka ni vale, ma nina lei vaovarongo tara mai itatana, mara vania, “?Ko bosa vanighai, na hava na ghanaghana ilokana na bosa vavaghahana na tautalu dika tana lokana na leghai?”
MAT 13:37 Me bosa tughu vanira Jesus, “Na tinoni te subaa na vuavua uto ke, inau, na Dale Tinoni.
MAT 13:38 Na leghai te vagha na maramana, mana vuavua ke, te vaghara gaira tara loghoa na kinakabu, mana tautalu dika ke, te vaghara gaira tara dika.
MAT 13:39 Na levunimate te havukaghinighi na vuavua dika agaia a Satan. Na baobaore te vagha na bongi sosoko. Ma rana lei tinoni lutu tara vahikolu gaira na lei angel.
MAT 13:40 Te vaghai na lei tautalu dika tara vahikolui, mara tungighi tana lake ke, te vagha ghua eni ke ghaghua iga tana bongi sosoko.
MAT 13:41 Inau, na Dale Tinoni ku nira vetena mai nigua na lei angel, ge kara vahikolura, ma kara soni kehara lokana nina kinakabu, gaira na tinoni tara nera na vure ge ra kabalaghi, maia rahei tara lutu dika.
MAT 13:42 Ma kara sonihorura tana lake te davudavu, kara tangi ma kara girigiri livo iga na pukuna kara vahaghitaili.
MAT 13:43 Mana lei nina vure God, kara marara vagha na aho lokana nina kinakabu tamadira. Kau rongo vakodoa na hava tau rongovighi!”
MAT 13:44 “Na kinakabuna God te vagha eni. Na tinoni te tona topoa na pinapolo te polo tana pari, me nia togotogo sule ngangata ge saropoloa. Soko, ge tona me vaa hunulu sokoi na lei nina lologho, me oli mai ge pelua na bona ni pari keri.
MAT 13:45 “Na kinakabuna God te vagha ghua eni. Na tinoni te kenea na davi ghaugharugha,
MAT 13:46 me topoa tua a sakai te sule na matena, ge tona me hunulu sokoi na lei nina lologho, ge pelua nia.
MAT 13:47 “Mana kinakabuna God te vagha ghua eni. Na lei mane gehelau tara sonihorui didira na vugho tana tahi mara mai hogho na lei igha kehakeha.
MAT 13:48 Me vonu tua na igha tana vugho, vaho ge ra longa tana saravahale, mara sopou horu ge ra vilivokai na igha, na uto tara talui ta didira na lobo, mara sonighi tara dika.
MAT 13:49 Ke vagha ghua eni tana bongi sosoko. Na lei angel kara rughuhoru mai, ma kara vilivokara na lei tinoni dika itadira tara uto.
MAT 13:50 Ge kara sonihaghera rana dika tana lake te davudavu, ge kara tangi ma kara girigiri livo na pukuna kara vahaghitaili.”
MAT 13:51 Soko ge a Jesus te huatira nina vaovarongo, “?Ivei tea au ghilala vakale utoi so na lei totobo raini?” Mara ghaghua vania, “Eo!”
MAT 13:52 Vaho ge bosa Jesus, “Te vagha ghua keri, sopa gaira na manetarai ni vetena nina Moses, ma gaira tara vaovarongo tana kinakabuna God, te vaghara na puku vale te lavi horui nina lei pinapolo ni lologho vaolu mana haulaghi ta nina vale ni baobaore. Te vaghai tara lavi horui na rongorongo ni tarai vaolu mana haulaghi.”
MAT 13:53 Mete bosa sokoi vaso Jesus na lei bosa vavaghaha raini, ge tona keha.
MAT 13:54 Me pulohi tana puku ni komuna. Iga te tarai tana vale kokoeliulivuti ni Jew, mana vure tara rongovia mara nia hare, ge ra ghaghua, “?Ivei te holaa nina manaha na tinoni eni, mi vei te holaa na maana te gonighi nia na lei butuli?
MAT 13:55 Agaia na dalena na tinoni kisu vale vamua, ma tinana ke a Mary, mana lei hoghona ke James, Joseph, Simon ma Judas.
MAT 13:56 Mara ghahara iani itatada na lei vaivinena. ?Keri ke, mi vei te vaa lavighi mai na manaha mana maana raini?”
MAT 13:57 Na pukuna eni gaira tara mua taluutunia. Ge ghaghua vanira Jesus, “Ivei tua tana lei komu sagau kara nia kikinima na prophet, hauvaa mara mua nia kikinima tana puku ni komuna heghena.”
MAT 13:58 Na pukuna tara mua taluutunia, ge mua gonighi ga subo na lei butuli.
MAT 14:1 Tana bona vaghana eni, Herod Antipas, na vunaghi haba te vunaghi pungisia Galilee, te rongovia na rongorongona Jesus.
MAT 14:2 Ge vanira nina lei mane huhuli, “Na mane eni ke, a John Vulitabu te vola oli mai. Me vagha keri ge loghoa na maana ni goniani na lei butuli.”
MAT 14:3 Mi naghona ge ra kale na lei totobo raeni, tana lei bongi te padi tua, Herod te tauna Herodias, gaia na puku ni tauna Philip na hoghona. Ma John Vulitabu te bosaa vania tua Herod, “Te mua vetena ge ko tauna Herodias.” Na pukuna keri, ge Herod te nia vevetena na lotiana John, ge kara pitia nia na talihalo, ma kara talua tana vale pipiti.
MAT 14:5 Ma Herod te liona na labumateana, me mua nea na pukuna te mataghunira na lei vure ni Jew, gaira tara ghilalaa John, gaia na prophet.
MAT 14:6 Mi tana bongi ni gougonu ni ghanaghana oliana na vahuana Herod, na dalena Herodias na tahula te mai ghavai tana matadira na ovu sule. Ma Herod te nia togotogo,
MAT 14:7 ge baubahu vania, “Inau tu baubahu nia na papari, ge ku vahegho na hava tua ko nongia itagua!”
MAT 14:8 Mete taonia nina ghanaghana tinana, gaia te nongia, “Ko vaheu mai itaeni na uluna John Vulitabu tana pera.”
MAT 14:9 Ma Herod te dikalio, mana pukuna nina bosa ni papari te bosai tana matadira rana haba, ge holora mai nina malaghai me nira vetena, ge kara vahea na hava te nongia.
MAT 14:10 Ge ra vaa vuria na luana John tana vale pipiti.
MAT 14:11 Mara holaa mai na uluna tana pera, mara mai vahea na tahula, ma gaia te holaa me vahea tinana.
MAT 14:12 Ma nina vaovarongo John tara mai, mara hola keha na hulina mara vaa tavughia tana vatuluma ni beku. Ge ra tona mara va bosaa vania Jesus.
MAT 14:13 Mi tana bona Jesus te rongovia na rongorongona John, gaia te haghelia na tiola ni Jew, me tona va tana bona aroha, na pukuna te liona na ghahaana heghena. Mana vure tara rongovia, mara sanighi na komudira mara liulonga taonia.
MAT 14:14 Mi tana bona Jesus te sogha longa tana tiola, me vaevanera na vure tara subo ngangata ge arovira, me kisura gaira soko tara vahaghi.
MAT 14:15 Mete nulavi tua, ge ra mai itatana nina vaovarongo, mara bosa vania, “Iani ke, na bona aroha, me nulavi tua. Ko vetena kehara na vure, ge kara tona tana lei sopa komudira, ge kara vaa pelu ghadira vanga heghedira.”
MAT 14:16 Ge bosa Jesus, “Kau bei vetena kehara gea, ighau heghemiu tua kau kutira.”
MAT 14:17 Ge ra bosa tughu gaira, “E lima na berete me rua na igha pile vamua itamami.”
MAT 14:18 Ge ghaghua Jesus, “Kau lavighi mai tagua.”
MAT 14:19 Soko ge bosa vanira na vure ge kara sopou horu tana buburu, vaho ge holatighi e lima na berete me rua na igha pile, ge rei dato ikokou me holoutoa nia God. Ge ngitighi na berete me vahera nina vaovarongo, ma gaira na vaovarongo tara tuvalighi vanira na vure subo.
MAT 14:20 Mana lei tinoni soko tara vanga, mara mahu. Ma gaira na lei vaovarongo tara vahikolui na lei pilepile ni vanga tara au, te kaekagena e hangavulu rua na kei tara vonu.
MAT 14:21 Ma gaira tara vanga te kaekage e lima na togha ni mane. Tara mua idumira na lei vaivine mana gari pile.
MAT 14:22 Mi murina eni Jesus te vetenara nina vaovarongo ge kara haghelia na tiola ni Jew, ma kara halavu levu ni kolokama, vaho ge vetena kehara na vure.
MAT 14:23 Mete vetena keha sokora tua, ge dato tana ghotu me kokoeliulivuti, mete dutu ni bongi tua.
MAT 14:24 Tana bona vaghana eni, nina vaovarongo tara sagauvia na parilonga, gaira tara sodoa na ghuri mana maraghata sule, mara huaria.
MAT 14:25 Siki bonana tana tangi tolu me sara tana tangi ono tana labota, Jesus te sakusakutua mai itadira nina lei vaovarongo vuvunga ni beti.
MAT 14:26 Tana bona tara vaevanea va, ge ra mataghu, mara ngangaraha, “Arii! Sogea na lamea!”
MAT 14:27 Ma Jesus te mina vaso me kokoe vanira, “Kau bei ghanaghana ruarua! Inau ke! Kau bei mataghu!”
MAT 14:28 Peter te bosa vania, “Lord, ke vagha ighoe utuni ke, mo ko holou gatu ge ku sakutua gatu righigho vuvungana na beti.”
MAT 14:29 Me ghaghua Jesus, “Ko mai!” Ma Peter te sogha horu tana tiola ni Jew, me vuivuni ni sakusakutua vuvunga ni beti, me va ta Jesus.
MAT 14:30 Mi tana bona te righia na ghuri te sule, gaia te mataghu, me vuivuni ni lulumi, me ngangaraha, me ghaghua, “Lord! Ko vavolau!”
MAT 14:31 Jesus te mina, me hagholoa na limana, me tabea ge bosa vania, “?E pile nimua na taluutuni! Na hava na pukuna ge o ghanaghana ruarua?”
MAT 14:32 Ma rogaira toro sogha haghe tana tiola, me taoluvu horu na ghuri.
MAT 14:33 Ma gaira nina lei vaovarongo tara ghahara loka ni tiola mara holohabaa Jesus, mara ghaghua, “E utuni sughua, ighoe na puku ni Dalena God!”
MAT 14:34 Ma gaira tara sara tua levuna na kolokama tana bubulo i Gennesaret.
MAT 14:35 Tana bona rana vure iga tara ghilala tua Jesus ikakeri, tara lavira vania mai na lei vure vahaghi tana lei buto ni komu.
MAT 14:36 Ma gaira tara kurutia, ge ke lubatira ge kara tabea na sosokona nina pupulu. Ma gaira tara tibelia ge ra nia ghaota pulohi.
MAT 15:1 Ma gaira na Pharisee mana balu manetarai ni vetena nina Moses tara butu mai Jerusalem, ge ra righia Jesus mara huatia,
MAT 15:2 “?Na hava te ghua ge nimua na lei vaovarongo tara mua taonighi na lei nilabu tara talutatei tua na lei vaivarida? Tara mua saui na limadira ge kara vanga!”
MAT 15:3 Ma Jesus te bosa tughu me ghaghua, “?E ghua ge au diui nina lei vetena God ge au taonighi na nilabumiu heghemiu?
MAT 15:4 Ma God te bosaa, ‘Ko nira kikinima na tamamu mana tinamu,’ me vagha ghua, ‘Ahei ke bosa dikalaa na tamana mana tinana ke, kara matea mughua.’
MAT 15:5 Hauvaa, ta nimiu na tarai ke, ahei te bosa vanira na tamana ma tinana me ghaghua, ‘Na hava ku vaheghau ge ke hangaghau ka, inau tu bahua nia tua God.”
MAT 15:6 Vaho ge ke mua hangara me ke mua nira kikinima na tamana mana tinana. Keri ke, ge au diua na hava God te bosaa, na pukuna tau taonighi vamua na nilabumiu heghemiu.
MAT 15:7 Ghau rana kiko! E utuni ngangata na hava God te bosa ghau nia ta Isaiah na prophet idania,
MAT 15:8 ‘Na vure raini, tara niu kikinima nia na bosadira vamua. Hauvaa mana tobadira te sagauviu. Mana tobadira te mua liona ge kara taoniu.
MAT 15:9 Ma didira na holohaba te kokoba vamua, na pukuna tara taraira na vure ge kara taonighi mughua didira na tarai, te tughua nigua na vetena.’”
MAT 15:10 Ge holora mai tatana na vure subo a Jesus, me ghaghua vanira, “Kau vaovarongo ma kau rongovi manahana uto.
MAT 15:11 Na hava te haghe tana mangana na tinoni te mua nea gaia ge ke meto tana matana God, hauvaa mana hava vamua te rughuhoru mai tana mangana te metoa sughua.”
MAT 15:12 Mi murina nina vaovarongo tara mai tatana mara ghaghua vania, “?O ghilala so ighoe gaira na Pharisee tara loghoa na ghanaghana dika tana hava to bosai?”
MAT 15:13 Ma Jesus te bosa tughu, “Na lei totobo subasuba gaia Tamagu i kokou te mua subai, geva ke vuti datoi, tara vaghara na Pharisee raeni.
MAT 15:14 Sanira so iga, gaira te vaghara na huhuli rorodo. Tana bona sakai na rorodo ke hulia na rorodo ke, mo koro tumu haghe udolu tana gilu.”
MAT 15:15 Soko, ge a Peter te huatia Jesus, “Ko tughunitatea vanighai mai na ghanaghana ilokana na vavaghaha eni.”
MAT 15:16 Ma Jesus te bosa vanira, “?Ighau nigua na vaovarongo, tau mua manahana so mua?
MAT 15:17 Au ghilalaa tua, na hava te haghe tana mangana na tinoni, ke vaa ilokana na kutuna, me ke rughuhoru ghua tana hulina.
MAT 15:18 Mana hava vamua te rughuhoru mai tana mangana te vaa pukulaghi mai tana tobana, me vaa metoa na tinoni tana matana God.
MAT 15:19 Tana loka ni toba vamua te pukulaghi na lei ghanaghana dika raeni, na labupolo, na ngelengele, na kabalaghi, na gito, na pegopego, mana bosa tabo.
MAT 15:20 Gaighi raini na lei totobo te vaa metoa na tinoni tana matana God. Hauvaa, ge kau mua saui na limamiu ma kau vanga ke, te mua va metoghau.”
MAT 15:21 Ma Jesus te tona keha sania Israel me tona va tana bubulo ni komu sule Tyre mi Sidon.
MAT 15:22 Mana vaivine ni bubulo i Canaan te mua Jew, te ghaha iga te mai tatana, ge ngangaraha, “Vaivarina David, ko aroviu! Na tidalo dika te pongoa na dalegu na tahula me vahaghitaili.”
MAT 15:23 Ma Jesus te mua bosaa siki bosa vania na vaivine eni. Ma gaira nina vaovarongo tara mai tatana ge ra kurutia, “Ko nia vetena keha. Te mai ngengo taonighita iga.”
MAT 15:24 Ma Jesus te bosa vania, “God te niu vetena mai ge ku hangara vamua rana vure ni Jew te vaghara na lei sheep asi.”
MAT 15:25 Mana vaivine te mai tatana ge poghotao tana tuana ge bosaa, “Aghe maghutu, ko hangau!”
MAT 15:26 Ge bosa Jesus, “Ke mua ulaghana ge ku lavighi ghadira na vanga na lei gari mu ku sonighi vanira na lei kau.”
MAT 15:27 Mana vaivine te bosa, “Aghe maghutu, e utuni so! Hauvaa mana lei kau tara ghanighi so na lei pilepile vanga tara tumu horu ta didira na bela ni vanga na lei vunaghi.”
MAT 15:28 Ma Jesus te bosa tughu vania, me ghaghua, “Vinekama, e sule ngangata nimua na taluutuni! Na hava te liomu ke tangomana vanigho.” Tana bona ni aho vaghana keri, na tidalo dika te rughuhoru sania na tahula, me vola oli tana vahaghitaili.
MAT 15:29 Ma Jesus te tona me vaa sara lilighi ni kolokama Galilee. Ge sei dato tana ghotu me vaa sopou horu iga.
MAT 15:30 Mana vure tara mai tatana, mara lavira mai rana labe, rana rorodo, rana kuhu, rana kubu, rana mui, mana lei vata ni vahaghi kehakeha ghua tadira na lei tinoni. Mara mai talura vania Jesus tana lilighini tuana, me vavolara soko.
MAT 15:31 Na lei tinoni soko tara hare tana bona tara righira mara rongovira na mui tara kokoe, na kubu tara udolu, na labe tara sakutua uto, na rorodo tara reirei. Vaho ge gaira tara holoutoa God ni Israel.
MAT 15:32 Ma Jesus te holora mai nina vaovarongo itatana me vanira, “Inau tu nira dikalio na vure raini, na pukuna gaira tara ghahara itagua e tolu tua na bongi, me soko tua ghadira na vanga tara holai mai, me taho tua na hava kara ghania. U mua liona ge ku nira vetena oli, na pukuna tu mua kutira, kara nia bughoro gea na vitolo tana halautu.”
MAT 15:33 Ma rana vaovarongo tara huatia, “Ivei ka sodoa na vanga lokana na bona aroha eni, ge ka kutura nia na vure raini.”
MAT 15:34 Ma Jesus te huatira, “?E ngiha na berete tau loghoi?” Ge ra bosa tughu, “Ara vitu, mana balu igha pile ghua.”
MAT 15:35 Gaia Jesus te bosa vanira na vure subo ge kara sopou horu.
MAT 15:36 Keri ge gaia te lavighi ara vitu na berete mana balu igha ghua, me bosautoa God, me ngitighi. Ge vahera nina lei vaovarongo, mara tuvalighi vanira na lei sopa tinoni.
MAT 15:37 Ma gaira soko tara vanga mara mahu tua. Ge rana vaovarongo tara vahikolui na pilepile vanga tara au, me vonu ara vitu na kei.
MAT 15:38 Mana subodira na lei mane tara vanga te vati na togha, ara mua idumira na lei gari mana lei vinekama.
MAT 15:39 Ma gaia Jesus te vetena kehara na lei vure, ge haehaghe tana tiola ni Jew, me tona me vaa sara tana bubulo i Magadan i levu ni kolokama ni beti.
MAT 16:1 Mana balu Pharisee mana Sadducee tara mai tatana Jesus, tara liona na tabotaboana. Na pukuna eni ge ra nongia ge ke gonia na vaughilala butuli vanira, ge kara ghilala God sughua te nia vetena mai.
MAT 16:2 Ma Jesus te bosa tughu, “Tana bona te huu na aho i boko ke, mau bosa, ‘I ropo ke beata,’ na pukuna te sisi na parako.
MAT 16:3 Tana dani marao te puipungi tau bosa mau ghaghua, ‘Geva ke uha,’ na pukuna na pungi te dato mai, mana parako te sisi. Ighau tau righi pukulaghinia na reireina na oka tana parako, hauva ka, mi ghau tau mua righi vaughilalani na lei vaughilala tana lei bongi raini.
MAT 16:4 Ighau na lei tinoni tana vavata itaeni, tau diua nina lei vetena God, me vonughighau na dika, mi ghau tau nongiu nia na vaughilala. Ma God ke vaheghau mai vamua na vaughilalana prophet Jonah idania.” Soko, ge sanira me tona keha.
MAT 16:5 Mi tana bona na lei vaovarongo tara halavu i levu ni kolokama, mara nia ponolio na laviana siki berete.
MAT 16:6 Ma Jesus te bosa vanira, “Kau righitaonighau, ma kau tughuru pungisighau heghemiu ta didira na yeast na Pharisee mana Sadducee.”
MAT 16:7 Ma gaira tara vuivunia na padalaghi ghobudira heghedira, “Jesus te bosaa eni na pukuna ta mua lavia mai siki berete.”
MAT 16:8 Jesus te ghilala na hava tara bosaa, ge huatira, “?Ivei tea ge au padapada heghemiu tau mua loghoa siki berete? Nimiu na taluutuni te pile kikia ngangata!
MAT 16:9 Au mua manahana mua nigua na maana tu loghoa tua. Au ghanaghana olighi so tana bona tu ngitighi e lima na berete vanira e lima na togha ni mane. ?Engiha na kei tau hoghonighi tana pile vanga tara au?
MAT 16:10 ?Mu ngitighi e vitu na berete vanira e vati na togha ni mane, e ngiha na kei tau hoghonighi tana pile vanga tara au?
MAT 16:11 Ighau tau mua manahana na bosa, inau tu mua bosaa na berete. Kau righitaonighau heghemiu ta didira na yeast na Pharisee mana Sadducee.”
MAT 16:12 Mana lei vaovarongo tara ghilala so, gaia Jesus te mua kokoehia vanira ge kara righitaonira heghedira tana yeast tara gonia nia na berete, ma kara righitaonira heghedira vamua ta didira na tarai na Pharisee mana Sadducee.
MAT 16:13 Jesus maia nina lei vaovarongo tara tona tana bubulo lilighina Caesarea Philippi. Ma Jesus te huatira, “?Ahei inau na Dale Tinoni ara ghaghua na vure?”
MAT 16:14 Nina vaovarongo tara bosa tughu, “Balu tara bosa, ‘John Vulitabu’, balu tara bosa, ‘Elijah,’ mana balu ghua tara ghaghua, ‘Jeremiah pa sakai tadira na lei prophet idania.’”
MAT 16:15 Ma gaia te huatira, “?Mi vei tea ighau? ?Ahei nau au ghaghua?”
MAT 16:16 Ma Simon Peter te bosa tughu, “Ighoe na Christ Dalena God te vola.”
MAT 16:17 Me ghaghua Jesus, “Simon dalena John, God te vautogho! Na utuni eni te mua pukulaghi mai tatana na tinoni, ma Tamagu i kokou te vahegho mai.
MAT 16:18 Kakeri tea ge u bosa vanigho Peter, ighoe to vagha na vatu. Mi vuvungana na vatu keri, inau ku kisua nigua na holohoru, mana maana ni Betidalo ke mua tangomana na tughuru pungisiana me ke lagavulea.
MAT 16:19 Mi nau ku vahegho gatu na maana ni kinakabuna God, mana hava ko hovea iani pari maramana God ke hovea ghua so i kokou, mana hava ko talamaghinia iani pari maramana, God ke talamaghinia ghua so ikokou.”
MAT 16:20 Ma Jesus te hove pungisira nina vaovarongo, ge kara bei tughunitatea vania siki sakai agaia na Messiah.
MAT 16:21 Tana bona vaghana keri Jesus te vuivuni ni bosa tateana vanira nina vaovarongo, “Inau ku tona i Jerusalem mi iga kara vahaghitailiu, rana huhuli ma rana manesukaghi kamanagho, mana lei manetarai ni vetena nina Moses. Ma kara mateu, me tolu na bongi murina inau ku tughuru oli tana mate.”
MAT 16:22 Ma Peter te lavitabalilia ge pasaa, “Lord, God ke arovigho me ke pilupungisigho tana totoro eni!”
MAT 16:23 Ma Jesus te ririu ge bosa vania Peter, “Ko tona keha itagua Satan! Ighoe te vaghagho na taripiti tana halautugu. Ighoe to vagha Satan na pukuna to pungisiu ge ku bei goni taonia na hava God te liona, na pukuna nimua na ghanaghana raini te mua va pukulaghi mai ta God, mi tana lei tinoni vamua.”
MAT 16:24 Ma Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “Ahei ke liona na mai tagua ke nia ponolio heghena me ke holaa nina ghaivavala me ke saritaoniu.
MAT 16:25 Ma hei ke liona ge ke tabotabo na pangotiana na volana heghena ke, igeva ke sivilaghinia. Ma hei tua ke sivilaghinia na volana, na pukuna inau, ke loghoa na vola kasila.
MAT 16:26 Te mua uto na tinoni ge ke loghoi na lei lologho udolu tana maramana eni, me ke sivilaghinia na tarungana. ?Na hava ke nia hevei ge ke tughu olia nia na tarungana? Taho siki totobo!
MAT 16:27 Mi nau, na Dale Tinoni, ku mai tana rongoraghana Tamagu kolura nina lei angel, vaho ge ku detera mu ku vahera sopa tinoni na lei taba pana totoro taonighi didira lei gehegehe soko tara nei.
MAT 16:28 E utuni inau tu bosa vanighau gatu, na balu itamiu itaeni kara mua mate ritini kara vaevanea na maiagu inau, na Dale Tinoni, ke vaghau na vunaghi haba.”
MAT 17:1 Me padi tua e ono na bongi, Jesus te lavira Peter, James, ma John na hoghona James, me lavi datora tana ghotu datogha.
MAT 17:2 Mara righia vaa Jesus ka, me keha na reireina. Mana matana mana ihuna te vitiviti vagha na aho, ma nina tivi te pura ehoehoa.
MAT 17:3 Tolu gaira tara vaevanera a Elijah ma Moses toro kokoe kolua Jesus.
MAT 17:4 Ma Peter te bosa vania Jesus, me ghaghua, “Maghutu, e uto vaa ge kai kabu iani. Inau ku kisui e tolu na baebale vanighau, a sakai vanigho ighoe, sakai vania Moses, ma sakai vania Elijah.”
MAT 17:5 Mi tana bona vaghana keri te horu mai na ghoghopa pura te marara, me kuvihira, mana talama ni manga tana parako te bosaa, “Aeni gaia na puku ni Dalegu tu dolovia. Tu nia togotogo ngangata. Kau varongohia ma kau taonia.”
MAT 17:6 Tana bona na vaovarongo tara rongovia talama ni manga, ma gaira tara mataghu ngangata, mara poghotao tana pari.
MAT 17:7 Ma Jesus te mai tadira me tabera, me ghaghua, “Tapatughuru! Kau bei mataghu.”
MAT 17:8 Ma gaira tara vaevane dato mara mua righia siki sakai, ma Jesus heghena vamua.
MAT 17:9 Ma gaira tara sughi horu tana ghotu, ma Jesus te hove pungisira, “Kau bei tughunitatea vania siki sakai na mabubu eni, polo kau righiu inau, na Dale Tinoni, ku tughuruoli tana mate.”
MAT 17:10 Ma rana vaovarongo tara huatia Jesus. “?Na hava na pukuna ge rana lei manetarai ni vetena nina Moses tara bosa mara ghaghua, ‘Elijah ke diki mai mughua inaghona na Christ?’”
MAT 17:11 Jesus te bosa tughu vanira, “E utuni ke diki mai sughua. Agaia ke mai ge ke gonidilai na lei totobo soko.
MAT 17:12 Mi nau tu bosa vanighau gatu, Elijah te mai tua, mana lei vure tara mua ghilala vakalea, mara vahaghitailia taonia na hava te liodira. Mete vagha ghua keri, kara neu iga na vahaghitailigu inau, na Dale Tinoni.”
MAT 17:13 Mana lei vaovarongo tara ghilalaa na hava te kokoehia vanira nia ke, a John Vulitabu.
MAT 17:14 Tana bona Jesus me tolu nina vaovarongo tara horu mai mara mai sodora na vure subo, na mane te mai ta Jesus me tualaghi tuturu vania,
MAT 17:15 me ghaghua, “Maghutu, ko arovia na dalegu! Gaia te kalea na vahaghi tatata me riberibe na hulina me vahaghitaili. Balu bona te tumu haghe tana lake mi tana beti.
MAT 17:16 Inau tu lavia vanira nimua na lei vaovarongo, mara mua tangomana na kisu utoana.”
MAT 17:17 Jesus te pasara, “Ghau rana bule tana vavatana eni, te taho nimiu na taluutuni mau mua ghilala na hava te uto pe dika! Inau tu lavibuleamiu na pukuna tu kabukolughau te daro ni bona tua, ge au mua taluutuniu. Me vahola ge ku vadangitai kolughau. Lavia mai na garimane itagua.”
MAT 17:18 Ma Jesus te pasaa na tidalo dika, ge rughuhoru keha tatana na garimane, mana pile bona vaso gaia te ghaota pulohi.
MAT 17:19 Mi murina eni, rana vaovarongo tara mai popolo ta Jesus mara huatia, “?Na hava te ghua ighai gai mua ghurukeha na tidalo dika?”
MAT 17:20 Jesus te bosa tughu, “Na pukuna te vagha keri ke, ma nimiu na taluutuni te pile kikia. E utuni inau tu bosa vanighau, sogea nimiu na taluutuni te pile kikia, mi ghau kau ghaghua vania na ghotu, ‘Ko ghadaru keha iani!’ me ke tangomana vanighau. Mi ghau kau tangomana na goniani na lei totobo soko!”
MAT 17:21 
MAT 17:22 Tana bona nina vaovarongo tara savukolu i Galilee, ge bosa vanira Jesus, “Na balu levunimate kara lotiu ma kara lubatiu, inau, na Dale Tinoni, ta didira na maana na lei tinoni,
MAT 17:23 ma kara mateu. Mi murini toluni na bongi ku tughuru oli tana mate.” Ma gaira na vaovarongo tara dikalio sule ngangata.
MAT 17:24 Jesus ma rana lei nina vaovarongo tara mai Capernaum, na tinoni vahikolu rongo tana Valetabu te mai ta Peter me huatia, “?Ke sonia so nimua na manetarai na takisi vania na Valetabu, pe taho?”
MAT 17:25 Peter te bosa tughu, “Eo!” Me vaa haghe tana vale, ma Jesus te diki huatia mai tua, “?Simon, na hava to ghanaghanaa? ?Ahei ke pelua na lei vata ni takisi vanira na lei vunaghi haba tana maramana eni, na lei dalena, pana tinoni haghe mai?”
MAT 17:26 Ma Peter te bosa tughu, “Na tinoni haghe mai.” Jesus te ghaghua, “E uto, na lei dalena kara mua pelua.
MAT 17:27 Hauva mi roghita koro mua nira kaukauli na vure raini, ko tona tana kolokama mo ko soni horua nimua na ghalo. Laghi datoa na vuivuni ni igha ke kau mai tana halili, mi tana mangana ko topoa na rongo te kaekagena rodida na takisi tana Valetabu. Lavia mo ko pelua.”
MAT 18:1 Tana bona keri rana vaovarongo tara mai ta Jesus, mara huatia, “?Ahei te haba vule vaa tana kinakabuna God?”
MAT 18:2 Jesus te holoa mai na gari pile itatana, me tughuruvaghinia i naghodira,
MAT 18:3 me ghaghua, “E utuni na hava inau ku bosa vanighau, kau tughui mughua na nilabumiu vaghara na lei gari pile, ge kau tangomana na haghe tana kinakabuna God.
MAT 18:4 Ahei ke talumuria heghena te vagha na gari pile eni, ke haba vule vaa tana kinakabuna God.”
MAT 18:5 Ahei tua ke lavipangotia na gari pile te vagha eni tana ahagu te lavipangotiu inau.
MAT 18:6 Ma hei tua ke veiveia siki sakai tadira na lei gari pile ma kara sania na taluutuniagu ke, e uto vaa ge kara pitia na itina sule tana luana ma kara lumia tana horara.
MAT 18:7 Na hava te mamataghugha tana maramana eni ke, na lei totobo ke nera na lei tinoni ge kara sania didira na taluutuni! Mana lei totobo dika raini ke kale haia, me mamataghugha vania ahei te vuivunighi!
MAT 18:8 Ke vagha na limamu pana tuamu ke negho ge ko kabalaghi tana palu ke, toka pusia mo ko soni kehaa. E uto vanigho vaa ko nia haghe kolu tana vola kasila sakai na limamu ma sakai na tuamu, ge a God ke sonihaghea na hulimu udolu tana lake kasila.
MAT 18:9 Me ke vagha na matamu ke huligho va tana palu ke sikilia mo ko soni keha! E uto vaa ge ko nia haghe kolu tana vola kasila sakai na mata vamua ge to ko loghoi so itamua erua na mata, ma God ke sonihaghegho nia tana lake ni totoro kasila.
MAT 18:10 “Inau tu bosa vanighau, ‘Kau bei nia sika gea siki sakai tadira na lei gari pile na pukuna didira angel te ghaha talaua ta tamagu ikokou.
MAT 18:11 
MAT 18:12 ?Na hava tau ghanaghana ighau, ke gonia na tinoni te loghoi sakai hangalatu ni sheep ge ke sivi sakai tadira? Gaia ke saniara hiua hangavulu hiua na sheep ge kara vanga tana puku ni ghotu vaho ge ke kene taonia sakai te sivi.’
MAT 18:13 Inau tu bosa utuni vanighau, mi tana bona te topoa gaia te nia togotogo vaa sakai na sheep vulera hiua hangavulu hiua tara mua sivi.
MAT 18:14 Te vagha ghua eni Tamamiu ikokou te mua liona sakai tadira rana pile ke sivi.
MAT 18:15 “Ke vagha na hoghomu ke gonia vanigho siki hahi ke, ko tona itatana mo ko tughunia vania nina hahi. Mo koro nea te vagha eni ke, me ke bei pukua gea siki sakai, ghobumiu vamua roghau. Ke vagha ke taonigho ke, mo lavi olia mai tua na hoghomu ta God.
MAT 18:16 Ke vagha ke mua taonigho ke, ko lavira sakai pe rua na tinoni kolugho. Ke negho ge ko taonighi na hava na gegere tabu te bosaa, ‘Ge rua pe tolu tara reirei kale kara hahanga na bosatateani mana patuani didira na sopa huruhuru.’
MAT 18:17 Ke vagha ke mua rongovighau ke, kau tughunitatea vania na holohoru udolu na ghanaghana eni. Me ke mua rongovia na holohoru ke, soni horua te vagha na tinoni voo pana tinoni vahikolu rongo.”
MAT 18:18 “Me utuni na hava inau ku bosa vanighau, ‘Na hava kau hovea iani pari tana maramana, God ke hovea ghua i kokou, mana hava kau talamaghinia iani pari tana maramana, God ke talamaghinia ghua ikokou.’
MAT 18:19 Mi nau tu ghoi bosa vanighau so, ‘Tana bona erua itamiu iani pari tana maramana koro nia liovaukolu siki totobo tana kokoeliulivuti ke, ma Tamagu i kokou ke nea vanighau mai.
MAT 18:20 Mi tana bona erua pe tolu kara nia vaukolu na kokoeliulivuti tana ahagu ke, mi nau ighobudira.’”
MAT 18:21 Vaho ge a Peter te mai ta Jesus me huatia, “?Lord, ke vagha ke hahi haia na hoghogu ivuvungagu ke, e ngiha tughuru ni talukehani vania na lei paluna? ?Ke sara tana vitu?”
MAT 18:22 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Taho, ke mua sara tana vitu vamua, me sara vitu hangavulu vitu.
MAT 18:23 Na kinakabuna God te vagha eni. Na vunaghi haba te ghanaghana ni righi oliani na gegereni didira na lavikau nina lei tinoni lutu.
MAT 18:24 Me vuivunia vaso te vagha eni, ge lavihaghea mai sakai tadira, te lavikaui na mola ni rongo.
MAT 18:25 Na tinoni lutu te mua loghoa te manana ge ke tughu olighi nia nina kaoni. Mana vunaghina te bosa vanira na malaghai ge kara hunulura gaia, kolura na tauna mana dalena mana lei totobo soko te loghoi. Ge ke tughu olighi nina kaoni.
MAT 18:26 Mana tinoni lutu te tualaghi tuturu vania na vunaghi haba me kurutia, ‘Ko aroviu! Geva ku tughu olighi nimua na rongo udolu.’
MAT 18:27 Na vunaghi haba te arovia me talukehai vania nina kaoni ge lubatia.
MAT 18:28 “Keri ke na tinoni eni te gatu tona me topoa sakai na ghana lutu kolu, gaia te kaonighi na pile rongo itatana. Ma gaia te lotia me dokoa na sosonona me ghaghua vania, ‘Ko tughu olighi mai tua taeni nimua na kaoni.’
MAT 18:29 “Ghana lutu kolu te poghotao vania me kurutia, ‘Ko aroviu mo ko talumalagu ghua ge ku tughu olighi vanigho na kaoni.’
MAT 18:30 Ma gaia te mua arovia, ge sonihaghea tana vale pipiti polo ke tughu olighi nina rongo.
MAT 18:31 “Tana bona ghana na lei lutu kolu tara righia na hava te kale, gaira tara rutu ngangata, ge ra tona tana vunaghi haba, mara tutugui vania nia na hava te gonia.
MAT 18:32 Keri ge na vunaghi haba te holo haghea na tinoni lutu te talukehai vania tua nina kaoni, me bosa vania, ‘Na tinoni lutu dika ighoe! Inau tu talukehai vanigho na rongo to kaonighi tagua, na pukuna to nongiu.
MAT 18:33 Te uto ge ko arovia na ghamua na lutu kolu te vagha inau tu arovigho.’
MAT 18:34 Mana vunaghi haba te rutu ngangata, me nia vetena tona na tinoni keri tana vale pipiti mara toroa iga, polo ke tughu oli sokoi nina lei kaoni.”
MAT 18:35 Ma Jesus te bosaa, “Aeni te vagha Tamagu i kokou ke nea na righiamiu sopa ghau udolu, ge ke vagha kau mua liona na talukehaani na paluadira rana hoghomiu tana tobamiu.”
MAT 19:1 Tana bona Jesus te bosa sokoi na lei totobo raini, gaia te sania Galilee, me tona vaa tana bubulo i Judea levuna na betitina Jordan.
MAT 19:2 Mana vuresubo tara saritaonia, me kisu volara rana vahaghi ga.
MAT 19:3 Mana balu Pharisee tara mai tatana mara tabotaboa na huatiana, “?E vetena so, ge ke sania na tauna na mane na pukuna siki ghanaghana, pe taho?”
MAT 19:4 Ma Jesus te bosa tughu, “Au bosa te vagha tau mua ghilala utoa na hava na gegere tabu te bosaa, ‘Tana vuivuni God te gonira na tinoni, na mane mana vaivine.’
MAT 19:5 Ma God te bosaa, ‘Na pukuna te vagha eni, na mane ke sania tamana ma tinana, ge ke kabukolua na tauna, ge koro vagha sakai na huli,’ tana matana God.
MAT 19:6 Oro mua rua rogaira, ma sakai vamua. Ke bei ghoi vilivokara gea siki tinoni, rahei te sonikolura tua God.”
MAT 19:7 Mana lei Pharisee tara huatia, “?E ghua Moses ge lubatia na vetena ge na mane ke hea na gegere tutughuni ni sasani vania na tauna, ge ke nia vetena keha?”
MAT 19:8 Ma Jesus te bosa tughu vanira, “Moses te lubatighau ge kau sanira na lei taumiu na pukuna ighau na kutuvatu te vahola na taraiamiu. Te mua ghaghua mai ga tana vuivunina na maramana.
MAT 19:9 Na pukuna raini, inau tu bosa vanighau, ‘Na mane te sania na tuana, me ke ghoi tauna sakai na vaivine keha ke, gaia te ngelengele tua. Hauva, me manana ge ke sania na tauna, ma ge na vaivine ke diki ngelengele tua.’”
MAT 19:10 Ma nina lei vaovarongo tara bosa vania, “Ge teke vagha eni na ghanaghana ighobudira na mane mana tauna ke, me uto vaa ge kai mua taulaghi.”
MAT 19:11 Ma Jesus te bosa vanira, “Nimiu na ghanaghana eni ke, ara subo tara mua tangomana na lavipangotiana, mana lei tinoni God te vahera vamua na maana ge kara lavipangotia.
MAT 19:12 Na pukuna te subo na ghanaghana kehakeha te nira na lei mane ge kara mua taulaghi, balu na pukuna tara vahura nia tua, mana balu na pukuna na lei tinoni tara lavahira, mana balu ghua tara mua taulaghi na pukuna tara dolovia na kinakabuna God. Ahei ke tangomana na lavipangotiana na tarai ni taulaghi ke, gaia ke nea te vagha.”
MAT 19:13 Balu tinoni tara lavira mai na lei gari pile vania Jesus na pukuna tara liodira ge ke talua na limana ivuvungadira, me ke kokoeliulivutira, me ke vautora. Mana lei vaovarongo tara pasara.
MAT 19:14 Ma Jesus te bosa vanira, “Kau lubatira na lei gari pile kara mai tagua. Kau bei hovera na pukuna didira tua na kinakabuna God, na lei tinoni te vaghara na lei gari raini.”
MAT 19:15 Vaho ge talua na limana ivuvungadira me vautora. Mi murina eni, Jesus kolura nina vaovarongo tara tona sanira.
MAT 19:16 Na garimane loghorongo te mai ta Jesus, me huatia, “?Tarai, na hava na totobo uto ia ku gonia mughua ge ku loghoa na vola maurihali?”
MAT 19:17 Ma Jesus te bosa tughu vania, “?E ghua ge o huatia itagua na hava te uto? A God heghena vamua te uto. Mo ko liona na haghe tana vola maurihali ke, mo ko pangotighi nina lei vetena.”
MAT 19:18 Gaia te huahuati, “?Na hava na lei vetena vaghani?” Ma Jesus te bosa tughu. “Ko bei labumate tinoni, ko bei ngelengele, ko bei gito, ko bei vuhavuha gea siki sakai.
MAT 19:19 Ko nira kikinima na tamamu ma tinamu, mo ko dolovia na ghamua na komukolu te vagha to dolovigho heghemu ighoe.”
MAT 19:20 Mana garimane te bosa tughu, me ghaghua, “Inau tu taoni sokoi tua na lei vetena raini. ?Na hava ghua iga te manana ge ku gonia?”
MAT 19:21 Ma Jesus te bosa vania, “Ke vagha ko liona ko maemane ke, ko tona mo ko nighi hunulu nimua na lei totobo mo ko tuvalighi nimua na rongo vanira rana bona, ge ko lologho au vaa ikokou. Mo ko mai taoniu.”
MAT 19:22 Mi tana bona na garimane te rongovia eni, te nia dikalio na pukuna gaia te loghoi te subo na lologho.
MAT 19:23 Ma Jesus te ghaghua vanira nina vaovarongo, “E utuni inau ku bosa vanighau, ‘E vahola ngangata vania na tinoni loghorongo ge ke vaa haghe tana kinakabuna God.’
MAT 19:24 Ku ghoi bosa so, ‘E malumu vania vaa na camel ge ke haghe tana potana na nili, vania na tinoni lologho ge ke vaa haghe tana kinakabuna God.’”
MAT 19:25 Tana bona na lei vaovarongo tara rongovia eni, ge ra nia hare ngangata mara huatia, “?Rahei vamua ke vavolara God?”
MAT 19:26 Ma Jesus te pelara me bosa tughu, “Na totobo raini tara vahola ngangata vanira na lei tinoni, me mua vahola vania God.”
MAT 19:27 Ma Peter te bosa me ghaghua, “Ighai tai sanighi nimami na lologho mai saritaonigho! ?Mana hava God ke vaheghai?”
MAT 19:28 Ma Jesus te bosa vanira, “E utuni inau ku bosa vanighau gatu, ‘Tana bona inau, na Dale Tinoni, ku sopou tana nigua malei sopou ni vunaghi haba te ghaugharugha tana kinakabu, mi ghau tau taoniu, kau sopou ghua tana hangavulu rua na lei malei sopou ni vunaghi, ma kau vunaghi pungisira hangavulu rua ni kema ni Jew.
MAT 19:29 Mana lei tinoni kara sanira hoghodira, pa vaivinedira pa tamadira pana tinadira pana lei daledira, maighi na valedira mana didira na lei leghai na pukuna inau, agaira kara tabea na hangalatu pe ke au vulea va, ma kara lavia na vola maurihali.
MAT 19:30 Subo tara diki taeni kara tumuri, me subo tara tumuri taeni kara diki tana kinakabu.’”
MAT 20:1 Ma Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “Na kinakabuna God te vagha eni, sakai na tinoni puku leghai te rughuhoru te labota, me lavikaura na lei tinoni ni lutu tana nina leghai.
MAT 20:2 Ma gaia te bahura ge ke pelura nia na matena vamua sakai na dani ni lutu. Ge nira vetena mara lutu ta nina leghai.
MAT 20:3 “Tana tangi hiua te tona tana malei sabiri me righira ghua na balu mane tara tughuru lee vamua.
MAT 20:4 Me bosa vanira, ‘Ighau ghua kau vaa lutu tana leghai, mu ku pelughau nia sakai na vata ni kakage vamua.’
MAT 20:5 Ma gaira tara tona. “Mi tana danikama, maia tana tangi tolu te gonia ghua te vagha eni.
MAT 20:6 Mete dutu tua na tangi lima, gaia te tona tana malei sabiri me righira na lei mane tara tughuru lee so. Gaia te ghoi huatira, ‘?Na hava tau nia tughuru lee iani, mau mua gonia siki totobo na dani udolu?’
MAT 20:7 “Gaira tara bosa tughu, ‘Taho siki sakai ke pelughai ge kai lutu.’ “Gaia te bosa vanira, ‘E uto, ighau ghua kau tona ma kau lutu tana leghai.’
MAT 20:8 “Me nulavi tua, na tinoni puku leghai te bosa vania nina tinoni righitaoni, ‘Ko holokolura mai na lei tinoni lutu mo ko pelura, nira vuivuni tara lutu tumuri, ma kara sosoko tara diki lutu.’
MAT 20:9 Ge pelura nia na matena vamua sakai na dani ni lutu na lei mane tara vuivuni ni lutu tana tangi lima.
MAT 20:10 Mi tana bona na lei mane tara diki lavira tara mai ge ke pelura, ara ghanaghana ge kara hola au, hauvaa ma gaia te vahera ghua so na matena vamua sakai na dani ni lutu.
MAT 20:11 Ma gaira tara lavighi didira na rongo, mara vuivunia na hughuhughu koluana na tinoni logho leghai.
MAT 20:12 Gaira tara bosa, ‘Na lei mane raini tara lutu tumuri tamami, sakai na bona ni aho vamua! Ighai tai lutu sakai na dani udolu lokana na hina sule, hauvaa ma sakai na vata ni pelu vamua to heghai ighai udolu!’
MAT 20:13 “Na tinoni puku leghai te bosa tughu vania sakai tadira, ‘A kula, mi inau tu mua pegopegogho. Ighoe heghemu to talamaghinia ge o lutu matena sakai na dani.
MAT 20:14 Ko lavia na pelumu, mo ko oli tana komumu. Tu liona na peluana na mane te lutu tumuri, te vagha tu pelugho nia so ighoe.
MAT 20:15 Inau vamua tu loghoa na maana ge ku taonia na liogu ta nigua na rongo. Ko bei ghaghana na pukuna tu liodolo vanira!’”
MAT 20:16 Ma Jesus te bosa sosoko, “Arahei tara tumuri itaeni kara diki tana kinakabu, ma rahei tara diki itaeni kara tumuri tana kinakabu.”
MAT 20:17 Mi tana bona Jesus te dato Jerusalem, me lavi tabalilira hangavulu rua na manevetena, me kokoe vanira tana bona tara sakusakutua,
MAT 20:18 “Kau rongoviu mai! Ighita ka dato Jerusalem, igaa balu tinoni kara lubatiu inau, na Dale Tinoni, vaa ta didira na maana na lei manesukaghi kamanagho mana lei manetarai ni vetena nina Moses, ma kara dete mateu.
MAT 20:19 Ma kara lubatiu vaa tadira rana mua Jew ge kara batobatou, ma kara ramusiu, ge kara patokiu. Hauvaa me toluni na bongi ku ghoi tughuru oli!”
MAT 20:20 Mi murina keri, na tauna Zebedee te mai tatana Jesus, kolura rana dalena, mara tualaghi tuturu vania me nongia na malei kulakulagha.
MAT 20:21 Ma Jesus te huatia na vaivine, “?Na hava to liona?” Ma gaia te bosa tughu, “Ko baubahu vaniu, ge rua dalegu raini, sakai ke sopou tana madolomu ma sakai ke sopou tana maulimu tana bona ko vunaghi haba.”
MAT 20:22 Ge bosa vanira, “Ighau tau mua ghilalaa na hava tau nongia! ?Koro tangomana sughua na rughupotaana na vahaghitaili tu dutu tua na laviana?” Ma rogaira toro bosa tughu, “Koro tangomana so.”
MAT 20:23 Jesus te bosa vanira, “Koro vahaghitaili sughua te vagha inau ku vahaghitaili. Mi nau tu mua loghoa na maana ge ku vilia ahei ke sopou tana madologu mana mauligu. Mana malei kabu ni kinakabu eni ke, te vanira rahei vamua a Tamagu te gonidilaa vanira tua.”
MAT 20:24 Tana bona ra hangavulu matapono na manevetena tara rongovia te vagha eni, gaira tara rutu ngangata vanira tamahoghoni.
MAT 20:25 Ge Jesus te holokolura gaira udolu me ghaghua, “Ighau tau ghilalaa na vunaghidira rana mua Jew, tara loghoa na maana i vuvungadira kuladira na vure, maia didira na lei mane huhuli tara loghoa ghua na maana ivuvungadira.
MAT 20:26 Hauvaa, mana nilabu eni ke mua ghaghua iga ighobumiu ighau. Gea sakai tamiu ke liona na haba ke, agaia ke nimiu na ghairau.
MAT 20:27 Ma ge sakai tamiu ke liona na pala inagho ke, agaia ke nimiu na seka.
MAT 20:28 Te vagha ghua eni inau, na Dale Tinoni, tu mua mai ge na lei vure kara lutu vaniu, hauvaa, mu mai ge ku lutu vanira, mu ku nia hevei na volagu ge ku huiolira tara subo.”
MAT 20:29 Tana bona Jesus ma nina lei vaovarongo tara sania Jericho, na vuresubo tara saritaonira.
MAT 20:30 Erua na tinoni rorodo toro sopou lilighi ni halautu moro rongovia Jesus te tona haliu, keri ge ro holoa, “Vaivarina David, ko arovighai!”
MAT 20:31 Mana vuresubo tara pasara mara bosa vanira ge koro beto. Ma rogaira toro nia ghaeghahe na manga te sule vaa, “Vaivarina David, ko arovighai!”
MAT 20:32 Ma Jesus te beto me holora me huatira, “?Na hava toro liogu ge ku nea vanighau?”
MAT 20:33 Toro bosa vania, “Maghutu, iroghau toro liona ge ko davorai rana matamami.”
MAT 20:34 Ma Jesus te arovira, me dalovighi rana matadira, mete mina vaso ma rogaira toro reirei, moro saritaonia.
MAT 21:1 Ma Jesus ma nina lei vaovarongo tara dutuvia Jerusalem, gaira tara sara i Bethphage tana ghotu ni Olive. Ma Jesus te diki vetena ghidera erua nina vaovarongo
MAT 21:2 me ghaghua vanira, “Koro tona tana komu palevaa mai, mi kakeri koro righi sodoa sakai na donkey tara pitia iga kolua na dalena. Koro toghira mo koro lavira mai tagua.
MAT 21:3 Ke vagha siki sakai ke huatighau ke, ‘?Na hava toro gonia?’ koro bosatughu vania, ‘Na vunaghi te liodira.’ Ma gaia ke lubati tatavahalera mai.”
MAT 21:4 Aeni te kalea na hava na prophet idania te bosaa,
MAT 21:5 Kau tughunitatea vanira na vure tana komu sule Zion, Kau righia, nimiu na vunaghi haba te mai vanighau. Gaia te talumuri, me haehaghe vuvungana na donkey, mana dalena.
MAT 21:6 Mana vaovarongo toro tona moro goni taonia na hava Jesus te bosa vanira.
MAT 21:7 Ma rogaira toro lavira na donkey mana dalena mai itatana, mara talui didira na pupulu daro vuvungadira, ma Jesus te haehaghe me sopou vuvungani didira na pupulu.
MAT 21:8 Mana vuresubo tara haraa nia didira na pupulu daro na halautu, ma rana balu tara tokai na lei otooto ni ghai mara haraa nia ghua.
MAT 21:9 Mana vuresubo tara ghidevia mara tumuria Jesus, tara ghaeghahe, “Holoutoa na vaivarina David! God te vautoa gaia te mai tana ahana ma nina maana Lord God! Holoutoa God i kokou!”
MAT 21:10 Tana bona Jesus te vaa haghe i Jerusalem, na lei vure udolu tana komu tara haeharevo mara huahuatira, “?Ahei gaia eni?”
MAT 21:11 Mana vuresubo tara bosa tughu, “Aeni gaia na prophet, Jesus ni Nazareth tana bubulo i Galilee.”
MAT 21:12 Mi murina eni Jesus te vaa haghe tana Valetabu me ghuruhoru sokora agaira tara pelupelu mara sabisabiri iga. Ma gaia te boki taovaghinighi na lei beladira tara tughu rongo, maia na lei malei sopoudira tara sabisabiri bola ni vatei sukaghi.
MAT 21:13 Ge bosa vanira, “Tana gegere tabu, God te bosaa, ‘Na Valegu te tabu ke, kau holoa nia na vale ni kokoeliulivuti.’ Hauvaa, mi ghau tau nea ge didira na vatei polo na lei tinoni gito.”
MAT 21:14 Rana rorodo maia rana labe tara mai tatana tana Valetabu me kisu utora.
MAT 21:15 Na lei manesukaghi kamanagho, mana lei manetarai ni vetena nina Moses tara rutu tana bona tara righighi na lei totobo haeharegha te gonighi, mana lei gari pile tara ghaeghahe ilokana na Valetabu, “Holoutoa na vaivarina David!”
MAT 21:16 Vaho ge gaira tara huatia Jesus, “?Rongo vakalea so na hava tara nia ghaeghahe?” Jesus te bosa tughu, “Eo, inau tu rongovia so! Tau kokoe te vagha tau mua ghilala utoa na hava na gegere tabu te bosaa, ‘Ighoe to taraira na lei gari pile mana lei meomeo ge kara holohabagho.’”
MAT 21:17 Ma Jesus te sanira, me rughuhoru sania na komu sule, ge sara i Bethany me maturu iga.
MAT 21:18 Tana bona te pulohi tana komu sule tana roropo ghana, Jesus te vitolo.
MAT 21:19 Ma gaia te righia na ghai, tara holoa nia na fig lilighi ni halautu, me vaa lilighina, me vaevanea te taho iga siki vavanga, mana raurau vamua. Ma gaia te bosa vania na ghai, “Vuivuni taeni ighoe ko mua loghoa siki vavanga!” Mi tana bona keri na fig te sasagha tua.
MAT 21:20 Mana lei vaovarongo tara righia ge ra nia hare, mara huahuatia, “?Ivei tea ge mina sasagha vaso na fig eni?”
MAT 21:21 Ma Jesus te bosa tughu, “E utuni inau tu bosa vanighau, ahei ke taluutuni me ke mua ghanaghana ruarua ke, ma gaia ke tangomanaa so na goniana ghua na hava tu gonia inau tana fig eni. Ma mua gaia vamua eni, sughua kau bosa vania na ghotu eni, ‘ko ghadaru mo ko tona tana tahi,’ kau vania ke, me ke kale.
MAT 21:22 Ke vagha kau taluutunia God ke, mi ghau kau lavighi na lei totobo soko kau nongighi tana kokoeliulivuti.”
MAT 21:23 Ma Jesus te oli mai tana Valetabu. Mi tana bona te tarai iga, na manesukaghi kamanagho ma rana huhuli ni Jew tara mai tatana mara huatia, “?Ahei te vahegho na maana eni ge ko gonighi na lei totobo raini?”
MAT 21:24 Me bosa tughu vanira Jesus, “Inau ku huatighau nia sakai na huahuati. Ke vagha kau vaheu na bosatughuna ke, mi nau ku bosaa vanighau igeva na maana tu loghoa ge u gonighi nia na lei totobo raini.
MAT 21:25 ?Ivei te lavia na maana John Vulitabu ge vulitabu? ?Te lavia ta God pi tana tinoni vamua?” Gaira tara hughuhughu heghedira mara ghaghua, “?Na hava ka bosaa? Ke vagha ka bosa tughu, ‘Tatana God,’ ka ghaghua ke, ma gaia ke bosa tughu vanighita, ‘?Ivei tea, ge au mua taluutunia John?’
MAT 21:26 Me vagha ka bosa, ‘Tatana na tinoni,’ ka ghaghua ke, mi ghita ta mataghu nia na hava na vuresubo kara gonia vanighita, na pukuna gaira tara taluutunia John na prophet.”
MAT 21:27 Vaho ge ra bosa tughu, “Ighai tai mua ghilala.” Ma Jesus te bosa vanira, “Na pukuna eni, inau ku mua bosa vanighau ghua ivei tu lavia mai na maana ge u gonighi na lei totobo raini.”
MAT 21:28 “?Na hava tau ghanaghana Itaeni? Na mane ga, te loghora erua dalena. Gaia te bosa vania na kamanagho me ghaghua, ‘Dale, taeni ko tona mo ko vaa lutu tana leghai ni wine!’
MAT 21:29 “Ma gaia te bosa tughu, ‘E mua liogu!’ Mi murina mai, agaia te tughua na liona me tona tana leghai.
MAT 21:30 “Ma tamadira te ghoi tona ta ruani na dalena, ge bosa vania so te vagha. Ma gaia na gari te bosa tughu, ‘Eo, tamagu,’ hauvaa me mua tona.
MAT 21:31 ?Ahei tadira te goni taonia na hava tamadira te liona?” Gaira na vure tara bosa tughu, “Na kamanagho.” Ma Jesus te bosa vanira, “E utuni inau tu bosa vanighau, ‘Rana hahi tara vaghara na lei vahikolu rongo mana lei rebi kara haghe tughughau tana kinakabuna God.
MAT 21:32 Ma John Vulitabu te mai ni tughunitateana vanighau na halautu maemane kau taonia, mi ghau tau mua taluutunia. Ma gaira na lei vahikolu rongo mana lei rebi tara taluutunia mara tughulio. Hauvaa, mi tana bona tau righighi raini ke, mi ghau tau mua tughui na liomiu ma kau taluutuni.”
MAT 21:33 “Kau rongovia eruani na bosa vavaghaha! Na tinoni logho pari te subai nina vuavua tara holoi nia na grape ta nina leghai, me peo talighutia. Keri ge ghelia na gilu tana vatu na vatei bita wine, me kisua na vale ni vatogha. I murina, gaia te sodora balu na tinoni ge kara righitaonia nina leghai. Soko, ge tona tana kema keha.
MAT 21:34 Tana bona te sara na bongi ni vahikoluani na vavanga tara mada, vaho ge vetenara nina lei tinoni lutu ge kara vaa lavia na tunuvana gaia itadira rana tinoni righitaoni.
MAT 21:35 Mana lei tinoni righitaoni tara lotira nina lei tinoni lutu, na diki tara ramusia, eruani tara labumatea, me toluni tara petamatea.”
MAT 21:36 “Ma gaia te ghoi nira vetena na balu tinoni lutu, tara subo vulera tara diki tona, mana lei tinoni righitaoni tara gonia vanira so na hava tara gonia vanira na diki ovu.
MAT 21:37 Ge nia vetena sosoko na dalena. Te ghanaghana ke, ‘Agaira kara talumavaa na dalegu.’
MAT 21:38 Hauvaa, mi tana bona na lei tinoni righitaoni leghai tara righia na dalena, gaira tara bosa heghedira, ‘Aeni na puku ni dalena na tinoni te loghoa na leghai. Ka labumatea, ge ka loghoi nina lologho!’
MAT 21:39 Ma gaira tara lotia, mara sonikeha tana leghai, ge ra labumatea.”
MAT 21:40 Soko vaho ge, a Jesus te huatira na lei manesukaghi kamanagho ma rana huhuli ni Jew, “?Mi tana bona ke mai na tinoni te loghoa na leghai ke, na hava ke gonia vanira na lei tinoni righitaoni?”
MAT 21:41 Ma gaira tara bosa tughu, “Agaia ke labumatera na lei tinoni dika, me ke vahera na leghai na lei tinoni keha kara righitaonia. Gaira kara nia hevei na tunuvana tana puku ni bonani.”
MAT 21:42 Ma Jesus te bosa vanira, “Ighau tau idumia tua na gegere tabu te ghaghua, ‘Na vatu ngasi tara ngelea na lei tinoni kisu vale, itaeni te liliu ni puku ni vatu. Aeni nina lutu Lord God, te haeharegha na vaevaneana.’
MAT 21:43 “Na pukuna eni inau tu bosa vanighau, God ke lavikeha tamiu na kinakabuna me ke vahera na lei kema tara taonia na hava God te liona, te vagha na ghai te nia hevei na vavanga te uto.
MAT 21:44 Gaira udolu kara nia saisarikiba ma kara nia torotopo na vatu ngasi keri, ke vahaghitaili ngangatara. Ma ge ke tumu savua siki sakai ke, gevaa ke marutaa.”
MAT 21:45 Na lei manesukaghi kamanagho mana lei Pharisee tara rongovia Jesus te bosai rana bosa vavaghaha raini, ge ra ghilalaa, gaia te bosara.
MAT 21:46 Ma gaira tara tabotabo ge kara lotia, hauvaa mara mua lotia mua, na pukuna tara mataghunira na vuresubo, na pukuna na vuresubo tara ghilalaa Jesus na prophet.
MAT 22:1 Ma Jesus te ghoi bosa vavaghaha vanira na vure me ghaghua,
MAT 22:2 “Na kinakabuna God, te vagha eni. Na vunaghi haba te gonidilaa na gougonu ni sonikolu vania dalena.
MAT 22:3 E nira vetena nina ghairau ge kara va bosa vanira rana kulana, na mai tana gougonu ni sonikolu, mara hove na mai.
MAT 22:4 Keri ge ghoi nira vetena na balu ghairau keha, na va bosa vaniadira so tara diki holora tua, ‘Kau mai taeni tana vangakolu! Nigua na lei tinoni lutu tara matei tua na lei buluka sule mana pile, tara sule na matedira, mara ghalati tua, me gonidila tua na lei totobo. Keri ge kau mai mughua!’
MAT 22:5 Hauva gaira tara holora tara mua talu kokoedira, mara tona taonia vamua na lutudira - balu tara vaa tona tana leghai, mana balu tara tona tana malei sabiri.
MAT 22:6 Mana balu itadira tara lotira mara ramusira, mara labumatera na lei ghairau.
MAT 22:7 Mi tana bona na vunaghi haba te rongovighi raini, me rutu ngangata, me nira vetena nina lei malaghai, mara va matera rahei tara labupolo, mara tungi taghalaghinighi na lei komudira.
MAT 22:8 Keri ge holokolura nina ghairau, me vanira, ‘Nigua na gougonu ni taulaghi te gonidilaa tua, mana vure tu holora te mua ulaghadira.
MAT 22:9 Itaeni, vaho ge kau tona tana lei halautu tina, ma kau holora mai tana gougonu arahei tua kau sodora.’
MAT 22:10 “Keri ka mana lei ghairau tara ghoi tona tana lei halautu, na holoaadira na lei tinoni tara topora, rana uto mana dika. Mana vure raeni tara vonughia na vale ni sonikolu.
MAT 22:11 Na vunaghi haba te righi tetetera agaira te holora, ge righi topoa sakai na tinoni te mua nia pupulu na tivi ni sonikolu,
MAT 22:12 mana vunaghi haba te huatia, ‘?Kula, na hava te ghua ge o mua nia pupulu na tivi ni sonikolu?’ Mana mane te mua bosaa siki bosa.
MAT 22:13 Mana vunaghi haba te bosa vanira nina lei ghairau, ‘Pitia na limana mana tuana! Ma kau soni horua tana pungi! Iga na vure kara vaa tangi ma kara girigiri livo.’”
MAT 22:14 Ma Jesus te bosa sosokoa, “Na pukuna God te holora tara subo, mana balu vamua te vilira.”
MAT 22:15 Rana Pharisee tara tona ni gonidila ni kisu ghana na mate Jesus.
MAT 22:16 Mara nira vetena balu didira vaovarongo mana balu ghua ta nina ovu a Herod vania Jesus mara ghaghua vania, “Tarai, ai ghilalagho, to nia kokoe na utuni. Ighoe to taraira na lei tinoni nia nina utuni God, na pukuna to mua mataghunia ahei.
MAT 22:17 Ko bosa vanighai mai. ?Ivei tea, e hughua dida na vetena ge ka pelua na takisi vania na vunaghi haba ni Rome, pe taho?”
MAT 22:18 Ma Jesus te pukua tua didira na sorisori, ge bosa vanira, “Ghau rana kiko! ?E ghua ge au tabotabou?
MAT 22:19 Kau tatea vaniu mai va sakai na rongo tau pelua nia na takisi!” Ma gaira tara nia mai vania na rongo.
MAT 22:20 Ge huatira, “?Ahei na totoghalena, mana ahana igaa eni?”
MAT 22:21 Ge ra bosa vania Jesus, “Caesar, na vunaghi haba ni Rome.” Me ghaghua, “Me uto va, kau vahea na vunaghi haba ni Rome nina lei totobo te loghoi, ma vania God na lei totobo te loghoi.”
MAT 22:22 Mi tana bona tara rongovia te vaghaa eni, ma gaira tara nia hare, mara tona sania.
MAT 22:23 Na bona vaghana so keri, na balu Sadducee tara mai ta Jesus. Gaira tara mua taluutunia na tinoni ke tughuru oli tana mate.
MAT 22:24 Keri ge ra ghaghua, “Tarai, Moses te bosa ke, na mane te taulaghi me ke mua vahua siki gari me ke mate ke, mana hoghona ke ghoi tauna na vaivine te mate sania. Ma ge koro vahuhu gari ke, mana gari eni, te vagha na dalena na hoghona te mate tua.
MAT 22:25 Mo ko righia e vitu tamahoghoni tara haghara iani idania, mana kamanagho te taulaghi, me mua vahuhu gari, me mate, mana hoghona te ghoi tauna so na vaivine keri.
MAT 22:26 Me vaghaa so ghua na ruani, me ghoi ghaghua so iga na toluni. Ma gaira udolu ara vitu tara tauna.
MAT 22:27 Mi murina, ge mate na vaivine.
MAT 22:28 ?Mi tana bona kara tughuru oli tana mate, ahei itadira ke puku ni tauna na vaivine, na pukuna gaira udolu tara tauna?”
MAT 22:29 Ge bosa tughu vanira Jesus, “Au hahi ighau, na pukuna tau mua taluutunia ge na lei tinoni kara tughuru oli tana mate! Na pukuna tau mua manahana uto na gegere tabu, pa nina maana God.
MAT 22:30 Tana bona na lei tinoni mate kara tughuruoli, tara vaghara na lei angel i kokou tara mua taulaghi.
MAT 22:31 Ku bosatatea vanighau ivei te vaghaa na tughuruoli tana mate. Au idumia so na hava te bosaa vanighau tua God murina tara mate tua Abraham ma Isaac ma Jacob,
MAT 22:32 ‘Inau God nina Abraham, ma God nina Isaac, ma God nina Jacob.’ Na ghanaghana iga, agaia na God vanira tara vola, mua vanira tara mate.”
MAT 22:33 Tana bona na vure subo tara rongovia eni, agaira tara nia hare nina taratarai.
MAT 22:34 Tana bona na lei Pharisee tara rongovia Jesus te va betora na Sadducee, gaira tara kokolu,
MAT 22:35 ma sakai itadira na manetarai ni vetena nina Moses te liona na tabotaboana nia so sakai na huahuati.
MAT 22:36 Keri ge ghaghua, “?Tarai, ivei itadira nina lei vetena Moses te haba vule vaa?”
MAT 22:37 Ma Jesus te bosa tughu vanira, “Kau dolovia mughua na Lord nimiu na God, nia na tobamiu soko, mana tarungamiu soko, mana ghanaghanamiu soko.
MAT 22:38 Aeni na puku ni vetena te haba vule vaa.
MAT 22:39 Eruani na puku ni vetena haba te vaghaa so ghua, kau dolovia na ghamiu na komukolu, te vagha tau dolovighau heghemiu.
MAT 22:40 Agaighi udolu nina lei vetena Moses ma didira na taratarai rana prophet tara nighi ghanaghana kodo i vuvungani erua na vetena raini.”
MAT 22:41 Tana bona rana Pharisee tara vaukolu, a Jesus te huatira,
MAT 22:42 “?Ahei tau ghanaghana ighau na Christ eni? ?Ma hei na vaivarina?” Ma gaira tara bosa tughu, “Agaia na vaivarina David na vunaghi haba.”
MAT 22:43 Ma Jesus te ghoi huahuatira, “?Ivei tea ge hulia na Tarunga Tabu, David ge holoa nia Lord? Na pukuna David te bosa idania,
MAT 22:44 ‘A Lord God te bosa vania nigua na Lord, Sopou iani tana pala madologu ge koro vunaghi pungisira na lei tinoni, ritini ke sara na bona ge ku sonihorura ghamua na lei levunimate sarana nimua na maana.’
MAT 22:45 “?Ke vagha a David te holoa nia Lord na Christ ke, mi vei tea ge na Christ ke ge vaivarina ghua David?”
MAT 22:46 Taho ahei ke bosaa siki bosa tughu vania Jesus. Mi murina na bongi kiri, me mua huatia nia tua siki huahuati ahei.
MAT 23:1 Mi murina eni, Jesus te kokoe vanira rana vuresubo mana lei nina vaovarongo,
MAT 23:2 me ghaghua, “Lei manetarai ni vetena nina Moses, mana lei Pharisee, tara loghoa soo na maana na toghiani nina lei vetena Moses.
MAT 23:3 Keri ke, ma kau taonighi mughua na lei totobo tara bosai kau nei. Hauva, kau bei taonighi na nilabudira, na pukuna tara mua kabu taonighi na hava tara nighi tarai.
MAT 23:4 Tara talui na lei vetena te vahola ge kara pisalira nia na vuresubo, te vagha na lei hohola te mava. Hauvaa mara mua hangara na vure na ghateani na lei hohola raini.
MAT 23:5 Ra gonighi na lei gehegehe, ge na lei tinoni kara talunaghora. Kau righighi vaa na sulena na lei bokisi ni kokoeliulivuti tara pitighi tana lima mana rae, mara gerei gaa na lei levu ni gegere tabu! Kau righighi ghua na daroni na sagasagani didira na pupulu.
MAT 23:6 Ra liona na bona uto tana bona ni vangakolu, mana puku ni malei sopou uto ilokani na lei vale kokoeliulivuti ni Jew.
MAT 23:7 Mara liona ge na lei vure kara holopangotira nia na talumava tana bona ni malei sabiri, mana vuresubo kara holora nia, ‘na tarai.’
MAT 23:8 “Mi ghau ghua kau bei hologhau nia gea ‘na tarai,’ na pukuna ighau udolu tau tamahoghoni, ma sakai vamua na tarai tau loghoa.
MAT 23:9 Ma kau bei holoa nia gea ‘Tamada’ siki sakai iani maramana, a sakai vamua tua na Tamada ikokou.
MAT 23:10 Maia, kau bei hologhau nia gea, ‘Lord,’ na pukuna a sakai vamua tua nimiu na Lord, inau, na Christ.
MAT 23:11 Ahei ke haba ighobumiu ke, ma gaia ke nimiu na ghairau.
MAT 23:12 Ahei ke taluhabaa heghena ke, a God ke talumuria, ma hei ke talumuria heghena ke, ma God ke taluhabaa.
MAT 23:13 “God ke tangotoroghau, ighau rana manetarai ni vetena nina Moses ma rana Pharisee, rana kiko! Ighau tau vongotia na mataulana na kinakabuna God vanira na lei tinoni. Sughua ighau kau mua haghevia, mau mua taladira ghua rahei tara tabotabo ge kara vaa haghevia.
MAT 23:14 
MAT 23:15 “God ke tangotoroghau, ighau rana manetarai ni vetena nina Moses mana Pharisee, rana kiko! Ighau tau tona kolili tana lei komu parilonga mi tana lei koukomu, ge kau liliua na liona siki sakai ge ke mai taonighau. Mi tana bona ke tala taonighau ke, mi ghau tau savungia na dika tana tinoni keri, ge ke tona tana lake kasilaa te vaghaghau ighau.
MAT 23:16 “God ke tangotoroghau ighau rana manetarai ni vetena nina Moses mana Pharisee, rana rorodo! Ighau tau bosaa, ge ke vagha siki sakai ke nia papari na Valetabu ke, sakai mana ke mua nea na hava te nia baubahu ke, me uto vania so. Hauvaa, ma ge siki sakai ke nia papari na gold ni Valetabu ke, me ke gonia mughua na hava te nia baubahu.
MAT 23:17 Ighau rana rorodo bule! Na Valetabu heghena vamua te mava vaa tana gold, na pukuna na Valetabu te nea na gold eni ge tabu!
MAT 23:18 Maia ghua tau bosa, ahei ke nia papari na bela tabu, ma sakai mana ke mua nea na hava te nia baubahu ke, me uto vania so. Ma hei ke nia papari na hevei oli tana bela tabu ke, gaia keri ke gonia mughua na hava te nia baubahu.
MAT 23:19 Ighau rana rorodo bule! Na bela tabu te mava vulea vaa na heveioli, na pukuna na bela tabu te nea ge tabu na heveioli.
MAT 23:20 Keri ge tana bona siki sakai te nia papari na bela tabu ke, gaia te nia papari na bela tabu kolui na heveioli vuvungana.
MAT 23:21 Tana bona siki sakai ke nia papari na Valetabu ke, gaia te nia papari ghua a God te ghahaa igaa.
MAT 23:22 Mi tana bona siki sakai ke nia papari na kokou, gaia te nia papari na malei sopouna God, maia gaia te sopou i vuvungana.
MAT 23:23 “God ke tangotoroghau, ighau rana manetarai ni vetena nina Moses mana Pharisee, rana kiko! Ighau tau hea God na hangavuluni ta nimiu na lei lologho sule, me va sara ghua ta nimiu na lei lologho pile kikighi. Hauvaa mau nighi murilio na taoniani na lei puku ni vetena, haba va, na dete maemane, na veiarovi, mana taluutuni. E uto tua tau hea God na hangavuluni nimiu na lei lologho, hauva ka, ma kau bei sanighi ghua na lei puku ni vetena.
MAT 23:24 Na huhuli rorodo ighau! Au heoti kehaa na noinoi tana ghamiu na beti, hauva mau mua ghilala tau sonomia na camel.
MAT 23:25 “God ke tangotoroghau, ighau rana manetarai ni vetena Moses mana Pharisee, rana kiko! Ighau tau sau marabui vamua na murini nimiu na seu mana popo, hauvaa mana tobamiu te vonughighi na lei totobo meto te vaghai na gunaguna mana vangapaitu.
MAT 23:26 Ighau rana Pharisee rorodo! Kau diki marabui na lokani na tobamiu, vaho ge ke marabu udolu ghua na hulimiu.
MAT 23:27 “God ke tangotoroghau ighau rana manetarai ni vetena nina Moses mana Pharisee, rana kiko! Ighau te vaghaghau na lei tavughi tara pupura na saghaleani, me vaovaolu na vouvotuni, mi lokani te vonughighi na lei huli mana vinahi te mabulu.
MAT 23:28 Te vagha eni ke, ighau tau utoutoa tana matadira na lei tinoni, mi lokamiu te vonughighi na kiko mana tangohahi.
MAT 23:29 “God ke tangotoroghau ighau rana manetarai ni vetena nina Moses mana Pharisee, rana kiko! Ighau tau goni utoi didira na vatuluma ni beku rana prophet idania, mau vaguvagui na lei vaughilaladira, gaira tara kabu maemane,
MAT 23:30 mau ghaghua, ‘Ke vaghaa ka ghahaghita tana bongidira na lei vaivarida idania ke, ma ka mua labumatera na lei prophet.’
MAT 23:31 E tate ghau ighau tau vaivaridira, tara labumatera na lei prophet.
MAT 23:32 Kau tona haliu so, ma kau goni sokoi na hava tara vuivunighi tua rana vaivarimiu!
MAT 23:33 Ighau te vaghaghau rana poli mana lei daledira! Kau mua tangomana na sogha saniana na totoro ni Betidalo!
MAT 23:34 Mu ku bosa vanighau gatu, ku nira vetena vanighau mai na lei prophet, ma rana manaha, mana lei manetarai, ma kau labumatera na balu itadira, ma kau patokira na balu, ma kau ramusira na balu tana vale kokoeliulivuti ni Jew, ma kau tivaa kolilira tana lei komu.
MAT 23:35 Ma God ke tangotoroghau nia na labumateadira na lei tinoni maemane tara ghahara tana maramana eni, ge kale oli ghau te vuivuni mai tana mateana Abel te maemane, ritini tana mateana Zechariah dalena Barachiah na vaivarimiu tara labumatea ilokana na Valetabu i ghobuna na Bona tabu mana bela ni sukaghi.
MAT 23:36 Ighau na vavata ni tinoni itaeni, e utuni inau tu bosa vanighau, na lei totobo raini ke kale pulohighau.
MAT 23:37 “Ighau rana vure ni Jerusalem! Rana vure ni Jerusalem, tau labumatera na lei prophet, mau petamatera na lei tinoni hola rongorongo, God te nira vetena vanighau mai. Me subo tua na bona te liogu na avehiamiu nia na luhugu te vagha na kudo te taovira na dalena sara ni ghatana, mau mua lubatiu.
MAT 23:38 Keri ge God ke sogha sania na valemiu me ke ohua.
MAT 23:39 Mi nau tu bosa vanighau gatu, te vuivuni taeni, kau mua ghoi righiu ghua polo kau bosaa, ‘God ke vautoa gaia te mai tana ahana Lord God!’”
MAT 24:1 Ma Jesus te rughuhoru sania na Valetabu, ma nina vaovarongo tara mai tatana, ge ra tughunitatea vania na rongoraghana mana lei hegohegona na Valetabu.
MAT 24:2 Ge vanira, “E uto ngangata. Hauvaa, e utuni ku bosa vanighau, rana levunimate kara durakea na Valetabu, ge kara soni keha udolui na lei vatu tana sopa malani.”
MAT 24:3 Jesus te sopou tana ghotu ni Olive, ma rana vaovarongo tara mai tatana mara huatia heghedira, “?Ko tughunia vanighai, ke ghuanigha ke kale na lei totobo raini, mana hava ghua siki vaughilala ke kale inaghona na maiamu, mana bongi sosoko?”
MAT 24:4 Ge bosatughu a Jesus, “Kau righitaonighau, ke bei pegoghau gea siki sakai.
MAT 24:5 Na pukuna ara subo na vure pegopego kara mai tana ahagu, ma kara ghaghua, ‘Inau na Christ,’ ma kara bulekaghinira na vuresubo.
MAT 24:6 Igeva kau rongovia na tagumuna na kisumate ke dutu mai, mana tutuguna na kisumate te sagau. Ma kau bei nia ghaghua gea, igeva ke kale, me mua gaia mua na sosoko ni bongi.
MAT 24:7 Na sopa kema kara veitotoghoni heghedira, mana sopa kinakabu kara veitotoghoni heghedira. Mi geva ke kale ghua na ngengere, mana anu, ivei mi vei.
MAT 24:8 Na lei totobo raini te vaghaa na vuivuni ni vahaghitaili te vaghara na lei vaivine tana vuivuni ni vahuhu.
MAT 24:9 Mi tana bona eni ghamiu na levunimate kara lotighau, ma kara lubatighau vaa tana totoro, vaho ge kara mateghau. Mana lei tinoni soko kara nighau sika, na pukuna ighau tau taoniu inau.
MAT 24:10 Mi tana bona eni ghua, e subo na tinoni itamiu kara sanighi didira na taluutuni, ma kara sopa perora heghedira, ma kara nira sika heghedira.
MAT 24:11 Me subo ghua na prophet sorisori kara mai tate, ma kara huli kehara na vuresubo.
MAT 24:12 Na pukuna na hahi te sepalaghi tana tinoni, me kubolua didira na dolo.
MAT 24:13 Ma hei tua na tinoni vaghana ke vadangitai ritini tana sosoko, agaia ke vola.
MAT 24:14 Na lei tinoni tara tughunitatea na Rongorongo Uto vaolu eni nia na kinakabuna God, tana maramana udolu, ge kara rongovia na lei tinoni tara ghahara tana lei kema udolu. Me ke sara tana bongi sosoko.
MAT 24:15 “Vaho ge igaa tana bona kau righia na totobo dika te mamataghugha, te bosaa tua na prophet Daniel idania, ke tughuru tana bona tabu ke, (Kau righi utoa na ghanaghana ilokana),
MAT 24:16 keri ge, gaira udolu tara ghahara i Judea kara sama dato va mughua tana lei ghotu.
MAT 24:17 Na tinoni te kabu vuvungana na vouvotu ni valena, ke bei horu gea me ke va lavighi na lei nina totobo tana valena.
MAT 24:18 Na tinoni ke ghahaa ta nina leghai, ke bei olivia gea nina pupulu.
MAT 24:19 Ke mamataghugha tana lei bongi raini vanira lei vaivine bohe, ma vanira ghua rana vaivine tara logho meomeo.
MAT 24:20 Kau kokoeliulivuti vania God, ge kau mua sama kolili tana bona ni bihi mana Sabbath,
MAT 24:21 na pukuna na gunaguna tana bongi vaghana eni, te mamataghugha vulea va na lei bongi soko te vuni tana vuivunina na maramana me sara gatu tana bongi itaeni, me ke mua ghoi ghaghua tua iga, siki totobo vaghana eni.
MAT 24:22 Ma God te soni kukului na lei bongi ni vahaghitaili. Ke mua nea iga te vaghaa ke, me ke mua vola siki tinoni. Mana pukuna nina tinoni vivili iga, keri ge soni kukului mai God na lei bongi raeni.
MAT 24:23 Kau bei taluutunia gea siki sakai ke bosa vanighau, “Righia! Aeni na Christ!’ pa, ‘Akeri agaia!’
MAT 24:24 Na lei Christ sorisori mana prophet sorisori kara mai tate, ma kara gonighi na lei butuli sule ke maromangagha, ge kara pego tangomanara nia nina vure te vilira tua God.
MAT 24:25 Kau rongo mai, inau tu diki bosadilai vanighau tua.
MAT 24:26 Sogea na vure kara bosa vanighau, ‘Kau righia agaia tana bona aroha,’ kau bei va gea igaa. Pa kara bosa vanighau, ‘gaia te polopolo iani,’ kau bei taluutunira.
MAT 24:27 Mi nau na Dale Tinoni ku mai vaghaa na viti, te vitilia i ulu mi boko tana parako.
MAT 24:28 Te vagha eni ke, ivei tua ke pipili na huli ni tinoni mate, kara vahikolu iga na lei manukama.
MAT 24:29 “I murina vamua na lei gunaguna tana lei bongi raini, ‘na aho ke pungi, mana vula ke mua marara, mana lei veitughu kara kutu horu mai tana parako, ma God te alealei na lei maana ni kokou.’
MAT 24:30 “Vaho ge na vaughilalana na Dale tinoni ke tate tana parako, mana vure ni lei kema tana maramana kara tangi, kara righiu inau, na Dale Tinoni, ku mai tana parako ni kokou nia na maana mana rongoragha.
MAT 24:31 Nia na tangina na tavuli sule, mi nau ku nira vetena rughuhoru nigua na lei angel tana sopa piuna na maramana, ma gaira kara vahikolura nigua na lei vure vivili tana maramana.
MAT 24:32 “Na ghai tara holoa nia na fig ke, te talua vanighau na vaughilala. Tana bona te maumauri me ngasi na lei otona me ke vuivuni ni pururu na raurauna ke, ighau tau ghilalaa te dutu tua na bona ni ara.
MAT 24:33 Te vaghaa ghua so, tana bona kau righighi na lei totobo raini ke, mi ghau kau ghilalaa na bona ni bongi sosoko te dutu mai tua.
MAT 24:34 E utuni inau tu bosa vanighau, ‘Na vavata eni ke mua pisu mua me ke kale tua na lei totobo raini.
MAT 24:35 Na parako mana pari kara taghara, mana lei bosagu ke ghaha kasilaa.’
MAT 24:36 “Na bongi keri, taho ahei ke ghilaa na bona mana bongi vaghana. Ma sughua gaira na lei angel i kokou, pana Dale. Mana Mama heghena vamua te ghilalaa.
MAT 24:37 Na maiana na Dale Tinoni ke vaghaa ghua na hava te kale tana bongina Noah.
MAT 24:38 Na lei bongi naghona na lualua, na vure tara vanga mara inu, na lei mane mana vaivine tara taulaghi, me va sara tana bongi a Noah te haehaghe tana vaka.
MAT 24:39 Mara mua ghilalaa na hava te kale, ma vaho tua te mai ghoro kehara na lualua. I kakeri ghua ke ghaghua iga na maiana na Dale Tinoni.
MAT 24:40 Tana bona vaghana keri, erua na mane koro lutu tana leghai, God ke lavi kehaa sakai, mana dolana ke ghana olia.
MAT 24:41 Me rua na vaivine koro ghighiri, God ke lavia kehaa sakai, mana dolana ke ghana olia.
MAT 24:42 Kau righitaonighau, na pukuna tau mua ghilalaa na bongi ia ku saravighau, inau nimiu na Lord.
MAT 24:43 Ge teke ghilala na puku vale na bona ni bongi ke mai iga na tinoni gito ke, igeva ke dai, me ke mua lubatia na tinoni gito ge ke haghevia na valena.
MAT 24:44 Te vagha keri ke, mi ghau kau gonidila haia tua, na pukuna na Dale Tinoni ke mai tana bona ni bongi tau mua pitudilaa igaa.
MAT 24:45 “?Ahei sughua na tinoni lutu te maemane me manahagha? Agaia keri te talua na vunaghina na righitaoniadira rana dolana. Agaia ke tuvali kaekagea vanira ghadira na vanga tana puku ni bona.
MAT 24:46 Na vunaghina ke vautoa na tinoni lutu keri, ke vagha ke topoa gaia te lutu utoa na lutuna tana bona ke oli mai.
MAT 24:47 E utuni tu bosa vanighau, na tinoni lutu keri, na vunaghina ke talua me ke righitaoni udolui nina lei lologho.
MAT 24:48 “Me ke vagha na tinoni te mua lutu maemane ke, mi gevaa, ke ghanaghana heghena tana liona, ‘Igeva ke daro ni bona vaho ge ke oli mai na vunaghigu.’
MAT 24:49 Keri ge vuivuni ni ramusiadira rana dolana me vanga me inu kolura tara inu bulebule.
MAT 24:50 Mana vunaghina na tinoni lutu ke sara oli mai tana dani mana bona ni bongi te mua ghilalaa.
MAT 24:51 Mana vunaghina ke rutu ngangata, me ke tiva kehaa na tinoni te mua lutu maemane, me ke vaa vahaghitaili kolura na vure kikokiko, igaa ke va tangi me ke girigiri livo.”
MAT 25:1 Jesus te bosaa, “Mi tana bona vaghana keri, na kinakabuna God ke vagha eni. Ra hangavulu na tahula marabu tara holatighi didira na bulu, ma kara va topoa na mane ke taulaghi vaolu.
MAT 25:2 E lima itadira tara bule, me lima itadira tara manahagha.
MAT 25:3 Gaira rana bule tara hola leai vamua didira na bulu mara mua hola kokoloni.
MAT 25:4 Ma gaira tara manahagha tara hola kolu kokoloni didira na bulu.
MAT 25:5 Gaia na mane taulaghi vaolu te mua mina sara, ge na lei tahula tara vuivuni ni tuatualenga, mara maturu.
MAT 25:6 E dutu tua na bongi hau, me tangi na ghuu, ‘Aeni tua gaia na mane ke taulaghi vaolu! Kau mai sodoa.’
MAT 25:7 Na lei tahula tara tapatughuru mara gonidilai didira na bulu.
MAT 25:8 Ma rana bule tara bosa vanira tara manahagha, ‘Kau vaheghai mai na pile kokolo, ra kokoba tua nimami na bulu.’
MAT 25:9 “Ma rana manaha tara ghaghua, ‘Taho! Ke mua manada ighita udolu. Kau tona tana malei sabiri, mi gaa kau va pelu heghemiu.’
MAT 25:10 Keri ka, ma gaira rana lei tahula bule tara va pelu kokolo. “Mi muridira gaira tara tona, na mane ke taulaghi vaolu te sara mai, ma gaira e lima na tahula manahagha tara gonidila tara haghe kolua va tana gougonu ni taulaghi, mana mataula te vovongo.
MAT 25:11 I murina vaho ge ra sara mai rana lei tahula bule, mara kidikidi, mara ghaghua, ‘Maghutu! Maghutu! Ko lubati hagheghai.’
MAT 25:12 “Me bosa tughu na mane te taulaghi vaolu me ghaghua, ‘Ku mua lubatighau tua! U mua ghilalaghau.’”
MAT 25:13 Keri ke, ge bosa Jesus me ghaghua, “Kau gonidilaa haia, na pukuna tau mua ghilala na dani mana bona ni aho ni maiagu.”
MAT 25:14 “Me vagha ghua so eni na kinakabuna God, na tinoni te gonidila ni vinano. Ge holo kolura nina tinoni lutu, ge vahera na maana ni righitaoniani na lei nina lologho.
MAT 25:15 Me hevei taonia sopa didira ghilala, na diki te vahea e lima na toga ni gold, mana ruana erua, mana toluni a sakai, vaho ge tona taonia nina vinano.
MAT 25:16 Na tinoni lutu te holai e lima na togha ni gold te va nighi lutu, ge topoi gaa e lima na togha ghua ivuvungani.
MAT 25:17 Me vagha ghua so te holai erua, te va nighi lutu, me topoi erua na togha ivuvungani.
MAT 25:18 Ma gaia na tinoni lutu te lavia sakai na togha, te tona me va gilupoloi tana pari nina gold na vunaghina.
MAT 25:19 “E daro ni bona vaho ge olivira mai na vunaghidira, me mai ni padalaghi ni vahikoluani nina na lei gold.
MAT 25:20 Na tinoni lutu te holai e lima na togha ni gold te mai, me ghaghua, ‘Maghutu! Righighi raini. E lima na togha to vaheu, mu ghoi sodoi vanigho iga e lima na togha tara sausavungi mai vuvungani.’
MAT 25:21 “Mana vunaghina te bosa vania, ‘Uto ngangata! Ighoe na tinoni lutu maemane mo ghanaghana mava! Na pukuna to lio kikinima tana righitaoniani na lei totobo pile ke, mu ku ghoi vahegho na maana sule va tana righitaoniani na lei totobo sule. Ko mai ta nigua na togotogo.’
MAT 25:22 “Keri ge na tinoni lutu te holai erua na togha te haghe, me ghaghua, ‘Maghutu! Righighi raini. Erua na togha to vaheu, mu ghoi sodoi vanigho iga erua na togha tara sausavungi mai vuvungani!’
MAT 25:23 “Mana vunaghina te bosa vania, ‘Uto ngangata! Ighoe na tinoni lutu maemane mo ghanaghana mava! Na pukuna to lio kikinima tana righitaoniani na lei totobo pile ke, mu ku ghoi vahegho na maana sule va tana righitaoniani na lei totobo sule. Ko mai ta nigua na togotogo.’
MAT 25:24 “Me mai na tinoni lutu te holai sakai na togha, me ghaghua, ‘Maghutu, u ghilalagho na tinoni to vahola mo barebare. To vaghaa na tinoni te ghelighi na hava to mua subai, me baorei na hava to mua vadei.
MAT 25:25 Keri ge u mataghu nigua, ge u va poloi nimua na rongo iloka ni pari. Ko righia! Raini so nimua na rongo.’
MAT 25:26 “Mana vunaghina te bosa vania, ‘Na tinoni lutu te dika me lugu ighoe! O ghilalau tu ghelighi na hava tu mua subai, mu baorei na hava tu mua vadei!
MAT 25:27 Me uto va ge ko va talui nigua na rongo tana bank, ge ku hola kolui nia na pile ke vahui tana bona ku oli mai.’
MAT 25:28 Ge bosa vanira nina lei tinoni lutu, ‘Kau lavikehai na rongo itatana ma kau vahea agaia te vaheoliu e hangavulu na togha ni gold.
MAT 25:29 Na pukuna vanira rahei tara lologho, ku ghoi savungighi vanira ma kara ghoi lologho au vule vaa. Ma rahei gaira tara mua lologho, ku lavikehai itadira na pile vamua tara loghoi.
MAT 25:30 Kau soni horua na tinoni lutu te dika eni tana pungi, igaa ke va tangi me ke girigiri livo.’”
MAT 25:31 “Tana bona na Dale Tinoni ke mai vagha na vunaghi haba ta nina na maana mana rongoragha, mara nina na lei angel kolua, me ke kabu ta nina malei sopou ni vunaghi te rongoragha.
MAT 25:32 Mana vure tana lei kema udolu kara mai kokolu i naghona, vaho ge ke vilivokara igaa ra rua na ovu, te vaghaa na tinoni te righitaoni sheep, te vilivokara na lei sheep itadira na lei goat.
MAT 25:33 Me ke talura rana tinoni maemane tana pala madolona mana lei tinoni dika tana pala maulina.
MAT 25:34 Mana vunaghi haba ke bosa vanira tana pala madolona, ‘Ighau rana vure te vautoghau a Tamagu, kau mai ma kau loghoa na lologhotughu tana kinakabuna a Tamagu te gonidilaa vanighau mai tua tana vuivunina na maramana.
MAT 25:35 Na pukuna inau tu vitolo mau kutiu, mu haga inu mau heu na beti, mu sinogho mai mau holopangotiu tana valemiu.
MAT 25:36 Mu tu soesole mau pupuluu, mu vahaghi mau righitaoniu, mu haghau tana vale pipiti mau vaa kaou.’
MAT 25:37 “Ma rana maemane tara bosa tughu vania, ‘?Lord, te ghuanigha tai righigho to vitolo mai kutigho, mo haga inu mai heo ghamua na beti?
MAT 25:38 ?Mi vei ghua na bona vaghana tai righigho to sinogho mai, mai holopangotigho tana valemami, mo to soesole mai pupulugho?
MAT 25:39 ?Te ghuanigha ghua tai righigho to vahaghi mai righitaonigho, mo haghagho tana vale pipiti mai gatu kaogho?’
MAT 25:40 “Mana vunaghi haba ke bosa tughu vanira, ‘E utuni inau tu bosa vanighau, tana bona tau nei vania siki sakai na toposoo itadira rana taluutuni ke, me vagha tau nei vaniu tua inau.’
MAT 25:41 “Ge ke bosa vanira tana pala maulina, ‘Kau tona keha itagua ighau te varangaghau a God! Kau va tona tana lake kasila, God te gonidilaa vanira Satan ma nina lei tarunga dika.
MAT 25:42 Na pukuna inau tu vitolo, mau mua kutiu, mu tu haga inu mau mua heu na beti.
MAT 25:43 Mu tu sinogho mai mau mua holopangotiu vaa tana valemiu, mu tu soesole mi ghau tau mua pupuluu, maia tu vahaghi mu haghau tana vale pipiti, mau mua mai kaou.’
MAT 25:44 “Ma gaira kara bosa tughu vania, ‘?Lord, te ghuanigha tai righigho to vitolo, mo haga inu, mo sinogho mai, mo soesole, mo vahaghi, mo haghagho ilokana na vale pipiti, mai mua gehetighi vanigho na lei totobo raini?’
MAT 25:45 “Mana vunaghi haba ke bosa tughu vanira, ‘E utuni inau tu bosa vanighau, tana bona tau mua nei vania siki sakai na toposoo itadira rana taluutuni ke, me vagha tau mua nei vaniu ghua inau.
MAT 25:46 Ma gaia ke vetenara gaira raini kara tona tana vahaghitaili kasila, ma rana maemane kara tona tana vola kasila.”
MAT 26:1 Tana bona Jesus te nighi tarai soko na lei totobo raini, ge bosa vanira nina vaovarongo,
MAT 26:2 “Ighau tau ghilalaa tua, erua vamua na bongi taeni, me ke kale na Gougonu ni Lovovule, mana Dale Tinoni, rana ghana levunimate kara lubatia ge kara patokia tana ghaivavala.”
MAT 26:3 Mana lei manesukaghi kamanagho, ma rana huhuli ni Jew tara vaukolu tana valena Caiaphas na puku ni sonisukaghi haba tana bongi keri.
MAT 26:4 Mara goni popoloa na padalaghi ni lotiana Jesus mana mateana.
MAT 26:5 Mara ghaghua, “Ka bei gonia tana bona ni gougonu, na pukuna kara gunaguna gea na vuresubo.”
MAT 26:6 Tana bona Jesus te hagha so i Bethany tana valena Simon na kuhu,
MAT 26:7 na vaivine te nia mai tatana na popo vatu tara holoa nia na alabaster, te vonughia na kokolo uruurua te vahola ngangata na matena, agaia keri te siusiua nia na uluna Jesus tana bona te koli ni vanga.
MAT 26:8 Rana vaovarongo tara righia mara rutu. Ge ra ghaghua, “?E ghua ge soni leaa?
MAT 26:9 Te manana ge ke sabiria na kokolo uruurua eni nia na rongo sule, me ke vahera rana bona!”
MAT 26:10 Ma Jesus te ghilalaa na hava tara kokoehia, ge bosa vanira, “Kau bei lavibuleana na vaivine eni. E uto vaa na hava te nea vaniu.
MAT 26:11 Rana bona tara hagha talaura itamiu, mi nau ku mua ghaha kolughau haia.
MAT 26:12 Na hava te gonia na vaivine eni ke, te gonidilaa vania na bekuagu.
MAT 26:13 E utuni inau tu bosaa vanighau nia eni, mi tana bona kau ladavaghinia na Rongorongo Uto tana maramana talighu, mana gehegehe te nea na vaivine eni, ke nia lada ghua, na vatei ghanaghana oliana nia.”
MAT 26:14 Ma sakai itadira ra hangavulu rua na manevetena, na ahana Judas Iscariot te tona itadira rana manesukaghi kamanagho,
MAT 26:15 me bosa vanira, “?Na hava igevaa kau heu ke vaghaa ku peroa vanighau a Jesus?” Ma gaira tara padai vania e tolu hangavulu na silver, mara vahea.
MAT 26:16 Mete vuivuni tua i kakeri Judas te kene malana na peroana vanira Jesus.
MAT 26:17 Mi tana vuivunina na bongi ni Gougonu ni Berete Gulu, nina vaovarongo tara mai tatana mara huatia, “?Ivei to liona ge kai gonidila vanighita na vanga nulavi ni Lovovule?”
MAT 26:18 Agaia te bosa vanira, “Kau tona tana komu sule, igeva kau sodoa sakai na mane, ma kau bosa vania, ‘Nimami na tarai te bosa, ‘na bongigu te dutu mai tua, ma nigua na vaovarongo mi nau kai ghania na Lovovule tana valemu.’ ’”
MAT 26:19 Keri ge rana vaovarongo tara gonighi tua na hava te bosai vanira Jesus, mara gonidilai na lei vanga ni Lovovule.
MAT 26:20 Tana nulavi ghana, Jesus marana hangavulu rua na manevetena tara koli ni vanga.
MAT 26:21 Tana bona tara vanga so, ma Jesus te ghaghua vanira, “E utuni inau tu bosa vanighau gatu, a sakai tamiu ke perou.”
MAT 26:22 Ma gaira tara dikalio ngangata, mara sopa huatia, “?Lord, e mua inau?”
MAT 26:23 Ma gaia te bosa tughu vanira me ghaghua, “Agaia keri te lumia na berete ilokana na seu koluu, ke perou.
MAT 26:24 Igeva na Dale Tinoni ke mate te vagha tara gerea tua tana gegere tabu. Me ke vatei aroviana ngangata sughua ahei ke peroa na Dale Tinoni, me uto vaa kara bei vahua tua!”
MAT 26:25 Keri ge, a Judas te dutu ni peroana te bosa, “?Aghe tarai, ivei tea inau?” Ma Jesus te bosa tughu vania me ghaghua, “Eo, ighoe heghemu to bosaa tua.”
MAT 26:26 Ma gaira tara vanga so, ma Jesus te holaa na berete mete holoutoa God me ngitia, me tuvalia vanira nina vaovarongo me ghaghua, “Tabea, ghania! Aeni na huligu!”
MAT 26:27 Keri ge holaa na seu ni wine, me holoutoa God, me vahera, ge ghaghua, “Kau inuvia ighau udolu.
MAT 26:28 Gaia eni na ghabugu, te ngasilia nina baubahu God vanira nina vure. Na ghabugu ke tave vanira tara subo, ge God ke talukehai na paludira.
MAT 26:29 Inau tu bosa vanighau, ‘Inau ku mua ghoi inuvia na wine eni, polo ke sara na bongi, ku inuvia na wine vaolu kolughau tana kinakabuna Tamagu.’”
MAT 26:30 Keri ge ra lingea na linge mara rughuhoru gatu tana ghotu ni Olive.
MAT 26:31 Ma Jesus te ghaghua vanira nina vaovarongo, “Tana bongi eni, ighau udolu kau samasaniu, te vagha God te tughunia tua idania tana gegere tabu, ‘Inau ku matea na tinoni righitaoni sheep, mana lei sheep kara sopa havukaghi.’
MAT 26:32 Mi murina ku tughuruoli tana mate ke, inau ku diki ghidevighau vaa tana bubulo i Galilee.”
MAT 26:33 Ma Peter te bosa me ghaghua vania Jesus, “Sogea gaira kara sogha sanigho, mi nau ku mua tangomana na saniamu.”
MAT 26:34 Jesus te bosa tughu vania, “E utuni inau tu bosa vanigho gatu, ‘Tana bongi geva, i naghona ge ke tangi na kokoroko, me tolu tua na tughuru ni niu hughu, to mua ghilalau inau!’”
MAT 26:35 Ma Peter te ghoi bosa tughu, “Sakai vamua ku va mate kolugho, mu ku mua bosai tua na lei bosa rakeri.” Ma gaira rana vaovarongo tara bosa ghua te vaghaa.
MAT 26:36 Jesus kolura nina vaovarongo tara va tona tana bona tara holoa nia i Gethsemane, ge bosa vanira, “Kau sopou iani, mu ku va kokoeliulivuti ghua inau i kakeri.”
MAT 26:37 Gaia te lavia Peter kolura erua dalena Zebedee, me vuivuni ni dikalio me vahaghitaili ngangata na tobana na hava ke kalea,
MAT 26:38 ge bosa vanira, “Na dikalio te kurusua na tobagu, me dutu ni mateagu. Kau ghanaghau so iani, ma kau dai koluu.”
MAT 26:39 Ma gaia te tona sagau pile vaso, me poghotao tana pari ge kokoeliulivuti, “Tamagu, ke tangomana ke, mo ko lavikehaa itagua na seu ni vahaghitaili. Ko bei taonia na hava tu liona inau, mana hava vamua to liona ighoe.”
MAT 26:40 Ge olivira ra tolu nina vaovarongo me topora tara maturu, ge bosa vania Peter, “?Ivei te ghaghua, kau mua tangomana na dai koluagu tana pile bona ni aho eni?
MAT 26:41 Kau dai nimiu ma kau kokoeliulivuti, ge kau bei tumu gea tana tabotabo. Na tarungamiu sughua te laga, mana hulimiu vamua te labe.”
MAT 26:42 Mi tana ruani ni ghoi va tona ni kokoeliulivuti a Jesus, me ghaghua, “Tamagu, ke mua tangomana ge ke padiu na seu ni vahaghitaili eni ke, ku taonia vaso na hava to liona ighoe.”
MAT 26:43 Tana bona gaia te ghoi oli mai, me topora rana vaovarongo tara maturu so, na pukuna te mate na matadira na haga maturu.
MAT 26:44 Ma Jesus te sanira, me ghoi toluni na oli ni va kokoeliulivuti, mana lei bosa te nighi kokoeliulivuti ka, te ghoi bosai soo.
MAT 26:45 Ge ghoi oli mai so itadira rana vaovarongo me bosa vanira. “Au nia tona haliu so na maturu mana aheahe! Kau righia! Te sara tua na bona ni aho ni laviana na Dale Tinoni ta didira na maana rana tangohahi.
MAT 26:46 Kau tapatughuru ma ka tona. Ma kau righia, aeni tua gaia na tinoni ke perou.”
MAT 26:47 Tana bona te kokoe so mua a Jesus, me sara tua Judas, sakai tadira ra hangavulu rua, kolura na vuresubo, tara sopa tabe isi, tinabe, mana tila tara nira vetena mai rana manesukaghi kamanagho ma rana lei huhuli ni Jew.
MAT 26:48 Agaia te peroa, te talu vaughilala vanira na vuresubo me ghaghua, “Na tinoni ku nonginongia ke, agaia tau liona, kau lotia.”
MAT 26:49 Judas te otovia va Jesus, me vania. “Tarai, na mabo itamua,” ge nonginongia.
MAT 26:50 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Kula, ko gonia na hava to nia mai.” Vaho ge ara lotia Jesus.
MAT 26:51 Keri ge sakai tadira na ghana udu Jesus, te suaa nina isi me kamo kehaa na kulina nina seka na puku ni sonisukaghi.
MAT 26:52 Ma Jesus te ghaghua vania, “Hilipaghini olia nimua na isi. Arahei tara tabe isi, na isi ke matera.
MAT 26:53 Au mua ghilalaa, ku tangomana na nongiana na hahanga ta Tamagu, mana viti me ke nira vetena vaniu mai ke au vulea ra hangavulu rua na ovu ni angel malaghai.
MAT 26:54 Hauvaa mu ku mua nongia, na pukuna ke kale mughua na hava na gegere tabu te tughunia.”
MAT 26:55 Ma Jesus te bosa vanira na vuresubo, “?Mana hava na pukuna ge kau holai mai mughua na isi mana tila ge kau lotiu nia te vaghau na tinoni hughu vetena? Ma sughua tughu bongi tu sopou ni taratarai tana Valetabu, mau mua lotiu iga.
MAT 26:56 Mana lei totobo raini kara kale mughua, ge ke taonighi na hava tara gerei na lei prophet tana gegere tabu.” Mi kakeri tara samasania nina lei vaovarongo.
MAT 26:57 Gaira tara lotia Jesus tara lavia vaa tana valena Caiaphas na puku ni sonisukaghi, tara savukolu igaa rana manetarai ni vetena nina Moses, ma rana mane huhuli ni Jew.
MAT 26:58 Ma Peter te saritaonia, me mua dutuvia, me va sara tana bebete ni valena na puku ni sonisukaghi. Ge haghe me sopou kolura na vure righitaoni, ge ke vaevanea na hava igevaa ke kale.
MAT 26:59 Ma rana manesukaghi kamanagho ma rana ovu ni dete tara kenea na ghanaghana sorisori kara hurua nia Jesus, ge kara matea.
MAT 26:60 Mara mua tangomana na hurukaleana nia siki totobo, sakai manaa te subo na tinoni tara hurua. Mi murina vaho ge oro tughuru dato mai erua na mane,
MAT 26:61 moro ghaghua; “Na tinoni eni te bosaa me ghaghua, ‘Inau ku tangomana na durakeana nina Valetabu God, me tolu vamua na bongi imurina, mu ku ghoi kisu olia.’”
MAT 26:62 Na puku ni sonisukaghi te tapatughuru me vania Jesus, “?O mua logho bosatughuna na hava tara hurugho nia?”
MAT 26:63 Ma Jesus te hodo so. Keri ge na puku ni sonisukaghi te ghoi bosa vania, “?Inau tu vetenagho, ko bosa vanighai ko nia papari vanighai na ahana God te vola, ighoe sughua na Christ na Dalena God?”
MAT 26:64 Ma Jesus te bosa tughu vania. “Te vagha to bosaa tua. Mu ku bosa vanighau gatu, ke vuivuni itaeni kau righia na Dale Tinoni ke sopou tana pala madolona God puku ni maana, me ke horu mai kokou vuvunga ni ghobaghuli.”
MAT 26:65 Vaho ge rosia nina pupulu na puku ni sonisukaghi, me ghaghua, “Agaia te bosa tabo! Ma ka bei kenea tua siki hava ka hurua nia. Au rongovia heghemiu tua nina bosa tabo!
MAT 26:66 ?Na hava tau ghanaghanaa?” Gaira tara bosa tughu, “E manana ge ke mate mughua!”
MAT 26:67 Ma gaira tara angusua na matana mana ihuna, mara labua, mana balu tara tapoa
MAT 26:68 mara ghaghua, “?Christ, ko bosa kalea vanighai mai va ka, ahei te labugho?”
MAT 26:69 Peter te sopou so i pari bebete, ge mai topoa iga sakai na tahula nina tinoni lutu na puku ni sonisukaghi, ge ghaghua vania, “Ighoe ghua kolua Jesus ni Galilee!”
MAT 26:70 Ma gaia te nia hughu tana matadira, me ghaghua, “Taho, u mua ghilala na hava to bosaa!”
MAT 26:71 Me rughu horu va lilighina na mataulana na bebete igaa. Ma ghoi sakai na tahula te righi sodoa me bosa vanira na lei mane igaa. “Agaia eni sakai kolua Jesus ni Nazareth!”
MAT 26:72 Me ghoi hughu so a Peter, me ghaghua, “Inau tu papari vanighau, tu mua ghilala na tinoni eni!”
MAT 26:73 Mete mua hau mua imurina, mana lei mane tara tughuru igaa tara mai tatana Peter, mara vania, “Ighoe sughua sakai tadira, maia ghua to nea iga na kokoe te tughunitategho!”
MAT 26:74 Ma Peter te nia papari na vavaranga, “God ke torou ge tu ku mua nia bosa na utuni, tu mua ghilala na tinoni keri!” Me bosa sokoi vasoo na lei bosa raini, mana kokoroko te tangi tua.
MAT 26:75 Ma Peter te ghanaghana olia na hava Jesus te bosaa vania nia, “Ke mua tangi mua na kokoroko ke, me tolu tua na tughuru ni niu hughu, to mua ghilalau.” Ma gaia te rughuhoru me va tangi ngurunguru.
MAT 27:1 Tana labota pungipungi gaira udolu rana lei manesukaghi kamanagho ma rana lei mane huhuli tara padalaghinia ivei kara nea ge kara matea Jesus.
MAT 27:2 Gaira tara pitia mara hola vania vaa Pilate, na haba ni Rome tana bubulo i Judea.
MAT 27:3 Tana bona Judas, na tinoni te peroa Jesus, te ghilalaa tara detea Jesus ge ke mate, gaia te dikalio, me holai tolu hangavulu na silver vanira rana manesukaghi kamanagho mana lei mane huhuli
MAT 27:4 me ghaghua, “Inau tu hahi, tu peroa na tinoni maemane ge ke mate!” Gaira tara bosa tughu, “Ai mua loghoa iga siki kaukauli ighai, ma nimua heghemu vamua ighoe.”
MAT 27:5 Judas te soni horui na rongo tana Valetabu me tona sanira. Ge va ligho mate heghena.
MAT 27:6 Rana manesukaghi kamanagho tara vahikolui na rongo mara ghaghua, “Na rongo raini na matei ghabu, me hughua dida na vetena ge ka talui tana vatei talu rongo tana Valetabu.”
MAT 27:7 I murina tara padalaghi soko, mara holai na rongo, mara pelua na pile bona ni pari, ge kara tavughira igaa na vure sinogho mai.
MAT 27:8 I kakeri tea ge ara holoa nia na loa ni ghabu, me sara na bongi itaeni.
MAT 27:9 Mana hava prophet Jeremiah te bosaa idania te kale utuni, te ghaghua, “Ma gaira tara lavighi e tolu hangavulu ni silver, na kakage tara talamaghinia tua na vure ni Jew, ge kara pelua nia na tinoni eni,
MAT 27:10 Mana rongo eni tara pelua nia na loa, nina na mane te gonighi na seu mana popo vatu te vaghaa God te arevaghinia vaniu inau.
MAT 27:11 Ma Jesus te tughuru tana matana na haba ni Rome tana bubulo i Judea, ma Pilate te huatia, “?Na vunaghi haba didira na Jew, ighoe?” Ma Jesus te bosa tughu, “Te vaghaa to bosaa.”
MAT 27:12 Mi tana bona tara hurua rana manesukaghi kamanagho mana lei mane huhuli, ma Jesus te mua bosa tughu.
MAT 27:13 Ma Pilate te bosa vania, “?O mua rongovighi na lei totobo tara hurugho nia?”
MAT 27:14 Ma Jesus te mua hea siki bosa tughu. Mana haba te nia hare sule ngangata.
MAT 27:15 Tana tughu Gougonu ni Lovovule, taonia na nilabu, na haba ni Rome ke tangomana na lubati tatavahaleana siki tinoni tana vale pipiti, kara nongia na vuresubo itatana.
MAT 27:16 Mi tana bona vaghana eni, a sakai na tinoni te nia ladagha na gehegehe dika, me te ghaha tana vale pipiti na ahana Barabbas.
MAT 27:17 Mi tana bona tara savukolu tua na vure subo, ge huatira Pilate, “Ahei rotadira te liomiu ge ku lubatia vanighau, Barabbas, pa Jesus tara holoa nia Christ?”
MAT 27:18 E ghilala utora gaia ivei tea ge ara lubatia vania Jesus, na pukuna tara ghaghana.
MAT 27:19 Ma Pilate te sopou tana malei sopou ni dete, ma tauna te nia vetena vania mai na rongorongo te vaghaa eni, “Bei nea vania siki totobo na tinoni maemane eni, na pukuna tu vahaghitaili ngangata tu nea igaa na righiana i bongi tana maturubole.”
MAT 27:20 Ma rana manesukaghi kamanagho ma rana lei mane huhuli tara keikerira na vure subo, ge kara nongia Pilate na lubati horu tatavahalea Barabbas, ma kara matea Jesus.
MAT 27:21 Keri ge, tana bona Pilate te huatira na vure subo, “?Ahei tadira erua raini tau liona ku lubati tatavahalea vanighau?” Gaira tara ghaghua, “Barabbas!”
MAT 27:22 Me ghaghua vanira Pilate, “?Mi vei ku nea Jesus tara holoa nia Christ?” Mara ghaghua, “Patokia!”
MAT 27:23 Ma Pilate te huatira, “?Na hava na hahi ia te gonia?” Ma gaira tara nia ghaeghahe na manga te sule, “Patokia!”
MAT 27:24 Tana bona Pilate te ghilalaa te mua tughu na lioadira na vure subo, me dutu ge ke kale na gunaguna, ge lavia na beti me saui na limana tana matadira na vure subo, ge bosa. “Inau ku mua nia kaukauli na mateana na tinoni eni, nimiu na kaukauli heghemiu.”
MAT 27:25 Mana vure subo tara bosa tughu, “Lubatighai ighai mana lei dalemami kai nia kaukauli na totorona na mateana.”
MAT 27:26 Ma Pilate te lubati tatavahalea vanira Barabbas. Rana malaghai tara holaa mara ramusia Jesus. Ma Pilate te lubatia Jesus vanira ge kara patokia.
MAT 27:27 Keri ge ra nina malaghai a Pilate tara lavia Jesus va tana bebetena na vale vatu ngasi, tara holoa nia na Praetorium, ma rana ovu ni malaghai udolu tara tughuru talighutia.
MAT 27:28 Ra toghi kehaa nina pupulu mara pupulua nia na pupulu daro te dengidengi.
MAT 27:29 Ma gaira tara polia na pitiulu ni karukaili, mara talua tana uluna mana ghai tana lima madolona. Vaho ge ra tualaghi tuturu vania mara batobatoa, mara ghaghua, “Aghe, ighoe na vunaghi habadira na Jew!”
MAT 27:30 Ma gaira tara angusua, mara lavia na ghai mara labua nia na uluna.
MAT 27:31 Tana bona tara batobato sokoa tua, mara suakehaa na pupulu daro dengidengi tatana, mara talu olia vania nina pupulu heghena, vaho ge ra hola tonaa Jesus ge kara patokia.
MAT 27:32 Tana bona tara rughuhoru, mara topoa na tinoni ni Cyrene, na ahana Simon, ma gaira na ovu ni malaghai tara kurutia ge ke holaa na ghaivavalana Jesus.
MAT 27:33 Mara va sara tana bona tara holoa nia Golgotha, na ghanaghana igaa ke, na bona ni savu ni ulu.
MAT 27:34 I kakeri tara vahea Jesus na wine mali tara lolola kolua nia na ahu, me nainami taboa me mua inuvia.
MAT 27:35 Gaira tara patokia tua, ge ra tuvalighi nina pupulu ighobudira nia na soni dice.
MAT 27:36 I murina keri ge ara sopou mara toghatogha te sasarau.
MAT 27:37 I kouna na uluna tana ghaivavalana, tara talua igaa na gegere tutughuni tara hurua nia, te ghaghua, “A Jesus eni, na vunaghi habadira na Jew.”
MAT 27:38 Vaho ge ara patoki kolua nia Jesus, erua na tinoni, rana gito mana labupolo, sakai tana levu madolona mana ruana tana levu maulina.
MAT 27:39 Mana vure sakusakutua tona haliu tara birubirui na uludira mara batobatoa Jesus,
MAT 27:40 mara ghaghua, “Ighoe ko haurakea na Valetabu mo ko kisu olia e tolu na bongi, ko vavolagho heghemu! Ko horu mai tana ghaivavala ge toko dalena God.”
MAT 27:41 Vagha ghua so rana manesukaghi kamanagho ma rana manetarai ni vetena nina Moses, maia rana lei mane huhuli tara batobatoa,
MAT 27:42 mara ghaghua, “Te vavolara rana keha, me ke mua tangomana na vavolaana heghena! Me ke vaghaa ke vunaghi haba ni Jew sughua ke, me ke horu mai tana ghaivavala itaeni, ge ka taluutunia.
MAT 27:43 Agaia te varava ta God. Lubatia God ke vavolaa ge teke liona. Na pukuna gaia te bosa te dalena God.”
MAT 27:44 Me vagha ghua rogaira rana gito mana labupolo tara patoki kolua nia, toro koehorua.
MAT 27:45 Tana kutu ni dani kama, me va sara tana tangi tolu, na pungi te kuvihia na kema udolu.
MAT 27:46 Te manana na tangi tolu, Jesus te nia ghaeghahe na manga te sule, “Eloi, Eloi, lema sabachthani!” na ghanaghana igaa, “Nigua na God, nigua na God, e ghua ge o sagauviu.”
MAT 27:47 Na balu tinoni tara tughuru igaa tara rongovia mara ghaghua, “Agaia te holoa Elijah.”
MAT 27:48 Sakai tadira te sama, me lavia na leilesi me lumia tana wine mali, ge sukavaa tana ghai me haua va tana mangana ge ke inuvia.
MAT 27:49 Mana balu tara bosa, “Pitu va ka! Ma ka righia ke ba mai Elijah me ke vavolaa.”
MAT 27:50 Ma Jesus te ghaeghahe sule ghua, me ahe sakai ge lubatia na tarungana ge mate.
MAT 27:51 Tana bona eni, na tivi tara vokoa nia na Bona Tabu ilokana na Valetabu te tarosi, te vuivuni tana kouna me sara tana borona, mana pari te anuanu, mana lei vatu tara tavoka.
MAT 27:52 Mana lei vatuluma ni beku tara tatavanga, me subo nina vure God tara mate tua, tara ghoi tughuruoli tana mate.
MAT 27:53 Ra sanighi na lei vatuluma ni beku, mi murina te tughuruoli Jesus, gaira tara tona tana komu tabu Jerusalem, me subo na vure tara righira igaa.
MAT 27:54 Tana bona vaghana keri na vunaghidira na malaghai kolura na ovu ni malaghai tara vatoghaa Jesus, tara vadangia na anu, mara righighi na lei totobo soko te kale, ma gaira tara mataghu mara ghaghua, “Agaia utuni sughua Dalena God.”
MAT 27:55 E subo na lei vaivine tara tughuru sagau mara righia vaa, agaira raini tara tumuria Jesus tara hangaa te vuivuni i Galilee.
MAT 27:56 Itadira ghua, Mary Magdalene, Mary tinadira James ma Joseph, ma tauna Zebedee na tinadira James ma John.
MAT 27:57 Mete dutu tua na huana na aho, na tinoni lologho ni Arimathea te sara, na ahana Joseph, agaia ghua a sakai nina vaovarongo Jesus.
MAT 27:58 Agaia te tona me va righia Pilate, me nongia na hulina Jesus. Ma Pilate te lubatia vania.
MAT 27:59 Ma Joseph te holaa na hulina Jesus me sausaghua nia na tivi marabu.
MAT 27:60 Me va kolivaghinia ta nina vatuluma heghena te tagiha gigiloa tana vatu ngasi. Ge pilipilia na vatu sule me pata nia na mataulana na vatuluma ni beku. Ge tona keha.
MAT 27:61 Ma Mary Magdalene ma sakai ghua Mary igaa, toro sopou lilighina na vatuluma.
MAT 27:62 Tana roropoghana tana Sabbath, rana lei manesukaghi kamanagho, ma rana lei Pharisee tara mai ta Pilate.
MAT 27:63 Mara ghaghua, “Aghe na vunaghi haba, ai ghanaghana olia so, tana bona te vola mua na tinoni sorisori ka, te ghaghua, ‘Ku tughuruoli tana mate i murina e tolu na bongi.’
MAT 27:64 Keri ke, mo ko nia hevei na bosa, na va righitaoniana na vatuluma ni beku, ge ke sara tana toluni na bongi, ge anina vaovarongo kara mua tangomana na tona mana gitoana na hulina. Na pukuna kara bosa vanira gea na vure subo, ‘Agaia te tughuru oli sania na mate!’ mana pego sosoko vaghana eni, ke dika au vulea va na vuivuni.”
MAT 27:65 Pilate te bosa vanira, “Holara na lei malaghai righitaoni, ma kara va righitaoni utoa na vatuluma ni beku.”
MAT 27:66 Ma gaira tara tona mara va pataa mara titaa ngasilia na vatuluma ni beku, mara talura iga na lei malaghai righitaoni kara vatoghaa.
MAT 28:1 Mete padi tua na Sabbath, mi tana labota ghana tana sade roropo, Mary Magdalene ma sakai ghua Mary toro tona na va righiana na vatuluma ni beku.
MAT 28:2 Me mina vasoo, me anu sule. Na pukuna nina angel a Lord te horu mai kokou, me mai pili keha na vatu tana mataulana na vatuluma ni beku, ge sopou i vuvungana.
MAT 28:3 Mana reireina te vitiviti vagha na viti, ma nina lei tivi tara pura ngangata.
MAT 28:4 Mana lei malaghai righitaoni tara mataghu, mara tatata ge ra tumu horu vaghara na lei tinoni mate.
MAT 28:5 Mana angel te bosa vanira rana vaivine, “Koro bei mataghu gea. U ghilala so toro kenea Jesus, gaia tara patokia tana ghaivavala.
MAT 28:6 E taho iani agaia. Agaia te tughuruoli tua te vaghaa te bosaa. Koro mai ani mo koro righia na malana te koli gaa.
MAT 28:7 Koro mina tona mo koro va bosa vanira nina vaovarongo, ‘Agaia te tughuruoli tua tana mate. Mi taeni agaia ke ghide tua i Galilee. Igaa kau va righia.’ Koro ghanaghana na hava tu bosa vanighau nia.”
MAT 28:8 Mina moro sania na vatuluma ni beku. Oro mataghu, hauvaa me vonughira na togotogo. Moro sama ni va bosa vaniadira nina vaovarongo.
MAT 28:9 Tana bona toro tona so, me mina vasoo Jesus te tate vanira, me ghaghua, “Na mabo itamiu.” Ro dutuvia moro tabea na tuana moro kikinima vania.
MAT 28:10 Keri ge ghaghua vanira Jesus, “Koro bei mataghu! Tona mo koro va bosa vanira lei hoghogu ge kara va i Galilee. Igaa kara righiu.”
MAT 28:11 Tana bona toro tona vaso rana vaivine, na balu malaghai vatogha tara oli va tana komu sule, mara bosa vanira na lei manesukaghi kamanagho nia na lei totobo te kale.
MAT 28:12 Rana manesukaghi kamanagho tara vaukolu kolura rana mane huhuli mara gonia didira na padalaghi. Ge ra hera na rongo sule gaira na lei malaghai vatogha,
MAT 28:13 mara ghaghua, “Ighau tua kau bosa ma kau ghaghua, agaira nina vaovarongo tara mai gitoa na hulina Jesus tana bona tai maturu tana bongi.
MAT 28:14 Ke vaghaa na haba ni Rome ke rongovia eni ke, mi ghai so kai padalaghinia vania, ma kai nighau barebare. Kau bei nia ghaghua gea siki totobo ighau.”
MAT 28:15 Vaho ge agaira rana malaghai vatogha tara lavia na rongo, mara goni taonia na hava tara bosaa vanira. Na tutugudira te saopoa na Israel talighu mara ladavaghinia so ighobudira rana Jew na rongorongo eni ritini itaeni.
MAT 28:16 Ma gaira ara hangavulu sakai na vaovarongo tara dato tana ghotu tana bubulo i Galilee, ivei te bosa vanira igaa na vaa Jesus.
MAT 28:17 Tana bona tara righia, gaira tara nia kikinima, hauva mana balu itadira tara nia ghanaghana ruarua so.
MAT 28:18 Ma Jesus te mai tadira me ghaghua vanira, “God te vaheu na lei maana ni maana pungisiani na kokou mi ani pari.
MAT 28:19 Kau tona tana lei kema soko, ma kau nera ge kara nigua na vaovarongo, ma kau vulitabura tana ahana na Mama mana Dale mana Tarunga Tabu.
MAT 28:20 Ma kau taraira ge kara taonighi na lei totobo soko tu vetenaghau nia. Kau ghilala nia na utuni, inau ku nighau kabukolu haia, ritini tana sosokona na maramana.”
MAR 1:1 Aeni na vuivunina na Rongorongo Uto nina Jesus Christ Dalena God.
MAR 1:2 Idania, te vaghaa te gerea tua prophet Isaiah, God te bosa, “Inau ku nia vetena nigua na tinoni holabosa ge ke ghidevigho, me ke mangatia na halautumu.”
MAR 1:3 Siki sakai ke ghaeghahe tana bona mamaha, te taho iga na beti mana ghai, “Kau gonidilaa na halautuna Lord. Kau maemanea na halautu ke liu iga!”
MAR 1:4 Ma John te ghahaa tana bona mamaha, te taho iga na beti mana ghai, te vulitabura me taraira na vure igaa, tana betitina Jordan me ghaghua, “Kau tughulio ma kau tughui na nilabumiu te dika, mu ku vulitabughau, ma God ke talukehai na lei palumiu.”
MAR 1:5 Mana vure subo ni Jerusalem mana lei komu i Judea tara rughuhoru mai mara rongovia, mara toghipalu, me vulitabura nia na lio ni tughulio tana beti tina Jordan.
MAR 1:6 John te nia pupulu na vuvulu ni maumanu sule tara holoa nia na camel, me nia kabe na ghuighuli ni buluka, mana ghana vanga na puko mana kokolo ni midua.
MAR 1:7 Ma gaia te taraira na vure me ghaghua, “Sakai na tinoni ke mai murigu te maana vaa itagua, inau te mua managu na taoraghi horu na toghiani na hahara ni marevona.
MAR 1:8 Mi nau tu vulitabughau nia na beti, ma gaia ke vulitabughau nia na Tarunga Tabu.”
MAR 1:9 Me mua daro ni bona murina, Jesus te butu mai i Nazareth tana bubulo i Galilee, me vulitabu itatana John tana betitina Jordan.
MAR 1:10 Ma Jesus te dato mai tana beti, ge righia na parako te hahangavi mana Tarunga Tabu te horu mai vuvungana te vaghaa na bola.
MAR 1:11 Mana talama ni manga te horu mai kokou te ghaghua, “Ighoe na puku ni Dalegu. Inau tu dolovigho mu nigho togotogo utuni sughua.”
MAR 1:12 Mi murina vasoo eni, na Tarunga Tabu te hulia Jesus va tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai.
MAR 1:13 Me kabu igaa e vati hangavulu na bongi, ma Satan te mai tabotaboa Jesus. Na lei maumanu asi kolua igaa, mana lei angel tara mai righitaonia gaia.
MAR 1:14 Mi murina tua Herod Antipas te talua John tana vale pipiti, Jesus te tona tana bubulo i Galilee me nia tarai na Rongorongo Uto te butu mai ta God.
MAR 1:15 Ge bosa vanira, “Te poso mai tua na bona, na kinakabuna God te dutu mai tua! Kau tughui na lei nilabumiu te dika, ma kau taluutunia na Rongorongo Uto.”
MAR 1:16 Tana bona Jesus te vavahale lilighina na kolokama ni beti i Galilee, me righira ra tamatahi, Simon ma Andrew. Rogaira na mane gehelau, toro nighi gehelau didira na vugho.
MAR 1:17 Jesus te bosa vanira, “Koro saritaoniu mai, mi nau ku taraighau nia na vugho tinoni ge kara taluutuniu.”
MAR 1:18 Rogaira toro mina sanighi didira na lei vugho moro saritaonia Jesus.
MAR 1:19 Jesus te tona pile bona vasoo me righira ro tamatahi ghua so, James ma John dalena Zebedee. Rogaira i lokana didira na tiola ni Jew tara gonidilai didira na lei vugho.
MAR 1:20 Ma Jesus te righira ge holora ro tamatahi. Ro sania tamadira Zebedee tana tiola ni Jew kolura na lei mane lutu, ge ro saritaonia Jesus.
MAR 1:21 Jesus kolura nina vaovarongo tara mai tana komu i Capernaum. Tana Sabbath, tara tona tana vale kokoeliulivuti ni Jew ma Jesus te vuivuni ni taraiadira na vure subo.
MAR 1:22 Mana vure tara rongovia nina tarai, mara nia hare na pukuna te nia tutugu nina maana God. Ma nina tarai te mua vaghara rana manetarai ni vetena nina Moses.
MAR 1:23 Ma sakai na mane te pongoa na tidalo dika te mai tana vale kokoeliulivuti ni Jew me ghaeghahe,
MAR 1:24 “?Na hava te liomu itamami, Jesus ni Nazareth? ?Sogea ighoe to mai ge ko dikalaghai? Inau tu ghilalagho ahei ighoe. Ighoe gaia anina tinoni tabu a God, te vetenagho mai!”
MAR 1:25 Jesus te pasara na tidalo dika, “Ko todore, mo ko rughuhoru keha itatana.”
MAR 1:26 Mana tidalo dika te ribehaghinia na tinoni keri, me nia ghaeghahe na manga te sule, ge rughuhoru keha itatana.
MAR 1:27 Ma gaira soko te nia maro na mangadira, mara nia sopa vei huahuatighi heghedira mara ghaghua, “?Na hava eni? Siki vata ni tarai mana maana vaolu! Na mane eni te pasara na lei tidalo dika mara rongovi taonia.”
MAR 1:28 Mana rongorongona Jesus te mina saopoa na lei komu talighu i Galilee.
MAR 1:29 Tana bona tara sania na vale kokoeliulivuti ni Jew, gaia tara tona kolura James ma John, mara tona haliu va tana valedira Simon ma Andrew.
MAR 1:30 Mana vungona Simon na vaivine te koli tana ghime, na vahaghi papara te kalea. Tana bona Jesus te sara i ga, mara bosaa vania.
MAR 1:31 Ge va itatana, me tabe datoa na limana, mana vahaghi te tokeha. Gaia te tughuru dato me gehe ghadira vanga.
MAR 1:32 Me nulavi, te huu tua na aho, na vure tara lavira mai vania Jesus arahei tara vahaghi maia rahei te pongora na lei tidalo dika.
MAR 1:33 Mana vure tana komu keri tara kokolu mai tana mataula ni vale te ghahaa iga Jesus.
MAR 1:34 Ma gaia te vavolara subo na tinoni tara loghoi na lei vahaghi kehakeha, me ghuruhorura ghua na lei tidalo dika. Me hove pungisira na lei tidalo dika ge kara kokoe, na pukuna gaira tara ghilalaa tua ahei gaia.
MAR 1:35 Mi ropoghana te labota pungipungi mua, Jesus te sania na vale, ge tona tana bona aroha me va kokoeliulivuti iga.
MAR 1:36 Ma Simon mana ghana udu tara kene taonia Jesus,
MAR 1:37 mara righi topoa, ge ra bosa vania, “Gaira udolu na vure tara kenegho.”
MAR 1:38 Ma Jesus te bosa vanira, “Ighita ka tona ghua tana balu komu tara dutuvighita. Inau ku tarai ghua iga, a keri na pukuna ge u mai.”
MAR 1:39 Keri ge talighu tana lei komu i Galilee, me tarai tana lei vale kokoeliulivuti ni Jew, me ghuruhorura na lei tidalo dika itadira na vure.
MAR 1:40 Mana mane te kalea na kuhu te mai ta Jesus, me tualaghi tuturu me nongia ge ke hangaa. “Ge to ko liona ke, ko tangomana na marabuagu,” e ghaghua vania.
MAR 1:41 Ma Jesus te arovia, ge talua na limana i vuvungana ge bosa vania, “Inau tu liona ge ku vavolagho. Ko marabu!”
MAR 1:42 Me te bosa soko vasoo na kuhu te tokeha tatana, me marabu tua.
MAR 1:43 Ma Jesus te kokoe papara ngangata vania,
MAR 1:44 me ghaghua, “Ko bei bosa tatea vania siki sakai na totobo eni. Ko tona haliu tana manesukaghi mo ko tategho vania to vamarabu oli tua. Ko gehetia na sukaghi taonia na vetena te vagha te talua tua Moses.”
MAR 1:45 Hauvaa, na tinoni eni te tona me vuivuni ni tughunitateana na rongorongo eni tana lei komu. Mana vure subo tara kokolu mai tatana Jesus, na pukuna keri gaia te mua haga tangomana na tate tana lei komu, keri ge tona tana lei bona aroha. Mana vure subo tana lei komu soko tara tona va so itatana.
MAR 2:1 Balu bongi murina keri, Jesus te ghoi pulohi Capernaum, mana vure tara rongovia gaia te oli mai tua tana komu.
MAR 2:2 Me subo ngangata na vure tara mai kokoluvia tana vale, me taho na maladira i loka mi pari, ma Jesus te taraira nia na lei bosana God.
MAR 2:3 Ra vati na mane tara holaa vania Jesus na tinoni rapo.
MAR 2:4 Na pukuna na vure subo tara vonughia na vale, ge ra mua tangomana na saraviana Jesus. Ma gaira tara veotia na vouvotuna na vale ivuvungana te ghahaa igaa Jesus. Ge ra piti alona na ghimena mara kise mua mara lubati horua vaa inaghona Jesus.
MAR 2:5 Ma Jesus te righia didira na taluutuni, ge bosa vania na rapo, “Dale, inau tu talukehai na lei palumu.”
MAR 2:6 Na balu manetarai ni vetena nina Moses tara sopou iga, mara ghanaghana vaovarongo tana kutudira,
MAR 2:7 “?E ghua gaia eni ge bosa tabo te vagha keri? E nia bosa tabo nina maana God! E taho ghua ahei ke tangomana na talukeha palu, ma God heghena vamua.”
MAR 2:8 Ma Jesus te ghilalai na liodira ge ghaghua vanira, “?E ghua ge au ghanaghana dika?
MAR 2:9 Ivei vaa te malumu na bosaana vania na rapo, ‘Inau tu talukehai na lei palumu,’ pa, ‘Ko tughuru, mo ko lavia na ghimemu mo ko sakusakutua.’
MAR 2:10 Mi nau ku talutatea vanighau, na Dale Tinoni te loghoa na maana ni talukeha palu tana maramana eni.” Soko ge bosa vania na rapo,
MAR 2:11 “Inau tu bosa vanigho gatu, ‘Ko tughuru, mo ko holaa na ghimemu mo ko tona tana valemu.’”
MAR 2:12 Na rapo te tughuru me holaa na ghimena me mina me sakutua sanira. Gaira soko tara vaevanea ge ra nia hare. Ma gaira tara holoutoa God, mara ghaghua, “Ighita ta mua righia mua siki totobo te vaghaa eni!”
MAR 2:13 Ma Jesus te ghoi oli me sakusakutua vavahale tana kolokama ni beti i Galilee, mana vure subo tara kokoluvia ge taraira.
MAR 2:14 Tana bona te sakutua iga te righia na tinoni vahikolu rongo, Levi dalena Alphaeus, te sopou tana malei vahikolu rongo. Ge bosa vania me ghaghua, “Ko saritaoniu mai!” Ma Levi te mina me tughuru me saritaonia.
MAR 2:15 I murina keri, Jesus te vanga koukolua Levi tana valena. Mana balu itadira rana vahikolu rongo ma rana lei tinoni tangohahi tara saritaonia Jesus, tara vanga koukolura Jesus ma rana nina vaovarongo.
MAR 2:16 Ma gaira, tara Pharisee, tara manetarai ni vetena nina Moses, tara righia gaia te nira vangakolu na vahikolu rongo ma rana tangohahi. Ge ra huatira nina vaovarongo, “?E ghua Jesus ge vanga me inu kolura rana vahikolu rongo ma rana tangohahi?”
MAR 2:17 Ma Jesus te rongovira ge bosa tughu vanira me ghaghua, “Gaira tara tatavahale tara mua liona na manekisu. Ma gaira vamua rahei tara vahaghi. Te vagha ghua eni, inau tu mua mai ge ku holora arahei tara ghanaghana tara maemane, ma rana tangohahi vamua.”
MAR 2:18 Nina vaovarongo John Vulitabu ma rana Pharisee tara maturutoo ni vanga. Balu tinoni tara mai ta Jesus mara huatia, “?E ghua ge ra maturutoo ni vanga vamua ra nina vaovarongo John Vulitabu ma rana Pharisee, mara taho nimua vaovarongo ighoe?”
MAR 2:19 Ma Jesus te bosa tughu vanira me ghaghua, “?Ke tangomana so ge rahei tara mai tana gougonu ni taulaghi kara nia maturutoo na vanga, tana bona te ghaha so kolura na tinoni te taulaghi? Taho! Ke mua tangomana na pukuna agaia te taulaghi so mua itadira.
MAR 2:20 Mi tana bongi ke mai, na tinoni te taulaghi kara lavikehaa itadira, kakeri vaho ge kara maturutoo ni vanga.
MAR 2:21 Na tinoni ke mua lagholaghoa nia na tivi vaolu tana tarosina na tivi haulaghi, na pukuna na tivi vaolu ke pororodi me ke rosi au vulea va na tivi haulaghi.
MAR 2:22 Mana tinoni ke mua tangomana na dodeana na wine vaolu tana kada haulaghi, na pukuna na wine vaolu ke posaa gea na kada haulaghi ma rogaira soko na kada mana wine koro luvuparihai. Na kada vaolu mana wine vaolu te uto va.”
MAR 2:23 Ma Jesus te liu ghobuni na lei leghai ni wheat tana Sabbath ma nina vaovarongo tara nia udukolu, mara bihui na vavanga ni wheat.
MAR 2:24 Ma rana Pharisee tara bosa vania Jesus, “Ko righia. Na hava tara gehetia nimua na vaovarongo ke, e hughua adida na vetena ni Sabbath.”
MAR 2:25 Ma Jesus te bosa tughu vanira me ghaghua, “?Ivei tea au mua idumia na hava te nea David na vunaghi haba, te lioni vanga maia rana ghana udu tara vitolo?
MAR 2:26 Tana bona keri Abiathar te puku ni sonisukaghi, David te va haghe tana Baebale Tapole tabu nina God me ghania na berete tara tabui tua, me va hera ghua na ghana udu. Na manesukaghi vamua ke ghania na berete keri. Hauvaa ma God te mua rutu vania David.”
MAR 2:27 Ma Jesus te bosa vanira, “God te gonia na Sabbath ge ke nia uto na tinoni. Me mua gonia na Sabbath ge ke vunaghi pungisia na tinoni.
MAR 2:28 Na pukuna eni na Dale Tinoni te loghoa na maana ge ke vunaghi pungisia na Sabbath.”
MAR 3:1 Ta sakai na bona ghua Jesus te ghoi va haghe so tana vale kokoeliulivuti ni Jew, mana mane te labe na limana ghua iga.
MAR 3:2 Mi tana bona vaghana keri, na balu tinoni tara lio ni vatoghaana Jesus, ge teke ba kisu volaa na mane eni tana Sabbath ke, ge kara hurua nia te hughua na vetena.
MAR 3:3 Ma Jesus te bosa vania na mane te labe na limana, “Tapatughuru mo ko mai iani nagho tana matadira na vure subo.”
MAR 3:4 Ge huatira na vure, “?Na hava sughua na gehegehe ka taonia te manana na vetena ni Sabbath? ?Ka gehegehe uto pana gehegehe dika? ?Ka vavolaa tinoni pa ka mate tinoni?” Me taho tua ahei ke bosa tughu vania.
MAR 3:5 Ma Jesus te righi tetetera rana vure subo nia na rutu mana dikalio, na pukuna tara toba ngasi. Ge bosa vania na mane te labe, “Ko hau datoa na limamu.” Mana mane te hau datoa na limana, mana limana te vola oli.
MAR 3:6 Mi tana bona vaghana keri, rana Pharisee tara rughuhoru tana vale kokoeliulivuti ni Jew, mara va righira nina ovu a Herod Antipas, ge kara vuivuni ni padalaghiniana na mateana Jesus.
MAR 3:7 Soko ge a Jesus ma nina vaovarongo tara sania na bona keri, mara pulohi vaa tana kolokama ni beti i Galilee. Mana vure subo ngangata tara saritaonia, tara va butu mai tana bubulo i Galilee mi Judea,
MAR 3:8 mi Jerusalem tana baebase ni komu i Idumea, mi tana buto ni komu pala uluna na beti tina Jordan, mi tana lei bona talighutia na komu sule i Tyre mi Sidon. Na vure udolu raini tara mai tatana Jesus, na pukuna tara rongovighi na lei totobo te gonighi.
MAR 3:9 Na pukuna tara subo ngangata na vure, Jesus te bosa vanira nina vaovarongo ge kara gonidilaa vania na tiola ni Jew, ge kara bei dukuli ngangataa gea na vure subo.
MAR 3:10 Subo igaa na tinoni vahaghi te kisu utora tua. Keri ge agaira tara vahaghi, tara mua kisura mua, tara huihughilili ge kara va tabea mughua Jesus ge kara volaoli.
MAR 3:11 Mana vure te pongora na lei tidalo dika tara righia Jesus, mara mai tualaghi tuturu i naghona, mara tangi ngangaraha mara ghaghua, “Ighoe sughua na Dalena God.”
MAR 3:12 Ma Jesus te bosa papara vanira na lei tidalo dika ge kara bei bosa tatea vania siki sakai, agaia te dalena God.
MAR 3:13 Jesus te dato tana ghotu me holora mai rahei te liodira, ge kara mai tatana.
MAR 3:14 Ge vilira e hangavulu rua, me holora nia rana manevetena, me bosa vanira, “Inau tu vilighau ge kau kabukoluu. Mu ku nighau vetena horu ge kau tarai.
MAR 3:15 Ma kau loghoa na maana ni ghuruhoruadira na lei tidalo dika.”
MAR 3:16 Raini ra hangavulu rua na mane te vilira: Simon (Jesus te holoa nia Peter);
MAR 3:17 James maia na hoghona, John — rana dalena Zebedee (Jesus te holora nia ‘Boanerges,’ te ghaghua tana leuda “na dalei viviha.”
MAR 3:18 Andrew, Philip, Bartholomew, Matthew; Thomas, James (dalena Alphaeus), Thaddaeus, Simon (tara holoa nia Zealot),
MAR 3:19 ma Judas Iscariot (na mane ke peroa Jesus).
MAR 3:20 Ma Jesus te ghoi oli tana vale, mana vure subo ngangata tara ghoi mai kokoluvia so. Ma Jesus mana lei nina vaovarongo tara mua malagha tua na vanga.
MAR 3:21 Tana bona nina binaboli tara rongovia te vaghaa, agaira tara gatu tona ge kara laviolia va tana valedira, na pukuna tara bosa na balu ke, “Agaia te vuha bule tua.”
MAR 3:22 Na balu manetarai ni vetena nina Moses tara butu mai Jerusalem tara righia na hava te gonia Jesus ga ra ghaghua, “Kau righia, na vunaghidira na lei tidalo dika te haghevia! Agaia te vahea na maana ge ke ghuruhorura na lei tidalo dika.”
MAR 3:23 Ma Jesus te holo kolura mai tatana, ge kokoe vanira tana lei bosa vavaghaha, me ghaghua, “?Ivei tea, ke tangomana so Satan ge ke ghuruhorura nina ovu heghena?
MAR 3:24 Me ke vagha ghua so, na vurena sakai na kema kara vilivoka heghedira ke, mana kema keri, ke mua kabu daro bona.
MAR 3:25 Pe ke vagha sakai na binaboli kara vilivoka heghedira ghua ke, mana binaboli keri, ke mua kabu sakai sonikolu.
MAR 3:26 Me vaghaa ghua keri, ge a Satan ke vilivokaa heghena nina kinakabu ke, mi geva nina kinakabu ke haurake, me ke mua kabu daro bona.
MAR 3:27 Ke mua tangomana siki sakai ge ke haghevia na valena na tinoni te laga, me ke boli kehai nina lei lologho. Ke diki lotia mughua me ke pitia, vaho ge ke tangomana na gitoana na valena.
MAR 3:28 “E utuni, Inau tu bosa vanighau, ‘God ke tangomana na talukehaani na lei vata ni palu, mana lei vata ni bosa tabo na tinoni ke bosai,
MAR 3:29 me ke vaghaa siki sakai ke bosa taboa na Tarunga Tabu ke, God ke mua tangomana na talukehaani vania na paluna, mana palu keri, ke hagha kasilaa vania ke vaa me vaa.’”
MAR 3:30 Jesus te bosa te vagha na pukuna na balu manetarai ni vetena nina Moses tara bosa ke, “Me loghoa na tidalo dika i lokana.”
MAR 3:31 Keri ge a tinana mana lei hoghona Jesus tara mai sara. Mara tughuru tana bebetena na vale, mara nia vetena haghe vania na bosa ge ke mai tadira.
MAR 3:32 Mana vure subo tara sopou kililia Jesus tara ghaghua vania, “Ko righia! Na tinamu mana lei hoghomu mana vaivinemu i pari bebete, tara kenegho.”
MAR 3:33 Jesus te bosa tughu, “?Ahei a tinagu mara hoghogu?”
MAR 3:34 Agaia te vaevanera na vure subo tara kabu kililia ge ghaghua, “Righira raini gaira tinagu ma rana hoghogu.
MAR 3:35 Ahei tua ke taonia na hava God te liona ge ke nea ke, agaia keri na hoghogu, na vaivinegu mana tinagu.”
MAR 4:1 Ma Jesus te ghoi vuivuni ni tarai lilighina na kolokama ni beti i Galilee. Na vure subo tara talighutia, ge haehaghe tana tiola ni Jew te sobo tana beti, me sopou i lokana. Mana vure subo tara ghahara parilonga.
MAR 4:2 Gaia te taraira nia te subo ni totobo tana bosa vavaghaha, me ghaghua,
MAR 4:3 “Kau rongo mai! Sakai na tinoni subasuba te rughuhoru ge ke havukaghinighi na vuavua.
MAR 4:4 Ma gaia te havukaghinighi tua na vuavua, mana balu tara kutu tana halautu, mana lei manu tara mai mara ghani sokoi.
MAR 4:5 Balu tara kutu tana pari te vatugha te ghahaa ga na pile pari vamua. Na vuavua te mina totolo.
MAR 4:6 Mi tana bona te dato mai na aho, me parai na totolodira ge ra malu, na pukuna na laladira tara mua tona lalo, mana totolo te mamaha me sasagha.
MAR 4:7 Balu vuavua tara kutu tana ghobu ni karukaili, mana lei karukaili te totolo mete pono kuvighi, ge ra mua vangagha.
MAR 4:8 Mana balu vuavua tara kutu tana pari te uto, me karaha, te totolo ge vangagha uto. Balu tolu hangavulu, balu ono hangavulu, mana balu sakai na hangalatu.”
MAR 4:9 Ma Jesus te ghaghua, “Ahei ke logho kulina ke nia rongo ke, me ke rongo vakodo.”
MAR 4:10 Tana bona te ghahaa heghena Jesus, agaira tara varongohia tara mai tatana kolura ara hangavulu rua nina manevetena, mara nongia ge ke bosa madalalai vanira na lei bosa vavaghaha.
MAR 4:11 Jesus te bosatughu me ghaghua, “God te talana vanighau ge kau manahani na lei totobo tara kabu polo tana kinakabuna God. Mana bosa vavaghaha te vanira rahei tara mua ghahara i lokana na kinakabuna.
MAR 4:12 ‘Na vure raini tara rongo vamua, ma kara mua rongo vakodo. Ma gaira kara reirei vamua, ma kara mua reirei vakale. Na pukuna kara nea te vaghaa ke, kara liliu pulohi ta God, me ke talukehai na paludira.’”
MAR 4:13 Ma Jesus te ghaghua, “?Kau mua manahana na bosa vavaghaha eni ke, mi vei kau ghaghua ge kau ghilalai na lei bosa vavaghaha soko?
MAR 4:14 Na tinoni te havukaghi vuavua, te vaghaa gaia te ladavaghinia na bosana God.
MAR 4:15 Balu tinoni tara vaghara na vuavua tara kutu tana halautu. Tana bona tara rongovia na bosana God, ma Satan te mai me lavikehaa itadira.
MAR 4:16 Mana balu tinoni ghua te vaghara na vuavua tara kutu tana pari te vatugha. Tana bona tara rongovia na bosana God, gaira tara lavipangoti togotogoa.
MAR 4:17 Me mua kabu ngasi tana tobadira te vaghara te taho na laladira, ge kabu pile bona vamua. Mi tana bona te mai na gunaguna mana tabotabo na pukuna na rongorongo eni, gaira tara mina kabalaghi mara nia murilio didira na taluutuni.
MAR 4:18 Mana balu tinoni te vaghara na vuavua tara totolo sarana na karukaili. Gaira sughua tara rongovia mara lavipangotia na bosa,
MAR 4:19 mana lei ghanaghana ni maramana eni te nagho tana voladira - na lio ni lologho au mana lei ghanaghana dika ni huli te vonughira ge ra mua vangagha na pukuna keri ara mua nea taonia na liona God.
MAR 4:20 Mana balu tinoni tara vaghara na vuavua tara kutu tana pari te uto. Tara rongovia na bosa, mara holopangotia, mara nia vangagha, na balu e tolu hangavulu, balu ono hangavulu, mana balu na hangalatu.”
MAR 4:21 Jesus te bosa vanira na vure subo me ghaghua, “?Ivei tea, na tinoni te lavia mai na bulu ge ke talua sara ni popo pi tana sara ni sape? Taho! Ke tari datoa mughua tana vatei taribulu.
MAR 4:22 Na hava tua ke polo ma kara saropoloa ke, mana marara ke talutatea.
MAR 4:23 Ahei ke logho kulina ke nia rongo ke, me ke rongo vakodo.”
MAR 4:24 Me tona haliu so na bosa vaniadira, “Kau ghanaghana utoa na hava tau rongovia. Na hava tua tau nea vania siki sakai, God ke nea vanighau — me ke sughua ke au va.
MAR 4:25 Mete vaghaa ghua, ahei ke taonighi me ke manahaani nigua na tarai, God ke savungia vania. Ma hei te mua taonighi, God ke lavikehaa itatana na pile manaha te loghoa.”
MAR 4:26 Ma Jesus te ghoi ghaghua, “Na kinakabuna God te vaghaa eni. Na tinoni te sonia na vuavua ta nina leghai.
MAR 4:27 Tughu bongi gaia te maturu tana bongi me rarai tana roropo, me mua ghilalaa ivei te nea na totolo na vuavua.
MAR 4:28 Mana pari heghena vamua te nea ge uto me logho vavanga. Na vuivuni na totolo te mai, vaho ge mai na hahaga me sosoko na vavanga.
MAR 4:29 Tana bona te maghutu na vavanga, gaia te hinavaa, na pukuna na bona ni hinava te sara tua.”
MAR 4:30 Ma Jesus te huatira me ghaghua, “?Na hava ka bosaa nia ke vaghaa na kinakabuna God, mana hava na bosa vavaghaha ka tatea nia?
MAR 4:31 Gaia te vaghaa, na tinoni te lavia na vuavua te pile kikia itadira na lei vuavua soko tana maramana me subaa tana pari.
MAR 4:32 Murina mai me totolo dato, mete vuha sule vulera na lei ghai tara subai tana leghai, mete oto otogha, mana lei manu tara mai goni nikudira mara ungaunga igaa.”
MAR 4:33 Jesus te taraira na vure subo nighi subo na bosa vavaghaha te vaghai raini, me bosai vanira na lei totobo tara tangomana na ghilalaani.
MAR 4:34 Ma gaia te kokoehighi na lei tarai raini vanira na vure subo tana bosa vavaghaha vamua. Mi tana bona vaho ke kabu heghena kolura nina vaovarongo, ge bosa madalalai vanira na lei totobo soko.
MAR 4:35 Mi tana nulavi na dani vaghana keri, Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “Ighita ka halavu i pala levuna na kolokama ni beti.”
MAR 4:36 Ma gaira tara sanira na vure subo, ge ra haehaghe tana tiola ni Jew, te sopou tua iga Jesus. Mana balu tiola ni Jew ghua iga.
MAR 4:37 Na pile bona vaso, na ghuri sule te tavuvu mai, mana beti te soghahaghe me vonughia na tiola.
MAR 4:38 Ma Jesus te maturu tana taghaona na tiola, me talua na uluna tana ulunga. Rana vaovarongo tara raraihia mara ghaghua, “Tarai! ?To mu ghilalaa, ighita ta dutu ni luvu tua?”
MAR 4:39 Ma Jesus te tughuru dato me pasaa na ghuri, “Ko beto!” Me ghaghua vania na beti, “Ko beata!” Mana ghuri te taoluvu, mana beata te sule.
MAR 4:40 Ma Jesus te ghaghua vanira nina vaovarongo, “?Ivei tea ge au mataghu? ?Ighau tau mua taluutuniu?”
MAR 4:41 Ma gaira tara mataghu ngangata, mara bosabosa heghedira i ghobudira mara ghaghua, “?Ahei vaho na tinoni eni? Sughua na ghuri mana beti tara taonia na bosana!”
MAR 5:1 Jesus ma nina vaovarongo tara saravia tua i levu ni kolokama ni beti i Galilee lilighina na komu i Gerasa.
MAR 5:2 Ma Jesus te sogha horu sania mua na tiola ni Jew, ma sakai na mane te rughuhoru mai tana lei vatuluma ni beku. Na mane eni na lei tidalo dika i lokana
MAR 5:3 te ghahaa tana lei vatuluma ni beku. Me taho tua ahei ke va piti betoa nia siki talihalo.
MAR 5:4 Mara pitighi na tuana mana limana nia na talihalo te subo ni bona, hauvaa me kosokosoi so. Gaia te laga ngangata ge taho tua ahei ke va betoa.
MAR 5:5 Tana lei bongi mana dani, te ole kolili tana lei vatuluma ni beku mi tana lei ghotu, me ghaeghahe kolili me pahepahei na hulina nia na lei vatu.
MAR 5:6 Me mua dutuvia mua Jesus, gaia na mane na lei tidalo dika itatana te vaevanea va tua, me samalia me tualaghi tuturu vania.
MAR 5:7 Mana lei tidalo dika tara nia ghaeghahe na manga sule mara ghaghua, “Jesus, Dalena God, puku ni haba! ?E ghua geo lavibuleamami? Tana ahana God, ko bei vahaghitailighai gea.”
MAR 5:8 Agaira tara bosai na lei bosa raini na pukuna Jesus te vuivuni ni ghurukehadira itatana na mane eni.
MAR 5:9 Ma Jesus te huatia na mane me ghaghua, “?Ahei na ahamu?” Ma gaira na lei tidalo dika tara bosa tughu, “Na ahamami ke ‘Subo! Ai subo ighai!”
MAR 5:10 Mana lei tidalo dika tara kuruti ngangataa Jesus ge ke bei nira vetena keha sagauvia na buto ni komu keri.
MAR 5:11 Mara ghahara igaa tana lilighi ni ghotu na volivoli ni bolo tara vangavanga.
MAR 5:12 Na lei tidalo dika tara kurutia Jesus mara ghaghua, “Ko vetenaghai va tana lei bolo, ge kai ghahaghai lokadira.”
MAR 5:13 Me taladira, mana lei tidalo dika tara rughuhoru mara va haghe lokadira na lei bolo. Mana volivoli udolu, te kaekage erua na togha ni bolo, tara sama horu tana deila, mara lulumi tana kolokama ni beti.
MAR 5:14 Ma gaira tara righitaonira na lei bolo, tara sama tona mara ladavaghinia na rongorongo tana lei komu sule mana pile talighu, mana vure subo tara rughuhoru gatu, mara vaevanea na hava te kale.
MAR 5:15 Mara mai righia Jesus, mara vaevanea na mane na lei tidalo dika itatana te sopou kolua tua. Te nia pupulu na tivi, me tatavahale na liona mana ghanaghanana. Ma gaira soko tara mataghu.
MAR 5:16 Ma gaira tara vaevanea na hava te kale, tara tughunitatea vanira na vure, ivei te nea na kaleana na lei tidalo dika na mane eni, maighi ghua na lei bolo.
MAR 5:17 Mara kurutia Jesus ge ke rughuhoru keha tana buto ni komudira.
MAR 5:18 Ma Jesus te haghelia na tiola ni Jew mana mane te ghaha itatana na lei tidalo dika ka, te nongia ge ke nia udukolu.
MAR 5:19 Ma Jesus te hovea, ge bosa vania, “Ko tona i tadira lei kulamu na vure, mo ko tughunitatei vanira na lei totobo mava a God te nei vanigho, maia te arovigho.”
MAR 5:20 Mana mane eni te tona me va haghevighi ara hangavulu na komu sule, tara holoa nia i Decapolis, na tughunitateani na lei totobo soko Jesus te nei vania. Mana vure soko tara rongovia mara nia hare.
MAR 5:21 Ma Jesus kolura nina vaovarongo tara halavu i levu ni kolokama tana tiola ni Jew, mana vure subo tara mai tatana, lilighina na kolokama ni beti.
MAR 5:22 Mana mane te righitaonia na vale kokoeliulivuti ni Jew, na ahana Jairus, te mai righia me poghotao tana tuana.
MAR 5:23 Gaia te kuruti ngangataa Jesus me ghaghua, “Na dalegu na tahula te vahaghi sule, me dutu na mate. Ko mai, mo ko talua na limamu i vuvungana me ke vola oli.”
MAR 5:24 Ma Jesus te nia udukolu. Mana vure subo tara saritaonia, mara dukulia.
MAR 5:25 Mi ga ghua na vaivine, e hangavulu rua na niulu tua te vahaghi, nia na ghabu te tave itatana.
MAR 5:26 Me subo tua na lei manekisu tara kisua, me soni sokoi tua nina lei rongo me mua uto, vaho ge vahaghi sule vaa.
MAR 5:27 Gaia te rongovighi tua na lei totobo Jesus te nei, ge nira udu mai na vure,
MAR 5:28 me ghanaghanaa tana liona heghena, “Ku bea vamua na pilena nina tivi ke, mu ku vola tua.”
MAR 5:29 Ma gaia te tabea nina tivi Jesus, me beto tua na tave na ghabu, me ghilala te tatavahale tua tana vahaghi.
MAR 5:30 Ma Jesus te ghilalaa na maana te rughuhoru keha itatana, me ririu pulohi ghobudira na vure subo me ghaghua, “?Ahei te tabea nigua na tivi?”
MAR 5:31 Mana lei nina vaovarongo tara bosa vania, “?Righia na vure subo tara dukulighita, me ghua geo bosaa ahei te tabegho?”
MAR 5:32 Ma Jesus te reirei kolili ge ke righikalea ahei sughua te tabea nina tivi.
MAR 5:33 Mana vaivine te ghilalaa na hava te gonia vania, mete mataghu tatata me mai poghotao me bosatate vania.
MAR 5:34 Ma Jesus te bosa vania, “Dale, nimua na taluutuni te vavolagho. Ko tona mabo vamua, te vuivuni taeni ko tatavahale.”
MAR 5:35 Ma Jesus te bosabosa so, mana balu tinoni tara va mai tana valena Jairus, nia na rongorongo. Tara mai bosa vania mara ghaghua, “E mate tua a dalemu. Ko bei mangolia na tarai.”
MAR 5:36 Ma Jesus te mua nia ghaghua na hava tara bosaa, me ghaghua vania Jairus, “Ko bei ghanaghana ruarua! Ko taluutuniu vamua.”
MAR 5:37 Ma Jesus te mua talana siki sakai ge ke nira udukolu, ma Peter ma James maia John, na hoghona James, vamua.
MAR 5:38 Ma gaira tara va sara tua tana valena Jairus, ma Jesus te rongovira na vure tara tangi mara ngangaraha.
MAR 5:39 Ma gaia te va haghe iloka ni vale mete bosa vanira, “?Na hava te ghua ge au ngengo ngangata mau tangi ngangaraha? E mua mate na gari eni. E maturu vamua!”
MAR 5:40 Ma gaira tara kiahaghinia mara batobatoa. Me ghuruhoru sokora tua na vure, vaho ge lavira vamua a tamana ma tinana na gari vaivine, maira tolu nina vaovarongo ge ra va haghe te ghanaa iga na gari.
MAR 5:41 Me tabea na limana me bosa vania tana leu ni Jew, “Talitha, koum!” Tana leuda ke, “Tahula, ko tughuru.”
MAR 5:42 Me tapatughuru me sakutua kolili. Na tahula eni te hangavulu rua na niuluna. Ma gaira soko te nia maro na mangadira.
MAR 5:43 Ma Jesus te hovera, ke bei ghilalaa gea siki tinoni, na totobo eni. Me bosa vanira ge kara kutia.
MAR 6:1 Jesus te sania na komu keri, ge oli tana komuna i Nazareth, mana lei nina vaovarongo tara saritaonia.
MAR 6:2 Mi tana Sabbath, gaia te vuivuni ni tarai tana vale kokoeliulivuti ni Jew. Na vure subo tara mai iga, tara rongovia mara nia hare, mara ghaghua, “?Ivei te holai na lei manaha raeni? ?Mi vei te holaa na maana te gonighi nia na lei butuli?
MAR 6:3 ?E mua gaia na mane kisu vale, na dalena Mary, ma tughadira James ma Joseph, ma Judas ma Simon? ?Me mua gaira na lei vaivinena tara ghahara iani tatada?” Ma gaira tara mua lavipangotia.
MAR 6:4 Ma Jesus te bosa vanira, “Na vure tana lei komu keha tara ghanaghana mavaa na prophet. Mana vure ni komuna, mana lei kulana vure mana vinavahuhuna heghena vamua tara mua ghanaghana mavaa.”
MAR 6:5 Me mua tangomana na goniana siki butuli iga, me talua vamua na limana ivuvungadira balu tinoni vahaghi, ge ra ghaota pulohi.
MAR 6:6 Me nira hare na vure ni komuna na pukuna tara mua taluutuni. Ma Jesus te tona oli olighi na lei buto ni komu. Me taraira ghua na vure subo.
MAR 6:7 Gaia te holora ra hangavulu rua nina manevetena, me vetenara rua ruara va tana lei komu, me hera na maana ni ghuruhoruadira na lei tidalo dika.
MAR 6:8 Me bosa ngangata vanira, “Kau bei lavia siki totobo te manana nimiu na rughuhoru, na totoghona vamua, bei hola na vanga, mana kirisa, pana tanga ni rongo.
MAR 6:9 Talui na vatei haharani na marevomiu, ma kau bei hola aua na tivi.”
MAR 6:10 Me te bosa vanira ghua, “Tana bona kau sara tana komu, ma kara holopangotighau iga ta sakai na vale ke, kau haghaghau tana vale keri polo kau sania na komu.
MAR 6:11 Ge ta kau sara tana komu tara mua holopangotighau, mara mua rongovighau na vurena ke, sania iga na komu keri. Kau kavulaha kehai na pughu ni pari tana marevomiu. Aeni na vaughilala kau tatea vanira, ma God heghena tua ke detera.”
MAR 6:12 Ma rana lei manevetena tara tona ni taraiadira na vure, ge kara tughulio tana lei paludira.
MAR 6:13 Tara ghuruhorura na lei tidalo dika itadira na lei tinoni, mara siusiura nia na kokolo ni olive rahei tara vahaghi ge ra ghaota pulohi.
MAR 6:14 Ma Herod Antipas, na vunaghi haba tana bubulo i Galilee, te rongovia na ladana Jesus te gonighi subo na lei totobo haeharegha. Mana balu tinoni tara ghaghua, “Na mane eni ke, a John Vulitabu te ghoi vola oli! Keri ge loghoa na maana ni goni butuli.”
MAR 6:15 Ra bosa na balu ke, “A Elijah na prophet,” ra ghaghua. Mana balu tara bosa ke, “Na mane eni sakai tadira na prophet idania.”
MAR 6:16 Ma Herod te rongovia Jesus, ge ghaghua, “Gaia tua a John Vulitabu, tu vuria tua na luana ka te vola oli!”
MAR 6:17 Tana bona te padi tua, a Herod te diki vetenara lei nina malaghai ge ra lotia, mara pitia nia na talihalo a John Vulitabu, mara talua i lokana na vale pipiti. Te nea te vaghaa keri na pukuna Herodias, a tauna Philip na hoghona, te ghoi tauna gaia,
MAR 6:18 ma John Vulitabu te bosa vania Herod, me ghaghua, “Te mua maemane ge ko tauna na ivamu ta nina vetena God.”
MAR 6:19 Na pukuna keri ge talu poloa so i lokana na liona Herodias nina na rutu papara, me liona ge ke matea mughua John Vulitabu. Mete mua nia tangomana, na pukuna Herod te mua liona ge ke matea.
MAR 6:20 Herod te ghilala, a John eni ke, na tinoni uto me te mane tabu, kakeri tea ge mataghunia, me pabea so. Tana balu bonana a Herod te rongovighi na lei nina tarai John me lioni so na rongoviani, sakai vamua te nighi kanoragha na ghanaghanana me gunalia na kutuna.
MAR 6:21 Sakai na bona Herod te gonia na vangakolu sule, te ghanaghana olia iga na bongi ni vahuana. Gaia te holora mai na lei nina mane nagho, ma rahei tara mane nagho itadira na lei malaghai, maira rana lei mane sule tana buto ni komu i Galilee. Na bongi keri Herodias te malagha tua ivei ke nia liu ge ke labumatea John.
MAR 6:22 Tana bona tara sopou ni vanga, na dalena na tahula Herodias te haghe mai, me ghavai vanira. Ma Herod kolura na lei haba tara vanga tara righia mara nia togotogo. Ma Herod te bosa vania na tahula, “?Na hava to liona ku vahegho?”
MAR 6:23 Me subo na papari te nei, ge bosa vania, “Inau tu papari ge ku hegho na hava ko nongia, sughua na levuna na kinakabugu.”
MAR 6:24 Na tahula te rughuhoru me va huatia tinana, “?Na hava ku nongia?” Me bosa tughu tinana, “Ko nongia na uluna John Vulitabu.”
MAR 6:25 Mana tahula te mina haghe, me bosa vania na vunaghi haba, “Inau tu liona ge ko heu mai tua itaeni na uluna John Vulitabu, i lokana na popo itatada.”
MAR 6:26 Herod te rongovia me dikalio ngangata, hauva me maa ge ke hughua na baubahu ni papari te nea tana matadira na lei haba.
MAR 6:27 Ma gaia te vetenaa sakai na malaghai haba ge ke vuria na luana John Vulitabu. Mana malaghai te tona tana vale pipiti me te va vuria na luana John,
MAR 6:28 ge talua na uluna tana popo tatada me lavia mai, me hea na tahula, ge agaia te vahea a tinana.
MAR 6:29 Mana lei nina vaovarongo John tara rongovia ge ra mai lavia na hulina gera va tavughia tana vatuluma ni beku.
MAR 6:30 Tana bona na lei manevetena tara oli mai, mara vaukolu itatana Jesus, mara tutugui vania na lei totobo tara kabarighi mara nighi tarai.
MAR 6:31 Na pukuna tara subo na vure tara mai mara tona, agaira tara mua loghoa siki bona ni aho ge kara vanga. Ma Jesus te bosa vanira, “Ighita ka tona keha hegheda tana bona aroha, ma ka aheahe pile bona.”
MAR 6:32 Ma gaira tara tona keha tana tiola ni Jew va tana bona aroha.
MAR 6:33 Na vure tana balu komu ghua tara righira tara tona mara ghilalara, keri ge ra sama liulonga idevira Jesus ma nina vaovarongo, mara diki sara.
MAR 6:34 Ma Jesus te sogha horu tana tiola ni Jew, me righira na vure subo tara diki sara, ge arovira, na pukuna gaira te vaghara na lei sheep te taho na tinoni ke righitaonira, me vuivuni ni taraiadira nia subo na totobo.
MAR 6:35 Me dutu ni nulavi tua, rana lei nina vaovarongo Jesus tara mai tatana, mara bosa vania, “Te arohaa na bona eni, me dutu ni bongi tua.
MAR 6:36 Ko vetena kehara na vure, ge kara tona tana lei komu pile te dutu, mana lei buto ni komu talighu, ma kara va pelu ghadira vanga ge kara vanga.”
MAR 6:37 Ma Jesus te bosa tughu vanira, “Ighau heghemiu kau vahera na vanga ge kara vanga.” Ma gaira tara bosa vania, “?Ighoe to liona ge kai tona ma kai nighi pelu berete na rongo te subo ngangata, ge kai vahera ma kara vanga? E mua malumu!”
MAR 6:38 Ma Jesus te huatira, “?E ngiha na berete itamiu? Tona ma kau righighi.” Ma gaira tara kenesodoi tua ge ra ghaghua, “E lima na berete me rua na igha pile.”
MAR 6:39 Jesus te ghoi bosa vanira nina vaovarongo, ge kara bosa vanira na vure ma kara sopou i vuvungana na buburu tana lei sopa ovu.
MAR 6:40 Mana vure tara sopou tana lei ovu ni hangalatu mana lima hangavulu.
MAR 6:41 Ma Jesus te holai e lima na berete, me rua na igha, me reitada ikokou, ge holoutoa God. Me ngiti levui na berete, ge vahera na lei nina vaovarongo, ge kara tuvalighi vanira na vure. Me rua na igha ghua te vaghaa.
MAR 6:42 Ma gaira udolu tara vanga mara mahu.
MAR 6:43 Mana lei vaovarongo tara vahikolui na lei vanga sasani mara hoghoni vonui ara hangavulu rua na kei.
MAR 6:44 Mana subodira na mane iga, tara kutira ke, ara lima na togha.
MAR 6:45 Mi murina vasoo keri a Jesus te keikerira na lei nina vaovarongo, ge kara haghelia na tiola ni Jew, ma kara halavu i levu ni kolokama ma kara idevia gaia vaa i Bethsaida. Ma Jesus heghena te sanira na vure subo.
MAR 6:46 Mi murina gaia te dato tana ghotu ge ke va kokoeliulivuti igaa.
MAR 6:47 Me nulavi tua, na tiola ni Jew te sara i ghobu ni kolokama ni beti, ma Jesus heghena i parilonga.
MAR 6:48 Ma Jesus te vaevanera nina vaovarongo tara nia mangoli na voevohe, na pukuna tara huaria na ghuri. Me labota puipungi te manana tana tangi tolu me sara tana tangi ono, gaia te sakusakutua i vuvunga ni kolokama ni beti. Mete haga tona padira,
MAR 6:49 ma gaira tara righia Jesus te sakusakutua i vuvunga ni beti, tara ghanaghana ke, “Na tidalo dika!” Mara ghuu,
MAR 6:50 na pukuna gaira soko tara righia, mara mataghu. Mete mina bosa vanira me ghaghua, “Kau bei ghanaghana ruarua, ma kau bei mataghu! Inau vamua!”
MAR 6:51 Ma gaia te haehaghe kolura tana tiola ni Jew, mete beto na ghuri, ma rana lei vaovarongo tara nia maro na manadira.
MAR 6:52 Ra mua ghilala manahana mua siki ghanaghana igaa te kutira ra lima na togha, na pukuna tara loghoa mua na toba ngasi.
MAR 6:53 Ma gaira tara halavu i levu tua, mara va sara tana komu i Gennesaret, mara pinitia na tiola ni Jew.
MAR 6:54 Mara sogha horu mua tana tiola ka, mana vure tara mina righi ghilalaa tua Jesus.
MAR 6:55 Ma gaira tara sama kolili tana lei buto ni komu soko, mara holara vania mai na vure tara koli ni vahaghi tana ghimedira.
MAR 6:56 Mi vei tua te vaa sara tana lei buto ni komu, na vure tara kolivaghinira rahei tara vahaghi tana lei malei sabiri. Ma rana vahaghi tara kurutia Jesus ge kara tabea vamua na sosokona nina na tivi, ma gaira tara tabea te ghaotara.
MAR 7:1 Mana balu Pharisee ma gaira rana manetarai ni vetena nina Moses ghua, tara va sughi mai i Jerusalem, mara kokolu mai ta Jesus.
MAR 7:2 Gaira raini tara righi sodora na balu tadira nina vaovarongo Jesus, tara mua saui na limadira ge ra vanga.
MAR 7:3 (Na pukuna gaira rana Pharisee ma rana Israel udolu ghua, tara taonighi na nilabudira na vaivaridira, keri ge kara saui mughua na limadira inaghona ge kara vanga.
MAR 7:4 Me vaghaa ghua, gaira kara mua ghania na vanga tara lavia mai tana malei sabiri, ma kara diki saui mughua. Mara taonighi ghua te subo na vetena ni sasau - te manana ge kara nei iga na sauani na lei totobo ni gehevanga.)
MAR 7:5 Ma gaira rana lei Pharisee mana manetarai ni vetena nina Moses tara huatia Jesus mara ghaghua, “?E ghua ge agaira ra nimua na vaovarongo, ge ra mua taonighi na lei nilabudira na lei vaivarida, agaira tara mua saui na limadira ge kara vanga?”
MAR 7:6 Jesus te bosa tughu vanira me ghaghua, “E utuni sughua, Isaiah na prophet te diki bosadilaa vanighau! Ighau rana tinoni kikokiko, te vaghaa tara gerea tua tana Gegere Tabu, “God te ghaghua, ‘Na vure raini, tara holoutou nia na ghidudira, mana tobadira te sagauviu.
MAR 7:7 Te mua kaekagedira ge kara holohabau, na pukuna tara taraira na vure ge kara taonighi mughua didira na lei vetena ni tinoni, tara tughui nigura na lei vetena.’”
MAR 7:8 “Ighau tau talukehai na lei bosana God, mau taonighi vamua na lei tarai ni tinoni.”
MAR 7:9 Ma Jesus te ghoi bosa vanira ghua me ghaghua, “Ighau tau manahana ngangata na talukehaani nina lei vetena God; ge kau tughui nia nimiu na lei vetena heghemiu.
MAR 7:10 Na pukuna Moses te bosa, ‘Kau nira kikinima rana tamamiu mana tinamiu, ma ge ahei ke varangaa a tamana pa tinana ke, kara matea mughua.’
MAR 7:11 Ta nimua na tarai ke, ahei ke loghoa na hava ge ke hangara nia tinana ma tamana; hauvaa me bahua nia God ke,
MAR 7:12 ighau tau nea ge ke mua hangara nia tamana mana tinana.
MAR 7:13 Na pukuna keri, na lei bosa ni tarai tau nei vanira na lei tinoni te lavikehaa na bosana God. Me subo ghua na lei totobo tara vaghai raini tau nei.”
MAR 7:14 Ma Jesus te holora va itatana na vure subo ge ghaghua vanira, “Kau rongoviu mai ighau udolu, ma kau rongovi vakodoa.
MAR 7:15 E mua na hava te rughu haghe tana lokana na tinoni ke, te va metoa. Mana hava vamua te rughuhoru mai tana lokana na tinoni te va metoa.”
MAR 7:17 Jesus te tughuru sanira na vure subo, me haghe tana vale, ma rana nina vaovarongo tara nongia ge ke toghia vanira na vangani na lei bosa raini.
MAR 7:18 Gaia te bosa vanira, “Ighau tau mua ghilala na hava tu bosaa vanighau. E mua na hava te ghania na tinoni ke, te va metoa,
MAR 7:19 na pukuna te mua vaa tana tobana; me haghe vamua tana kutuna, me rughuhoru keha tana hulina.” (Te bosai raini, gaia Jesus te bosa tatei ge na lei vanga udolu te manana na ghaniani sughua.)
MAR 7:20 Ma gaia te ghoi bosa vanira so me ghaghua, “Na hava te rughuhoru mai tana lokana na tinoni, te nea ge meto tana matana God.
MAR 7:21 Na pukuna i lokana na tobana, tara va rughuhoru mai na lei ghanaghana dika mana nilabu dika; na kabalaghi, na gito, na labupolo,
MAR 7:22 na ngelengele, na vangapaitu, mana lei vata ni gehegehe dika soko, na sorisori, liodika, ghaghana, pasapasa popolo, tangotango, mana liobulebule -
MAR 7:23 gaighi na lei totobo vaghani raini, tara puku mai lokana na tinoni ke, te va metoa sughua tana matana God.”
MAR 7:24 Ma Jesus te rughuhoru sania na komu keri; me tona va lilighina na komu sule i Tyre. Me haghe ta sakai na vale, te mua liona siki tinoni ge ke ghilalaa gaia te ghaha tana komu keri, hauvaa me vahola ge ke polo.
MAR 7:25 A sakai na vinekama igaa, a dalena na vaivine te ghahaa na tidalo dika i lokana, te rongovia na maiana Jesus, me mina mai me poghotao tana tuana.
MAR 7:26 Na vinekama keri te mua Jew. Agaia tara vahua tana buto ni komu i Phoenicia, i lokana na bubulo i Syria. Agaia te kurutia Jesus, ge ke ghuruhorua na tidalo dika i lokana na dalena.
MAR 7:27 Ma Jesus te bosa tughu vania me ghaghua, “Te manana sughua ge ku diki hangara na Jew. Te mua kaekage ge ku holai ghadira na vanga na lei gari mu ku sonighi vanira na lei kau.”
MAR 7:28 Mana vinekama te ghaghua vania Jesus, “Maghutu, hughu na kau tara ghanighi na vanga sasani ni gari sarana na bela ni vanga!”
MAR 7:29 Ma Jesus te bosa vania me ghaghua, “Na pukuna nimua na bosatughu ke, ko oli nimua tana komumu, iga ko righia na dalemu, te rughuhoru keha tua itatana na tidalo dika.”
MAR 7:30 Gaia te oli me sodoa dalena te koikoli tana ghimena; na tidalo dika te rughuhoru utuni tua itatana.
MAR 7:31 Jesus te tona sania na buto ni komu sule i Tyre, me liu va Sidon, ge ke tona va tana kolokama ni beti Galilee, taonia na halautu va tana bona tara ghahara iga ara hangavulu na komu sule.
MAR 7:32 Na balu vure tara lavia mai tatana na tinoni te pui me laghu ghua. Ma gaira tara kurutia Jesus ge ke talua na limana i vuvungana ge ke tatavahale.
MAR 7:33 Ma Jesus te lavikeha tabalilia heghena, me talu haghei na gigirina ilokani rana kulina, ge angusu na gigirina me tabea va na lapina.
MAR 7:34 Ma Jesus te reitada va i kokou, me sonivaghi aheahe sule ghua, ge bosa vania na mane, me ghaghua, “Ephphatha!” Te ghaghua tana leuda, “Ko hahangavi!”
MAR 7:35 Na viti vasoo, mana mane te rongo tua, me tavukesi ghua na lapina me kokoe.
MAR 7:36 Ma Jesus te bosa papara vanira na vure, ge kara bei rongorongoa vania gea ahei na totobo te kale, hauvaa ma gaira tara ladavaghinia so.
MAR 7:37 Ma gaira soko tara rongovia, tara hare sule ngangata, “Gaia te nei na lei totobo tara uto. Te nera na pui mara rongo, ma rana laghu ge ra kokoe.”
MAR 8:1 I murina vasoo, a sakai na ovu ni vure subo tara ghoi savukolu mai ta Jesus, me taho siki vanga kara ghania. Keri ge a Jesus te holora mai tatana nina vaovarongo me bosa vanira,
MAR 8:2 “Inau tu arovira nigua na vure raini, na pukuna e tolu tua na bongi taeni tara kabu koluu, me taho tua siki vanga kara ghania.
MAR 8:3 Ma ge ku vetena olira tana komudira, tara mua ghania siki vanga ke, ma kara nia mate na vitolo, na pukuna na balu itadira tara butu hau mai.”
MAR 8:4 Ma nina vaovarongo tara huatia, “?Ivei lokana na bona aroha eni, kai tangomana ge kai kene sodoa iga siki vanga te manadira ge kai kutira nia na vure raeni?”
MAR 8:5 Ge huatira, “?E ngiha na berete itamiu?” Ma gaira tara bosa tughu, “E vitu.”
MAR 8:6 Me bosa vanira na vure subo kara sopou horu tana pari. Keri ge lavighi tadira e vitu na berete, me holoutoa God, ge ngitighi, me va hera nina vaovarongo ge kara tuvalira na vure subo. Mara nea te vaghaa.
MAR 8:7 Na balu igha pile ghua i tadira te lavighi, me holoutoa God, ge vahera nina vaovarongo, mara tuvalighi ghua.
MAR 8:8 Gaira udolu na vure tara vanga mara mahu. Mana subodira na vure ara vati na togha. Rana vaovarongo tara vahikolui na lei pilepile vanga tara au, mara hoghonighi ga e vitu na kei sule. Ma Jesus te vetena olira na vure tana sopa komudira.
MAR 8:10 Me mina tua me haehaghe tana tiola ni Jew kolura nina vaovarongo, ge ra liu vaa tana lei buto ni komu i Dalmanutha.
MAR 8:11 Mana balu Pharisee tara mai tatana Jesus mara vuivunia na hughuhughu koluana. Te liodira ge kara tabotaboa, mara nongia ge ke gonia vanira siki butuli, ge kara ghilalaa God sughua te nia vetena mai.
MAR 8:12 Ma Jesus te sonivaghi aheahe laga ge bosa, “?E ghua na vavata ni taeni ge ra nongia haia na butuli? Inau tu bosa utuni vanighau, e taho siki vaughilala ku hera na vure raini!”
MAR 8:13 Keri ge sanira me haehaghe tana tiola ni Jew, me halavu i levu ni kolokama ni beti i Galilee.
MAR 8:14 Rana vaovarongo tara nia ponolio na lavi subo vanga ke manadira, a sakai vamua na berete itadira lokana na tiola ni Jew.
MAR 8:15 Keri ge a Jesus te bosa vanira, “Kau righitaonighau, ma kau tughuru pungisighau ta didira na yeast na lei Pharisee ma Herod Antipas.”
MAR 8:16 Rana vaovarongo tara sopa nia kokoe ghobudira na lei bosana Jesus, “Gaia te bosaa eni na pukuna te taho siki berete itatada.”
MAR 8:17 Jesus te diki ghilalaa tua na hava tara nia kokoe ghobudira ge huatira, “?E ghua ge au nia kokoe, te taho siki berete itamiu? ?Ighau tau mua ghilala manahana? ?E ghua ge ngasi na tobamiu?
MAR 8:18 ?Ighau tau matagha so, me ghua ge au mua nighi reirei? ?Tau kuligha so, me ghua ge au mua nighi rongo? ?Ighau tau nia ponolio tua
MAR 8:19 tana bona tu ngitighi ara lima na berete vanira ra lima na togha ni mane? ?E ngiha na kei tara vonu tau hoghonighi na lei pilepile vanga tara au?” Mara bosa tughu gaira, “Ara hangavulu rua na kei.”
MAR 8:20 Ge ghoi huatira so, “?Mi tana bona tu ngitighi ara vitu na berete vanira ra vati na togha ni tinoni, e ngiha na kei tara vonu tau hoghonighi na lei pilepile vanga tara au?” Mara bosa tughu gaira, “Ara vitu na kei.”
MAR 8:21 Ge ghoi huatira so, “?Me ghua ge au mua ghilalaa so?”
MAR 8:22 Jesus ma nina vaovarongo tara va sara i Bethsaida, mana balu vure igaa tara lavia mai na mane rorodo itatana, mara kurutia ge ke tabea na matana ge ke reirei.
MAR 8:23 Jesus te tabea na limana na mane rorodo, me lavi kehaa tana komu keri. Ge angusui tana matana me tabei ghua, ge huatia, “?To tangomana na righikaleana tua siki totobo?”
MAR 8:24 Mana mane te reitada ge bosa, “Eo, inau tu tangomana na righiadira na lei tinoni, tara vaghara na lei ghai tara sakusakutua kolili.”
MAR 8:25 Jesus te ghoi tabea so na matana, mana mane te maghora na matana, vaho ge righi kale utoi na lei totobo soko.
MAR 8:26 Ma Jesus te vetenaa na mane ge ke oli tana valena nia na bosa eni, “Ko bei ghoi liu oli gea tana komu.”
MAR 8:27 Jesus ma nina vaovarongo tara rughuhoru vaa tana lei komu lilighina Caesarea Philippi. Ma tara sakusakutua ge huatira nina vaovarongo, “?Kau bosa vaniu mai, tana ghanaghanadira na lei tinoni ke, ma hei inau ra ghaghua?”
MAR 8:28 Ma gaira tara bosa tughu, “Balu tara bosa ke, mi ghoe a John Vulitabu. Ra bosa na balu ke, mi ghoe a Elijah; ma na balu ghua so tara bosa ke, mi ghoe a sakai tadira na lei prophet ni dania mai tua.”
MAR 8:29 Ge ghoi huatira so, “?Mi ghau eni ke, ahei inau au ghaghua?” Ge bosatughu a Peter me ghaghua, “Ighoe na Christ utuni!”
MAR 8:30 Keri ge hove pungisira Jesus me ghaghua, “Kau bei ghoi bosa tatea vania siki sakai ahei inau.”
MAR 8:31 Ma Jesus te vuivuni ni taraiadira nina vaovarongo ge bosa vanira me ghaghua, “Na Dale Tinoni ke vahaghitaili ngangata, ma kara nia sika rana lei mane nagho, rana lei manesukaghi kamanagho, ma rana manetarai ni vetena nina Moses. Kara matea, mi murina e tolu na bongi ke tughuru oli tana mate.”
MAR 8:32 Gaia te bosa kaekalei vanira na lei totobo raeni. Ma Peter te lavi tabalilia, me hovea ge ke bei kokoe ghaghua gea igaa.
MAR 8:33 Jesus te ririuoli me vaevanera vaa nina vaovarongo ge pasaa Peter, “Ko tona keha itagua Satan! Ighoe to vagha Satan na pukuna lei ghanaghanamu tara mua butu mai ta God, mi tana tinoni vamua!”
MAR 8:34 Jesus te holora mai tatana na vure subo ma rana nina vaovarongo ge bosa vanira, “Ahei tamiu te liona ge ke niu udukolu ke, me ke nia ponolio heghena mughua, me ke hola valaa nina ghaivavala heghena, me ke saritaoniu.
MAR 8:35 Ahei te liona na pangoti utoana na volana iani maramana ke, gaia ke sivilaghinia. Ma hei ke sivilaghinia na volana, na pukuna inau maia na Rongorongo Uto, ke lavia na vola maurihali.
MAR 8:36 ?Na hava na uto ia ko sodoa iga, ge toko loghoa na maramana udolu, hauvaa mo sivilaghini kasilaa na tarungamu?
MAR 8:37 ?Siki totobo ghua igaa, te mava vulea na tarungamu?
MAR 8:38 Ma ge na tinoni ke niu maa inau tana vavata ni taeni te dika, kakeri vaho, ge na Dale Tinoni ke nia maa ghua tana bona ke ghoi mai ta nina maana mana rongoragha tamana, kolura na lei angel tabu.”
MAR 9:1 Ma gaia te ghoi bosa vanira so, “Inau tu bosa utuni vanighau, na balu tinoni taeni iani kara mua mate mua, polo kara diki righia na kinakabuna God ke mai kolu maana.”
MAR 9:2 Me padi tua e ono na bongi, Jesus te vilira a Peter, ma James, ma John, me lavi datora tana ghotu datogha. Mara righia vaa Jesus ka, me keha na reireina.
MAR 9:3 Nina tivi tara pupura vitiviti, te pura vulea siki sakai ke apo tivi tana maramana.
MAR 9:4 Tolu gaira tara vaevanera a Elijah ma Moses toro kokoe kolua Jesus.
MAR 9:5 Ma Peter te bosa vania Jesus, “Tarai, e uto ngangata tai kabukolughau iani! Ighai kai kisui e tolu na baebale vanighau, a sakai vanigho Ighoe, sakai vania Moses, ma sakai vania Elijah.”
MAR 9:6 Peter ma rogaira tara mataghu, ge mua ghilalaa na hava ke bosaa Peter.
MAR 9:7 Keri ge horu mai na parako, me kuvihira, mana manga te horu mai tana parako, “Aeni gaia na puku ni dalegu tu dolovia, kau rongovia na bosana!”
MAR 9:8 Ra rei kolili va ka, mara mua righia tua siki tinoni keha itadira, a Jesus heghena vamua.
MAR 9:9 Gaira tara sughi mai tana ghotu, ma Jesus te hove pungisira ge kara bei bosaa vania gea ahei na hava tara righia, koekobe, gaia na Dale Tinoni ke tughuruoli sania na mate.
MAR 9:10 Gaira tara holopangotia na bosana Jesus, mi tadira heghedira vamua tara sopa huahuati, “?Na hava na ghanaghana igaa na tughuruoli sania na mate?”
MAR 9:11 Ma gaira tara huatia Jesus, “?E ghua ge ra bosa rana manetarai ni vetena nina Moses ke, ma Elijah ke diki mai mughua inaghona na Christ?”
MAR 9:12 Ma Jesus te bosa tughu vanira, “Elijah ke diki mai mughua ge ke gonidilai na lei totobo soko. ?Hauvaa, me ghua ge bosa na gegere tabu ke, ma na Dale Tinoni ke vahaghitaili ngangata ma kara nia sika?
MAR 9:13 Inau tu bosa vanighau, a Elijah te diki sara mai tua, mana lei vure tara nei vania so na lei totobo dika taonia na liodira, vaghaa te bosaa tua na gegere tabu vuvungana gaia.”
MAR 9:14 Tana bona Jesus kolura ra tolu nina vaovarongo tara sughi horu mai sania na ghotu, gaira tara righia va na vure subo tara kililira na balu nina vaovarongo, mana balu manetarai ni vetena nina Moses tara hughuhughu kolura.
MAR 9:15 Na vure subo tara righia Jesus mara hare ngangata, mara mina tua mara samalia va, mara holopangotia.
MAR 9:16 Ma Jesus te huatira me ghaghua, “?Na hava tau sakai nia hughuhughu?”
MAR 9:17 Ma sakai na mane itadira na vure subo te bosa tughu vania me ghaghua, “Tarai, inau tu nia mai vanigho na dalegu, na pukuna na tidalo dika te haghevia me nea me mua kokoe.
MAR 9:18 Tana bona na tidalo dika te mai laga itatana, na tidalo dika te nea ge kutu horu tana pari, mana anguanguhuna te horu mai tana mangana, me ghalatighi na livona, me ghebeghebe na hulina udolu. Mi inau tu nongira nimua na vaovarongo ge kara ghuruhorua na tidalo dika itatana, hauvaa mara mua tangomanaa.”
MAR 9:19 Ma Jesus te bosa vanira me ghaghua, “E taho so nimiu na taluutuni! ?Ke ghuanigha vaho ge kau taluutuniu? Kau holaa vaniu mai na garimane!”
MAR 9:20 Ma gaira tara holaa vania. Mi tana bona na tidalo dika te righia Jesus, ge nea na garimane me ribehaghi, me kutu horu tana pari, me pilikokoko kolili, me horu na anguanguhu tana mangana.
MAR 9:21 Ma Jesus te huatia tamana na garimane, me ghaghua, “?Te ghuanigha tua te haghevia na tidalo dika na dalemu eni?” Ma tamana na garimane te ghaghua, “Vuivuni mai tua tana bona ni pileana.
MAR 9:22 E subo na bona na tidalo dika keri te liona ge ke matea, me sonihaghea tana lake me lumia ghua tana beti. Ko ba tangomana ke, mo ko arovighai mo ko hangaghai.”
MAR 9:23 Ma Jesus te bosa vania, “?Ighoe to nongiu, ku ba tangomana? Na lei totobo te mua vahola vania ahei te taluutuni.”
MAR 9:24 Ma tamana na garimane te ghaghua vania, “Inau tu loghoa na taluutuni sughua, mo ko savungia vaniu.”
MAR 9:25 Ma Jesus te righira na vure subo tara talighutia, ge bosa vania na tidalo dika, “Ighoe na tidalo dika to nea na garimane eni ge pui me mua kokoe ke, ko rughuhoru keha itatana mo ko bei ghoi olingia mai gea.”
MAR 9:26 Mana tidalo dika te sonia na ghuu sule, me ribehaghinia na garimane, me kutu horu tana pari. Keri ge rughuhoru keha itatana. Na garimane te mua aleale, mana vure subo tara ghaghua, “Te mate tua na garimane.”
MAR 9:27 Ma Jesus te tabe datoa na limana me tughuruvaghinia, mana garimane te uto oli.
MAR 9:28 Mi murina keri, Jesus ma nina lei vaovarongo tara oli tana vale. Tana bona tara kabu todore, gaira tara huatia mara ghaghua, “?Na hava na pukuna ge ai mua ghuruhorua na tidalo dika ighai?”
MAR 9:29 Ma Jesus te bosa vanira, “Na tidalo dika te vagha eni ke, na kokoeliulivuti vamua ke ghurukehaa.”
MAR 9:30 Jesus ma nina vaovarongo tara tona sania na komu keri, mara liu vaa i ghobuni na lei komu i lokana na bubulo i Galilee. Jesus te mua liona siki sakai ke ghilala ivei tara ghahara,
MAR 9:31 na pukuna te liona ge ke bosatatei vanira nina vaovarongo na lei totobo ke kalea. Ma Jesus te bosa vanira, “Na Dale Tinoni, kara peroa ma kara holaa vaa itadira ghana na levunimate. Gaira kara matea, me ke poso e tolu na bongi ke tughuruoli sania na mate.”
MAR 9:32 Nina lei vaovarongo tara mua ghilalaa na hava te bosaa, mara mataghu na huatiana nia na ghanaghana ilokana.
MAR 9:33 Jesus kolura nina vaovarongo tara sara i Capernaum. Mara haghe tana vale ge huatira, “?Na hava tau nia hughuhughu tana bona ta mai tana halautu?”
MAR 9:34 Gaira tara mua bosatughu vania, na pukuna tara nia hughuhughu ahei sughua itadira te haba vule.
MAR 9:35 Jesus te sopou horu me holora mai itatana ge bosa vanira, “Ahei tua itamiu te liona ke mane nagho ke, ke talumuria heghena mughua, me ke nimiu na ghairau.”
MAR 9:36 Ma Jesus te holaa na gari me tughuruvaghinia tana matadira ge bosa vanira,
MAR 9:37 “Ahei tua ke lavipangotia na gari te vaghaa eni tana ahagu ke, me lavipangotiu tua inau, maia ghua Tamagu te niu vetena mai.”
MAR 9:38 Ma John te bosa vania Jesus, “Tarai, ighai tai righia a sakai na mane te ghuruhorura na tidalo dika i lokadira na vure nia na Ahamu. Mi ghai tai bosa vania ge ke betoa, na pukuna tai ghanaghana te taho gaia i lokana dida na ovu.”
MAR 9:39 Ma Jesus te bosa vanira me ghaghua, “Kau bei betoa gea. Ahei tua te gonighi na lei butuli nia na ahagu, tara mua bosau nia siki totobo te dika.
MAR 9:40 Arahei tara mua hughuhughughita, gaira rakiri tara levu pala itatada.
MAR 9:41 E utuni, ge siki sakai ke heghau na kaukanu ni beti tana ahagu na pukuna ighau tau nina Christ ke, igeva gaia ke holaa na tabana.”
MAR 9:42 A Jesus te ghoi bosa vanira, “Ahei tua ke hahilaghinia nina taluutuni siki gari pile te vaghaa eni ke, mana tinoni keri te dika. Me uto vania, kara pitia na itina sule tana luana ma kara lumia tana tahi.
MAR 9:43 Ge na lima madolomu ke huligho va tana palu, me ke hahilaghinia nimua na taluutuni ke, pusikehaa. E uto vanigho vaa ko tona kolu asakai na limamu vamua tana vola kasila, ge to ko nighi rughuhaghe kolu erua na limamu udolu vaa tana komu totoro kasila.
MAR 9:45 Ge a sakai na tuamu ke huligho va tana palu me ke hahilaghinia nimua na taluutuni ke, pusikeha. E uto va ko nia tona kolua sakai na tuamu vamua tana vola kasila, ge to ko nighi rughuhaghe kolu erua na tuamu udolu tana komu totoro kasila.
MAR 9:47 Ge a sakai na matamu ke huligho va tana palu ke, soni kehaa. E uto va ko nia tona kolua sakai na matamu vamua tana kinakabuna God, ge to ko nighi rughuhaghe kolu erua na matamu udolu tana komu totoro kasila.
MAR 9:48 ‘Tana komu keri na lei peipei tara mua mate, mana na lake te mua mate.’
MAR 9:49 “Gaira udolu kara va marabura nia na tahi ni vanga mana lake.
MAR 9:50 “Na tahi ni vanga na totobo te uto, te nea na vanga ge ke ghaighani utona. ?Ke sivilaghinia na hohoro ke, mi vei kea ge ke ghoi hohoro oli ghua? Ma ge ta kau mua kabu kolu uto ke, me vaghaghau na tahi ni vanga te sivilaghinia na hohorona. E uto ge kau vaghaa na tahi ni vanga te uto, ma kau kabu sakaisonikolu tana mabo.”
MAR 10:1 Ma Jesus ma nina vaovarongo tara sania i Capernaum mara tona vaa tana bubulo i Judea, ge ra sogha halavua na beti tina Jordan mara va haghe tana lei buto ni komu iga. Mana vure subo tara ghoi mai so itatana. Ma gaia te ghoi taraira so te vaghaa te nera haia tua iga.
MAR 10:2 Mana balu i tadira rana Pharisee tara mai itatana mara tabotaboa nia na balu huahuati. Ma gaira tara huatia mara ghaghua, “?Ko bosaa vanighai mai, ivei sughua tea, e talana sono na vetena ge na mane ke sania na tauna pe taho?”
MAR 10:3 Jesus te nia bosa tughu vanira na huahuati te vaghaa eni, “?Na hava te bosaa vanighau ta nina vetena Moses?”
MAR 10:4 Ma gaira tara bosa tughu vania, mara ghaghua, “Moses te talana sono na mane ge ke sania na tauna ge teke diki gerea mughua na gegere tutughuni ni sasani.”
MAR 10:5 Jesus te bosa vanira me ghaghua, “Moses te heghau na vetena vaghana keri na pukuna tau kutuvatu.
MAR 10:6 Mi tana vuivunina mai tana bona God te gonia na maramana ke, gaia te gonira na mane mana vaivine, te vaghaa na gegere tabu te ghaghua,
MAR 10:7 ‘Na pukuna keri na mane ke sanira tamana ma tinana me ke kabukolua na tauna
MAR 10:8 Ma rogaira te vaghaa sakai na huli vamua.’ Keri ke, rogaira toro mua erua, ma sakai vamua tana matana God.
MAR 10:9 Na tinoni ke bei vilivokara gea rahei God te sonikolura tua.”
MAR 10:10 Mi tana bona Jesus ma nina vaovarongo tara pulohi tana vale, anina vaovarongo tara huatia nia na hava na ghanaghana i lokani na lei bosa raini.
MAR 10:11 Me bosa Jesus me vanira, “Na mane ke sania na tauna me ke tauna sakai na vaivine keha ke, me ngelengele tua.
MAR 10:12 Mana vaivine ke sania na tauna me ke tauna sakai na mane keha ke, me ngelengele tua.”
MAR 10:13 Na balu itadira na vure tara holara mai na lei gari pile vania Jesus, ge ke talua na limana i vuvungadira me ke vautora, mara nina vaovarongo tara hovera na vure.
MAR 10:14 Mi tana bona Jesus te ghilalaa te vaghaa keri, gaia te rutu vanira nina lei vaovarongo, me bosa vanira me ghaghua, “Kau lubatira na lei gari pile ma kara mai tagua, kau bei hovera gea, na pukuna rahei tara vaghara na lei gari raini ke, adidira tua na kinakabuna God.
MAR 10:15 Inau tu bosa utuni vanighau, ahei ke mua holopangotia na kinakabuna God vaghara na lei gari raini ke, ke mua haghevia tua na kinakabu keri.”
MAR 10:16 Soko te vaghaa keri, ma Jesus te holora mai na lei gari pile itatana ge talua na limana vuvungadira, me vautora.
MAR 10:17 Tana bona Jesus ma nina vaovarongo tara ghoi vuivuni ni sakusakutua tana halautu, a sakai na mane te lologho te sama mai me mai tualaghi tuturu i naghona Jesus, ge huatia me ghaghua, “?Tarai, ighoe to uto! Na hava ku gonia ge ku loghoa na vola maurihali?”
MAR 10:18 Ma Jesus te ghaghua vania, “?Na hava na pukuna ge o holou nia tu uto? Taho siki sakai ke uto, a God vamua.
MAR 10:19 Ighoe to ghilalai tua na lei vetena: Ko bei labumate tinoni; ko bei ngelengele; ko bei gito; ko bei vuhavuha gea siki sakai; ko bei sorisori; mo ko nira kikinima tamamu ma tinamu.”
MAR 10:20 Mana mane lologho te ghaghua vania Jesus, “Tarai, na lei totobo raini ke, tu taonighi mai tua tana bona ni pileagu.”
MAR 10:21 Jesus te vaevanea vaa nia na dolo me vania, “A sakai vamua na totobo to mua gonia mua, ko tona mo ko nighi sabiri nimura na lei lologho, mo ko holai nimura na lei rongo, mo ko tuvalira nia rana bona, ko nea te vaghaa eni, mo ko mai saritaoniu ge ko lologho au vaa i kokou.”
MAR 10:22 Tana bona na mane lologho te rongovia keri, gaia te dikalio sule ngangata na pukuna tara subo ngangata nina lologho, ma gaia te tona sania Jesus.
MAR 10:23 Jesus te righira va nina vaovarongo me ghaghua, “E mua malumu vanira sughua rahei tara lologho ge kara haghevia na kinakabuna God.”
MAR 10:24 Ma nina vaovarongo tara hare sule ngangata tana bona tara rongovia na bosa eni, ma Jesus te bosa so me vanira, “Ghau rana lei dalegu, e mua malumu sughua na hagheviana na kinakabuna God!
MAR 10:25 E malumu vania vaa na camel ge ke haghe tana potana na nili, vulera rahei tara lologho ge kara rughuhaghe tana kinakabuna God.”
MAR 10:26 Tana bona rana vaovarongo tara rongovia te vaghaa keri, ge ra hare sule ngangata vaa, mara huatira heghedira, “?Rahei vamua ke vavolara God?”
MAR 10:27 Jesus te vaevanera va ge bosa tughu, “Na totobo raini tara vahola ngangata vanira na lei tinoni, me mua vahola vania God, na pukuna na lei totobo soko te mua vahola itatana God.”
MAR 10:28 Ma Peter te bosa me ghaghua, “Ko righia, ighai tai sanighi nimami na lei lologho mai saritaonigho!”
MAR 10:29 Ma Jesus te bosa vanira me ghaghua, “Mi nau tu bosa utuni vanighau gatu, ge rahei kara sanira hoghodira pana vavinedira pana tamadira pana tinadira pana lei daledira, maighi didira na lei lologho na pukuna inau maia na Rongorongo Uto ke,
MAR 10:30 ma kara loghoa te au vaa tana vavata eni. Ma God ke vautoi vania nina lei lologho te sanighi mai me ke au vania vaa, vulea tana vuivunina mai. Mara loghoi ghua na lei vahaghitaili. Mi tana maramana ke mai, kara loghoa na vola kasila.
MAR 10:31 Mara subo tara diki itaeni kara tumuri, ma gaira tara tumuri itaeni kara diki.”
MAR 10:32 Tana bona Jesus ma rana nina vaovarongo tara taoni datoa na halautu te tona va i Jerusalem, ma Jesus te ghidevira. Rana vaovarongo tara nia hare sule ngangata, mana vure tara saritaonira tara mataghu sule ghua. Jesus te ghoi lavi tabalili kehara nina lei vaovarongo itadira na vure subo, ge ke talutatea vanira na hava ke kalea.
MAR 10:33 Me bosa vanira na bosa eni me ghaghua, “Kau rongoviu mai! Ighita ka tona i Jerusalem, mana Dale Tinoni, kara lubatia tana limadira rana lei manesukaghi kamanagho mana lei manetarai ni vetena nina Moses. Gaira kara dete matea, ma kara lubatia vanira na vure ni Rome.
MAR 10:34 Gaira kara kia haghinia ma kara angusua, soko ge kara ramusia ma kara matea. Mi murina ra tolu na bongi gaia ke tughuruoli tana mate.”
MAR 10:35 I murina eni, James ma John, rana dalena Zebedee, toro mai ta Jesus moro bosa vania te vaghaa eni, “Tarai, iroghai toro liona ge ko nea vanighai na hava koro nongia itamua.”
MAR 10:36 Jesus te huatira, “?Na hava na totobo ia toro liona ku nea vanighau?”
MAR 10:37 Gaira toro bosa vania moro ghaghua, “Tana bona ko vunaghi haba tana kinakabumu, iroghai toro liona ge koro sopou kolugho, sakai tana madolomu ma sakai tana maulimu.”
MAR 10:38 Ma Jesus te bosa vanira, “Iroghau toro mua ghilalaa na hava toro nongia. ?Koro tangomana sughua na vahaghitaili te vaghau inau? ?Mo koro tangomana so na lio sakai tana totoro ke kaleu inau?”
MAR 10:39 Rogaira toro bosa tughu vania moro ghaghua, “Iroghai koro tangomana so.” Ma Jesus te bosa vanira, “E utuni so koro vahaghitaili vaghau inau.
MAR 10:40 Me mua nigua inau ge ku vilia ahei ke sopou tana madologu mi tana mauligu. God heghena vamua te vilia ahei ke sopou koluu.”
MAR 10:41 Tana bona keri, gaira ra hangavulu nina manevetena Jesus tara rongovia na hava James ma John toro nongia itatana, ma gaira tara rutu ro vanira.
MAR 10:42 Jesus te holo kolura mai nina vaovarongo itatana, ge bosa vanira me ghaghua, “Ighau tau ghilalara na vunaghidira maia na habadira na vure tara mua Jew tara keikerira na vure ge kara gonighi na hava te liodira.
MAR 10:43 Ma kau bei nei gea te vaghai raini, ge ahei itamiu ke liona na haba ke, ma gaia ke nimiu na ghairau.
MAR 10:44 Ma ahei itamiu ke liona na diki ke, ma gaia ke nimiu na seka.
MAR 10:45 Na Dale Tinoni te mua mai tana maramana vanira na lei tinoni ge kara lutu vania. Te mai ge ke lutu vanira, me ke mate tughura, ge ke huiolira tana palu.”
MAR 10:46 Jesus ma rana nina vaovarongo tara sara haghe tana komu i Jericho. Mi tana bona tara tona sania na komu keri, me subo na vure tara saritaonira. Ma sakai na tinoni rorodo iga na ahana Bartimaeus, na dalena Timaeus. Gaia te sopou tana lilighi ni halautu, ge ke nongi rongo itadira arahei tara tona haliu tana halautu.
MAR 10:47 Tana bona te ghilalaa Jesus ni Nazareth te tona haliu tana halautu keri, gaia te ghaeghahe me ghaghua, “Jesus, na vaivarina David, ko aroviu!”
MAR 10:48 Subo na vure tara bosa vania ge ke beto, hauvaa ma vaho ge ghaeghahe laga vaa ghua, me ghaghua, “Jesus, na vaivarina David, ko aroviu!”
MAR 10:49 Jesus te tughuru beto me bosa vanira, “Kau bosa vania, me ke mai.” Gaira tara tona mara va bosa vania, “Bartimaeus, ko togotogo. Tughuru dato mo ko mai ta Jesus, gaia te hologho!”
MAR 10:50 Bartimaeus te talukehaa na kuikuvina, me tughuru dato ge vaa ta Jesus.
MAR 10:51 Jesus te huatia Bartimaeus, “?Na hava to liona ge ku nea vanigho?” Bartimaeus te bosa tughu vania Jesus me ghaghua, “Tarai, e liogu ge ku reireioli!”
MAR 10:52 Jesus te bosa vania me ghaghua, “Tona, nimua na taluutuni te kisu utogho.” Mi tana bona vaghana tua keri, na matana te davora me reireioli, soko ge udukolua Jesus tana halautu.
MAR 11:1 Jesus mara nina vaovarongo tara tona va i Jerusalem, mara dutuvira tua erua na komu i Bethphage mi Bethany tana ghotu ni Olive. Jesus te holora mai tatana erua nina vaovarongo me bosa vanira,
MAR 11:2 “Koro tona tana komu keri ta righia va, mi kakeri koro righi sodoa na dale donkey tara pitia, te mua haghelia mua siki sakai. Koro toghia, mo koro holaa mai tagua.
MAR 11:3 Ma ge siki sakai ke huatighau, ‘?Na hava toro gonia?’ mo koro bosa vania, ‘Na vunaghi te liona, me ke mina so ge ke nia vetena mai.’”
MAR 11:4 Ma rogaira toro tona moro righia na dale donkey tara pitia i lilighina na halautu i matenaghona na vale. Moro vuivuni ni toghiana,
MAR 11:5 na balu mane tara tughuru igaa tara huatira, “?Na hava koro ghuania ge oro toghia na donkey keri?”
MAR 11:6 Ma rogaira toro bosai vanira na lei bosa te bosai vanira tua Jesus, ge ra lubatia vanira.
MAR 11:7 Gaira toro lavia vaa ta Jesus, moro saroa nia na kuikuvidira ge ke sopou a Jesus i vuvungana na donkey.
MAR 11:8 Mana vuresubo tara vorahighinighi didira na tivi tana halautu, mara subo ghua tara toka ghaba ni niuniu ge kara vorahaghinighi tana halautu.
MAR 11:9 Na vure tara idevia a Jesus, mana balu tara tumuria tara ghaeghahe mara ghaghua, “Hosanna! Holohabaa God! God te vautoa gaia te mai tana ahana.
MAR 11:10 Vautoa na kinakabuna ke mai, na vaivarina David. Holoutoa va God i kokou tana parako.”
MAR 11:11 Jesus te sara tua i Jerusalem me va haghe tana Valetabu, ge vaevane tetetei na lei totobo i lokana. Me mua kabu daro na pukuna te nulavi tua, me tona kolura nina vaovarongo vaa i Bethany.
MAR 11:12 Mete roropo ghana ge ra sania i Bethany, ma Jesus te vitolo.
MAR 11:13 Me righia halahaua va na ghai tara holoa nia na fig, te lodu ngangata na raurauna, ge va saravia me mua righi sodoa siki vavanga itatana, mana raurau vamua, na pukuna te mua sara mua nina bona ni vangagha.
MAR 11:14 Ma gaia te varangaa me ghaghua, “Te vuivuni taeni, ke mua ghoi ghania ghua ahei na vavangamu.” Mara nina vaovarongo tara rongovia te bosaa.
MAR 11:15 Tana bona tara sara haghe i Jerusalem, Jesus te va haghe ta nina valetabu God. Me righira na vure tara sabisabiri mara pelupelu igaa. Keri ge ghuruhorura tara sabisabiri maia tara pelupelu. Gaia te boki taovaghinighi na beladira tara kasa rongo vania na Valetabu, mana malei sopoudira na vure sabiri bola ni sukaghi.
MAR 11:16 Me hove pungisia ghua ahei ke ghoi mai nia sabiri pe ke pelua siki totobo igaa.
MAR 11:17 Soko ge taraira tara kokolu tua igaa, me vanira, “Na gegere tabu te bosaa, ‘Nigua na Valetabu tara holoa nia na vale ni kokoeliulivuti didira na lei tinoni ni maramana.’ Hauvaa mau nea ge didira na vatei polo rana gito.”
MAR 11:18 Ma rana manesukaghi kamanagho ma gaira na manetarai ni vetena nina Moses tara rongovia, ge ra kenea ivei kara nea ge kara matea Jesus, na pukuna tara mataghunia, na pukuna na vure subo tara liona ngangata nina tarai Jesus, kara ghoi kanahaghinira gea.
MAR 11:19 Mi tana nulavi, Jesus kolura nina vaovarongo tara rughuhoru sania i Jerusalem.
MAR 11:20 Mi roropo ghana, gaira tara ghoi sakusakutua tana halautu mara righia na ghai na fig te varangaa Jesus ka, te sasagha tua.
MAR 11:21 Peter te ghanaghana olia nina kokoe a Jesus te bosai, ge bosa vania, “Tarai, vaevanea! Na ghai na fig to varangaa ka, te sasagha me mate tua.”
MAR 11:22 Ma Jesus te bosa tughu vanira me ghaghua, “Kau taluutunia God.
MAR 11:23 Inau tu bosa vanighau, ahei ke taluutuni me ke mua loghoa na ghanaghana ruarua ke, me ke tangomana na bosa vaniana na ghotu keri, ‘Ko tughuru mo ko tona tana tahi!’ Ma God ke gharadua na ghotu te vaghaa tau bosaa.
MAR 11:24 Mana pukuna keri ge ku bosa vanighau, ahei ke nongia siki totobo nia na kokoeliulivuti me ke puku ni taluutuni, God ke nea na hava te nongia itatana.
MAR 11:25 Tana bona kau kokoeliulivuti, ma kau rutu vania so siki sakai ke, kau diki talukehai vania na paluna, ge a Tamamiu i kokou ke talukehai vanighau ghua na palumiu.”
MAR 11:27 Ma Jesus mara nina vaovarongo tara ghoi pulohi i Jerusalem mara va haghe tana Valetabu. Na lei manesukaghi kamanagho, mana lei manetarai ni vetena nina Moses, ma rana balu mane nagho ghua tara mai ta Jesus.
MAR 11:28 Mara huatia, “?Ahei te vetenagho ge o ghuruhoruara na lei tinoni tana Valetabu? ?Ahei te hegho na maana ni gehetiani na lei totobo raini?”
MAR 11:29 Ma Jesus te bosa tughu vanira, “Inau ku diki huatighau nia a sakai na huahuati, kau bosatughua ke, ge ku bosaa vanighau ahei te heu mai na maana ni neani na lei totobo raini.
MAR 11:30 ?Kau bosa vaniu, ahei te vahea a John Vulitabu na maana ni vulitabuadira na lei tinoni? ?A God, pa siki tinoni vamua?”
MAR 11:31 Mara sopa hughuhughu heghedira te vaghaa eni, “Ge ka bosa, ‘A God te vahea maana’ ka ghaghua ke, gaia ke bosa vanighita, ‘?Na hava na pukuna ge au mua taluutunia nina tarai a John Vulitabu?’
MAR 11:32 Pa, ge ka bosa, ‘Na tinoni vamua te vahea na maana, ka ghaghua ke, mana vure subo kara rutu vanighita.’” Ara mataghunira na vure subo na pukuna gaira udolu tara taluutunia John na prophet utuni nina God.
MAR 11:33 Vaho ge ara bosa tughu vania, “Ighai tai mua ghilalaa.” Ma Jesus te bosa vanira, “Ku mua bosaa vanighau ghua ahei te vaheu mai na maana ni goniani na lei totobo raini.”
MAR 12:1 Ma Jesus te bosa vanira na bosa vavaghaha eni. “Sakai na tinoni te subai nina vuavua ni grape ta nina leghai. Vaho ge gonia na peo talighutia na leghai. Keri ge ghelia na gilu tana vatu na vatei bita wine, me ghoi kisua na vale ni vatogha. Soko te vaghaa eni, ge kenera na balu tinoni ge kara mai lutu, ma kara righitaonia na leghai. Murina vaho eni ge tona va tana komu te hau ngangata.
MAR 12:2 “Tana bona te saravia na bongi ni vahikoluani na vavanga tara mada, ge nia vetena nina tinoni ni lutu ge ke va holai na tunuvana.
MAR 12:3 Tana bona te va sodora arahei tara righitaonia na leghai ka, ra lotia mara labua ge ra vetena oli leaa vaa tana vunaghina.
MAR 12:4 “Murina keri, na vunaghi te loghoa na leghai te ghoi vetenaa so sakai nina tinoni lutu. Mara labua na uluna mara lavimamaana.
MAR 12:5 Ma gaia te ghoi nia vetena so sakai nina tinoni lutu mara labumatea. Me ghoi vetenara so na balu. Mara ghoi nera so iga, ra labura na balu mara matera na balu.
MAR 12:6 Sakai vamua na tinoni te ghana olia, na puku ni dalena te dolovi ngangataa. Keri vaho ge nia vetena, na pukuna te ghanaghana ke, ma kara talumavaa.
MAR 12:7 “Mi tana bona tara righia mua ka, mara padapada koukolu heghedira, ‘Aeni dalena na tinoni te loghoa na leghai, mai ma ka matea, mi ghita tua ka loghoa na leghai.’
MAR 12:8 Keri vaho ge ara lotia, mara labumatea, mara holaa na hulina mara sonia i pari murina na leghai.”
MAR 12:9 Soko te vaghaa keri, ge huatira Jesus, “?Na hava ke nea na tinoni te loghoa na leghai vanira na vure tara righitaonia vania? Ke tona gaia me ke labumatera na vure dika kiri, vaho ge ke ghoi vahera na vure keha ge kara righitaonia vania.
MAR 12:10 Ighau tau mua idumia mua na hava tara gerea tana gegere tabu, ‘Na vatu ngasi tara ngelea na lei tinoni kisu vale, te liliu ni puku ni vatu itaeni.
MAR 12:11 Aeni nina lutu Lord God, te haeharegha na vaevaneana.’”
MAR 12:12 Na lei habadira rana Israel tara liona na lotiana Jesus, na pukuna tara ghilalaa na bosa vavaghaha eni ke, te bosa kalera nia. Mara mua lotia, na pukuna tara mataghunira na vure subo. Mara tona sania vamua.
MAR 12:13 Murina eni, na lei Pharisee maia na vure tara taonia na vunaghi haba Herod Antipas tara vetenara vaa ta Jesus na balu vure ge kara tabotaboa.
MAR 12:14 Ra mai ta Jesus ge ra bosa vania, “Tarai, ighai tai ghilalaa na totobo to bosai te maemane me utuni, maia to taraira na vure nia na lei totobo God te lioni ge kara nei. To mua mataghunira na vure, mo nia tarai vamua na hava te utuni ta God. ?Ko bosaa vanighai mai, ta dida na vetena ke, me uto sono ge kai sonia na takisi vania Caesar na vunaghi haba ni Rome, pe taho?”
MAR 12:15 Jesus te ghilalara tara liona na pegoana me ke bosa hahi, ge bosa vanira te vaghaa eni, “?Ivei tea ge au liona na pegoagu? Kau heu mai na rongo mu ku righia.”
MAR 12:16 Ra holaa vania mai sakai na rongo, me righia ge huatira, “?Ahei na totoghalena mana ahana igaa?” Mara bosa vania, “A Caesar.”
MAR 12:17 Keri ge bosa Jesus me vanira, “Kau vahea a Caesar na hava te nina Caesar, ma kau vahea God na hava te nina God.” Mara nia hare ngangata na pukuna te manahani na bosa tughu.
MAR 12:18 Mi murina eni na balu tinoni itadira na ovu ni Sadducee tara mai ta Jesus. Tara mua taluutunia na tughuruoli tana mate, mara tabotaboa Jesus mara ghaghua,
MAR 12:19 “Tarai! Moses te gerea na vetena eni, ‘Na mane ke mate sania tauna me ke mua logho dalena ke, ma tahina ke ghoi tauna so na vaivine keri, me ke vahuhu gari ke, mana gari eni te vagha na dalena a hoghona te mate, me ke tona lavaghinia nina vinavahuhu.’
MAR 12:20 Me vaghaa eni, e vitu tamahoghoni igaa. Mana kamanagho te tauna sakai na vaivine, me mua logho dalena mua ka, me mate tua.
MAR 12:21 Me ruani na vahuhu te ghoi tauna so na vaivine, ma gaia ghua te mua logho dalena, me mate. Me toluni na vahuhu te ghoi tauna so, me mate.
MAR 12:22 Ma gaira ra vitu tamahoghoni udolu tara tauna na vaivine, me taho siki sakai tadira ke vahuhu dalena itatana. Mi murina, na vaivine ghua te mate.
MAR 12:23 ?Mi tana bona God ke tughuruvaghini olira tana mate, ahei tadira na lei tamahoghoni ke tauna na vaivine keri?”
MAR 12:24 Ma Jesus te bosa tughu me vanira, “Ighau tau mua ghilalaa na hava te bosaa na Gegere tabu, mau mua ghilalaa ghua nina maana God.
MAR 12:25 Tana bona na lei tinoni kara tughuruoli tana mate kara mua taulaghi, kara vaghara vamua na lei angel ni kokou.
MAR 12:26 Te vagha, na tughuruoli tana mate, au idumia so na tutuguna Moses mana tautalu te vavu, God te bosa vania Moses, ‘Inau God nina Abraham ma Isaac ma Jacob.’
MAR 12:27 Ma God eni ke, na mua didira na God na vure tara mate, ma didira vamua tara vola. Keri ke, mau hahi ngangata tana ghanaghanamiu.”
MAR 12:28 Sakai na manetarai ni vetena nina Moses te sopou igaa, me rongovia na hava te bosaa Jesus vanira na lei Sadducee. Te ghilala nina bosatughu Jesus te uto ngangata. Keri ge huatia, “?Ivei tadira nina lei vetena Moses te hava vule vaa?”
MAR 12:29 Keri ge bosatughu vania, “Moses te bosaa te vagha eni, ‘Ighau na vure ni Israel, kau vaovarongo uto mai! God dida na maghutu ke, agaia vamua te God.
MAR 12:30 Kau dolovia God nimiu na maghutu nia na tobamiu soko, nia na tarungamiu soko, nia na ghanaghanamiu soko, maia na lagamiu soko.’ Aeni na vetena te haba vaa tadira na lei vetena soko.
MAR 12:31 Me ruani na vetena te haba ke, te vagha ghua eni, ‘Kau dolovira mughua ghamiu na komukolu te vagha tau dolovighau heghemiu.’ Taho siki vetena ke haba vulera erua na vetena raini.”
MAR 12:32 Mana tinoni te bosa tughu me vania Jesus, “Tarai, e utuni ngangata sughua, na hava to bosaa ke, te taho tua siki God keha ma sakai vamua.
MAR 12:33 E utuni ghua ge ka dolovia mughua God nia na tobada soko, nia na tarungada soko, nia na ghanaghanada soko, maia na lagada soko. Me utuni sughua ghua ge ka dolovira na vure vagha ta dolovighita hegheda. Erua na vetena raini toro haba vulei na lei sukaghi kekerei ni maumanu, mana balu sukaghi kehakeha ghua vania God tana Valetabu.”
MAR 12:34 Jesus te ghilalaa nina na bosa tughu na mane te gonia na huahuati, te maemane keri ge bosa vania, “Inau tu bosa vanigho, o mua hauvia na kinakabuna God.” Murina eni, me taho ghua siki tinoni ke ghoi tangomana na huatiana nia siki huahuati.
MAR 12:35 Murina eni Jesus te taraira na vure subo lokana na Valetabu. Ge bosa vanira, “?Ivei tea ge ra bosa na lei manetarai ni vetena nina Moses ke, ma Christ eni ke, na vaivarina vamua na vunaghi haba David?
MAR 12:36 Na Tarunga Tabu te vahea na ghanaghana a David ge bosa te vaghaa eni, ‘A Lord God te bosaa vania nigua na Lord, ‘Ko sopou tana pala madologu ge ko vunaghi koluu ritini ge ku taluhorura ghamua na levunimate ge kara vaghara na malei tuturi ni tuamu.’ ’
MAR 12:37 ?Ke vagha a David te holoa nia Lord na Christ ke, mi vei tea ge na Christ ge vaivarina ghua David?” Na vure subo tara nia togotogo ngangata na hava tara rongovia.
MAR 12:38 Tana bona Jesus te taraira na vure subo, ge bosa vanira te vagha eni, “Kau bei taonighi gea na nilabudira na lei manetarai ni vetena nina Moses. Ra haghelighi na lei pupulu tabu, mara sakusaku tua va tana bona ni sabisabiri tara liona ge kara righi vaughilaladira na vure subo ma kara taluhabara.
MAR 12:39 Tana bona tara tona tana vale kokoeliulivuti ni Jew pi tana tabatu ke, tara vilighi na malei sopou te haba.
MAR 12:40 Gaira tara pegopegora mara lavighi didira na lei hegohego na lei matesasani. E daro ngangata didira na kokoeliulivuti, ge kara ghanaghanara nia tara tinoni tabu. Na lei tinoni raini ke, God ke vahera na totoro sule ngangata i kise.”
MAR 12:41 Jesus te sopou lilighina na vatei sonirongo ni Valetabu, me vaevanera vaa na vure tara sonia igaa didira na heveioli. Subo ngangata na vure lologho tara mai sonia na rongo te sule.
MAR 12:42 Ma Jesus te righia ghua sakai na vaivine matesasani te haghe mai, me sonihaghea na rongo pile kikia, te kaekagena sakai na seleni vamua.
MAR 12:43 Soko ge holora nina vaovarongo Jesus, me bosa vanira te vagha eni, “Na hava ku bosaa vanighau nia eni ke, te utuni. Na vaivine matesasani eni te sosoni vulera gaira tara mai sonighi didira rongo ni heveioli.
MAR 12:44 Na pukuna na vure lologho tara sonighi na rongo te au itadira. Mana vaivine eni ke, te sonia vamua na rongo te loghoa, me mua ghoi loghoa ghua siki rongo ke au, ge ke nia pelu ghana vanga.”
MAR 13:1 Tana bona Jesus te rughuhoru sania na Valetabu, a sakai tadira nina vaovarongo te ghaghua vania, “Tarai, ko righia! A sughua vaho na utoutoni na lei vatu mana lei vale raini!”
MAR 13:2 Ma Jesus te bosa tughu, “Ighau tau righighi na lei vale sule raini. Taho siki vatu ke ghana olia tana malana; gaighi udolu kara hurakei ma kara dudura horu.”
MAR 13:3 I murina vasoo eni, a Jesus te sopou tana ghotu ni Olive, paleva levuna na boboko i Kidron lilighina na Valetabu, tana bona Peter, James, John ma Andrew tara mai heghedira itatana mara ghaghua vania,
MAR 13:4 “Ko bosaa vanighai, ke ghuanigha kara kale na lei totobo raini, mana hava siki vaughilala ke kale inaghoni ge kara kale.”
MAR 13:5 Ma Jesus te ghaghua vanira, “Kau righitaonighau, ke mai gea siki sakai me ke pegoghau.
MAR 13:6 Subo kara mai tana ahagu ma kara ghaghua, ‘Inau na Christ!’ Kara pegora na lei tinoni ge kara hahilaghira.
MAR 13:7 Ke bei gunaguna gea na lokamiu, kau rongovia na maiadira na lei malaghai te dutu mai tua, mana rongorongo ni veitotoghoni ghua tana lei komu hau. Na lei totobo raini kara diki kale mughua, hauvaa me mua sara mai mua na bongi sosoko.
MAR 13:8 Na lei kema kara veilalabui, mana lei komu ghua kara veitotoghoni. Na anu ke kale tana lei komu, maia na ngengere. Na lei totobo raini ke, na vuivunina vamua na totoro mana vahaghitaili, te vaghaa na vaivine te vahaghitaili tana bona ni vahuhu.
MAR 13:9 “Ma vanighau ighau, kau righitaonighau! Na pukuna kara lotighau ma kara lavighau vaa tana dete, ma kara ramusighau ilokani didira na lei vale kokoeliulivuti ni Jew. Ma kau tughuru tana matadira rana vunaghi haba maia rana haba na pukuna tau tughunitatea vanira na Rongorongo Uto.
MAR 13:10 Mi naghona ge ke sara mai na bongi sosoko ke, kara diki tughunia vanira ghua na Rongorongo Uto na lei tinoni soko tana maramana.
MAR 13:11 Mi tana bona kara lavighau vaa tana dete, kau bei nia ghaghua gea na hava kau va bosaa. Mi tana bona ke sara mai na bona ni dete, kau bosa tatea vasoo na hava ke mai tana liomiu. Na pukuna na hava kau bosaa, te mua nimiu na bosa heghemiu, na Tarunga Tabu ke vaheghau mai.
MAR 13:12 “Na lei tinoni kara lavira na lei hoghodira vanira vaa na levunimate ge kara matera, vaghaa ghua na lei tamadira kara nera iga na lei daledira. Mana lei gari kara nira sika, ma kara kanahaghinira, ma kara nera ge kara matera na lei tamadira mana tinadira.
MAR 13:13 Subo kara nighau sika ma kara kanahaghinighau na pukuna tau saritaoniu. Ma hei vamua te taetabe ngasi me ke va sara tana bongi sosoko, agaia keri ke lavia na vola kasila.”
MAR 13:14 Ma Jesus te ghoi bosa vanira soo te vaghaa eni, “Siki bongi kau righia na totobo mamataghugha ke tughuru tana bona te mua manana ge ke tughuru igaa.” (Ighau tau iduidu: kau ghilala utoa na ghanaghana igaa!). “Mi tana bona vaghana keri, arahei tara ghahara tana bubulo i Judea kara sama dato tana lei ghotu.
MAR 13:15 Ma hei ke ghahaa tana vouvotu ni valena ke bei ghoi sama haghe gea me ke va lavia siki nina totobo tana valena.
MAR 13:16 Mana tinoni ke lutu ta nina na leghai, ke bei ghoi oli gea tana valena me ke va lavia nina na pupulu.
MAR 13:17 Mi tana lei bongi vaghani rakiri, e vatei aroviadira na lei vaivine tara bohe, mara dalea boubou, mara veisusui.
MAR 13:18 Kau kokoeliulivuti vania God ge ke bei kale gea na lei totobo raini tana bona ni bihi mana maraghata!
MAR 13:19 Na pukuna na lei totobo te vahaghitaili kara kale tana lei bongi rakiri, vulei vaa na hava tara kale mai tua tana maramana, vuivuni tana bona God te gonia mai tua me riti taeni. Mi murina keri ke mua ghoi kale ghua siki totobo tara vaghai rakiri.
MAR 13:20 Hauvaa, na pukuna God ke dolovira nina vure te vilira tua ke, me ke vuhi kehai na balu bongi ni vahaghitaili, na pukuna ke mua tangomana na vola siki sakai, ge teke mua vuhi kehai na balu bongi.
MAR 13:21 “Ma siki sakai keba bosa vanighau, ‘Aeni gaia na Christ!’ pa, ‘Gaia keri!’ Kau bei taluutunia gea.
MAR 13:22 Kara sivuragha mai tana ngiha na lei prophet sorisori maira na lei Christ sorisori, ma kara gonighi ghua na lei butuli te haeharegha, ge kara pego tangomanara nia nina vure te vilira tua God.
MAR 13:23 Kau righitaonighau! Inau tu diki bosai vanighau na lei totobo raini, i naghona ge ke sara mai na bona ni bongi.”
MAR 13:24 Ma Jesus te bosa vanira, “Mi tana lei bongi murina na gunaguna mana vahaghitaili, ‘na aho ke pungi, mana vula ke mua marara,
MAR 13:25 mana lei veitughu i kokou kara tumu horu mai, mana lei maana i kokou kara alealei.’
MAR 13:26 “Mi kakeri vaho ge ke tate na Dale Tinoni ke mai i lokana na ghobaghuli nia na maana mana rongoragha te sule.
MAR 13:27 Vaho ge ke nira vetena va na lei angel tana vati na piuna na maramana, ge kara vahikolura nina vure vivili God tana lei komu i lokana na maramana.”
MAR 13:28 “Kau righia vaa na ghai tara holoa nia na fig, ke talu vaughilala vanighau. Tana bona ke pururu ke, kau ghilalaa te dutu tua na bona ni ara.
MAR 13:29 Me vaghaa ghua keri, kau righighi ke kale na lei totobo raini ke, kau ghilalaa te vuivuni tua na vahaghitaili, mana bona ni bongi te dutu mai tua.
MAR 13:30 E utuni inau tu bosa vanighau, ‘Na vavata eni ke mua taghaa mua me ke kale tua na lei totobo raini.
MAR 13:31 Na parako mana pari koro taghara, mana lei bosagu kara ghaha kasilaa.”
MAR 13:32 “Taho ahei ke ghilalaa na bongi pana bona ni aho vaghana ke mai. Taho ghua na lei angel i kokou, me taho ghua na Dale, na Mama heghena vamua te ghilalaa.
MAR 13:33 Kau dai ma kau vatoghaa, tau mua ghilala ke ghuanigha ke poso na bongi ku oli mai iga.
MAR 13:34 Mana oliagu mai ke vaghaa na tinoni te tona va tana komu hau, me sopa vahera na lutudira nina na lei tinoni lutu, me talua te righitaonia na mataula ge ke vatoghaa na oliana mai.
MAR 13:35 Kau righitaonighau, na pukuna tau mua ghilala ke ghuanigha ke oli mai na vunaghi ni vale, ke mai gea tana nulavi, pi tana bongi hau, pi tana labota, pi tana sogha ni aho.
MAR 13:36 Ke mai ribehaghi gea me ke topoghau kau maturu.
MAR 13:37 Mana hava tu bosaa vanighau itaeni, inau tu bosaa vanighau udolu. Kau vatoghaa!”
MAR 14:1 Erua na bongi i naghona na Gougonu ni Lovovule, mana Gougonu ni Berete Gulu, na lei manesukaghi kamanagho mana manetarai ni vetena nina Moses, tara kenea ivei kara nea, ge kara loti poloa ma kara matea Jesus.
MAR 14:2 Ma gaira tara ghaghua, “Ka bei nea tana bona ni gougonu, na pukuna kara gunaguna gea na vure subo.”
MAR 14:3 Jesus te ghaha tana valena Simon i Bethany, na mane te marabu oli mai tana kuhu. Mi tana bona tara sopou horu ni vanga, sakai na vaivine te haghe mai. Gaia te holaa na popo vatu tara holoa nia na alabaster, te vonughia na kokolo uruurua te dato ngangata na matena. Agaia na vaivine te hangavia, me kovalaa tana uluna Jesus.
MAR 14:4 Balu itadira tara righia, mara rutu vania na vaivine. Mara ghaghua heghedira, “?E ghua ge sonileaa na kokolo?
MAR 14:5 Na kokolo uruurua keri te dato ngangata na matena, ge teke nia sabiri ke, me ke holaa iga na rongo te sule, me ke tuvalira nia rana bona.” Kakeri ge ra koehorua na vaivine.
MAR 14:6 Vaho ge bosa vanira Jesus, me ghaghua, “Kau sania iga, na pukuna te gonia na totobo te uto.
MAR 14:7 Ighau kau tangomana na hangaadira rana bona, ivei na bona ia kau liona. Na pukuna tara ghahara haia itamiu. Mi nau ku mua ghaha kolughau ke daro ni bona.
MAR 14:8 Na hava te gonia na vaivine eni ke na totobo te uto, te gonidilaa na huligu vania na bekuagu.
MAR 14:9 E utuni inau tu bosaa vanighau nia eni, mi tana bona kau ladavaghinia na Rongorongo Uto tana maramana talighu, mana gehegehe te nea na vaivine eni, ke nia lada ghua, na vatei ghanaghana oliana nia.”
MAR 14:10 Judas Iscariot, gaia sakai itadira ra hangavulu rua na manevetena, te tona itadira rana manesukaghi kamanagho, me bosa vanira ge ke peroa Jesus.
MAR 14:11 Mi tana bona, rana manesukaghi kamanagho tara rongovia eni, agaira tara togotogo ngangata. Mara baubahu vania ge kara vahea na rongo. Mete vuni kakeri, gaia te vuivunia, na keneana ivei ke nea ge ke lubatia Jesus tana limadira.
MAR 14:12 Mi tana vuivuni ni bongi, ge kara ghania igaa na berete te taho iga na yeast, rana Israel tara matea na dale sheep vaolu, na vatei vanga tana Gougonu ni Lovovule. Ma rana vaovarongo tara huatia Jesus, “?Ivei to liona, kai va gonidilaa iga, ka ghania na vanga nulavi ni Lovovule?”
MAR 14:13 Ma Jesus te bosa vanira erua nina vaovarongo, me ghaghua, “Koro tona tana komu sule i Jerusalem. Mi tana bona koro sara iga ke, igeva koro topoa na mane te hungia na popo ni beti. Koro saritaonia.
MAR 14:14 Agaia ke va haghe tana vale. Vaho ge koro topoa na puku vale, mo koro huatia nia na voki, ka ghania ga na vanga ni Gougonu ni Lovovule.
MAR 14:15 Gaia ke lavi dato ghau, ge koro righia na voki te gonidila tua. Mi kakeri koro gonidilaa iga na vanga.”
MAR 14:16 Rogaira toro tona, moro righia na lei totobo te vaghaa te bosai vanira tua Jesus. Vaho ge ro gonidilaa iga na vanga.
MAR 14:17 Mi tana bona Jesus marana nina manevetena tara vanga koukolu tana nulavi keri. Gaia te bosa vanira, “Sakai tamiu te vanga koluu itaeni, agaia ke perou.”
MAR 14:19 Mi tana bona Jesus te bosaa keri, nina manevetena tara dikalio. Mara sopa ghaghua vania Jesus, “?E mua inau ku perogho?”
MAR 14:20 Ma Jesus te bosa tughu vanira, me ghaghua, “Sakai itamiu, te vanga koukolu itagua tana popo.”
MAR 14:21 Ma gaia te bosa vanira ghua te vagha eni, “Inau na Dale Tinoni ku mate te vagha tara gerea tua tana gegere tabu. E vatei aroviana na tinoni keri, te lubatiu vanira ghagua na levunimate. E uto vania va ge kara bei vahua mai tana maramana, na pukuna gaia ke topoa na totoro te au vaa.”
MAR 14:22 Mi tana bona tara vanga, Jesus te holaa na berete, me holoutoa God. Me ngitia, me vahera nina vaovarongo, me ghaghua, “Tabea, ghania! Aeni na huligu.”
MAR 14:23 Keri ge tabea na seu, me bosautoa God, me vahera nina manevetena, ma gaira udolu tara inu iga.
MAR 14:24 Ge ghaghua, “Aeni gaia na ghabugu ke tave vanighau ma vanira tara subo, me ngasilia nina baubahu God, vanira nina vure.
MAR 14:25 Inau tu bosa utuni, inau ku mua ghoi inuvia ghua na wine eni, ritini na bona keri ke sara mai, ku inuvia na wine vaolu tana kinakabuna God.’”
MAR 14:26 Vaho ge ra lingea na linge ni holoutoana God, mara rughuhoru tona tana ghotu ni Olive.
MAR 14:27 Ma Jesus te ghoi bosa vanira ghua me ghaghua, “Ighau udolu kau havukaghi ma kau saniu heghegu, te vagha te bosaa na gegere tabu, ‘God ke labumatea na mane righitaoni sheep, mana lei sheep kara havukaghi kolili.’
MAR 14:28 Mi tana bona inau ku tughuruoli mai tana mate, inau ku diki tona, ku idevighau va tana bubulo i Galilee.”
MAR 14:29 Ma Peter te bosa vania me ghaghua, “Sakai vamua gaira na lei vaovarongo kara sama sanigho, mi nau ku mua tangomana na sama saniamu.”
MAR 14:30 Ma Jesus te bosa vania Peter me ghaghua, “Inau tu bosa utuni vanigho, geva tana bongi eni, ke mua rua mua na tangiana na kokoroko, mi ghoe ke tolu tua na niagu hughu, ko bosaa, to mua ghilalau!”
MAR 14:31 Ma Peter te bosa sule vania me ghaghua, “Sughua ku ba nigho mate kolugho, mu ku mua bosaa tua, ‘Tu mua ghilalagho!” Ma gaira udolu rana vaovarongo tara bosa ghua te vaghaa.
MAR 14:32 Ma Jesus kolura nina vaovarongo tara sara tua tana bona tara holoa nia Gethsemane, ge bosa vanira me ghaghua, “Kau sopou iani, mi nau ku va kokoeliulivuti.”
MAR 14:33 Ma gaia te lavira Peter ma James ma John kolua. Jesus te vuivuni ni dikalio ngangata tana hava ke kalea.
MAR 14:34 Ma gaia te bosa vanira ara tolu na vaovarongo, “Na dikalio te sule ngangata itagua, me dutu ni mateagu. Kau kabu iani, ma kau dai.”
MAR 14:35 Agaia te sakusakutua keha pile, ge poghotao me kokoeliulivuti, “Tamagu, ge teke ba tangomana ke, mo ko bei lubatiu gea tana vahaghitaili eni.
MAR 14:36 Tamagu, taho siki totobo ke vahola vanigho. Ko bei lubatiu gea ge ku vahaghitaili te vagha eni. Ma sakai vamua, ko bei taonia gea na hava tu liona inau, mana hava vamua to liona ighoe.”
MAR 14:37 Ma Jesus te pulohi mai tadira ra tolu nina vaovarongo me righira tara maturu, ge bosa vania Peter, “?Simon, to maturu so? ?Ivei tea, ko mua tangomana na dai koluagu ta sakai na bona ni aho?
MAR 14:38 Kau rarai, ma kau kokoeliulivuti, ge kau bei tumu gea tana tabotabo. Na tarungamiu te liona, mana hulimiu te labe.”
MAR 14:39 Jesus te ghoi pulohi so na va kokoeliulivuti, me ghoi bosai so na hava te diki bosai tua ta nina kokoeliulivuti.
MAR 14:40 Ma gaia te ghoi pulohi mai, me righira tara maturu so, na pukuna te toro ngangatara na haga maturu. Mi tana bona te raraihira, gaira tara mua ghilala na hava kara bosa vania nia.
MAR 14:41 Mi tana pulohiana mai e toluni na bona te va kokoeliulivuti, gaia te righira tara maturu so, ge bosa vanira, “?Au maturu soo? E manana tua, na bona ni aho te sara tua. Na Dale Tinoni kara lubatia tana limadira na lei tinoni tangohahi.
MAR 14:42 Tughuru! Mai ma ka tona. Gaia ke perou te sara mai tua.”
MAR 14:43 Mi tana bona Jesus te kokokoe so, Judas te mai tadira. Agaia sakai tadira ra hangavulu rua na manevetena. Me subo na vure tara mai kolua, tara tabei na isi mana kadu. Rana manesukaghi kamanagho, mana lei manetarai ni vetena nina Moses, kolura na balu mane huhuli ni Jew, tara nira vetena mai.
MAR 14:44 Judas te diki vahera na kokokoe na vure subo, te ghaghua, “Ahei tua, kau righia ku nonginongia, agaia keri na tinoni. Kau lotia ma kau lavikehaa.”
MAR 14:45 Judas te sakutua va ta Jesus, me ghaghua, “Tarai!” ge nonginongia.
MAR 14:46 Ma gaira tara mai, mara lotia Jesus.
MAR 14:47 Mi tana bona vaghana keri, sakai tadira rana nina vaovarongo Jesus, te tughuru dutuvia te sua horua nina na isi, me kamokeha na kulina nina seka na puku ni sonisukaghi.
MAR 14:48 Ma Jesus te bosa vanira, me ghaghua, “?Ivei tea, na tinoni tangohahi inau, ge au tabei mai na isi mana kadu, ge kau mai lotiu?
MAR 14:49 Tughu bongi, inau tu taraighau tana Valetabu. ?Na hava na pukuna, ge au mua tabeu iga? Mana lei totobo tau nei, na gegere tabu te bosaa, ge ke kaleu tua inau.”
MAR 14:50 Ma rana nina vaovarongo tara mataghu mara samasania.
MAR 14:51 Ma sakai na garimane te taonia Jesus. Te pipisi vamua. Gaira tara tabea,
MAR 14:52 me iri, me kaluba itadira, ma nina pipisi te kutu horu, me sama soesole me tona.
MAR 14:53 Gaira tara lavia Jesus vaa tana valena na puku ni sonisukaghi. Rana lei manesukaghi kamanagho, na lei manetarai ni vetena nina Moses, kolura na balu mane huhuli tara savukolu iga. Na ovu ni tinoni raini tara holora nia na ovu ni dete.
MAR 14:54 Peter te saritaonira, mete mua sakutua dutuvira, na pukuna te mataghu. Mi tana bona gaia te saravia na bebete ni vale, gaia te madiru kolura na malaghai tara righitaonia na vale.
MAR 14:55 Gaira na ovu ni dete, tara kenekenea siki tutugu te manana ge kara matea nia Jesus. Hauvaa mara mua topoa.
MAR 14:56 Subo na tinoni tara bosai na lei tutugu sorisori vuvungana Jesus, ma didira na lei tutugu tara sopa kehakeha.
MAR 14:57 Balu tinoni keha ghua tara tughuru so iga, tara bosa sorisori mara ghaghua,
MAR 14:58 “Ighai tai rongovia gaia te ghaghua, ‘Inau ku durakea na Valetabu na malei lima ni tinoni, mi lokani e tolu na bongi, inau ku tughuruvaghinia na Valetabu vaolu, te mua malei lima ni tinoni.’”
MAR 14:59 Mana lei tutugu raini te mua sakai tee.
MAR 14:60 Mana puku ni sonisukaghi te tughuru dato i naghodira na ovu ni dete, ge huatia Jesus, “?Ivei tea ge o mua bosa tughu vanira na vure raini tara hurugho?”
MAR 14:61 Jesus te beto nina so, me mua bosaa siki bosa. Mana puku ni sonisukaghi te ghoi huatia so, “?Ivei tea, ighoe a Christ dalena God?”
MAR 14:62 Ma Jesus te bosa tughu vania, me ghaghua, “Eo, inau! Geva kau righia na Dale Tinoni ke sopou tana madolona God puku ni maana, me ke ghoi horu mai i kokou vuvungani na lei ghobaghuli.”
MAR 14:63 Mi tana bona na puku ni sonisukaghi te rongovia eni, ge rutu sule ngangata, me rosia nina pupulu. Ge ghaghua vanira, “Ka mua ghoi kenea ghua siki tutugu itatana siki sakai,
MAR 14:64 na pukuna tau rongovia heghemiu tua nina na bosa tabo. ?Na hava tau ghanaghanaa?” Ma gaira udolu tara ghaghua, “Te manana ge ke mate.”
MAR 14:65 Na balu tara angusua, mara piti pungisia nia na tivi na matana. Soko, ge ra tapoa mara ghaghua, “?Ge toko puku ni dalena God ke, ko bosa vanighai ahei te tapogho?” Mi murina eni, rana malaghai tara lavia mara ghoi labua.
MAR 14:66 Mi tana bona tara detea Jesus, Peter te ghahaa so tana bebetena na valena na puku ni sonisukaghi. Sakai na vaivine ghairau te mai kakeri.
MAR 14:67 Me righia Peter te madiru nina lilighina na lake, ge bosa vania, “Ighoe ghua sakai itadira tara nia udukolu Jesus ni Nazareth.”
MAR 14:68 Ma Peter te bosa vania, “Taho! U mua ghilalaa na hava to bosaa.” Vaho ge tughuru dato me gharadu va tana mataula haghena na peo. Mi tana bona vaghana keri na kokoroko te tangi tua.
MAR 14:69 Mana vaivine vaghana so keri te ghoi righia so a Peter, ge bosa vanira na vure iga me ghaghua, “Inau tu ghilalaa na tinoni eni, gaia sakai tadira.”
MAR 14:70 Peter te ghoi hughu so me ghaghua, “Taho! Inau tu mua ghilala na tinoni keri.” Me mua hauvaa so, na balu tinoni tara tughuru iga tara bosa vania mara ghaghua, “E utuni. Ighoe sughua sakai tadira, na pukuna na kokoemu te vagha na tinoni ni Galilee.”
MAR 14:71 Ma Peter te nia papari tana ahana God, me ghaghua, “Inau tu mua ghilala na tinoni vaghana tau bosaa.”
MAR 14:72 Me kokoe vasoo a Peter, mana kokoroko te ruani tua na tangiana. Ma Peter te ghanaghana olia anina bosa Jesus te diki bosaa vania, “Tana bongi eni, ke mua rua mua na tangiana na kokoroko ke, me ke tolu tua na niu hughu, to bosaa, to mua ghilalau.” Ma Peter te dikalio sule ngangata, me tangi ngurunguru.
MAR 15:1 Mete labota pungipungi gaira rana lei manesukaghi kamanagho mana ovu ni dete tara ghoi vaukolu, mara padalaghinia na hava kara nea vania Jesus. Vaho ge ra pitia Jesus mara hola vania vaa Pilate.
MAR 15:2 Ma Pilate te huatia Jesus, me vania, “?Ighoe na vunaghi habadira na Jew?” Ma Jesus te bosa tughu me ghaghua, “Te vaghaa to bosaa.”
MAR 15:3 Ma gaira rana manesukaghi kamanagho tara hurua nia te subo na totobo a Jesus.
MAR 15:4 Ma Pilate te ghoi huatia so me ghaghua, “?O mua bosa tughui na lei totobo tara hurugho nia?”
MAR 15:5 Ma Jesus te mua bosa tughu vania Pilate. Ma Pilate te nia hare ngangata.
MAR 15:6 Tana tughu Gougonu ni Lovovule, taonia nina nilabu, Pilate ke tangomana na lubati tatavahaleana siki tinoni tana vale pipiti, kara nongia na vuresubo itatana.
MAR 15:7 Ma sakai na tinoni igaa tana vale pipiti na ahana a Barabbas te sakai tadira rana tinoni tara labupolo tana bona ni gunaguna.
MAR 15:8 Tana bona na vure subo tara vaa ta Pilate, mara nongia ge ke lubatia vanira siki sakai ke hagha tana vale pipiti, taonia nina nilabu heghena.
MAR 15:9 Ma Pilate te huatira na vure subo me vanira, “?Ighau tau liona ge ku lubati tatavahalea vanighau na vunaghi habadira na Jew?”
MAR 15:10 Pilate te ghilala utora na lei manesukaghi kamanagho tara lotia Jesus, na pukuna tara nia ghaghana.
MAR 15:11 Ma rana lei manesukaghi kamanagho tara keikerira na vure subo ge kara nongia Pilate na lubati vanira a Barabbas.
MAR 15:12 Ma Pilate te ghoi huatira na vure subo me ghaghua, “?Mana hava ku nea vania Jesus na vunaghi habadira na Jew?”
MAR 15:13 Ma gaira tara ghaeghahe mara ghaghua, “Patokia!”
MAR 15:14 Ma Pilate te ghoi huatira so na vure subo me vanira, “?Na hava na hahi ia te gonia?” Ma gaira tara ghaeghahe sule vaa mara ghaghua, “Patokia!”
MAR 15:15 Ma Pilate te liona ge ke togholuvura na vure subo. Vaho ge lubati tatavahalea vanira a Barabbas. Ge bosa vanira na lei malaghai kara ramusia Jesus, ma kara patokia tana ghaivavala.
MAR 15:16 Ma rana malaghai tara holaa Jesus va tana bebetena na vale vatu ngasi, tara holoa nia na Praetorium. Mara holo kolura rana ovu ni malaghai udolu.
MAR 15:17 Mara pupulua nia na pupulu daro te boibongi vaghaa na vunaghi haba. Mara polia na pitiulu ni karukaili mara talua tana uluna.
MAR 15:18 Mara batobatoa Jesus mara ghaghua, “Aghe, ighoe na vunaghi habadira na Jew.”
MAR 15:19 Mara labua na uluna nia na ghai, mara angusua. Mara tualaghi tuturu batobato vania.
MAR 15:20 Mara batobato sokoa tua, ge ra suakehaa na pupulu daro boibongi. Mara pupulua nia anina pupulu heghena. Vaho ge ra hola tonaa Jesus ge kara patokia tana ghaivavala.
MAR 15:21 Ma rana malaghai tara holaa Jesus mara nia tona mara va topoa a sakai na tinoni ni Cyrene te vaho haghe mai Jerusalem, na ahana Simon, na tamadira Alexander ma Rufus. Mara kurutia ge ke holaa na ghaivavalana Jesus.
MAR 15:22 Ma gaira tara holaa Jesus vaa tana bona tara holoa nia Golgotha, tana leuda ‘na bona ni savu ni ulu.’
MAR 15:23 Ma gaira tara haua vania na wine mali tara lolola kolua nia na myrrh. Ma Jesus te mua inuvia.
MAR 15:24 Gaira tara patokia tua, ge ra tuvalighi nina pupulu ighobudira nia na soni dice, ge kara vilia ahei ke holaa na hava ke tangomanaa.
MAR 15:25 Tara patokia Jesus tana ghaivavala tana tangi hiua.
MAR 15:26 Tara talua tana ghaivavalana Jesus na gegere tutughuni tara hurua nia, te ghaghua, “Na vunaghi habadira na Jew.”
MAR 15:27 Ma Jesus tara patoki kolura nia erua na tinoni, ro gito moro labupolo, sakai tana madolona me ruani tana maulina.
MAR 15:29 Mana vure tara sakutua tona haliu, tara birubirui na uludira mara batobatoa Jesus, mara ghaghua, “Ighoe ko haurakea na Valetabu mo ko kisu olia e tolu na bongi,
MAR 15:30 ko vavolagho heghemu, mo ko horu mai sania na ghaivavala.”
MAR 15:31 Vagha ghua, rana manesukaghi kamanagho ma rana manetarai ni vetena nina Moses, maia rana lei mane huhuli tara batobatoa, mara ghaghua heghedira, “Te vavolara rana keha, me ke mua tangomana ge ke vavolaa heghena.
MAR 15:32 Me ke vagha gaia a Christ, na vunaghi habadira rana Jew ke, me ke horu mai tana ghaivavala itaeni, ma ka righia ge ka taluutunia.” Erua na tinoni tara patoki kolua nia Jesus, toro koehorua ghua.
MAR 15:33 Tana kutu ni dani kama, me va sara tana tangi tolu, na pungi te kuvihia na kema udolu.
MAR 15:34 Mi tana tangi tolu, a Jesus te nia ghaeghahe na manga te sule, “Eloi, Eloi, lema sabachthani!” tana leuda te ghaghua, “Nigua na God, nigua na God, e ghua ge o sagauviu.”
MAR 15:35 Mana balu tinoni tara tughuru dutuvia Jesus, tara rongovia mara ghaghua, “Agaia te holoa Elijah.”
MAR 15:36 Ma sakai itadira te sama me lavia na leilesi me lumia tana wine mali, ge sukavaa tana ghai, me haua va tana mangana ge ke inuvia. Me ghaghua, “Sania soo iga. ?Ma ka righia ke mai Elijah me ke hola horua tana ghaivavala pe ke taho?”
MAR 15:37 Ma Jesus te nia ghaeghahe na manga sule, ge mate.
MAR 15:38 Tana bona eni, na tivi tara vokoa nia na Bona Tabu ilokana na Valetabu te tarosi, te vuivuni tana kouna me sara tana borona.
MAR 15:39 Mana vunaghidira na malaghai te tughuru iga te righia ivei te ghaghua na mate Jesus, ge bosa, “Agaia utuni sughua Dalena God.”
MAR 15:40 Mana balu vaivine tara tughuru hauvia ge ra vaevanea vaa Jesus, balu itadira Mary Magdalene ma Mary (tinadira James na pile ma Joseph,) maia Salome.
MAR 15:41 Gaira rana lei vaivine raini ke, tara tumuria mara hangaa Jesus tana bubulo i Galilee. E subo na lei vaivine keha tara dato kolua Jesus i Jerusalem, tara tughuru ghua igaa tana bona Jesus te sasarau tana ghaivavala.
MAR 15:42 Mete dutu tua na huana na aho tana bongi vaghana keri tara gonidilaa iga ghua na Sabbath,
MAR 15:43 A Joseph ni Arimathea, na tinoni haba itadira rana ovu ni dete, me pitua na kinakabuna God ke, te liosakai, me va nongia Pilate ge ke lubatia vania na hulina Jesus.
MAR 15:44 Ma Pilate te nia hare te rongovia a Jesus te mate tua, ge holoa mai itatana na vunaghidira na malaghai, ge huatia itatana na mateana Jesus.
MAR 15:45 Mi tana bona Pilate te rongovia Jesus te mate tua, vaho ge lubatia na hulina Jesus vania Joseph.
MAR 15:46 Ma Joseph te pelua na tivi marabu, vaho ge hui horua na hulina Jesus tana ghaivavala, me sausaghua nia. Vaho ge kolivaghinia tana vatuluma ni beku te tagiha gigiloa tana vatu ngasi, me pilipilia na vatu sule me pata nia na mataulana na vatuluma ni beku.
MAR 15:47 Ma Mary Magdalene ma Mary tinana Joseph toro righia na malana na hulina Jesus te kolivaghinia iga.
MAR 16:1 Mete padi tua na Sabbath, Mary Magdalene, Mary tinana James, ma Salome tara pelui na beti uruuru ge kara va tona ma kara va siusiua nia na hulina Jesus.
MAR 16:2 Mi tana labota ghana tana vuivuni ni bongi tana week, tana sogha datoana na aho ke, agaira tara tona tana vatuluma ni beku.
MAR 16:3 Mi tana halautu tara sopa huahuatira heghedira mara ghaghua, “?Ahei ke pili kehaa na vatu sule ngangata vanighita tana mataulana na vatuluma ni beku?”
MAR 16:4 Mi tana bona tara saravia mara rei datoa vaa, mara righia na vatu sule ngangata te pipili keha tua.
MAR 16:5 Ma gaira tara haghevia, mara righia igaa na garimane te sopou tana levu madolona na vatuluma, te nia pupulu na tivi pura, mete nia maro na mangadira.
MAR 16:6 Mete bosa vanira, “Kau bei mataghu gea! Inau tu ghilala ighau tau kenea Jesus ni Nazareth, tara patokia ka, e taho tua iani. Agaia te tughuruoli tua! Righia iani na malana tara kolivaghinia igaa.
MAR 16:7 Kau tona ma kau hera na rongorongo eni vanira nina vaovarongo, kolua Peter. Agaia Jesus ke ide tua i Galilee, igaa kau ghoi va righia, te vaghaa te bosaa vanighau tua.”
MAR 16:8 Ma gaira tara rughuhoru mara sama sania na vatuluma ni beku, nia na tatata mana mataghu, ma gaira tara mua bosaa siki totobo vania siki sakai na pukuna tara mataghu ngangata. Na lei vaivine tara va righia a Peter ma rana lei kulana mara bosatatei na hava te bosai vanira na angel. Mi murina eni, Jesus heghena te nira vetena rughuhoru nina na vaovarongo, ge kara ladavaghinia i ulu mi boko i lau mi longa na Rongorongo te tabu me kasila vania na vola maurihali.
MAR 16:9 Mi tana labota ghana tana vuivuni ni bongi tana week, Jesus te tughuruoli tana mate, agaia te diki tate vania Mary Magdalene, te ghurukehara ra vitu na tidalo dika itatana.
MAR 16:10 Ma Mary te tona me va tutugu tatea vanira rana vaovarongo, tara kabu dikalio mara tangitangi so.
MAR 16:11 Mi tana bona Mary te bosa vanira Jesus te volaoli tua, me righia gaia, agaira tara mua taluutunia.
MAR 16:12 Murina eni Jesus te ghoi tate vanira ghua erua nina vaovarongo, tana bona toro vaa ta sakai na komu.
MAR 16:13 Rogaira toro pulohi moro va bosaa vanira rana vaovarongo, ma gaira ghua tara mua taluutunira.
MAR 16:14 Mi murina ghua, Jesus te tate vanira ra hangavulu sakai nina manevetena tana bona tara vanga. Ma Jesus te pasara, na pukuna tara mua taluutuni mara kutuvatu, na pukuna tara mua taluutunira rahei tara vaevanea tua te volaoli.
MAR 16:15 Ge ghaghua vanira, “Kau rughuhoru tona tana maramana udolu, ma kau ladavaghinia na Rongorongo Uto vanira na lei tinoni soko.
MAR 16:16 Ma rahei kara taluutuniu ma kau vulitabura ke, kara vola. Hauva ma rahei kara mua taluutuniu ke, God ke detera.
MAR 16:17 Rana taluutuni kara goni butuli haeharegha, ma kara ghuruhorura na lei tidalo dika tana ahagu. Ma gaira kara nighi kokoe na lei leu kehakeha.
MAR 16:18 Ma ge kara tabei na lei poli, pa kara inuvia siki beti maomao ke, ke mua ghoi dikalara. Ma kara talui na limadira i vuvungadira rana vahaghi, ge kara ghaota.”
MAR 16:19 Murina Lord Jesus te kokoe soko vanira, God te lavidatoa i kokou, me va sopou tana pala madolona.
MAR 16:20 Ma rana vaovarongo tara rughuhoru mara va ladavaghia ivei mi vei. Ma Lord te lutu kolura, me talutatea nina rongorongo te utuni, nia na lei vaughilala butuli.
LUK 1:1 Vania Theophilus, E subo na vure tara tabotabo ngangata ge kara gerei na tutuguni na lei totobo soko te kale tana ighobumami vuvungana Jesus.
LUK 1:2 Ara gerei na lei totobo tara tughunighi vanighai gaira tara vaevanei tana vuivunina, tara tughuniladaa na rongorongo.
LUK 1:3 Na Haba Theophilus, na pukuna inau ghua tu naunau ngasilia na tutuguna Jesus tana vuivunina, tu ghanaghana ge ku gerea vanigho na tutugu eni.
LUK 1:4 Tu nea te vaghaa eni ge ko ghilalaa na puku ni utuni tana lei totobo tara taraigho nia.
LUK 1:5 Tana bona Herod na Haba te vunaghi pungisia na bubulo i Judea, a sakai na manesukaghi igaa, na ahana Zechariah, gaia ghua sakai tadira rana ovu ni manesukaghi tara holora nia Abijah. Elizabeth na ahana a tauna, gaia ghua tana vaivarina Aaron na manesukaghi.
LUK 1:6 Tana voladira udolu, rogaira toro kabu kaekage tana matana God, moro taoni soko udolui lei nina vetena mana tarai Lord.
LUK 1:7 Hauvaa, gaira toro mua logho gari, na pukuna Elizabeth te maemane, ma gaira udolu toro tonikama ngangata tua.
LUK 1:8 A sakai na bongi, Zechariah te ghoi lutui so na lutuna na manesukaghi tana Valetabu, na pukuna te sara nina bona ni lutuani na lutuna na manesukaghi tana lei bongi vaghana keri.
LUK 1:9 Taonighi na lei vetena tara taonighi lei manesukaghi, agaia Zechariah te kalea na vivili na kereana na ghaiuruuru tana bela tabu. Keri ke, gaia te haghe tana Valetabu nina God.
LUK 1:10 Mana vure subo tara pitu i pari bebete mara kokoeliulivuti didira tana bona ni aho keri.
LUK 1:11 Anina angel Lord te tate vania, te tughuru i pala madolona na bela tabu, tara kerea iga na ghaiuruuru.
LUK 1:12 Zechariah te righia gaia ge nia kanoragha me mataghu.
LUK 1:13 Mana angel te bosa vania, “Zechariah, ko bei mataghu! God te rongovighi tua nimua na lei kokoeliulivuti, ma gaia Elizabeth na taumu ke bohe, me ke vahua vanigho na dalemu na mane. Mi ghoe ko vatua nia John.
LUK 1:14 Mi ghoe ko togotogo mo ko rivurivu, ma gaira tara subo kara togotogo tana bona ni vahuana,
LUK 1:15 na pukuna agaia ke haba tana matana Lord. Me ke bei inuvia gea na wine mana beti laga. Ke vuivuni tana vahuana, gaia ke vonughia na Tarunga Tabu.
LUK 1:16 Ma gaia ke lavi olira subo na vure ni Israel va ta didira Lord mana God.
LUK 1:17 Gaia ke laga me ke rongoraghagha ke loghoa na maana mana Tarunga Tabu vaghaa Prophet Elijah idania. Gaia ke ide, ge ke gonidilara nina vure Lord vania na maiana. Gaia ke liliu olighi na tobadira na tamadira me ke riti tana daledira, me ke liliura na vure tara mua taotaoni vaa tana lio maemane.”
LUK 1:18 Ma Zechariah te bosa vania na angel me ghaghua, “?Ivei ke ghaghua ge ku ghilalaa ke kale? Inau tu tonikama, ma gaia ghua na taugu.”
LUK 1:19 Na angel te bosa tughu vania me ghaghua, “Inau Gabriel, tu tughuru tana matana God. Te vetenau mai ge ku kokoe vanigho, mu ku tughunia vanigho na rongorongo uto eni.
LUK 1:20 Mi ghoe to mua taluutunia nigua na rongorongo, ke kale tana puku ni bona. Mana pukuna to mua taluutunia, ighoe ko laghu mo ko mua kokoe, polo ke kale utuni na hava tu bahugho nia.”
LUK 1:21 Tana bona keri, gaira na vure i pari bebete tara pitua, me tona na ghanaghanadira, e ghua vaho ge sakai daro na kabuana Zechariah tana lokana na Valetabu.
LUK 1:22 Tana bona Zechariah te horu mai, me mua tangomana ge ke kokoe vanira, ma gaira tara ghilalaa tua te righia na mabubu tana Valetabu. Te mua tangomana ge ke vukea na mangana, ge nia kokoe pui na limana.
LUK 1:23 Tana bona te soko nina bona ni lutu tana Valetabu, Zechariah te oli tana komuna.
LUK 1:24 E mua hau vaso, ma Elizabeth tauna te bohe tua, me mua turia i paribebete e lima na vula, ge ghaghua,
LUK 1:25 “Itaeni vaho tua, ge u ghilalaa, gaia Lord te hangau inau. Te lavikehai itagua na maa tu mua logho gari tana matadira na lei tinoni.”
LUK 1:26 Me ononi na vula tua te bohe Elizabeth, God te vetenaa Gabriel anina angel, me tona tana bubulo i Galilee, tana komu na ahana Nazareth.
LUK 1:27 Gaia te logoa na rongorongo vania na tahula marabu tara anea vania na mane na ahana Joseph, te va mai tana kemana David na vunaghi haba. Na ahana na tahula marabu keri a Mary.
LUK 1:28 Na angel te mai tatana me ghaghua, “Na mabo itamua. A Lord itamua, me vautogho haba va!”
LUK 1:29 Ma Mary te nia gunaguna na kutuna na hava te bosaa vania na angel, te mua ghilalaa na hava na ghanaghana iga.
LUK 1:30 Mana angel te ghoi bosa vania so me ghaghua, “Mary, ko bei mataghu! God te vautogho va sughua.
LUK 1:31 Ighoe ko bohe mo ko vahua a dalemu na mane, mo ko vatua nia Jesus.
LUK 1:32 Agaia ke haba, ma kara holoa nia Dalena God puku ni haba. Agaia Lord God ke sopou laghinia tana malei haba, vaghaa David na vunaghi haba a kukuana.
LUK 1:33 Ma gaia ke vunaghi pungisira na vure ni Israel, ke mua soko nina kinakabu.”
LUK 1:34 Mary te bosa vania na angel me ghaghua, “Inau na tahula marabu. ?Ivei ke ghaghua eni ge ke kale?”
LUK 1:35 Na angel te bosa tughu vania me ghaghua, “Na Tarunga Tabu ke mai itamua, ma nina maana God ke kuvihigho. Mana pukuna eni, na gari ko vahua te tabu ma kara holoa nia na Dalena God.
LUK 1:36 O ghanaghanaa so a hoghomu Elizabeth ke vahua na garimane, hauva ma gaia te tonikama tua. Tara bosa gaia te mua tangomana na logho gari, mo ko righia gaia te poloi tua e ono na vula itaeni.
LUK 1:37 Na pukuna e taho na hava ke vahola vania God na neana.”
LUK 1:38 Mary te bosa, “Inau nina tinoni lutu Lord. E uto so, ke kale na hava to bosaa vaniu.” Mana angel te tona sania gaia.
LUK 1:39 Mi murina vasoo eni, Mary te kuikuti me mina tona ta sakai na komu tana lei ghotu i Judea.
LUK 1:40 Mary te sara haghe tana valena Zechariah, me bosautoa Elizabeth.
LUK 1:41 Tana bona te rongovighi Elizabeth na bosauto raini, na meomeo tana kutuna te soghasogha. Gaia Elizabeth te vonughia na Tarunga Tabu,
LUK 1:42 te ghaeghahe me ghaghua, “God te vautogho va itadira na lei vaivine soko, me ke vautoa na gari ko vahua.
LUK 1:43 ?E ghua vaho ge ke kale vaniu na ghanaghana eni, ge agaia tinana nigua na Lord te mai kaou?
LUK 1:44 Mi tana bona tu rongovia to bosautou, na meomeo tana kutugu te nia soghasogha na togotogo.
LUK 1:45 God te vautogho na pukuna to taluutunia anina rongorongo ni baubahu Lord God vanigho ke kale utuni!”
LUK 1:46 Mary te ghaghua, “Na tobagu te holohabaa Lord
LUK 1:47 Mana tarungagu te nia togotogo gaia God, na vavolagu
LUK 1:48 na pukuna gaia te righitaoniu inau, nina tinoni lutu, hauva ka inau tu mua haba. Itaeni ke vuivuni, na lei vure soko kara holou nia Na vaivine God te vautoa,
LUK 1:49 na pukuna na lei totobo sule, God puku ni maana te nei vaniu. Te tabu na ahana.
LUK 1:50 Tana lei vavata mana vavata, te tatei vanira lei nina veiarovi arahei tara talumavaa.
LUK 1:51 Nia na maana gaia te nei na lei totobo sule, ge havukaghinira tara talunaghora heghedira nia na ghanaghana tana kutudira.
LUK 1:52 Me ghora horura tana malei sopoudira tara haba; ge taludatora igaa rana talumuri.
LUK 1:53 Gaia te va kutira tara vitolo nia na lei totobo te uto, me ghuru kokobara tara sodorongo.
LUK 1:54 God te hangara na vure ni Israel, tara nina tinoni lutu, me ghanaghana tatera vanira na veiarovi nina vure talau,
LUK 1:55 na pukuna te talumavaa nina baubahu eni te nea vanira na lei vavatada, gaia te baubahu eni vania Abraham mana lei vavatana ke va me va!”
LUK 1:56 Mary te ghaha kolua Elizabeth, e tolu na vula vaho ge oli tana komuna.
LUK 1:57 Me sara na bona ge vahuhu Elizabeth, me vahua na garimane.
LUK 1:58 Agaira rana lei kukuana mana ghana komukolu Elizabeth tara rongovia na hava te nei vania Lord, mara togotogo koukolu itatana.
LUK 1:59 Me vitu vamua na bongina na meomeo, ge ra pahevaughilalana, te taonia nina vetena Moses, ma gaira tara liona ge kara vatua nia na ahana tamana, Zechariah.
LUK 1:60 Ma tinana te ghaghua vanira, “Taho, na ahana ke a John.”
LUK 1:61 Ma gaira tara bosa vania tinana mara ghaghua, “E taho na aha eni tadira na lei kulamiu.”
LUK 1:62 Gaira tara kokoe pui vania tamana na gari, keri ge ra ghilala na aha Zechariah te liona.
LUK 1:63 Gaia te kokoe pui vanira ge kara hea na vatu ni gegere, me gerea te ghaghua, “Na ahana a John.” Ma gaira udolu tara nia hare!
LUK 1:64 Mi tana bona ni aho kiri, na lapina Zechariah te maluate, me ghoi kokoe oli ghua, me vuni na holohabaana God.
LUK 1:65 Ma gaira na ghadira komukolu tara nia hare, mana tutugui na lei totobo te kale raini te lada tana lei komu tana ghotu talighu tana bubulo Judea.
LUK 1:66 Gaira soko tara rongovia tara kene ghanaghana tana liodira, mara ghaghua, “?Ivei vaho ke vaghaa na gari eni ke sule?” Tara bosai raini na pukuna te tate tua itatana nina maana God.
LUK 1:67 Zechariah tamana John te vonughia na Tarunga Tabu ge bosatatea na bosana God, me ghaghua,
LUK 1:68 “Mai ghita ka bosautoa Lord, dida God ni Israel, na pukuna gaia te mai ge ke huiolira nina vure.
LUK 1:69 Gaia te vetenaa vanighita mai na vavola te maana, na vaivarina na vunaghi haba David, nina tinoni lutu.
LUK 1:70 Te vagha God te nia baubahu tana bosadira nina lei prophet idania mai.
LUK 1:71 Ge ke volaghita itadira ghada na kana, mi ta didira na maana arahei tara nighita sika,
LUK 1:72 Gaia te tatea nina veiarovi tadira na vaivarida, na pukuna te ghanaghana olia nina baubahu te tabu,
LUK 1:73 Na bosa ni papari eni, te bahua nia na vaivarida Abraham
LUK 1:74 ge ke volaghita itadira na ghada kana me ke hangaghita ge ka lutu uto vania, ka mua mataghu.
LUK 1:75 Keri ge ighita udolu ka tabu, ma ka kabu maemane vania tana lei bongi ni volada.
LUK 1:76 Mi ghoe dalegu, kara hologho nia nina prophet God puku ni haba, na pukuna ko ghidevia Lord, ge ko gonidilaa na halautuna.
LUK 1:77 Ge ko bosaa vanira nina vure nia na rongorongo ni huioli, tana bona God te talukehai lei paludira.
LUK 1:78 Dida God ke nei na pukuna gaia te arovighita. Te vagha na hina te mai kokou, na Vavolada ke mai kokou,
LUK 1:79 ge ke hinarira mai arahei soko tara kabu tana maana ni mate, ge ke hulighita ta dida sakutua va tana halautu ni mabo.”
LUK 1:80 Ma John te sule ghalagha tana huli mana tarunga. Te ghahaa tana bona mamaha polo ke sara na bongi, ke vuivuni ge ke tughunitatea na Rongorongo uto vanira na vure ni Israel.
LUK 2:1 Mi tana lei bongi rakiri, Augustus, na vunaghi haba ni Rome, te arevaghinia na bosa ni vunaghi, na gereani na ahadira udolu arahei tara ghahara tana lei komu te vunaghi pungisighi.
LUK 2:2 Aeni na vuivuni ni gere aha, te kale tana bona Quirinius te vunaghi pungisia na bubulo i Syria.
LUK 2:3 Mana vure udolu tara sopa tona tana komudira ma kara va gerei na ahadira.
LUK 2:4 Joseph ghua te tona, te vaa rughuhoru mai tana komu i Nazareth ilokana na bubulo i Galilee me vaa i Bethlehem ilokana Judea na komuna David na vunaghi haba. Joseph te tona igaa na pukuna gaia te sivuragha tana kemana David.
LUK 2:5 Gaia te tona ge ke gere aha kolua Mary tara anea vania ge ke tauna, te logho gari tua.
LUK 2:6 Mi tana bona toro ghahara so i Bethlehem, me sara na bona a Mary ke vahua a dalena.
LUK 2:7 Me vahua na dalena, na mane na kamanagho me pulua nia na tivi, ge kolivaghinia tana malei vanga ni buluka. Gaia te nea eni, na pukuna te taho na maladira tana vale ni sinogho.
LUK 2:8 Mi tana bongi keri, gaira rana righitaoni sheep, tara dai mara righitaonira didira na sheep lilighina Bethlehem.
LUK 2:9 Ma nina angel Lord te tate vanira mana rarangana Lord te hinari talighutira, me sule ngangata na mataghu te nera.
LUK 2:10 Mana angel te bosa vanira, “Kau bei mataghu na pukuna inau tu lavia mai na Rongorongo Uto lee vanighau, me ke nia togotogo na lei tinoni soko.
LUK 2:11 Tana bongi eni tana komuna David na vunaghi haba, tara vahua na Vavola ge ke vavolaghau. Gaia na Christ a Lord.
LUK 2:12 Ma eni na vaughilala vanighau, ighau kau righia na meomeo tara pulua nia na tivi te koli lokana na malei vanga ni buluka.”
LUK 2:13 Mua hau vaso, rana ovu ni angel ni kokou tara mai, mara holoutoa God mara ghaghua,
LUK 2:14 “Holohabaa God i kokou tana parako, na mabo tana maramana, itadira arahei God te nira togotogo.”
LUK 2:15 Mana lei angel tara sanira, mara dato ikokou, ma rana righitaoni sheep tara bosa heghedira mara ghaghua, “Mai ighita ka tona i Bethlehem, ma ka va righighi na lei totobo raini tara kale, te bosatatei vanighita tua Lord.”
LUK 2:16 Ma gaira tara mina tona, mara kene topora Mary ma Joseph, mana meomeo ghua, te koli tana malei vanga ni buluka.
LUK 2:17 Tana bona tara righi sodoa na meomeo, ge ra tughunitatea vanira na hava tara rongovia tana lei angel ivuvungana na meomeo.
LUK 2:18 Ma gaira soko tara rongovia tara nighi hare, na hava tara bosai rana righitaoni sheep.
LUK 2:19 Ma Mary te talugonighi tana tobana na lei kokoe raini, me tona haliu so na ghanaghanaani.
LUK 2:20 Rana vatogha sheep tara oli ta didira na lei sheep, tara holohabaa mara bosautoa God nia na lei totobo raini tara rongovighi, mara righi sokoi heghedira tua. Na lei totobo raini te vaghaa na hava na angel te tughunighi vanira.
LUK 2:21 Me vitu vamua na bongina na meomeo, ge ra pahevaughilalaana, mara vatua nia Jesus, na aha te nia hevei tua na angel, inaghona ge vuha mai tana kutuna tinana.
LUK 2:22 Me sara tua na bongi ni va marabuadira Joseph ma Mary imurina na vahuana na meomeo, taonia nina vetena Moses. Keri ge ro lavia va na gari i Jerusalem ge koro va tatea vania Lord;
LUK 2:23 na pukuna tara gerea tua ta nina vetena Moses, “Na lei garimane kamanagho kara tabura vania Lord”
LUK 2:24 Ma rogaira toro nighi hevei na vatei sukaghi, taonia na hava tara gerea ta nina vetena Lord, “Erua na kavuku pe rua na dale bola”.
LUK 2:25 Tana bona eni a sakai na mane te ghahaa i Jerusalem, Simeon na ahana, na puku ni tinoni uto mana maemane me pitua na Christ ke mai volara rana vure ni Israel. Gaia te vonughia na Tarunga Tabu.
LUK 2:26 Na Tarunga Tabu te bahua nia, ge ke mua mate, polo ke righia na Christ a Lord te bahua ge ke nia vetena mai.
LUK 2:27 Na Tarunga Tabu te hulia vaa Simeon tana Valetabu. Mi tana bona gaia te sara igaa, Joseph ma Mary toro lavia mai na gari ge kara nei vania na hava te bosai nina vetena Moses,
LUK 2:28 ma Simeon te bolo datoa na gari tana limana, me holohabaa God me ghaghua,
LUK 2:29 “Lord God, itaeni te manana ge ku mate tana mabo. Te vaghaa to nia baubahu vaniu tua.
LUK 2:30 Inau tu righia tua na Vavola,
LUK 2:31 to hera mai vanira lei vure soko.
LUK 2:32 Gaia te vaghaa na marara ke tatea God vanira lei kema. Gaia na rongoragha, ma gaia ke hola mai na lada vanira nimua na vure ni Israel.”
LUK 2:33 Ma rogaira tamana ma tinana na gari toro nia hare na hava Simeon te bosa vania Jesus.
LUK 2:34 Simeon te vautora ge bosa vania Mary, “Na gari eni, God te vilia idania ge ke vavolara tara subo itadira rana Jew. Hauva me ke mua vavolara te subo na pukuna tara mua taluutunia. Agaia na vaughilala itatana God ge ke bosadilara na lei vure. Mana vure subo kara nia sika,
LUK 2:35 mana ghanaghana ilokana na tobadira kara tate. Mi ghoe ghua, na dikalio sule ngangata ke kalegho, te vagha na isi ke kale potaa na tobamu.”
LUK 2:36 A sakai na vinekama ghua iga, na prophet, na ahana Anna, dalena Phanuel, tana kemana Asher. Gaia te tonikama ngangata tua. E vitu na niulu vamua toro taulaghi, me mate sania tauna,
LUK 2:37 me alu hangavulu vati tua na niuluna. Te mua rughuhoru sania na Valetabu, te holohabaa God me maturutoo ni vanga me kokoeliulivuti tughu dani mana bongi.
LUK 2:38 Tana bona keri ghua, Anna te mai vanira Joseph ma Mary, me holohabaa God, ge nia kokoe Jesus vanira arahei soko tara pitua God ke mai huiolira me ke vavolara nina vure ni Israel.
LUK 2:39 Ma Joseph ma Mary toro nei sokoi tua na lei totobo te manana nina vetena Lord God, ge ro oli Nazareth na komudira tana bubulo i Galilee.
LUK 2:40 Mana gari te sule ghalagha, me te laga me manaha, ma God te bosautoa, ma nina sonihalavu God te kabu itatana.
LUK 2:41 Tana lei tughu niulu, a tinana ma tamana Jesus toro dato i Jerusalem, tana gougonu ni Lovovule.
LUK 2:42 Me poso tua e hangavulu rua na niuluna Jesus, gaira tara ghoi dato so i Jerusalem tana gougonu ni Lovovule.
LUK 2:43 Me padi tua na gougonu, ge ro gonidila ni oli tana komuadira i Nazareth tinana ma tamana Jesus, hauvaa mana gari Jesus te ghaha olia so i Jerusalem. Ma tinana ma tamana toro mua ghilalaa.
LUK 2:44 Toro ghanaghana ke, ma gaia itadira kuladira na vure. Me padi tua toro tona tana sakai na bongi, ge ro kenea
LUK 2:45 ma gaira toro mua sodoa, ge ro oli Jerusalem, na va keneana.
LUK 2:46 Me padi tua e tolu na bongi, ge ro righi sodoa ilokana na Valetabu, te sopou kolura rana lei tarai, te varongohira me huatira nia na lei huahuati.
LUK 2:47 Agaira tara varongohia tara nia hare na manahana mana lei nina bosatughu.
LUK 2:48 Ma tinana ma tamana toro righi sodoa, me nia hoghohare na liodira. Ma tinana te bosa vania me ghaghua, “?Dalegu, te mua uto e ghua ge o neghai gaa te vagha eni? Ko righia, a tamamu mi nau toro kenegho, moro kanoragha ngangata!”
LUK 2:49 Jesus te bosa tughu vanira, “?E ghua ge ro keneu? Manana ge koro ghilala na bona tu ghahau mughua iga tana valena Tamagu.”
LUK 2:50 Rogaira toro mua tangomana na ghilala kaleana na hava te bosaa vanira.
LUK 2:51 Ma Jesus te oli kolura i Nazareth, te rongovi bosadira sughua. Mary, tinana, te talugonighi tana tobana na lei totobo raini te kale.
LUK 2:52 Ma Jesus te sule ghalagha me vonughia na manaha. Ma God mana tinoni ghua tara nia togotogo.
LUK 3:1 Tana hangavulu limani na niulu, te vunaghi ga Tiberius na Vunaghi haba ni Rome, ma Pontius Pilate te Vunaghi Haba pungisia na bubulo i Judea, ma Herod Antipas te vunaghi pungisia na bubulo i Galilee, ma Philip, a hoghona te vunaghi pungisira erua na bubulo Ituraea mi Trachonitus, ma Lysanias te haba pungisia na bubulo i Abilene,
LUK 3:2 mi tana bona Annas ma Caiaphas, toro puku ni sonisukaghi ga, tana bona keri, God te nia hevei mai na bosana ta John Vulitabu dalena Zechariah, tana bona mamaha.
LUK 3:3 Agaia John te tona tana lei bona talighutia na beti tina Jordan, te taraira na vure, “Kau tughulio ma kau tughui na lei nilabumiu te dika, mi nau ku vulitabughau ma God ke talukehai na lei palumiu!”
LUK 3:4 Aeni te vaghaa na prophet Isaiah te gerea tua idania tana gegere te tabu, me ghaghua, “Na manga ni tinoni te ghaeghahe tana bona mamaha, ‘Kau gonidilaa na halautuna Lord. Kau maemanea na halautu ke liu iga.
LUK 3:5 Kau va vonughighi na lei boboko, ma rana lei ghotu mana tetete kau gheli horui me ke taotano, na halautu kekeli kau maemanei, mana halautu tara kakaba, kau va paghurai me ke mabo.
LUK 3:6 Mana lei vure udolu kara righia nina huioli God.’”
LUK 3:7 Gaia John te bosa vanira na vure tara mai righia ge ke vulitabura me ghaghua, “?Ighau te vaghaghau na lei poli, ahei te bosatatea vanighau, ge kau samasania nina totoro sule God ke mai?
LUK 3:8 Kau diki talutatea mughua tana nilabumiu na lio ni tughulio te vaghaa na ghai te nia vangagha na vavanga te uto. Kau bei bosa heghemiu gea ge kau samasania nina rutu God na pukuna tau ghaghua, ‘Abraham a kukuada, keri ke ma uto so ighita,’ na pukuna inau tu bosa vanighau, ‘God ke tangomana ge ke liliura na lei vatu raini vaa tana lei vavatana Abraham.’
LUK 3:9 Itaeni God te gonidilaa ge ke detera rahei tara mua tughulio te vaghaa na mane te dutu tokani na lei ghai nia na posu. Raini tara mua loghoa na vavanga te uto, ke toka horui me ke soni haghei tana lake!”
LUK 3:10 Na vure subo tara huatia, “?Na hava to liona kai gonia?”
LUK 3:11 Ma John te bosa tughu vanira, “Ahei tamiu ke loghoi erua na pupulu ke, me ke nia hevei sakai vania ahei te mua lologho, ma hei ghua te logho vanga ke, ke tuvalira tara vitolo.”
LUK 3:12 Ma gaira na vahikolu rongo, tara mai ghua itatana ge ke vulitabura, tara huatia ghua mara ghaghua, “?Tarai, mi ghai eni na hava kai gonia?”
LUK 3:13 Ge bosatughu vanira, “Kau bei lavi rongo au vulea taonia na vetena.”
LUK 3:14 Ma gaira rana malaghai tara huatia ghua mara ghaghua, “?Na hava kai gonia ighai?” Ma gaia te ghaghua, “Kau bei lavimataghuna na tinoni ge ke heghau na rongo, ma kau bei huru taboa siki sakai, ma kau lavi togotogoa vasoo na rongo ni pelumiu.”
LUK 3:15 Na vure tara pitudilaa na maiana na Christ, tara kenea tana liodira, ahei sughua John, vaghi soo agaia tua na Christ.
LUK 3:16 Mana pukuna eni John te taraira udolu me ghaghua, “Inau tu vulitabughau nia na beti vamua, ma sakai na tinoni geva ke mai, gaia te maana me ke haba vuleu inau. Inau te mua ulaghagu na toghiani na pipitina na hahara ni marevona. Agaia ke vulitabughau nia na Tarunga Tabu mana lake.
LUK 3:17 Agaia te gonidila tua ge ke detera me ke vilivokara na vure. Me ke vautora rana maemane, me ke torora rana dika. Agaia te vagha na puku leghai te gonidila ge vilivokai na vuvungu ni koni mana na viovioni nia na vatei lutu. Me ke taluhaghei na vuavua ta nina vale baore, me kerei na lei viovio tana lake ke mua mate tua.”
LUK 3:18 Ma John te taraira na vure tana lei nilabu te kehakeha nia na Rongorongo Uto, me keikerira ge kara tughulio tana paludira.
LUK 3:19 I murina keri, John te bosa tana matana Herod Antipas na vunaghi haba ni Galilee, na pukuna te ghoi taona Herodias, na puku ni tauna Philip na hoghona, maia ghua na lei totobo dika te gonighi.
LUK 3:20 Ma Herod te talu kolui na lei hahi raini, ge talua John tana vale pipiti.
LUK 3:21 I naghona ge ra sonihaghea John tana vale pipiti, gaia te vulitabu sokora tua na vure, me vulitabua ghua Jesus. A Jesus te vulitabu soko tua ge kokoeliulivuti, mana parako te hahangavi,
LUK 3:22 mana Tarunga Tabu te horu mai vuvungana, te tate vaghaa na bola. Mana talama ni manga te bosa horu mai kokou, “Ighoe na puku ni Dalegu tu dolovigho. Inau tu nigho togotogo utuni.”
LUK 3:23 Jesus te dutuvia tua e tolu hangavulu na niuluna ge vuivunia na lutuna. Na vure tara ghanaghana Jesus ke dalena Joseph, ma Joseph dalena Heli,
LUK 3:24 Heli dalena Matthat, Matthat dalena Levi, Levi dalena Melchi, Melchi dalena Jannai, Jannai dalena Joseph,
LUK 3:25 Joseph dalena Mattathias, Mattathias dalena Amos, Amos dalena Nahum, Nahum dalena Esli, Esli dalena Naggai,
LUK 3:26 Naggai dalena Maath, Maath dalena Mattathias, Mattathias dalena Semein, Semein dalena Josech, Josech dalena Joda,
LUK 3:27 Joda dalena Joanan, Joanan dalena Rhesa, Rhesa dalena Zerubbabel, Zerubbabel dalena Shealtiel, Shealtiel dalena Neri,
LUK 3:28 Neri dalena Melchi, Melchi dalena Addi, Addi dalena Cosam, Cosam dalena Elmadam, Elmadam dalena Er,
LUK 3:29 Er dalena Joshua, Joshua dalena Eliezer, Eliezer dalena Jorim, Jorim dalena Matthat, Matthat dalena Levi,
LUK 3:30 Levi dalena Simeon, Simeon dalena Judah, Judah dalena Joseph, Joseph dalena Jonam, Jonam dalena Eliakim,
LUK 3:31 Eliakim dalena Melea, Melea dalena Menna, Menna dalena Mattatha, Mattatha dalena Nathan, Nathan dalena David,
LUK 3:32 David dalena Jesse, Jesse dalena Obed, Obed dalena Boaz, Boaz dalena Salmon, Salmon dalena Nahshon,
LUK 3:33 Nahshon dalena Amminadab, Amminadab dalena Admin, Admin dalena Arni, Arni dalena Hezron, Hezron dalena Perez, Perez dalena Judah,
LUK 3:34 Judah dalena Jacob, Jacob dalena Isaac, Isaac dalena Abraham, Abraham dalena Terah, Terah dalena Nahor,
LUK 3:35 Nahor dalena Serug, Serug dalena Reu, Reu dalena Peleg, Peleg dalena Eber, Eber dalena Shelah,
LUK 3:36 Shelah dalena Cainan, Cainan dalena Arphaxad, Arphaxad dalena Shem, Shem dalena Noah, Noah dalena Lamech,
LUK 3:37 Lamech dalena Methuselah, Methuselah dalena Enoch, Enoch dalena Jared, Jared dalena Mahalalel, Mahalalel dalena Cainan,
LUK 3:38 Cainan dalena Enosh, Enosh dalena Seth, Seth dalena Adam, Adam dalena God.
LUK 4:1 Ma Jesus, te vonughia na Tarunga Tabu, te oli mai tana beti tina Jordan, me hulia na Tarunga Tabu vaa tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai.
LUK 4:2 Igaa Satan te tabotaboa Jesus e vati hangavulu na bongi. Mi tana lei bongi rakiri, Jesus te mua ghania siki vanga, murina vaho ge vitolo.
LUK 4:3 Ma Satan te bosa vania me ghaghua, “Ge toko dalena God ke, mo ko bosaa na vatu eni me ke liliu ni berete.”
LUK 4:4 Jesus te bosa tughu vania me ghaghua, “Te vaghaa tara gerea tua tana gegere tabu, ‘Na tinoni ke mua nia vola na vanga heghena vamua.’”
LUK 4:5 Ma Satan te lavia va tana bona te datogha, me tatei vania, tana pile bona vamua, na lei kinakabu ni maramana udolu,
LUK 4:6 me ghaghua, “Ra vaheu mai tua raini, mi nau ku vahea ahei ku vilia,
LUK 4:7 ma ge ighoe ko holohabau, mo ko tualaghi tuturu vaniu ke, gaighi udolu raini ku vahegho gatu animua.”
LUK 4:8 Jesus te bosa tughu vania me ghaghua, “Te vagha tara gerea tua tana gegere tabu, ‘Ko holohabaa Lord nimua na God, ma gaia heghena vamua ko lutu vania.’”
LUK 4:9 Ma Satan te lavidatoa vaa i Jerusalem tana vouvotuna na Valetabu, me bosa vania, “Ge toko puku ni dalena God sughua ke, mo ko sosogha horu!
LUK 4:10 Na pukuna tara gerea tua tana gegere tabu, ‘God ke vetenara mai lei nina angel, ge kara righitaonigho.
LUK 4:11 Tana limadira kara sakurigho nia, ge rana marevomu ke mua kalea siki vatu.’”
LUK 4:12 Jesus te bosa tughu vania me ghaghua, “Tara gerea tua tana gegere tabu, ‘Ko bei tabotaboa Lord nimua na God.’”
LUK 4:13 Ma Satan te tabotabo sokoa tua Jesus nighi na lei totobo raini, ge rughuhoru sania Jesus pile bona, me pitua na bona uto te maheboa iga ge ke ghoi tabotaboa.
LUK 4:14 Ma Jesus te pulohi tana bubulo i Galilee te vonughia na maana ni Tarunga Tabu, mana tutuguna te lada tana lei komu.
LUK 4:15 Gaia te vuivuni ni tarai lokani didira lei vale kokoeliulivuti ni Jew, ma gaira tara rongovia nina tarai mara holoutoa.
LUK 4:16 Ma Jesus te tona i Nazareth, te sule ghalagha igaa. Me haghe tana vale kokoeliulivuti ni Jew, ta sakai na Sabbath, te vaghaa te nea haia tua, me tughuru dato ge idumia na gegere tabu.
LUK 4:17 Mara hea na gegere ta Prophet Isaiah. Ge a Jesus te vurehia na bona te bosa igaa,
LUK 4:18 “Nina Tarunga Tabu Lord te savungiu inau, na pukuna gaia te viliu ge ku tughunitatea na Rongorongo Uto vanira rana bona. Gaia te vetenau ge ku tughunitatea na lubatiadira tara kabu popongo; mana rorodo kara ghoi reireioli ghua, ma rana vahaghitaili kara sodoa na togholuvu.
LUK 4:19 Mu ku tughunitatea na bona ni aho te dutu mai ge a God ke vavolara nina vure.”
LUK 4:20 Te idumia sokoa tua ge loku olia na gegere, me hea olia na mane haba, ge sopou horu. Na matadira na vure soko ilokana na vale kokoeliulivuti ni Jew tara totolaa.
LUK 4:21 Keri ge bosa vanira me ghaghua, “Na gegere tabu tu idumia vanighau te kale itaeni!”
LUK 4:22 Gaira udolu tara bosautoa, me nia maro na mangadira nina lei bosa ni tarai te uto. Gera ghaghua, “Gaia na dalena Joseph vamua.”
LUK 4:23 Ma Jesus te bosa vanira, “Ighau tau liona ge kau bosa vaniu na bosa manaha eni te ghaghua, ‘Mane kisu, ko diki vavolagho heghemu,’ na ghanaghana igaa ke, ‘ge ighoe na Christ ke, ko gonighi ghua iani tana komuda na lei butuli to nei Capernaum tai rongovighi!’
LUK 4:24 E utuni eni inau to bosa vanighau, ‘Na prophet tara mua ghanaghana mavaa tana komuna heghena oli.’
LUK 4:25 E utuni te subo na matesasani Israel te manana na hangadira tana bongina Elijah idania, tana bona te taho na uha ilokana e tolu na niulu me ono na vula, keri ge na ngengere sule te kalea i Israel udolu,
LUK 4:26 hauvaa ma God te mua vetenaa Elijah vaa ta siki sakai Israel, me vaa vamua itatana na samu i Zarephath, tana buto ni komu i Sidon.
LUK 4:27 Me subo ghua na tinoni te kalera na kuhu, tana bonana na prophet Elisha idania, me taho siki sakai ke kisura, sakai vamua God te vavolaa Naaman na tinoni ni Syria.”
LUK 4:28 Tana bona na vure ilokana na vale kokoeliulivuti ni Jew tara rongovia, ge ra rutu ngangata vania.
LUK 4:29 Gaira tara tabea mara ghuruhorua Jesus tana komudira, mara hola tonaa tana kouna na ghotu, tara kisua igaa na komudira. Tara liona ge kara pili horua tana tigetige ni vatu.
LUK 4:30 Ma Jesus te tabalili kolili ghobudira me tona keha.
LUK 4:31 Jesus te sughi i Capernaum tana bubulo i Galilee, mi ga te taraira na vure ghua tana Sabbath.
LUK 4:32 Ma gaira tara nia hare nina tarai, na pukuna te nia kokoe na maana.
LUK 4:33 A sakai na mane igaa ilokana na vale kokoeliulivuti ni Jew, te loghoa na tidalo dika ilokana, te ghaeghahe me ghaghua,
LUK 4:34 “Ari! ?Jesus ni Nazareth, nimua na hava itamami? ?To mai ni hurakeamami? Inau tu ghilalagho ahei ighoe, na tinoni tabu God te vetenagho mai.”
LUK 4:35 Ma Jesus te bosa laga vania na tidalo dika me ghaghua, “Ko todore mo ko rughuhoru mai tatana.” Mana tidalo dika te nia piri horu tana pari, naghodira, ge rughuhoru itatana, me mua dikalaa.
LUK 4:36 Na vure tara nia hare, mara sopa kokoe heghedira mara ghaghua, “?Na hava na vata ni bosa vaghani raini? Na pukuna nia nina malei haba mana maana, te ghurukehara nia rana tidalo dika, mara rughuhoru!”
LUK 4:37 Mana tutuguna na hava te nei, te lada tana lei komu udolu mi tana buto ni komu keri lilighina Capernaum.
LUK 4:38 Ma Jesus te rughuhoru tana vale kokoeliulivuti ni Jew, me va haghe tana valena Simon. A vungona na vaivine a Simon igaa, te nia koli na vahaghi sapangia. Agaira tara nongia Jesus ge ke kisua.
LUK 4:39 Ma Jesus te tughuru lilighina, ge tiva keha na vahaghi tatana, mana vahaghi te rughuhoru sania me ghaota tua. Mana vaivine te tughuru dato tua me goni ghadira vanga.
LUK 4:40 Me lighi tua na aho te nulavi, rana vure tara lavira vania mai agaira soko te kalera lei sopasopa ni vahaghi kehakeha, ma Jesus te talua na limana ivuvungadira me kisu volara.
LUK 4:41 Na lei tidalo dika tara rughuhoru tadira, tara ngangaraha, “Ighoe a dalena God sughua!” Ma Jesus te pasara, me hove pungisira ge kara bei kokoe, na pukuna tara ghilalaa gaia na Christ.
LUK 4:42 Me roropo ghana Jesus te sania na komu me tona tana bona aroha. Mana vure subo tara kene taonia. Mara sodoa, ge ra hovea ge ke bei tona sanira.
LUK 4:43 Ma Jesus te bosa vanira, “Inau ku ladavaghinia mughua na Rongorongo Uto ni kinakabuna God, tana lei sopa komu ghua, na pukuna gaia eni God te vetenau nia ku lutua.”
LUK 4:44 Ma gaia te nia tarai na Rongorongo Uto ilokani na lei vale kokoeliulivuti ni Jew tana bubulo i Judea talighu.
LUK 5:1 Sakai na bongi Jesus te tughuru ililighina na kolokama Galilee, mana vuresubo tara kokoluvia mara burusia, te liodira ge kara rongovia na bosana God.
LUK 5:2 Ma gaia te righira erua na tiola, tara longai tana parilonga. Balu na mane taotagho tara oli ni gehelau mara va apoi didira na vugho.
LUK 5:3 Jesus te haehaghe ilokana sakai tadira na tiola, anina tiola Simon, me nongia ge ke du sapaa na tiola tana kolokama. Gaia te sopou horu tana tiola, ge taraira na vure subo i parilonga.
LUK 5:4 Me soko na tarai, ge bosa vania Simon, “Ko pili sapa pilea ghua na tiola tana lalo, mo ko sonihorua nimua na vugho ge ko lavia na tinala ni igha.”
LUK 5:5 Simon te bosa tughu vania, “Maghutu, ighai tai lutu laga na bongi udolu, mai mua holaa siki totobo, hauvaa mo to bosa ighoe ke, ighai kai ghoi taluhorua ghua na vugho.”
LUK 5:6 Ma gaira tara nea vaso te vagha, mana tinala ni igha subo tara haghe tua, na vugho te vuivuni ni taveo.
LUK 5:7 Mara alovira va na balu kuladira ta sakai na tiola keha, ge kara mai hangara. Gaira tara mai mara hangara ge ra hogho vonui ara rua na tiola nia na igha, toro benoro udolu tua.
LUK 5:8 Mi tana bona Simon Peter te righia eni, ge tualaghi tuturu tana matana Jesus, me ghaghua, “Lord, ko tona keha itagua, na pukuna inau na tinoni palugha.”
LUK 5:9 Te bosaa eni na pukuna gaia ma gaira udolu tara udukolua tara nia hare na subona na igha tara holai.
LUK 5:10 Oro hare ghua James ma John, ra dalena Zebedee, toro lutu kolua Simon. Ma Jesus te bosa vania Simon, “Ko bei mataghu! Itaeni te vuivuni, ighoe ko vugho tinoni ge kara taluutuniu.”
LUK 5:11 Gaira tara sakelonga sokoi didira tiola, ge ra sanighi didira lei totobo, mara saritaonia Jesus.
LUK 5:12 Ma Jesus te sara ta sakai na komu, te ghahaa igaa sakai na tinoni te saopoa tua na kuhu. Agaia te righia Jesus ge poghotao vania tana pari, ge kurutia me ghaghua, “Lord, ge ko liona ke, ko tangomana so na vaa marabuagu.”
LUK 5:13 Ma Jesus te haua na limana me tabea, ge ghaghua “Inau tu liona, ko marabu oli.” Na viti tua, mana kuhu te taho tua, me ghoi marabu oli.
LUK 5:14 Ma Jesus te hovea na mane, “Ko bei tughuni kolilia vania gea siki sakai na hava te kale. Mo ko tona vaso mo ko va tategho vania na manesukaghi me ke sirotetegho ge ke righia na huliamu te ghoi marabu oli. Mo ko hea na manesukaghi na sukaghi ni va marabu te vaghaa te bosaa tua ilokana nina vetena Moses, ge rana vure kara ghilala tua ighoe to marabu oli.”
LUK 5:15 Hauvaa na tutuguna Jesus te saopoa ivei mi vei, mana vure subo tara kokolu ni rongoviana, mara liodira ge kisu volara ghua tana lei sopa vahaghidira.
LUK 5:16 Hauva me subo na bona, Jesus te tona tana bona aroha ge ke va kokoeliulivuti iga.
LUK 5:17 Mi ta sakai na bongi, tana bona Jesus te tarai, gaira rana Pharisee ma rana manetarai ni vetena nina Moses, tara sopou lilighina igaa. Gaira tara va mai tana lei komu i Galilee, mi Judea, mi tana komu sule Jerusalem. Ma nina maana Lord God te horuvia Jesus ge ke kisu volara tara vahaghi.
LUK 5:18 Mana balu mane tara sakea mai tana sape a sakai na tinoni te rapo, mara tabotabo ge kara lavia mai ta Jesus,
LUK 5:19 mara mua tangomana na pukuna na vure subo. Gaira tara nia sei dato tana vouvotuna na vale, mara potaa i vouvotu ge ra dorovaghini horua ilokana na vale, tana bona te ghahaa igaa Jesus i ghobudira na vure subo.
LUK 5:20 Ma Jesus te righia didira na taluutuni ge bosa vania na tinoni rapo, “Kula, inau tu talukehai na lei palumu.”
LUK 5:21 Ma rana manetarai ni vetena nina Moses mana Pharisee tara bosa heghedira mara ghaghua, “?Ahei eni te bosa tabo? God heghena vamua ke tangomana na talukeha palu!”
LUK 5:22 Ma Jesus te ghilala kalea na hava tara nia huahuati ge bosatughu vanira, “?E ghua ge au nei na ghanaghana raini tana tobamiu?
LUK 5:23 ?Ivei va te malumu va na bosaana, na palumu tu sonikehai vanigho, pa tughuru dato mo ko sakutua?
LUK 5:24 Tana bona ge ku ghaotaa na mane eni, ge ma kau ghilalaa inau, na Dale Tinoni, tu loghoa na maana ni talukeha palu tana maramana.” Soko, gaia te bosa vania na tinoni rapo me ghaghua, “Inau tu bosa vanigho, ko tughuru, holaa na ghimemu mo ko tona tana komumu!”
LUK 5:25 E mua hauvaa so, me tughuru dato tana matadira, holatia na ghimena me oli togotogo tana komuna, me holoutoa God.
LUK 5:26 Ma gaira soko te maro na mangadira, mara holoutoa God. Tara nia kikinima, mara ghaghua, “Ighita ta righighi subo na totobo te haeharegha tana bongi eni!”
LUK 5:27 Murina keri, Jesus te rughuhoru, ge righia sakai na vahikolu rongo, na ahana Levi, te sopou ta nina malei sonirongo, ge bosa vania, “Ko saritaoniu mai.”
LUK 5:28 Ma gaia te sanighi na lei totobo soko, me saritaonia Jesus.
LUK 5:29 Ma Levi te gonia na vangakoukolu sule tana valena vania Jesus, mara subo na vahikolu rongo, mana vure keha ghua tara mai igaa. Ma gaira tara vangakoukolu.
LUK 5:30 Ma gaira rana Pharisee ma rana manetarai ni vetena nina Moses tara mai hughuhughu tadira nina vaovarongo Jesus, mara ghaghua, “?E ghua ge au vangakolura rana vahikolu rongo ma rana tangohahi?”
LUK 5:31 Jesus te bosa tughu vanira me ghaghua; “Arahei tara vahaghi vamua tara liona na tinoni kisu, taho tara mua vahaghi.
LUK 5:32 Te vagha eni, inau tu mai ge ku mua holora rahei tara kabu maemane ge kara tughulio, mi nau tu mai ge ku holora rana tangohahi ge kara tughulio.”
LUK 5:33 Mana balu vure tara bosa vania Jesus, mara ghaghua, “Agaira nina vaovarongo John, kolura ghua didira vaovarongo rana Pharisee, tara nia talukau na vanga haia mara kokoeliulivuti ghua. ?Me ghua nimua vaovarongo ighoe, ge taho, ge ra vanga so mara inu?”
LUK 5:34 Jesus te ghaghua vanira, “?Kara tangomana so agaira tara mai tana vangakolu ni taulaghi ge kara talukau, ke ghaha kolura na tinoni te taulaghi? Taho!
LUK 5:35 Na lei bongi ke mai igaa, agaia te taulaghi kara lavikehaa itadira, mi kakeri vaho ge kara talukau ni vanga gaira.”
LUK 5:36 Ma Jesus te bosa vavaghaha vanira me ghaghua, “Na tinoni ke mua tangomana ke rosia na tivi vaolu mana sukiana na tivi haulaghi nia na marosi keri. Ke nea te vaghaa eni ke, mana tivi vaolu ke dikala, maia ghua na marosi ni tivi vaolu ke mua asakolu tana tivi haulaghi.
LUK 5:37 “Mana tinoni ke mua dorea na wine vaolu tana kada haulaghi. Ke nea te vaghaa eni ke, mana wine vaolu keri ke bohaa na kada haulaghi, mana wine vaolu ke tilanga lee mana kada ke dika lee ghua.
LUK 5:38 Na wine vaolu kara dorea mughua tana kada vaolu.
LUK 5:39 Ma hei te diki inuvia na wine haulaghi ke mua liona ge ke inuvia na wine vaolu murina, na pukuna te bosa, ‘Na wine haulaghi te uto vaa.’”
LUK 6:1 Ta sakai na Sabbath, Jesus kolura nina vaovarongo tara tona haliu lokana na leghai ni wheat, mara nina vaovarongo tara bihui na balu vavanga ni wheat, mara ghadai tana limadira, ge ra ghanighi.
LUK 6:2 Na balu Pharisee tara righira, ge ra ghaghua, “?E ghua ge au gonia na hava te mua talana na vetena ni Sabbath?”
LUK 6:3 Jesus te bosa vanira me ghaghua, “Au bosa te vagha tau mua idumia na hava te gonia David na vunaghi haba ma rana lei kulana tara vitolo.
LUK 6:4 A David te haghe tana Baebale tapole Tabu nina God, me holaa na berete tabu, na manesukaghi vamua ke ghania. Gaia te ghania me hera na lei kulana mara ghania. Hauvaa ma God te mua rutu vania David.”
LUK 6:5 Ma Jesus te bosa sosoko vanira, “Inau, na Dale Tinoni tu loghoa na maana ge ku bosa vanira na vure na hava kara tangomana na goniana tana Sabbath.”
LUK 6:6 Ta ghoi sakai na Sabbath keha ghua, Jesus te haghe ta sakai na vale kokoeliulivuti ni Jew me tarai gaa, ma sakai na mane te labe na lima madolona.
LUK 6:7 Agaira rana Pharisee ma rana manetarai ni vetena nina Moses tara vatoghaa a Jesus ke kisu volaa tana Sabbath pe taho. Ge ke kisu volaa ke, agaira tara gonidila tua na huruana.
LUK 6:8 Ma Jesus te diki ghilalaa tua, na hava tana liodira. Me bosa vania na mane te labe na limana me ghaghua, “Ko mai tughuru iani!” mana mane te tughuru gatu.
LUK 6:9 Ma Jesus te bosa vanira me ghaghua, “Inau ku huatighau. ?E vetena so ge ka hahanga pa ka totoro tana Sabbath, ka volaa siki sakai pa ka dikalaa?”
LUK 6:10 Soko, gaia te rei kolili va tadira, ge bosa vania na mane te labe na limana, “Ko hau datoa na limamu!” Mana mane te nea te vaghaa, ge uto na limana.
LUK 6:11 Tana bona rana Pharisee mana manetarai ni vetena nina Moses tara righia, ma gaira udolu te vonughira na rutu sule ngangata, mara padapada ighobudira heghedira ivei kara nea Jesus.
LUK 6:12 Tana sakai na bongi pile bona imurina vamua, Jesus te dato tana ghotu me va kokoeliulivuti bongi haghi ga vania God.
LUK 6:13 Mi ropo ghana, ge holora nina vaovarongo udolu mai tatana me vilikehara ra hangavulu rua itadira, me holora nia rana manevetena.
LUK 6:14 Simon te vatua nia Peter, ma Andrew hoghona, James ma John, Philip ma Bartholomew.
LUK 6:15 Matthew ma Thomas; James dalena Alphaeus, Simon tara holoa nia na Zealot,
LUK 6:16 Judas dalena James, ma Judas Iscariot ke peroa Jesus.
LUK 6:17 Ma Jesus te sughi horu mai tana ghotu kolura nina manevetena me tughuru tana nanata. Tana bongi eni subo nina vaovarongo kolura na vure subo tara talighutia. Mana vure subo igaa tara va mai Jerusalem, me subo na lei komu tana bubulo i Judea, mana balu tara va mai ilauni lei komu i Tyre mi Sidon.
LUK 6:18 Gaira tara mai ge kara varongohia Jesus, mara liona ge ke kisura tana lei sopa vahaghidira. Ma rahei ghua te dikalara na lei tidalo dika, Jesus te kisu volara.
LUK 6:19 Mana lei vure tara tabotabo ge kara habetia, na pukuna nina maana God te rughuhoru mai tatana me vola udolura.
LUK 6:20 Ma Jesus te vaevanera va nina vaovarongo, ge taraira me ghaghua, “God ke vautoghau ighau tau bona, na pukuna a nimiu na kinakabuna God.
LUK 6:21 God ke vautoghau ighau tau vitolo itaeni, na pukuna ighau kau mahu nimiu ikise. God ke vautoghau ighau tau tangi itaeni, na pukuna ighau kau nia kiakia na togotogo.
LUK 6:22 God ke vautoghau ighau, tara nighau sika na lei tinoni, tara kanahaghinighau, pasapasaghau, mara koengeleghau, na pukuna inau na Dale Tinoni.
LUK 6:23 Kara neghau iga te vaghaa keri ke, kau togotogo ma kau rivurivu, na pukuna na taba sule te gonidila vanighau tua i kokou. A keri na nilabu tara nei rana lei vaivarimiu vanira rana lei prophet mai dania.
LUK 6:24 Vatei aroviamiu ighau tau loghorongo itaeni, na pukuna tau lavia tua nimiu na togholuvu.
LUK 6:25 Vatei aroviamiu ighau tau mahu tua itaeni, na pukuna ighau kau vitolo. Vatei arovimiu ighau tau kiakia itaeni, na pukuna ighau kau tangi ma kau ngangaraha.
LUK 6:26 Vatei aroviamiu ighau tara bosautoghau na lei tinoni taeni, na pukuna na lei vaivaridira tara nera ghua tua igaa na lei prophet sorisori mai dania, ma God te torora.
LUK 6:27 “Mi nau tu bosa vanighau, ighau tau rongoviu mai, kau dolovira ghamiu na kana, ma kau lutu uto vanira rahei tara nighau sika.
LUK 6:28 Kau vautora rahei tara bosadikalaghau, ma kau kokoeliulivutira rahei tara vahaghitailighau.
LUK 6:29 Ke tapoa na levu ni ngoramu siki sakai ke, mo ko hea na levu ngora me ke tapoa. Me ke lavia a nimua na tivi a siki sakai ke, mo ko hea ghua nimua na pupulu.
LUK 6:30 Kau vahera na keha na hava tara nongighi tamiu, mana hava tara lavikeha itamiu ke, ma kau bei nongiolia gea.
LUK 6:31 Kau nea vanira na keha na hava tau liona kara nea vanighau.
LUK 6:32 “Ge kau dolovira vamua rahei tara dolovighau ke, mana hava na uto ia kau sodoa igaa God ke mua vautoghau, na pukuna hughu rana tangohahi tara dolovira so arahei tara dolovira.
LUK 6:33 ?Te vagha eni ke, kau lutu uto vanira vamua rahei tara lutu uto vanighau ke, na hava na uto ia kau sodoa igaa? God ke mua vautoghau na pukuna hughu rana tangohahi tara nea te vaghaa.
LUK 6:34 ?Ma ge kau holakau itadira tara tutughuoli vanighau ke, mana hava na uto ia kau sodoa igaa? God ke mua vautoghau, na pukuna hughu rana tangohahi tara holakau itadira rana tangohahi tara ghilala ge kara lavi olia na talukau te manana taonia didira hevei.
LUK 6:35 “Kau dolovira ghamiu na kana, ma kau gehegehe uto vanira! Kau vahera na lei totobo ma kau bei ghanaghana kara tughuolighi vanighau. Keri vaho ge kau lavia na tabamiu ikokou ke sule au vaa, ge ighau kau dalena God te haba i kokou. Agaia te liodolovira arahei tara mua holoutoa gaia, maira rana tangohahi.
LUK 6:36 Kau veiarovi te vaghaa gaia God, tamamiu i kokou te veiarovi.
LUK 6:37 “Bei detera rana keha, ge God ke bei deteghau ghua. Bei hurutabora rana keha, ge God ke mua hurutaboghau. Kau talukehai na paludira rana keha, ge God ke talukehai vanighau ghua na palumiu.
LUK 6:38 Kau hevei vanira na lei tinoni ke, ma God ke heghau ghua. A nimiu na hevei ke ghoi oli gatu itamiu, ke vaghaa na subona na hava tau nia hevei tua. God ke nia hevei togotogo te vaghaa na tinoni ke vonulaghinia na bosi me vuha kolava. Na kakage te vagha kau nea vanira na keha, gaia na kakage God ke nea vanighau ghua.”
LUK 6:39 Ma Jesus te bosaa vanira na bosa vavaghaha eni, “?Ivei tea? ?A sakai na tinoni rorodo ke tangomana so na huliana sakai na tinoni rorodo? Taho! Geva gaira udolu koro tumuhoru tana gilu.
LUK 6:40 Na vaovarongo te mua haba vulea ahei te tarai. Mana vaovarongo ge te ke lutu laga ke, mi geva ke vaghaa ghua ahei te tarai.
LUK 6:41 ?Me ghua ge o nia sarautu, ighoe na vulogo tana matana hoghomu, ge toko mua nia sarautu na bubulo ni ghai tana matamu heghemu?
LUK 6:42 ?Ivei tea, ge o bosa vania hoghomu mo ghaghua, ‘Mai mu ku lavikehaa vanigho na vulogo tana matamu,’ ge toko mua tangomana na vaevane kaleana na bubulo ni ghai tana matamu heghemu? To sori ghoe! Ko diki lavikehaa ghua na bubulo ni ghai tana matamu ighoe, keri vaho ge ko vaevane uto, mo ko tangomana na lavikehaana na vulogo pile kikia tana matana hoghomu.
LUK 6:43 “Na ghai uto ke mua tangomana na vahuana na vavanga dika, mana ghai dika ke mua tangomana na vahuana na vavanga uto.
LUK 6:44 Na ghai ta ghilalaa nia na vavanga te vahua. Na vuavua ni ghai uto te mua tangomana na puputu tana karukaili.
LUK 6:45 Te vagha eni ke, na tinoni uto te loghoa na nilabu uto, te va rughuhoru mai tana toba te uto, mana tinoni dika te loghoa na nilabu dika, te va rughuhoru mai tana toba te dika. Na hava tua na bosa uto pana dika te horu mai tana manga te tatea na utona pana dikana na toba.
LUK 6:46 “?E ghua ge au holou nia, “Lord” ma au mua taonighi na hava tu bosai?
LUK 6:47 Inau ku tughunia vanighau, ivei te vaghaa, ahei te mai tagua, me rongovighi nigua lei bosa ni tarai.
LUK 6:48 Gaia te vagha na tinoni te kisua na vale tana pari ngutu te pukulaghi tana vatu i borona. Tana bona te mai na tave ni beti sule me labua na vale, me mua tumu, na pukuna te kisu ngasilia.
LUK 6:49 Ma ahei te rongovighi na bosagu, me mua taoniu te vaghaa na tinoni te kisua na vale, me mua ghelivaghinia tana pari ngutu. Mi tana bona te mai na tave, me labua na vale keri, ge dudura, me kokovo horu.”
LUK 7:1 Mi tana bona Jesus te bosa sokoi na lei totobo raini vanira na vure, ge tona i Capernaum.
LUK 7:2 Mana malaghai haba ni Rome igaa tana komu keri, anina seka te dolovi ngangataa, te vahaghi me dutuvia na mate.
LUK 7:3 Mana malaghai haba ni Rome eni te rongovia na maiana Jesus, ge vetenara balu mane nagho ni Jew ge kara va huatia Jesus ge ke mai kisua nina seka te koli ni vahaghi.
LUK 7:4 Mana lei mane nagho tara va righia Jesus mara kuruti ngangata mara ghaghua, “Na malaghai haba eni te manana ko hangaa,
LUK 7:5 na pukuna te dolovira kulada na vure ni Jew, ma gaia heghena ghua te kisua vanighita dida Vale kokoeliulivuti ni Jew.”
LUK 7:6 Keri ge udukolura Jesus. Tana bona tara dutuvia na valena na malaghai haba ni Rome, me vetenara tua na balu kulana na malaghai haba, ge kara va topoa Jesus ma kara bosa vania, “Maghutu, ko bei sakai mai niu mangoli gea. E mua ulaghagu inau ge ku hola haghegho mai loka ni valegu.
LUK 7:7 Me mua managu ghua na gatu righiamu heghegu. Ko bosa vasoo me ke ghaota tua nigua na seka.
LUK 7:8 Inau tu ghilala tua na pukuna inau ghua so a sakai tu lutu sarana didira maana rana haba, mu loghora ghua rana malaghai tara kubolu tagua inau. Mu bosa vania gaia eni, ‘Ko tona!’ me tona, mu ghoi bosa vania ruana, ‘Mai ghua!’ me mai. Mu bosa vania nigua na seka, ‘Ko gonia te vagha eni!’ ma gaia ke gonia te vagha.”
LUK 7:9 Jesus te rongovighi na bosana na malaghai haba ni Rome eni, ge nia hare, me ririuoli vanira na vure tara tumuria ge ghaghua, “Inau tu bosa vanighau, u mua tapoa gatu mua siki tinoni ni Israel te loghoa na taluutuni te lalo te vaghaa te loghoa na mane eni!”
LUK 7:10 Tana bona rana kulana nina malaghai haba tara pulohi tana valena, mara righia nina seka te ghaota tua.
LUK 7:11 Murina vasoo eni ka, Jesus kolura nina vaovarongo, tara tona tana komu na ahana Nain. Mana vuresubo tara taonia.
LUK 7:12 Mara va sara tana mataulana na peo ni komu ka, mana niala ni vuresubo tara rughuhoru mai tana mataulana na komu, tara holaa na tinoni mate, ge kara va tavughia. Mana tinoni mate eni ke na garimane vahuhu sosopa, dalena na samu vaivine. Mana vure subo ni komu eni tara udukolua na samu.
LUK 7:13 Tana bona Jesus te righia na vaivine eni, ge arovia me bosa vania, “Ko bei tangi!”
LUK 7:14 Keri ge sakutua me va tabea na sausaghu, ma gaira tara holaa na tinoni mate tara tughuru beto, ge bosa Jesus vania na tinoni mate, “Garimane, inau tu bosa vanigho gatu, ko tughuru dato.”
LUK 7:15 Mana tinoni mate te sopou dato ge vuivuni ni kokoe, ma Jesus te va hea olia a tinana.
LUK 7:16 Ma gaira udolu te vonughira na mataghu mara holoutoa God mara ghaghua, “Na prophet sule te mai tate i ghobuda eni. A God te mai tua ge ke hangara nina vure!”
LUK 7:17 Mana ladana Jesus te saopoa tana bubulo i Judea talighu, maia tana lei buto ni komu i lilighina.
LUK 7:18 Ma John Vulitabu te rongovighi tadira nina vaovarongo lei totobo te gonighi Jesus, ge holora erua nina vaovarongo,
LUK 7:19 me vetenara vaa itatana Lord, mo koro huatia, “?Ighoe sughua gaia na Messiah tara bosa ke mai, pa kai pitua siki sakai na keha?”
LUK 7:20 Ma gaira toro tona moro va sara ta Jesus ge ro vania, “A John Vulitabu te vetenaghai ge koro mai huatigho, ‘?Ighoe sughua gaia na Messiah tara bosaa ke mai, pa kai pitua siki sakai na keha?’”
LUK 7:21 Mi tana bona vaghana keri, subo na vure te kisu volara Jesus, rahei te kalera lei vata ni vahaghi maia gaira te haghevira lei tidalo dika, me subo tadira tara rorodo te kisura mara ghoi tangomana na vaevane oli.
LUK 7:22 Keri ge bosa tughu Jesus vanira nina vaovarongo John me ghaghua, “Koro oli mo koro bosa vania John na hava toro vaevanei moro rongovighi tua. Rana rorodo tara ghoi vaevane oli, rana rapo tara ghoi sakutua, rana kuhu tara ghoi marabu oli, rana pui tara rongo, ma rana mate tara ghoi vola oli, ma na Rongorongo Uto tara taraira nia rana bona.
LUK 7:23 God ke vautora gaira tara mua loghoa siki ghanaghana ruarua itagua.”
LUK 7:24 Mi murina toro tona tua rana vaovarongo ta John, Jesus te vuivuni ni bosaana a John vanira na vuresubo, “?Tana bona tau va righia a John tana bona mamaha ke, mana hava na mane vaghana tau ghanaghana kau righia? ?Na tinoni te loghoa na taluutuni te mua ngasi, vaghaa na ade te ulubetu kolili te ghurihia na ghuri? Taho!
LUK 7:25 ?Na hava tau rughuhoru ni va righiana, na mane te nighi pupulu na lei tivi malebo? Taho! Na vure tara pupulu vaghaa keri ke, gaira tara kabu vunaghi tana vale ni Vunaghi haba!
LUK 7:26 ?Na hava tau rughuhoru ni righiana, na prophet? Eo, e utuni tua, ighau tau righia gaia te haba vulea na prophet.
LUK 7:27 Na pukuna a John eni, God te bosa vania gaia tana Gegere tabu, ‘Inau ku diki vetena nigua tinoni holabosa, ke diki vatia na halautu vanigho.’
LUK 7:28 Inau tu bosa vanighau, a John te vulera tua lei tinoni tara vahura i lokana na maramana eni. Ma hei gaia, te pile tana kinakabuna God, te haba vulea John.”
LUK 7:29 Mana vuresubo tara rongovia na bosana Jesus, haba va ghua gaira rana vahikolu rongo, tara liokolu ge na nilabu God te liona na vure ge kara taotaonia te maemane, na pukuna tara holopangotia na bosa ni keikeri ge kara tughulio, keri vaho ge vulitabura a John.
LUK 7:30 Hauvaa ma rana Pharisee ma rana manetarai ni vetena nina Moses tara mua holopangotia na liona God i vuvungadira na pukuna tara mua tughulio, mara mua liona ge ke vulitabura a John.
LUK 7:31 Jesus te ghoi bosa so, “?Mana hava ku vavaghahara nia na vure ni taeni, mana hava te vaghara?
LUK 7:32 Gaira te vaghara lei gari pile tara sopou tana maketi. Ma sakai na ovu te ghaeghahe halavu vania a sakai na ovu, ‘Ighai tai lovulovui vanighau na linge ni sonikolu mau mua ghavai! Maai lingei lei linge ni tautavughi, mau mua tangi so!’
LUK 7:33 Inau tu bosa eni, na pukuna tana bona a John Vulitabu te mai me talukau ni vanga, me mua inuvia siki wine, hauva mau bosa ke, ‘Agaia te loghoa na tidalo dika i lokana!’
LUK 7:34 Mi nau, na Dale Tinoni tu mai, mu vanga mu inu, ge au bosa, ‘Kau righia va na tinoni eni! Agaia te vangavanga ni voo me inu bulebule, a kuladira na vahikolu rongo ma rana tangohahi!’
LUK 7:35 Na manahana God te tate utuni sughua tua, i tadira tara holopangotia.”
LUK 7:36 A sakai na Pharisee te holoa Jesus, ge ke va vangakolua tana valena. Ma Jesus te tona me sopou ni vanga igaa.
LUK 7:37 Mi tana komu keri te ghanaa igaa na vaivine te loghoa te subo na hahi tana na volana. Na vaivine eni te rongovia a Jesus te vaa vanga tana valena a sakai na Pharisee, ge lavia na beti uruuru, te sule ngangata na matena, me tona tana valena Simon.
LUK 7:38 Geva tualaghi tuturu i murina Jesus, lilighi ni tuana me tangitangi, me bobonai na marevona Jesus nia na kolobu ni matana, ge ghuduri mamahai na kolobu nia na vuvulu ni uluna, me nonginongighi na tuana, ge kovalaa igaa na beti uruuru.
LUK 7:39 Mana Pharisee te righia na hava te nea na vaivine eni vania Jesus, ge ghanaghana heghena, “Ge teke prophet utuni sughua tua na mane eni ke, me ke ghilalaa ahei na vaivine vaghana te tabea, me ke ghilalaa ghua ivei te vaghaa na dikaana na volana na vaivine vaghana!”
LUK 7:40 Jesus te bosa vania na Pharisee me ghaghua, “Simon, inau te liogu ge ku bosaa vanigho gatu a sakai na totobo.” Ge bosa tughu na Pharisee me ghaghua, “Eo, Tarai, ko bosaa vaniu mai na hava te liomu ko bosaa vaniu.”
LUK 7:41 Keri ge bosa Jesus, “A sakai na bona, erua na mane toro kaoni rongo itatana na mane loghorongo. A sakai te kaonighi e lima hangalatu ni rongo, me ruani te kaonighi lima hangavulu ni rongo.
LUK 7:42 Me taho ahei tadira ke tughu olighi na rongo toro kaonighi tatana na mane loghorongo, keri ge talukehai vanira tua. ?Ahei tadira ra rua raini, te dolovi habaa na mane eni?”
LUK 7:43 Ma Simon te bosatughu, “Tana ghanaghanagu inau ke, ma gaia te hola kaui te subo na rongo.” Jesus te ghoi bosatughu vania Simon, “Ighoe to bosa utuni tua.”
LUK 7:44 Keri ge ririuoli Jesus va tana vaivine ge bosa vania Simon, “?Ighoe to righia mai na vaivine eni? Inau tu haghe tana valemu, mo mua heu vaghua siki beti ku saui nia na marevogu, mana vaivine eni te saui na marevogu nia na kolobu ni matana, me ghuduri mamahai nia na vuvulu ni uluna.
LUK 7:45 Ighoe to mua holopangotiu nia na nonginongi, mana vaivine eni te mua soko mua na nonginongiani na marevogu vuivuni tu mai tua me sara i taeni.
LUK 7:46 To mua heu siki betimalebo vania na ulugu, na vaivine eni te dalovighi na marevogu nia na beti uruuru.
LUK 7:47 Inau tu bosa vanigho gatu itaeni, na lei paluna tara subo tara talukehai vania tua. Na pukuna eni, na dolo itatana na vaivine eni te tatea vaniu te sule ngangata. Ma hei God te talukeha vania te pile kikia, geva ke talutatea heghena nina dolo te pile vamua.”
LUK 7:48 Ma Jesus te bosa vania na vaivine, “Na lei palumu tu talukehai vanigho tua.”
LUK 7:49 Mana balu tara sopou tana bela tara sopa bosa heghedira, “?Ahei na tinoni vaghana eni? God vamua te talukehai na palu!”
LUK 7:50 Ma Jesus te bosa vania na vaivine, “Nimua na taluutuni te vavolagho tua. Ko tona tana mabo.”
LUK 8:1 Me mua hau murina eni, Jesus te tona tana lei komu sule mana komu pile, me nia tarai ga na Rongorongo Uto taonia na kinakabuna God. Ma rana lei manevetena ara hangavulu rua tara nia udukolu,
LUK 8:2 ma gaira ghua na balu vaivine te kisu volara tua tana tidalo dika mi tana lei vahaghi. A Mary (tara holoa nia ghua a Magdalene,) Jesus te ghuruhorua ra vitu na tidalo dika itatana;
LUK 8:3 Joanna, a tauna Chuza te vunaghi tana valena na vunaghi haba Herod Antipas, ma Susanna mana balu vaivine ghua, tara hangara ta didira lologho heghedira, Jesus ma nina lei vaovarongo.
LUK 8:4 Mana vure subo tara mai righia Jesus tara va mai tana lei komu, mana bona tara savukolu mai tatana na vuresubo ka, ge bosaa vanira na bosa vavaghaha eni,
LUK 8:5 “Sakai na bona sakai na mane te va havukaghinighi na vuavua ni wheat lokana nina leghai. Mi tana bona te havukaghinighi na vuavua, na balu tara tumuhoru i ghobu ni halautu, mara turi panapanai ga tara sakutua, mana lei manu tara ghani sokoi.
LUK 8:6 Mana balu tara tumuhoru vuvunga ni saesape ni vatu, tara totolo dato, hauvaa mara ghoi sasagha so, na pukuna te mua paku na pari ga.
LUK 8:7 Balu vuavua tara tumuhoru i ghobu ni tautalu kaukarugha, mara totolo dato kolura na tautalu kaukarua, me pono kuvira mara vuha mate.
LUK 8:8 Mana balu vuavua tara tumuhoru tana pari uto, ma gaira tara totolo, mara vangagha, subo vulei na vuavua tara subai.” Me bosa sokoi lei bosa raini Jesus, ge ghaeghahe me ghaghua, “Ahei te liona na ghilalaana na bosagu ke, me ke rongoviu mai!”
LUK 8:9 Ma nina vaovarongo tara huatia na hava na ghanaghana igaa na bosa vavaghaha eni.
LUK 8:10 Jesus te bosa tughu me ghaghua, “A God te neghau ighau nigua na lei vaovarongo, tau taluutuniu, ge kau ghilalai na lei ghanaghana te polo tana kinakabuna, ma vanira arahei tara mua taotaoniu tu kokoe vanira tana bosa vavaghaha, keri ge na hava na Gegere Tabu te bosaa ke kale, ‘Na vure raini tara rongo vamua, ma kara mua rongo vakodo. Ma gaira kara reirei vamua, ma kara mua reirei vakale.”
LUK 8:11 “Aeni na ghanaghana igaa na bosa vavaghaha, Na vuavua eni gaia, na bosana God.
LUK 8:12 Na vuavua tara tumuhoru i ghobu ni halautu, te vaghara gaira tara rongovia sughua na bosana God, hauvaa, ma Satan te mai me lavikehaa na rongorongo tana tobadira ge kara bei taluutuni, ma kara bei nia vola gea na bosana God.
LUK 8:13 Na lei vuavua tara tumuhoru vuvunga ni saesape ni vatu te vaghara, gaira tara rongovia na bosana God mara nia togotogo pile bona vamua, hauvaa, me mua lalo didira taluutuni, tana bona te mai na tabotabo, mara tumu ta didira na taluutuni na pukuna te kubolu didira taluutuni.
LUK 8:14 Na lei vuavua tara tumu i ghobu ni tautalu kaukarugha te vaghara, gaira tara rongovia na bosana God, hauvaa, mana lei viri mana lologho, mana togotogo ni maramana, te saurura mara mua totolo uto ma kara vangagha.
LUK 8:15 Mana vuavua tara tumuhoru tana pari uto te vaghara gaira tara rongovia na bosana God mara taluutunia, mara nia barebare haia tua tana tobadira, mara nia vangagha tana voladira.
LUK 8:16 “Taho siki sakai ke tungia na bulu ge ke saropoloa, pe ke talua sarana na malei ghime. Ra talua i ghobu ni vale tana vatei taribulu ge kara reirei na vure tara haghe mai i lokana na vale.
LUK 8:17 Na lei totobo tara polo, geva kara tate, mana hava tua tara saropoloa geva ke tate ma kara lavia mai tana marara.
LUK 8:18 Keri ge kau ghilalaa utoa na hava tau rongovia, na pukuna God ke hera na manaha sule rahei tara pangotia nigua bosa ni tarai! Ma vanira gaira tara mua rongoviu, sughua na hava tara ghanaghana tara ghilalaa, kara lavikehaa itadira.”
LUK 8:19 Ma tinana ma rana lei hoghona Jesus tara mai righia, mara mua tangomana na va dutuviana na pukuna na vuresubo iga.
LUK 8:20 A siki sakai te bosa vania Jesus, “Agaira tinamu ma rana hoghomu tara tughuru i pari bebete, mara liona ge kara kokoe kolugho.”
LUK 8:21 Ge bosa Jesus, “Gaira tara rongovia na bosana God mara taonia, agaira a tinagu ma rana hoghogu.”
LUK 8:22 Mi ta sakai na bongi Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “Gatu ghita ma ka halavu i levu ni kolokama.” Keri ge ra haehaghe tana tiola ni Jew mara tona halavu i levudari.
LUK 8:23 Mi tana bona tara kale halavu Jesus te maturu. Hau pile vasoo, me mai na ghuri sule lokana na kolokama ge kalera, me haghe mai na beti lokana na tiola mara dutu ni luvu.
LUK 8:24 Ma rana vaovarongo tara alihia Jesus, “Maghutu! Maghutu! Ighita ta dutu ni luvu ma ka mate!” Ge tughuru Jesus me pasara na ghuri mana maraghata, “Koro beto!” ge ro beto me tada na beata.
LUK 8:25 Ma Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “?E ghua ge au mua taluutuniu?” Gaira tara mataghu me maro na mangadira, ge ra sopa huahuati heghedira, “?Ahei vaho tua na tinoni vaghana eni? Te bosa laga vanira na ghuri mana maraghata ge koro beto moro taonia na bosana.”
LUK 8:26 Jesus ma nina vaovarongo tara tona mara va saravighi lei buto ni komu ni Gerasa, levuna na kolokama ni beti i Galilee.
LUK 8:27 Me mua rua ni soghalonga mua Jesus ka, me mai righia tua sakai na mane ni komu, te haghevia lei tidalo dika. E daro ni bona mai tua te ole soesole na mane eni, me mua ghana betoa ta siki vale, mi lokani lei vatuluma vamua, tara tavughira igaa tara mate te ghanaa tana lei bongina mai tua.
LUK 8:28 Subo na bona tara maana pungisia na lei tidalo dika na mane eni. Lei tinoni tara pitighi nia na talihalo na tuana mana limana mara barebarea, hauvaa me kosoi so, ma rana lei tidalo dika tara ghuru tonaa tana bona aroha. Jesus te keikerira na tidalo dika itatana, “Kau rughuhoru itatana!” Tana bona na mane eni te righia Jesus ge tumu horu tana pari. Na mane te ghaeghahe me ghaghua, “Jesus, Dalena God Puku ni Haba! ?Na hava to liona itagua? Inau tu nongigho ko bei heu gea siki totoro!”
LUK 8:30 Ma Jesus te huatia na mane, “?Ahei na ahamu ighoe?” Ge bosatughu na mane, “Na ahagu inau ke ‘Mavitu’. Te nea ga na bosa pukuna subo na tidalo dika tara haghevia.”
LUK 8:31 Na lei tidalo dika raini tara nongi ngangataa tua Jesus, ge ke bei vetenara vaa tana bona ni totoro.
LUK 8:32 Mi tana bona keri na volivoli ni bolo tara humehume tana puku ni ghotu. Ma rana tidalo dika tara nongia Jesus ge ke vetenara vaa i tadira na lei bolo ge kara vaa haghe i lokadira, me nea te vaghaa.
LUK 8:33 Keri ge ra rughuhoru lokana na mane, mara vaa rughuhaghe lokadira na bolo. Mana volivoli udolu tara sama sughi horu tana sosoghola mara sosogha horu lokana na kolokama ni beti mara lulumi.
LUK 8:34 Gaira lei mane tara righitaonira na bolo tara righia na hava te kale, mara sama mara vaa ladavaghinia tana lei komu sule mana pile na hava tara righia.
LUK 8:35 Na vure ghua tara tona mara vaa righia na hava te kale. Mara va sara ta Jesus ka, mara righia na mane tara rughuhoru tua na lei tidalo dika itatana, te sopou lilighina Jesus, te pipisi me pupulu, me mahebo na liona. Mana lei vure tara mataghu.
LUK 8:36 Agaira tara righia na hava te kale eni, tara tutugu vanira na vuresubo ivei te nea Jesus na mane ge uto.
LUK 8:37 Mana vure ni buto ni komu talighu tara nongia Jesus ge ke tona keha i tadira na pukuna tara mataghunia. Ge oli Jesus tana tiola me tona halavu i levuna na kolokama.
LUK 8:38 Mana mane te kurutia Jesus me ghaghua, “Ko talagu, mu ku nigho udu.”
LUK 8:39 Ma Jesus te vetenaa keha me ghaghua vania, “Taho! Ko oli tana komumu, mo ko tughunitatea vania nimua na binaboli, na lei totobo uto te nei God vanigho.” Keri ge tona na mane me bosa vanira lei vure soko tana komu, na hava te nea Jesus vania.
LUK 8:40 Ma Jesus te ghoi oli halavu tana komu te va mai ga levuna na kolokama ni beti, mana vuresubo tara holopangotia tana bona te saralonga, na pukuna te hau tua tara pitua na oliana mai.
LUK 8:41 A sakai na mane na ahana Jairus te va mai ta Jesus. Gaia a sakai tadira rana Haba ni Vale kokoeliulivuti tana komu keri. Gaia te mai ta Jesus ge poghotao tana tuana, me nongia ge ke vaa tana valena,
LUK 8:42 na pukuna a dalena na tahula vahusosopa te hangavulu rua na niuluna, te dutu ni mate. Tana bona Jesus te sakutua me tona kolua, rana vuresubo tara dukulia, mara kililia.
LUK 8:43 I ghobuna na vuresubo eni ke, a sakai na vaivine te tave na ghabu e hangavulu rua tua na niulu, te soni sokoi tua nina rongo tana manekisu, hauvaa, me mua kisu utoa sono siki sakai.
LUK 8:44 Na vaivine eni te va mai i murina Jesus, me tabea mua na sosokona nina pupulu ka, me beto tesakai tua na tave ni ghabu.
LUK 8:45 Ge huahuati Jesus, “?Ahei te tabeu?” Agaira udolu tara hughu, ma Peter te bosa vania, “Maghutu, ighoe to righia tua na vuresubo te duduku me kakata talighutigho. ?E ghua ge o huahuati vaghaa keri?”
LUK 8:46 Jesus te ghoi bosa so, “A siki sakai te tabeu na pukuna tu ghilalaa na bona te rughuhoru na maana itagua.”
LUK 8:47 Me vahola vania tua na vaivine ge ke polo, ge mai poghotao horu tana tuana Jesus me tatata. Igaa tana mata ni vuresubo ge bosaa vania Jesus na hava na pukuna ge tabea nina tivi, mi vei tea na beto sakai na vahaghi te kalea.
LUK 8:48 Ge bosa Jesus vania na vaivine, “Dalegu, nimua taluutuni te negho ge o uto. Ko tona tana mabo.”
LUK 8:49 Me bosa sokoa vasoo Jesus na bosa eni ka, mana tinoni te lavia mai na rongorongo tana valena Jarius te sara, me mai bosa vania Jairus, na huhuli ni vale kokoeliulivuti ni Jew, me ghaghua, “A dalemu na tahula te mate tua, mo ko bei lavibuleana gea na Tarai.”
LUK 8:50 Jesus te rongovia na rongorongo, ge bosa vania Jairus, “Ko bei mataghu gea, ko taluutuniu vamua, me ke vola na dalemu.”
LUK 8:51 Mi tana bona te va sara tana valena Jairus ka, me hove pungisia ahei ke haghe kolua tana vale, a Peter ma John ma James vamua, maia tinana ma tamana na tahula.
LUK 8:52 Ra haghe tana vale, ma gaira udolu lokana na vale tara nia dikalio mara tangihia na gari. Ge bosa Jesus, “Kau bei tangi! Na gari eni te mua mate, gaia te maturu nina vamua.”
LUK 8:53 Gaira udolu tara batobatoa na pukuna tara ghilala na tahula te mate sughua tua.
LUK 8:54 Jesus te tabea na limana na tahula, me bosa vania, “Dalegu, ko tughuru dato!”
LUK 8:55 Mana tahula te ghoi vola oli mai me tughuru dato, ma Jesus te keikerira tinana ma tamana koro hea pile vanga ke ghania.
LUK 8:56 Ma tamana ma tinana toro nia hare ngangata na hava te kale. Me hovera Jesus, ge koro bei bosa tatea vania tua ahei na hava te kale.
LUK 9:1 Jesus te holokolura mai tatana rana manevetena, me hera na maana ge kara ghurukehara lei tidalo dika, ma kara kisura rana vahaghi.
LUK 9:2 Keri ge vetena tonara ge kara nia tarai na kinakabuna God, ma kara kisura rana vahaghi.
LUK 9:3 Ge bosa vanira, “Kau rughuhoru ke, ma kau bei lavia siki totobo vaghai raini: na totoghona, pana kirisa, pana vanga, pana rongo, kau bei hola ruana gea na tivi tana hulimiu.
LUK 9:4 Mi vei na vale vaghana kau va rughuhaghe igaa, ma kara holopangotighau ke, kau ghanaghau igaa tua, polo kau rughuhoru tana komu keri.
LUK 9:5 Mi vei na komu vaghana kara mua holopangotighau na vure igaa ke, sania na komu keri, ma kau kavulaha kehai na pughu ni pari tana marevomiu. Aeni na vaughilala ge God ke vahaghitailira.”
LUK 9:6 Ma rana manevetena tara tona tana lei komu i Galilee talighu, mara nia tarai na Rongorongo Uto, mara kisura rana vahaghi.
LUK 9:7 Tana bona Herod Antipas, na Vunaghi Haba ni Galilee, te rongovighi na lei totobo te kale raini, me nighi hoghohare na liona, na pukuna balu tara bosa ke, gaia John Vulitabu te ghoi vola oli mai.
LUK 9:8 Balu ghua tara bosa ke, ma Elijah gaia, mana balu ghua so tara bosa ke, ma sakai tadira lei prophet ni dania mai tua te ghoi vola oli.
LUK 9:9 Ge bosa Herod, “?Inau tu vuria tua na uluna John Vulitabu, ma hei so na tinoni vaghana eni te gonighi na lei totobo sule tu rongovia na ladana?” Keri ge ma gaia te tabotabo haia tua na righi matana Jesus.
LUK 9:10 Murina didira na kao rana manevetena, gaira tara oli mara va righia Jesus, mara bosa vania nia lei totobo tara gonighi ta didira na sakusaku tua. Ge lavira me nira tona tana komu tara holoa nia Bethsaida.
LUK 9:11 Hauva na vuresubo tara rongovia na maiadira ge ra saritaonira. Me holopangotira Jesus na vure me bosaa vanira na kinakabuna God, ge kisura tara vahaghi mara ghaota.
LUK 9:12 Mi tana bona te dutu vaa huu na aho ka, mara mai tatana Jesus rana manevetena mara bosa vania, “Ko vetena tonara rana vure ma kara tona tana lei komu mana leghai talighu, kara va kenea igaa siki vanga kara ghania, ma siki vale kara maturu igaa, na pukuna ighita eni ta ghanaghita tana bona aroha.”
LUK 9:13 Ge bosa tughu vanira Jesus, “Ighau tua kau hera ghadira vanga!” Agaira tara bosatughu vania Jesus, “?E lima na berete me rua na igha vamua itamami, me liomu ge kai va pelu ghadira vanga ke manadira na ovu ni vure eni?”
LUK 9:14 Te manana e lima na togha ni mane igaa na bona vaghana. Ge ghoi bosa Jesus vanira, “Kau bosa vanira na vure ma kara sopou tana sopasopa ovu, tana lima hangavulu na tinoni sakai na ovu.”
LUK 9:15 Agaira tara nea te vaghaa.
LUK 9:16 Ge lavighi Jesus ra lima na berete me rua na igha, me ngiti levui na berete, ge reitada me bosautoa God, ge vahera nina vaovarongo mara tuvalighi vanira na vure.
LUK 9:17 Gaira udolu tara vanga mara mahu tua. Ma rana vaovarongo tara vahikolui na vanga sasani mara hoghonighi ga e hangavulu rua na kei.
LUK 9:18 Mi ta sakai na bongi, a Jesus te kokoeliulivuti heghena ma nina vaovarongo tara mai tatana. Ge huatira, “?Ahei inau ra ghaghua na vuresubo?”
LUK 9:19 Gaira tara bosatughu, “Balu tara bosa ke, mi ghoe a John Vulitabu te ghoi vola oli, balu tara bosa ke, mi ghoe a Elijah, mana balu ghua so ke, ma sakai tadira rana prophet ni dania mai tua, te ghoi vola oli.”
LUK 9:20 Ge ghoi huahuati so, “?Mi ghau, ahei inau au ghaghua?” Ge bosatughu a Peter, “Ighoe a Christ nina God!”
LUK 9:21 Jesus te bosa papara vanira nina vaovarongo ge kara bei ghoi bosaa vania tua ahei na hava te bosaa Peter.
LUK 9:22 Ge ghoi bosa vanira so, “Inau na Dale Tinoni ku vahaghitaili mughua. Kara niu sika rana mane nagho, ma rana manesukaghi kamanagho, ma rana manetarai ni vetena nina Moses. Kara mateu, mi murina e tolu na bongi, ku ghoi tughuru oli sania na mate.”
LUK 9:23 Ge bosa vanira agaira udolu, “A siki sakai ke liona ge ke saritaoniu ke, me ke nia ponolio heghena, me ke hola valaa nina ghaivavala, me ke tumuriu tughu bongi.
LUK 9:24 Na pukuna ahei ke nia barebare na volana heghena, ke sivilaghinia, ma hei ke nia hevei na volana vaniu, ke lavia na vola kasila.
LUK 9:25 ?Ivei tea, ge a siki tinoni te loghoi na lologho udolu tana maramana eni, me ke sivilaghinia na volana ke, mana hava na uto te sodoa iga?
LUK 9:26 A siki sakai, ke mua liona na holopangotiagu inau mana hava tu nia tarai ke, mi nau ghua na Dale Tinoni, ku mua holopangotia ke nigua na vaovarongo, tana bona ku ghoi oli mai ta nigua na rongoragha, mana rongoraghana God na Mama, ma rana lei angel tabu.
LUK 9:27 Inau tu bosa utuni vanighau, ighau tau vola itaeni, na balu itamiu kara mua mate mua, polo kara righi na kinakabuna God.”
LUK 9:28 E haga vaghaa sakai na week te padi tua murina te bosai lei totobo raini, Jesus te lavira Peter, John, ma James, mara dato tana ghotu ge ke kokoeliulivuti ga.
LUK 9:29 Mi tana bona Jesus te kokoeliulivuti, me keha na reireina na matana mana ihuna, te liliu ni pura vitiviti tua nina pupulu.
LUK 9:30 Me mua hau vasoo, me rua na mane toro mai tatana moro kokoe kolua, gaira Moses ma Elijah,
LUK 9:31 Toro tate vania ta nina rongoragha God i kokou. Moro kokoe kolua nia na lei totobo ke kale i vuvungana gaia, taonia na liona God ritini na bona ni mateana i Jerusalem.
LUK 9:32 A Peter, kolura ghana udu tara maturu tua na bona vaghana eni. Mana bona tara rarai mai, ge ra righia nina rongoragha Jesus, maia erua na mane toro tughuru kolua.
LUK 9:33 Tana bona toro vuivuni tona keha itatana Jesus, Moses ma Elijah, ge bosa Peter vania Jesus, “Maghutu, sakai sughua na utona ta ghahaghita iani! Keri ke, mi tolughai kai kisui e tolu na baebale: sakai vanigho ighoe, sakai vania Moses, ma sakai vania Elijah.” Peter te bosaa na bosa eni na pukuna te mua ghilalaa na hava te bosaa.
LUK 9:34 Me mua soko mua na kokoe a Peter me horu mai na parako i vuvungadira, mara mataghu rana vaovarongo, te ungahira na parako.
LUK 9:35 Mana talama ni manga te bosa mai kokou, “Aeni gaia a Dalegu, tu vilia mai tua. Kau rongovia na bosana.”
LUK 9:36 Me beto na talama ni manga, ge ra righia Jesus heghena vamua te tughuru. Mara mua bosa tatea vania hei na hava tara righia rana vaovarongo, agaira heghedira vamua tara ghilalaa na hava te kale.
LUK 9:37 Me roropoghana vaho ge ra sughi horu mai tana ghotu a Jesus mara tolu na vaovarongo, mana ovu ni vuresubo tara mai ta Jesus.
LUK 9:38 I ghobuna na ovu ni vure eni, a sakai na mane te ghaeghahe vania mai Jesus me ghaghua, “Tarai! Inau tu kurutigho, ko righia mai dalegu na garimane eni, agaia na gari sosopa.
LUK 9:39 Te haghevia na tidalo dika ge ngangaraha, me nia rabohoru tana pari, me matemule, me horu na anguanguhu tana mangana. Te dikalaa tua na hulina, me vahola na tidalo dika ge ke sania.
LUK 9:40 Mi nau tu kurutira tua nimua vaovarongo ge kara ghurukehaa itatana, mara mua nia tangomana!”
LUK 9:41 Ma Jesus te bosatughu, “Ighau na vure ni taeni tau mua taluutuniu, maia tau hahi! ?Ivei vaho tua kea na hauna ku kabukolughau, ge kau taluutuniu?” Ge bosa vania tamana na gari me ghaghua, “Ko lavia vaniu mai dalemu.”
LUK 9:42 Mi tana bona na gari te vuivuni ni sakutua tona ta Jesus, mana tidalo dika te ghoi nia rabohoru tana pari, te tatata me matemule. Keri ge Jesus te bosa laga vania na tidalo dika me ghurukehaa itatana na gari me vola. Ge va hea tamana.
LUK 9:43 Mana vure subo tara nia hare na lagana anina maana God. Tana bona na vure tara nighi hare na lei totobo te gonighi, Jesus te bosa vanira nina vaovarongo,
LUK 9:44 “Kau rongovi utoa mai na hava ku bosaa vanighau gatu! Na Dale Tinoni geva siki sakai ke peroa, me ke lubatia va tana limadira na lei tinoni.”
LUK 9:45 Ma rana vaovarongo tara mua ghilalaa na hava na ghanaghana i lokana na bosa eni na pukuna God te poloa vanira, keri ke ge ra mua ghilalaa, mara mataghu ghua na huatiana Jesus, na hava na ghanaghana i lokana na bosana.
LUK 9:46 Rana vaovarongo tara nia hughuhughu ighobudira, ahei sughua itadira te haba vule.
LUK 9:47 Jesus te diki ghilalaa tua na hava tara ghanaghanaa, ge lavia na gari pile me tughuruvaghinia i lilighina,
LUK 9:48 ge bosa vanira, “Ahei tamiu te lavipangotia na gari pile vaghaa eni, na pukuna te nigua vaovarongo ke, me lavipangotiu inau. Ma hei tamiu te lavipangotiu inau, te lavipangotia ghua so God te niu vetena mai. Ma hei tamiu te talupilea vagha na gari pile eni ke, gaia te haba vule tana matana God.”
LUK 9:49 Ma John te bosa vania Jesus me ghaghua, “Maghutu, ighai tai righia sakai na mane te ghurukehara na tidalo dika nia na maana tana ahamu, mi ghai tai hovea na pukuna gaia te mua sakai tatada ighita na ovu.”
LUK 9:50 Ge bosa Jesus vania, “Kau bei hovera gea na neana te vaghaa, na pukuna ahei te mua kanahaghinighau, agaia te kulamiu.”
LUK 9:51 Me dutu tua na bona God ke lavidatoa Jesus i kokou, ma Jesus te liona ge ke tona i Jerusalem.
LUK 9:52 Ge diki vetenara balu tinoni holabosa ge kara tona ta sakai na komu i Samaria, ma kara va diki gonidilai lei totobo vania ge ke sara gaia.
LUK 9:53 Mana vure tana komu keri tara hovea Jesus na vaa tana komudira, na pukuna tara ghilalaa ke tona haliu vaa i Jerusalem.
LUK 9:54 Tana bona erua nina vaovarongo, a James ma John, toro ghilalaa ge ro bosa, “?Maghutu, e liomu koro nongia mai na lake i kokou me ke ghani taghalaghinira na vure raini?”
LUK 9:55 Me ririuoli Jesus, vaa ta James ma John ge pasara.
LUK 9:56 Soko, ge ra sania na komu keri mara tona ta sakai na komu keha.
LUK 9:57 Mana bona tara sakutua tona, a sakai na mane te bosa vania Jesus me ghaghua, “Ivei mana ko vaa, mi nau ku tumurigho gatu so.”
LUK 9:58 Ge bosa Jesus vania na mane, “Lei kau asi tara logho babadira, ma rana lei manu tara logho nikudira, hauva inau, na Dale Tinoni, tu mua loghoa na malei ahe vata iga.”
LUK 9:59 Ge ghoi bosa vania sakai na mane, “Ighoe ko tumuriu mai.” Mana mane te bosa me ghaghua, “Maghutu, ko talagu ku oli ghua, mu ku va tavughia ghua a tamagu ge ku mai mu ku tumurigho.”
LUK 9:60 Ge bosa tughu Jesus vania na mane, “Gaira tara mua taonia na bosana God, te vaghara na tinoni tara mate. Lubatira gaira kara tavughira na lei tinoni mate. Ko tona ighoe mo ko va ladavaghinia na Kinakabuna God.”
LUK 9:61 A sakai ghua te bosa, “Maghutu, inau tu ghanaghana ge ku tumurigho, ko talagu mu ku diki va bahua ghua nigua na binaboli ge ku tumurigho gatu.”
LUK 9:62 Ge bosatughu Jesus, “Ahei te liona ge ke tumuriu, me ghanaghana olighi haia so na volana te padi, te mua ulaghana na Kinakabuna God.”
LUK 10:1 Imurina eni Jesus te vilira e vitu hangavulu rua na vaovarongo, me vetenara ge kara udu ruarua, ma kara idevia tana lei komu sule mana pile te ghanaghana ke vaa igaa.
LUK 10:2 Jesus te ghaghua vanira, ‘Te sule ngangata na ghegheli, hauva mara mua subo na tinoni ni lutu. Kau kokoeliulivuti vania God, na vunaghi ni ghegheli, ge ke nira vetena mai na lei tinoni lutu ge kara vahikolui nina baore.
LUK 10:3 Kau tona! Inau tu nighau vetena vaghara na lei dale sheep ighobudira na lei kau ghaghala.
LUK 10:4 Kau bei holaa na rongo, pana kirisa, pana haharana ni marevomiu. Kau bei tughuru beto gea kara kokoe vanighau tana halautu.
LUK 10:5 “Tana bona kau haghe tana valena siki sakai, kau diki bosaa, ‘Nina mabo God ke kabu itamiu.’
LUK 10:6 Ma ge teke ghahaa igaa na tinoni te liouto me mabo ke, a God ke hea na mabo. Me ke taho ke, animiu na vauto ke oli mai tamiu.
LUK 10:7 Kau ghahaghau igaa tana vale keri, vanga ma kau inu tana hava tua kara heghau, keri na peluna na tinoni lutu na pukuna te ulaghana na tinoni lutu ke hola na taba vania nina lutu te nea. Kau bei iduvale gea.
LUK 10:8 “Ivei na bona vaghana kau haghe tana komu sule, ma kara lavipangotighau na vure igaa ke, ghania na hava tua na vanga tara talua vanighau mai.
LUK 10:9 Kisura na lei tinoni vahaghi igaa tana komu keri, ma kau bosa vanira na vure igaa, ‘Na kinakabuna God te dutu mai tua.’
LUK 10:10 Mi ta siki komu sule kau va haghe igaa, mana vurena na komu keri tara mua liona ge kau ghahaghau itadira ke, kau tona tana lei halautu ilokana na komu keri, ma kau bosa te vagha eni,
LUK 10:11 ‘Na pughu ni parina na komumiu te kau tana marevomami, kai taporaha kehai. Ke vagha na vaughilala vanighau God ke deteghau. Ma kau ghanaghana olia na kinakabuna God te dutu mai tua.’
LUK 10:12 E utuni inau tu bosa vanighau, tana bongi ni dete a God ke torora vaa na vurena na komu keri vulea na vure ni Sodom.”
LUK 10:13 Ma Jesus te bosa ghua, “Ighau rana vure i Chorazin, God ke tangotoroghau! Ighau na vure ghua i Bethsaida, God ke tangotoroghau! Ma ge na lei butuli tu gonighi itamiu, ku gonighi ghua i Tyre mi Sidon, na vure kiri kara tughulio tua. Tara nighi pupulu na tivi ni dikalio mara talu ravuni na hulidira, te tughunia tara tughulio tana lei paludira.
LUK 10:14 Mi tana bongi ni dete, God ke toroghau haba vaa na vure ni Tyre mi Sidon.
LUK 10:15 Me vagha vanighau ghua ighau na vure ni Capernaum. ?Au ghanaghana ighau ke, ma God ke taludatoghau ikokou? Taho! God ke sonihorughau i pari Betidalo!”
LUK 10:16 Ma Jesus te bosa vanira nina vaovarongo me ghaghua, “Ahei tua te taonia na bosamiu ke, te taoniu inau, ma hei te nighau sika, te niu sika ghua inau. Ma hei te niu sika inau, te nia sika God te niu vetena mai.”
LUK 10:17 Bona tara oli mai ara vitu hangavulu rua na mane ka, mara togotogo sule ngangata mara ghaghua vania Jesus, “Maghutu, sughua na lei tidalo dika tara rongovighai tai ghurukehara tana ahamu!”
LUK 10:18 Ma Jesus te bosa tughu vanira me ghaghua, “Inau tu righia Satan te kutuhoru mai kokou te vaghaa na viti te horu mai tana oka.
LUK 10:19 Kau taluutuniu! Inau tu heghau na maana te vulea nina maana a Satan, ge ke ghalatighau na poli pana liva, ke mua vahaghitailighau. Taho siki totobo ke dikalaghau!
LUK 10:20 Hauva, kau bei togotogo na pukuna tara taonighau tana bona tau ghurukehara lei tidalo dika. E uto vulea vaa ge kau togotogo, na pukuna God te gere horui tua na ahamiu i kokou.”
LUK 10:21 Tana bona vaghana keri Jesus te vonughia na togotogo nia na Tarunga Tabu me ghaghua, “Tamagu, to vunaghi pungisighi na kokou mana maramana. Inau tu holoutogho to poloi na lei totobo raini vanira rana vure tara manaha mara ghilala, maia to tatea vanira na utuni, gaira te vaghara rana lei gari pile. Eo Tamagu, aeni gaia te taonia na liomu.”
LUK 10:22 Soko, Jesus te bosa vanira na vure, “Na lei totobo soko a Tamagu te talui tana limagu. E taho ahei ke ghilala utuniu, inau na Dale, na Mama vamua, me taho ahei ke ghilala utunia na Mama, inau, na Dale vamua ma gaira tu vilira ge ku tatera vania na Mama.”
LUK 10:23 Tana bona tara ghaha heghedira vamua Jesus te ririu vaa tadira nina vaovarongo me ghaghua vanira, “God te vautoghau na pukuna ge lubatighau ge au righighi nia na matamiu na lei totobo tau righighi.
LUK 10:24 Inau tu bosa vanighau gatu, subo na lei prophet mana lei vunaghi haba idania tara lioni na righiani na lei totobo tau righighi, hauva mara mua tangomana, mana rongoviani na lei totobo tau rongovighi, hauva mara mua rongovighi.”
LUK 10:25 Ta sakai na dani, na manetarai ni vetena nina Moses te mai righia Jesus me taboa na liu pegoana ge ghaghua vania, “?Tarai, na hava ku nea ge ku loghoa na vola maurihali?”
LUK 10:26 Ma Jesus te bosatughu vania me ghaghua, “?Na hava te bosaa na vetena? ?Ivei to nea na idumiana?”
LUK 10:27 Mana manetarai ni vetena nina Moses te bosa tughu vania Jesus me ghaghua, “Ko dolovia Lord nimua na God nia na puku ni tobamu, mana tarungamu, mana lagamu, mana ghanaghanamu soko. Vagha ghua ko dolovia ghamua na komukolu te vaghaa to dolovigho heghemu.”
LUK 10:28 Ge bosa Jesus vania, “E utuni, ko nea ghua te vaghaa ge ko vola.”
LUK 10:29 Mana manetarai ni vetena nina Moses te liona ge rana vure kara ghanaghana gaia te maemane, ge ghoi huatia so Jesus, “?Ma hei gaia na ghagua na komukolu?”
LUK 10:30 Ge bosatughu Jesus, “Sakai na mane ni Jew te butu i Jerusalem me tona va i Jericho, me sodora rana tinoni labupolo tana halautu, gera lotia, mara gitoi nina lei totobo udolu, mara labua, ge ra pilia tana halautu me bughoro igaa.
LUK 10:31 Mi murina eni, a sakai na manesukaghi te taonia mai ghua na halautu keri, me righia na mane te pipili tana halautu me liubatia.
LUK 10:32 Te vaghaa ghua na mane hahanga tana Valetabu te mai, me righia na mane te pipili me va siro horua vamua, ge sania iga me liubatia.
LUK 10:33 Mana mane ni Samaria te taonia mai ghua na halautu keri, ge righia na mane te pipili me arovia.
LUK 10:34 Ma gaia te mai tatana, me saui lei paena ge poroi. Keri ge sake datoa ta nina na maumanu tara holoa nia na donkey, me hola tonaa tana vale ni sinogho ge koekoea igaa.
LUK 10:35 Mi ropoghana gaia te holai erua na seleni na silver me hea na tinoni righitaoni me bosa vania, ‘Kula, ko koekoea i murigu na mane eni, mi tana bona ku oli mai vaho ge ku tughu olighi vanigho na rongo mana hava to sonighi itatana.’”
LUK 10:36 Ma Jesus te bosa vania na tarai, “?Ahei tadira ra tolu raini ta nimua na ghanaghana te ghana komukolu na tinoni te hoghoti tadira na labupolo?”
LUK 10:37 Mana manetarai ni vetena nina Moses te bosa tughu me ghaghua, “Gaia keri te arovia.” Ma Jesus te bosa vania, “Eo, ko tona mo ko nea ghua te vaghaa.”
LUK 10:38 Jesus ma nina vaovarongo tara tona va i Jerusalem, mara mai tana komu te ghaha ga na vaivine na ahana Martha. Martha te holaara vaa tana valena.
LUK 10:39 Ma Mary a tughana Martha, te sopou dutu mai ta Jesus, me varongohia te tarai.
LUK 10:40 Ma Martha te nighi ghaghua subo na totobo te gonighi, ge mai itatana Jesus me vania, “Maghutu, te mua uto a Mary te sopou vamua, tu lutu heghegu. Ko bosa vania me ke mai hangau!”
LUK 10:41 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Martha, Martha, ighoe to nighi kanoragha mo nighi dikalio te subo na totobo,
LUK 10:42 hauvaa ma sakai na totobo vamua te mava. A Mary vamua te vilia na totobo uto, mu ku mua ghoi hola keha ghua itatana.”
LUK 11:1 Ta sakai na bongi Jesus te kokoeliulivuti ta sakai na bona. Mi tana bona te soko na kokoeliulivuti, a sakai tadira nina vaovarongo te bosa vania, “Lord, ko tarai ghai ivei ka nea na kokoeliulivuti vaghaa John te taraira nia nina vaovarongo.”
LUK 11:2 Ma Jesus te bosa vanira, “Tana bona kau kokoeliulivuti ke, ma kau bosaa ma kau ghaghua, Mama, te tabu na Ahamu. Ke mai nimua na kinakabu.
LUK 11:3 Heghai mai na vanga te manamami tughu bongi,
LUK 11:4 Mo ko talukehai na lei palumami te vaghai tai talukehai na lei paludira tana hahi tara nea vanighai. Mo ko bei lavighai vaa tana tabotabo.’”
LUK 11:5 Ma Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “Ge a siki sakai tamiu ke tona tana valena kulana tana bongihau, me ke vaa alihia ge ke bosa vania, ‘Kula hoghogu, ke tangomana ke, mu ku kaonighi e tolu na berete, ku ghoi tangomana ge ku tughui vanigho,
LUK 11:6 na pukuna a kulagu te vaho sara haghe tana valegu, mu mua loghoa siki vanga ku hea.’
LUK 11:7 Ma ge na kulamu ke bosa tughu vanigho mai ilokana na valena me ke ghaghua, ‘Ko bei mai lavibuleagu, inau tu vongo vale tua mana lei dalegu mi nau tai maturu hau tua. Mu ku mua tangomana tua na tapatughuru na heamu siki totobo.’
LUK 11:8 Inau ku bosa vanighau gatu, sakai vamua to kulana gaia, me hove tua na tapatughuru na heamu na berete, ko kidikidi daro ni bona ke, me ke tapatughuru me ke hegho so na lei totobo to lioni, na pukuna to mua maa na kurutiana.
LUK 11:9 Ma keri ge u bosa vanighau, kau nongia God, ge kau lavia. Kau kenea ge kau topoa, ma kau kidikidi ge God ke hangavia vanighau na mataula.
LUK 11:10 Ma vanira rahei tara nongia, God ke vahera. Ma rahei tara kenea, kara topoa, ma vanira rahei tara kidikidi, God ke hangavia vanira.
LUK 11:11 ?Ighau, tamadira lei gari, ivei tea, na poli ko hea dalemu na mane ke nongia na igha?
LUK 11:12 ?Po ko hea na toghopulohi ke nongia na tolu? Taho!
LUK 11:13 Ighau rana hahi, sakai vamua tau dika, mau ghilalaa so na headira na lei totobo uto na lei dalemiu. Haba va aTamamiu i kokou te utuni, agaia ke nia hevei ghua na Tarunga Tabu vanira rahei tara nongia itatana!”
LUK 11:14 Sakai na bongi Jesus te ghurukehaa na tidalo dika itatana sakai na mane te mua kokoe. Mi tana bona na tidalo te rughuhoru keha itatana, na mane te ghoi kokoe, mana vure subo tara nia hare.
LUK 11:15 Hauvaa, mana balu vure tara bosa, “Agaia Satan, na vunaghidira na tidalo, te hea Jesus na maana ge ghuruhorura nia na lei tidalo dika.”
LUK 11:16 Mana balu tara liona kara liu pegoa Jesus, mara nongia ge ke gonia sakai na butuli ke tatea te butu mai sughua ta God.
LUK 11:17 Hauva ma Jesus te ghilalaa na hava tana ghanaghanadira, keri ge bosa vanira, “A siki kema ke vilivoka heghedira ke, geva ke mua kabu daro bona. Mana binaboli ke hughuhughu heghena ke, geva kara luvu lee vamua.
LUK 11:18 Ma ge nina kinakabu a Satan ke vilivoka heghena, geva nina kinakabu ke haurake. Ighau tau bosa ke, mi nau tu ghurukehara na lei tidalo dika nia na maana te heu a Satan.
LUK 11:19 ?Ge te ke ghaghua ga tau bosa ke, ma hei ghua te hera na maana agaira tara saritaonighau ge ra nei ghua te vaghaa? ?Nina maana Satan? Taho! Na pukuna eni, agaira tara saritaonighau tara tatei nimiu na hahi!
LUK 11:20 Inau sughua tu ghurukehara na lei tidalo dika nia nina maana God. Ma eni te tughunia na kinakabuna God te mai tua itamiu.
LUK 11:21 “Satan te vagha na mane laga. Tana bona na mane laga te podopodo dila utoa ke, mana valena ma nina lei totobo tara ghaha utoi.
LUK 11:22 Hauva, ma sakai na mane laga vaa te mai suravia, me laga vulea, me hola udolui nina lei totobo ni sura te nighi tuturikauha, me tuvalighi lei totobo te holai tadira rana kulana.
LUK 11:23 Ahei te mua taoniu te kanahaghiniu. Ma hei te mua lutu koluu ke, me ke havukaghinira nina vure God.
LUK 11:24 “Tana bona na tidalo dika te rughuhoru keha tana tinoni ke, gaia te ole kolili tana lei bona tuatuarese te kenea na bona ke ghahaa igaa. Me mua sodoa tua siki malana ke, me bosa heghena vamua me ghaghua, ‘Inau ku ghoi oli tana tinoni tu vaa rughuhoru mai ga.’
LUK 11:25 Ma gaia te oli itatana na diki komuna me righia tara talugonia, mara hala marabua.
LUK 11:26 Mana tidalo dika te tona me va holara mai ara vitu na tidalo tara dika vulea vaa agaia, mara haghe ilokana na mane. Mana mane keri te dika vulea vaa tana vuivuni.”
LUK 11:27 Mi tana bona Jesus te bosa sokoi na lei bosa ini, a sakai na vaivine tana kokolu te ghaeghahe vania me ghaghua, “God te vautoa na vaivine te vahugho me susugho!”
LUK 11:28 Ma Jesus te bosa tughu me ghaghua, “E utuni! Ma God ke vautora utuni gaira tara rongovia na bosana God mara taonia.”
LUK 11:29 Ma Jesus te bosa vanira na vure te kokoluvia, “Na vure dika na vavata itaeni! Tara liona na righiana na butuli, hauvaa mu mua gonia vanira, na butuli ta prophet Jonah idania vamua.
LUK 11:30 Na prophet Jonah na vaughilala vanira na vurena i Nineveh idania, vaghaa ghua inau na Dale Tinoni ku vaughilala vanira na vavata itaeni.
LUK 11:31 Mi tana bongi ni dete God ke detera na vure, na Vinahogho ni Sheba ke tughuru dato me ke dete kalera na vure ni taeni, na pukuna agaia te butu hau mai na rongoviana nina na tarai manaha na Vunaghi haba Solomon, ma siki sakai te haba vulea vaa Solomon itamiu taeni, mo ko mua liona ge ko rongovia.
LUK 11:32 Me vaghaa ghua na vure ni Nineveh tana bongi keri, gaira kara tughuru dato ma kara dete kaleghau na pukuna agaira tara tughulio tana bona tara rongovia a Jonah te tarai. Mi nau tu bosa vanighau, a siki sakai te haba vulea vaa Jonah itamiu iani taeni, mau mua liona ge kau tughulio.
LUK 11:33 “Taho ahei ke tungia na bulu, me ke poloa, pe ke saroa nia na popo. Kara talua tana vatei taribulu ge na vure kara righia na marara kara haghe.
LUK 11:34 Rana matamu te vaghaa na buluna na hulimu. Tana bona na matamu te uto ke, na hulimu udolu te vonughia na marara. Mana bona te dika na matamu ke, mana hulimu udolu te kabu tana pungi.
LUK 11:35 Keri ke, ko righiutoa ge ko bei lubatia na marara itamua ge ke liliu ni pungi.
LUK 11:36 Ge na hulimu udolu ke vonughia na marara udolu ke, taho siki bonana na hulimu ke pungi, na pukuna te vaghaa na bulu te maramahigho nia na mararana.”
LUK 11:37 Tana bona Jesus te soko na tarai, a sakai na Pharisee te bosa vania Jesus, ge ke va vanga kolua tana valena. Ma Jesus te tona kolua na Pharisee, me va vanga tana valena.
LUK 11:38 Mana Pharisee te nia hare ngangata te righia Jesus te mua diki saulima ge ke vanga.
LUK 11:39 Ma Jesus te bosa vania, “Ighau rana Pharisee ke, tau nia ghaghua vamua na marabuani murini nimiu na kapu mana pelete, hauvaa ma na lokamiu te meresika te pegopala me dika.
LUK 11:40 Rana bule! ?Ivei tea, na murini vamua te gonighi God me mua gonighi na lokani?
LUK 11:41 E uto vaa ge kau hera rana bona na hava tau loghoi ge kau marabu udolu tua.
LUK 11:42 “Ighau rana Pharisee, God ke toroghau! Ighau tau hea God a sakai na pareghoni lei totobo tau holai mai tana leghai, hea olia God na pile, hauvaa mau nia murilio na utuni mana doloviana God. E uto tau hea olia God na pareghoni, hauva ma kau bei nighi murilio na lei puku ni totobo.
LUK 11:43 God ke toroghau, ghau rana Pharisee! Tau vilighi na lei malei sopou nagho tana bona tau haghe tana vale kokoeliulivuti, mau liona ghua kara lavipangotighau, ma kara talumavaghau na vure tana malei sabiri.
LUK 11:44 Eo, vatei aroviamiu sughua tua! Te vaghaghau na tavughi te mua vaughilalagha, ge ra sakutua ivuvungani, na pukuna tara mua vaevanei.”
LUK 11:45 A sakai na manetarai ni vetena nina Moses te bosa vania Jesus, “Tarai, tana bona to bosai na lei bosa ini ke, mo bosa dikalaghai!”
LUK 11:46 Jesus te bosa tughu vania, “God ke toroghau, ghau rana manetarai ni vetena nina Moses! Tau talui na hohola sule vanira na vure, te mava vaho na holaani, hauvaa mi ghau ghua so, tau mua tabotabo ni hangadira na holaani vanira lei hohola kiri.
LUK 11:47 God ke toroghau! Ighau tau goni utoi na tavughi vatulumadira lei prophet, rana kukuamiu tara matera idania.
LUK 11:48 Ighau tau vaghara na lei kukuamiu tara matera na lei prophet, mi ghau tau gonighi na tavughi vatulumadira.
LUK 11:49 Na pukuna eni God te nia bosa na manaha, te ghaghua, ‘Inau ku vetenara lei prophet ma rana manevetena vanira, na balu kara matera, mana kehana kara vahaghitailira.’
LUK 11:50 Keri ke, na vure ni vavata itaeni, kara torora nia na mateadira na lei prophet, te vuni mai tana vuhaana na maramana.
LUK 11:51 Te vuivuni mai tana mateana Abel me sara tana mateana Zechariah tara matea ighobuna na Bela tabu mana Bona Tabu. Eo, inau tu bosa vanighau, na vure ni taeni, kara torora nia raini udolu.
LUK 11:52 “God ke tangotoroghau, ghau rana manetarai ni vetena nina Moses! Ighau tau righitaonia na kii ni hangaviana na mataula ni manaha, mi ghau kau mua haghevia na kinakabu, mi ghau ghua tau tughuru pungisira rahei tara tabotabo na hagheviana!”
LUK 11:53 Tana bona Jesus te sania na komu keri, na lei manetarai ni vetena nina Moses mana lei Pharisee tara nia kokoe kehakeha ngangata, mara huatia nia te subo na totobo,
LUK 11:54 na pukuna tara tabotabo na liu pegoana, ge kara sodoa siki totobo te hahi itatana.
LUK 12:1 Tana bona vaghana keri na togha ni vure tara kokolu mai mara sopa veidudukuli. Ma Jesus te diki bosa vanira nina vaovarongo, “Kau righitaonighau ta didira nilabu pegopego na lei Pharisee te vaghaa na yeast. Tara mua nei na hava tara nighi tarai.
LUK 12:2 Na hava tua na tinoni ke saropoloa tana volana, God ke tivuhi tatea, mana hava tara matapoloi God ke talutatei ma kara ghilalai.
LUK 12:3 Me vaghaa ghua, na hava tua kau bosaa tana pungi na lei tinoni kara rongovia tana marara, mana hava tua kau nia vaevare polo ilokani vale te vovongo, kara nia ghaeghahe i paribebete.
LUK 12:4 “Ighau lei hoghogu, inau tu bosa vanighau, kau bei mataghunira gea gaira tara matea na huli, na pukuna kara mua ghoi nea vanighau na hava imurina ke sule vaa.
LUK 12:5 God vamua kau mataghunia, na pukuna gaia te loghoa na maana ge ke matea na huli, me ke sonihorui na tarungamiu i Betidalo. Inau tu bosa vanighau ghua, kau mataghunia God.
LUK 12:6 “?Engiha na mateni e lima na pia? Na pile seleni vamua! Sakai vamua, hughu sakai na pia vamua te mua nia ponolio God.
LUK 12:7 Vagha ghua na vuvulu ni ulumiu God te idumi sakasakaighi. Keri ke, kau bei mataghu gea, na pukuna ighau tau haba vaa ta God itadira na ovu ni pia.”
LUK 12:8 Ma Jesus te bosa ghua, “Inau tu bosa utuni vanighau, ahei ke bosa tateu tana vure subo te nigua na vaovarongo ke, inau na Dale Tinoni ku bosa tatea ghua tana matadira lei nina angel God.
LUK 12:9 Ma hei ke niu sika inau tana matadira na lei tinoni ke, inau na Dale Tinoni ghua ku nia sika tana matadira na lei nina angel God.
LUK 12:10 Ma siki sakai ke koengelea na Dale Tinoni ke, ma God ke talukehai vania so. Ma ge siki sakai ke koengelea na Tarunga Tabu ke, ma God ke mua ghoi talukehai vania tua.
LUK 12:11 “Tana bona kara hola haghe ghau tana vale ni kokoeliulivuti na huatiamiu, pi tana matadira na lei vunaghi pa rana lei dete, kau bei nia ghaghua gea na hava kau nia kokoe ma kau nia bosa tughu.
LUK 12:12 Na Tarunga Tabu ke hulighau me ke taraighau tana bona ni aho keri, nia na hava te manana kau bosaa.”
LUK 12:13 A sakai na mane tana kokolu te bosa vania Jesus, “Tarai, ko bosa vania a hoghogu me ke vokaa vanighai na tunuvamami te mate sania tamamami.”
LUK 12:14 Ma Jesus te bosa tughu vania, “?Kula, ahei te heu na maana ge ku vilia inau, puku voka ighobumiu nimiu lologho?”
LUK 12:15 Keri ge bosa vanira udolu, “Kau matareireia, ma kau pilupungisighau tana lei lio ni lologho au, na pukuna na vola te utuni, te mua va puku mai tana lei totobo tau loghoi ani maramana.”
LUK 12:16 Ge bosaa vanira na bosa vavaghaha eni, “A sakai na tinoni lologho keri, te loghoa na pari te uto ga, ge loghoa na baore te sule.
LUK 12:17 Ma gaia te ghanaghana heghena, ‘?Na hava ku nea? Tu mua logho malani ku talui ga na lei vanga te subo au tu loghoi.
LUK 12:18 Uto, na hava ku nea ke, ku durakei na lei vale baore mu ku ghoi kisui na lei vale sule, ge ku baorei ga nigua na koni mana lei totobo.’
LUK 12:19 Keri ge ku bosa vaniu oli heghegu, ‘Inau tu loghoi e subo na totobo uto vaniu e subo na niulu. Ku vanga mu ku inu mu ku togotogo nigua!’
LUK 12:20 “Hauvaa, ma God te bosa vania, ‘Na tinoni bule ighoe! Tana bongi eni ko mate. ?Keri ke, ma hei ke holai na lei totobo to loghoi?’”
LUK 12:21 Ma Jesus te bosa, “Iani te ghaghua vanira rahei tara lologho, ge ra baorei na lologho vanira heghedira, hauva mara mua nei na hava God te bosaa te mava.”
LUK 12:22 Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “Na pukuna eni, inau tu bosa vanighau, kau bei nia ghaghua na vanga kau nia vola pana tivi vania na hulimiu.
LUK 12:23 Na vola te haba vaa itatana na vanga, mana huli te haba vaa itatana na tivi.
LUK 12:24 Kau righira na lei manu. Tara mua vade mara mua ghegheli mara mua loghoa na vale ni baore, hauva ma God te kutira so! Ighau tau haba vaa itadira na lei manu itatana God!
LUK 12:25 ?Ke tangomana a siki sakai itamiu ke ghana daroa na volana na pukuna te ghanaghana kasunia? Taho!
LUK 12:26 ?Ge ta kau mua tangomana na neani na lei totobo pile ke, mana hava na pukuna ge au nighi ghaghua e subo na totobo?
LUK 12:27 Kau vaevanea ivei tara nea na totolo na lei pulaoa asi tana tautalu. Tara mua lutu mara mua goni tivi vanira heghedira. Hauva, mu ku bosa ke, ma sughua na Vunaghi haba Solomon ta nina lei lologho, te mua loghoa siki tivi te reirei utona vulei na lei pulaoa kiri.
LUK 12:28 Ma God te vaguvagura na buburu mana pulaoa tara ghahara itaeni, mi ropoghana kara kerea tana lake. Haba va, ma God ke pupulughau vaghara ghua, ighau rana taluutuni pile.
LUK 12:29 Kau bei nia kanoragha gea na hava sughua kau ghania ma kau inuvia.
LUK 12:30 Rana voo vamua tara mua taluutunia God iani maramana tara nighi ghaghua na lei totobo ini. A Tamamiu i kokou te ghilalaa te manamiu na lei totobo ini.
LUK 12:31 Kau nia ghaghua vaso nina kinakabu God, ma gaia ke heghau na lei totobo raini.
LUK 12:32 “Sakai vamua ighau tau vaghara na lei dale sheep, kau bei mataghu gea, na pukuna a Tamamiu i kokou te nia togotogo ke heghau na kinakabu.
LUK 12:33 Kau nighi hunulu nimiu na lei totobo ma kau hera na rongo rana bona. Kau nea te vaghaa ke, mau baorei nimiu lologho i kokou, igaa te matapono na kei ni rongo, na pukuna te taho igaa na gito, mana muhu ke mua ngotighi ga.
LUK 12:34 Na pukuna ivei te ghahaa ga nimiu na lologho, igaa te ghahaa haia ghua na tobamiu.”
LUK 12:35 “Kau pupulu ma kau gonidila uto na lutuani nina lei lutu Lord. Ma kau tungi dilai nimiu na bulu.
LUK 12:36 Kau vaghara rana tinoni lutu tara pitua na vunaghidira ke oli mai tana tabatu ni sonikolu. Tana bona ke mai me ke kidikidi ke, ma gaira kara mina tua, ma kara hangavia vania na mataula.
LUK 12:37 Na lei tinoni lutu kiri tara togotogo na pukuna na vunaghidira te mai sodora tara dai pitua so, mara gonidilaa nina oli mai tana tabatu ni taulaghi. Mi nau ku bosa utuni vanighau, na vunaghi ke sua kehaa itatana nina pupulu, me bosa vanira na sopou, me gonia vanira na vanga.
LUK 12:38 Gaira tara togo na pukuna na vunaghi te righia didira na gonidila bona te oli mai tana voka bongi pi tana labota.
LUK 12:39 Ma eni kau ghilalaa, ge na tinoni te loghoa na vale te ghilalaa na bona ni aho ia ke mai ga na tinoni gito, ke pungisia na tinoni gito keri, ge ke mua haghe tana valena.
LUK 12:40 Mi ghau ghua kau gonidila haia tua, na pukuna inau na Dale Tinoni, ku mai tana bona ni aho tau mua ghanaghanaa ga.”
LUK 12:41 Ma Peter te bosa, “?Maghutu, na bosa vavaghaha eni ke, te vanighai vamua ighai pa vanira ghua gaira tara kokolu mai taeni?”
LUK 12:42 Jesus te bosa tughu, “?Ahei gaia na tinoni lutu te uto me manahagha? Agaia keri, na vunaghi te hea na maana ni righitaoni tana valena, me righitaonira ghua na lei tinoni lutu ma nina binaboli, me kutira tana bona ni aho ni vanga.
LUK 12:43 Na tinoni lutu keri te togotogo ngangata, na pukuna na vunaghina te righi togotogoa nina lutu talugoni tana bona te oli mai.
LUK 12:44 E utuni inau tu bosa vanighau, na vunaghi ke talua na tinoni lutu keri, me ke righitaonighi nina lei lologho udolu.
LUK 12:45 Ma ge na tinoni lutu keri ke bosa vania heghena, ‘Te tona na vunaghigu me ke mua mataghi oli mai,’ keri ge ke labura na vure lutu, lei mane mana lei vaivine, ge sopou me vanga me inu bulebule.
LUK 12:46 Me ke oli mai na vunaghina ta sakai na bona ni aho mana bongi te mua gonidila igaa ke, mana vunaghi ke pusipusia na tinoni lutu keri kolura tara mua taotaoni.
LUK 12:47 “Na tinoni lutu te ghilalaa so na hava na vunaghina te liona ke gonia, hauvaa me mua gonia, gaia keri ke lavia na totoro sule.
LUK 12:48 Ma gaira tara mua pukua na hava na vunaghidira te liona, mara gonighi so te manani na totoro, kara toro pilera vamua. Na vure God te hera subo na totobo, God te liona ge kara nighi hevei subo na totobo, mana vure God te hera subo vaa na totobo, God te liona ge kara nighi hevei subo vaa na totobo.
LUK 12:49 “Inau tu mai ge ku tungia na maramana, me ke taghalaghinia tua te liogu.
LUK 12:50 Inau ku lavia na vulitabu te totorogha mughua, mu nia kanoragha nigua polo ke tona padi.
LUK 12:51 ?Mi ghau tau ghanaghana ke, mu mai ge ku lavia mai na mabo iani maramana? Taho! Inau tu mai ge ku vokavoka na maramana!
LUK 12:52 Mi taeni te vuivuni kara vilivoka lei binaboli. Ge lima na tinoni kara ghahara ta sakai na vale ke, e tolu kara niu pala me rua kara kanahaghiniu, pa erua kara niu pala, me tolu kara kanahaghiniu.
LUK 12:53 Ke vagha ghua, koro voka a tamana ma gaia na garimane, ma tinana ma gaia na tahula, maia ra tamavungoni kara nei te vaghaa ghua.”
LUK 12:54 Jesus te bosa vanira na vure, “Tana bona tau righia na ghoghopa te dato mai i boko, mau bosa, ‘Igevaa ke uha,’ me kale te vaghaa tau bosaa.
LUK 12:55 Mi tana bona na ghuri te va mai ilonga, mau bosa ke, ‘Igevaa ke papara,’ me kale te vaghaa.
LUK 12:56 Ighau rana kiko! ?Tau righi ghilalai tua na lei vaughilala tana oka mi ani pari, mana hava na pukuna ge au mua ghilalai na lokani na lei vaughilala te kale tana lei bongi ini tu nei?
LUK 12:57 “?E ghua ge au mua detea heghemiu na hava na totobo te maemane te manana kau gonia?
LUK 12:58 Ma ge siki mane ke liona ge ke holagho tana dete, ko tabotabo ge ko maemanea itatana na totobo ke holagho nia tana dete i naghona toro mua dete mua. Taho ke, me ke holagho vania na mane dete, mana mane dete ke lubatigho vania na mane righitaoni vetena, me ke sonihaghegho tana vale pipiti.
LUK 12:59 Mi nau tu bosa vanigho, ma ge te ke ghaghua iga te vagha keri ke, ko mua ghoi tangomana tua na tatavahale, koekobe ko talua na sosokona nimua na sosoni.”
LUK 13:1 Tana bona vaghana keri balu vure igaa tara bosa vania Jesus nia na balu vure ni Galilee te matera Pilate tana bona tara sukaghi vania God.
LUK 13:2 Ma Jesus te bosa tughu vanira me ghaghua, “?Na pukuna tara nea ga na mate te vagha keri ke, mau ghanaghana ighau ke, mara dika vaa gaira, itadira na balu vure ni Galilee?
LUK 13:3 E taho tua! Inau tu bosa vanighau gatu itaeni, kau mua tughulio tana lei palumiu ke, mi ghau ghua kau mate vaghara gaira.
LUK 13:4 ?Mi vei tara ghaghua ghua ara hangavulu alu na mane ni Siloam kiri tara mate tana bona te kokovo savura na vale datogha? ?Au ghanaghana ighau ke mara dika vaa gaira na vure tara ghahara i Jerusalem?
LUK 13:5 E taho vaho tua! Inau tu bosa vanighau gatu itaeni, kau mua tughulio tana lei palumiu ke, mi ghau ghua kau mate vaghara gaira.”
LUK 13:6 Keri ge bosaa Jesus vanira na vavaghaha eni, “A sakai na mane te suba asakai na ghai tara holoa nia na fig ta nina leghai. Ma sakai na bongi te tona me va kaoa na fig, keri ge ke ba righi sodoa siki vavanga igaa, hauvaa, me mua righia siki vavangana.
LUK 13:7 Keri ge bosa vania nina mane lutu leghai, ‘Ko righia eni, me toluni na niulu tu mai kenea na vavangana na ghai eni, mu mua righia siki totobo. Ko toka horua! E taho na pukuna te nia tughuru lee me ghania na utona na pari.’
LUK 13:8 “Hauvaa, mana mane righitaoni leghai te bosa, ‘Vunaghi, sania ghua gaa a sakai na niulu, mu ku gheli kililia ghua, na pukuna ku soni lololona.
LUK 13:9 Me ke ba vangagha tana niulu ke mai ke, mana uto vamua, me ke taho so ke, keri ge ko toka kehaa.’”
LUK 13:10 Ta sakai na Sabbath, a Jesus te taraira na vure tana vale kokoeliulivuti ni Jew.
LUK 13:11 Ma sakai na vaivine igaa na tidalo dika te ghahaa itatana, me nea me vahaghi e hangavulu alu na niulu, na murina te bake me tona roghorogho.
LUK 13:12 Tana bona Jesus te righia na vaivine, ge holoa vaa me mai itatana, ge bosa vania, “Vinekama, itaeni ko tatavahale tana vahaghimu.”
LUK 13:13 Keri ge talui na limana ivuvungana, mana vahaghi te mina me tokeha itatana, me ghoi maemane oli na ghobuna ge holoutoa God.
LUK 13:14 Mana manesule tana vale kokoeliulivuti ni Jew te righia Jesus te kisua na vaivine tana Sabbath, me rutu sule ngangata, ge bosa vanira na vure subo, “Ke liomiu na kisu ke, ma kau mai kisu ilokani e ono na bongi ta lutu ga, taho tana Sabbath!”
LUK 13:15 Mana Maghutu te bosa tughu vania, “Ighau rana kiko! ?Siki sakai itamiu ke nia ghaghua nina na buluka pana donkey tana Sabbath ke, me toghi kehaa me hola vaa tana beti ge ke inu? Eo, ighau tau nei keri.
LUK 13:16 Na vinekama eni te sivuragha tana kemana Abraham, ma Satan te pitia e hangavulu alu na niulu nia na vahaghi. ?Ivei tea, ge ka mua kisua na vahaghina tana Sabbath?”
LUK 13:17 Ma ghana levunimate tara maa oli heghedira ta nina na bosa tughu, mana vure subo tara nighi togo, na lei totobo uto me haeharegha te nei Jesus.
LUK 13:18 Ma Jesus te huatira na vure, “?Na hava te vaghaa na kinakabuna God? ?Na hava ku bosa kaekalea nia te vagha?
LUK 13:19 E vaghaa eni, a sakai na mane te holaa na vuavuana na ghai te pile kikia me subaa ta nina leghai. Na vuavua te totolo dato me ghai sule, mana lei manu ni oka tara goni nikudira ga tana lei otona.”
LUK 13:20 Jesus te ghoi huatira so na vure, “?Na hava ku vavaghaha nia na kinakabuna God?
LUK 13:21 E vaghaa na vaivine te holaa na yeast, me ulea tana pulaoa, polo ge vuha vouvousula dato me gonia ga na berete.”
LUK 13:22 Jesus te tona i Jerusalem me haghevighi na lei komu pile mana sule, me taraira ga na vure.
LUK 13:23 Ma siki sakai tadira te huatia, “?Maghutu, na balu vure sogea vamua kara holaa na vola maurihali?” Ma Jesus te bosatughu vanira,
LUK 13:24 “Kau tabotabo na liu haghe tana kinakabuna God nia na mataula te ngingine, na pukuna e subo na tinoni tara tabotabo na liu haghe igaa, ma kara mua tangomana.
LUK 13:25 Na vunaghina na vale ke tughuru me ke vongotia na mataula, mi ghau tau tughuru i pari bebete kau kidikidi ma kau ghaghua, ‘Maghutu, ko hangavia vanighai na mataula!’ “Ma gaia ke bosa tughu vanighau, ‘?Inau tu mua ghilalaghau, ivei tau va butu mai?’
LUK 13:26 Mi ghau kau bosa, ‘Ighai tai vanga mai inu kolugho, mo taraighai tana komumami!’
LUK 13:27 Ma gaia ke ghoi ghaghua, ‘Inau tu mua ghilalaghau, ivei tau va butu mai. Kau tona keha itagua, ighau na vure dika.’
LUK 13:28 Mi vei kau nia na tangi mana girigiri livo tana bona kau righira a Abraham, ma Isaac, ma Jacob, ma rana lei prophet tana Kinakabuna God, tana bona kara sonihorughau!
LUK 13:29 Mana vuresubo kara va mai ulu, mi boko, i lau, mi longa, ma kara sopou ni vanga koukolu tana kinakabuna God.
LUK 13:30 Keri ge gaira kiri tara tumuri taeni kara ide, ma gaira tara ide itaeni, kara tumuri.”
LUK 13:31 Mi tana bona keri na balu Pharisee tara mai ta Jesus, mara bosa vania, “Ko tona keha tua iani, mo ko tona siki bona, na pukuna Herod Antipas te liona ge ke mategho!”
LUK 13:32 Ma Jesus te bosa tughu vanira, “Kau tona ma kau va bosa vania Herod te vaghaa na kau asi, ‘Inau tu ghuruhorura lei tidalo dika, mu kisu volara itaeni mi ropo, mi tana toluni na bongi ge ku sokoa na lutugu.
LUK 13:33 Hauvaa, ku mua taho tua na sakutua itaeni, mi ropo, mi valiha, na pukuna te mua uto ge kara matea na prophet tana komu keha, mi Jerusalem mughua.’
LUK 13:34 “Jerusalem, Jerusalem! Ighau tau matera rana prophet, mau petara tara ladavaghinia na bosa te vetenara vanighau nia God! Inau tu liona haia tua na righitaoniadira lei dalemu, vaghaa na kudo te ghoro haghera dalena sara ni ghatana, hauvaa, mau mua talagu!
LUK 13:35 Keri gaia ge ohua nimua na Valetabu. Inau tu bosa utuni vanighau, kau mua ghoi righiu polo ke sara mai na bona ni aho ge kau bosa, ‘God ke vautoa gaia te mai tana ahana Lord God.’”
LUK 14:1 Ta sakai na Sabbath te tona Jesus, me va vanga tana valena asakai tadira rana Pharisee nagho, mana vure tara vatoghaa,
LUK 14:2 na pukuna sakai na mane te lupa te mai ta Jesus.
LUK 14:3 Ma Jesus te huatira rana manetarai ni vetena nina Moses ma rana Pharisee, “?Ivei tea, te talana so na vetena ge ka volaa na tinoni tana Sabbath pe taho?”
LUK 14:4 Ma gaira tara mua bosaa siki totobo. Gea Jesus te tabea na mane me kisu volaa, ge vetena kehaa.
LUK 14:5 Keri ge bosa vanira na vure, “Ke vagha siki sakai tamiu te kutu haghe a dalena, pa nina buluka ilokana na tuvu tana Sabbath ke, ma kau mina mai ma kau ghora datoa tana Sabbath keri.”
LUK 14:6 Ma gaira tara mua tangomana ge kara bosa tughua na huahuati keri.
LUK 14:7 Jesus te righira na balu vure tara holora mai tana kokolu eni, tara vilighi na malei sopou te haba, ge bosaa vanira na bosa vavaghaha eni,
LUK 14:8 “Tana bona siki sakai ke hologho mai sakai itamiu tana vangakolu ni sonikolu ke, bei vaa sopou gea tana malei sopou ni haba, keba mai gea siki sakai te haba va itamua,
LUK 14:9 ma gaia te hologho mai tana vangakolu ke bosa vanigho, ‘Ko talu malana na mane eni ke sopou iani.’ Mi ghoe ko nia maa ge ko vaa sopou i pari sosoko.
LUK 14:10 Keri ke, ge kara hologho ke, tona mo ko vaa sopou i pari sosoko, ge agaia te hologho mai ke mai tamua ge ke bosa vanigho, ‘Kulagu, ko dato mai tana bona uto eni!’ Keri ge kara talumavagho tana matadira rana balu tara holora mai.
LUK 14:11 Na pukuna gaira tara talunaghora, God ke talumurira, ma gaira kara talumurira, God ke talunaghora.”
LUK 14:12 Keri ge bosa Jesus vania na Pharisee te holoa mai, “Tana bona to goni vanga tana dani pana nulavi ke, ko bei holora kulamu pa hoghomu, pa gaira tara palevagho, pa ghamua na komukolu tara loghorongo, na pukuna kara ghoi gonia gea siki vangakolu ma kara hologho mai ga, na ghanaghana ni pelu oliana na hava to nea.
LUK 14:13 Mi tana bona ko gonia na vangakolu ke, holora rana bona, rana rapo, rana labe, ma rana rorodo,
LUK 14:14 ma God ke vautogho to nea te vaghaa, na pukuna gaira raini kara mua tangomana na tughuana na hava to nea vanira. Me ke tabagho, tana bongi kara tughuru oli sania na mate, gaira na vure tara maemane.”
LUK 14:15 Tana bona keri, sakai tadira tara mai tana vangakolu, te sopou lilighina na bela ni vanga, te rongovia na bosana Jesus, ge bosa, “Sakai sughua na togotogo kara nea gaira kara sopou ni vangakolu ta nina kinakabu God!”
LUK 14:16 Ge bosa Jesus vania, “A sakai na mane te gonia na tabatu sule, me holora na vure subo kara mai ga.
LUK 14:17 Me sara na bona ni vanga ge vetenaa nina ghairau, me ke holora mai na vure te liodira kara mai, ‘Kau mai, na vanga te gonidila tua!’
LUK 14:18 Ma gaira udolu tara sopa bosa tara mua malagha na tona. Na diki te bosa vania na ghairau, ‘Inau tu pelua na pile pari, ku tona mu ku vaa righia ghua. Inau tu nongigho ko lubatiu tu kaukauligha.’
LUK 14:19 Ma sakai ghua te bosa, ‘Inau tu pelui tua e hangavulu na buluka, mu sakutua tua mu ku va tabotabora. Ko lubatiu tu kaukauligha.’
LUK 14:20 Ma sakai te ghoi bosa, ‘Inau tu vaho taulaghi, ma keri ge u mua tangomana na gatu.’
LUK 14:21 Mana ghairau te oli me va tutugui vania na vunaghina na lei bosa raini. Mana vunaghi te rutu, me bosa vania nina ghairau, ‘Ko tona tana lei halautu sule mana pile tana komu, mo ko holara mai rana bona, ma rana rapo, rana rorodo, ma rana kuhu.’
LUK 14:22 Tana bona te oli na ghairau te bosa vania, ‘Maghutu, na hava to bosa ku nea tu gonia me soko tua, me malagha so na balu ghua.’
LUK 14:23 “Mana vunaghi te ghoi bosa vania so nina ghairau, ‘Ko tona tana lei halautu sule mana pile i paribebetena na komu, mo ko keikerira na vure ma kara haghe mai, ge me ke vonu mughua na valegu.
LUK 14:24 Inau tu bosa vanighau, E taho siki sakai tadira tu holora, kara mai ghania na vanga tana vangakolu tu gonidilaa.’”
LUK 14:25 Ma sakai na bona, na vuresubo tara nia udukolu Jesus, me ririuoli ge bosa vanira,
LUK 14:26 “Agaira tara mai tagua, tara mua tangomana ge kara nigua vaovarongo, kara dolovi habau mughua inau vulera tamadira ma tinadira, taudira ma daledira, hoghodira ma vavinedira, ma gaira heghedira ghua.
LUK 14:27 Ma gaira tara mua hola valaa didira ghaivavala heghedira, ma kara tumuriu mai, tara mua tangomana ge kara nigua na vaovarongo.
LUK 14:28 ?Ma ge sakai tamiu te ghanaghana ge ke kisua na valedatogha ke, ke beto ghua, me ke righiutoa, e ngiha na rongo sughua ke manana, ge ke ghilalaa te loghoa sughua na rongo te manana ke lutu sokoa nia na vale keri pe taho?
LUK 14:29 Ke taho ke, me ke mua tangomana na sokoana na vale, sakai vamua ke ghelivaghinia tua na berena mana tughuruna, ma gaira tara righia te mua soko mua kara kiahaghinia ma kara ghaghua,
LUK 14:30 ‘Ighoe na tinoni to kisua na vale mo mua sokoa!’
LUK 14:31 Pa, a sakai na vunaghi haba ke nira rughuhoru kolu e hangavulu na togha ni malaghai, ma kara va veitotoghoni tatana sakai na vunaghi haba, te nira mai erua hangavulu na togha ni malaghai, gaia ke diki sopou beto me ke ghanaghana ghua, ke laga vulea sughua erua hangavulu na toga pe taho.
LUK 14:32 Ke taho ke, me ke vetenara rana tinoni holabosa, ma kara nongia na mabo itatana, tana bona te mua dutu mai mua.
LUK 14:33 Ighau ghua te vaghaa, kau diki ghanaghana ghua. Na pukuna e taho ahei tamiu ke tangomana ge ke nigua vaovarongo, kau nighi murilio mughua nimua lei totobo tau loghoi iani maramana.
LUK 14:34 “Na tahi a sakai na totobo te uto, hauvaa me ke soko na lagana ke, ma kau mua tangomana na ghoi liliuana ge ke uto.
LUK 14:35 Me mua manana ghua na goniana nia siki totobo, ke va utoa na pari. Keri ke, ge ra sonia vamua. “Ahei te kuligha ke, me ke rongovi utoa mai na bosa eni.”
LUK 15:1 Sakai na bongi, subo na vahikolu rongo ma rana tangohahi tara mai ta Jesus ge kara rongovia te tarai.
LUK 15:2 Ma rana Pharisee maia rana manetarai ni vetena nina Moses tara vuivuni ni hughuhughu, “Na mane eni te holopangotira rana tangohahi, me vanga kolura ghua!”
LUK 15:3 Keri ge Jesus te bosaa vanira na bosa vavaghaha eni,
LUK 15:4 “?A sakai tamiu keba loghoi sakai na hangalatu ni sheep, me ke sivilaghinia sakai tadira ke, mana hava ke nea? Gaia ke sanira ra hiua hangavulu hiua na sheep, ke tona me ke va kenea gaia te sivi polo ke vuha sodoa.
LUK 15:5 Me sodoa tua ka, ge nia togotogo sule ngangata, me soni datoa tana valana,
LUK 15:6 ge ke hola tonaa tana valena. Ge ke holokolura na lei kulana ma rana ghana komukolu, ge ke bosa vanira, ‘Inau tu togotogo ngangata, tu sodoa tua nigua sheep te sivi. Kau mai, ma kau niu togotogo koukolu!’
LUK 15:7 Inau tu bosa vanighau, aeni ke vaghaa ghua na sulena na togotogo ikokou, vania sakai na tinoni tangohahi ke tughulio, vulera ra hiua hangavulu hiua na tinoni tara maemane tua, me taho siki totobo dika itadira kara nia tughulio.
LUK 15:8 “?Pa, na vaivine ke loghoi e hangavulu na rongo, ma sakai tadira te sivi ke, mana hava ke nea? Gaia ke tungia na bulu, me ke halaa na valena, me ke nia vaivarighohi na keneana, polo ke vuha sodoa.
LUK 15:9 Me sodoa tua ka, ge holokolura lei kulana vaivine maia ghana komukolu ge ke bosa vanira, ‘Inau tu togotogo sule ngangata tu sodoa tua na rongo tu sivilaghinia. Kau mai ma ka togotogo kokolu!’
LUK 15:10 Inau tu bosa vanighau, a keri te vagha ghua na togotogo kara nea nina lei angel God kolua sakai na tinoni tangohahi ke tughulio tana lei paluna.”
LUK 15:11 Jesus te ghoi bosa so me ghaghua, “Sakai na mane te loghora erua na dalena na garimane.
LUK 15:12 Mana gari tumuri te bosa vania tamana, ‘Tamagu, ko heu mai tua itaeni na tunuvagu ta nimua lologho sakai vamua ku mua pitua na mateamu.’ Keri ge tuvalira dalena nia nina lei lologho.
LUK 15:13 Me mua hau murina eni, na gari tumuri te nighi sabiri na tunuvana, me holai nina rongo, ge tona tana komu hau, mi ga te va soni leai nina rongo tana kabu toposoo.
LUK 15:14 Me padi te soni sokoi tua nina lei totobo te loghoi ka, mana ngengere sule te kalea na komu keri, ma gaia te vuivuni nia vahaghitaili na vitolo.
LUK 15:15 Mana garimane te tona me vaa lutu vania sakai na mane tana komu keri. Mana mane te vetenaa me tona ta nina hohogho, me va kutira igaa na bolo.
LUK 15:16 Ma gaia te vitolo, me liona na ghaniani ghadira vanga na bolo, me taho ahei ke hea siki vanga ke ghania.
LUK 15:17 “Iani vaho ge ghanaghana oli te maemane ge ghaghua, ‘Lei nina tinoni ni lutu a tamagu te pelura te au vulera na vanga, mi nau eni tu nia mate na vitolo!
LUK 15:18 Inau ku pulohi mu ku va righia tamagu, mu ku bosa vania, ‘Tamagu, inau tu tangohahi tana matana God, mi tana matamu ighoe,
LUK 15:19 me mua ulaghagu tua ge ko holou nia tu dalemu. Ko neu vaghaa vaso a sakai tadira nimua tinoni ni lutu.’
LUK 15:20 Keri ge tughuru gaia, me oli ta tamana. “Mi halahau mua gaia, ma tamana te righikalea vaa tua, me arovia, ge samalia va me avihia nia na limana ge nonginongia.
LUK 15:21 Ge bosa dalena vania, ‘Tamagu, inau tu tangohahi tana matana God, mi tana matamu ighoe, me mua ulaghagu tua ge ko holou nia tu dalemu.’
LUK 15:22 “Hauva, ma tamana te holora nina ghairau ge vanira, ‘Mina! Ma kau holaa na puku ni pupulu kalakabe ma kau pupulua, ma kau hilipaghinia na ringi tana gigiri ni limana, mana hahara tana marevona.
LUK 15:23 Tona ma kau holaa mai na dalei buluka korukoru, ma kau vamatea, ma ka nia vangakolu, ma ka togotogo,
LUK 15:24 na pukuna dalegu eni te vaghaa te mate tua me ghoi vola, te sivi tua mu ghoi sodoa.’ Me vuivuni na vangakolu mana togotogo.
LUK 15:25 “Mana kamanagho tana leghai mua tana bona vaghana, me oli mai ka, ge liu dutuvia na vale ge rongovia na ghalevu mana ghavai.
LUK 15:26 Keri ge holoa sakai na ghairau me huatia, ‘?Na hava te ghaghua iloka?’
LUK 15:27 “Ge bosa na ghairau, ‘A hoghomu te oli mai tua, ma tamamu te matea na dale buluka korukoru, na pukuna te oli mai a tahimu, me vola me uto.’
LUK 15:28 Mana kamanagho te rutu ngangata, me mua liona na haghe tana vale. Me horua tamana me va kurutia ge ke haghe tana vale.
LUK 15:29 Ma gaia te bosa tughu vania tamana, ‘Ko righia, e subo na niulu tu lutu vaghaa na seka vanigho, mu mua hughua mua siki nimua vevetena mana lutu to liona ku nea, mana hava to heu tua. Ge mana goat te manana ku vanga kolura nia lei kulagu hughua, te taho mua.
LUK 15:30 Me oli mai vaho a dalemu eni te luvuhighi tua nina lologho to hea tadira na rebi ka, vaho ge o matea vania na dale buluka korukoru!’
LUK 15:31 “Ma tamana te bosa tughu vania, ‘Dalegu, ighoe to ghahagho haia itagua, ma nigua lei totobo soko a nimua tua.
LUK 15:32 Mi ghita ka nia togotogo ma ka rivurivu a tahimu eni, na pukuna te mate tua, me ghoi vola oli! Me sivi tua, ma ghoi topoa.’”
LUK 16:1 Ma Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “Sakai na mane loghorongo te loghoa nina ghairau te righitaonighi nina lei totobo. Mara bosa vania na mane loghorongo eni, ma nina ghairau te dikalai tua nina rongo.
LUK 16:2 Keri ge holoa mai tatana nina ghairau me bosa vania, ‘Tu rongovia to nea na totobo dika vaniu. Ko heu mai na gegereni ivei to nei nighi lutu nigua rongo, na pukuna ko mua nigua tinoni ni lutu tua itaeni!’
LUK 16:3 “Me tona na ghanaghana na ghairau ge bosa heghena, ‘?Ke sokou na vunaghigu tana lutugu, mi vei ku ghaghua? Tu mua laga na gheli daidari, mu maa ghua na nongi kolili!
LUK 16:4 Itaeni tu ghilala tua na hava ku gonia, ge tana bona ku soko tana lutugu ke, mana lei kulagu so kara holopangotiu tana valedira.’
LUK 16:5 Ge holora mai tatana gaira udolu na vure tara kaoni tatana na vunaghigu. Ge huatia sakai, ‘?Engiha na rongo to kaonighi tana vunaghigu?’
LUK 16:6 “Ge bosa na mane, ‘E alu hangalatu na gallon oele ni olive,’ e ghaghua na mane. “Ge bosa na ghairau, ‘Ko rosi kehaa na gegere keri, mo ko gerea tana gegere keha e vati hangalatu na gallon.’
LUK 16:7 “Ge ghoi huatia sakai, ‘?Mi ghoe, engiha to kaonighi?’ “Mana mane te bosa, ‘Sakai na toga baeke ni koni.’ “Ge ghoi bosa na ghairau, ‘Ko lavia nimua gegere ni kaoni mo ko tughua, me ke alu hangalatu baeke vasoo.’
LUK 16:8 “Mana mane loghorongo te holoutoa nina ghairau pegopala te manahana na neani na lei totobo raini! Na pukuna na vure ni maramana eni tara manahana ngangata ivei kara nea ge kara goni utoi didira lutu vulera na vure taluutuni ni maramana tara kabu tana marara.”
LUK 16:9 Me ghoi bosa so Jesus, “Inau tu bosa vanighau, kau hangara rana keha nia nimiu lei totobo tau loghoi tana maramana, ma kau veidolovi. Kau nea te vaghaa keri ke, tana bona na lei lologho te soko tua, me gonidilaa tua God na tabamiu i kokou.
LUK 16:10 Ahei tara ghanaghana kodo itatana ke righitaonighi lei totobo pile, ma kara ghanaghana kodo ghua itatana ke righitaonighi lei totobo sule. Ma hei tara liotaveraru itatana te righitaonighi lei totobo pile ke, ma kara liotaveraru ghua na righitaonighi lei totobo sule.
LUK 16:11 ?Ma kara mua ghanaghana kodo itamiu na righitaoniani lei lologho ni maramana eni ke, mi vei kara nea na ghanaghana kodo itamiu na righitaoniani na lei puku ni lologho i kokou?
LUK 16:12 ?Ma kara mua ghanaghana kodo itamiu na righitaoniani didira lei totobo rana keha ke, mi vei kea God, ge ke heghau nimiu lei totobo i kokou?
LUK 16:13 “E taho siki ghairau ke lutu vanira erua na vunaghi. Ke nia sika a sakai, me ke dolovia sakai, pa, ke ghanaghana mavaa sakai, me ke kanahaghinia sakai. Te vaghaa eni ke, kau mua tangomana na lutu pape vania God maia na rongo ghua.”
LUK 16:14 Mi tana bona tara rongovighi rana Pharisee raini, ge ra batobatoa Jesus, na pukuna tara lio ni rongo.
LUK 16:15 Ge bosa vanira gaia, “Ighau tau neghau heghemiu ge au reirei uto tana mata ni tinoni, hauvaa ma God te ghilalai so na tobamiu. Subo na lei totobo rana vure tara ghanaghana mavaa tana maramana eni ke, te vatei sikana tana matana God.
LUK 16:16 “Na vetena ta Moses, ma didira na gegere rana Prophet tara logho maana, tara ladavaghinia ritini tana bongina John vulitabu. Mi ga te vuivuni na tarai ni kinakabuna God, mi ghau rana vure kau tabotabo ma kau kokovoro haghe haia tana vola keri.
LUK 16:17 Me malumu vulea vanira na kokou mana pari ge koro taghara, me mua malumu vania tua siki pilena nina vetena Moses ge ke taghaa.
LUK 16:18 “Siki mane ke sania tauna, me ghoi tauna na vaivine keha ke, mana mane keri te ngelengele. Mana mane te ghoi tauna na vaivine sasani keri ke, ma gaia te ngelengele ghua.
LUK 16:19 “A sakai na bona, na mane loghorongo te nighi pupulu na tivi te mua malumu tua na mateni, me ghania na vanga uto tughu bongi.
LUK 16:20 Ma sakai na tinoni bona ghua, na ahana Lazarus, te ila udolu na hulina, tara holaa haia mai me koli tana mataulana na valena na mane loghorongo.
LUK 16:21 Lazarus te liona ge ke ghanighi gaa na pilepile vanga tara tumu horu sarana nina bela ni vanga na mane loghorongo. Mana kau tara mai haia mara napighi na ilana.
LUK 16:22 Mana tinoni bona, Lazarus, te mate mana lei angel tara lavidatoa, me kabu kolua Abraham i kokou. Na mane loghorongo te mate ghua, mara tavughia.
LUK 16:23 Gaia te tona i Betidalo me toroa igaa na vahaghitaili. Me reitada ge righia va Abraham i halahau kolua Lazarus lilighina.
LUK 16:24 Keri ge hoholo, ‘Mama Abraham! Ko aroviu, mo ko vetenaa mai a Lazarus me ke lumia na kou ni gigirina tana beti, me ke mai bihilia na lapigu, te toro ngangatau na vahaghitaili tana lake eni!’
LUK 16:25 “Ge bosa Abraham, ‘Dalegu, ko ghanaghana olia, tana lei bongi ni volamu mai tua, to loghoi nimua lei totobo to liona, ma Lazarus te loghoa na vahaghitaili tana volana. Mi taeni gaia te togotogo iani, mi ghoe to vahaghitaili kakeri.
LUK 16:26 Maia ghua, na boboko sule i ghobuda te vokaghita, ge agaira iani tara liona na sogha halavu gatu itamiu, kara mua tangomana. Vaghaa ghua siki sakai tamiu te liona na sogha halavu mai tamami, ke mua tangomana.’
LUK 16:27 “Mana mane loghorongo te bosa, ‘Tamagu Abraham, inau tu nongigho, ko vetenaa Lazarus me ke tona tana valena tamagu,
LUK 16:28 tara ghahara igaa ra lima na hoghogu, me ke diki bosadilaa vanira tua, ge kara bei mai gea iani tana komu te sule ga na vahaghitaili!’
LUK 16:29 “Ge bosa Abraham, ‘A Moses ma rana Prophet tara diki bosa vanira tua ra hoghomu, me manana kara rongovighi tua na hava tara bosai.’
LUK 16:30 “Mana mane loghorongo te bosa tughu, ‘Tamagu Abraham, e mua manana keri! Hauvaa ma siki sakai ke vola oli tana mate ke vaa itadira, ge kara tughulio.’
LUK 16:31 “Ge bosa Abraham, ‘Kara mua taluutunia na hava Moses ma rana lei Prophet tara bosai vanira ke, ma sakai vamua siki sakai ke ghoi vola oli mai tana mate ke mai tadira, kara mua taluutunia soo na hava te bosaa.’”
LUK 17:1 Jesus te ghoi bosa vanira nina vaovarongo, “Na lei totobo te nera na tinoni ge kara palugha, ke mua ghoi taho tua na kale. Mana tinoni te nei lei totobo kiri ge ra kale, God ke vahaghitailira.
LUK 17:2 Ma sakai na tinoni ke ba nea a sakai tadira rana taluutuniu raini, ge ke tumu tana palu ke, me uto vaa vania ge kara taria na vatu sule tana luana, ma kara va lumia tana horara.
LUK 17:3 Keri ke, ge kau righiutoa na hava tau gonia. “A sakai hoghomiu ke ba tangohahi ke, ma kau tarai utoa, me ke tughulio ke, ma kau talukehai vania na paluna.
LUK 17:4 Keba vitu na tughuru ni goni hahiana vanighau siki totobo lokana sakai na bongi ke, me vitu ghua na tughuru ni oli mai tamiu, na mai bosaana te tughulio, ma kau talukehai vania na paluna.”
LUK 17:5 Ma rana manevetena tara bosa vania Lord, “Ko nei nimami taluutuni ge kara ngasi.”
LUK 17:6 Ge bosa tughu vanira Jesus, “Sakai vamua ke pile nimiu taluutuni vaghaa na vuavua ni ghai te pile kikia ngangata, ma kau bosa vania na tabalolo keri, ‘Ko tavuti mo ko va subagho heghemu tana tahi,’ me ke rongovia na bosamiu.”
LUK 17:7 Jesus te ghoi bosa so, “A sakai tamiu ke loghoa nina ghairau, keba ivu tana leghai, pe ke righitaonighi na lei sheep. ?Ivei tea, tana bona te soko na lutu, me oli mai tana vale, ma kau bosa vania, ‘Sopou mo ko vanga?’
LUK 17:8 Taho! Kau diki bosa vania, ‘Ko diki gonidilaa ghagua na vanga, mo ko tughu tivi, mo ko hola mai ghagua na vanga. Murina ku vanga vaho ge ko vanga!’
LUK 17:9 Na ghairau keri te mua ulaghana ge kara holoutoa, na pukuna te taonighi lei bosa ni keikeri vamua.
LUK 17:10 Keri ke, ge ighau ghua kau nea te vaghaa. Mi tana bona tau goni sokoi tua na lei totobo udolu tara bosai kau gonighi ke, mi ani kau nea vamua na bosa, ‘Ighai eni tai ghairau vamua, me mua ulaghamami ge kau holoutoghai, na pukuna tai gonighi vamua na lei totobo te loamami ge kai gonighi.’”
LUK 17:11 Mi tana bona Jesus te sakutua tona i Jerusalem, te va liu haghe i lilighina na bubulo i Samaria mi Galilee.
LUK 17:12 Me va rughuhaghe ta sakai na komu, ge sodora ga e paregho na kuhu, mara tughuru hauvia,
LUK 17:13 mara ghaeghahe vania Jesus mara ghaghua, “Lord Jesus, ko arovighai mai!”
LUK 17:14 Me righira Jesus ge bosa vanira, “Kau tona itadira rana manesukaghi, ma kara diki siro tetetei na hulimiu.” Tana bona tara sania Jesus mara sakutua tona tana halautu, me mavo tua na hulidira.
LUK 17:15 Ma sakai tadira, na mane ni Samaria, te righia te marabu tua, ge oli mai me holoutoa God nia na manga sule.
LUK 17:16 Me mai poghotao tana pari tana tuana Jesus, me holoutoa gaia.
LUK 17:17 Keri ge bosa Jesus, “?Agaira e paregho tara mai tagua tara marabu tua, mi vei gaira ra hiua?
LUK 17:18 ?E ghua ge na sinogho eni vamua te oli mai ni holoutoana God?”
LUK 17:19 Ge bosa Jesus vania na mane, “Ko tughuru, mo ko tona, nimua taluutuni te negho ge o mavo.”
LUK 17:20 Mana balu Pharisee tara huatia Jesus, “?Ingiha vaho ge ke sara mai nina kinakabu God?” Ge bosa tughu Jesus, “Na kinakabu ta God ke mua mai te vaghaa na vaughilala ta righi kalea na pukuna tau kenea.
LUK 17:21 Me taho ghua hei ke bosa, ‘A eni gaia,’ pa ‘Keri gaia!’ Taho. Na pukuna na kinakabuna God te kabu dila tua i lokamiu.”
LUK 17:22 Keri ge bosa vanira nina vaovarongo, “Na bongi ke mai, ge kau liona ge kau righia sakai tadira na bongigu inau, na Dale Tinoni, ma kau mua righia.
LUK 17:23 Mana balu kara bosa vanighau, ‘Gaia keri, kau righia vaa,’ pa, ‘Gaia eni.’ Kau bei tona ni va keneana gea.
LUK 17:24 Mete vaghaa na viti te saopoa na parako, me marara horu mai tana levuna na maramana, me va sara ta sakai na levuna, ke vaghaa ghua keri tana bongina na Dale Tinoni.
LUK 17:25 Ke diki vahaghitaili mughua, mana vure ni maramana eni tara vola itaeni, kara nia sika.
LUK 17:26 Me vagha tana bongina Noah idania, ke vaghaa ghua keri tana lei bongigu inau na Dale Tinoni.
LUK 17:27 Na vure udolu tara vanga mara inu so, na lei mane mana lei vaivine tara taulaghi polo me sara tana bongi a Noah te haghe tana vaka me mai na lualua me mate udolura na vure.
LUK 17:28 Ke vaghaa ghua keri tana bongina Lot idania. Na vure tara vanga mara inu, ra pelupelu mara hunuhunulu, ivu mara vade, mara kisu vale.
LUK 17:29 Mi tana bongi a Lot te tona sania i Sodom, na lake mana gougovu kolu ruruhu te horu mai kokou me mate sokora na vure.
LUK 17:30 Ke vaghaa ghua keri tana bongi, inau, na Dale Tinoni, ku oli mai.
LUK 17:31 Tana bongi keri, siki sakai ke ghanaa tana vouvotu ni vale, ke bei ghoi oli gea na holaana siki nina totobo. Ma hei te lutu tana leghai, ke bei ghoi oli tana valena ge ke holaana siki lologho.
LUK 17:32 Kau ghanaghana olia na hava te kalea a tauna Lot!
LUK 17:33 Gaira tara holopangotia na vola ni maramana eni tara sivilaghinia, ma gaira tara sivilaghinia na voladira mara taoniu kara holaa na vola kasila.
LUK 17:34 Mi tana bongi vaghana keri, erua na tinoni koro maturu ta sakai na malei ghime vamua, a sakai ke lavikeha ma sakai ke ghana olia.
LUK 17:35 Me rua na vinekama koro ghighiri vanga koukolu, ma sakai God ke lavikehaa, ma sakai ke ghana olia.”
LUK 17:36 
LUK 17:37 Ma rana vaovarongo tara huatia Jesus, “?Maghutu, ke ghua nigha ke kale na lei totobo raini?” Ge bosa tughu vanira Jesus, “Ivei tua ke mate, me ke dudura horu ga na hulina na maumanu, mi ga lilighina kara vahikolu na lei manukama.”
LUK 18:1 Ma Jesus te bosa vavaghaha vanira nina vaovarongo, te taraira ge kara kokoeliulivuti haia, ma kara bei nia lugu gea.
LUK 18:2 “Sakai na mane dete te ghahaa ta sakai na komu, te mua ghanaghana mavaa God me mua nia kikinima na tinoni.
LUK 18:3 Mana matesasani ghua te ghanaa tana komu keri. Na vaivine eni te va righia haia na mane dete me vania, ‘Ko hangau mai na maemaneana na vahola ighobumami ghagua na kana mi nau.’
LUK 18:4 Mi tana vuivuni te mua liona na hahanga na mane dete, mi murina vaho ge ghanaghana heghena ge bosa, ‘Sakai manaa tu mua ghanaghana mavaa God, mu mua nia kikinima na tinoni,
LUK 18:5 mana pukuna na matesasani eni te niu mala tana bule ke, vaho ge ku hangaa ta nina vahola. Ku mua nea te vaghaa ke, me ke mai lavibuleagu haia tua!’”
LUK 18:6 Ma Lord te tona haliu so na bosa, “Kau rongovia mai na hava te nea na mane dete dika.
LUK 18:7 Sakai vamua te dika, te hangaa na matesasani. Te vaghaa ghua keri, ighau tau ghilala ge a God ke hangara sughua kulana na vure ta nina dete, tara tangihia na hahanga itatana tughu bongi mana dani. ?Ivei tea, God te kise ge ke hangara, pe taho?
LUK 18:8 Taho! Inau tu bosa vanighau, gaia ke mina tua me ke hangara tana dete. ?Mana bona ku mai inau, na Dale Tinoni tana ngiha ke, mu ku righi sodoa siki sakai ke taluutuniu tana maramana eni?”
LUK 18:9 Ma Jesus te bosaa na vavaghaha eni, vanira gaira tara ghanaghana ke, mara kabu maemane tana mata ni tinoni mi tana matana God, mara nira sika tara mava au vaa na lei vure keha,
LUK 18:10 “Sakai na bona toro dato tana Valetabu erua na mane, ge koro va kokoeliulivuti, sakai na Pharisee ma sakai na vahikolu rongo.
LUK 18:11 Mana Pharisee te tughuru tabalili keha heghena ge kokoeliulivuti, ‘God, inau tu holoutogho, tu mua lio ni totobo au, mu mua gito, tu mua ngelengele vaghara na balu tinoni. Inau tu holoutogho tu mua vaghaa na vahikolu rongo eni.
LUK 18:12 Inau tu talukau na vanga erua na bongi lokana sakai na week, mu nighi heveioli vanigho na hangavuluni na lei totobo ta nigua na lologho.’
LUK 18:13 “Mana vahikolu rongo te tughuru hau, me mua reitada, ge tupia na garona, me bosa, ‘God, inau na tangohahi! Ko aroviu mai!’”
LUK 18:14 Ge bosa Jesus, “Inau tu bosa vanighau, na vahikolu rongo eni te maemane tana matana God tana bona te oli tana valena, me taho na Pharisee eni. Agaira tara talunaghora heghedira, God ke talumurira, ma gaira tara talumurira heghedira God ke talu sulera.”
LUK 18:15 Na balu vure tara nira mai lei daledira meomeo kolura lei gari pile vania Jesus ge ke vautora. Ma rana vaovarongo tara righira ge ra pasara.
LUK 18:16 Hauva ma Jesus te holora na lei gari pile ge kara mai tatana, ge bosa vanira nina vaovarongo, “Kau taladira lei gari pile udolu ma kara mai tagua, ma kau bei hovera gea, na pukuna na Kinakabuna God adidira rana vure te vaghara gaira.
LUK 18:17 Inau tu bosa utuni vanighau, ‘Ge ahei ke mua loghoa na taluutuni vaghaa na gari pile ini ke, ke mua rughuhaghe tana kinakabuna God!’”
LUK 18:18 Ma sakai na mane huhuli ni Jew te huatia Jesus, “?Tarai uto, na hava ku gonia mughua ge ku lavia na vola maurihali?”
LUK 18:19 Ma Jesus te huatia, “?E ghua ge o holou nia na uto? Taho siki sakai ke uto, a God vamua.
LUK 18:20 Ighoe to ghilalai tua na vetena, ‘Ko bei ngelengele, ko bei mate tinoni, ko bei gito, ko bei vuhavuha gea siki sakai, ko nira kikinima na tamamu ma tinamu.’”
LUK 18:21 Mana mane te bosa tughu vania Jesus, “E vuivuni mai tua tana garimaneagu tu kabu taonighi na lei vetena raini.”
LUK 18:22 Me rongovia Jesus eni ge bosa vania, “Sakai na totobo igaa mua ko gonia mughua. Ko nighi hunulu udolu nimua na lologho, mo ko hera na rongo rana bona, ge ko loghoa na totobo uto i kokou, vaho keri, ge ko saritaoniu mai.”
LUK 18:23 Tana bona na mane te rongovighi na bosana Jesus te dikalio ngangata, na pukuna te mane sodorongo.
LUK 18:24 Ma Jesus te righia na mane, ge bosa, “E vahola sule ngangata vanira sughua na vure sodorongo ge kara rughuhaghe tana Kinakabuna God!
LUK 18:25 Me malumu vania vaa na camel ge ke rughupota tana potana na nili, vulea na tinoni sodorongo ge ke rughuhaghe tana Kinakabuna God.”
LUK 18:26 Mana vure tara rongovia Jesus ge ra huatia, “?Keri ke, ma rahei vamua God ke vavolara?”
LUK 18:27 Ge bosa tughu vanira Jesus, “Na hava te vahola ngangata vania na tinoni, te mua vahola vania God.”
LUK 18:28 Keri ge bosa Peter, “Ko righia! Ighai tai sanighi mai tua na valemami mai saritaonigho.”
LUK 18:29 Ge bosa vanira Jesus, “Eo, e utuni. Mi nau tu bosa utuni vanighau, ahei te sania na valena, pa tauna ma dalena, lei hoghona, pa tamana ma tinana, na pukuna na kinakabuna God,
LUK 18:30 ke lologho subo vaa tana maramana eni, me ke loghoa ghua na vola kasila tana maramana ke mai.”
LUK 18:31 Ma Jesus te hola tabalilira heghedira rana manevetena ge bosa vanira, “Kau rongo mai! Ighita ka dato i Jerusalem, mi ga na lei totobo tara gerei tua na lei prophet vuvungagu, inau, na Dale Tinoni ke kale utuni.
LUK 18:32 Inau, kara lubatiu tana limadira rana mua Jew, ma kara batobatou, bosadikalau, ma kara angusuu.
LUK 18:33 Kara ramusiu ge kara labumateu. mi tolu na bongi murina ku tughuruoli.”
LUK 18:34 Ma rana manevetena tara mua manahana siki vangani na lei bosa raini. Na lei ghanaghana i lokani tara kabu polo vanira, keri ke mara mua ghilalaa na hava te bosaa Jesus.
LUK 18:35 Tana bona te dutuvia tua i Jericho, ge ra righia sakai na mane rorodo te sopou tana lilighi ni halautu te nongirongo.
LUK 18:36 Me rongovira na vuresubo tara tona haliu ge huatira, “?Na hava te ghaghua?”
LUK 18:37 Mara bosa vania, “Jesus ni Nazareth te mai tona haliu.”
LUK 18:38 Ge ghaeghahe na mane rorodo, “Jesus! Vaivarina na vunaghi haba David, ko aroviu!
LUK 18:39 Mana vure i nagho ni halautu tara bosa vania ge ke beto, ma vaho ge ghaeghahe laga vaa, “Dalena David, ko aroviu mai!”
LUK 18:40 Keri ge tughuru beto Jesus, me vetenara ge kara holaa vania mai tatana. Me dutuvia tua ge huatia,
LUK 18:41 “?Na hava to liona ku gonia vanigho?” Ge bosa tughu na mane, “Lord, e liogu ko nei na matagu ge ku ghoi vaevane oli!”
LUK 18:42 Ge bosa Jesus vania, “E uto, ko vaevane oli. Nimua na taluutuni te negho ge o uto oli.”
LUK 18:43 Me mua hau vaso me tangomana na ghoi vaevane oli, ge tumuria Jesus, me holoutoa God. Mana vuresubo tara righia na butuli eni, ma gaira udolu tara holohabaa God.
LUK 19:1 Jesus te sara tana komu i Jericho, me va liuhaghe ge ke tona haliu.
LUK 19:2 Mi tana komu eni a sakai na mane sodorongo, te mane nagho ni hola takisi, na ahana Zacchaeus.
LUK 19:3 Gaia te tabotabo ge ke righia ivei te vaghaa na tinoni ia Jesus, mana pukuna te kukulu, maia te subo ghua na vure, ge mua tangomana na righiana Jesus.
LUK 19:4 Keri ge sama vulera na vuresubo, me va sei dato tana ghai lilighi ni halautu tara holoa nia na sycamore, ge ke righiutoa Jesus ke mai tona haliu igaa.
LUK 19:5 Mi tana bona Jesus te mai sara tana bona keri, ge rei dato me righia ge bosa vania, “Zacchaeus, mina mo ko horu mai, na pukuna inau ku ghahau mughua tana valemu igevaa.”
LUK 19:6 E mina me horu mai Zacchaeus, me hola tonaa Jesus tana valena ge holopangotia igaa nia na togotogo.
LUK 19:7 Na vure tara righia na hava Jesus te nea ge ra rutu vania, “Na mane eni te va kabu sinogho tana valena na tangohahi!”
LUK 19:8 Ma Zacchaeus te tughuru dato ge bosa vania Jesus, “Maghutu, ko rongo mai! Na levuna nigua na lologho ku va hera rana bona, mu ku ba lavi aua na takisi tadia na vure ke, me vati na tughuru tughuoliani vanira.”
LUK 19:9 Ge bosa tughu Jesus, “God te volagho mana lei tinoni lokana na valemu, na pukuna na tinoni eni na vaivarina ghua Abraham, na pukuna to taluutuni te vaghaa Abraham te taluutuni.
LUK 19:10 Inau, na Dale Tinoni tu mai tua ge ku kenera mu ku vavolara tara sivi.”
LUK 19:11 Mana vuresubo tara rongovighi na lei totobo te bosai Jesus. Mana pukuna te dutuvia tua i Jerusalem, ge bosaa na vavaghaha eni, me ke talu maemanea na liodira na vure tara ghanaghana ke, me dutu sara mai tua anina Kinakabu God.
LUK 19:12 Keri ge bosa vanira, “A sakai na bona, a sakai na manesule te tona hau tana komu keha, igaa kara taludatoa ge ke vunaghi haba. Murina eni ge ghanaghana ke ghoi oli mai tana komuna.
LUK 19:13 Mi naghona ge ke tona, agaia ge holora mai tatana ra paregho nina ghairau, ge sopa hera, tara tangosakai rongo gold, ge bosa vanira, ‘Kau nighi lutu na rongo raini tana bona ku tona, ma kau savungighi.’
LUK 19:14 Mana kulana vure tara kanahaghinia na mane, me vetenara rana holabosa murina te tona tua, ge kara bosa eni, ‘Ighai tai mua liona na mane eni ge ke vunaghi pungisighai.’
LUK 19:15 “Mana mane te vunaghi haba tua ge oli mai, me mina me nia vetena na bosa ge kara mai vania nina ghairau, te liona ge ke ghilalaa e ngiha na rongo tua tara savungighi mai na rongo te sopa hera ge tona.
LUK 19:16 Mana diki te mai tatana ge bosa, ‘Maghutu, inau tu sodoi tua e paregho na rongo gold kolua gaia to heu ka!’
LUK 19:17 “Ge bosa na vunaghi haba, ‘E uto ngangata! Ighoe na ghairau uto! Na pukuna to utuni tana totobo pile ke, mu talugho ge ko righitaonighi e paregho na komu sule.’
LUK 19:18 “Me ruani na ghairau ghua te mai tatana ge bosa, ‘Maghutu, inau tu sodoi tua e lima na rongo gold kolua gaia to heu ka.’
LUK 19:19 “Ge bosa na vunaghi haba vania eni, ‘Ighoe ko vunaghini e lima na komu sule.’
LUK 19:20 “Ma sakai ghua na ghairau te ghoi mai tatana ge bosaa, ‘Maghutu, aeni so nimua na rongo to heu ka. Tu poloa mu righitaonia so,
LUK 19:21 na pukuna tu mataghu nigho, to mane vahola vaho. To lavia na hava te mua nimua, mo hinavaa na hava to mua vadei.’
LUK 19:22 “Ge bosa na vunaghi haba vania na ghairau, ‘Ighoe na ghairau dika! Ku detegho nia na lei bosamu heghemu! Ighoe to ghilalaa tu mane vahola, tu lavia na hava te mua nigua, mu hinavaa na hava tu mua vadea.
LUK 19:23 ?Keri ke, me ghua ge o mua talua tana bank nigua na rongo? Ge mu ku lavi aua nia na rongo tu hegho tana bona tu oli mai!’
LUK 19:24 “Ge bosa vanira gaira tara tughuru igaa, ‘Kau lavi kehaa itatana na rongo gold, ma kau hea gaia te loghoi tua e paregho na rongo gold!’
LUK 19:25 “Ma gaira tara bosa vania, ‘Maghutu, e loghoi tua e paregho na rongo gold gaia!’
LUK 19:26 “Ge bosatughu gaia, ‘Inau tu bosa vanighau, gaira tara lologho totobo tua, kara ghoi hera so na balu ghua. Ma gaira tara mua loghoa siki totobo, ku lavikehai tadira siki totobo pile manaa tara loghoa.
LUK 19:27 Mi taeni, kau lavira mai tagua ghagua na kana, tara mua liogu ge ku vunaghi haba vanira ke, ma kau labumatera tana matagu!’”
LUK 19:28 Murina Jesus te bosa sokoi raini, agaia ge idevira mara va dato i Jerusalem.
LUK 19:29 Mara dutuvia tua i Bethphage mi Bethany tana ghotu i Olive, Jesus te vetenara erua nina vaovarongo, me vanira,
LUK 19:30 “Koro tona tana komu keri ta righia vaa, mo koro sara igaa ke, mo koro righia na dale donkey tara piti dilaa tua, te mua haghelia mua siki sakai. Toghia mo koro lavia vaniu mai.
LUK 19:31 Ke huatighau siki sakai e ghua ge ro toghia na maumanu ke, mo koro bosa vania, ‘A Lord te liona.’”
LUK 19:32 Gaira toro tona moro righia te vaghaa te bosaa vanira tua Jesus.
LUK 19:33 Moro toghia na dale donkey ka, ma gaira tara loghoa tara huatira, “?E ghua ge ro toghia keri?”
LUK 19:34 Moro bosa vanira, “A Lord te liona.”
LUK 19:35 Ge ro lavia na donkey vania Jesus, moro haraa nia didira tivi, ge ke sopou igaa, moro hangaa Jesus ge sogha dato i vuvungana na donkey.
LUK 19:36 Me haehaghe tona gaia, mana vuresubo tara vorahighi didira na tivi tana halautu i naghona Jesus.
LUK 19:37 Mara dutuvia tua i Jerusalem, tana halautu te horu tana ghotu i Olive, nina ovu ni vaovarongo tara linge holohaba mara holoutoa God nia na lei butuli sule tara righighi tua,
LUK 19:38 mara ghaghua, God ke vautoa na vunaghi haba te mai tana ahana Lord God! Na mabo i kokou, mai holohabaa God puku ni haba!
LUK 19:39 Mana balu Pharisee ghobuna na ovu ni vuresubo tara bosa vania Jesus, “Tarai, ko bosa vanira nimua na vaovarongo ma kara beto!”
LUK 19:40 Ge bosa tughu Jesus, “Inau tu bosa vanighau, kara beto raini ke, mana lei vatu tana halautu kara ngingili dato.”
LUK 19:41 Jesus te dutuvia tua na komu sule i Jerusalem, me righia vaa, ge tangihia na pukuna te dikalio sule vanira rana vure ilokana,
LUK 19:42 me bosa me ghaghua, “E uto ge ko ghilalaa tana bongi eni, na hava ke nia mai na mabo vanighau! Mo ko mua tangomana tua na righikaleana itaeni na pukuna God te poloa!
LUK 19:43 Na bona ni aho ke sara mai, kara pilupungisigho ghamua na kana, ma kara talighutigho.
LUK 19:44 Kara durakegho, ma gaira ghua ra dalemu ilokana nimua na peo, me taho tua siki vatu kara ghoi talu olia tana malana, na pukuna to mua ghilalaa kalea na bona ni aho a God te mai ge volagho!”
LUK 19:45 Ma Jesus te haghe tana Valetabu, me vuivunia na ghuruhoruadira na vure tara hunuhunulu ilokana.
LUK 19:46 Ge bosa Jesus vanira, “Na bosana God tana Gegere tabu te bosa, ‘Nigua na Valetabu ke vale ni kokoeliulivuti!’ Mi ghau tau riua ge didira vatei polo rana gito!”
LUK 19:47 Jesus te tarai tughu bongi tana Valetabu. Ma rana manesukaghi kamanagho ma rana manetarai ni vetena nina Moses, maia gaira tara hulira na vure tara liona na mateana,
LUK 19:48 mara mua malagha, na pukuna na vuresubo itatana haia tua na pukuna tara mua liona tua ge kara padia siki bosa te bosaa.
LUK 20:1 Sakai na bongi, tana bona te taraira na vure Jesus lokana na Valetabu, te nia kokoe na Rongorongo Uto, rana manesukaghi kamanagho ma rana manetarai ni vetena nina Moses, kolura lei mane huhuli tara mai righia Jesus,
LUK 20:2 mara bosa vania, “?Ko bosa vanighai, na hava na maana vaghana to loghoa ge o gonighi na lei totobo raini? ?Ma hei te hegho na maana keri?”
LUK 20:3 Me bosa tughu gaia, “Inau ghua te liogu na huatiana gatu sakai na huahuati.
LUK 20:4 ?Na maana te nia vulitabu a John eni, ivei te va butu mai, ta God pi tana tinoni?”
LUK 20:5 Gaira tara vuha hughuhughu ighobudira heghedira, “?Na hava ka bosaa? Ge ka bosa, ‘Te va mai ta God’ ka ghaghua ke, me ke bosa, ‘?Me ghua ge au mua taluutunia John?’
LUK 20:6 Pa ka bosa, ‘Te va mai tana tinoni’ ka ghaghua ke, mana vuresubo udolu ini kara petamateghita, na pukuna tara ghanaghanaa John na Prophet.”
LUK 20:7 Keri ka, ge ra bosa tughu vania, “Ighai tai mua ghilalaa ivei te va butu mai.”
LUK 20:8 Ge bosa vanira Jesus, “Ku mua bosa vanighau ghua inau, ahei te heu mai na maana vaghana tu loghoa ge u gonighi na lei totobo raini.”
LUK 20:9 Ma Jesus te bosa vanira na vure na bosa vavaghaha eni, “Sakai na mane te subaa nina leghai ni vaini, me lubatia vanira na vure lutu leghai ge kara lutu pile bona, tana bona ke tona tana komu hau gaia, ge lubatia vanira. Keri ka, ge tona tana komu hau te daro ni bona.
LUK 20:10 Me sara na bona ni bibihu, ge vetenaa nina seka, me tona itadira tara lutua na leghai, ge ke va lavighi mai na tunuvana tana leghai. Mana vure lutu tara labua na seka, mara mua hea siki totobo, ge ra vetenaa olia.
LUK 20:11 Me ghoi vetenaa so sakai na seka, mana vure lutu tara labua so, mara lavi maamaaana, mara mua hea siki totobo, mara ghoi vetenaa olia.
LUK 20:12 Keri ge ghoi vetenaa e toluni na seka, mana vure lutu tara labu paea ghua, mara sonihoru kehaa tana leghai keri.
LUK 20:13 “Keri ge bosa gaia te loghoa na leghai ni vaini, ‘?Na hava ku gonia? Ku vetenaa tua na puku ni dalegu eni, gaia sogea kara talumavaa.’
LUK 20:14 “Mara righia na vure lutu a dalena ka, mara sopa bosa heghedira, ‘Aeni gaia dalena te loghoa na leghai. Mai ma ka labumatea, ge ka loghoi nina lologho!’
LUK 20:15 Keri ge ra sonihorua tana leghai, ma ra labumatea.” Ma Jesus te huatira, “?Mana hava ke gonia gaia te loghoa na leghai, vanira na vure tara righitaonia nina leghai?
LUK 20:16 Gaia ke mai, me ke labumatera, ge ke ghoi hera rana keha na leghai, ma kara ghoi righitaonia vania.” Mana vure tara rongovia na bosana Jesus ge ra bosa, “Taho tua, ke mua ghaghua igaa!”
LUK 20:17 Me rei vaa itadira Jesus ge huahuati, “?Keri ke, mana hava na ghanaghana igaa na Gegere tabu eni, ‘Na vatu ngasi tara ngelea na vure kisu vale, te vuha liliu ni puku ni vatu.’
LUK 20:18 “Gaira udolu tara nia saisarikiba ma kara nia torotopo na vatu ngasi keri, ke vahaghitaili ngangatara, ma ge ke tumu savua siki sakai ke, gevaa ke paruhaa.”
LUK 20:19 Mi tana bona keri rana manesukaghi kamanagho ma rana manetarai ni vetena nina Moses tara tabotabo ge kara lotia Jesus, na pukuna ra ghilalaa na bosa vavaghaha keri te kalera, hauvaa mara mataghunira na vuresubo.
LUK 20:20 Keri ka, ge ra kene maladira ivei kara nea. Mara nira vetena na balu mane ge kara sighovia Jesus. Kara nei te vaghaa kara maemane tana matadira na vure, hauvaa, ma kara vaa pegoa Jesus nia na balu huahuati, ge ke bosa siki totobo te hahi ke, ge kara tabea, ma kara lavia vaa ta nina malei haba mana maana na Governor ni Rome.
LUK 20:21 Keri ge ra va sighovia, mara bosa vania Jesus, “Tarai, ighai tai ghilalaa, na hava to bosaa mo nia tarai te uto. Ighai tai ghilalaa to mua nia ghaghua na ghanaghana ni tinoni, mo nia tarai vamua na totobo te utuni, na nilabuna God vanira na lei vure soko.
LUK 20:22 ?Ko bosa vanighai, e hovea sughua dida na vetena ge ka bei soni takisi vania Caesar, na vunaghi haba ni Rome, pe taho?”
LUK 20:23 Jesus te righipotaa didira na liuboki, ge bosa vanira,
LUK 20:24 “Kau tatea vaniu mai na rongo. ?Ahei na totoghalena, mana ahana raini igaa?” Mara bosa tughu gaira, “A Caesar.”
LUK 20:25 Ge bosa Jesus, “Kau sosoni vania Caesar tana hava te nina Caesar, ma kau vahea vania God tana hava te nina God.”
LUK 20:26 Mara mua tangomana ge kara liubokia nia siki totobo tana mata ni tinoni, keri ge ra beto vamua, mara nia hare anina bosatughu.
LUK 20:27 Na lei Sadducee tara bosa ke me ke mua tughuru oli tana mate na tinoni. Mana balu Sadducee tara mai ta Jesus mara bosa vania,
LUK 20:28 “Tarai, a Moses te gerea vanighita idania na vetena eni, ke ba mate sania tauna sakai na mane, tana bona toro mua dalegha mua, ma tahina te vola so, ke ghoi tauna mughua na samu, ge koro vahuhu gari vania hoghona te mate tua!
LUK 20:29 Ma sakai na bona ra vitu tamahoghoni, na kamanagho itadira te taulaghi, ge mate, me taho dalena.
LUK 20:30 Na ruani te ghoi tauna na vaivine, ge ghoi mate, me taho soo dalena,
LUK 20:31 mana toluni ghua. Agaira udolu ra vitu tamahoghoni, tara sopa tauna na vaivine, ma ra mate udolu, me taho ghua siki daledira.
LUK 20:32 Murina eni vaho, ge mate na vaivine.
LUK 20:33 ?Mi tana bongi ni tughuru oli tana mate, ahei tadira ke tauna na vaivine eni, na pukuna gaira udolu ra vitu tara sopa taulaghi itatana na vaivine eni?”
LUK 20:34 Jesus te bosatughu vanira, “Na lei mane mana vaivine ni maramana eni tara taulaghi,
LUK 20:35 mana lei mane mana vaivine te ulaghadira ge kara tughuru oli tana mate, ma kara vola tana maramana ke mai, kara mua taulaghi.
LUK 20:36 Ke vaghara na lei angel, ma kara mua ghoi mate tua. Dalena God gaira, na pukuna tara tughuru oli tua tana mate.
LUK 20:37 Moses te bosa kaekalea gaira tara mate kara ghoi vola oli. Lokana na tutugu te bosaa na ghai te vavu, Moses te bosa tatea God, ‘Aeni ke a God nina Abraham, ma God nina Isaac, ma God nina Jacob!’
LUK 20:38 Agaia, a God vanira tara vola, me mua God vanira tara mate, na pukuna na lei tinoni soko ara vola vania Lord.”
LUK 20:39 Na balu manetarai ni vetena nina Moses tara bosa tate, “Tarai, e uto nimua na bosa tughu!”
LUK 20:40 Gaira tara mataghu ge kara mua tabotabo ge kara huatia nia ghua siki huahuati.
LUK 20:41 Murina keri Jesus te ghoi huatira, “?E ghua ge ra bosa ke, mana vaivarina na vunaghi haba David na Messiah, ra ghaghua?
LUK 20:42 Na pukuna David heghena te bosa tana buka ni linge holouto, ‘A Lord God te bosa vania nigua na Lord, Ko sopou tana lima madologu,
LUK 20:43 polo ku talura ghamua na levunimate sarana na tuamu te tughunitatea te sarana nina maana.’
LUK 20:44 ?Mana pukuna David te vatua nia Lord a Messiah ke, mi vei tea ge a Messiah ke ghoi vaivarina David so? ?Ivei ka nera erua na ghanaghana raini ge ke utuni?”
LUK 20:45 Na vuresubo tara rongo mai so itatana tana hava te nia kokoe, ge bosa Jesus, vanira nina vaovarongo,
LUK 20:46 “Kau tangasi tadira rana manetarai ni vetena nina Moses, tara nighi ole kolili didira tivi daro, ge kara buera nia na ghanaghana mava na vure, tana lei bona ni maketi, mara vilighi ghua lei malei sopoudira rana haba tana lei vale kokoeliulivuti ni Jew, mana lei puku ni malei haba tana vangakolu,
LUK 20:47 ra pegopalai didira lei totobo rana samu vaivine, mara idumighi lei kokoeliulivuti daro ge kara vaevanera mai na vure! Na pukuna na hava tara nei, God ke hera na totoro sule!”
LUK 21:1 Jesus te rei kolili ge righira na vure loghorongo tara sonihaghei didira heveioli lokana na vatei sonirongo ni Valetabu,
LUK 21:2 me righia ghua na matesasani te sonihaghea erua nina pile rongo.
LUK 21:3 Keri ge bosa, “E utuni, inau tu bosa vanighau, na matesasani eni te tinoni bona, me sosoni rongo sule vaa vulera na balu tara loghorongo au,
LUK 21:4 na pukuna na balu vure tara nighi hevei vamua na pileni didira na lologho, mana vaivine bona eni te sosoni sule vaa, te soni udolui tua gaighi nina rongo te nighi vola.”
LUK 21:5 Na balu tadira na vaovarongo tara bosabosaa na Valetabu, te reirei utona nia na lei vatu malebo mana hava tara nighi hevei na vure vaghaa didira na vatei dolo vania God ge kara vaguvagua nia.
LUK 21:6 Ge bosa vanira Jesus, “Na lei totobo tau righighi raini, tana lei bongi ke mai, ke mua ghaha ga siki vatu tana maladira, gaighi udolu kara havukaghi.”
LUK 21:7 Ma agaira rana vaovarongo tara huatia Jesus, “?Tarai, ke ghuanigha vaho ge ke kale na lei totobo ini? Mana hava ke diki kale, ke tuhua na bona ni aho te sara mai tua ke kale igaa?”
LUK 21:8 Ge bosa Jesus, “Kau tangasi, ge kara mua pegoghau gea. Subo na tinoni kara mai, ma kara bosa tara kokoe tughuu inau, ‘Inau gaia na Messiah,’ maia ‘Na bona ni aho te sara mai tua!’ Kau bei taonia gea.
LUK 21:9 Ma kau bei mataghu gea kau rongovighi na lei veitotoghoni, mana vure tara hughuhughu kolua na gavumane. Na lei totobo raini kara diki kale mughua, mara mua nea ge ke dutu mai tua na bongi sosoko.”
LUK 21:10 Me ghoi bosa so gaia, “Na lei komu mana lei kema kara veitotoghoni.
LUK 21:11 Na lei anu sule, na ngengere mana lei vata ni maemate ke kalei na lei komu. Na lei vaughilala mamataghugha kara kale tana parako, keri ge rana vure kara mataghu ngangata.
LUK 21:12 Mi naghona ge ke kale na lei totobo raini, kara lotighau ma kara vahaghitailighau. Kara lavighau vaa tana dete tana Vale kokoeliulivuti ni Jew ma kara talughau tana vale pipiti. Kara hughuhughughau tana matadira rana vunaghi haba ma rana huhuli, na pukuna tau taoniu inau.
LUK 21:13 Tana bona keri na bonamiu tua kau ladavaghinia na Rongorongo Uto.
LUK 21:14 Kau bei nia kanoragha gea na hava kau nia bosatughu tana bona kara huatighau,
LUK 21:15 na pukuna inau ku heghau na bosa mana manaha, ge kara mua ghoi tangomana tua na lagavuleghau, pana koehoruana na hava tara bosaa ghamiu na levunimate.
LUK 21:16 Lei tamamiu ma tinamiu, hoghomiu, vaivinemiu, ma rana kulamiu, kara lavighau vaa itadira ghamiu na levunimate, mana balu itamiu kara matera.
LUK 21:17 Na lei vuresubo kara kanahaghinighau na pukuna inau.
LUK 21:18 Ma hughua a sakai na vuvulu ni ulumiu ke mua ghoi sivi tua.
LUK 21:19 Keri ke, ge kau tughuru ngasi, ge kau lavia na vola maurihali.
LUK 21:20 “Tana bona kau righira na ovu ni malaghai kara tughuru talighutia Jerusalem ke, me dutu tua na durakeana.
LUK 21:21 Agaira i Judea kara sama dato tana lei ghotu. Ma gaira ilokana Jerusalem kara rughuhoru sania. Gaira i pari bebete tana komu eni, kara bei ghoi rughuhaghe gea.
LUK 21:22 Na pukuna gaighi kiri na lei bongi ge God ke totorora na lei tinoni lokana, keri ke, na hava te bosaa na gegere tabu ke kale utuni.
LUK 21:23 Vatei aroviadira lei vinekama tara bohe tana lei bongi kiri, ma gaira ghua tara dalegha meomeo! Na vahaghitaili sule ke mai tana komu keri, nia nina totoro God ke kalera na vure iga.
LUK 21:24 Na balu kara matera nia na isi, mana balu kara lavi tonara tana lei komu hau ge kara nira seka igaa. Ma rana mua Jew kara suravia ma kara durakea ma kara vunaghi pungisia Jerusalem polo ke soko na bona ni bongi God ke lubatira ge kara vunaghi ga.”
LUK 21:25 Ge bosa Jesus, “Na balu vaughilala te keha ke kalea tana aho, tana vula, ma tana lei veitughu. Mana lei komu lokana na maramana kara kanoragha, ma kara mataghunia na tagumu ni tahi mana tororo ni tave.
LUK 21:26 Na vure kara nia matemule na mataghu, na pukuna tara mataghu nighi na lei totobo kara mai ge kara durakea na maramana, na pukuna na lei totobo laga tana oka kara anuanu udolu.
LUK 21:27 Keri vaho ge kara righiu inau, na Dale Tinoni, ku vaa horu mai lokana na parako nia na maana mana rongoragha.
LUK 21:28 Mi tana bona ke kale na lei totobo raini ke, kau tughuru ngasi ma kau reitada, na pukuna na bongi te dutu mai tua, God ke vavolaghau.”
LUK 21:29 Keri ge bosa vanira Jesus nia na bosa vavaghaha eni, “Kau ghanaghanaa vaa na fig, mana lei ghai udolu.
LUK 21:30 Tana bona tara suaka tate mai na pururu ke, mi ghau tau ghilalaa e mua hau mara loghoi na vavanga.
LUK 21:31 Me vaghaa ghua, tana bona tau righighi na lei totobo raini te kale ke, kau ghilalaa anina kinakabu God te dutu mai tua.
LUK 21:32 Inau tu bosa utuni, balu itamiu kara mua mate polo kara righighi na lei totobo raini ke kale.
LUK 21:33 Na parako mana pari kara pisu, mana lei bosagu kara mua pisu.
LUK 21:34 “Righitaonighau! Kau bei mavatighi na tobamiu nia gea na vangavanga ni voo, mana inu bulebule, kolui na lei vola ni maramana eni, tau nighi kanoragha. Ke bei ribehaghinighau gea na bongi keri, vaghaa na taripiti.
LUK 21:35 Keri vaho ge kau gonidilaa tua na pukuna ke mai vania na lei tinoni ni maramana talighu.
LUK 21:36 Kau righitaonighau, ma kau kokoeliulivuti haia, ge kau tangomana na rughupotaani na totobo kara kale, ma kau tughuru tate tana matagu, inau na Dale Tinoni.”
LUK 21:37 Tana lei bongi kiri te tarai lokana na Valetabu Jesus, me nulavighana ge dato tana ghotu i Olive, me ghanaa igaa na bongi udolu.
LUK 21:38 Mana vuresubo tara va righia tughu roropo tana Valetabu mara rongovia na hava te bosai vanira.
LUK 22:1 Me dutu mai tua na Gougonu ni Berete gulu, tara holoa nia na Gougonu ni Lovovule.
LUK 22:2 Mana lei manesukaghi kamanagho ma rana manetarai ni vetena nina Moses tara tabotabo ivei kara nea na mate poloana Jesus, na pukuna tara mataghunira na vuresubo.
LUK 22:3 Ma Satan te haghevia Judas, tara holoa nia ghua Iscariot, gaia sakai tadira rana manevetena.
LUK 22:4 Gaia te va righira na lei manesukaghi kamanagho, ma rana malaghai tara righitaonia na Valetabu, mara padalaghinia ivei ke nea na peroana Jesus vanira.
LUK 22:5 Gaira tara nia togo keri mara baubahu vania ge kara pelua nia na rongo.
LUK 22:6 Judas te holopangotia didira na baubahu, me kene malana ge ke lavia vanira Jesus, ma kara bei ghilalaa na vuresubo.
LUK 22:7 Na Gougonu ni Berete gulu te sara tua. Tana bongi keri kara matei gaa na dalei sheep na vatei vanga sukaghi ni Lovovule.
LUK 22:8 Ma Jesus te vetenara Peter ma John me bosa vanira, “Tona mo koro va gonidilaa vanighita na vanga ni Lovovule ge ka ghania.”
LUK 22:9 Ge ro huatia, “?Ivei to liona koro va gonidilaa?”
LUK 22:10 Ge bosa vanira, “Tona, mo koro va haghe tana komu sule Jerusalem, mo koro sodoa na mane te holaa na popo vatu ni beti ke sodoghau. Koro tumuria mo koro va sara tana vale ke rughuhaghe igaa.
LUK 22:11 Mo koro bosa vania gaia te loghovale, ‘?Na Tarai te huatigho mai, ivei na voki kai ghania igaa na Lovovule, inau ma nigua vaovarongo?’
LUK 22:12 Gaia ke tuhua vanighau na voki sule tana lavata i kokou, te talugoni tua, igaa koro gonidilai na lei totobo.”
LUK 22:13 Gaira toro tona, moro righi sodoi na lei totobo te diki bosai vanira tua Jesus, mi gaa toro gonidilaa na vanga ni Lovovule.
LUK 22:14 Me sara tua na bona ni aho ge kara vanga, Jesus kolura nina manevetena tana bela ni vanga.
LUK 22:15 Ge bosa vanira, “E hau tua tu liona ngangata na ghaniana na vanga ni Lovovule kolughau, ge ke sara mai nigua na bona ni vahaghitaili!
LUK 22:16 Mi nau tu bosa vanighau, ‘Inau ku mua ghania mua, polo ke tate na puku ni ghanaghana ilokana na Kinakabuna God.’”
LUK 22:17 Jesus te lavia na seu, me holoutoa nia God ge bosa, “Kau lavia eni ma kau tuvalia ighobumiu heghemiu.
LUK 22:18 Inau tu bosa vanighau, ‘Itaeni te vuivuni ku mua inuvia na wine, polo ke sara mai anina Kinakabu God.’”
LUK 22:19 Keri ge lavia na pile berete me holoutoa nia God me ngitia, ge vahera, me bosa, “Aeni na huligu, ku va heghau gatu tua. Kau nea eni nia na ghanaghana oliagu.”
LUK 22:20 Te vagha ghua te vanga soko, me va hera na seu ge bosa, “Na seu eni anina baubahu vaolu God, te ngasilia nia na ghabugu te tave vanighau.
LUK 22:21 Kau righia! Aeni gaia ke perou te kabu koluu tana bela ni vanga!
LUK 22:22 Inau na Dale Tinoni ku mate vaghaa te vilia tua God. Hauvaa ma God ke vahaghitailia sughua na mane keri ke perou!”
LUK 22:23 Ma rana vaovarongo tara sopa huahuati heghedira, ahei tadira ke nea na totobo eni.
LUK 22:24 Me dato mai na hughuhughu ighobudira na vaovarongo, ahei itadira tara ghanaghana te haba vule.
LUK 22:25 Ge bosa vanira Jesus, “Adidira vunaghi haba rana mua Jew tara liona ngangata ge kara vunaghi pungisira na kuladira na vure! Ma rana huhuli tadira tara talunaghora heghedira tana matadira na vuresubo ge kara holora nia, ‘Na Tinoni Hahanga.’
LUK 22:26 Kau bei nea te vaghaa ighau. Agaia te haba vule itamiu ke vaghaa na gari pile, ma hei te hulighau ke vaghaa nimiu ghairau.
LUK 22:27 ?Ma hei gaia te haba vule, gaia te sopou tana bela ni vanga, pa gaia te ghairau te hera na vanga? Gaia te sopou. Hauva mi nau ighobumiu te vaghaa gaia na ghairau te hevei vanga.
LUK 22:28 “Ighau tau kabu koluu haia tana lei bona ni tabotaboagu.
LUK 22:29 Te vaghaa tamagu te heu tua na maana ge u huhuli, ku heghau na maana eni,
LUK 22:30 ge kau vanga ma kau inu koluu tana bela ni vanga ta nigua na kinakabu. Ge kau sopou tana lei malei sopou ni vunaghi haba, ma kau vunaghi pungisira ara hangavulu rua na kema ni Jew.”
LUK 22:31 Jesus te bosa vania Peter, “Simon, Simon! Ko rongoviu mai! God te talana Satan ge ke tabotaboghau udolu, ge ke ghilala nimiu na taluutuni tara ngasi pe taho.
LUK 22:32 Mi nau tu kokoeliulivutigho tua Simon, ge ke bei labe gea nimua na taluutuni. Tana bona ko ghoi ririuoli mai tagua, ko patupatura lei hoghomu ge didira taluutuni ke ngasi.”
LUK 22:33 Peter te bosa tughu vania, “Maghutu, inau tu ghanaghana dila, ge ku haghe kolugho tana vale pipiti puku mate kolugho!”
LUK 22:34 Me bosatughu Jesus, “Inau tu bosa vanigho Peter, ke mua tangi mua na kokoroko igeva, me tolu tua na tughuru ni bosaana to mua ghilalau inau.”
LUK 22:35 Keri ge huatira nina vaovarongo Jesus, “Tana bona tu vetena horughau, mu bosa vanighau, ge kau bei lavia siki rongo, pana kirisa, pana hahara marevo. ?Ivei tea, siki totobo ghua tau mua loghoa?” Mara bosa vania, “Taho tua siki totobo.”
LUK 22:36 Ge bosa vanira Jesus, “Ahei taeni te loghoa na paosi, pana kirisa, ke lavia mughua, ma hei te mua loghoa na isi, ke nia hunulu mughua nina pupulu me ke pelua sakai.
LUK 22:37 Inau tu bosa vanighau, na lei gegere tabu te bosaa, ‘Agaia sakai tara idumi kolua nia rana hughu vetena.’ Na bosa eni ke kaleu inau, na pukuna na hava tara gereu nia ke kale tua.”
LUK 22:38 Ma rana vaovarongo tara bosa, “Maghutu, ko righia! Erua na isi raini.” E bosa vanira, “E manana tua.”
LUK 22:39 Ma Jesus te tughuru sania na komu sule keri, me tona tana ghotu i Olive vaghaa te ghaghua haia tua, ma rana vaovarongo tara tona kolua.
LUK 22:40 Me sara tua ge bosa vanira nina vaovarongo, “Kau kokoeliulivuti, ge kau bei tumu gea tana tabotabo.”
LUK 22:41 Gaia te tona sagauvira, te vaghaa te mua hauvira ka peta saravia so, ge tualaghi tuturu me kokoeliulivuti,
LUK 22:42 “Tamagu, ke liomu ke, mo ko lavi kehaa na vahaghitaili eni tagua. Mua taonia na liogu inau, na liomu ighoe vamua.”
LUK 22:43 Mana angel ni kokou te tate vania, ge mai me patupatua.
LUK 22:44 Me vahaghitaili sule ge kokoeliulivuti laga vaa. Na vivikino te horu mai tana hulina, me tudutudu horu vaghaa na ghabu tana pari.
LUK 22:45 Me soko na kokoeliulivuti, ge oli va sodora rana vaovarongo tara maturu, na pukuna tara lugu mara dikalio.
LUK 22:46 Ge bosa vanira, “?E ghua ge au maturu? Kau rarai ma kau kokoeliulivuti, ge kau bei tumu tana tabotabo.”
LUK 22:47 Me kokoe so Jesus, mara sara na ovu ni vuresubo te hulira Judas, sakai tadira rana manevetena. Gaia te mai ta Jesus me nonginongia.
LUK 22:48 Ge bosa vania Jesus, “?Judas, na hava na pukuna ge o perou nia na nonginongi, inau, na Dale Tinoni?”
LUK 22:49 Ma rana vaovarongo tara tughuru kolua Jesus tara righia na hava te kale mara huatia, “?Lord, kai nia labu nimami na isi?”
LUK 22:50 Ma sakai tadira te sipaa nina isi me kamo kehaa nia na kuli madolona nina seka na puku ni sonisukaghi.
LUK 22:51 Ge bosa Jesus, “Beto! Bei labura!” Me talu olia na kulina na mane me mavo.
LUK 22:52 Keri ge bosa Jesus vanira na lei manesukaghi kamanagho, na mane nagho ni malaghai tara righitaonia na Valetabu, ma rana huhuli tara mai ge kara lavia, “?Na hava na pukuna ge au mai keneu nia na isi mana tako ge kau laviu vaghaa na tinoni hughu vetena?
LUK 22:53 Inau tu kabukolughau haia so tughu bongi lokana na Valetabu, mi ghau tau mua tabotabo ge kau tabeu! Ma eni gaia nimiu na bona ni aho ni lutu na bona God te lubatia Satan ke nei na hava te liona te huhuli ga na maana ni pungi.”
LUK 22:54 Ma rana malaghai tara lotia Jesus, mara lavi tona tana valena na puku ni sonisukaghi. Ma Peter te saritaonira mai imuri.
LUK 22:55 Mara kerua na lake i ghobuna na valeala ni dete, ma Peter ghua itadira tara sopou talighutia na lake, mara madiru.
LUK 22:56 Ma sakai tadira na ghairau tahula te righia Peter lilighina na lake, te righi kale utoa ge bosa, “Na ghana udu ghua Jesus na mane eni!”
LUK 22:57 Me hughu a Peter, “Vaivine, inau tu mua ghilalaa na mane keri!”
LUK 22:58 Mi murina vaso, asakai na mane te righi kalea Peter ge bosa vania, “Ighoe sughua sakai tadira!” Me bosa Peter, “Mane, inau tu taho!”.
LUK 22:59 Me hagha vaghaa sakai na bona ni aho i murina eni, asakai na mane keha te nia valavala ngangataa Peter, “Ke mua ghoi taho tua, na mane eni na ghana udu Jesus, na pukuna gaia ghua na mane ni Galilee!”
LUK 22:60 Ma Peter te ghoi bosa tughu, “Mane, inau tu mua ghilalaa na hava to bosa!” Me hau vasoo te kokoe so Peter me tangi na kokoroko.
LUK 22:61 Ma Lord te ririuoli me vaevanea vaa Peter. Ma Peter te ghanaghana olia na hava te diki bosaa vania na Lord te ghaghua, “Inaghona ge ke tangi na kokoroko igevaa ke, me tolu tua na tughuru ni bosaana to mua ghilalau.”
LUK 22:62 Ma Peter te rughu horu me va tangi ngurunguru i pari bebete.
LUK 22:63 Mana lei mane tara righitaonia Jesus tara batobatoa mara labua.
LUK 22:64 Tara piti pungisighi na matana ge ra huatia, “?Ge ighoe na prophet ke, bosa vanighai, ahei te labugho?”
LUK 22:65 Me subo na bosadika tara bosai vania.
LUK 22:66 Me taporasa tate mai na dani, na lei huhuli, ma rana manesukaghi kamanagho, ma rana manetarai ni vetena nina Moses tara savukolu, ma rana malaghai tara lavia Jesus vanira rana ovu ni dete manaha eni ge ra huatia,
LUK 22:67 “?Ko bosa vanighai, ighoe sughua na Messiah?” Ge bosatughu Jesus, “Ku bosaa vanighau ke, ma kau mua taluutuniu,
LUK 22:68 mu ku huatighau siki huahuati ke, ma kau mua bosatughu vaniu.
LUK 22:69 Me vuivuni taeni, inau, na Dale Tinoni ku sopou horu tana pala madolona God puku ni maana.”
LUK 22:70 Ma gaira udolu tara bosa, “?Keri ke, mi ghoe sughua Dalena God?” Ge bosatughu vanira, “Ighau tau bosaa.”
LUK 22:71 Mara bosa gaira, “?Na hava ghua te manana ge ka ghilalaa? Ighita udolu ta rongovia tua na hava te bosaa heghena!”
LUK 23:1 Ma gaira udolu na ovu ni dete tara tughuru mara holaa Jesus vania Pilate, na vunaghi haba ni Rome te vunaghi pungisia na bubulo i Judea.
LUK 23:2 Ma gaira tara vuivuni ni huruana, “Ighai tai ghilalaa na mane eni te hulihahira kulamami na vure, me bosa vanira ge kara bei sosoni rongo vania Caesar, me bosa ghua ke, ma gaia heghena te Messiah, na vunaghi haba.”
LUK 23:3 Ma Pilate te huatia Jesus, “?Ighoe sughua didira na vunaghi haba na vure ni Jew?” Ge bosa tughu Jesus; “Ighoe to bosaa.”
LUK 23:4 Keri ge bosa Pilate vanira rana lei manesukaghi kamanagho mana vuresubo, “Inau tu mua sodoa siki totobo te goni hahia na mane eni.”
LUK 23:5 Ma gaira tara laga vaa na hughuhughuana, “Nia nina tarai, gaia te vuivuni na gunalira rana vure i Judea talighu. Te vuivuni tua i Galilee, me mai sara iani taeni.”
LUK 23:6 Ma Pilate te rongovia eni, ge huatira, “?Na mane eni na tinoni ni bubulo i Galilee sughua?”
LUK 23:7 Tana bona Pilate te rongovia Jesus te tinoni ni Galilee sughua, ge vetena tonaa vania Herod Antipas, na pukuna Galilee ilokana na kobena Herod, ma Herod i Jerusalem tana bona vaghana eni.
LUK 23:8 Ma Herod te togotogo sule ngangata te righia Jesus, na pukuna te diki rongovia tua na ladana, me avehia tua ge ke righi matana te hau mai tua. Me ghanaghanadila ge ke righia siki butuli ke gonia Jesus.
LUK 23:9 Me subo na huahuati te huatighi Herod tatana Jesus, ma Jesus te mua hea siki bosatughu.
LUK 23:10 Ma rana manesukaghi kamanagho ma rana manetarai ni vetena nina Moses tara tughuru dato mai, mara gonighi vania na balu huhuru vahola Jesus.
LUK 23:11 Ge Herod ma rana nina malaghai tara koengelea mara batobatoa Jesus. Mara pupulua nia na tivi malebo te vagha na vunaghi haba, mara vetena olia vania Pilate.
LUK 23:12 Tana bongi keri vaho, ge ro vuivuni ni dolo kolu Pilate ma Herod, imurina toro kanahaghi mai tua.
LUK 23:13 Ma Pilate te holokolura mai rana manesukaghi kamanagho ma rana huhuli, ma rana vuresubo,
LUK 23:14 ge bosa vanira, “Ighau tau lavia vaniu mai na mane eni, mau bosa ke me gunalira na vure. Mi taeni inau tu huatia tua tana matamiu, mu mua sodoa siki hahi te dika tau hurua nia.
LUK 23:15 A Herod ghua, te mua sodoa siki totobo hahi tatana, keri ge vetena olia vanighita mai. Keri ke, me taho siki totobo dika te gonia na mane eni te manana na mate.
LUK 23:16 Ge ku ramusia vamua mu ku lubatia.”
LUK 23:17 
LUK 23:18 Mana ovu ni vuresubo tara ghaeghahe, “Labua! Lubatia vanighai a Barabbas.”
LUK 23:19 (Barabbas te ghaha ilokana na vale pipiti, na pukuna te gunalia na komu sule Jerusalem, maia te labumate tinoni.)
LUK 23:20 Ma Pilate te liona tua ge ke lubatia Jesus, ge ghoi nongira na vuresubo.
LUK 23:21 Ma gaira tara ghaeghahe oli vania, “Patokia! Patokia!”
LUK 23:22 Me toluni na bosa vaniadira na vure Pilate, “?Na hava na totobo dika vaghana te gonia Jesus? Inau tu mua sodoa siki totobo dika te gonia te manana na mate! Mu ku ramusia vamua ge ku lubatia.”
LUK 23:23 Ma gaira tara ghaeghahe sule ngangata ge kara patokia mughua Jesus, mara vuha nia tangomana.
LUK 23:24 Ge talana Pilate ge kara patokia Jesus taonia te vaghaa tara nongia itatana.
LUK 23:25 Me lubati horua tana vale pipiti vanira Barabbas, na mane tara liona, gaia te gunalia na komu me mate tinoni. Me hera Jesus ge kara nea vania na hava tara liona.
LUK 23:26 Ma rana malaghai tara huli tonaa Jesus, mana bona tara sakutua tona tara sodoa na mane ni Cyrene na ahana Simon, te vaho sakutua haghe mai Jerusalem. Ma rana malaghai tara kurutia ge ke hangaa Jesus, na holaana nina ghaivavala me ke tumuria.
LUK 23:27 Mana ovu ni vuresubo tara tumuria Jesus, kolura na balu vinekama tara tangi mara ngangaraha taonia.
LUK 23:28 Me ririuoli vanira Jesus ge bosa, “Ghau lei vaivine ni Jerusalem, kau bei tangihiu inau, kau tangihighau heghemiu maia lei dalemiu.
LUK 23:29 Na pukuna tana lei bongi ke mai, na vure kara bosa, ‘Ra uto sughua lei vaivine tara mua logho daledira, tara mua vahua tua siki gari, mara mua susua tua siki meomeo!’
LUK 23:30 Mi tana bona keri na vure kara bosa vanira na lei ghotu sule, ‘Kau tumu savughai mai,’ ma vanira rana ghotu pile, ‘Kau parikuvighai!’
LUK 23:31 ?Ge na lei totobo te vaghai raini ke ba kale vaniu inau, na tinoni maemane ke, mi vei kea vanira rana tangohahi?”
LUK 23:32 Me rua na mane tangohahi ghua tara holara ge kara matera kolua nia Jesus.
LUK 23:33 Mara sara tana bona tara holoa nia ‘Na Savu ni Ulu,’ ge ra patokia igaa Jesus, maiara erua na tangohahi, sakai tana pala maulina, ma sakai tana madolona.
LUK 23:34 Ge bosa Jesus, “Mama, ko talukehai na paludira. Tara mua ghilalaa na hava tara gonia.” Gaira tara tuvalighi nina tivi vanira heghedira - tara nighi soni dice.
LUK 23:35 Na vure igaa tara tughuru mara vaevanea, mana lei mane huhuli ni Jew tara batobatoa, “?Gaia te vavolara rana keha, sania me ke vavolaa heghena vaa ge ke gaia sughua na Messiah te vilia God?”
LUK 23:36 Ma rana malaghai ghua tara batobatoa tara vaa itatana, mara hea na wine mali.
LUK 23:37 Mara bosa vania, “Ighoe sughua na vunaghi haba didira rana Jew ke, mo ko vavolagho heghemu!”
LUK 23:38 Mi kouna na ghaivavala tara gerei na lei bosa raini, “Aeni na vunaghi haba didira rana Jew.”
LUK 23:39 Ma sakai tadira rana tangohahi toro sasarau kolua te bosa koehorua Jesus, “Ke vagha ko Christ ke, mo ko vavolagho heghemu, mi roghai ghua!”
LUK 23:40 Ma gaia sakai te rutu ge bosa, “?E ghua ge o mua nia kikinima God? Ighoe to lavia na totoro vaghaa ghua so te lavia gaia.
LUK 23:41 Mana totoro tara nea vanighita iroghita te manana ge kara neghita igaa, na pukuna na lei totobo dika toro gonighi mai tua, me taho siki totobo dika te gonia na mane eni!”
LUK 23:42 Ge bosa vania Jesus, “Ko ghanaghanau mai Jesus tana bona ko sopou tana malei haba ni vunaghi haba ta nimua na kinakabu!”
LUK 23:43 Jesus te bosatughu vania, “Inau tu baubahu vanigho, geva ko kabu kolu itagua i Paradise.”
LUK 23:44 Me te dutu ni danikama, mana pungi te kuvihia na buto ni komu udolu me sara tana tangi tolu tana lighi ni aho
LUK 23:45 na pukuna na aho te mua marara. Mana vokovokona ilokana na Valetabu te tarosi ghobuna.
LUK 23:46 Ma Jesus te nia ghaeghahe na manga sule, “Mama, tu lubatia na tarungagu tana limamu!” Me bosa sokoi ini, ge mate.
LUK 23:47 Mana vunaghidira na malaghai ni Rome te righia na hava te kale, me holohabaa God nia na bosa eni, “E utuni tua, gaia na tinoni maemane sughua.”
LUK 23:48 Mana vure tara kokolu igaa tara righia na hava te kale, mara oli udolu tana komudira, tara tapoi na garodira nia na dikalio.
LUK 23:49 Ma gaira udolu tara ghilalaa utoa Jesus, kolura lei vinekama tara tumuria mai Galilee, tara tughuru hauvia mara vaevanea vaa.
LUK 23:50 Ma sakai na mane tara holoa nia Joseph, na mane ni Arimathea, sakai na komu i lokana na bubulo i Judea. Gaia na mane uto me te maemane, te pitua na maiana nina kinakabu God. Gaia sakai tadira rana ovu ni dete, hauvaa, me mua taonia na liona didira dete ghanaghana mana gehegehedira itatana Jesus.
LUK 23:52 Na mane eni te va righia Pilate me nongia na hulina Jesus.
LUK 23:53 Ge huihorua na hulina, me pulua nia na tivi malebo, ge talua tana beku ilokana na vatuluma tara ghelia tana vatu, mara mua talua mua igaa siki tinoni mate.
LUK 23:54 Mana bongi keri na bongi ge kara gonigonidila vania na Sabbath, te dutu ni vuivuni tua.
LUK 23:55 Mana lei vinekama tara tumuria Jesus mai Galilee tara saritaonia a Joseph mara va righia na vatuluma ni beku maia ivei tara nea na kolivaghiniana na hulina Jesus ilokana.
LUK 23:56 Keri ge ra oli tana valedira, mara gonidilai na lei ghaiuruuru mana beti uruuru vania na hulina Jesus. Soko ke, ge ra aheahe taonia na vetena tana Sabbath.
LUK 24:1 Tana Sade puipungi te labota mua, na lei vinekama tara holai na ghaiuruuru mana betiuruuru tara gonidilai tua, mara tona tana vatuluma ni beku.
LUK 24:2 Gaira tara sara tana beku mara righia na vatu tara vongotia nia na mataulana na vatuluma te pipili keha tua tana mataula.
LUK 24:3 Gaira tara haghe i lokana, mara mua righia na hulina Lord Jesus.
LUK 24:4 Gaira tara tughuru igaa, te nia bule na uludira na totobo tara righia. Hauva so, mara righira erua na mane toro tughuru i lilighidira, toro nighi pupulu na tivi marabu.
LUK 24:5 Mara mataghu lei vinekama ge ra poghotao tana pari. Ge ro bosa rana mane vanira, “?E ghua ge au kenea tadira tara mate, agaia te vola tua?
LUK 24:6 E taho iani gaia! Te tughuru oli tua! Kau ghanaghana olia na hava te bosaa vanighau tua tana bona te ghahaa i Galilee,
LUK 24:7 ‘Inau na Dale tinoni, kara heu mughua tana limadira rana tangohahi ma kara patokiu tana ghaivavala. Me toluni na bongi murina ku tughuruoli tana vola.’”
LUK 24:8 Mana lei vinekama tara ghanaghana olighi na lei bosana Jesus.
LUK 24:9 Ge ra tughuru sania na beku, mara oli ni tutugu vaniadira ra hangavulu sakai na manevetena, ma vanira ghua na lei tinoni na hava te kale.
LUK 24:10 Ma gaira lei vinekama tara tughunighi na lei totobo raini vanira lei manevetena, a Mary ni Magdala, Joanna, ma Mary tinana James, mana balu vinekama ghua.
LUK 24:11 Mara ghanaghana lei manevetena ke, mana hava tara bosai na lei vinekama, na lei bosa ni bule vamua, keri ke, ge ra mua taluutunira.
LUK 24:12 Hauva ma Peter te tughuru me sama tona tana beku. Me taoraghi ge righi haghea ilokana, na tivi pura tara sausaghua nia na hulina Jesus vamua. Gaia te oli tana komu a Peter, te nia hare ngangata na hava te kale.
LUK 24:13 Tana bongi vaghana so keri, erua nina vaovarongo Jesus toro sakutua tona ta sakai na komu tara holoa nia Emmaus, te haga vaghaa e lima na togha ni ghoto lilighina Jerusalem.
LUK 24:14 Erua na vaovarongo raini toro tutugui so na lei totobo te kale tana bongi keri.
LUK 24:15 Gaira toro kokoe moro tutugu so, Jesus te mai dutu me sakutua kolura.
LUK 24:16 Hauva ka ma God te mua lubatira ge koro righikale utoa mua.
LUK 24:17 Vaho ge huatira Jesus me ghaghua, “?Na hava toro sakai tutugua moro bosaa toro sakusaku tua?” Gaira toro tughuru beto, moro dikalio.
LUK 24:18 Ma sakai tadira, na ahana Cleopas te huatia, “?Ighoe vamua sakai to mai ole i Jerusalem, mo mua pukui na lei totobo te kale igaa tana lei bongi te padi raini?”
LUK 24:19 Ge bosa tughu Jesus, “?Na hava na lei totobo vaghani?” Moro bosa gaira, “Na lei totobo te kalea Jesus ni Nazareth. Na mane eni na prophet, te maana ngangata na lei totobo te bosai me gonighi. Ma God mana lei tinoni soko tara talumavaa.
LUK 24:20 Gaira tara manesukaghi kamanagho kolura gaira tara hulighita tara lotia mara lubatia itadira rana vure ni Rome. Mara detea ge ke mate, mara patokia tana ghaivavala.
LUK 24:21 Mi ghai tai ghanaghana ke, ma gaia ke mai huiolira rana vure ni Israel. Aeni me ke toluni na bongi itaeni te kale na lei totobo raini.
LUK 24:22 Na balu vinekama itamami tara neghai ge ai hare tana hava tara bosaa vanighai. Tara tona tana vatuluma ni beku te labota mua,
LUK 24:23 mara mua sodoa na hulina, mara oli mai, ge ra tutugua ghua tara righia na mabubu ni angel toro bosa vanira, ‘Jesus te vola oli tua!’
LUK 24:24 Mana balu ghua itamami tara tona tana beku, mara righia na hulina Jesus te mua ghaha igaa, te vaghai na hava tara bosai lei vinekama. Ma gaia vamua tara mua righia.”
LUK 24:25 Keri ge bosa vanira Jesus, “Na tinoni bule roghau! Toro mua mina mo koro taluutunighi na lei totobo tara bosai tua na lei prophet idania.
LUK 24:26 Me manana tua koro ghilalaa iroghau na Messiah eni ke nighi vahaghitaili mughua na lei totobo raini, ge ke rughuhaghe ta nina rongoragha.”
LUK 24:27 Ma Jesus te bosa madalai vanira na hava tara bosaa nia gaia tana lei gegere tabu, te vuivuni ta nina lei buka Moses te gerei ma didira gegere lei prophet.
LUK 24:28 Mara dutu sara tua tana komu toro liona na vaa igaa, ge vagha te liona na tona haliu Jesus.
LUK 24:29 Hauva ka moro holo olia ge ro bosa vania, “Ko mai ahevata ghua itamami, te huu tua na aho me bongi tua!” Keri ge haghe tadira me kabu kolura.
LUK 24:30 Mi tana bona Jesus te sopou ni vanga kolura ge holaa na berete me vautoa ge ngitia me va hera.
LUK 24:31 Keri vaho ge God te lubatira ge ro righikale utoa Jesus. Me mina, ge tovongo polo tana matadira.
LUK 24:32 Moro bosa heghedira, “Mi tana bona te kokoe vanighita tana halautu, me bosa madalai vanighita na lei gegere tabu, mughua so ge to vaghaa na lake te vavu ilokada.”
LUK 24:33 Ma gaira toro oli Jerusalem, moro va sodora na hangavulu sakai na manevetena, tara savukolu kolura na balu tinoni.
LUK 24:34 Na vure tara savukolu ge ra bosa vanira, “E utuni, na Lord te tughuruoli tua! Te tate vania tua Simon!”
LUK 24:35 Soko, ma rogaira toro bosa madalai vanira na hava te kale tana halautu, mi vei tea ge ro righikale utoa Jesus tana bona te ngitia na berete.
LUK 24:36 Ma rogaira toro tutugui so na lei totobo raini vanira na vaovarongo, ge tate vanira Jesus, me tughuru ighobudira ge bosa vanira, “Na mabo itamiu.”
LUK 24:37 Ma gaira tara ribe mara mataghu ngangata, na pukuna tara ghanaghana ke, mara righia na lamea.
LUK 24:38 Ge bosa vanira Jesus, “?E ghua ge au mataghu? ?E ghua ge dato mai na ghanaghana ruarua tana liomiu?
LUK 24:39 Kau righighi mai na limagu mana tuagu, ma kau righia, inau utuni tua eni. Kau tabeu mai ge kau ghilalaa na pukuna na lamea te mua loghoi na vinahi mana huli vaghaa tu loghoi nau.”
LUK 24:40 Me bosa sokoi raini ge tatea vanira na limana mana tuana.
LUK 24:41 Me mua malumu vanira so na taluutuniana, na pukuna te hoghohare na liodira, me vonughira so na togotogo. Keri ge huatira, “?Siki vanga ghua itamiu?”
LUK 24:42 Mara hea na pile igha kekere,
LUK 24:43 te tabea ge ghania tana matadira.
LUK 24:44 Keri ge bosa vanira, “Gaighi raini na lei totobo tu bosai vanighau tua tana bona tu ghahau mua itamiu, na lei totobo tara gereu nia lokana nina vetena Moses, maia didira gegere lei prophet ma rana lei Linge Holouto kara kale utuni mughua.”
LUK 24:45 Me hangavighi na ghanaghanadira ge kara ghilalai na lei gegere tabu.
LUK 24:46 Me bosa vanira, “Aeni gaia na hava tara gerea tua idania, na Messiah ke vahaghitaili mughua ge ke mate, me ke tughuruoli mughua sania na mate murina tolu na bongi.
LUK 24:47 Mi tana ahana, na rongorongona na tughulio mana talukeha palu ke lada tana lei taba ni vure, te vuivuni mai Jerusalem.
LUK 24:48 Na pukuna ighau tau righia na lei totobo raini, eliogu ge kau ladavaghinighi vanira rana vure.
LUK 24:49 Mi nau ku vetenaa vanighau mai na hava te bahughau nia tua Tamagu, na Tarunga Tabu. Ma kau bei taho tua na pitu i Jerusalem polo ke horu mai kokou na maana i vuvungamiu.”
LUK 24:50 Keri ge hulira Jesus mara rughuhoru sania Jerusalem, mara va sara i Bethany, mi gaa te haua na limana me vautora.
LUK 24:51 Me tona haliu so na vautoadira ge tona sanira, ma God te lavidatoa i kokou.
LUK 24:52 Ma nina vaovarongo tara holohabaa, ge ra oli Jerusalem, te vonughira na togotogo sule ngangata.
LUK 24:53 Tughu bongi gaira tara kabu haia tana Valetabu na holohabaana haia God.
JOH 1:1 Tana vuivuni mai, na Bosa te diki ghaha mai tua. Agaia te ghaha itatana God, ma gaia tua God.
JOH 1:2 Na Bosa te ghaha mai tua itatana God tana vuivuni.
JOH 1:3 Ma God te gonighi nia a Bosa na lei totobo soko, me taho tua siki totobo tana maramana eni ke mua gonia nia.
JOH 1:4 Na volani na lei totobo soko te puku mai tana Bosa, ma gaia na marara te mararara na lei tinoni soko.
JOH 1:5 Na marara te maghora na pungi, mana pungi te mua tangomana na kuvihiana.
JOH 1:6 God te nia vetena mai nina tinoni hola rongorongo, na ahana John.
JOH 1:7 Agaia te mai ge ke tughunia na marara vanira na lei tinoni soko, keri ge agaira udolu kara rongovia na rongorongo ma kara taluutuni.
JOH 1:8 Agaia heghena John te mua marara, agaia te mai ge ke tughunia na marara.
JOH 1:9 Aeni agaia na puku ni marara, na marara te mai tana maramana ge ke maghoradira na lei tinoni soko.
JOH 1:10 Mana Bosa te mai tana maramana, ma sakai vamua God te gonia nia na maramana, hauva mana vure ni maramana te mua ghilalaa.
JOH 1:11 Agaia te mai tana komuna heghena, hauvaa mana lei kulana vure oli heghena tara mua holopangotia.
JOH 1:12 Mana balu so tadira tara holopangotia mara taluutunia. Ma gaira raini te hera na sonihalavu tunuva ge kara dalena God.
JOH 1:13 Agaira tara mua dalena God na pukuna tara vahura ge ke taonira tana levu ni huli. God heghena vamua te hera na vola vaolu.
JOH 1:14 Mana Bosa te vuha tinoni, me kabu i ghobuda. Mi ghai tai righia nina lada, na lada te loghoa agaia na vahuhu sosopa ta Tamana. Agaia te vonughia na sonihalavu mana utuni.
JOH 1:15 John te bosa tatea me ghaghua, “Agaia eni na tinoni tu bosa na bona tu ghaghua, ‘Agaia ke tumuriu mai, hauva me haba vuleu inau, na pukuna te ghaha mai tua i naghona na vahuagu.’”
JOH 1:16 Na pukuna nina sonihalavu te sule, te vautoghita soko, me tona haliu so na vautoada haia.
JOH 1:17 God te vahea na vetena nia Moses itadira na vure, mana sonihalavu mana utuni tara mai ta Jesus Christ.
JOH 1:18 E taho mua ahei te vaevanea tua God. Hauvaa ma gaia vamua na Dalena sosopa, na pukuna agaia te God ghua me ghana kolua Tamana, ge tughunitatea vanighita.
JOH 1:19 Aeni na hava John te bosatatea tana bona na lei habadira na Jew i Jerusalem tara nira vetena na balu manesukaghi mana balu mane hahanga tadira na manesukaghi, ge kara huatia John, “?Ahei ighoe?”
JOH 1:20 Ma John te mua hove na bosatughu, me bosatate uto maemane vanira me ghaghua, “I mua nau na Christ.”
JOH 1:21 Ma gaira tara ghoi huatia so, “?Ma hei so ighoe? ?Ighoe Elijah?” Ma John te bosatughu, “Taho, e mua inau, Elijah!” Ma gaira tara ghoi huatia so, “?Ighoe na Prophet?” ra vania. Ma John te bosa tughu, “Taho!”
JOH 1:22 Ma gaira tara ghaghua vania, “?Ko bosa kalea vanighai mai, ahei sughua ighoe? Ighai kai va bosa oli vanira tara vetenaghai mai. ?Na hava ko bosagho heghemu nia?”
JOH 1:23 Ma John te bosa tughu vanira taonia na bosana na prophet Isaiah idania, “Inau na talama ni mangana siki sakai te ghaeghahe tana bona mamaha me ghaghua, ‘Kau goni maemanea na halautuna na Lord ke liu igaa!’”
JOH 1:24 Mana balu itadira na lei holabosa, tara nira vetena mai tua rana Pharisee,
JOH 1:25 tara ghoi huatia so John, “?Ge to ko mua Christ mo mua Elijah po mua na Prophet ke, mi vei tea ge o gonia na vulitabu?”
JOH 1:26 John te bosatughu vanira, “Inau tu vulitabughau nia na beti, ma gaia te tughuru i ghobumiu tau mua ghilala.
JOH 1:27 Agaia na mane ke tumuriu mai, hauva me mua managu inau na lavikehana na hahara ni marevona.”
JOH 1:28 Na lei totobo raini te kale i Bethany i levu uluna na betitina Jordan, te vulitabu iga John.
JOH 1:29 Te roropo ghana mai John te righia Jesus te mai tatana ge ghaghua, “Keri nina Dale Sheep God, te lavikeha na palu ni maramana!
JOH 1:30 Aeni gaia na tinoni tu bosaa tana bona tu ghaghua, ‘Na tinoni ke tumuriu mai eni, te haba vuleu inau, na pukuna te hagha mai tua i naghona na vahuagu.’
JOH 1:31 Inau tu mua ghilala ahei gaia, mi nau tu mai nia vulitabu na beti ge ku tughunitatea gaia vanira rana vure ni Israel.”
JOH 1:32 Ma John te nia hevei nina bosa ni tutughuni eni me ghaghua, “Inau tu righia na Tarunga Tabu te horu mai kokou te vagha na bola, me tegha i vuvungana.
JOH 1:33 Tu mua ghilala inau te vagha agaia sughua na tinoni, sakai vamua God, te vetenau mai ge ku nia vulitabu a beti, te ghaghua vaniu, ‘Na tinoni ge ko vaevanea na Tarunga Tabu ke horu mai me ke mai tegha i vuvungana, agaia keri na tinoni ke nia vulitabu na Tarunga Tabu!’”
JOH 1:34 Ma John te ghaghua vanira, “Inau tu righia tua te vagha, mu bosa vanighau ke, ma gaia sughua na Dalena God.”
JOH 1:35 Me ghoi roropo ghana mai, John te ghoi tughuru kolura erua nina vaovarongo.
JOH 1:36 Tana bona te righia Jesus te tona haliu, agaia te ghaghua, “Keri nina Dale Sheep God!”
JOH 1:37 Tana bona erua na vaovarongo toro rongovia te bosaa eni, ge ro tumuria Jesus.
JOH 1:38 Ma Jesus te rei pulohi me righira toro tumuria ge huatira, “?Na hava toro kenea?” Ma rogaira toro bosa tughu vania, “?Tarai, ivei to ghanagho?”
JOH 1:39 E bosa vanira Jesus, “Mai mo koro righia.” Tana bona ni aho eni te manana na tangi e vati tana nulavi. Ma rogaira toro nia udu moro righia ivei te ghaha, moro kabu itatana na dani udolu.
JOH 1:40 Ma sakai tadira te rongovia John me taonia Jesus ke, Andrew, na tahina Simon Peter.
JOH 1:41 Me mua hau vaso murina me sodoa hoghona Simon ge bosa vania, “Iroghai toro sodoa tua na Messiah.” (Na ghanaghana ilokana na bosa eni - Christ.)
JOH 1:42 Ma Andrew te holaa va Simon ta Jesus. Ma Jesus te vaevanea ge ghaghua, “Na ahamu itaeni ke Simon dalena John, mi ghoe kara hologho nia Cephas.” (Na aha vaghana so Peter).
JOH 1:43 Ta ghoi sakai na dani, Jesus te ghanaghana ge ke sara tana bubulo i Galilee. Mi ga te sodoa Philip me bosa vania, “Ko tumuriu!”
JOH 1:44 Philip na komuna Bethsaida, toro ghahara ghua iga Andrew ma Peter.
JOH 1:45 Philip te sodoa Nathaniel me bosa vania, “Ighai tai sodoa tua na tinoni Moses te gerea tana buka ni vetena, mana lei prophet tara gerea ta didira na gegere. Agaia Jesus dalena Joseph ni Nazareth.”
JOH 1:46 Ma Nathaniel te huatia, “?Ke tangomana so siki totobo uto ke rughuhoru mai Nazareth?” Ma Philip te bosatughu vania, “Ko mai, mo ko righia.”
JOH 1:47 Tana bona Jesus te vaevanea Nathaniel te mai tatana, ge bosa vania, “Aeni na puku ni tinoni ni Israel, e taho siki totobo pego itatana.”
JOH 1:48 Ma Nathaniel te huatia, “?Ivei tea ge o ghilalau?” Ma Jesus te bosatughu vania, “I naghona ge hologho Philip, inau tu righigho so tana bona to ghahagho sarana na ghai tara holoa nia na fig.”
JOH 1:49 Ma Nathaniel te bosa vania, “Tarai, ighoe na Dalena God! Ighoe na vunaghi haba ni Israel!”
JOH 1:50 Jesus te bosa vania, “?Ighoe to taluutuni na pukuna tu bosa vanigho tu righigho tana bona to ghahagho sarana na ghai na fig? Igeva ko righighi na lei totobo sule vulea vaa eni.”
JOH 1:51 Ma Jesus te bosa vanira, “Inau tu bosa utuni vanighau, igeva kau vaevanea na kokou ke tavoka ma nina lei angel God kara dato ma kara horu i vuvungagu inau na Dale Tinoni.”
JOH 2:1 Erua na dani murina eni na taulaghi te kale tana komu i Cana, tana bubulo i Galilee. Ma tinana Jesus iga,
JOH 2:2 ma Jesus ma nina lei vaovarongo ghua, tara nongira vaa tana vangakolu.
JOH 2:3 Tana bona na vangakolu te mua soko mua na wine te kukulu. Keri ge a tinana Jesus te bosa vania, “E taho tua didira na wine.”
JOH 2:4 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Vaivine, na hava na pukuna ge o mai bosa vaniu nia. Nigua na bona ni lutu te mua sara mai mua.”
JOH 2:5 Ma tinana Jesus te bosa vanira na lei tinoni lutu, “Kau gonia na hava ke bosa vanighau.”
JOH 2:6 Na vure Jew tara loghoi na lei vetena ni sasau marabu, ge ra talui va ono na popovatu ni sasau iga. Sakai tadira na popovatu te kaekagena ke haghevia erua hangavulu pe tolu hangavulu na gallon.
JOH 2:7 Ma Jesus te bosa vanira lei tinoni lutu, “Kau dore vonui nia na beti na lei popovatu raini.” Mi tana bona tara dore vonu sokoi tua,
JOH 2:8 keri ge bosa vanira, “Taeni kau heotia na pile beti ma kau vahea na tinoni te vunaghina na vangakolu.” Ma gaira tara taonia na hava te bosaa, ma ra heotia vania na beti
JOH 2:9 te liliu ni wine tua, me nainamia. E mua ghilala ivei te va lavia mai na wine, (hauva mana lei tinoni lutu tara ghilalaa tua.) Keri ge holoa na mane taulaghi
JOH 2:10 me bosa vania, “Na lei tinoni soko tara diki tuvalia na puku ni wine, mi murina mai tara inu vada tua na vure, ge ra nia hevei na wine te mua sakai uto. Hauvaa mi ghoe to tuvalia mai tua na puku ni wine me sara itaeni!”
JOH 2:11 Jesus te gonia na vuivuni butuli eni i Cana tana bubulo i Galilee. Mi ani te tatea nina rongoragha, ma nina lei vaovarongo tara taluutunia.
JOH 2:12 Mi murina eni Jesus ma tinana, mana lei hoghona, ma nina lei vaovarongo tara tona i Capernaum, mara ghahara iga erua pe tolu na bongi.
JOH 2:13 Te dutu ngangata tua na bona ni Gougonu ni Lovovule, ma Jesus te dato i Jerusalem.
JOH 2:14 Mi lokana na koekobe ni Valetabu te topora na vure tara sabiri buluka, sheep mana bola. Me righira ghua gaira tara tughu rongo tara sopou ta didira na lei bela.
JOH 2:15 Ma gaia te ramusira nia na tali ni raramu me ghuruhorura na lei vata ni maumanu tana koekobe ni Valetabu, na lei sheep mana buluka ghua. Me boki tao vaghinighi didira lei bela ni tughu rongo, me havukaghinighi didira na rongo.
JOH 2:16 Me vetenara na lei mane tara sabiri bola me ghaghua, “Kau lavikehai iani! Kau bei nea gea na valena Tamagu ge ke vale ni hunuhunulu!”
JOH 2:17 Lei nina vaovarongo tara ghanaghana olia na gegere tabu te ghaghua, “Ge God, a nigua na ghanaghana mavaa tana valemu te vavu tana lokagu te vagha na lake.”
JOH 2:18 Na habadira na Jew tara huahuatia mara ghaghua, “?Na hava na butuli to gonia ge kai righia gaa to loghoa na maana ni goniana te vagha eni?”
JOH 2:19 Ma Jesus te bosa tughu vanira, “Kau durakea na Valetabu eni, mi lokana e tolu na bongi inau ku ghoi tughuru vaghini olia.”
JOH 2:20 Ma gaira tara huatia, “?Ighoe ko ghoi kisu olia ilokana e tolu na bongi vamua? Ilokana e vati hangavulu ono na niulu tara kisua na Valetabu eni!”
JOH 2:21 Hauva mana Valetabu te bosa Jesus eni ke na hulina.
JOH 2:22 Keri ge na bona te tughuru oli sania na mate, nina lei vaovarongo tara ghanaghana olia te bosa te vagha eni, ma gaira tara taluutunia na lei gegere tabu, mana hava te bosa tua Jesus.
JOH 2:23 Tana bona te ghaha Jesus i Jerusalem tana Gougonu ni Lovovule, e subo tara taluutunia na pukuna tara righighi na lei butuli te gonighi.
JOH 2:24 Ma Jesus te mua ghanaghana kodo itadira na pukuna te ghilalai na voladira udolu.
JOH 2:25 Sakai vamua te taho ahei te taraia nia Jesus nia na vola mana nilabu ni tinoni, te ghilala sokoa tua, na pukuna agaia heghena te ghilala na hava tana tobadira.
JOH 3:1 Na mane huhuli ni Jew na ahana Nicodemus, agaia ta didira na ovu ni rana Pharisee.
JOH 3:2 Agaia te va righia Jesus tana bongi, me bosa vania, “Tarai, ighai tai ghilala ighoe na manetarai te nigho vetena mai God, na pukuna na lei butuli to gonighi ke, na vaughilala te tughunitatea agaia God sughua itamua.”
JOH 3:3 Ma Jesus te bosatughu vania, “Inau tu bosa utuni vanigho, e taho ahei ke haghevia na kinakabuna God, ke vahu vaolu mughua.”
JOH 3:4 Nicodemus te huatia, “?Ke tangomana sughua na tinoni sule ge kara ghoi vahua ghua? Taho! Ke mua tangomana na ghoi va rughuhaghe oli tana kutuna tinana ge ke ruani na vahuana.”
JOH 3:5 Jesus te bosa tughu, “Inau tu bosa utuni vanigho, e taho ahei ke haghevia na Kinakabuna God, ke vahu vaolu mughua nia na beti mana Tarunga Tabu.
JOH 3:6 Na tinoni ke vahua vamua na tinoni, ma gaia na Tarunga Tabu te nia hevei mai na vola ni tarunga.
JOH 3:7 Ko bei nia hare gea na pukuna tu bosa vanigho, ‘ighau udolu kau vahu vaolu mughua.’
JOH 3:8 Na ghuri te lovulovu va ivei tua te liona. Au rongovia na talamana, mau mua ghilala ivei te va mai pi vei te tona vaa. E vagha ghua keri gaira udolu tara vahu vaolu tana Tarunga Tabu.”
JOH 3:9 Ma Nicodemus te ghoi huatia, “?Ke tangomana sughua te vagha eni?”
JOH 3:10 Jesus te bosa tughu vania. “?Ighoe na manetarai sule ni Israel, mo mua ghilala te vagha eni?
JOH 3:11 Inau tu bosa utuni vanigho, ighai tai bosaa na hava tai ghilala mai tutugua na hava tai righia, hauva me taho ahei tamiu ke lavi togotogoa nimami na rongorongo.
JOH 3:12 ?Ma ge kau mua taluutuniu tana bona tu bosai vanighau na lei totobo ni maramana eni ke, mi vei kau nea na taluutuniagu tana bona ku bosai vanighau na lei totobo ni kokou?
JOH 3:13 E taho mua ahei ke dato i kokou mi nau heghegu vamua na Dale Tinoni, mi nau tu horu mai tua i kokou.
JOH 3:14 “Te vagha Moses te taludatoa na poli halo tana ghai tana bona mamaha taho igaa na beti mana ghai, te vagha ghua inau na Dale Tinoni kara taludatou mughua,
JOH 3:15 ge gaira udolu tara taluutuniu kara loghoa na vola kasila.
JOH 3:16 “Na pukuna God te dolovi ngangataa na vure ni maramana ge nia vetena mai Dalena sosopa, keri ge gaira udolu tara taluutunia, kara mua mate ma kara loghoa na vola maurihali.
JOH 3:17 God te mua nia vetena mai Dalena tana maramana ge ke detera na vure, ma mughua ge ke mai vavolara.
JOH 3:18 Arahei tua kara taluutunia na Dale, ke mua kalera na dete. Hauva ma rahei tua kara mua taluutunia ke, tara dete sokora tua na pukuna tara mua taluutunia na vahusosopa Dalena God.
JOH 3:19 God ke detera na pukuna eni, na marara te mai tua tana maramana, mana lei tinoni tara dolovia vaa na pungi, mara mua dolovia na marara na pukuna na gehegehedira te dika.
JOH 3:20 Rahei tara lutu dika, tara nia sika na marara ma kara mua mai tana marara, na pukuna tara mua liona ge ke tate na lei nilabudira tara dika.
JOH 3:21 Ma rahei tua tara lutu utuni, tara mai tana marara, keri ge na marara ke talu tatea na hava tara lutua te kabu taonia vamua na liona God.”
JOH 3:22 Mi murina eni, Jesus kolura nina lei vaovarongo tara sania Jerusalem mara tona lilighina na bubulo i Judea, me ghahaa igaa kolura pile bona, me vulitabu.
JOH 3:23 Tana bona eni, John Vulitabu ghua te vulitabu i Aenon, te mua hauvia i Salim, na pukuna te sule na beti iga. Na vure tara va mai ta John ge vulitabura.
JOH 3:24 Aeni ke te kale naghona ge a Herod te talua John tana vale pipiti.
JOH 3:25 Na balu nina vaovarongo John tara vuivuni nia kokoe hughuhughu kolua na Jew, nia na sasau marabu.
JOH 3:26 Ma gaira tara va righia John mara ghaghua vania, “?Tarai, o ghanaghana olia na tinoni te kabu kolugho i levuna uluna na betitina Jordan, na tinoni to tutugua vanighai? Ko righia agaia te vulitabu taeni, mana lei tinoni soko tara vaa tatana.”
JOH 3:27 Ma John te bosa tughu vanira, “Na tinoni te mua loghoa siki totobo, God mughua ke sonihalavua vania mai.
JOH 3:28 Ighau heghemiu tau rongovia mau ghilala tu bosa, ‘I mua nau na Messiah, ma God te niu vetena ide mai naghona.’
JOH 3:29 Na mane te taulaghi te tabe limana na vaivine te tauna, ma kulana na mane te taulaghi te tughuru dutu, ma gaia te togotogo te rongovia na talama ni mangana na mane taulaghi. E vagha ghua keri, inau tu nia togotogo ngangata tana bona tu rongovira rana vure tara tona vaa ta Jesus.
JOH 3:30 Agaia ke haba vule, mi nau ku kubolu horu.”
JOH 3:31 Ahei te butu mai kokou te haba vule vaa. Ma hei te ghana tana maramana eni te nina na maramana, me nia kokoe heghena na lei totobo ni maramana eni. Ma hei te butu mai kokou te haba vule vaa.
JOH 3:32 Agaia te bosai na lei totobo te righighi me rongovighi tua, hauva mana balu vamua tara taluutunia na hava te bosaa vanira.
JOH 3:33 Ma hei tua te lavipangotighi nina bosa te talutatea agaia God te utuni sughua.
JOH 3:34 Na tinoni God te nia vetena mai te bosai lei bosana God, na pukuna God te talua na maana ni Tarunga Tabu itatana.
JOH 3:35 Na Mama te dolovia na Dalena me talua tua na maana ge ke vunaghi pungisighi na lei totobo soko.
JOH 3:36 Ma hei tua ke taluutunia na Dale ke loghoa na vola kasila. Ma hei tua ke hughua na Dale ke mua loghoa na vola keri, ma nina rutu sule God te kuvihia haia.
JOH 4:1 Na lei Pharisee tara rongovia Jesus te lavihaghera me vulitabura te subo vaa na vaovarongo vulea John.
JOH 4:2 (Hauva Jesus heghena te mua vulitabua siki sakai, ma nina lei vaovarongo vamua tara vulitabu.)
JOH 4:3 Mi tana bona Jesus te rongovia na hava tara tutugua, agaia te tughuru Judea me pulohi va tana bubulo i Galilee kolura nina vaovarongo.
JOH 4:4 Agaia te liu halavu vaa mughua tua tana bubulo i Samaria ta nina sakutua.
JOH 4:5 Te sara haghe tana komu tara holoa nia Sychar, te mua hauvia na bona ni pari Jacob te vahea dalena Joseph idania.
JOH 4:6 Nina tuvu Jacob igaa. Ma Jesus te lugu tua na sakutua, me sopou horu lilighina na tuvu. Na bona ni aho keri tana dani kama.
JOH 4:7 Na vaivine ni Samaria te mai heo beti, ma Jesus te bosa vania, “Ko heu na beti mu ku inu.”
JOH 4:8 (Nina vaovarongo tara va pelu vanga tana komu.)
JOH 4:9 Na vaivine te nia hare na pukuna rana Jew tara mua liokolura na lei tinoni ni Samaria. Keri ge bosa tughu vania, “?Ighoe na Jew, mi nau na vaivine ni Samaria, ivei tea ge o nongiu na inu?”
JOH 4:10 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Ge toko ghilalaa nina sonihalavu God, mo ko ghilala ahei te nongigho na inu, keri ge ko nongiu ge ku vahegho na beti maurihali.”
JOH 4:11 Na vaivine te bosa tughu vania, “Ighoe na haba, o mua loghoa na vatei lalabeti, me lalo na tuvu. ?Ivei ko va lavia na beti maurihali?
JOH 4:12 ?Ivei tea, ighoe to haba vulea Jacob a kukuamami? Gaia te vaheghai na tuvu eni, ma gaia mana lei dalena mana lei nina sheep tara inu iga.”
JOH 4:13 Ma Jesus te bosa vania, “Ahei tua ke inuvia na beti eni ke ghoi haga inu so.
JOH 4:14 Ma hei tua ke inuvia na beti ku nia hevei, ke mua ghoi haga inu ghua. Na beti ku vahea eni ke vuravura i lokana ke vahea na beti maurihali, me ke vahea ghua na vola kasila.”
JOH 4:15 Na vaivine te bosa vania, “Aghoe na haba, ko vaheu na beti keri! Ge ku mua ghoi haga inu, mu ku mua ghoi mai lavi beti iani.”
JOH 4:16 Jesus te bosa vania, “Ko tona mo ko holoa mai a taumu mo koro mai iani.”
JOH 4:17 Ma gaia te bosa tughu, “U mua logho taugu inau.” Jesus te bosa vania, “E utuni sughua to bosa to mua logho taumu.
JOH 4:18 Na pukuna ighoe to taudira tua e lima na mane, mana mane to kabu kolua itaeni ke te mua puku ni taumu. To bosa utuni vaniu sughua!”
JOH 4:19 Na vaivine te bosa vania, “Aghoe na haba, u ghilalagho ighoe na prophet sughua.
JOH 4:20 Na lei kukuamami iani Samaria tara holohaba God i vuvungana na ghotu Gerizim eni, mi ghau na Jew tara bosa ke mi Jerusalem vamua na komu ka holohabaa igaa God. ?Ivei na bona ni holohaba te uto?”
JOH 4:21 Ma Jesus te bosa vania, “Vaivine, ko taluutuniu, na bongi ke mai na lei tinoni kara mua holohaba na Mama i vuvungana na ghotu eni pi Jerusalem.
JOH 4:22 Ighau na vure ni Samaria tau mua ghilala pukua hei kau holohaba. Mi ghai na vure ni Jew tai ghilalaa ahei kai holohaba, na pukuna itamami ighai na Jew te puku mai na vola.
JOH 4:23 Mana bona ke mai, nina Tarunga Tabu God, te tatei na utuni nina God, ke maanangira na lei tinoni ge kara puku ni holohabana na Mama. Mana bongi keri mete sara ghua tua itaeni. Na Mama te kenera rahei kara vahea na puku ni holohaba te liona te vagha keri.
JOH 4:24 God na Tarunga, mi ta nina maana mughua nina Tarunga Tabu ge na lei tinoni kara tangomana na puku ni holohaba te ulaghana.”
JOH 4:25 Na vaivine te bosa vania, “U ghilala na Messiah ke mai, tara holoa nia Christ. Mana bona ke mai, agaia ke taraighai nia na lei totobo soko.”
JOH 4:26 Jesus te bosa vania, “Inau tu kokoe vanigho, inau gaia.”
JOH 4:27 Tana bona vaghana keri, anina vaovarongo Jesus tara pulohi mai, ma gaira tara hare ngangata tara righia te kokoe kolua na vaivine. Me taho ahei tadira ke huatia na vaivine, “?Na hava to liona?” pe ke huatia Jesus, “?E ghua ge o kokoe kolua na vaivine?”
JOH 4:28 Na vaivine te sania nina popovatu me oli tana komu me bosa vanira na vure iga,
JOH 4:29 “Kau mai righia na mane eni, te bosai vaniu na lei totobo soko tu gonighi mai tua. ?Sogea gaia na Messiah?”
JOH 4:30 Na vure tara sania na komu mara va righia Jesus.
JOH 4:31 Tana bona keri na lei vaovarongo tara kurutia Jesus, “Tarai, ko mai vanga ghua.”
JOH 4:32 Ma gaia te bosa vanira, “Inau tu lologho ghagua vanga so tau mua ghilala ighau.”
JOH 4:33 Mana lei vaovarongo tara huatira heghedira mara ghaghua, “?Vaghi so siki tinoni te mai kutia?”
JOH 4:34 Ma Jesus te bosa vanira, “Na ghagua na vanga ke na taoniana na liona God, ahei te niu vetena, mu ku sokoa na lutu te vaheu ge ku lutua.
JOH 4:35 Au bosa ke, ‘E vati mua na vula iga me ke sara na ghegheli.’ Hauva mu bosa vanighau ge kau vaevane utoi na lei leghai. Na vanga itaeni te mena ni gheliani tua!
JOH 4:36 Na tinoni te ghegheli tara pelu utora, mana hava te ghelia ke, gaira na lei tinoni tara hola haghera mai tana vola kasila. Keri ge na tinoni te subasuba mana tinoni keha te ghegheli koro togotogo kolu.
JOH 4:37 Na bosa eni te utuni, ‘Sakai na tinoni te subasuba, ma sakai na keha te ghegheli.’
JOH 4:38 Inau tu nighau vetena ge kau ghelia na leghai tau mua lutua, ra keha tara lutu soko tua, mi ghau kau lavia na oliolina didira na lutu.”
JOH 4:39 E subo na vure ni Samaria tana komu keri tara taluutunia Jesus na pukuna na vaivine te bosaa vanira, “Agaia te bosai vaniu na lei totobo soko tu gonighi mai tua.”
JOH 4:40 Keri ge tana bona na vure ni Samaria tara mai tatana, gaira tara kurutia ge ke ghaha kolura, ma Jesus te ghaha kolura erua na bongi.
JOH 4:41 Me subo va tara taluutunia na pukuna nina bosa ni tarai,
JOH 4:42 ma gaira tara bosa vania na vaivine, “Itaeni ai taluutunia tua, na mua pukuna na hava to bosa vanighai, mana pukuna tai rongovia heghemami, mai ghilala sughua tua agaia na Vavolana na maramana.”
JOH 4:43 Murina te ghaha iga erua na bongi i Samaria, Jesus te tughuru, me tona tana bubulo i Galilee.
JOH 4:44 Ma gaia heghena te bosa, “Na prophet tara mua talumavaa tana komuna heghena.”
JOH 4:45 Tana bona te sara Galilee, na vure iga tara lavipangotia, na pukuna tara tona ghua tana Gougonu ni Lovovule i Jerusalem mara righighi na lei totobo te gonighi ilokana na gougonu.
JOH 4:46 Ma Jesus te ghoi oli i Cana ni Galilee, iga te liliua na beti ge wine. I lokana na komu Capernaum, te ghaha sakai na mane nagho ni Rome, ma dalena te vahaghi.
JOH 4:47 Tana bona te rongovia Jesus te butu mai tana bubulo i Judea me sara i Galilee, me va itatana me kurutia Jesus ge ke tona kolua i Capernaum, me ke va kisua na dalena te dutu ni mate tua.
JOH 4:48 Jesus te bosa vania, “Taho siki sakai tamiu ke taluutuniu sakai vamua kau vaevanei na lei butuli mana lei totobo haeharegha.”
JOH 4:49 Ma gaia te bosa vania Jesus, “Ge na haba, ko tumuriu mai tua inaghona ge ke mate dalegu.”
JOH 4:50 Ma Jesus te bosa vania, “Ko tona, na dalemu geva ke vola!” Ma gaia na mane nagho te taluutunighi na lei bosana Jesus, ge tona tana komuna.
JOH 4:51 Tana bona te sakutua oli mua, na balu nina tinoni lutu tara mai sodoa nia na rongorongo, “Na dalemu te vola tua!”
JOH 4:52 Agaia te huatira ivei na bona ni aho ia te vuivuni ni ghaota. Ma gaira tara bosa vania, “Na vahaghi te soko itatana tana dani te manana na tangi sakai tana levu ni aho.”
JOH 4:53 Mana tamana te ghanaghana olia gaia na bona ia tua Jesus te bosa vania, “Na dalemu ke vola.” Keri ge agaia ma nina binaboli udolu tara taluutunia Jesus.
JOH 4:54 Aeni eruani nina vaughilala butuli Jesus te gonighi tana bubulo i Galilee, murina te butu mai Judea.
JOH 5:1 I murina eni, Jesus te dato Jerusalem ta didira na vaukolu tabu na Jew.
JOH 5:2 Ilokana na komu sule Jerusalem, lilighina na mataula ni peo tara vatua nia, “Na Mataula ni Sheep,” te ghaha na kolo, kolua nia ra lima na vaevale, tana leu ni Jew tara holoa nia Bethesda.
JOH 5:3 Me subo na tinoni vahaghi tara koli lokani na vaevale, rana rorodo, rana labe ma rana rapobete.
JOH 5:5 Sakai na tinoni tadira igaa te vahaghi tua ra tolu hangavulu alu na niulu.
JOH 5:6 Tana bona Jesus te vaevanea te koli iga, me ghilala na tinoni keri te vahaghi daro ni bona tua, keri ge huatia, “?O liona na uto oli?”
JOH 5:7 Na tinoni te vahaghi te bosatughu vania, “Ighoe na haba, u mua loghoa siki sakai ke talu hagheu tana kolo tana bona te tipotipo na beti. Tana bona tu tabotabo na haghe ka, mana tinoni te diki haghe tua.”
JOH 5:8 Ma Jesus te bosa vania, “Ko tapatughuru, mo ko holaa na ghimemu, mo ko sakutua.”
JOH 5:9 Tana bona ia tua keri, na tinoni rapo te vola uto me laga, me lokua na ghimena, me vuivunia na sakutua. Hauvaa, na dani te kale iga na vaughilala butuli eni, na Sabbath.
JOH 5:10 Na pukuna keri, rana mane huhuli ni Jew tara bosa vania na tinoni te uto oli, “Aeni ke na Sabbath, e diua na vetena, ge ko holatia na ghimemu!”
JOH 5:11 Agaia te bosatughu, “Na tinoni te kisu volau te bosa vaniu ge ku lavia na ghimegu mu ku sakutua.”
JOH 5:12 Agaira tara huatia, “?Ahei na tinoni ia te bosa vanigho ge ko nea te vagha eni?”
JOH 5:13 Mana tinoni te uto oli te mua ghilala Jesus, na pukuna te subo ngangata na vure ma Jesus te tona keha.
JOH 5:14 Mi murina mai, Jesus te sodoa na mane ilokana na bebetena na Valetabu me bosa vania, “Itaeni ighoe to vola tua, ko bei ghoi hahi gea, ke bei kalegho gea na totobo dika au vaa.”
JOH 5:15 Keri ge na mane te tona me va bosa vanira na habadira a Jesus te kisu volaa agaia.
JOH 5:16 Na pukuna keri, rana huhuli ni Jew tara kanahaghinia Jesus, na pukuna te kisu volaa na tinoni tana Sabbath.
JOH 5:17 Ma Jesus te bosatughu vanira, “Na Tamagu te lutu haia, mi nau ghua ku lutu mughua!”
JOH 5:18 Na bosa eni te nera rana huhuli ni Jew ge ra lavilaga vaa ghua ge kara nia liosakai na mateana Jesus. Na mua pukuna vamua te diui na vetena ni Sabbath, mana pukuna te bosa ghua ke a God Tamana, me vagha eni ke me nea heghena te nia kaekage kolu a God.
JOH 5:19 Keri ge Jesus te bosa vanira, “Inau tu bosa utuni vanighau, na Dale ke mua tangomana na lutu heghegu, me gonighi vamua na hava te righia te gonighi a Tamana. Na hava te lutua na Mama, na Dale te lutua ghua.
JOH 5:20 Na pukuna na Mama te dolovia na Dale te tughunighi vania na lei totobo soko te gonighi. Na Mama ke ghoi tatei vania ghua na lei totobo sule vaa ke gonighi vulei raeni, me ke nighi maro ghua na mangamiu.
JOH 5:21 Te vagha na Mama te tughuru vaghinira tara mate me vahera na vola, te vagha ghua na Dale ke vahera na vola ahei te liona.
JOH 5:22 Na Mama heghena ke mua detea siki sakai, na pukuna gaia te vahea ghua na Dale na maana ge ke dete.
JOH 5:23 Keri ge na lei tinoni soko kara talumavaa na Dale, te vaghaa tara talumavaa na Mama. Ahei tua te mua talumavaa na Dale, te mua talumavaa ghua na Mama te nia vetena mai.
JOH 5:24 “Inau tu bosa utuni vanighau, rahei tua tara rongovighi na lei bosagu, ma kara taluutunia gaia te niu vetena mai, tara loghoa na vola kasila. Agaira kara mua ghoi detera nia ghua na lei paludira, me sogha vulea tua na mate vaa tana vola.
JOH 5:25 Inau tu bosa utuni vanighau, na bona ni bongi ke mai, me sara mai tua itaeni, arahei tara mate kara rongovia na talama ni mangana na Dalena God. Agaira tara rongovia kara ghoi vola oli.
JOH 5:26 Te vaghaa na Mama te pukulaghinia na vola heghena, te vagha ghua te vahea na Dalena, ge ke puku ni loghoana na vola itatana heghena ghua.
JOH 5:27 Ma God te vahea ghua na maana ni deteadira na lei tinoni, na pukuna gaia na puku ni Dale Tinoni heghena ghua.
JOH 5:28 Kau bei nia hare te vagha eni. Na bongi ke mai tana bona gaira udolu tara mate, kara rongovia na talama ni mangana,
JOH 5:29 ma kara nia tughuru oli tana lei tavughidira. Agaira tara kabu maemane, kara tughuruoli vania na vola kasila, ma gaira tara kabu dika, kara tughuruoli tana totoro kasila.
JOH 5:30 Ku mua tangomana na goniana na hava ta nigua na maana heghegu. Mi nau tu dete taonia na hava God te bosa vaniu, keri ge nigua na dete te maemane, na pukuna inau tu taonia vamua na hava te liona gaia te vetenau mai, te mua liogu heghegu.
JOH 5:31 “Ke vagha ku bosatateu ta nigua na levu heghegu ke, na hava tu bosaa kara mua lavipangotia vagha na utuni.
JOH 5:32 Hauvaa ma siki sakai so iga te bosatateu ta nigua na levu, mi nau tu ghilala na hava te bosau nia te utuni.
JOH 5:33 Ighau tau nira vetena nimiu na lei tinoni holabosa ge kara varongohia John Vulitabu, ma gaia te nia bosatatea na utuni.
JOH 5:34 Hauvaa, mana puku ni tughunitate vaniu inau te mua va mai tana tinoni, mu bosaa eni vamua ge kau vola.
JOH 5:35 John te vagha na bulu te ruruhu me marara, mi ghau tau nia togotogo nina marara na pile bona vamua.
JOH 5:36 Hauva mi nau tu loghoa nigua na tughunitate te haba va te nia hevei John, gaighi raini na lei nigua na tarai mana vaughilala butuli. Na Mama te vaheu mai na lei lutu, ge ku lutui. Raini soko tara tughunitate utoa na Mama te niu vetena mai.
JOH 5:37 Mana Mama heghena, te niu vetena mai, te bosatatea ta nigua na levu soko. Ighau tau mua rongovia na bosana mau mua righia na matana,
JOH 5:38 mau mua lavipangotia nina rongorongo tana tobamiu, na pukuna tau mua taluutuniu inau, agaia te niu vetena mai.
JOH 5:39 “Au naunaui na lei Gegere Tabu na pukuna tau ghanaghana ke, ma kau sodoa iga na vola kasila ilokana. Na lei Gegere Tabu raini tara tughunitateu inau,
JOH 5:40 hauvaa mau mua ghanaghana mavaa na mai tagua ge ku heghau na vola kasila eni.
JOH 5:41 “Inau tu mua kenea na holouto ni tinoni,
JOH 5:42 na pukuna inau tu ghilala na vata ni tinoni vaghamiu, mu ghilala tau mua dolovia God tana tobamiu.
JOH 5:43 Inau tu mai ta nina maana Tamagu, mi ghau tau mua lavipangotiu. Hauva mana bona siki sakai ke mai ta nina maana heghena ke, geva kau lavipangotia.
JOH 5:44 Au liona kau lavia na holouto ni tinoni tamiu heghemiu, mau mua tabotabo ge kau lavia na holouto itatana gaia vamua te God. Na pukuna keri te vahola ngangata ge kau taluutuniu!
JOH 5:45 “Kau bei ghanaghana gea inau ku hurutaboghau ta Tamagu. A Moses tau varava itatana, agaia keri ke hurutaboghau.
JOH 5:46 Ke vagha kau puku ni taluutuniana Moses ke, ma kau taluutuniu ghua inau, na pukuna gaia te tughunitateu inau ta nina gegere.
JOH 5:47 ?Mana pukuna tau mua taluutunia na hava Moses te gerea ke, mi vei kau nea na taluutuniana na hava tu bosa vanighau?”
JOH 6:1 Mi murina eni, Jesus te sogha halavu tana kolokama ni beti i Galilee, tara holoa nia ghua Tiberius.
JOH 6:2 Me subo na vure tara tumuria na pukuna tara vaevanei nina lei butuli tana kisu utoadira tara vahaghi.
JOH 6:3 Ma Jesus te dato tana ghotu me sopou kolura nina vaovarongo.
JOH 6:4 Na bona ni Gougonu ni Lovovule te dutu tua.
JOH 6:5 Jesus te rei kolili me vaevanera na vure subo tara mai tatana, keri ge huatia Philip, “?Ivei ka va pelu vanga ge ke manadira na vure raini?”
JOH 6:6 Jesus te bosa eni te tabotaboa Philip. Gaia te ghilala sokoa tua na hava ke gonia.
JOH 6:7 Philip te bosatughu vania, “Ke vagha sopa tinoni kara tangosakai pile ke, ma ka nighi pelu vanga mughua ke vulea alu na vula na peluna na tinoni lutu ge ke manadira!”
JOH 6:8 Ma sakai tadira nina vaovarongo Jesus, na ahana Andrew, a tahina Simon Peter, te bosa vania Jesus,
JOH 6:9 “Na garimane pile eni te loghoi e lima na berete me rua na igha, hauva me ke mua ghoi tangomana na manadira na vure raini.”
JOH 6:10 Jesus te bosa vanira, “Bosa vanira ma kara sopou na vure subo.” E lodu gaa na buburu ge rana vure tara sopou igaa. Mi lokana na kokolu keri te manana ra lima na togha ni mane ghua.
JOH 6:11 Jesus te lavighi na berete, me holoutoa God, me tuvalighi vanira na vure tara sopou. Me vagha ghua te nei gaa na igha. Ma gaira udolu tara vanga polo ra mahu.
JOH 6:12 Tana bona tara vanga mahu soko tua Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “Kau vahikolui na pilepile vanga sasani, ge ka bei soni leaa gea na hava te au!”
JOH 6:13 Ma gaira tara vahikolui na lei pilepile vanga te au mara vonughighi e hangavulu rua na kei na vure tara ghani sanighi tana lima na berete.
JOH 6:14 Imurina na vure subo tara righia na vaughilala butuli te gonia Jesus eni, ge ra ghaghua, “E utuni sughua, gaia eni na Prophet ta pitudilaa ke mai tana maramana.”
JOH 6:15 Ma Jesus te ghilala agaira tara dutu ni lotiana, ge kara kurutia ma kara talua ge ke didira vunaghi haba. Na pukuna keri, Jesus te sakeraghi me dato heghena tana ghotu.
JOH 6:16 Te nulavi ghana mai, nina lei vaovarongo Jesus tara horu tana kolokama.
JOH 6:17 Mete pungi tua, ma Jesus te mua mai mua, agaira tara haehaghe tana tiola ni Jew mara oli halavu tana kolokama va i Capernaum.
JOH 6:18 Mi taeni na ghuri sule te mai, me tipoa na beti me karaha.
JOH 6:19 Tana bona na lei vaovarongo tara voevohe halavu te dutuvia ra rua pe tolu na togho ni ghoto, tara righia Jesus te sakusakutua tana vuvungana na beti. Me mai lilighina na tioladira, ma gaira tara mataghu mate.
JOH 6:20 Ma Jesus te bosa vanira, “Kau bei mataghu! Inau so!”
JOH 6:21 Ma gaira tara lavihaghe togotogoa tana tiola. Me mina vaso me sara longa na tiola tana komu tara liona na va iga.
JOH 6:22 Te roropo ghana mai, na vure tara ghahara mai levuna na kolokama tara ghilala sakai vamua na tiola te ghaha iga. Agaira tara ghilala ghua Jesus te mua haehaghe kolura nina vaovarongo, me mua nira udukolu.
JOH 6:23 Na lei tiola keha tara va mai Tiberius, tara sara longa lilighina na bona na vure tara ghania iga na berete imurina te bosautoa na Lord.
JOH 6:24 Na bona na vure tara ghilala Jesus ma nina vaovarongo tara taghara iga, agaira tara haghelighi na lei tiola mara va kenea Capernaum.
JOH 6:25 Tana bona na vure tara sodoa Jesus i levu ni kolokama, agaira tara bosa vania, “?Tarai, te ghuanigha to sara mai iani?”
JOH 6:26 Jesus te bosa tughu vanira, “Inau tu bosa utuni vanighau, au keneu na pukuna tau vanga berete mau mahu, na mua pukuna tau ghilalai nigua na lei vaughilala butuli.
JOH 6:27 Kau bei lutu matena na vanga talutaghaa, ma mughua kau lutu laga vania na vanga ge ke heghau na vola kasila. Inau, na Dale Tinoni, ku vaheghau na vanga eni, na pukuna God na Mama te vaheu na maana ge ku nea.”
JOH 6:28 Ma gaira tara huatia, “?Na hava kai nea ge kai gonia na hava te liona God?”
JOH 6:29 Jesus te bosa tughu vanira, “Na hava te liona God ge kau gonia ke, kau taluutuniu agaia te niu vetena mai.”
JOH 6:30 Ma gaira tara huatia, “?Na hava na butuli ia ko gonia ma kai righia ge kai taluutunigho? ?Mana hava ko gonia vanighai?
JOH 6:31 Na lei kukuamami tara ghania na vanga, tara holoa nia ‘na manna’, tana bona mamaha taho igaa na beti mana ghai, te vagha na gegere tabu te bosa, “Agaia te vahera na berete ni kokou mara ghania.”
JOH 6:32 Jesus te bosa vanira, “Inau tu bosa utuni vanighau, Moses te mua hera na vanga te butu mai kokou, ma Tamagu vamua te vahera. Mi taeni, gaia te vaheghau na puku ni berete te butu mai kokou.
JOH 6:33 Na berete utuni nina God ke, gaia te butu mai kokou, me vahera na vola rana vure tana maramana.”
JOH 6:34 Agaira tara bosa vania, “Ighoe na haba, ko vaheghai haia na berete keri.”
JOH 6:35 Jesus te bosa vanira, “Inau na berete ni vola. Ahei ke mai tagua ke mua ghoi vitolo, ma hei ke taluutuniu ke mua ghoi haga inu ghua.
JOH 6:36 Mi nau tu bosa soko vanighau te vagha eni, “Mi ghau tau vaevaneu tua mau mua taluutuniu.”
JOH 6:37 Agaira te vaheu mai Tamagu kara mai tagua, mu ku mua ghoi soni kehara,
JOH 6:38 na pukuna inau tu horu mai kokou ge ku taonia na liona na Tamagu te niu vetena mai. Mu mua mai ge ku taonia na liogu.
JOH 6:39 Ma eni gaia na liona Tamagu, gaia te niu vetena mai ke, ge ku bei ghoi sivilaghinira rahei te vaheu mai tua, mi nau ku tughuruvaghini olira tana bongi sosoko.
JOH 6:40 Na Tamagu te liona ge agaira udolu tara righighilalau inau na Dale, mara taluutuniu, kara loghoa na vola kasila. Mi nau ku tughuruvaghini olira tana bongi sosoko.”
JOH 6:41 Na vure tara vuivuni ni pasapasaana na pukuna te bosa ke, “Inau na berete tu butu mai kokou.”
JOH 6:42 Keri ge ra bosa, “?Na tinoni eni a Jesus dalena Joseph, ina sughua? Ighita ta ghilalara so tamana ma tinana. ?E ghua ge bosa itaeni ke, ma gaia te butu mai kokou?”
JOH 6:43 Ma Jesus te bosa tughu vanira, “Kau bei pasapasaghau heghemiu.
JOH 6:44 Ke mua mai siki sakai tagua mana Mama mughua ke hulia mai tagua, mi nau ku tughuru vaghini olia tana vola tana bongi sosoko.
JOH 6:45 Sakai tadira rana prophet te gerea, ‘God ke taraira na lei tinoni soko.’ Arahei tara rongovia mara naunau itatana na Mama, kara mai tagua.
JOH 6:46 Taho siki sakai te righia tua na Mama, sakai vamua inau heghegu tu butu mai ta God.
JOH 6:47 Inau tu bosa utuni vanighau, ahei te taluutuniu te loghoa tua na vola kasila.
JOH 6:48 Inau na berete ni vola!
JOH 6:49 Rana lei kukuamiu tara ghania na vanga tara holoa nia ‘na manna’ tana bona mamaha, hauva ma gaira tara mate so.
JOH 6:50 Ma hei te ghania na berete te butu mai kokou, ke mua mate.
JOH 6:51 Inau na berete ni vola tu butu mai kokou. Ahei ke ghania na berete eni ke vola kasila. Na berete eni ke na huligu mu ku vahera rana vure tana maramana ge kara nia vola.”
JOH 6:52 Aeni te vuivunina na hughuhughu ighobudira, ge ra huahuati, “?Ivei ke nea na vaheada na hulina ge ka ghania?”
JOH 6:53 Ma Jesus te bosa vanira, “Inau tu bosa utuni vanighau, ma ge kau mua ghania na huligu ma kau mua inuvia na ghabugu inau, na Dale Tinoni ke, ma kau mua loghoa na vola ilokamiu.
JOH 6:54 Ahei tua ke ghania na huligu me ke inuvia na ghabugu ke loghoa na vola kasila, mi nau ku tughuruvaghinia tana bongi sosoko.
JOH 6:55 Na pukuna na huligu ke na puku ni vanga mana ghabugu na puku ni inu.
JOH 6:56 Ahei tua ke ghania na huligu me ke inuvia na ghabugu tara kabu itagua inau, mi nau itatana gaia.
JOH 6:57 A Tamagu te niu vetena mai, gaia na puku ni vola. Mi nau tu vola na pukuna gaia. Te vagha ghua, ahei ke ghaniu ke vola na pukuna inau.
JOH 6:58 Inau tu mua vagha na vanga tara ghania na lei kukuada mi murina mai mara mate soko tua. Inau na berete te butu mai kokou. Ahei ke ghania na berete eni ke vola kasila.”
JOH 6:59 Jesus te bosai na lei totobo raini tana bona te tarai tana Vale kokoeliulivuti ni Jew i Capernaum.
JOH 6:60 Subo tara tumuria Jesus tara rongovia mara ghaghua, “E vahola ngangata na tarai vaghani raeni. ?Ahei ke holopangotighi?”
JOH 6:61 Ma Jesus te ghilala kalea tara nia bosa ngulungulu nina bosa ni tarai, ge ghaghua vanira, “?Ivei tea, e dikalaa na liomiu na lei totobo raeni ge au lioni saniagu?
JOH 6:62 ?Na hava kau ghanaghana, tana bona kau righiu inau na Dale Tinoni ku ghoi pulohi dato i kokou?
JOH 6:63 Na Tarunga Tabu te nia hevei na vola maurihali. Ma nina maana na tinoni ke mua vulea siki totobo. Na lei bosa tu bosai vanighau te nia hevei mai nina Tarunga God, mara vaheghau na vola.
JOH 6:64 Hauva mana balu itamiu tara mua taluutuniu.” (Jesus te ghilala tana vuivuni ahei tadira tara mua taluutuni ma hei tadira ke peroa.)
JOH 6:65 Ma gaia te bosa me ghaghua, “Aeni na puku ni ghanaghana iga ge u bosa vanighau ke mua mai ahei tagua, ge teke mua holaa mai na Mama itagua.”
JOH 6:66 Na pukuna eni subo tadira tara tumuria Jesus tara sania, mara hove na saritaoniana.
JOH 6:67 Keri ge huatira ra hangavulu rua nina manevetena, “?Mi vei tea ighau, au liona ghua na tona saniagu?”
JOH 6:68 Ma Simon Peter te bosa tughu vania, “?Lord, ta hei kai vaa, na pukuna ighoe vamua to loghoi na lei bosa ni vola kasila?
JOH 6:69 Ighai tai taluutuni, mi ghai tai ghilalaa ghua, ighoe na Tinoni Tabu to butu mai ta God.”
JOH 6:70 Ma Jesus te bosa tughu, “?Inau tu vilighau ighau hangavulu rua, hauva ma sakai tamiu na tidalo!”
JOH 6:71 Agaia te bosaa Judas na dalena Simon Iscariot. Sakai vamua gaia sakai tadira ra hangavulu rua manevetena, agaia igeva ke peroa.
JOH 7:1 Mi murina eni, Jesus te tona kolili tana bubulo i Galilee. Me mua liona ge ke ole kolili tana bubulo i Judea na pukuna rana lei habadira na Jew kakeri tara liona na mateana.
JOH 7:2 Mi tana bona na Gougonu ni Vaevale te dutu mai tua.
JOH 7:3 Mana lei tahina Jesus tara bosa vania, “Ko sania na komu eni mo ko tona Judea, keri ge rahei tara taonigho kara vaevanei na lei totobo to gonighi.
JOH 7:4 Ahei tua ke lada na ahana ke, ke mua tangomana poloana na hava te gonighi. Ge ke vagha ko gonighi na lei totobo raini ke, ge ko va tategho heghemu tana maramana.”
JOH 7:5 (Tara bosa raini ke, na pukuna tara mua taluutunia gaia, sakai vamua gaira tara puku ni tahina Jesus.)
JOH 7:6 Ma Jesus te bosa vanira, “Nigua na puku ni bona te mua mai mua. Mana lei bona ni aho soko te maheboa vanighau.
JOH 7:7 Na lei tinoni ni maramana te mua kanahaghi nighau ighau, mi nau te kanahaghiniu, na pukuna tu bosa vanira haia na lei gehegehedira te dika.
JOH 7:8 Kau tona ighau tana gougonu. Inau ku mua tona na pukuna nigua na puku ni bona te mua sara mai mua.”
JOH 7:9 I murina te bosai raini, Jesus te ghaha olia so i Galilee.
JOH 7:10 Mi muridira tara tona tua na lei tahina tana gougonu eni, Jesus ghua te tona, hauva me mua tona tate, e tona polo vamua.
JOH 7:11 Na lei habadira na Jew tara mai kenekenea tana gougonu mara huatira tara subo, “?Ivei gaia?”
JOH 7:12 Me sule ngangata na bosa vaevare ighobudira na vuresubo vania Jesus. Na balu tara bosa, “Agaia na tinoni uto,” mana kehana tara ghaghua, “Taho, e hulihahira na vure subo.”
JOH 7:13 Me taho ahei ke bosa tatea, na pukuna tara mataghunira na habadira na Jew.
JOH 7:14 E dutu ni ghobu tua na gougonu ma Jesus te tona tana Valetabu me vuivuni tarai.
JOH 7:15 Na lei habadira na Jew tara nia hare ngangata mara ghaghua, “?Ivei tea ge manaha vule na mane eni, te mua haghevia so siki naunau?”
JOH 7:16 Ma Jesus te bosatughu, “Na hava tu nia tarai te mua nigua na manaha heghegu, mete vaheu mai God te niu vetena mai.
JOH 7:17 Ahei tua te ghanaghana ni goniana na hava te liona God, ke ghilala na hava tu nia tarai te butu mai ta God, pi ta nigua na maana heghegu.
JOH 7:18 Na tinoni te ladavaghinia nina na tarai heghena, te kenea vamua na bosautoana tana tinoni. Ma hei te liona ge ke ladavaghinia gaia, te niu vetena mai te utuni, me taho na kiko itatana.
JOH 7:19 A Moses te vaheghau na Vetena, hauva me taho ahei tamiu ke taonia. ?Mi vei tea ge au liona na labuagu?”
JOH 7:20 Na vure tara bosatughu vania, “Na tidalo dika ilokamu! ?Ahei te ghanaghana ge ke labugho?”
JOH 7:21 Jesus te bosa vanira, “Inau tu gonia sakai na butuli, mi ghau udolu tau nia hare.
JOH 7:22 Mi ghau tau lutu tana Sabbath tana bona kau taonia na vetena nina Moses vania na pahevaughilala. (Na vetena keri te mua vuivuni mai ta Moses, hauva te va mai tadira na lei kukuada idania.)
JOH 7:23 ?Ke vagha tau pahevaughilalana na meomeo tana Sabbath ge kau mua hughua nina vetena Moses ke, na hava na pukuna ge au rutu vaniu tana bona tu kisu vola na tinoni tana Sabbath?
JOH 7:24 Kau bei dete taonia na hava tau righia. Kau dete taonia vaso na hava te maemane tana matana God.”
JOH 7:25 Na balu tinoni ni Jerusalem tara ghaghua, “?Ivei tea, gaia eni na tinoni na lei haba tara tabotabo ni labuana?
JOH 7:26 Kau righia! Agaia te kokoe tate tana vure subo mara mua kokoe pungisia! ?Ra ghilala kale utoa sughua agaia na tinoni eni te Messiah?
JOH 7:27 Ma ghilala udolua ighita ivei te va mai na tinoni vaghana eni. Mi tana bona ke mai na Messiah, taho ahei ke ghilala ivei ke va mai.”
JOH 7:28 Tana bona Jesus te tarai tana Valetabu me nia ghaeghahe na manga sule me ghaghua, “?Au ghilala utou sughua mau ghilala ivei tu va mai? Inau tu mua mai ta nigua na maana heghegu. Ahei te niu vetena mai te utuni. Ighau tau mua ghilala,
JOH 7:29 mi nau tu ghilala na pukuna inau tu butu mai tatana ma gaia te niu vetena mai.”
JOH 7:30 Mana balu na vure tara tabotabo ni lotiana hauva me taho ahei ke lotia, na pukuna nina na bona ni bongi te mua sara mai mua.
JOH 7:31 Me subo itadira na vure subo tara taluutunia mara ghaghua, “Agaia na Messiah sughua! Na pukuna, e taho ahei ke mai, ke gonighi te subo vaa na butuli vulea na tinoni eni.”
JOH 7:32 Na lei Pharisee tara rongovira na vure subo tara nia vaevare na tutuguna Jesus, ge agaira mana lei manesukaghi kamanagho tara nira vetena na balu malaghai ge kara lotia.
JOH 7:33 Ma Jesus te bosa vanira, “Inau ku ghahau itamiu na pile bona, keri ge ku va righia agaia te niu vetena mai.
JOH 7:34 Igeva kau keneu ma kau mua sodou na pukuna kau mua tangomana na vaa ga ighau ivei ku ghahau.”
JOH 7:35 Na lei habadira na Jew tara bosabosa ighobudira heghedira, “?Ivei tua te dutu ni va ge ka mua sodoa? ?Agaia ke tona tana lei komudira na vure Greek, tara haghara iga kulada na vure, me ke taraira na vure ni Greek?
JOH 7:36 E bosa gaia ke, ‘Mi ghita ka kenea ma ka mua sodoa.’ Me bosa ghua ke, ‘Mi ghita ka mua tangomana na vaa ivei te ghaha.’ ?Na hava te ghanaghanaa?”
JOH 7:37 Tana dani mava ngangata, na sosokona na Gougonu ni Vaevale, Jesus te tughuru dato me bosa ghaeghahe me ghaghua, “Ahei ke haga inu ke, mai tagua me ke inu.
JOH 7:38 Te vagha na gegere tabu te bosa, ‘Ahei ke taluutuniu ke mana beti tavetave ni vola ke tave mai tana tobana.’”
JOH 7:39 Jesus te bosa eni te kokoehia na Tarunga Tabu, ge arahei kara taluutunia geva kara lavia. Tana bona keri na Tarunga tara mua nia hevei mai mua na pukuna Jesus te mua dato mua tana rongoragha.
JOH 7:40 Na balu tinoni tadira na vure subo tara rongovia te kokoe ge ra bosa, “Na tinoni eni te Prophet sughua!”
JOH 7:41 Na balu tara ghaghua, “Agaia na Messiah!” Mana kehana tara ghaghua, “Na Messiah ke mua rughuhoru mai i Galilee!
JOH 7:42 Na pukuna na gegere tabu te bosa ke, na Messiah ke vaivarina na vunaghi haba David, ma gaia ke sivuragha i Bethlehem, na komuna David.”
JOH 7:43 Mana vure subo tara tuva voka na pukuna Jesus.
JOH 7:44 Na balu tadira tara liona na lotiana, hauva me taho hei ke tabea.
JOH 7:45 Tana bona na lei malaghai tara pulohi mai, na lei manesukaghi kamanagho marana Pharisee tara huatira, “?Ivei tea ge au mua lavia mai?”
JOH 7:46 Rana kisumate tara bosatughu, “E taho siki sakai ke kokoe vagha na tinoni eni!”
JOH 7:47 Na lei Pharisee tara huatira, “?E gueguelo ghau?
JOH 7:48 ?Ivei tea, au ghilala sughua siki haba pa siki Pharisee ke taluutunia gaia?
JOH 7:49 Na vure kiri tara taluutunia na pukuna tara mua manahana nina vetena Moses, vagha keri ge nina bosakau God vuvungadira!”
JOH 7:50 Nicodemus, sakai tadira rana Pharisee, agaia te va righia tua Jesus nagho va. Agaia te bosa vanira na balu me ghaghua,
JOH 7:51 “Taonia dida na Vetena ke, ma ka mua tangomana na dete taboana na tinoni, ge ta ka mua rongovia ma ka mua kene sodoa na hava te gonia.”
JOH 7:52 Agaira tara bosa tughu, “?Ighoe ghua na tinoni ni Galilee? Ko idumia na Gegere Tabu mo ko righia iga, e taho mua siki prophet ke va mai Galilee.”
JOH 7:53 Soko, gaira tara sopa pulohi tana komudira.
JOH 8:1 Ma Jesus te tona dato tana ghotu ni Olive.
JOH 8:2 Te ropoghana mua, Jesus te ghoi pulohi tana Valetabu. Na vure tara savukolu kililia, ge sopou horu me vuivuni taraiadira.
JOH 8:3 Na lei manetarai ni vetena nina Moses mana lei Pharisee tara lavia mai na vaivine tara sodoa te ngelengele, mara tughuruvaghinia i ghobudira.
JOH 8:4 Ma gaira tara bosa vania Jesus, “Tarai, na vaivine eni tara sodoa te ngelengele.
JOH 8:5 Ta dida na vetena ke, Moses te vetenaghita ge na vaivine te ghaghua iga ke, ka peta matea mughua. ?Na hava ko bosa ga ighoe itaeni eni?”
JOH 8:6 Ra bosa eni ge kara liupegoa Jesus, ge kara tangomana na huruana. Ma Jesus te taoraghi horu tana pari me nia gegere na gigirina.
JOH 8:7 Agaira tara tughuru so ge ra huatia nia na lei huahuati, ma Jesus te tapatughuru me bosa vanira, “Ahei tua tamiu ke mua palugha ke, me ke peta nia na vuivuni ni vatu na vaivine eni.”
JOH 8:8 Keri ge ghoi taoraghi oli so, me ghoi gegere tana pari.
JOH 8:9 Tana bona tara rongovia eni, gaira tara sopa vei sikivi, sakai ma sakai na tonikama tara diki tona. Ma Jesus vamua te ghaha kolua na vaivine, te tughuru so.
JOH 8:10 Agaia te ghoi tughuru dato ge bosa vania, “?Vaivine, ivei tua gaira tara hurugho? ?E taho ahei ke detekalegho?”
JOH 8:11 Na vaivine te bosatughu, “Maghutu, e taho siki sakai.” Ma Jesus te bosa vania na vaivine, “Inau ghua ku mua detegho. Ko tona, mo ko bei ghoi palugha gea.”
JOH 8:12 Ma Jesus te ghoi kokoe vanira na vure subo me ghaghua, “Inau na buluna na maramana. Ma ge ko taoniu ke, mo ko mua sakutua va tana pungi, na pukuna ighoe to loghoa tua na bulu ke hegho na vola.”
JOH 8:13 Na lei Pharisee tara bosa vania, “Ighoe vamua to bosa tategho heghemu, keri ke, mana hava to bosai te mua utuni, na pukuna e taho siki sakai ghua ke bosaa na hava nimua na tughunitate te utuni.”
JOH 8:14 Jesus te bosatughu vanira, “Sakai vamua tu bosatateu heghegu, na hava tu bosai te utuni, na pukuna inau tu ghilala ivei tu va butu mai, mi vei ku ghoi va. Mi ghau tau mua ghilala ivei tu va butu mai, mi vei ku ghoi va ghua.
JOH 8:15 Ighau tau deteu nia na manaha ni tinoni, mi nau tu mua detea siki tinoni.
JOH 8:16 “Ma ge tuku detea siki sakai, a nigua na dete ke utuni, na pukuna e mua inau heghegu tu detea, mana Mama, te niu vetena mai, te ghaha itagua.
JOH 8:17 A nimiu na vetena te ghaghua, tana bona erua na tinoni koro nia kokoe sakaisonikolu ta didira na tutughu ke, te utuni.
JOH 8:18 Inau tu talutateu heghegu, ma Tamagu te niu vetena mai te bosa tateu ghua inau.”
JOH 8:19 Agaira tara huatia, “?Mi vei gaia Tamamu?” Jesus te bosatughu vanira, “Na pukuna ighau tau mua ghilalau inau, mau mua ghilalaa ghua Tamagu. Ge ta kau ghilalau inau ke, ma kau ghilalaa ghua so Tamagu.”
JOH 8:20 Jesus te bosai na bosa raini tana bona te tarai tana Valetabu, ilokana na voki tara talui ga na kei ni heveioli. Me taho ahei ke lotia iga, na pukuna nina bona te mua sara mua.
JOH 8:21 Ma Jesus te ghoi bosa vanira so, “Inau ku tona keha, mi ghau kau keneu, ma kau nia mate na palumiu. Kau mua tangomana na mai iga ivei ku va.”
JOH 8:22 Na habadira na Jew tara bosa heghedira, “?Ivei tea, ke va labumatea heghena? ?Eghua ge bosa ke, ‘Kau mua tangomana na mai iga ivei ku va?’”
JOH 8:23 Jesus te bosatughu, “Ighau tau nina na maramana iani pari sarana, mi nau tu butu mai kokou. Ighau tau tinonina na maramana eni, me taho inau.
JOH 8:24 E vagha keri ge u bosa vanighau, ‘Kau nighi mate kolu na lei palumiu.’ Mi ghau kau mate sughua kolui na lei palumiu ge ta kau mua taluutuniu, ‘Inau tua ahei tu bosa tateu heghegu.’”
JOH 8:25 Ra huatia, “?Ahei ighoe?” Ma Jesus te bosatughu, “Inau tu bosa sokoa vanighau tua tana vuivuni.
JOH 8:26 Inau tu loghoi te subo na kokoe vuvungamiu te manana ku hurughau nia. Hauva mi nau tu bosa tatei vamua vania na maramana na hava tu rongovia mai tatana ahei te vetenau mai, ma gaia te bosa na hava te utuni.”
JOH 8:27 Ma gaira tara mua ghilala kalea Jesus te kokoea vanira na Mama.
JOH 8:28 Keri ge bosa vanira, “Tana bona kau taludatou inau, na Dale Tinoni, tana ghaivavala, ge kau ghilala ‘Inau sughua gaia.’ Keri ge kau ghilala ghua tu mua gonia heghegu siki totobo ta nigua na maana heghegu, mu bosai vamua na lei totobo te taraiu nia Tamagu.
JOH 8:29 Ma gaia te niu vetena mai te ghaha itagua, e mua saniu heghegu tua na pukuna tu gonighi haia na hava te nighi togotogo.”
JOH 8:30 Ra subo itadira tara rongovia Jesus te bosai na lei totobo raini, tara taluutunia.
JOH 8:31 Ma Jesus te bosa vanira rahei tara taluutunia, “Ke vagha kau taonia nigua na tarai ke, mi ghau tau puku nigua na vaovarongo.
JOH 8:32 Ighau kau ghilala na utuni, mana utuni ke va tatavahale ghau.”
JOH 8:33 Agaira tara bosatughu vania, “Ighai tai vaivarina Abraham, mai mua seka vania hei. ?Na hava to ghanaghana ge o bosaghai nia, ‘Igeva kau tatavahale?’”
JOH 8:34 Jesus te bosatughu vanira, “Inau tu bosa utuni vanighau, arahei tara tangohahi tara seka vania na palu.
JOH 8:35 Na seka te mua baebase tana binaboli, mana dale te baebase kasila.
JOH 8:36 Keri ge teke tatavahale na Dalena God ke, mau puku ni tatavahale tua.
JOH 8:37 U ghilala ighau na lei vaivarina Abraham, hauva mana balu itamiu tara liona na labuagu na pukuna tau mua lavipangotighi nigua na bosa ni tarai.
JOH 8:38 U bosai vanighau na lei totobo tu righighi tana bona tu ghaha kolua Tamagu, hauva mi ghau tau gonighi so na lei totobo te bosai vanighau tamamiu.”
JOH 8:39 Ra bosa vania, “A tamamami ke, a Abraham!” Ma Jesus te bosa vanira, “Ma ge kau puku ni dalena Abraham ke, ma kau taonia nina nilabu te uto.
JOH 8:40 Inau tu tughunitate vanighau na utuni tu rongovighi mai ta God, hauva mau liona na labuagu. E mua gonighi Abraham te vaghai raeni.
JOH 8:41 Taho, ighau tau taonia na hava te gonia na puku ni tamamiu.” Ma gaira tara bosa vania, “God heghena vamua Tamamami tai loghoa, mi ghai ke na lei puku ni dalena.”
JOH 8:42 Jesus te bosa vanira, “Ke vagha ke puku ni Tamamiu God ke, mi ghau kau doloviu, na pukuna inau tu butu mai ta God, mi taeni inau tua iani. Inau tu mua mai ta nigua na maana heghegu, ma God te niu vetena mai.
JOH 8:43 Au mua manahana na hava tu bosa, na pukuna tau mua tangomana na rongo vakodoana nigua na bosa ni tarai.
JOH 8:44 Ighau ke na lei dalena tamamiu, a Satan, mau liona na taoniana na lei totobo dika te lioni a Tamamiu. Tana vuivunina mai ke agaia na tinoni labupolo, me nia hughu na utuni, na pukuna te taho na utuni tatana. Tana bona te pegopego, agaia te gonighi na lei gehegehe taonia na nilabuna, na pukuna agaia na kiko, mana tamadira rana sorisori udolu.
JOH 8:45 Keri ge, tana bona inau tu nia bosa na utuni, kau mua taluutunia na hava tu bosa vanighau.
JOH 8:46 ?Ahei tamiu ke huru kaleu tu kabalaghi tana palu? ?Me vagha ku kokoehia na utuni, ivei tea ge au mua taluutuniu?
JOH 8:47 Ra nina vure God tara rongovighi na lei bosana. Vaho ge kau mua varongohighi na pukuna tau mua nina vure God.”
JOH 8:48 Ma gaira tara bosa vania Jesus, “Na hava tai bosa te utuni, ‘Mi ghoe na tinoni ni Samaria, mo loghoa na tidalo dika ilokamu.’”
JOH 8:49 Jesus te bosa tughu, “E taho na tidalo dika ilokagu! Inau tu nia kikinima Tamagu, mi ghau tau mua niu kikinima.
JOH 8:50 Inau tu mua liona na talumavaagu heghegu. Hauva ma gaia iga sakai te liona na talumavaagu, ma gaia ke dete.
JOH 8:51 Inau tu bosa utuni vanighau, ahei tua ke rongovi taonighi nigua na lei bosa ni tarai, ke mua ghoi mate tua.”
JOH 8:52 Ma gaira tara bosa vania, “Ai ghilala utoa itaeni na tidalo dika sughua ilokamu! Abraham te mate tua, mana lei prophet tara mate ghua, hauva mo bosa ke, ma hei tua ke rongovi taonighi nimua na lei bosa ni tarai ke mua ghoi mate tua.
JOH 8:53 ?Ivei tea, to ghanaghana ighoe ke mo haba vulea kukuada Abraham, gaia te mate tua, mana lei prophet ghua tara mate? ?Ma hei ghoe o ghaghua?”
JOH 8:54 Jesus te bosatughu, “Ke vagha ku talumavau heghegu ke, ma nigua na talumava te kokoba. Ma gaia Tamagu te talumavau, agaia tau bosaa te nimiu na God.
JOH 8:55 Ighau tau mua ghoi ghilala tua gaia, mi nau tu ghilala. Ge tuku bosa tu mua ghilala ke, mi nau tu tinoni sorisori vaghaghau. Hauva mi nau tu ghilalaa, mu rongovi taonighi na lei bosana.
JOH 8:56 A kukuamiu Abraham te nia togotogo na righiana na maiagu. Agaia te righia me nia togotogo.”
JOH 8:57 Agaira tara bosa vania, “?Ivei tea, ighoe te mua lima hangavulu mua na niulumu, mo bosa ke mo righia tua Abraham? Taho!”
JOH 8:58 Jesus te bosatughu vanira, “Inau tu bosa utuni vanighau, inaghona na vahuana Abraham, inau tu pukulaghi mai tua.”
JOH 8:59 Vaho gea gaira tara hola vatu ge kara peta matea nia, ma Jesus te liu polo me rughuhoru tana Valetabu.
JOH 9:1 Ma Jesus te sakusakutua me righi topoa na mane tara vahu rorodoa.
JOH 9:2 Ma nina vaovarongo tara huatia, “?Tarai, ahei na paluna te nea ge ra vahu rorodoa na tinoni eni? ?Na paluna heghena pana paludira tamana ma tinana?”
JOH 9:3 Ma Jesus te bosatughu, “Na mane eni te rorodo mua pukuna na paluna heghena pana paludira tamana ma tinana. Agaia te rorodo ge na lei tinoni kara righia nina maana God ke tate itatana.
JOH 9:4 Tana dani ke, ighita ta lutui na lutuna agaia te niu vetena mai. Me dutu tua na bongi, ke mua tangomana na lutu iga siki sakai.
JOH 9:5 Mi tana bona tu ghahau mua iani tana maramana, inau na mararana na maramana.”
JOH 9:6 Mi murina te bosa eni, Jesus te angusu tana pari me kolua na nenepa nia na angusuna, ge dalovia na matana na tinoni rorodo.
JOH 9:7 Ge bosa vania, “Ko tona mo ko va saua na matamu tana kolo Siloam.” (Siloam na ghanaghana iga - ‘nia vetena’). Mana rorodo te tona me saua na matana me reirei tua, ge oli mai tana komuna.
JOH 9:8 Na ghana komukolu mana vure tara righia inagho mai te nongirongo ge ra huahuati heghedira, “?Ivei tea, agaia eni na mane rorodo te sopou me nongi hahanga pe taho?”
JOH 9:9 Na balu tara bosa, “Agaia sughua tua eni.” Mana kehana tara ghaghua, “E taho, mua gaia me vagha sughua na reireina.” Ma gaia na mane heghena te bosa, “Inau sughua tua gaia!”
JOH 9:10 Ma gaira tara huatia, “?Ivei tea ge o vaevane tua itaeni?”
JOH 9:11 Gaia te bosatughu, “Na tinoni tara holoa nia Jesus te kolua na nenepa, me dalovighi na matagu me bosa vaniu, ge ku va sasau tana kolo Siloam. Mi nau tu tona mu sasau soko mua, mu vaevane tua.”
JOH 9:12 Ma gaira tara huatia, “?Mi vei tua gaia itaeni?” Me bosa vanira, “U mua ghilala.”
JOH 9:13 Ma gaira tara lavia vanira na Pharisee na mane keri.
JOH 9:14 Na dani keri Jesus te kolua na nenepa me kisua nia na matana na rorodo ke na Sabbath.
JOH 9:15 Keri ge na Pharisee tara ghoi huatia so na mane, ivei tea ge ghoi vaevane itaeni. Ma gaia te bosa vanira, “Jesus te dalovighi nia na nenepa na matagu, ge u saui na matagu, mi taeni tu vaevane.”
JOH 9:16 Na balu itadira na Pharisee tara ghaghua, “Na tinoni te gonia eni te mua butu mai ta God na pukuna te mua taonighi na vetena ni Sabbath.” Mana kehana tara bosa, “?Ivei tea, ge na tinoni tangohahi ge ke gonighi na lei butuli te vaghai raini?” Mana hughuhughu te kale ghobudira.
JOH 9:17 Na lei Pharisee tara ghoi huatia so na mane te rorodo, “?To bosa ke, ma gaia te kisu utoa na rorodomu. Na hava to bosaa nia ighoe na tinoni eni?” Ma gaia te bosatughu, “Agaia na prophet!”
JOH 9:18 Hauva mana habadira na Jew tara mua liona na taluutuniana agaia te rorodo ge ghoi vaevane. Na pukuna eni, ge ra holora tamana ma tinana.
JOH 9:19 Ge ra huatira, “?A dalemiu aeni? ?Tau bosa ke mau vahu rorodoa, ivei tea ge ghoi vaevane itaeni?”
JOH 9:20 Tinana ma tamana toro bosatughu, “Iroghai toro ghilala te dalemami, moro ghilala ghua toro vahu rorodoa.
JOH 9:21 Moro mua ghilala ivei tea ge ghoi vaevane itaeni, moro mua ghilala ghua te kisua ge uto. Kau huatia heghemiu, e sule manana tua ge ke bosatughu heghena!”
JOH 9:22 Tamana ma tinana toro bosa te vagha eni na pukuna toro mataghunira rana habadira na Jew. Ro mataghu na pukuna na habadira tara talamaghi tua ge ahei te taluutunia a Jesus te Christ ke, ma kara sonihorua tana vale kokoeliulivuti ni Jew.
JOH 9:23 Kakeri te ghaghua ke, ge ro bosa tamana ma tinana, “Kau huatia heghemiu, e sule tua, gaia ke bosatughu heghena.”
JOH 9:24 Eruani na holo oliana mai na mane te rorodo inaghona ge ra ghaghua vania, “Ko baubahu tana matana God, ko nia bosa na utuni! Mi ghai tai ghilala na tinoni te kisugho eni ke, te tinoni tangohahi.”
JOH 9:25 Na mane te bosatughu, “Inau tu mua ghilalaa agaia na tinoni tangohahi pe taho. Mi nau tu ghilala eni, inau tu rorodo, mu ghoi vaevane taeni!”
JOH 9:26 Agaira tara ghoi huatia so, “?Na hava te nea vanigho? ?Ivei te nea na kisuana na rorodomu?”
JOH 9:27 Agaia te ghoi bosatughu vania, “Inau tu bosa sokoa vanighau tua, mau mua liona na rongoviagu. ?E ghua ge au ghoi liona so na rongoviana? ?Au mua liona ge kau nina vaovarongo ghua?”
JOH 9:28 Ma gaira tara lavimamana mara ghaghua, “Ighoe tua nina vaovarongo, mi ghai eni ke nina vaovarongo Moses!
JOH 9:29 Ighai tai ghilala God te kokoe vania Moses, hauva mana tinoni eni, tai mua ghilala ivei te va butu mai!”
JOH 9:30 Na mane te ghoi bosatughu vanira, “Inau tu hare sughua! Au mua ghilala ivei te va butu mai, me va davorai na matagu!
JOH 9:31 Ighita ta ghilala God te mua rongovira tara tangohahi, ma gaia te rongovira rahei tara talumavaa mara taonighi na liona.
JOH 9:32 Tana vuivunina mai tua na maramana eni, a mua rongovia mua siki sakai ge ke davorai na matana ahei tara vahu rorodoa mai tua.
JOH 9:33 Na mane eni te va butu mai mughua ta God, ge ke tangomana na goniana na totobo te vagha eni.”
JOH 9:34 Agaira tara bosatughu vania, “Ighoe tara vahugho mo sule ghalagha tana palu, keri ge ko mua tabotabo ge ko taraighai!” Ma gaira tara soni horua tana Vale kokoeliulivuti ni Jew.
JOH 9:35 Tana bona Jesus te rongovighi na hava te kale, gaia te sodoa na tinoni ge huatia, “?O taluutunia ighoe na Dale Tinoni?”
JOH 9:36 Na mane te bosatughu, “Na Haba, ko bosa vaniu ahei agaia, ge ku taluutunia!”
JOH 9:37 Jesus te bosa vania, “Ighoe to vaevanea tua, ma gaia inau, tu kokoe vanigho itaeni.”
JOH 9:38 Na mane te bosa vania, “Lord, inau tu taluutunigho!” Ge tualaghi tuturu kikinima me holohabaa Jesus.
JOH 9:39 Ma Jesus te bosa, “Inau tu mai tana maramana eni ge ku dete, ge rahei tara rorodo kara righighilala na hava te utuni ta God, ma rahei tara bosa ge ra vaevane, kara rorodo.”
JOH 9:40 Na balu Pharisee tara ghaha kolua Jesus tara rongovia te bosa ge ra huatia, “?O ghanaghana ke, mi ghai ghua tai rorodo?”
JOH 9:41 Jesus te bosatughu vanira, “Ke vagha kau rorodo ke, me ke mua kaleghau na huhuru, ma tau bosa tau vaevane so ke, me hurukaleghau so na palu.”
JOH 10:1 Jesus te bosa, “Inau tu bosa utuni vanighau, na tinoni te sei haghe tana piludira rana sheep, me ke mua liu haghe tana mataula ni peo ke, gaia na tinoni gito mana labupolo.
JOH 10:2 Na pukuna na tinoni te liu haghe tana mataula ni peo, gaia na vatogha sheep.
JOH 10:3 Na tinoni righitaoni mataula te hangavia vania na mataula. Na lei sheep tara rongovia na mangana ge ra tumuria. Me holoi sopa ahadira, keri ge huli horura tana pilu.
JOH 10:4 Tana bona te taluhoru sokora, gaia te ghidevira mana lei sheep tara tumuria, na pukuna tara ghilala na talama ni mangana.
JOH 10:5 Gaira kara mua tumuria na tinoni keha, igeva kara samasania na pukuna tara mua rongovi ghilala na talama ni mangana.”
JOH 10:6 Jesus te bosa vanira na vavaghaha eni, ma gaira tara mua manahana na hava te ghanaghana iga.
JOH 10:7 Keri ge, Jesus te ghoi bosa vanira, “Inau tu bosa utuni vanighau, inau na matauladira na lei sheep.
JOH 10:8 Gaira udolu tara ide mai tagua ke, gaira rana lei tinoni gito mana labupolo, mana lei sheep tara mua rongovi taonira.
JOH 10:9 Eo, inau na mataula. Ahei tua ke rughu haghe mai tagua ke, inau ku volaa. Ma gaia ke haghe me ke horu me ke logho ghana vanga vagha na sheep.
JOH 10:10 Na tinoni gito te mai ge ke gito, me labu me haurake. Inau tu mai tua ge kau loghoa na vola, na vola te au vule vaa.
JOH 10:11 “Inau na puku ni vatogha sheep uto, tu lubatia na volagu vanira na lei sheep.
JOH 10:12 Na tinoni taba agaia te mua vatogha me mua loghoa na sheep. Tana bona, agaia te righia na kau asi te mai, te sanira na sheep me samasanira. Keri ge na kau asi te ghalatira me havukaghinira na sheep.
JOH 10:13 Na tinoni taba te sama keha na pukuna gaia te lutu taba vamua, ge mua nira vavaita na sheep.
JOH 10:14 “Inau na puku ni vatogha sheep uto. Te vagha na Mama te ghilalau inau, mi nau tu ghilala ghua na Mama, mete vagha ghua tu ghilalara nigua na lei sheep, ma gaira tara ghilalau ghua inau. Mi nau tu lubatia na volagu ge ku mate tughura.
JOH 10:16 Na balu sheep ghua iga tu loghora tara mua ghahara mua tana pilu eni. Ma gaira ghua ku lavihaghera mai. Gaira kara rongovia na mangagu, ge kara sakai vamua na ovu ta sakai na vatogha.
JOH 10:17 “Na Mama te doloviu inau na pukuna tu lubati tatavahalea ke lavikeha na volagu, keri ge ku ghoi vola olia ghua.
JOH 10:18 E taho ahei ke lavikeha na volagu itagua. Inau ku nia hevei taonia na liogu heghegu. Mi nau tu loghoa na maana ge ku nia hevei, mu loghoa ghua na maana ge ku laviolia. Aeni te vagha na Tamagu te vetenau nia ge ku nea.”
JOH 10:19 Na vuresubo tara ghoi hughuhughu na pukuna te bosai na bosa raini.
JOH 10:20 Me subo tadira tara ghaghua, “Na tidalo dika ilokana! Agaia te bule! ?Ivei tea ge au rongovia?”
JOH 10:21 Mana kehana ghua tara bosa, “Na tinoni te loghoa na tidalo dika ke mua tangomana na neana na bosa te vagha eni! ?Ke tangomana so na tidalo dika ge ke davorai na matadira na vure rorodo? Taho!”
JOH 10:22 Na bona ni bihi, mana savukolu ni vautoana na Valetabu tara va ghanaghana olia i Jerusalem.
JOH 10:23 Ma Jesus te sakutua kolili ta nina Buko Solomon ilokana na Valetabu.
JOH 10:24 Tana bona keri na vuresubo tara savukolu kililia mara huatia, “?Ivei tea, ge o neghai ge ai pitu daro ni bona? ?Ko bosa kaekalea vanighai mai na utuni, ighoe sughua na Christ?”
JOH 10:25 Ma Jesus te bosatughu vanira, “Inau tu bosa vanighau tua, mau mua taluutuniu. Na lei butuli tu gonighi ta nina maana Tamagu, tara bosa tateu inau.
JOH 10:26 Hauva mi ghau kau mua taluutuniu, na pukuna tau mua nigua na sheep.
JOH 10:27 Nigua na lei sheep tara rongovia na mangagu. Inau tu ghilalara ma gaira tara taoniu.
JOH 10:28 Mi nau tu vahera na vola kasila, ma kara mua ghoi mate ghua. Me taho tua hei ke mai sagu kehara itagua.
JOH 10:29 Na Tamagu te vaheu tua nigua na sheep, ma gaia te maana vulea siki sakai. Me taho ahei ke tangomana na sagu kehadira ta nina righitaoni na Mama.
JOH 10:30 Na Mama mi nau toro sakai vamua.”
JOH 10:31 Mana vuresubo tara ghoi rughi vatu ni petaana.
JOH 10:32 Ma Jesus te bosa vanira, “Inau tu gonighi te subo na totobo uto tana matamiu te vaheu mai na Tamagu ge ku gonighi. ?Mi vei tadira ini tau liona na petaagu nia?”
JOH 10:33 Agaira tara bosatughu, “Ai mua liona ge kai petagho na pukuna to gonighi na lei totobo uto mana pukuna to bosa tabo! Ighoe na tinoni vamua, hauva mo bosa ge ko God heghemu.”
JOH 10:34 Ma Jesus te bosatughu, “Tara gerea ta nimiu na vetena, ge God te bosa vanira na balu tinoni huhuli tadira nina vure, ‘Inau tu ghaghua, ‘Ighau ke na lei god.’”
JOH 10:35 Ighita ta ghilala na hava te bosa na gegere tabu te utuni haia, ma God te holora na vure kiri na lei god, na vure God te vahera tua nina rongorongo.
JOH 10:36 ?Na hava na pukuna ge bosa ke, mi nau tu bosa tabo na pukuna inau tu bosa ke, mi nau Dalena God? Mi nau ke, na Tamagu te viliu me niu vetena mai tana maramana.
JOH 10:37 Kau bei taluutuniu, ke vagha ku mua gonighi na lei totobo Tamagu te gonighi.
JOH 10:38 Ma ge inau tu gonighi so te vaghai ke, sakai vamua tau mua taluutuniu, ma kau taluutunia vaso na hava tu gonighi. Keri ge kau ghilala utoa na Tamagu itagua inau, mi nau ghua itatana na Tamagu.”
JOH 10:39 Ma gaira tara ghoi tabotabo ni lotiana so Jesus, ma gaia te tasua tana limadira me tona nina.
JOH 10:40 Keri ge Jesus te ghoi oli halavu tana betitina Jordan tana bona te vulitabu iga John, me ghaha iga.
JOH 10:41 Me subo na vure tara mai tatana mara ghaghua vania, “John te mua gonighi na butuli, mana lei totobo te bosa nia na tinoni eni te utuni.”
JOH 10:42 Me subo na vure ikakeri tara taluutunia Jesus.
JOH 11:1 Na mane na ahana Lazarus te vahaghi. Te ghahaa i Bethany kolura rana vaivinena, Mary ma Martha. (Mary vaghana eni te kovalaa na beti uruuru tana marevona Lord me aso mamahaa nia na vuvulu ni uluna.)
JOH 11:3 Rogaira tamahoghoni toro nia vetena na rongorongo vania Jesus moro ghaghua, “Lord, a kulamu to dolovia te vahaghi.”
JOH 11:4 Mi tana bona Jesus te rongovia, ge ghaghua, “Na vahaghi eni na mua sosokona nina na mate Lazarus. Ma eni te kale ge kara holohaba nia God, ma kara talumava ghua na Dalena God.”
JOH 11:5 Jesus te dolovira Martha, ma hoghona, Mary, ma Lazarus.
JOH 11:6 Hauva mana bona te saravia na rongorongona Lazarus te vahaghi, agaia te ghaha olia so erua na bongi.
JOH 11:7 Keri ge bosa vanira na vaovarongo, “Ighita ka ghoi oli Judea.”
JOH 11:8 Ma gaira na vaovarongo tara bosatughu vania, “?Tarai, e mua hau vaso na vure iga tara liona na petaamu, mo ghanaghana ge ka ghoi oli ga?”
JOH 11:9 Ma Jesus te bosa vanira, “Au ghilala, e hangavulu rua na bona ni aho te dani ilokana sakai na bongi udolu. Keri ge ahei ke oleole tana dani, ke mua sarikiba na pukuna te vaevane, na pukuna na mararana na maramana eni iga.
JOH 11:10 Ma gaia ke ole tana bongi ke, mi geva ke taitarikiti na pukuna te mua logho bulu.”
JOH 11:11 Jesus te bosa sokoa eni ge ghoi ghaghua, “A hoghoda Lazarus te maturu tua, mi nau ku tona ge ku va raraihia.”
JOH 11:12 Agaira na vaovarongo tara bosatughu, “Lord, ke vagha ke maturu ke, mi geva ke ghoi uto oli so.”
JOH 11:13 Jesus te ghilala Lazarus te mate tua, ma gaira tara ghanaghana ke me maturu nina vamua.
JOH 11:14 Kakeri ge Jesus te bosa kalea vanira, “Lazarus te mate tua.
JOH 11:15 Na pukuna ighau, inau tu nia togotogo tu mua ghahau itatana, keri ge kau taluutuniu. Mai ghita ka va righia.”
JOH 11:16 Ma Thomas, tara holoa nia na Baso, te bosa vanira rana vaovarongo, “Mai ghita udolu ka tumuria na Tarai, ge ka mate kolua.”
JOH 11:17 Tana bona te sara mai Jesus, e vati tua na bongi te padi tara tavughia Lazarus tana vatuluma ni beku.
JOH 11:18 Bethany te mua hauvia i Jerusalem, vaghaa sakai na togha lima hangalatu ni ghoto.
JOH 11:19 Me subo na tinoni ni Jerusalem tara mai righira Martha ma Mary, ge kara kokoe togholuvura tana mateana vavinedira.
JOH 11:20 Tana bona Martha te rongovia na maiana Jesus, gaia te rughuhoru me va sodoa, ma Mary te kabu so tana vale.
JOH 11:21 Ma Martha te bosa vania Jesus, “Lord, ke vagha ko ghahagho tua iani ke, na vavinegu ke mua mate!
JOH 11:22 Mi nau tu ghilala hughu itaeni, God ke lubatia vanigho na hava tua ko nongia itatana.”
JOH 11:23 Ma Jesus te bosa vania, “Na vavinemu ke ghoi vola oli so.”
JOH 11:24 Martha te bosatughu, “Inau tu ghilalaa gaia ke tughuru oli tana bongi sosoko.”
JOH 11:25 Ma Jesus te bosa vania, “Inau na tughuru oli mana vola. Ahei tua ke taluutuniu ke, ke vola, sakai vamua ke mate.
JOH 11:26 Ma hei tua te loghoa na vola maurihali me ke taluutuniu, ke mua ghoi mate tua. ?O taluutunia sughua eni?”
JOH 11:27 Ma Martha te ghaghua vania, “Eo Lord! Inau tu taluutunigho ighoe na Messiah, Dalena God! Ighoe agaia God te baubahu ge ke mai tana maramana.”
JOH 11:28 Mi murina Martha te bosa eni, agaia te pulohi tana vale, me va holokeha hoghona heghena, me bosa vania, “E mai tua na Tarai, me liona na righiamu.”
JOH 11:29 Tana bona Mary te rongovia eni, agaia te tapatughuru me mina me vaa righia.
JOH 11:30 Tana bona keri, Jesus te ghaha mua i paribebetena na komu, tana bona te sodoa iga Martha.
JOH 11:31 Na vure tara kabu kolua Mary tana vale, mara kokoe togholuvua, tara saritaonia tana bona tara righia te mina tapatughuru me rughuhoru. Gaira tara ghanaghana ke me va tangi tana vatuluma ni beku.
JOH 11:32 Ma Mary te sara me righia mua Jesus, agaia te tualaghi tuturu vania me ghaghua, “Lord, ke vagha ko ghahagho tua iani ke, na vavinegu ke mua mate!”
JOH 11:33 Mi tana bona Jesus te righia Mary te tangimate, me righira ghua na vure tara ghaha kolua tara tangi ngangaraha. Na kutuna Jesus te dikalio me kanoragha ngangata.
JOH 11:34 Ge huatira me ghaghua, “?Ivei tau tavughia?” Agaira tara bosatughu, “Lord, ko mai righia.”
JOH 11:35 Jesus te tangi.
JOH 11:36 Keri ge na vure tara righia ge ra bosa, “Ko righia, agaia te dolovi ngangataa.”
JOH 11:37 Hauva balu itadira tara bosa heghedira, “Agaia te kisu utoa na matana te rorodo. ?E ghua ge mua nea siki totobo me ke bei mate Lazarus?”
JOH 11:38 Ma gaia Jesus te ghoi vahaghitaili tana tarungana so, me tona tana tavughi, na vatuluma ni beku tara pata nia na vatu na mataulana.
JOH 11:39 Jesus te vetenara, “Kau lavikeha na vatu!” Ma Martha, na vavinena na tinoni te mate, te ghaghua, “Lord, e mabulu tua itaeni na pukuna e vati tua na bongi taeni te mate.”
JOH 11:40 Ma Jesus te bosa vania, “U bosa vanigho tua, ge toko taluutuniu ke, mi geva ko righia nina maana God.”
JOH 11:41 Ma gaira tara bokihi kehaa na vatu. Ma Jesus te rei dato ikokou me kokoeliulivuti, “Mama, inau tu holoutogho to rongovia nigua na kokoeliulivuti.
JOH 11:42 Inau tu ghilala to rongoviu haia, mu bosa ladaa itaeni, na pukuna na vure raini kara taluutuniu ighoe to niu vetena mai.”
JOH 11:43 Mi murina te bosa eni, Jesus te nia hoholo na manga sule me ghaghua, “Lazarus, ko tughuru dato mai.”
JOH 11:44 Ma gaia Lazarus te tughuru dato mai, na limana mana tuana te poroi so na tivi ni tavughi, mana tivi te virighia na uluna. Ma Jesus te bosa vanira, “Kau toghia, ma kau lubatia me ke tona.”
JOH 11:45 Me subo na vure tara mai kaoa Mary mara righia na hava te gonia Jesus, ge ra taluutunia.
JOH 11:46 Mana balu tadira tara pulohi tadira na Pharisee mara bosa vanira na hava te gonia Jesus.
JOH 11:47 Ma gaira rana Pharisee mana lei manesukaghi kamanagho tara talughoni kolura na Ovu ni Dete mara ghaghua, “?Na hava ka gonia? Na mane eni te gonighi subo na lei vaughilala butuli!
JOH 11:48 Ke vagha ka lubatia ge ke nia tona haliu na gehegehe eni ke, igeva na lei tinoni soko kara taluutunia. Mi geva na habadira na Rome kara tughuru ma kara dikalaa dida na Valetabu, mana kemada udolu tua!”
JOH 11:49 Ma sakai tadira na ahana Caiaphas, na puku ni sonisukaghi tana niulu keri, te bosa, “Sakai sughua na bulemiu ighau!
JOH 11:50 ?Au mua ghilala te uto vaa ge kau lubatia sakai na tinoni ke mate tughura na lei tinoni, vulea na kemada udolu kara mai dikalaa?”
JOH 11:51 E vagha te mua bosa eni taonia na liona heghena, mana pukuna gaia te puku ni sonisukaghi tana niulu keri, agaia te bosadilaa igeva ke mate Jesus tughura na vure Jew.
JOH 11:52 Ma mua gaira vanira na Jew, ma ge ke sonikolura ta sakai na ovu nina vure God tara havukaghi kolili.
JOH 11:53 E vuivuni tana bongi keri na habadira na Jew tara padapada ge kara matea Jesus.
JOH 11:54 Na pukuna keri, Jesus te mua ole tate tana bubulo i Judea, ma gaia te rughuhoru me tona tana komu lilighina na bona mamaha tara holoa nia Ephraim, mi kakeri te kabu kolura nina vaovarongo.
JOH 11:55 Na bona ni Gougonu ni Lovovule te dutu tua, me subo na vure tana lei bubuto talighu tara dato i Jerusalem mara va sasau marabu inaghona na gougonu eni.
JOH 11:56 Ma gaira tara kenea Jesus tana bona tara haghe tana Valetabu, mara sopa vei huahuati, “?Ivei tea, gaia ke mai tana gougonu eni pe ke taho?”
JOH 11:57 Mara bosa eni na pukuna gaira na lei manesukaghi kamanagho ma rana Pharisee tara nia hevei na bosa ge ahei ke ghilala ivei te ghaha Jesus, ke tughunia mughua tua, ge kara tangomana na lotiana.
JOH 12:1 Ra ono na bongi naghona na Gougonu ni Lovovule, Jesus te tona i Bethany, na komuna Lazarus, na tinoni te vola olia tana mate.
JOH 12:2 Ma gaira tara gonidila vania Jesus na vanga nulavi iga, ma Martha te hahanga ni goniana. Ma Lazarus sakai tadira tara sopou tana bela ni vanga kolua Jesus.
JOH 12:3 Ma Mary te lavia mai na beti uruuru, te dato ngangata na matena, mara gonia nia na puku ni ghaiuruuru. Mary te kovalaa tana tuana Jesus me aso mamahaa nia na vuvulu ni uluna. Na vulana na uruuruna na beti te vonughia na vale udolu.
JOH 12:4 Ma sakai tadira nina vaovarongo Jesus, na ahana Judas Iscariot, agaia igeva ke peroa, te ghaghua,
JOH 12:5 “?Ivei tea, ge mua nia sabiri na beti uruuru keri, me ke vahera na rongo tara bona, na pukuna na matena na beti uruuru te kaekagena na peluna na tinoni lutu ta sakai na niulu?”
JOH 12:6 E bosa eni na mua pukuna te nira ghaghua na lei tinoni bona, mana pukuna gaia na tinoni gito. Agaia te pangotia na kei ni rongo, ge ke tabe taonia na liona iga.
JOH 12:7 Ma Jesus te bosa vania, “Sania gaa! Mary te gonidilaa nina beti uruuru eni nia na bongi ni bekuagu.
JOH 12:8 Gaira na vure bona kara ghahara haia tamiu, mi nau ku mua ghahau haia tamiu.”
JOH 12:9 Me subo ngangata na vure tara rongovia Jesus te ghaha i Bethany, ma gaira tara vaa iga, na mua pukuna vamua Jesus, mana pukuna tara liona ghua na righiana Lazarus te vola olia tana mate a Jesus.
JOH 12:10 Keri ke agaira na lei manesukaghi kamanagho tara padapada ni labumateana ghua Lazarus,
JOH 12:11 na pukuna na ladana Lazarus e subo na Jew tara tughuru sanira gaira, mara taluutunia Jesus.
JOH 12:12 Te ghoi dani ghana mai, na vure subo tara savukolu mai tana Gougonu ni Lovovule, tara rongovia Jesus te mai dato i Jerusalem.
JOH 12:13 Keri ge ra tabei na ghaba ni niuniu, mara va righia Jesus, ge ra bosa ghaeghahe mara ghaghua, Holoutoa God! God ke vautoa gaia te mai tana ahana. God ke vautoa na vunaghi haba ni Israel!
JOH 12:14 Jesus te sodoa na dalei donkey, me sopou vuvungana, te vagha na Gegere Tabu te bosa tua,
JOH 12:15 Ighau na vure ni komu sule Jerusalem kau bei mataghu! Aeni nimiu na vunaghi haba te mai, te sopou i vuvungana na dalei donkey.
JOH 12:16 Lei nina vaovarongo tara mua ghilala kalea eni tana bona keri, mi tana bona vaho Jesus te dato tana rongoragha, ge ra ghanaghana olia na gegere tabu te bosa kalea nia, ma gaira tara nea vania te vagha eni.
JOH 12:17 Mana vure tara ghaha kolua Jesus mara vaevanea tana bona te holo horua Lazarus tana vatuluma ni beku, me vola olia tana mate, tara ladavaghinia na hava te kale.
JOH 12:18 Kakeri te vagha ge ra mai sodoa na vure, na pukuna tara rongovia Jesus te gonia na butuli eni.
JOH 12:19 Mana lei Pharisee tara bosa olioli heghedira mara ghaghua, “Ighita ka mua nia tangomana tua! Kau righia, na vure udolu tana maramana udolu tua tara taonia gaia!”
JOH 12:20 Na balu tinoni ni Greek tadira tara dato i Jerusalem ni va holohaba tana lokana na Gougonu ni Lovovule.
JOH 12:21 Agaira tara va righia Philip, na tinoni ni Bethsaida ni Galilee, mara bosa vania, “Aghe na haba, ai liona na righiana Jesus.”
JOH 12:22 Ma Philip te tona me va bosa vania Andrew, ma rogaira toro tona moro va bosa vania Jesus.
JOH 12:23 Ma Jesus te bosatughu vanira, “Na bona ni bongi te sara tua, ge na Dale Tinoni ke lavia na lada te sule.
JOH 12:24 Inau tu bosa utuni vanighau, na vuavua ni koni te sakai na vuavua vamua, sakai manaa kara subaa tana pari. Tana bona te mate tana pari ge ke vahui mai ke subo na vuavua.
JOH 12:25 Ahei tua ke pabea na volana tana maramana eni ke, agaia ke sivilaghinia. Ma hei tua ke nia sika na volana tana maramana eni ke, agaia ke tabea na vola kasila.
JOH 12:26 Ahei tua ke liona na lutu vaniagu ke, ma gaia ke taoniu mughua, keri ge a nigua na tinoni lutu ke ghaha ivei ku ghahau iga inau. Ma Tamagu ke talumava ahei te lutu vaniu.
JOH 12:27 “?Mi taeni na kutugu te gunaguna ngangata, mana hava ku nia kokoeliulivuti? ?Ge ku bosa, Tamagu, ko bei lubatia vaniu na bona ni vahaghitaili eni? Taho, mana pukuna gaia eni tu nia mai ge ku haghevia na bona ni vahaghitaili.
JOH 12:28 Keri ge, Tamagu, ko ladavaghinia na ahamu!” Mana talama ni manga te bosa mai kokou, “U ladavaghinia tua, mu ku ghoi ladavaghinia so.”
JOH 12:29 Mi tana bona na vure subo tara tughuru iga tara rongovia na talama ni manga, na balu tara bosa te viviha, mana balu tara ghaghua, “Na angel te kokoe vania!”
JOH 12:30 Ma Jesus te bosa vanira, “Na mua pukuna ge ke hangau inau ge mai na bosa eni, mana pukuna ge ke hangaghau ighau.
JOH 12:31 Mi taeni na bona ni deteana na vure tana maramana eni, mi taeni na vunaghi ni maramana eni, Satan, God ke lagavulea.
JOH 12:32 Mi tana bona kara taludatou inau tana ghai, igeva ku saurura mai na lei tinoni soko itagua.”
JOH 12:33 Na bosana eni te tughunitatea nina vahaghitaili tana mateana.
JOH 12:34 Na vure tara huatia, “Ighai tai ghilala so, adida na vetena te bosa vanighai ke, mana Messiah ke vola talau tua. ?Mi vei tea ge o bosa ke mana Dale Tinoni kara taludatoa mughua? ?Ma hei gaia na Dale Tinoni eni?”
JOH 12:35 Jesus te bosatughu vanira, “Ke daro ni bona pile so ke ghaha na marara itamiu. Kau tona haliu so tana halautumiu tana bona tau loghoa na marara, keri ge na pungi ke mua kuvihighau. Na pukuna ahei te sakutua tana pungi ke, te mua ghilala ivei te vaa.
JOH 12:36 Kau taluutunia na marara tana bona tau loghoa, keri ge kau tinoni ni marara.” I murina Jesus te bosa vanira eni, gaia te tona me polo vanira.
JOH 12:37 Sakai mana te gonighi na lei butuli raini tana matadira, e subo na vure tara mua taluutunia.
JOH 12:38 Keri ge na hava na prophet Isaiah te bosa idania te mai utuni, ?Lord God, ahei te taluutunia na rongorongo tai ladavaghinia? ?Mi ta hei na Lord God te tatea nina maana?
JOH 12:39 Te vagha keri ge ra nina tangomana na taluutuni, mana pukuna na prophet Isaiah idania te bosa ghua,
JOH 12:40 God te pungihighi na matadira, me ngasilighi na kutudira, keri ge na matadira ke mua vaevane mana tobadira ke mua ghilala, keri ge kara mua ririu mai tatana me ke volara.
JOH 12:41 Isaiah te bosa te vagha eni na pukuna God te ladavaghinia nina rongoragha Jesus.
JOH 12:42 Hauva, subo na habadira na Jew tara taluutunia Jesus, mana pukuna tara mataghunira na lei Pharisee, ge ra mua bosa tatea, na pukuna na lei Pharisee kara sonihorura gea tana Vale Kokoeliulivuti ni Jew.
JOH 12:43 Na habadira tara nea eni, na pukuna tara liodira vaa na talunagho ni tinoni, vulea na talunagho ta God.
JOH 12:44 Jesus te nia bosa na manga sule me ghaghua, “Ahei tua ke taluutuniu, te mua taluutuniu vamua inau, ma gaia ghua God, te niu vetena mai.
JOH 12:45 Ma hei tua te righiu ke, me righia ghua agaia te niu vetena mai.
JOH 12:46 Inau tu mai tana maramana eni te vaghaa na marara, keri ge agaira udolu tara taluutuniu kara mua ghahara tana pungi.
JOH 12:47 “Ke vagha hei ke rongovia nigua na rongorongo me ke mua taonia ke, mi nau ku mua detea. Inau tu mua mai ge ku detera rana vure tana maramana, mu ku mai volara.
JOH 12:48 Ahei tua ke niu sika me ke mua lavipangotia nigua na rongorongo, na lei bosa tu bosa tatei vanighau tua kara detea tana bongi sosoko!
JOH 12:49 Aeni ke te utuni, na pukuna inau tu mua kokoe ta nigua na maana heghegu, mana Mama te niu vetena inau, te bosa vaniu na hava tu nia kokoe.
JOH 12:50 Mi nau tu ghilala nina bosa ni vetena eni te nia hevei na vola kasila. Keri ge ku tughunitatei vamua na hava raini na Mama te bosai vaniu tua, ge ku tughunitatei.”
JOH 13:1 Te mua sara mua na savukolu ni Gougonu ni Lovovule, Jesus te ghilala na bona ni aho te dutu ni sara vania, ge ke sania na maramana eni, ge ke oli va righia na Tamana. Agaia te dolovira haia ra nina tinoni tara taonia tana maramana eni, me dolovira me sara tana sosoko.
JOH 13:2 Jesus ma nina lei vaovarongo tara vanga nulavi. Ma Satan te talua tua tana tobana Judas, na dalena Simon Iscariot, na ghanaghana ni peroana Jesus.
JOH 13:3 Jesus te ghilala, na Mama te vahea tua na maana vulei na lei totobo soko, me ghilala ghua agaia te butu mai ta God, me ke ghoi pulohi ta God.
JOH 13:4 Keri ge agaia te tapatughuru tana bela ni vanga, me toghia nina pupulu, me pipisia nia na ghobuna na tivi ni mangomango.
JOH 13:5 Keri ge kovala na pile beti tana popo, me saui na marevodira ra nina lei vaovarongo, me ghuduri mamahai nia na tivi ni mangomango.
JOH 13:6 Me mai ta Simon Peter, ge bosa vania Peter, “?Lord, ko saui ghua na marevogu?”
JOH 13:7 Jesus te bosatughu vania, “O mua ghilala mua itaeni na hava tu gonia, mi geva ko ghilala murina.”
JOH 13:8 Peter te bosa tate, “Taho, mua ghoi talana tua ge ko saui na tuagu!” Ma Jesus te bosatughu vania, “Ke vagha ku mua saui na marevomu ke, mo ko mua nigua vaovarongo tua.”
JOH 13:9 Ma Simon Peter te bosatughu vania, “Lord, ke vagha keri ke, ko bei saui vamua na marevogu, mo ko saui ghua na limagu mana ulugu!.”
JOH 13:10 Ma Jesus te bosa vania, “Ahei te siu tua ke, te marabu udolu tua. Ke vagha na marevona kara meto ke, me ke saui vamua. Mi ghau tau marabu tua, me mua ighau udolu.”
JOH 13:11 Ma Jesus te ghilala tua ahei ke peroa. Na pukuna keri ge bosa, “Mi ghau tau marabu tua, me mua ighau udolu.”
JOH 13:12 Mi murina Jesus te sau sokoi tua na tuadira, agaia te ghoi pupulu me oli tana malana tana bela ni vanga, ge huatira, “?Au ghilala so na hava tu gonia vanighau?
JOH 13:13 Ighau tau holou nia na Tarai mana Lord, me utuni na hava tau bosaa, na pukuna inau sughua gaia.
JOH 13:14 Inau, nimiu na Lord mana Tarai, tu saui na marevomiu. Ighau ghua kau sopa saui na marevomiu heghemiu.
JOH 13:15 Inau tu tatea vanighau tua na nilabu kau taonia, keri ge kau nea te vagha tu tatea vanighau tua.
JOH 13:16 Inau tu bosa utuni vanighau, na seka te mua haba vulea na vunaghina, mana tinoni hola rongorongo te mua haba vulea na tinoni te nia vetena.
JOH 13:17 Mi taeni tau manahana na utuni eni, ke vagha kau gehegehe taonia, God ke vautoghau!
JOH 13:18 “Inau tu mua bosai vanighau ighau udolu, na lei totobo raini. Inau tu ghilala udolura nigua rahei tu vilira tua. Mana gegere tabu ke mai utuni mughua te ghaghua, ‘Na mane te niu vanga koukolu te kanahaghiniu.’
JOH 13:19 Inau tu bosa vanighau taeni eni naghona ge ke kale, keri ge na bona ke kale, ge kau taluutuniu inau tua na Messiah.
JOH 13:20 Inau tu bosa utuni vanighau, ahei tua ke lavipangotia ahei tu nia vetena ke, ma gaia te lavipangotiu ghua inau. Ma hei tua ke lavipangotiu inau ke, ma gaia te lavipangotia ghua te niu vetena mai.”
JOH 13:21 Murina Jesus te bosa eni, gaia te gunaguna ngangata na kutuna, ge bosa tate, “Inau tu bosa utuni vanighau, sakai tamiu ke perou.”
JOH 13:22 Mana lei vaovarongo tara sopa vaevane heghedira, mara ghanaghana ruarua ahei tadira te kalea na bosana.
JOH 13:23 Ma sakai tadira na vaovarongo, gaia Jesus te dolovia, te sopou lilighina.
JOH 13:24 Ma Simon Peter te tongaghi vania me ghaghua, “Ko huatia, ahei te bosa.”
JOH 13:25 Mana vaovarongo keri te varava va tana luhuna Jesus, me huatia, “?Lord, ahei gaia?”
JOH 13:26 Jesus te bosa vania, “Inau ku lumia na pile berete tana popo mu ku vahea, agaia keri na tinoni.” Keri ge hola na pile berete, me lumia ge vahea Judas, na dalena Simon Iscariot.
JOH 13:27 Tana bona te ghania mua na berete Judas, Satan te haghevia tua. Ma Jesus te bosa vania Judas, “Ko minaa na hava ko gonia!”
JOH 13:28 E taho siki sakai tadira tara sopou tana bela ke ghilala ivei tea ge bosa vania.
JOH 13:29 Na pukuna Judas te righitaonia na kei ni rongo, na balu vaovarongo tara ghanaghana ke, ma Jesus te bosa vania ge ke vaa pelui na hava tara lioni tana gougonu pa kara vahera tara bona.
JOH 13:30 Mi murina Judas te ghania tua na berete, me rughuhoru me tona. Me bongi tua.
JOH 13:31 Mi murina Judas te rughuhoru, Jesus te bosa vanira, “Itaeni rana vure kara vaevanea na ladagu inau, na Dale Tinoni. Mi inau ghua ku tate vanira na ladana God.
JOH 13:32 Ma ge ku tate vanira na ladana God ke, ma God ghua ke tatea vanira na lei tinoni, na ladagu inau na Dale Tinoni. Ma gaia ke mina tua me ke talutatea.
JOH 13:33 “Ghau lei dalegu, ku ghahau pile bona vamua itamiu. Igeva kau keneu, ma kau mua sodou. Mu ku bosa vanighau taeni na hava tu bosa vanira tua na habadira na Jew, ‘Kau mua tangomana na vaa igaa ighau ivei ku vaa.’
JOH 13:34 Mi taeni inau tu talua vanighau na vetena vaolu, kau sopa veidolovi. Te vagha inau tu dolovighau tua, te manana ge kau kabu veidolovi.
JOH 13:35 Ke vagha kau sopa veidolovi ke, mi geva gaira udolu kara ghilala, ighau tau nigua na lei vaovarongo.”
JOH 13:36 Ma Simon Peter te huatia Jesus, “?Lord, ivei tua ko va ighoe?” Jesus te bosatughu vania, “Taeni ko mua tangomana na tumuriagu ivei ku vaa, mi murina vaho ge ko tumuriu.”
JOH 13:37 Ma Peter te ghoi huahuati so, “?Lord, ivei tea, ge ku mua tangomana na tumuriamu itaeni? Inau tu gonidila ge ku mate kolugho!”
JOH 13:38 Jesus te bosatughu vania, “?O gonidila ni mate koluagu sughua? Inau tu bosa utuni vanigho, inaghona na tangiana na kokoroko, igeva e tolu tua na bosamu to mua ghilalau inau.”
JOH 14:1 Jesus te bosa vanira nina vaovarongo, “Kau bei gunaguna na kutumiu. Kau varava ngasi ta God, ma kau varava ngasi ghua itagua.
JOH 14:2 E subo na voki tana valena Tamagu, mi nau ku tona ge ku gonidila vanighau na malamiu. Ku mua bosa vanighau eni, ke vagha ke mua ghaghua iga.
JOH 14:3 Mi tana bona ku gonidila sokoi tua ke, mi geva ku ghoi oli mai, mu ku lavighau va igaa, keri ge kau kabu kolu haia.
JOH 14:4 Ighau tau ghilala na halautuna na bona ku vaa iga.”
JOH 14:5 Thomas te bosa vania, “?Lord, ai mua ghilala ivei ko va, keri ke mi vei kai nea ge kai ghilala na halautu te va sara iga?”
JOH 14:6 Jesus te bosa vania, “Inau na halautu, na utuni, mana vola. E taho ahei ke va sara tana Mama, ke vagha ke mua taluutuniu.
JOH 14:7 Itaeni tau ghilalau tua ke, ma kau ghilala ghua na Tamagu. Me vuni taeni, ighau tau ghilala gaia, mau righia ghua tua.”
JOH 14:8 Ma Philip te bosa vania, “Lord, ko tatea vanighai na Mama, keri vamua te manamami.”
JOH 14:9 Jesus te bosatughu, “?Philip, e daro ni bona tua tu kabukolughau, hauva mo mua ghilalau mua? Ahei tua te vaevaneu inau ke, te vaevanea tua na Mama. ?Mi vei tea ge o bosa, ‘Ko tatea vanighai na Mama’?
JOH 14:10 ?To mua taluutuniu inau itatana Mama, mana Mama itagua inau? Na lei bosa tu kokoei vanighau te mua puku mai tagua inau, tara puku mai ta Tamagu. Gaia te ghaha tagua inau, ge lutui na lei lutuna.
JOH 14:11 Kau taluutuniu tana bona tu bosa inau itatana na Mama, mana Mama itagua inau. Ke taho ke, ma kau taluutuniu na pukuna na lei butuli tu gonighi.
JOH 14:12 Inau tu bosa utuni vanighau, ahei tua ke taluutuniu ke gonighi na lei gehegehe tu gonighi. Eo, ke gonighi na lei gehegehe te sule au vaa, na pukuna inau ku vaa kabukolua na Mama.
JOH 14:13 Mi nau ku nea na hava tua kau nongia tana ahagu, keri ge na Dale te ladavaghinia na Mama.
JOH 14:14 Eo, ge ta kau nongiu siki totobo tana ahagu, inau ku nea vanighau.
JOH 14:15 “Ke vagha kau doloviu ke, ma kau taonighi nigua na lei vetena.
JOH 14:16 Mi nau ku nongia na Mama, ma gaia ke vaheghau mai ghua sakai na Hahanga, ma gaia ke ghaha haia tamiu.
JOH 14:17 Agaia na Tarunga Tabu te tughunitatea nina utuni God. Rana vure tana maramana eni, tara mua taoniu, tara mua tangomana na lavipangotiana na Tarunga Tabu, na pukuna kara mua tangomana na righiana pana ghilalaana. Mi ghau tau ghilala, na pukuna te ghaha itamiu me ghaha lokamiu.
JOH 14:18 “Tana bona ku tona ke, ku mua sanighau vaghaa na gari matesasani, mi nau ku ghoi oli mai tamiu.
JOH 14:19 Tana pile bona na vure, tara mua nina vaovarongo tana maramana, kara mua vaevaneu. Mi ghau kau vaevaneu, na pukuna inau ku ghoi vola oli, mi ghau ghua kau vola.
JOH 14:20 Tana bona ku ghoi vola oli ghua tana mate, ighau kau ghilala inau ta Tamagu, mi ghau itagua inau, mi nau itamiu.
JOH 14:21 “Ahei tua ke lavipangotighi nigua na lei vetena me ke taonighi ke, agaia keri te doloviu. Ma Tamagu ke dolovia ahei tua te doloviu. Mi nau ku dolovia ghua, mu ku tateu heghegu vania.”
JOH 14:22 Ma Judas (te mua Judas Iscariot) te bosa vania, “?Lord, ivei tea ge ko tategho heghemu vanighai me taho na lei tinoni tana maramana?”
JOH 14:23 Jesus te bosatughu vania, “Ahei tua ke doloviu me ke taonia nigua na tarai. Na Tamagu ke dolovia, ma Tamagu mi nau koro mai tatana mo koro kabukolua agaia.
JOH 14:24 Ahei tua te mua doloviu, te mua taonia nigua na tarai. Mana tarai tau rongovia tua itagua te mua nigua inau, ma nina Tamagu te niu vetena mai.
JOH 14:25 “U bosa vanighau tua eni tana bona tu ghaha kolughau mua.
JOH 14:26 Geva na Tamagu ke nia vetena mai tana ahagu na Hahanga, na Tarunga Tabu, ke taraighau nia na lei totobo, me ke hangaghau ge kau ghanaghana olighi na lei totobo tu bosai vanighau tua.
JOH 14:27 “Tu talua vanighau na mabo, nigua na mabo heghegu tu vaheghau. Na mabo eni te mua vagha na mabo ge na maramana te nia hevei. Kau bei kanoragha ma kau dikalio, ma kau bei mataghu gea.
JOH 14:28 Ighau tau rongoviu tua tu bosa vanighau, ‘Inau tu sanighau, mu ku ghoi olivighau mai so.’ Ke vagha kau doloviu utuni ke, ma kau togotogo nimiu, ge ku va righia na Mama, na pukuna agaia te haba vuleu inau.
JOH 14:29 Inau tu bosa vanighau tua eni, taeni naghona ge ke kale, keri ke, mi tana bona ke kale ke, ge kau taluutuniu.
JOH 14:30 Inau ku mua tangomana na kokoe daro ni bona vanighau, na pukuna Satan, na vunaghina na maramana eni, te mai, hauva, agaia te mua logho maana pungisiu.
JOH 14:31 Inau ku nea na hava te liona na Tamagu ku nea, keri ge na vure tana maramana kara ghilala tua inau tu dolovia na Tamagu. “Kau mai, ka tona sania na bona eni.”
JOH 15:1 “Inau na puku ni alo ghania, ma Tamagu na mane te righitaoni leghai.
JOH 15:2 Agaia te pusi kehai na lei aloalo tara mua vangagha, me kuri talugoni na aloalo tara vangagha, ge kara vangagha au vule va.
JOH 15:3 Keri te vagha na aloalo, ighau tau nia marabu tua na tarai tu vaheghau.
JOH 15:4 Kau kabu vaukolu itagua, mi nau ku kabu vaukolu itamiu. Na aloalo ke mua tangomana na vangagha heghena, ke pasukolu mughua tana tinana. Te vagha ghua, ighau kau mua tangomana na vangagha kau kabu vaukolu mughua itagua.
JOH 15:5 “Inau na puku ni alo ghania, mi ghau na lei aloalo. Ahei tua ke kabu vaukolu itagua mi nau tatana, agaia ke vangagha uto, na pukuna kau mua tangomana siki totobo te uto vania God, kau sagauviu inau.
JOH 15:6 Ahei tua ke mua kabu vaukolu itagua, gaia te vagha na aloalo tara koso kehaa, me sasagha ge mate. Mana vure kara vahikolui ma kara kerei me ke ghani taghalaghinighi na lake.
JOH 15:7 Ke vagha kau kabu vaukolu itagua, ma nigua na lei bosa ke ghaha itamiu, kau nongia siki totobo kau liona ke, ma God ke vaheghau.
JOH 15:8 Tana bona kau vangagha au vule ke, kau tatei ge ighau tau nigua vaovarongo utuni. Mi ghau kau ladavaghiniana na Tamagu, tana bona kau gonighi te vagha raini.
JOH 15:9 “Inau tu dolovighau te vagha na Tamagu te doloviu inau. Kau taoniu so, ma kau kabu ta nigua na dolo.
JOH 15:10 Ke vagha kau taonighi nigua na lei vetena, ma kau ghahaghau ta nigua na dolo, te vagha inau tu taonighi nina lei vetena Tamagu mu ghahau ta nina dolo.
JOH 15:11 “Inau tu bosai vanighau tua raini, ge ke vonughighau nigua na togotogo, ma ge ke sule vaa nimiu na rivurivu.
JOH 15:12 Aeni nigua na vetena, kau sopa veidolovi, te vagha inau tu dolovighau,
JOH 15:13 Na puku ni dolo sule au va ke loghoa na tinoni vanira lei kulana, agaia ke lubatia vanira na volana.
JOH 15:14 Mi ghau kau kulagu ke vagha kau gonighi na hava tu vetena ghau nia.
JOH 15:15 Inau tu mua hologhau nia na lei ghairau, na pukuna na ghairau te mua ghilala na hava te gonia na vunaghina. Hauva mi nau tu hologhau nia na lei kulagu, na pukuna inau tu bosai vanighau tua na lei totobo tu rongovighi mai ta Tamagu.
JOH 15:16 Au mua viliu ighau, mi nau tu vilighau, mu vetenaghau ge kau tona ma kau vangagha uto, na vata ni vavanga ia ke ghaha haia. Mana Tamagu ke vaheghau na hava tua kau nongia tana ahagu.
JOH 15:17 Aeni tua gaia tu vetena ghau nia, kau sopa veidolovi.
JOH 15:18 “Ke vagha na vure tana maramana kara nighau sika ke, kau ghilala tara diki niu sika tua inau.
JOH 15:19 Ke vagha tau nina na maramana ke, mana vure ni maramana ke dolovighau te vagha nina baebase heghena. Hauvaa mi nau tu vilikehaghau tana maramana eni, ge au mua nina, keri te vagha ge nighau sika na vure tana maramana.
JOH 15:20 Kau ghanaghana olia na hava tu bosa vanighau tua, ‘E taho siki ghairau ke haba vulea na vunaghina.’ Ke vagha kara kanahaghiniu inau ke, kara kanahaghinighau ghua ighau. Ke vagha kara taonia nigua na tarai, kara taonia ghua nimiu.
JOH 15:21 Hauvaa, ma gaira kara gonighi vanighau na lei totobo raini, na pukuna ighau ke a nigua, mara mua ghilala ahei gaia te niu vetena mai.
JOH 15:22 Ma gaira kara mua huru kalera nia na palu, ke vagha ku mua mai bosa vanira inau. Me te vagha keri ke mara mua loghoa tua siki bosa ni hughu pungisiani na paludira.
JOH 15:23 Ahei tua te niu sika ke, te nia sika ghua Tamagu.
JOH 15:24 Ma gaira ke mua kalera na huruhuru ni palu ge tuku mua mai gonighi ghobudira na lei butuli te taho mua hei ke gonighi mai tua. Hauva mara righighi tua na hava tu gonighi, ma gaira tara nighai sika so Tamagu mi nau.
JOH 15:25 Hauva ma eni te kale sughua te vagha tara gerea tua ta didira na vetena, ‘Taho siki puku ni ghanaghana kara niu sika nia.’
JOH 15:26 “Na Hahanga ke mai, na Tarunga Tabu, agaia ke tughunitatea nina utuni God ke vaa butu mai tatana na Tamagu. Inau ku nia vetena vanighau mai tatana na Tamagu, ma gaia ke niu kokoe inau.
JOH 15:27 Mi ghau ghua kau niu kokoe inau na pukuna tau ghaha kolu mai tua tana vuivunina mai.”
JOH 16:1 “Inau tu bosa vanighau tua te vagha eni, keri ge ke bei luba sania gea nimiu na taluutuni.
JOH 16:2 Gaira kara ghuruhorughau tana lei vale kokoeliulivuti ni Jew, mi tana bongi ke mai ahei ke mateghau, gaia ke ghanaghana te nea eni ke, te lutu vania God.
JOH 16:3 Na lei tinoni kara nei na lei totobo ini vanighau, na pukuna tara mua ghilalau inau ma Tamagu.
JOH 16:4 Hauva mi nau tu bosa vanighau tua eni, ge na bona kara gonighi na lei totobo raini, kau ghanaghana inau tu bosa vanighau tua. Inau tu mua bosai vanighau na lei totobo mi tana vuivuni, na pukuna tu ghahau so mua itamiu.
JOH 16:5 “Mi taeni inau ku pulohi ta gaia te niu vetena mai, me taho ahei tamiu ke huatiu, ‘Ivei ku vaa.’
JOH 16:6 Mi taeni tau dikalio ngangata vamua, na pukuna inau tu bosa vanighau tua.
JOH 16:7 Hauva mi nau tu bosa utuni vanighau, e uto vanighau vaa ge ku tona keha, na pukuna ku mua tona ke, ma gaia na Tarunga Tabu ke mua mai tamiu ge ke hangaghau. Me vagha ku tona ke, mi nau ku nia vetena vanighau mai.
JOH 16:8 Mana bona ke mai ke, gaia ke dete kalera na lei tinoni tana maramana eni - agaira tara ghanaghana hahia na palu, mana kabu maemane, ma nina dete God.
JOH 16:9 Agaira tara mua ghanaghana kalea na hava na palu, na pukuna tara mua taluutuniu inau.
JOH 16:10 Agaira tara mua ghanaghana kalea na hava na kabu maemane, na pukuna inau ku tona va ta Tamagu, ma kau mua vaevaneu iga.
JOH 16:11 Ma gaira tara mua ghanaghana kalea na hava na dete, na pukuna God te dete kalea tua Satan, na vunaghina na maramana eni.
JOH 16:12 “E subo mua na hava ku bosai vanighau, mi taeni kau mua tangomana na ghanaghana vakodoani taeni.
JOH 16:13 Mi tana bona na Tarunga Tabu ke mai, agaia ke tughunitatea na hava te utuni vania God, me ke hangaghau ge kau manahana na utuni eni. Agaia ke mua kokoe ta nina maana heghena, ma gaia ke bosai vanighau na hava te rongovighi tua itagua, ma gaia ke nia kokoe me ke bosai vanighau na lei totobo te mua kale mua.
JOH 16:14 Agaia ke ladavaghiniu inau, na pukuna agaia ke lavighi na hava tu bosai inau me ke bosai vanighau.
JOH 16:15 Na lei totobo soko Tamagu te loghoi a nigua, keri te vagha ge u bosa, na Tarunga Tabu ke rongovighi na hava tu bosai, ge ke bosai vanighau.
JOH 16:16 “Lokana na pile bona, kau mua righiu. Mi lokana na pile bona murina ke, kau ghoi righiu.”
JOH 16:17 Na balu tadira nina vaovarongo tara huahuati heghedira, “?Na hava na ghanaghana eni? E bosa vanighita ke, mi lokana na pile bona ka mua righia, mi tana pile bona murina ka ghoi righia. Me bosa ghua ke, ‘Na pukuna inau ku vaa righia na Tamagu.’
JOH 16:18 ?Na hava na ghanaghana iga, ‘na pile bosa eni’? Ighai tai mua ghanaghana kalea na hava te bosai!”
JOH 16:19 Ma Jesus te ghilala tara liona na huatiana, keri ge bosa vanira, “?Ivei tea? ?Tau nia huahuati heghemiu na hava tu ghanaghana tana bona inau tu bosa, ‘Ilokana na pile bona ighau, kau mua righiu, mi tana pile bona murina, kau ghoi righiu?’
JOH 16:20 Inau tu bosa utuni vanighau, ighau kau tangi ma kau karukolobu, mana lei tinoni tana maramana tara mua taoniu ke togotogo na pukuna na hava ke kaleu. Ighau kau dikalio, mi geva nimiu na dikalio ke liliu ni togotogo.
JOH 16:21 Tana bona na vaivine te dutu ni vahuhu, agaia te dikalio na pukuna nina bongi ni vahaghitaili te mai tua. Hauva, tana bona te vahua na meomeo, agaia te nia ponolio na vahaghitaili, me togotogo na pukuna na meomeo te sivuragha tana maramana.
JOH 16:22 Keri te vagha vanighau ghua ighau. Itaeni tau dikalio, mi nau ku ghoi mai righighau so, mana tobamiu ke ghoi vonughia na togotogo. Me taho tua ahei ke tangomana ge ke lavikehaa itamiu na togotogo keri.
JOH 16:23 Mi tana bongi keri, kau mua nongiu siki totobo itagua. Inau tu bosa utuni vanighau, na Tamagu ke vaheghau mai na hava tua kau nongia gaia tana ahagu.
JOH 16:24 E vuivuni me sara taeni, tau mua nongia mua siki totobo tana ahagu. Kau nongia siki totobo itatana Tamagu, me ke heghau, keri ge nimiu na togotogo ke sule au vaa.
JOH 16:25 “Inau tu bosa vavaghahai vanighau na lei totobo raini. Mi tana bongi ke mai, ku mua bosa vavaghaha vanighau, mu ku bosa kaekalea vanighau na Mama.
JOH 16:26 Mi tana bona ke sara mai na bongi keri, ighau kau nongia tana ahagu. Me taho na pukuna ge inau ku nongia agaia vanighau,
JOH 16:27 na pukuna agaia heghena na Tamagu te dolovighau. Ma gaia te dolovighau na pukuna tau doloviu mau taluutuniu inau tu butu mai ta God.
JOH 16:28 Eo, inau tu butu mai tana Mama, mu mai tana maramana eni. Mi taeni inau ku sania na maramana eni, mu ku pulohi vaa righia na Mama.”
JOH 16:29 Ma nina vaovarongo tara bosa vania, “Itaeni to bosa maemane, mo mua bosa vavaghaha vanighai.
JOH 16:30 Mi ghai tai ghilala itaeni ighoe to manahani tua na lei totobo soko. Keri ge o mua liona hei ke ghoi huatigho, na pukuna ighoe to manahani tua nimami na ghanaghana soko. Na pukuna eni ighai tai taluutunigho ighoe to butu mai ta God.”
JOH 16:31 Ma Jesus te bosatughu vanira, “?Ivei tea, au taluutuni tua itaeni?
JOH 16:32 Na bona ke mai, mi taeni tua te sara tua, ighau udolu kau havukaghi kolili, sopa ghau tana sopa komumiu, mi nau kau sani leau heghegu. Hauva mi mua inau heghegu, na pukuna na Tamagu so itagua.
JOH 16:33 Inau tu bosa vanighau eni, ge kau loghoa na mabo ni sakai sonikolu itagua. Mi ani tana maramana eni, kau sodoi ke subo na vahaghitaili. Kau tughuru ngasi! Inau tu laga vulea tua na maramana!”
JOH 17:1 Murina Jesus te bosa sokoa eni, agaia te rei dato i kokou me ghaghua, “Mama, na bongi te sara mai tua. Ko ladavaghiniu inau, na Dalemu, mi nau ku ladavaghini oligho ghua ighoe.
JOH 17:2 Ighoe to vaheu tua na maana vuvungadira na lei tinoni soko, keri ge inau ku vahera na vola maurihali rahei to vaheu tua.
JOH 17:3 Ma eni na vola maurihali, na ghilalaamu ighoe, asakai na God utuni sughua vamua, mana ghilalaagu Jesus Christ, to niu vetena mai.
JOH 17:4 Inau tu ladavaghinigho tua tana maramana mu ghoi sokoa tua na lutu to vaheu mai ge ku lutua.
JOH 17:5 Tamagu, ko ladavaghiniu tana matamu taeni, na lada te vagha toro loghoa inaghona na goniana na maramana.
JOH 17:6 “Inau tu ladavaghinigho vanira tua rahei to vaheu mai tana maramana eni. Agaira ke ra nimua na vure, to vaheu mai, ma gaira tara kabu taonia nimua na bosa.
JOH 17:7 Mi taeni agaira tara ghilala na lei totobo udolu to vaheu, te butu mai tamua.
JOH 17:8 Inau tu tarai sokora nia nimua na rongorongo to vaheu, ma gaira tara lavipangotia. Agaira tara ghilala te utuni inau tu butu mai tamua, mara taluutunia ghua to niu vetena mai.
JOH 17:9 “Inau tu kokoeliulivutira. Mi nau tu mua kokoeliulivutira na vure tana maramana, ma gaira vamua to vaheu mai, na pukuna gaira ra nimua.
JOH 17:10 Na lei tinoni tu loghora ke, ra nimua, mana lei tinoni to loghoi ighoe ke ra nigua, ma gaira tara tatea nigua na lada.
JOH 17:11 Mi taeni inau tu dutu ni sania tua na maramana, mi nau ku mai righigho, ma gaira kara ghahara mua so tana maramana. Mama to tabu, ko pilupungisira nia na maana ni ahamu, na aha to vaheu, keri ge kara sakai sonikolu te vagha ighoe mi nau toro sakai vamua.
JOH 17:12 Tana bona tu ghahau kolura, inau tu pilu pungisira nia na maana ni ahamu, na aha to vaheu. Inau tu righitaonira, me mua sivi siki sakai tadira, sakai vamua na tinoni te manana sughua ge ke sivi, keri ge na Gegere Tabu ke kale utuni.
JOH 17:13 “Mi taeni inau tu dutu ni mai righigho, mu bosai na lei totobo raini tana bona tu ghahau mua kolura tana maramana, keri ge kara loghoa nigua na togotogo tana tobadira ke au vule vaa.
JOH 17:14 Inau tu taraira nia nimua na rongorongo, mana lei vure tana maramana tara nira sika, na pukuna tara mua taonighi na lei nilabu dika ni maramana, te vagha ghua inau tu mua taonighi.
JOH 17:15 Inau tu mua nongigho ge ko hola kehara tana maramana, mu nongigho ge ko pilupungisira ta Satan.
JOH 17:16 Te vagha inau tu mua nina na maramana, agaira ghua tara mua nina na maramana.
JOH 17:17 Na bosamu te utuni, keri ge ko vamarabura ra nimua tana utuni.
JOH 17:18 Te vagha inau to niu vetena mai tana maramana, inau tu nira vetena gatu.
JOH 17:19 Inau tu vahegho na volagu udolu ge ku hangara, keri ge gaira ghua kara vahegho utuni na voladira.
JOH 17:20 “Inau tu mua kokoeliulivutira vamua gaira na vaovarongo, ma gaira ghua arahei soko kara taluutuniu, na pukuna didira na rongorongo.
JOH 17:21 Inau tu kokoeliulivutira ge gaira udolu kara sakai vamua. Mama, te vagha ighoe itagua inau, mi nau itamua ighoe, ko nera ge kara sakai sonikolu itatada, ge rana vure tana maramana kara taluutuni ighoe to niu vetena mai.
JOH 17:22 Inau tu vahera na vata ni lada to vaheu, keri ge kara sakai vamua, te vagha ighoe mi nau toro sakaisonikolu.
JOH 17:23 Inau itadira mi ghoe itagua inau, ge kara puku ni sakai sonikolu itatada. Na pukuna keri ge na vure tana maramana kara ghilala to niu vetena mai, mo to dolovira te vagha to doloviu inau.
JOH 17:24 “Mama, inau tu liodira gaira to vaheu, ge kara kabu kolu itagua ivei ku ghahau inau, keri ge kara righia dida na ladagu. To vaheu, na pukuna ighoe to doloviu tua inaghona na goniana na maramana.
JOH 17:25 Mama puku ni uto, na vure tana maramana tara mua ghilalagho. Mi nau tu ghilalagho, ma gaira raini tara taoniu tara ghilala to niu vetena mai.
JOH 17:26 Inau tu taraira ge ra ghilalagho, mi nau ku tona haliu so na neana te vagha, keri ge na dolo to loghoa vaniu ke ghaha itadira, mi nau ghua itadira.”
JOH 18:1 Me bosa sokoi vasoo, Jesus kolura nina vaovarongo, tara sogha halavu i levu tana boboko, tara holoa nia “Kidron”. Na hughuru ni olive iga tana bona eni, ma tara haghe ilokana.
JOH 18:2 Ma Judas, na mane te peroa Jesus, te ghilala na bona eni, na pukuna te subo na bona, Jesus ma nina vaovarongo tara vaukolu iga.
JOH 18:3 Na lei manesukaghi kamanagho mana lei Pharisee tara talana vania tua Judas sakai na ovu ni malaghai ni Rome mana balu malaghai tara righitaoni tana Valetabu, ge kara udukolua. Tara holai na lei totobo ni gehemate, mana lei bulu, mara tona tana hughuru ni olive keri.
JOH 18:4 Jesus te ghilala dilai tua na hava geva ke kalea. Ge tughuru tate vanira, me huatira, “?Ahei tau kenea?”
JOH 18:5 Mana ovu tara bosa tughu, “Jesus ni Nazareth.” Jesus te bosa vanira, “Inau gaia”. Tana bona eni, Judas, na mane te peroa, te tughuru kolura rana malaghai.
JOH 18:6 Mi tana bona Jesus te bosa vanira, “Inau gaia,” gaira udolu tara hugha oli mara tumu horu tana pari.
JOH 18:7 Ge ghoi huatira ghua, “?Ahei tau kenea?” Ma gaira tara bosa oli, “Jesus ni Nazareth.”
JOH 18:8 Ma Jesus te bosa vanira, “Inau tu bosa sokoi vanighau tua, ‘Inau gaia.’ Mana pukuna inau vamua tau liogu ke, sanira nigua na vaovarongo raeni, ge kara tona keha.”
JOH 18:9 Jesus te bosa vagha eni, ge ke kale sughua na hava te bosa tua tana bona te ghaghua, “Mama, tu mua ghoi sivilaghinia tua a siki sakai tadira nigua na vaovarongo to vaheu.”
JOH 18:10 Ma Simon Peter te holaa nina isi, me kamo kehaa na kuli madolona a Malchus, anina seka na puku ni sonisukaghi.
JOH 18:11 Ma Jesus te bosa vania Peter, “Ko talu olia nimua na isi tana malana. Inau ku vahaghitaili mughua tana lei totobo udolu na Tamagu te vaheu mai.”
JOH 18:12 Keri ge, rana ovu ni malaghai ni Rome, ma gaia te habadira, mana malaghai tara righitaoni tana Valetabu, tara lotia ge ra pitia Jesus,
JOH 18:13 ma kara diki hola vaa ta Annas, na vungona na puku ni sonisukaghi tana niulu eni, a Caiaphas.
JOH 18:14 Agaia Caiaphas te bosa vanira rana habadira na lei Jew me ghaghua, “Te uto vaa ge sakai na tinoni te mate tughura na vure subo.”
JOH 18:15 Simon Peter mana sakai ghua na vaovarongo toro tumuria Jesus. Na pukuna na vaovarongo ghua te kulana na puku ni sonisukaghi ke, mara talana ge ke haghe tana ghaghata ni valena na puku ni sonisukaghi kolua Jesus.
JOH 18:16 Ma Peter te tughuru i pari bebetena na mataula ni haghe. Na vaovarongo te ghoi haghe mai te kokoe vania na vaivine te righitaonia na mataula, ge ke lavihaghea Peter.
JOH 18:17 Tana bona toro haghe na vaivine te huatia Peter, “?To sakai tadira nina vaovarongo Jesus Ighoe?” Ma Peter te bosatughu me ghaghua, “Taho inau!”
JOH 18:18 Na bongi eni te bihi. Na pukuna keri na lei ghairau ilokana na vale eni mana lei malaghai tara righitaoni tana Valetabu tara kerua na lake ni gougovu, mara tughuru kililia tara madiru. Ma Peter te tughuru kolura me madiru nina.
JOH 18:19 Annas, na puku ni sonisukaghi nagho te huatia nia Jesus nina lei vaovarongo mana hava te taraira nia.
JOH 18:20 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Na hava tu nia tarai ke, tu tarai tana matana na vure, mu mua bosa poloa siki totobo, na pukuna inau tu tarai lokani na lei vale kokoeliulivuti ni Jew mi tana Valetabu, tara vaukolu udolu iga dida na vure subo.
JOH 18:21 ?E ghua ge o huatiu inau? Ko huatira arahei tara rongoviu. Gaira tara ghilalaa tua na hava tu bosaa.”
JOH 18:22 Tana bona Jesus te bosai raini, sakai tadira na malaghai tara righitaoni tana Valetabu te tapoa me ghaghua, “Ivei tea ge o bosa tughu vania na puku ni sonisukaghi te vagha keri!”
JOH 18:23 Ma Jesus te bosa tughu vania me ghaghua, “?Ke vagha ku bosa siki totobo te hahi ke, ko bosa tatei vanighita na hava na totobo ia? ?Hauvaa, me ke utuni na hava tu bosa ke, ivei tea ge o tapou?”
JOH 18:24 Keri, ma Annas te vetena Jesus va ta Caiaphas, na puku ni sonisukaghi. Jesus, tara pitia so.
JOH 18:25 Mi tana bona Peter te tughuru so me madiru nina, na balu te bosa vanira me ghaghua, “?To sakai tadira nina vaovarongo Jesus, ighoe?” Peter te ghoi nia hughu me ghaghua, “Taho, e mua inau!”
JOH 18:26 Ma sakai tadira nina lei seka na puku ni sonisukaghi, na kulana na tinoni a Peter te kurisia na kulina, agaia te huatia, “?Ivei tea, u righigho tua kolua Jesus tana hughuru ni olive, pe taho?”
JOH 18:27 Ma Peter te ghoi nia hughu so me ghaghua, “Taho!” E mua hau vasoo me tangi na kokoroko.
JOH 18:28 Tana roropo ghana, rana habadira na Jew tara lavikehaa Jesus tana valena Caiaphas, mara nia tona tana vale vatu ngasi vania na haba ni Rome, na ahana Pilate. Gaira tara hurua tara mua haghe ilokana na vale eni, na pukuna tara liona ge kara marabu, keri ge kara ghania na vangakolu ilokana na Gougonu ni Lovovule.
JOH 18:29 Ma Pilate te rughu horu me mai tadira me huatira, “?Na hava na hahi ia tau hurua nia na mane eni?”
JOH 18:30 Agaira tara bosa tughu, “Kai mua lavia mai vanigho na mane eni ma ge ke mua gonia siki totobo te dika.”
JOH 18:31 Ma Pilate te bosa vanira, “Keri ke, kau hola kehaa ma kau detea heghemiu taonia nia nimiu na vetena.” Gaira tara bosa tughu, “Ighau na lei vure ni Rome, tau mua lubatighai ge kai dete matea na tinoni.”
JOH 18:32 Aeni te vagha ge ke kale na lei bosana Jesus te bosai nia na vata ni mate vaghana ke kale.
JOH 18:33 Ma Pilate te ghoi haghe oli iloka ni valena, me holoa Jesus ge ke mai itatana. Ma Pilate te huatia me ghaghua, “?Ighoe na vunaghi habadira rana Jew?”
JOH 18:34 Ma Jesus te bosa vania, “?A nimua na huahuati heghemu eni, pana balu tara bosau nia vanigho?”
JOH 18:35 Ma Pilate te bosa tughu vania, “?Inau ghua, na Jew? Taho! Gaira rana kulamu vure heghemu, maia didira na lei manesukaghi kamanagho tara holagho vaniu mai. ?Na hava to gonia ge ra liona na mateamu?”
JOH 18:36 Jesus te bosa vanira me ghaghua, “Nigua na kinakabu te mua nina na maramana eni. Ke vagha nigua na kinakabu te nina na maramana eni ke, ma gaira nigua na ovu kara veilalabui tua tana bona na vunaghidira rana Jew tara lotiu. Hauva, nigua na kinakabu te mua nina na maramana eni.”
JOH 18:37 Ma Pilate te ghoi bosa vania, “?Mi ghoe na vunaghi haba?” Ma Jesus te bosa tughu, “Ighoe to bosau inau tu vunaghi haba. Inau tara vahu mai tana maramana ge ku talutatea na utuni. Ma gaira soko tara dolovia na utuni tara rongoviu.”
JOH 18:38 Pilate te ghaghua, “Ma na hava na utuni.” Keri ge ghoi horu ghua i pari tadira na vure Jew, me bosa vanira, “U mua sodoa siki hahi itatana, ku hurua nia.
JOH 18:39 Hauva, sopa niulu ke, inau tu lubatia vanighau haia sakai na tinoni pipiti tana Gougonu ni Lovovule. ?Au liona ge ku lubatia vanighau na vunaghi haba didira na Jew?”
JOH 18:40 Agaira na vure subo tara bosatughu nia na manga te sule mara ghaghua, “Taho, a mua gaia! A Barabbas tai liona.” Barabbas ke, na labupolo.
JOH 19:1 Ma Pilate te vetenara ra nina malaghai ge kara lavia tonaa Jesus, ma kara ramusia.
JOH 19:2 Gaira rana malaghai tara polia na pitiulu ni karukaili mara talua tana uluna Jesus. Mara pupulua nia na pupulu ni vunaghi haba te boibongi.
JOH 19:3 Ma gaira tara mai tatana, mara batobatoa, “Kai holohabagho ighoe, na vunaghi haba didira na Jew.” Mara labua nia na limadira.
JOH 19:4 Pilate te ghoi horu so ipari tadira na vure me bosa vanira me ghaghua, “Inau ku hola horua vanighau mai gaia, keri ge kau ghilala manahana utoa, tu mua sodoa siki totobo ke goni hahia.”
JOH 19:5 Keri ge ra lavi horua mai Jesus, te hungia na pitiulu ni karukaili mana pupulu daro ni vunaghi haba. Ma Pilate te bosa vanira me ghaghua, “Kau righia! Gaia eni na mane!”
JOH 19:6 Tana bona na lei manesukaghi kamanagho mana lei malaghai tara righitaonia na Valetabu tara righia Jesus, ge ra ghaeghahe mara ghaghua, “Patokia! Patokia!” Ma Pilate te bosa tughu me ghaghua, “Kau lavia ma kau patokia ighau heghemiu, na pukuna tu mua sodoa siki hahi itatana tau hurua nia.”
JOH 19:7 Na lei mane nagho ni Jew tara bosa tughu vania mara ghaghua, “Taonia nimami na vetena ke, e manana ge kai matea mughua na tinoni eni, na pukuna te vatua heghena nia, agaia na Dalena God.”
JOH 19:8 Mi tana bona Pilate te rongovia eni ke, ge mataghu sule va ghua.
JOH 19:9 Ma gaia te ghoi haghe so tana valena me huatia Jesus, “?Ivei to vaa butu mai?” Hauvaa Jesus te mua bosa tughu vania.
JOH 19:10 Ma Pilate te bosaa, “?Ivei tea, ge o mua kokoe tughu vaniu? ?Ivei tea, o mua ghilala inau tu loghoa na maana ge ku lubatigho puku patokigho?”
JOH 19:11 Ma Jesus te bosa tughu vania, “Ighoe to loghoa na maana vuvungagu, na pukuna God te vahegho mai. Keri ge gaia te lubatiu mai vanigho, gaia te palugha haba vaa ighoe.”
JOH 19:12 Na pukuna eni Pilate te haga lubatia Jesus. Hauva gaira rana huhuli tadira rana Jew tara ghaeghahe, “Ge toko lubati tatavahalea ke, ighoe to mua kulana na Vunaghi Haba ni Rome! Na pukuna, ahei ke talua heghena ge ke vunaghi haba ke, agaia te hughua na Vunaghi Haba ni Rome.”
JOH 19:13 Tana bona Pilate te rongovighi na lei bosa raini, agaia te vetena nina malaghai ge kara lavi horua mai Jesus. Keri ge sopou tana malei sopou ni dete tara holoa nia “na Titili.” Tana leu ni Jew, tara holoa nia “Gabbatha.”
JOH 19:14 Te dutu ni danikama tua tana bongi ni gonidilaana inaghona na Gougonu ni Lovovule. Ma Pilate te bosa vanira na vure, “Aeni a nimiu na vunaghi haba.”
JOH 19:15 Ma gaira tara ghaeghahe oli vania mara ghaghua, “Labumatea! Labumatea! Patokia!” Ma Pilate te huatira, “?Ivei tea, au liogu ku patokia nimiu na vunaghi haba?” Rana lei manesukaghi kamanagho tara bosatughu vania, “E taho ghua ahei nimami na vunaghi haba, na Vunaghi Haba ni Rome vamua!”
JOH 19:16 Keri ge a Pilate te lubatia Jesus vanira nina malaghai, ge kara va patokia. Ma gaira tara hola kehaa Jesus.
JOH 19:17 Ma Jesus te hola na ghaivavalana me tona tana bona tara holoa nia “na Savu ni ulu.” (Tana leu ni Jew tara holoa nia, “Golgotha.”)
JOH 19:18 Mi kakeri tara patokia Jesus. Ma gaira tara patokira ghua erua na tinoni, sakai tana madolona ma sakai tana maulina, ma Jesus ighobudira.
JOH 19:19 Ma Pilate te gerea na tughunitate mara talua tana ghaivavalana Jesus. Te ghaghua, “Jesus ni Nazareth, na vunaghi habadira na vure Jew.”
JOH 19:20 Mana gegere eni tara gerea tana leu ni Jew, mi tana leu ni Rome mana leu ni Greek. E subo na vure tara idumia, na pukuna na bona tara patokia iga Jesus te mua sagauvia na komu sule Jerusalem.
JOH 19:21 Mana lei manesukaghi kamanagho tara bosa vania Pilate mara ghaghua, “Ko tughua na gegere eni! Mo ko bei gerea ‘Na vunaghi habadira na vure Jew,’ ko gerea vaso, ‘Gaia te bosaa, inau na vunaghi habadira na vure Jew.’”
JOH 19:22 Ma Pilate te bosa tughu, “Na hava tu gerea, tu gerea tua.”
JOH 19:23 Murina na lei malaghai tara patokia tua Jesus, agaira tara lavighi nina tivi, mara tuvalighi ighobudira heghedira, mara tuvalighi iga e vati na tunuva, sakai na tunuva vanira sopa malaghai. Mara hola ghua nina pupulu tara vauhi udolua vamua, te taho na paupaguhana.
JOH 19:24 Na lei malaghai tara padapada mara ghaghua, “Ka bei rosia gea, mai ghita ka sonia na dice, ma ka righia ahei tatada ke holai.” Aeni te kale ge ke mai utuni na gegere tabu te bosadilaa, “Ara tuvalighi lei nigua na tivi ighobudira heghedira, mara sonia na dice ta nigua na pupulu.” Ma eni tara nei na lei malaghai.
JOH 19:25 I Lilighina na ghaivavala Jesus, tara tughuru na tinana, ma hoghona tinana, kolua Mary tauna Clopas, ma Mary Magdalene.
JOH 19:26 Mi tana bona Jesus te righia na tinana mana na vaovarongo te dolovia ke, toro tughuru igaa, ge bosa vania tinana, “Tinagu, aeni na dalemu.”
JOH 19:27 Keri ge bosa vania na vaovarongo keri me ghaghua, “Aeni na tinamu.” Vuivuni kakeri na vaovarongo te lavia vaa tana valena, me righitaonia.
JOH 19:28 Ma Jesus te ghilala te goni sokoi tua nina lei lutu udolu tana maramana, vaho ge ke kalea ghua na hava na gegere tabu te bosa, ge ghaghua, “Inau tu haga inu.”
JOH 19:29 Na popo iga, te vonughia na wine mali, ma gaira tara lumia na loilosi tana wine, mara pitia tana otona na ghai, tara holoa nia hyssop. Ge ra hau datoa vaa tana ghiduna.
JOH 19:30 Ma Jesus te inuvia, ge bosa, “E soko tua!” Me malu horua na uluna, ge ke mate.
JOH 19:31 Na dani eni ke, na dani ni gonidilaa, iropo ghana ke kale iga na Sabbath te tabu ngangata na pukuna te kale tana Gougonu ni Lovovule. Na pukuna keri, na lei habadira rana Jew tara mua liona ge na hulidira rahei tara patokia ke sasarau tana lei ghaivavala. Keri ke gaira tara nongia Pilate ge rana malaghai kara va gotighi na tuadira tara patokira ge kara mina mate. Vaho ge na hulidira kara huihorura tana ghaivavala.
JOH 19:32 Ma gaira rana malaghai tara tona, mara gotighi na tuadira, erua na mane tara patoki kolua nia Jesus.
JOH 19:33 Hauva, mara mai va ta Jesus ka, mara righia te mate tua, mara mua gotighi na tuana.
JOH 19:34 Sakai tadira na malaghai te tutukua na kikisina nia na tinabe, mana ghabu mana beti te mina tave horu mai.
JOH 19:35 Agaia na tinoni te righia na totobo eni te kale, te bosa tatei, ma nina bosa te utuni sughua. Agaia te tughunitatei, ge kau taluutuni ghua.
JOH 19:36 Aeni te kale, ge ke utuni sughua na gegere tabu te ghaghua, “E taho sakai tadira na lei hulina kara tagotia.”
JOH 19:37 Ma sakai ghua na gegere tabu te ghaghua, “Gaira tara vaevanea agaia tara tutukua.”
JOH 19:38 Murina eni, a Joseph ni Arimathea, te nongia Pilate ge ke talana vania me ke hui horua na hulina Jesus. Joseph nina vaovarongo popolo Jesus, na pukuna te mataghunira rana huhuli ni Jew. Me talana vania tua Pilate, keri ge tona Joseph, me hui horua, ge lavikeha.
JOH 19:39 Ma Nicodemus, na mane te diki vaa righia tua Jesus tana bongi, te tona kolua Joseph. Gaia te lavighi mai te manana e tolu hangavulu tolu na mavani na ghaiuruuru tara gonighi nia erua na ghai, na ahadira na myrrh mana aloes.
JOH 19:40 Rogaira toro lavia na hulina Jesus, moro vulia nia na ghaiuruuru, moro sausaghu kolua na tivi pura. Aeni te taonia na nilabudira rana Jew tana bona ni tavughiana.
JOH 19:41 Na leghai lilighina na bona tara matea igaa Jesus, mi lokana te ghaha na vatuluma ni beku vaolu, tara mua tavughia mua igaa siki tinoni.
JOH 19:42 Keri ka, mana pukuna gaia eni na bongi ni gonidila vania na Sabbath, mana na vatuluma ni beku te dutu ghua, gaira toro talua na hulina Jesus iga.
JOH 20:1 Te labota puipungi mua tana Sade roropo, ma Mary Magdalene te tona tana vatuluma ni beku, me righia na vatu tara lavi kehaa tua tana mataula.
JOH 20:2 Ge sama oli, me sodoa Peter ma gaia na vaovarongo Jesus te dolovia, ge bosa vanira, “Ara hola keha tua na hulina Jesus tana vatuluma ni beku, mai mua ghilala ivei tara va talua!”
JOH 20:3 Keri ge a Peter ma gaia na vaovarongo toro tona vaa tana vatuluma ni beku ge koro righia.
JOH 20:4 Ma rogaira toro sama alaala, mana vaovarongo te sama vulea Peter, me diki sara.
JOH 20:5 Ge taoraghi me vaevane haghe, me righia na tivi pura te daro mana sausaghu te pipili iga, hauvaa me mua haghe.
JOH 20:6 Me sara tua Peter me haghe tana vatuluma. Gaia te vaevanea na tivi pura te daro mana sausaghu te pipili iga,
JOH 20:7 mana tivi te poroa na uluna Jesus. Aeni te mua pipili kolua na tivi te sausaghu, ra lokua mara talua heghena.
JOH 20:8 Mana vaovarongo te diki sara tana vatuluma ni beku ke, agaia te haghe ghua, me vaevane, me taluutuni.
JOH 20:9 Tana bona eni, gaira tara mua manahana na gegere tabu te bosa tua, Jesus ke tughuru oli mughua tana mate.
JOH 20:10 Ma rogaira toro pulohi tana valedira.
JOH 20:11 Mary te tughuru i paribebetena na vatuluma ni beku me tangimate. Mi tana bona te tangi so, ge taoraghi me vaevane haghe.
JOH 20:12 Ma gaia te vaevanera erua na angel toro nia pupulu na tivi pura iga. Moro sopou tana malana na hulina Jesus, sakai tana uluna ma sakai tana tuana.
JOH 20:13 Rogaira toro huatia, “?Vaivine, e ghua ge o tangimate?” Mary te bosatughu vanira, “Na pukuna tara lavikehaa na hulina nigua na Lord, mu ku mua ghilala ivei tara va talua.”
JOH 20:14 Keri ge ririu pulohi me vaevanea Jesus te tughuru i pala murina, me mua righi ghilala kalea.
JOH 20:15 Ma Jesus te huatia, “?Vaivine, ivei tea ge o tangi? ?Ahei gaia to kenea?” Mary te ghanaghana ke, gaia na tinoni te righitaonia na leghai, me bosa vania, “Na Haba, ge toko lavi kehaa na hulina ighoe ke, ko tughunia vaniu ivei to talua, ge ku va holaa.”
JOH 20:16 Ma Jesus te bosa vania, “Mary!” Ma Mary te ririuoli vania ge bosa tana leu ni Jew, “Rabboni!” (Na ghanaghana iga “Tarai!”)
JOH 20:17 Ma Jesus te bosa vania, “Ko bei tabeu, na pukuna tu mua oli dato mua itatana Tamagu. Ko tona, mo ko vanira nigua na lei vaovarongo, mo ko ghaghua, ‘Inau ku dato ta Tamagu ma tamamiu, ta nigua na God ma nimiu na God.’”
JOH 20:18 Keri ke ma Mary Magdalene te va righira rana vaovarongo, me bosa vanira, “Inau tu vaevanea na Lord.” Ge tughuni vanira na lei totobo Jesus te bosai vania.
JOH 20:19 Mi nulavi ghana tana Sade, gaira rana vaovarongo tara savukolu tana vale. Tara vongotia na vale, na pukuna tara mataghunira rana mane nagho ni vure Jew. Keri ge Jesus te mai me tughuru ghobudira, me ghaghua, “Na mabo itamiu.”
JOH 20:20 Murina te bosa eni ke, agaia te tatei vanira na limana mana kikisina. Na lei vaovarongo te vonughira na rivurivu, na pukuna tara vaevanea na Lord.
JOH 20:21 Jesus te ghoi bosa vanira so, “Na mabo itamiu. Te vagha na Tamagu te niu vetena mai, mi nau tu nighau vetena ghua.”
JOH 20:22 Keri ge aheahe savura me ghaghua, “Kau lavia na Tarunga Tabu.
JOH 20:23 Ke vagha kau talukehai na paludira na lei tinoni ke, mara talukehai vanira tua, ma kau mua talukehai na paludira ke, me mua talukehai vanira ghua.”
JOH 20:24 Thomas (tara holaa nia Baso,) sakai tadira rana hangavulu rua na manevetena, te mua ghaha kolura tana bona te tate vanira Jesus.
JOH 20:25 Keri ge gaira na balu vaovarongo tara bosa vania, “Ighai tai vaevanea tua na Lord!” Hauvaa, Thomas te bosa vanira, “Ku mua righia na malana na patoto tana limana, mu ku mua talua iga na gigirigu, mu ku mua raughia nia na limagu na pae tana kikisina ke, inau ku mua taluutunighau!”
JOH 20:26 Mi murina tua e vitu na bongi te padi, gaira rana vaovarongo tara ghoi savukolu so tana vale, mi tana bona keri, a Thomas itadira. Sakai vamua na mataula tara pini ngasilia, Jesus te mai me tughuru ighobudira, ge bosa vanira, “Na mabo itamiu.”
JOH 20:27 Keri ge bosa vania Thomas me ghaghua, “Ko talua mai na gigirimu iani, mo ko righia na limagu. Ko talu haghea ghua na limamu ilokana na paena na kikisigu. Ko bei ghanaghana ruarua mo ko taluutuni.”
JOH 20:28 Thomas te bosaa, “Nigua Lord ma nigua na God!”
JOH 20:29 Ma Jesus te bosa vania, “Ighoe to taluutuni, na pukuna to vaevaneu. God ke vautora vaa gaira rahei tara mua vaevaneu, mara taluutuni.”
JOH 20:30 Jesus te gonighi te subo vaa ghua na vaughilala butuli tana matadira nina lei vaovarongo, tara mua gere horui lokana na buka eni.
JOH 20:31 Hauvaa raini tara gere horui ge kau taluutunia, agaia Jesus na Messiah, a Dalena God. Ma ge kau taluutunia gaia, ighau kau loghoa na vola kasila nia na ahana.
JOH 21:1 Murina eni, Jesus te ghoi tate vanira nina vaovarongo tana kolokama ni beti i Galilee. Te ghoi kale vagha eni.
JOH 21:2 Ma Simon Peter, Thomas (tara vatua nia na baso), Nathaniel, te butu mai i Cana tana bubulo i Galilee, me rua na dalena Zebedee, me rua ghua itadira nina vaovarongo Jesus, tara savukolu iga.
JOH 21:3 Ma Simon Peter te bosa vanira me ghaghua, “Inau ku va gehelau.” Ma gaira tara bosa tughu, “Ighai kai mai kolugho ghua.” Keri ge gaira tara gatu sapa tana tiola ni Jew, mara tona. Mi tana bongi udolu, tara mua lavia siki igha.
JOH 21:4 Mete roropo ghana, gaira tara vaevanea Jesus te tughuru lilighina na kolokama, hauva nina vaovarongo tara mua righi ghilalaa gaia Jesus.
JOH 21:5 Keri ge huatira, “?Kulagu, au holaa siki igha, pe taho?” Ra bosatughu vania, “E taho!”
JOH 21:6 Ma Jesus te bosa vanira, “Kau soni horua nimiu na vugho tana pala madolona na tiola ni Jew, ge kau holaa suboa na igha!” Ma gaira tara nea, me subo ngangata rana igha tara kau tana vugho mara mua tangomana na gora hagheana na vugho tana tiola.
JOH 21:7 Agaia na vaovarongo a Jesus te dolovia te bosa vanira Peter me ghaghua, “Agaia Lord keri.” Tana bona Simon Peter te rongovia na bosa eni, gaia te virighia na ghobuna nia na pupulu, (na pukuna te tokeha ge vugho), me sogha horu tana beti ge olo longa.
JOH 21:8 Gaira na balu vaovarongo tara longa so tana tiola, mara ghora na vugho te vonughia na igha. Tara mua hauvia na paritina, te dutuvia e lima hangavulu na ghoto vamua.
JOH 21:9 Tara sara longa tua gaira, mara vaevanea na lake te piragovu tua, mana igha tara konokono ilokana. Mana berete ghua iga.
JOH 21:10 Ma Jesus te bosa vanira, “Kau holai mai na balu igha tau vaho vughoi.”
JOH 21:11 Ma Simon Peter te haehaghe ge gora longaa na vugho te vonughia na igha sule. Gaira tara vughoi sakai hangalatu me lima hangavulu tolu, hauvaa mana vugho te mua tarosi vaghua.
JOH 21:12 Ma Jesus te bosa vanira, “Kau mai, ma kau vanga.” E taho siki sakai tadira te liosakai na huatiana, “?Ahei ighoe?”, na pukuna gaira tara ghilala utunia tua gaia na Lord.
JOH 21:13 Ma Jesus te vaa, me lavia na berete me kutira nia, me nea ghua te vagha na igha.
JOH 21:14 Iani, e toluni na bona Jesus te tate heghena vanira nina vaovarongo, imurina te tughuru oli tana mate.
JOH 21:15 Murina tara vanga soko tua, Jesus te bosa vania Simon Peter me ghaghua, “?Simon, dalena John, o doloviu sughua vulera na balu raini?” Peter te bosa tughu, “Eo, Lord, ighoe to ghilala inau tu dolovigho.” Ma Jesus te bosa vania, “Ko kutira ra nigua na lei dalei sheep.”
JOH 21:16 Ma Jesus te ghoi huatia ghua, “?Simon, dalena John, o doloviu sughua?” Ma Peter te bosa oli me ghaghua, “Eo, Lord. Ighoe to ghilala tua inau tu dolovigho.” Ma Jesus te bosa vania, “Ko righitaonira nigua na lei sheep.”
JOH 21:17 E toluni na bona, Jesus te huatia, “?Simon, dalena John, o doloviu sughua?” Ma Peter te dikalio na pukuna te tolu vaho tughuru ni huatiana Jesus, “?O doloviu sughua?”. Keri ge bosatughu vania, “Lord, to ghilalai na lei totobo soko. Ighoe to ghilaa tua inau tu dolovigho.” Ma Jesus te ghaghua vania, “Ko righitaoni utora nigua na lei sheep.
JOH 21:18 Inau tu bosa utuni vanigho, tana bona ko vaolu ke, ighoe to kabegho heghemu, mo tona va ivei to liona. Hauvaa tana bona to tonikama mua ke, ighoe to nia hagalo na limamu mana keha te pitigho, me ke huligho va ivei to mua liona na vaa iga.”
JOH 21:19 Te bosaa te vagha eni, Jesus te tughunia vania Peter na vata ni mate ia geva ke kalea ge ke ladavaghinia God. Keri ge Jesus te bosa vania me ghaghua, “Ko taoniu.”
JOH 21:20 Peter te ririu, me vaevanea na vaovarongo Jesus te dolovia te tumurira. (Agaia keri te varava tana luhuna Jesus tana vanga nulavi me huatia, “?Lord, ahei itamami ke perogho?”)
JOH 21:21 Tana bona Peter te righia gaia, ge huatia Jesus, “?Ma gaia eni Lord, ivei ke ghaghua?”
JOH 21:22 Jesus te bosa vania me ghaghua, “?Ge teke liogu ke ghahaa polo ku pulohi mai ke, mi vei te ghaghua itamua? Ko taoniu!”
JOH 21:23 Mana tutugu eni te talao ighobudira rana taluutuni, ge gaia na vaovarongo eni ke mua ghoi mate. Hauvaa me mua bosa Jesus ke, ge ke mu mate, me bosa vamua, “Ge teke liogu ke ghahaa polo ku pulohi mai ke, mi vei te ghaghua itamiu.”
JOH 21:24 Aeni gaia na vaovarongo te bosa tatei na lei totobo raini, ma gaia ghua te gere horui. Mi ghai udolu tai ghilalaa anina na tutugu te maemane me utuni sughua.
JOH 21:25 E subo ngangata na lei totobo te gonighi a Jesus. Ke vagha kara sopa gere horu udolui sopa sakai, mi nau tu ghilala na maramana udolu ke mua manana na lei buka kara gerei.
ACT 1:1 Vanigho Theophilus, Tana vuivuni nigua na buka tu diki gere horui na lei totobo a Jesus te gonighi me nighi tarai tana bona te vuivunia nina lutu,
ACT 1:2 ritini na bongi te pulohi dato i kokou. Mi naghona na datoana, agaia te taraira na lei mane te diki vilira tua nina manevetena, nia na maana ni Tarunga Tabu.
ACT 1:3 I lokana e vati hangavulu na bongi murina na mateana te tate utuni vanira, ge kara ghilalaa te vola oli tua. Ara righimatana me kokokoe vanira nia na kinakabuna God.
ACT 1:4 Tana bona tara ghoi savukolu, ge bosa papara vanira, “Kau bei rughuhoru sania gea i Jerusalem. Kau pitua mughua na sonihalavu tu bosaa vanighau. Na sonihalavu te nia baubahu a tamagu.
ACT 1:5 John te nia vulitabu na beti, me rua pe tolu na bongi murina vaho, kau nia vulitabu na Tarunga Tabu.”
ACT 1:6 Ma rana lei manevetena tara ghoi kabu kolua Jesus, mara huatia, “?Lord, ko lavi oliana mai so itaeni na kinakabu ni Israel?”
ACT 1:7 Ma Jesus te bosa vanira, “Na lei bona ni aho marana bongi poso te talugonighi mai tua ta nina malei haba a Tamagu me mua nimiu ighau ge kau ghilalaa ivei na bona vaghana ke kale.
ACT 1:8 Tana bona vaho tua na Tarunga Tabu ke horuvighau me ke vonughighau nia na maana, ge kau tughunitateu i Jerusalem, mi Judea, mi Samaria talighu, mi tana sosokona na maramana.”
ACT 1:9 Murina te bosa soko te vaghaa eni, ge God te lavidatoa polo ge polo tana matadira lokana na parako.
ACT 1:10 Ma gaira tara totola datoa so na tonana, me rua na angel toro mai tughuru i lilighidira toro nighi pupulu na tivi pura.
ACT 1:11 moro ghaghua, “?Ghau rana Galilee, e ghua ge au tughuru rei dato va tana parako? Gaia a Jesus eni, God te lavi kehaa itamiu ke dato i kokou, ke ghoi oli mai so, vaghaa tau vaevanea itaeni.”
ACT 1:12 Ma rana lei manevetena tara sania na Ghotu i Olive ge ra pulohi i Jerusalem.
ACT 1:13 Gaira tara rughuhaghe tana komu sule, mara dato tana vale tara haghara igaa lokana na voki ni sinogho. Peter, John, James, Andrew, Philip, Thomas, Bartholomew, Matthew, James (dalena Alphaeus), Simon (tara holoa nia Zealot), ma Judas (dalena James).
ACT 1:14 Agaira tara savukolu ni kokoeliulivuti haia vaghara sakai na ovu vamua, kolura lei vaivine ma tinana marana tahina Jesus.
ACT 1:15 Me padi tua erua pe tolu na bongi murina, me ghoi kale so adidira na vaukolu rana taluutuni, te manana sakai na hangalatu rua hangavulu agaira udolu, ma Peter te tughuru dato me ghaghua,
ACT 1:16 “Ghau lei hoghogu, na gegere tabu ke mua ghoi padi tua, na hava te bosaa na Tarunga Tabu te bosaa vania nia tua David ge ghilala dilaa tua na hava ke kalea Judas na mane te hulira na vure tara lotia Jesus,
ACT 1:17 keri ma Judas ghua itamami ighai na ovu, tai vilia me logho baebase ghua tana lutu eni.”
ACT 1:18 (Nia na rongo na tabana ta nina tangohahi, Judas te pelua na nanagu, mi gaa te tumu mate me taposa na kutuna me susuluhoru.
ACT 1:19 Na vure subo ni Jerusalem tara rongovia na lada eni, tana bosa ni Jew ke, mara holoa nia Akeldama, na ghanaghana iga “Na Nanagu ni Ghabu”.)
ACT 1:20 Ma Peter te bosa ghua, “Vunaghi Haba David te gerea tua tana buka ni Linge Holouto, ‘Ge na valena ke ohu, me ke mua ghahaa ga ahei.’” Me ghoi gerea ghua te ghaghua ‘Ma siki sakai ke holaa na malana tana lutuna eni.’
ACT 1:21 “Ge ma siki sakai mughua te reireikale ta nina tughuru oli Lord Jesus, maia na tinoni te kabukolughita itatada tana bona ta nia udukolu a Lord Jesus, maia te vuivuni tana bona John te vulitabua Jesus, me saravia na bona tara hola datoa Jesus i kokou.”
ACT 1:23 Mara ghanaghana dilara erua na mane a sakai a Matthias, na ruana a Joseph tara holoa nia a Barsabbas (toluni na ahana Justus).
ACT 1:24 Ma gaira tara kokoeliulivuti, “Lord, ighoe vamua to ghilala poloi na sopa ghanaghanadira ahei ma hei, mo ko tughunitatea, ahei itadira to vilia tua
ACT 1:25 ge ke lutu vaghara rana manevetena, tughua na malana Judas te tumu sania, me tona tana malei dete.”
ACT 1:26 Ma gaira tara vilivili ghobudira rua na mane a Matthaias ma Joseph, me kalea na vivili a Matthias, ge agaia sakai tadira rana hangavulu rua na manevetena.
ACT 2:1 Mana bongi ni Pentecost te poso tua, ma gaira tara vaukolu sakai na bona vamua.
ACT 2:2 Me ribehaghi nira na tagumu i kokou te vaghaa na ghuri sule, me horavia lokana na vale tara haghara igaa.
ACT 2:3 Ge ara vaevanea te vaghaa na lapilapi ni lake te havukaghi me hibetira sopa gaira.
ACT 2:4 Gaira udolu te vonughira na Tarunga Tabu mara vuivuni nia kokoe na sopa leu te kehakeha, na pukuna te maanangira na Tarunga Tabu.
ACT 2:5 Ma gaira na lei Jew tara varava ngasi ta God, tara haghara i Jerusalem, lei mane sule tara sopa butu mai tana lei kema tana maramana.
ACT 2:6 Tana bona tara rongovia na talama, na vure subo tara kokoluvira, ma gaira udolu te maro na mangadira na pukuna tara rongovira rana taluutuni tara nighi kokoe sopa leudira.
ACT 2:7 E maro na mangadira mara ribe ge ra ghaghua, “Na vure raini tara kokoe gaira na Galilee.
ACT 2:8 ?Mi vei vaho tua tea, ge ighita udolu ta sopa rongovighi na lei sopa leuda?
ACT 2:9 Ighita rana Parthia, Media mi Elam, ma rana Mesopotamia, Judea, mi Cappadocia ma rana Pontus, mi Asia,
ACT 2:10 Phrygia, mi Pamphylia, rana Egypt, mi Libya lilighina Cyrene, mana balu itatada tara va butu mai Rome,
ACT 2:11 (kolura na Jew ma rana mua Jew, tara lavihaghera na vure tara holopangotia na taluutuni ni Jew), mi ghita na balu na Crete mana Arabia, hauvaa mi ghita udolu ta rongovighi na sopa leuda tara nighi kokokoe, na totobo sule ngangata te nei a God!”
ACT 2:12 Gaira tara hare mara kanoragha, mara sopa huahuati, “?Na hava na ghanaghana vaghana eni?”
ACT 2:13 Na balu tara batobatora rana taluutuni ge ara bosa, “Na vure raini tara inu bulebule.”
ACT 2:14 Ma Peter te tughuru tabalili keha kolura rana hangavulu sakai na manevetena, me nia ghaeghahe na manga sule me ghaghua vanira na vure subo, “Aghau na vure ni Jew mi ghau udolu tau haghaghau i Jerusalem, kau rongoviu mai, mu ku tughunia vanighau na ghanaghana eni.
ACT 2:15 Na vure raini tara mua inu bulebule te vaghaa tau ghanaghana na pukuna te vaho so ge tangi hiua itaeni.
ACT 2:16 Ma eni gaia na hava te kalea na hava God te bosaa na prophet Joel te bosadila idania,
ACT 2:17 ‘Aeni na hava ku gonia tana sosoko ni bongi, Inau ku vetenaa mai vuvungamiu udolu nigua na Tarunga Tabu. Rana lei dalemiu, na mane mana vaivine, kara bosadilai nina rongorongo God vanira na lei tinoni, rana lei garimane kara righighi na lei mabubu, mana lei tonikama kara maturubole.
ACT 2:18 Eo, ma gaira ghua nigua na tinoni lutu, na mane mana vaivine, ku vetena horua mai nigua na Tarunga Tabu tana lei bongi raini ma gaira kara bosadilai nina rongorongo God vanira na lei tinoni.
ACT 2:19 Inau ku gonighi na lei butuli tana oka i kokou mana vaughilala iani pari sarana igaa na ghabu, na lake, mana kolukolu ni ahu
ACT 2:20 Na hina ke kuvihia na pungi mana vula ke liliu ni sisi vaghaa na ghabu, mi murina vaho ge na rongoragha sule ngangata tana bongi vaghana ke mai gaa a Lord.
ACT 2:21 Vaho, ge ahei ke nongia Lord nia na Ahagu, ke vavola.’ e ghaghua.
ACT 2:22 “Aghau rana Israel, kau rongovighi mai na lei bosa raini, a Jesus ni Nazareth eni, God te hea mai na maana i kokou, me utuni sughua nia na lei butuli mana vavaghaha te butu mai tua ta God, itatana gaia. Mi ghau heghemiu tau ghilala, na pukuna te kale i ghobumiu.
ACT 2:23 Taonia nina padalaghi God ge diki ghanaghana dilaa nia tua a Jesus, ighau tau lubatia tana limadira rana hahi ge kara patokia.
ACT 2:24 Ma God te tughuru vaghini olia tana mate me va tatavahalea ta nina maana na mate itatana, na pukuna ke mua tangomana na mate ge ke lagavulea.
ACT 2:25 Mana vunaghi haba David te kokoe tughua me ghaghua, “Inau tu ghilalaa a Lord God te kabu haia itagua, ge ku mua ghoi mataghu tua, na pukuna gaia tana lilighigu.
ACT 2:26 Mi nau te vonughiu na togotogo mana rivurivu, mi nau tu holohabaa, ma sakai manaa ke mate na huligu, Gaia ke ghoi nea ge ke ghoi vola oli
ACT 2:27 Na pukuna u ghilalaa ke mua sania na tarungagu i Betidalo, me ke mua lubatia nimua na puku ni tinoni lutu tabu ke sele tana beku.
ACT 2:28 Gaia te tatea vaniu na halautu te huliu va tana vola, me ke ghaha koluu ke me ke vonughiu haia na togotogo.”
ACT 2:29 “Aghau na lei hoghogu, au ghilalaa tua a kukuada vunaghi haba David te mate mara tavughia tua, mana tavughina te ghahaa so iani taeni.
ACT 2:30 Agaia na prophet, me ghilalaa na hava te bahua nia God, ma God te nia papari, ge a siki sakai mughua tana kemana David ke vunaghi vaghaa David.
ACT 2:31 David te diki righi kalea tua na hava God ke gonia i kise, ge nia kokoe na tughuru oliana na Messiah, ge bosa, “Agaia te mua lubatia ge ke ghahaa i Betidalo, ge ke sele na hulina tana beku.”
ACT 2:32 God te tughuruvaghinia Jesus sania na mate, mi ghai tai righi udolua te utuni.
ACT 2:33 Agaia Jesus tara lavia va tana pala madolona God a tamana, me hea na Tarunga Tabu te bahua nia tua. Na hava tua tau righia mau rongovia, gaia eni na sonihalavu te vaheghita mai.
ACT 2:34 Na hulina David te mua dato i kokou te vaghaa Jesus, me bosa tatea vamua me ghaghua, “Lord God te bosa vania nigua na Lord - ‘Sopou iani tana pala madologu
ACT 2:35 polo ku taluhorura ghamua na levunimate sarani tuamu.’”
ACT 2:36 “Ghau na vure udolu ni Israel, kau ghilala utoa tua Jesus eni agaia tau patokia, ma God te nea ge ke Lord me Messiah!”
ACT 2:37 Tana bona na vure tara rongovia, ge ra ghilalaa tara hahi sughua, ge ara huatira Peter ma rana balu manevetena, “?Ghau hoghomami, na hava kai gonia?”
ACT 2:38 Peter te ghaghua vanira, “Sasakai itamiu ke tughulio, ge ke vulitabu tana ahana Jesus Christ ge a God ke talukehai na paluna me ke lavipangotia nina sonihalavu God na Tarunga Tabu.
ACT 2:39 Anina baubahu God eni te gonia vanighau, ma vanira lei dalemiu, ma rahei ghua tara sagau - vanighita udolu Lord dida na God te hologhita.”
ACT 2:40 Ma Peter te bosa vanira nia te subo ni totobo, me ghaghua, “Kau vavolaghau heghemiu tana totoro ke mai vanira rana vure dika raini.”
ACT 2:41 Subo itadira tara taluutunia nina rongorongo mara vulitabu, mete manana e tolu na togha ni tinoni tara pada haghera tana ovu na dani vaghana eni.
ACT 2:42 Gaira tara lavilaga na naunau itadira rana manevetena mara sakaisonikolu tana vanga mana kokoeliulivuti.
ACT 2:43 Me subo na butuli, mana lei totobo haeharegha tara nei lei manevetena, mana vure subo te vonughira na hare mana kikinima.
ACT 2:44 Agaira udolu tara taluutunia Jesus tara kabu veidolovi mara nighi veihahangai lei didira lologho.
ACT 2:45 Ma gaira tara nighi hunulu balu didira totobo mana lologho, mara tuvalighi na rongo ighobudira taonia na hava te sopa manadira.
ACT 2:46 Tughu bongi agaira rana taluutuni tara savukolu tana Valetabu nina God, mara vanga koukolu ghua tana valedira, nia na togotogo mana lio kikinima te togholuvui na tobadira,
ACT 2:47 mara holohabaa God mana lei tinoni soko tara nira kikinima. Tughu bongi a Lord te savungia didira na ovu gaira God te vavolara.
ACT 3:1 Mi ta sakai na bongi Peter ma John toro tona tana Valetabu te manana tana tangi tolu tana dani, tana bona ni kokoeliulivuti.
ACT 3:2 Tana mataula ni peo tara holoa nia na “Mataula Utoutoa” tara holaa mai gaa sakai na tinoni te rapo tana volana mai tua. Tughu bongi tara holaa mai tana mataula eni, ge nongi rongo tadira na vure kara haghe tana Valetabu.
ACT 3:3 Tana bona te righira Peter ma John toro haghe, ge nongira ge koro hea siki rongo.
ACT 3:4 Ma gaira toro totolaa vaa, ge bosa Peter, “Ko vaevaneghai mai!”
ACT 3:5 Ge vaevanera vaa, te ghanaghana koro ba hea siki totobo.
ACT 3:6 Ge bosa Peter vania, “Inau tu mua loghoa siki rongo. Mu ku hegho vamua na hava tu loghoa - tana ahana Jesus Christ ni Nazareth inau tu keikerigho ge ko tughuru dato mo ko sakutua!”
ACT 3:7 Ma Peter te tabea na limana madolona me tughuruvaghinia. Tana bona vaghana keri, na marevona mana guruvatu ni tuana tara ghoi laga oli,
ACT 3:8 ma gaia te tughuru dato me vuivuni ni sakusaku tua kolili me nira udukolu haghe tana Valetabu me soghasogha me holohabaa igaa God.
ACT 3:9 Mana vure igaa tara righia te sakusaku tua me holohabaa God,
ACT 3:10 mi tana bona tara righi vaughilalana gaia na tinoni te sopou tana Mataula Utoutoa ge ara nia hare ngangata ivei vaho tua tea ge uto.
ACT 3:11 Agaia na tinoni te pongora Peter ma John ilokana na peo ni Valetabu tara holoa nia nina ghaghata Solomon, mana vure tara hare mara kokoluvira.
ACT 3:12 Tana bona te righira na vure Peter ge bosa vanira, “?Ghau rana Israel, e ghua ge au nia hare eni, mana hava te ghua ge au totolaghai? ?Au ghanaghana ighau ke, ma nimami na maana mana nilabumami, ge sakutua na tinoni eni?
ACT 3:13 Anina God Abraham, Isaac, ma Jacob adidira God lei kukuada, te hea mai na rongoragha ni kokou a Jesus anina tinoni lutu God. Hauvaa mi ghau tau lubatia vanira rana haba, mau nia sika tana matana Pilate tana bona te liona ge ke tatavahalea.
ACT 3:14 Agaia te tabu me uto, mau mua holopangotia, hauvaa mau nongia Pilate ge ke lubatia na tinoni labupolo.
ACT 3:15 Mau vamatea gaia te nia hevei na vola. Ma God te vola olia tana mate, mi ghai tai righia nia na matamami.
ACT 3:16 Nia na maana tana ahana ge ghoi volaoli na tinoni rapo eni. Na hava tau righia te kale na pukuna toro taluutunia Jesus, mi tana taluutuniana Jesus te nea ge tatavahale.
ACT 3:17 “Mi taeni ghau hoghogu, inau tu ghilalaghau kolura lei nimiu mane huhuli tau mua manahana na hava tau nea vania Jesus.
ACT 3:18 God te diki ladavaghinia mai tua idania tadira na lei prophet, ke vahaghitaili mughua anina Messiah, ma gaia te nea ge kale utuni te vaghaa eni.
ACT 3:19 Kau tughulio ma kau taluutunia God ge ke talukehai na lei palumiu. Kau nea te vaghaa eni,
ACT 3:20 ma God ke vaheghau mai na patupatu. Me ke vetenaa mai Jesus vanighita, agaia na Messiah te vili dilaa tua.
ACT 3:21 Agaia ke ghahaa olia i kokou polo ke sara na bongi sosoko kara ghoi goni vaolui na lei totobo, te diki ladavaghinighi mai tua God vanira nina lei prophet tabu idania.
ACT 3:22 Ma Moses te ghaghua, ‘A Lord nimiu na God ke vetena vanighau na prophet te vaghaa inau, agaia ke butu mai tana kemamiu, mi ghau kau lavipangotighi na lei totobo ke bosai vanighau.
ACT 3:23 Ma hei ke mua lavipangotia na prophet keri, ma God ke sonikehaa itadira nina vure me ke taghalaghinia,’ e ghaghua.
ACT 3:24 “Gaira udolu lei prophet tara ladavaghi kolua Samuel maia rahei tara mai murina, tara bosa tatei na hava te kale tana lei bongi raini.
ACT 3:25 Lei nina baubahu God te diki bosa tatei vanira tua na lei prophet vanighita, mi ghita na baubahu God te tuvalia kolura rana kukuada, te vaghaa te bosaa vania Abraham, ‘Mi tadira na lei vinavahuhumu kara lavia na vauto na lei kema ilokana na maramana.’
ACT 3:26 Keri ge vilia nina Tinoni Lutu God a Jesus, me diki vetena vanighita mai, ge ke vautoghita me ke neghita ge ka ririu keha tana lei paluda.”
ACT 4:1 Tana bona Peter ma John toro kokoe vanira na vure mana balu manesukaghi kamanagho mana balu tinoni keha ghua tana ovu ni Sadducee tara saravira mai tua, mara lavira mai ghua na balu suledira rana kisumate tana Valetabu.
ACT 4:2 Gaira tara haga rutu na pukuna erua na manevetena raini toro taraira na vure, te vaghaa Jesus te tughuru oli tua, mana pukuna eni te talutatea gaira tara mate kara ghoi tughuru oli.
ACT 4:3 Mara lotira mara talura tana vale pipiti na pukuna te dutu ni nulavi tua, me saravia tana roropo ghana.
ACT 4:4 Hauva me subo na vure tara rongovia na rongorongo, mara taluutunia. Ka idumi udolura ke te manana e lima na togha na tinoni taluutuni agaira na lei mane vamua.
ACT 4:5 Te dani ghana mai na lei mane huhuli mana lei mane nagho mana lei manetarai ni vetena nina Moses, tara vaukolu i Jerusalem.
ACT 4:6 Gaira mana puku ni sonisukaghi Annas tara vaukolu kolua Caiaphas, John, Alexander, mana balu tinoni keha ghua ta nina binaboli na puku ni sonisukaghi.
ACT 4:7 Mara tughuru vaghinira erua na tinoni taluutuni ghobudira, mara huatira, “?Ma ta hei nina maana toro nia lutu?”
ACT 4:8 Peter te vonughia na Tarunga Tabu ge bosa tughu vanira, “Ghau na lei mane huhuli mana lei mane nagho ni Israel,
ACT 4:9 kau huatighai itaeni na hava na uto ia toro nea vania na tinoni labe eni mi vei tea ge uto oli,
ACT 4:10 mete manamiu ighau maia na vure Jew kau ghilalaa, agaia na mane eni te tughuru tana matamiu te tatavahale tua, na pukuna na maana tana ahana Jesus Christ ni Nazareth tau patokia. Ma God te tughuru vaghini olia tana mate.
ACT 4:11 Agaia Jesus eni na gegere te tabu te tughunia tua, ‘Na vatu ngasi tara ngelea na lei tinoni kisu vale, te vuha liliu ni puku ni vatu.’
ACT 4:12 Itatana gaia Jesus vamua ka topoa na vola, taho ghua ahei ilokana na maramana God te vetenaa mai ge ke vavolaghita.”
ACT 4:13 Agaira na ovu ni dete tara nira hare ngangata na pukuna Peter ma John toro nia lio papara, mara ghilalara toro tinoni toposoo maia toro mua puku ni naunau uto, mara ghanaghana olira toro nia udukolu haia Jesus.
ACT 4:14 Me taho ghua siki totobo kara ghoi bosaa na pukuna tara righia na tinoni toro kisu volaa, te tughuru kolura Peter ma John.
ACT 4:15 Ge ra bosa vanira na rughuhoru tana ovu ni dete pile bona vamua. Ma gaira tara vuivuni ni padalaghi ghobudira heghedira
ACT 4:16 mara sopa huahuati, “?Ivei ka nera na vure raini? Na pukuna agaira udolu na Jerusalem tara ghilalaa na butuli sule eni toro gonia, ma ka mua ghoi nia hughu.
ACT 4:17 Ma ka vatogha na ghanaghana eni, ke bei ghoi tona laghi ghua ighobudira na vure, Mai ghita ka bosa papara vanira na tinoni raini, ‘Koro bei bosa vania siki sakai tana ahana Jesus.’”
ACT 4:18 Ma gaira tara holo olira mai mara hera na bosa “Ge koro bei ghoi nia tarai po koro nia kokoe na ahana Jesus.”
ACT 4:19 Ma Peter ma John toro bosa tughu vanira, “Ighau heghemiu kau vilia. ?Ivei va te uto tana matana God, na taoniamiu ighau pana taoniana God?
ACT 4:20 Mi roghai koro mua tangomana na nia beto na nia kokoe na hava toro righia moro rongovia.”
ACT 4:21 Ma gaira na ovu ni dete tara hove pungisira vaho ge ra lubatioli tatavahalera, ma gaira tara ghilalaa te vahola ge kara detera, na pukuna na lei tinoni tara holoutoa nia God na hava toro gonia.
ACT 4:22 Mana tinoni eni itatana tara righia na butuli, te vulea vati hangavulu matapono na niuluna.
ACT 4:23 Tana bona vaghana tara lubati tatavahalera Peter ma John, moro pulohi moro bosa vanira na ovu nia na hava tara bosai vanira rana lei manesukaghi kamanagho mana lei mane nagho.
ACT 4:24 Tana bona rana taluutuni tara rongovia, gaira tara mai sakai sonikolu ni kokoeliulivuti vania God, mara ghaghua, “Lord, to gonighi na kokou mana pari mana tahi mana lei totobo soko ilokani.
ACT 4:25 Nia na Tarunga Tabu te bosa tatea vania kukuamami na vunaghi haba David nimua na tinoni lutu, ge bosa me ghaghua, ?E ghua rana mua Jew ge ra rutu papara? ?Ivei tea rana mua Jew ge ra gonidila ni gehegehe dika?
ACT 4:26 Na lei vunaghi haba ni maramana tara gonidila heghedira ge kara veilaulabui, mana lei tinoni huhuli tara savukolu ni hughuhughuana God ma nina Messiah.”
ACT 4:27 “E utuni na pukuna Herod Antipas ma Pontius Pilate toro vaukolu tana komu eni kolura na vure Jew mana rana mua Jew, tara levunimate pungisia Jesus nimua na Tinoni Lutu Tabu to talua ge ke Messiah.
ACT 4:28 Na lei totobo soko tara goni taonia nimua na maana mana manaha to vilia tua ge ke kale.
ACT 4:29 Mi taeni, Lord, ko bosa pungisia mai nimami vahola mo ko lubatighai, nimua na lei tinoni lutu ge kai nighi tughuru kakai na tughunitateana nimua na rongorongo.
ACT 4:30 Ko heghai mai nimua na maana ni kisu mana butuli tana ahana Jesus nimua na Tinoni Lutu Tabu.”
ACT 4:31 Tana bona tara kokoeliulivuti soko tua, me anuanu na bona tara vaukolu igaa, ma gaira te vonughira na Tarunga Tabu, ge ra vuivuni ni tughunitatea na bosana God nia na liomalaghai.
ACT 4:32 Ma gaira rana taluutuni tara loghoa sakai na lio mana ghanaghana, taho ahei tadira ke lologho heghena ma gaira udolu tara tuvalighi heghedira na hava tara loghoi.
ACT 4:33 Nia na maana te sule, rana manevetena tara tughunitatea nina tughuru oli Lord Jesus. Ma God te vauto sulera va rahei tara taluutunia.
ACT 4:34 E taho ahei tadira te mua lologho. Ma gaira tara loghoa na pile bona ni pari pana vale mara nighi hunulu, mara lavighi na rongona tara sodoi
ACT 4:35 mara vahera na lei manevetena mara sopa tuvalira taonia na hava te manana ahei.
ACT 4:36 Ma gaia ghua Joseph tana kemana Levi tara vahua i Cyprus na manevetena tara holoa nia Barnabas (na ghanaghana iga togholuvu),
ACT 4:37 te nia hunulu nina pari me holatia na rongo me vahera na lei manevetena.
ACT 5:1 Ma sakai na tinoni igaa na ahana Ananias kolua Sapphira tauna, toro nighi hunulu balu didira lologho.
ACT 5:2 Na pukuna didira na lio sakai sonikolu gaia mana tauna, ge koro tabe olia na pilena na rongo. Ma Ananias te nia hevei vamua na levuna vanira lei manevetena.
ACT 5:3 Ma Peter te ghaghua vania, “?Ananias, na hava te ghua ge o lubatia Satan me huligho me negho mo pegoa na Tarunga Tabu mo tabe olighi na pilena na rongona nimua na nanagu?
ACT 5:4 ?I naghona to nia hunulu nimua nanagu, te nimua sughua, mi murina to nia hunulu tua, te nimua na rongo, mi vei tea ge o nea iga na ghanaghana? Ighoe to mua pegoa na tinoni, ighoe to pegoa God.”
ACT 5:5 Mi tana bona te rongovighi na lei bosa raini, ma Ananias te tumu horu me mate. Ma ahei te rongovia na lada eni te kanoragha ngangata.
ACT 5:6 Na lei gari mane tara mai mara sausaghua na hulina, mara ghate horua mara vaa tavughia.
ACT 5:7 Mi murina e tolu bona ni aho, na tauna te haghe mai tana vale, me mua pukua na hava te ghaghua.
ACT 5:8 Peter te huatia na vaivine, “?Ko bosa vaniu mai, gaighi udolu sughua na matena nimiu na nanagu a taumu mi ghoe raini?” Na vaivine te bosa tughu, “Eo, gaighi udolu tua.”
ACT 5:9 Ma Peter te bosa vania na vaivine, “?E ghua ge o lavi rutuna nina Tarunga Lord? Na lei gari mane tara va tavughia taumu, gaira tana mataula tua itaeni, ma gaira kara ghoi tavughigho ghua ighoe!”
ACT 5:10 Me mina vasoo, me tumu horu me mate, mana lei gari mane tara ghoi haghe mai mara righia na vaivine te mate tua mara ghate horua mara va tavughia lilighina na tavughina tauna.
ACT 5:11 Na holohoru udolu ma rahei ghua tara rongovia tara mataghu sule ngangata.
ACT 5:12 E subo na butuli mana lei vaughilala tara gonighi na lei manevetena itadira na vure, ma gaira udolu rana taluutuni tara savukolu haia ta “nina Ghaghata Solomon” i lokana na peo ni Valetabu.
ACT 5:13 E taho siki ovu pari bebete ke savukolura na pukuna tara mataghu hauva mana lei tinoni tara kokoe talumavara.
ACT 5:14 Keri ge subo na tinoni tara taluutunia Lord mara pada haghera tana ovu, na lei mane mana vaivine.
ACT 5:15 Na oliolina na hava tara gonia na lei manevetena na vure vahaghi tara ghate horura mai tana lei halautu mara kolivaghinira tana ghimedira. Na pukuna didira na ghanaghana, na nununa vamua Peter ke va ghaota na vahaghidira tana bona ke sakutua tana halautu.
ACT 5:16 Subona na tinoni tara butuni mai tana lei komu talighutia Jerusalem tara holara mai vanira lei manevetena gaira tara vahaghi ma gaira na tidalo dika te pongora, ma gaira tara ghaota pulohi.
ACT 5:17 Mana puku ni sonisukaghi ma nina ovu, kolura na Sadducee tara ghaghana sule ngangata vanira na lei manevetena ge ra talu ghadira mate.
ACT 5:18 Agaira tara lotira rana manevetena mara talu haghera tana vale pipiti.
ACT 5:19 Mi tana bongi vaghana anina angel a Lord te mai hangavia na mataulana na vale pipiti, me huli horura ge ghaghua vanira,
ACT 5:20 “Kau tona ma kau va tughuru i lokana na peona na Valetabu ma kau bosa tatei vanira na vure nia na vola vaolu eni.”
ACT 5:21 Tana roropo ghana rana lei manevetena tara taonia na tarunga vetena, mara tona tana Valetabu mara taratarai. Na puku ni sonisukaghi ma nina ovu tara holokolura na lei mane nagho ni Jew, ge kara holoa na vaukolu sule ni ovu ni dete tara vunaghi pungisira rana Israel, ge ra nia vetena na bosa vaa tana vale pipiti ge kara holara mai vanira lei manevetena.
ACT 5:22 Mi tana bona tara saravia na vale pipiti rana malaghai, tara taho igaa lei manevetena mara nia oli mai vanira na bosa tughu,
ACT 5:23 “Tana bona tai saravia na vale pipiti, mai righi sodoa na mataula te vovongo sono ma gaira rana vatogha tara righitaoni so tana mataula haghe, mai haghevia na mataula, mai mua righi sodoa siki sakai igaa!”
ACT 5:24 Mi tana bona rana manesukaghi kamanagho mana vunaghina rana malaghai tana Valetabu tara rongovia na tutugu, gaira tara kanoragha ngangata, ivei vaho tua tara ghaghua rana manevetena raini.
ACT 5:25 Ma sakai na tinoni te haghe me va righira me bosa vanira, “Kau rongo, na lei mane tau taluhaghera tana vale pipiti, agaira itaeni tana Valetabu tara taraira na vure!”
ACT 5:26 Mana mane vatogha kolura rana malaghai tara lavi olira mai rana manevetena. Gaira tara mua kuruti ngangatara na pukuna tara mataghu, kara petara gea na vure.
ACT 5:27 Ara hola haghera mai rana manevetena mara mai tughuru vaghinira naghodira na ovu ni dete ni Israel, mana puku ni sonisukaghi te huatira,
ACT 5:28 “Kai bosa papara vanighau tua mai vaheghau tua na bosa kau bei nia tarai gea na ahana Jesus. Ma kau righia na hava tau goni hahia tua! E saopoa na Jerusalem talighu a nimiu na tarai, mau liona na soni kaukaulimami nia na mateana,” e ghaghua vanira.
ACT 5:29 Peter mana balu manevetena tara bosa tughu, “Uto, kai taonia God, na mua tinoni.
ACT 5:30 Ma didira na God rana kukuada te tughuru vaghini olia Jesus tana mate, i murina tau matea nia na patokiana tana ghaivavala.
ACT 5:31 Ma God te talu ghalaghaa me sopou tana pala madolona, ma dida na vunaghi haba mana vavola ke nera na vure ni Israel kara sanighi didira na lei gehegehe dika me ke talukehai na lei paludira.
ACT 5:32 Ighai tai tughunitatei na lei totobo raini, mi ghai mana Tarunga Tabu, nina heveilee God vanira ahei tara taonia.”
ACT 5:33 Tana bona tara rongovia na ovu ni dete eni, gaira tara rutu sule ngangata vanira lei manevetena me liodira ge kara matera.
ACT 5:34 Hauva ma sakai itadira na Pharisee na ahana Gamaliel agaia na manetarai vetena, tara ghanaghana mavaa mara talu sule ngangataa na vure subo, me tughuru dato ighobudira rana vure dete, me bosa vanira na lubati horuadira pile bona rana manevetena.
ACT 5:35 Ge bosa vanira na ovu ni dete, “Ghau kulagu rana Israel, kau righitaonighau, tau nera igaa na lei mane raini.
ACT 5:36 Au ghanaghana olia Theudas te tughuru tate tana lei bongi te padi me bosa tatea gaia siki sakai te haba, e kaekage sogea ke vati hangalatu ni tinoni tara taonia. Mara matea ma gaira tara taonia tara havukaghi, ma nina samalaghi te vuha piragovu.
ACT 5:37 Mi murina mai, ma Judas na tinoni ni Galilee te ghoi tughuru tate tana bona ni gegere aha, me nera na vure subo ge ra saritaonia me mate, ma gaira arahei tara tona taonia tara ghoi havukaghi.
ACT 5:38 Kau bei nea vanira gea siki totobo na lei mane raini, sanira igaa. Ke vaghaa na hava tara padalaghinia ke puku mai tana tinoni ke gevaa ke soko buto.
ACT 5:39 Me ke va butuni mai ta God ke, ma kau mua tangomana na vaa beto adira, kau topoa heghemiu gea tau hughuhughu koukolu itatana God!” e ghaghua. Na ovu ni dete tara taonia tara rongovia nina bosa a Gamaliel ge ra mua matera.
ACT 5:40 Ara ghoi holo haghera rana manevetena ge ra ramusira, mara hovera ge kara bei ghoi nia kokoe gea na ahana Jesus ge ra lubati tatavahalera.
ACT 5:41 Ma gaira rana manevetena tara rughuhoru sania na ovu ni dete, gaira tara togotogo na pukuna God te ghanaghana utora te kaekagedira sughua na vadangitai na pukuna Jesus.
ACT 5:42 Mi tana lei bongi lokana na Valetabu mi tana valedira na vure te tona haliu na tutugu mara nia tarai na Rongorongo Uto nina Jesus Christ.
ACT 6:1 Murina na lei bona raini subo gaira rana taluutuni, te kale na hughuhughu ghobudira gaira rana Jew tara nia kokoe na leu ni Greek mana lei Jew tara nia kokoe na leu ni Jew. Ma rana Jew tara nia kokoe na leu ni Greek tara bosa mara ghaghua, “Tughu bongi tau hangara na vure tara mua sakai logho ghadira, hauvaa, mau mua hanga utora na lei kulamiu mara na lei vaivine matesasani.”
ACT 6:2 Ma gaira hangavulu rua na manevetena tara holo kolura gaira udolu na ovu ni taluutuni ge ra bosa vanira, “E mua uto vanighita ge ka nira murilio na ladavaghiniana na bosana God, ge kai nia kaukauli vamua na tutuva.
ACT 6:3 Ghau lei hoghomami, kau vilira e vitu na mane itamiu, tau ghilalara te vonughira na Tarunga Tabu mana manaha, ge ighai kai talura ma kara righitaonia na lutu eni.
ACT 6:4 Ge ma kai nia vaivarighohi vamua na kokoeliulivuti mana ladavaghiniana na bosana God.”
ACT 6:5 Mana ghanaghana eni tara nia togotogo gaira na ovu udolu, mara vilia Stephen, na mane te vonughia na taluutuni mana Tarunga Tabu, ma Philip, Prochorus, Nicanor, Timon, Parmenas, ma Nicolaus, na mane ni Antioch te tagiha haghe tana taluutuni ni Jew.
ACT 6:6 Mana ovu tara lavira mai gaira mara vilira, mara vahera rana manevetena, ge ra kokoeliulivutira mara vautora.
ACT 6:7 Mete nera na bosana God ge vuivuni na halilaghi, ma rana taluutuni Jerusalem tara halilaghi me subo na manesukaghi tara holopangotia na taluutuniana God.
ACT 6:8 A Stephen na tinoni God te vautoa me vonughia nina maana God te talutatei na lei butuli sule maia na lei vaughilala haeharegha ighobudira na vure.
ACT 6:9 Mana balu tinoni tara hughuhughu kolua gaira na ovu ni tinoni ni vale kokoeliulivuti ni Jew tara holoa nia “na lei seka tatavahale.” Na vure raini tara hughuhughu kolua Stephen, na balu itadira na Jew ni Cyrene mi Alexandria ma tara vaa butu mai tana lei bubulo Cilicia mi Asia.
ACT 6:10 Mana Tarunga Tabu te nea Stephen ge manaha mara mua tangomana na kokoe hughuhughu ta nina lei kokoe.
ACT 6:11 Mana pukuna eni ge ra pelura balu tinoni ge kara pego ni hurutaboana Stephen mara ghaghua, “Ighai tai rongovia na tinoni eni te koehorua Moses maia God!”
ACT 6:12 Mara nea te vaghaa eni ge ra suasuanira na vure subo, mana balu huhuli ma gaira tara nia tarai nina vetena Moses. Ge ra lotia Stephen mara lavia vanira na Ovu ni Dete.
ACT 6:13 Mara lavihaghera mai na balu tinoni ge kara mai vuhavuha mara ghaghua, “Na tinoni eni te koehorua dida Valetabu ma nina lei vetena Moses.
ACT 6:14 Ighai tai rongovia ghua te bosa, ‘Jesus eni ni Nazareth gaia ke haurakea na Valetabu eni me ke tughui lei nilabu te pukulaghi mai itatana Moses.’”
ACT 6:15 Agaira udolu rana ovu ni dete tara totola Stephen mara righia na matana na reireina te vaghaa na angel.
ACT 7:1 Mana puku ni sonisukaghi te huatia Stephen, “?E utuni na lei ghanaghana raini?”
ACT 7:2 Me ghaghua gaia, “Ighau na lei tamagu mana lei hoghogu kau varongohiu mai. E mua kabu mua kukuada Abraham i Haran, ma God te tatea vania tua na bubulo Mesopotamia.
ACT 7:3 Me bosa vania, ‘Ko sanira kulamu vure mana komumu, mo ko tona tana komu ku tughunia vanigho.’
ACT 7:4 Ma gaia te rughuhoru sania na komuna, me va kabu Haran. Mi murina te mate tamana God te lavi rughuhorua olia tana komu eni tau ghahaghau iga itaeni.
ACT 7:5 Ma God te mua tunuvaa Abraham nia siki bona ni pari ge ke loghoa heghena ke manana ge ke gonia iga na valena. Hauva God te baubahu vania, ge ke nia hevei vania gaia mana lei vavatana tana ngiha. Tana bona God te nia baubahu vania Abraham e mua dalegha mua.
ACT 7:6 Me vaghaa eni na hava God te bosa vania, ‘Na lei vinavahuhumu kara ghahara tana kema keha, ma kara kabu pipiti ma kara nira seka e vati hangalatu na niulu.
ACT 7:7 Mi nau ku talua nigua na dete vuvungana na kema keri, na taba ni vure kiri kara pongora iga. Vaho na lei vinavahuhumu kara rughuhoru keha mai itagua ma kara holohaba kikinimau inau tana komu eni.’
ACT 7:8 Ma God te vahea Abraham na vaughilala ni pahevaughilala te tughunitatea iga nina baubahu. Me alu tua na bongi te padi tara vahua, Abraham te pahevaughilalaa Isaac, ma Isaac te pahevaughilalaa na dalena Jacob, ma Jacob te pahevaughilalara e hangavulu rua na dalena, rana puku ni kema.
ACT 7:9 “Ma rana lei dalena Jacob tara nia ghaghana sule ngangata na hoghodira Joseph na pukuna na tamadira te ghanaghana mavaa, ge ra nia hunulu ge ke seka ni Egypt. Ma God te kabu itatana
ACT 7:10 me lavi rughuhorua tana lei nina vahola soko. Ma Joseph te tughuru tana matana na vunaghi haba ni Egypt, ma God te liouto vania, me hea na manaha. Mana vunaghi haba te nea Joseph ge ke haba pungisia Egypt talighu mana lei lologho ni vunaghi soko.”
ACT 7:11 “Mana ngengere sule te kalea Egypt mana Canaan talighu ghua. Rana lei kukuamami tara mua logo ghadira na vanga.
ACT 7:12 Tana bona Jacob te rongovia te ghahaa na vanga i Egypt, gaia te nira vetena rana dalena, na lei kukuada, tana vuivuni ni tona.
ACT 7:13 Me ruani na tonadira vaho, gaia Joseph te tughunitate utoa heghena vanira na lei hoghona vaho ge ra ghilala. Mana vunaghi haba ni Egypt te ghilalaa gaira sughua na lei hoghona Joseph.
ACT 7:14 Ma Joseph te nia vetena na rongorongo vania na tamana Jacob, gaia mana lei nina binaboli udolu, e vitu hangavulu lima gaira kara mai kabu Egypt.
ACT 7:15 Ma Jacob te horu Egypt, gaia mana lei dalena tara mate igaa.
ACT 7:16 Mara holai na hulidira, mara hola pulohighi va i Shechem tara va tavughi udolu iga, tana vatuluma ni beku Abraham te pelua, nia na rongo sule tana kemana Hamor.”
ACT 7:17 “Me sara tua na bona God te nia baubahu vania Abraham, gaira na Israel tara sepalaghi tana komu Egypt
ACT 7:18 polo ge dato mai sakai na vunaghi haba ni Egypt te mua ghilalaa Joseph.
ACT 7:19 Me pegopegora na lei kukuada me vahaghitailira me talukaura na lei meomeo ge kara matera.
ACT 7:20 Tana bona eni tara vahua Moses, na meomeo matakage tana matana God. Mara righitaonia tana valena tamana e tolu na vula.
ACT 7:21 Tana bona tara holaa mara va polokehaa tana puku ni valena, na dalena na vunaghi haba na vaivine te lavipangotia me kutia te vaghaa na dalena.
ACT 7:22 Mara taraia nia na lei vata ni manamanaha soko ni Egypt ge ke mane sule tana bosa mana gehegehe.
ACT 7:23 “Me poso tua e vati hangavulu na niuluna Moses, e ghanaghana ge ke ghoi va keneolira ghua, ivei sughua tara nea na talugoniadira lei hoghona rana Israel.
ACT 7:24 Ma gaia te righia sakai te labu bughoroa na mane ni Egypt me sakeraghi me lavitughu me labumatea na mane ni Egypt.
ACT 7:25 Me ghanaghana gaia ke, sogea kulana na vure kara ghilala kalea ivei te nea na lutu God tana volana hauva mara taho didira.
ACT 7:26 Me roropo ghana ge ghoi righira so erua na mane ni Israel toro pepo, me bosa vanira ge koro beto me ghaghua, ‘?Iroghau ke na tamahoghoni, e ghua ge ro pepo te vaghaa eni?’
ACT 7:27 “Ma gaia te vahaghitailia na hoghona te tiba keha Moses, ‘?Ahei te talugho ighoe ge ko vunaghi pungisighai mo ko dete vanighai?
ACT 7:28 ?O liona na mateagu te vaghaa to matea tua na mane ni Egypt i bongi?’
ACT 7:29 “Tana bona Moses te rongovia ge mataghu me sogha me rughuhoru keha sania Egypt me va kabu tana bubulo Midian. Me vahura igaa erua na dalena na mane.
ACT 7:30 “Me padi tua e vati hangavulu na niulu, na angel te tate vania Moses tana ghai reserese te vavu tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai, lilighina na ghotu Sinai.
ACT 7:31 Ma Moses te nia hoghohare na liona te vaevanea me va sakutua dutuvia ge ke vaevane utoa. Me rongovia na mangana Lord te bosa vania,
ACT 7:32 ‘Inau God didira na lei kukuamu, nina God Abraham, Isaac ma Jacob.’ Tana bona Moses te rongovia vaa ge mataghu me ghebeghebe me mua liona ge ke righia vaa.
ACT 7:33 Ma Lord te bosa vania, ‘Ko lavikehai na hahara tana marevomu, na pukuna na bona to tughura iga ke, na bona tabu.
ACT 7:34 Inau tu righia didira na vahaghitaili nigua na vure i Egypt mu rongovia ghua didira na dikalio, mi nau tu horu mai ge ku mai volara. Mi taeni tua, inau ku nigho vetena tona i Egypt.’
ACT 7:35 “A Moses eni agaia sakai tara nia sika na vure ni Israel mara ghaghua, ‘?Ahei te talugho ighoe ge ko nimami tinoni huhuli mo ko mane dete vanighai?’ God eni gaia te vetenaa ge ke vunaghidira me ke huiolira nina vure nia nina hahanga na angel te tate vania tana ghai reserese te vavu.
ACT 7:36 Ma gaia te lavihorura mai na vure nia na lei butuli mana lei vaughilala i Egypt maia tana horara Sisi, maia tana bona mamaha vati hangavulu na niulu.
ACT 7:37 Moses gaia eni te bosa vanira na vure ni Israel, ‘God, tana ngiha, ke nia vetena vanighau mai na prophet te vaghau inau tara nia vetena mai, ma gaia ke sakai tadira kulamiu na vure.’
ACT 7:38 Moses te kabu vaukolu itadira tana bona mamaha taho iga na beti mana ghai, kolura rana tamada, maia na angel te bosa vania tua tana ghotu Sinai. Mi iga te holai nina rongorongo ni vola God, me lubati alaalai vanighita mai tua.
ACT 7:39 “Mara na lei tamada tara hove didira na taoniani, mara liliu keha vania, mara nia murilio mara ghanaghana ge kara ghoi pulohi so Egypt.
ACT 7:40 Mara ghaghua vania Aaron, ‘Ko gonighi vanighita na lei titinoni ge kara hulighita. A mua ghilalaa na hava te kalea na tinoni ia Moses, ge lavi rughuhorughita mai tana komu i Egypt.’
ACT 7:41 Ma gaira tara gonia na titinoni te vaghaa na reireina na buluka mara sukaghi mara holohaba kikinimai na lutu ni limadira.
ACT 7:42 Ma God te nira murilio, me soni rughu horu kehara ge kara holohaba kikinimara na lei veitughu tana parako, te vaghaa tara gerea tua ta didira na gegere na lei prophet rana Israel, ‘Ighau rana Israel, tau nighi sukaghi na lei maumanu lokana vati hangavulu na niulu tana bona mamaha. ?Au nighi sukaghi sughua vaniu inau? Taho vaho tua!
ACT 7:43 Na baebale tapole eni ke nina god Molech mana titinonina na veitughuna nimiu na god Rephan, tau gonighi mau kolitao vanira. Mi nau ku nighau vetena tona va levuna i Babylon, kau seka iga.’
ACT 7:44 “Tana bona mamaha rana kukuada tara holaa na baebale tapole tabu ni vaughilalana God te nira udukolu. Mara goni taonia nia na reireina na hava God te bosa tatea tua vania Moses.
ACT 7:45 Mi murina mai vaho, na lei kukuada tara lavihaghea mai na baebale tapole tabu tana bona Joshua te idevira mara sagukehaa na bona ni pari eni itadira na lei kema te vaghaa God te ghurukehara tua. Me ghaha igaa polo e sara na bongina na vunaghi haba David.
ACT 7:46 “Ma God te liouto vania, ma David te nongia ge ke kisua vania na Valetabu na vure ni Israel kara holohabaa iga.
ACT 7:47 Ma dalena na vunaghi haba Solomon vaho ge kisua na Valetabu.
ACT 7:48 Mana pukuna God puku ni haba ke mua tangomana na ghahaana ilokana na vale te gonia na tinoni, te vaghaa te bosaa tua na prophet,
ACT 7:49 “Ma Lord te ghaghua, ‘Nigua na malei sopou ni vunaghi haba na parako, na malei tuturi ni tuagu na maramana. ?Mi ivei te vaghaa na vale ia kau kisua vaniu? ?Mi ivei na bona ku va ahevata ghua iga?
ACT 7:50 ?Na mua malei limagu te goni sokoi na lei totobo raini?’”
ACT 7:51 “Ighau tau kutuvatu ngangata. Me pui ghua na tobamiu, maia na kulimiu ta nina rongorongo God! Ighau tau vaghara na lei kukuamiu, tau tughuru pungisia haia nina lutu na Tarunga Tabu!
ACT 7:52 ?Siki prophet ghua igaa na lei kukuamiu tara mua vahaghitailia? Mara labumatera na lei tinoni hola rongorongo nina God, tara bosadilaa na maiana nina Tinoni Lutu Maemane. Mi ghau tau peroa mau labumatea.
ACT 7:53 Ma God te vaheghau mai lei nina vetena tana limadira na lei angel, tara lubati alaalai mai tua, hauvaa mi ghau tau hughui nimiu so!” e ghaghua Stephen.
ACT 7:54 Agaira na lei ovu ni dete tara varongohia Stephen, ge ra rutu mara ghala girigirighi na livodira.
ACT 7:55 Ma Stephen te vonughia na Tarunga Tabu ge rei dato i kokou, me righia na mararana God, ma Jesus te tughuru tana pala madolona.
ACT 7:56 Ge ghaghua vanira, “Inau tu vaevanea na parako te lovovoka mana Dale Tinoni te tughuru tana pala madolona God!”
ACT 7:57 Ma nia na manga sule, gaira na lei ovu ni dete tara pitoi na kulidira nia na limadira mara sama kolu vaa itatana.
ACT 7:58 Mara ghurukehaa tana komu, ma gaira tara vuha talukehai didira puku ni tivi tana tuana na gari mane na ahana Saul, vaho ge ra peta matea.
ACT 7:59 Mara petaa so Stephen ge bosa, “Lord Jesus, ko lavia gatu na tarungagu!”
ACT 7:60 Me tualaghi tuturu me nia ghaeghahe na manga te sule, “Lord, ko bei idumia na palu eni vanira na vure raini!” Me bosa soko te vaghaa eni ge mate.
ACT 8:1 Saul te nia togotogo na mateana. Mana balu tinoni uto tara va tavughia Stephen, mara nia dikalio mara tangi ngangaraha. Tana bona keri na holohoru i Jerusalem te nia vahaghitaili na gunaguna, ma gaira rana taluutuni, tara rughuhoru va tana lei komu i Judea mi Samaria hauva ma gaira rana manevetena tara kabu pulohi Jerusalem.
ACT 8:3 Ma Saul te tabotabo na haurakeana na holohoru me haghevighi na lei vale, me ghora horura rana taluutuni, mane mana vaivine me va talura tana vale pipiti.
ACT 8:4 Rana taluutuni tara sogha va tana lei komu mara tughunitatea igaa na rongorongo uto.
ACT 8:5 Ma Philip te tona tana komu sule i Samaria me tughunia igaa vanira na vure na Christ.
ACT 8:6 Na vure subo tara liona na rongo vakodo, ge ra varongohia na hava Philip te bosa, na pukuna tara vaevanei ghua na lei butuli te gonighi.
ACT 8:7 Me subo itadira na vure, na lei tidalo dika tara rughuhoru keha nia na ngangaraha sule, me subo ghua na labe mana rapobete te vavolara.
ACT 8:8 Mana togotogo te vonughia na komu udolu.
ACT 8:9 Na tinoni te ghaha iga a Simon, e subo ni bona te nera na vure ni Samaria ge nia hoghohare na liodira anina lutu gueguelo, me ghanaghana heghena te vaghaa siki sakai te haba.
ACT 8:10 Ma gaira soko tana komu te vuivuni tadira rana pile me sara tadira rana sule tara talu mava, mara ghaghua, “Na tinoni eni gaia nina maana God na maana sule.”
ACT 8:11 Ra talumava gaia na pukuna te daro ni bona mai tua te nera ge ra nia hoghohare na liodira nina lutu gueguelo.
ACT 8:12 Tana bona tara taluutunia nina rongorongo Philip nia ahana Jesus Christ mana kinakabuna God, gaira tara vulitabu na lei mane mana lei vaivine.
ACT 8:13 Ma Simon heghena ghua te taluutuni. Murina ge vulitabu ge nia udukolu Philip me nighi maro na mangana na maana sule mana lei butuli te gonighi tana matana.
ACT 8:14 Ma gaira na lei manevetena i Jerusalem tara rongovia, gaira ghua na Samaria tara lavipangotia na bosana God, ge ra nira vetena Peter ma John.
ACT 8:15 Na Tarunga Tabu te mua horu mua ta siki sakai tadira, tara vulitabura vamua tana ahana Lord Jesus. Tana bona toro sara rogaira toro kokoeliulivutira rana taluutuni vaho ge ra lavia na Tarunga Tabu.
ACT 8:17 Ma Peter ma John toro talui na limadira vuvungadira ge ra lavia na Tarunga Tabu.
ACT 8:18 Ma Simon te righia, gaira na taluutuni tara lavia na Tarunga Tabu tana bona rogaira na manevetena toro talui na limadira ivuvungadira, ge liona na butoana na maana tadira Peter ma John,
ACT 8:19 me ghaghua, “Koro heu mai na maana eni, ma ahei tua ku talu na limagu i vuvungana ke, ke lavia nina na Tarunga Tabu.”
ACT 8:20 Ma Peter te bosa tughu, “Ighoe ma nimua na rongo koro horu Betidalo. Na pukuna to ghanaghana ge ko butoa nia na rongo nina sonihalavu God!
ACT 8:21 Ighoe to mua baebase kolu itamami, mo mua paepaleva ighoe ta nimami na lutu eni, na pukuna na tobamu te mua maemane tana matana God.
ACT 8:22 Ko tughulio mughua ta nimua na ghanaghana eni te dika, mo ko nongia Lord ge ke talukehai vanigho na lei ghanaghana tana kutumu.
ACT 8:23 Inau tu righigho te vonughigho na lio dika mana vevehe, mo tinoni pipiti sarana na palu.”
ACT 8:24 Ma Simon te bosa vanira Peter ma John, “U nongighau koro kokoeliulivutiu ge ke bei kaleu gea na lei totobo toro kokoe i vuvungagu.”
ACT 8:25 Peter ma John toro tughunia te manana na tughunitateana nina rongorongo Lord. Moro tughunia igaa na Rongorongo Uto tana lei komu ni bubulo Samaria ge ro pulohi Jerusalem.
ACT 8:26 Ma nina angel a Lord te bosa vania Philip, me ghaghua, “Tughuru mo ko tona tana halautu Jerusalem te horu i Gaza” (mara mua taonia tua na halautu eni itaeni)
ACT 8:27 Ma Philip te tapatughuru me tona. Mana tinoni ni Ethiopia na vunaghi te righitaonighi nina puku ni lologho na vinahogho ni Ethiopia, Candace, te oli mai tana komuna. Ma gaia te butu mai Jerusalem te kokoeliulivuti me bosautoa God, me pulohi mai ta nina taitakiro. Me sopou horu vaho, ge idumia na levu ni buka nina prophet Isaiah.
ACT 8:29 Mana Tarunga Tabu te bosa vania Philip me ghaghua, “Ko va tughuru dutuvia na taitakiro keri.”
ACT 8:30 Me mina sama Philip me varongohia te idumia na buka nina prophet Isaiah. Ge huatia, “?O manahana sughua na hava to idumia?”
ACT 8:31 Me ghaghua gaia, “?Ivei ku nea na ghilala manahaana te ke mua tughunia vaniu siki sakai?” Ma gaia te nongia Philip ge ke sei dato vaa me ke sopou kolua.
ACT 8:32 Mana tete ni gegere tabu te idumia te vaghaa eni, Tara nia tona te vaghaa na sheep kara matea, Me beto vaghaa na dale sheep tara ghoria na vuvuluna te mua vukea na mangana.
ACT 8:33 Ra nia murilio ngangata mara poloa vania na dete maemane. E taho ahei ke tughuni kaekalea na vinavahuhuna na pukuna te mai soko buto na volana tana maramana.
ACT 8:34 Ma gaia na vunaghi te huatia Philip, me vania, “?Ko bosa vaniu mai, ahei te bosaa na prophet eni? ?E bosa heghena gaia pa siki sakai na keha te bosaa?”
ACT 8:35 Ma Philip te nia kokoe na Rongorongo Uto nina Jesus te nia vuivuni na levu ni gegere tabu eni.
ACT 8:36 Mi tana bona toro taoni horua na halautu, moro saravia tua na bona te ghahaa ga na beti, mana vunaghi te ghaghua, “?Na beti tua eni; mana hava te pungisiu ge ku mua vulitabu?”
ACT 8:38 Ma gaia te nia hevei na bosa ge beto na taitakiro pile bona. Ma rogaira toro sogha horu tana beti ge vulitabua a Philip.
ACT 8:39 Na bona toro sakutua dato mai tua tana beti, na Tarunga Tabu te lavikeha Philip me polo tana matana, mana vunaghi te taonia so nina tonatona me vonughia na togotogo.
ACT 8:40 Philip te nia ribe na saraana i Azotus. Mi tana bona gaia te tona potai lei komu te nia tarai na Rongorongo Uto polo e sara Caesarea.
ACT 9:1 Ma Saul te vonughia so na lio ni rutu, na mateadira lei nina tinoni taluutuni a Lord. Me tona tana puku ni sonisukaghi,
ACT 9:2 me nongia na gegere vaniadira na lei haba tana vale kokoeliulivuti ni Jew i Damascus, ge ke righi topoa siki sakai tara taonia na halautu eni nina Lord, geva ke lotira na lei mane mana vaivine, me ke hola olira mai Jerusalem.
ACT 9:3 Ma Saul te dutuvia tua na komu i Damascus, ge righia na marara te mina horu mai kokou, me hinari talighutia.
ACT 9:4 Ma gaia te kutu horu tana pari, me rongovia na manga te ghaghua vania, “?Saul, Saul, e ghua ge o niu ghighirou?”
ACT 9:5 Ma Saul te huatia, “?Ahei ighoe, a Lord?” Ma gaia te ghaghua, “Inau a Jesus to niu ghighirou.
ACT 9:6 Tughuru mo ko tona tana komu te paleva mai! Ku tughunia vanigho na hava mughua ko gonia tana ngiha.”
ACT 9:7 Ma gaira tara nia udukolu a Saul tara tughuru beto, mara mua vukei na mangadira, mara rongovia vamua na manga mara mua righia siki sakai.
ACT 9:8 Ma Saul te tapatughuru mai tana pari, vaho ge raraihighi na matana, me mua righi vakodoa siki totobo. Ma gaira tara tabe limana, vaho ge ra hulia va i Damascus.
ACT 9:9 Me tolu na bongi matapono te mua vanga me mua inu me mua vaevane.
ACT 9:10 Ma sakai na tinoni taluutuni ga, na ahana Ananias i Damascus, te righia na mabubu a Lord te bosa vania, “Ananias!” Me ghaghua, “Inau eni, Lord.”
ACT 9:11 “Tughuru, mo ko tona vaa tana valena Judas tana halautu tara holoa nia maemane, mo ko huatia na tinoni ni Tarsus na ahana Saul. Gaia te kokoeliulivuti,
ACT 9:12 mi lokana na mabubu te righia, na tinoni eni na ahana Ananias te haghe mai me talua na limana vuvungana ge ke ghoi reirei oli ghua.”
ACT 9:13 Ma Ananias te bosa tughu me ghaghua, “Lord, e subo na vure tara bosaa na tinoni eni, te gonighi e subo na totobo dika vanira nimua na vure taluutuni i Jerusalem.
ACT 9:14 Mi taeni te mai i Damascus me te holaa na maana tadira rana manesukaghi kamanagho ge ke lotira arahei tara holohabagho ighoe.”
ACT 9:15 Ma Lord te bosa vania, “Ko tona, inau tu vilia tua ge ke tughunitatea nigua na rongorongo itadira rana mua Jew, mana lei vunaghi haba, maia ghua na vure ni Israel.
ACT 9:16 Mi nau ku tatei vania na hava ke nighi vahaghitaili na pukuna inau.”
ACT 9:17 Ma Ananias te tona, me va rughuhaghe tana vale te ghaha iga Saul me talua na limana vuvungana. Me ghaghua vania, “Hoghogu Saul, a Lord te vetenau mai, gaia eni Jesus te tate vanigho tana halautu to va mai ga. Me vetenau mai ge ko ghoi reirei oli ghua mo ko nia vonu na Tarunga Tabu.”
ACT 9:18 Mana totobo te vaghaa na vuru te mina tumu horu tana matana Saul, ma gaia te ghoi reirei oli ghua. Mete tapatughuru ge ra vulitabua.
ACT 9:19 Mi murina mai te vanga soko tua, na hulina te laga oli. Ma Saul te kabu balu bongi kolura rana taluutuni Damascus.
ACT 9:20 Ma gaia te tona haliu tana lei vale kokoeliulivuti ni Jew, me vuivunia na nia tarai Jesus gaia na Dalena God.
ACT 9:21 Ma gaira soko tara varongohia tara nia hare, mara huahuati, “?E mua gaia eni na tinoni, te labumatera na vure i Jerusalem tara taluutunia na tinoni eni, a Jesus? ?Me mua gaia ghua na tinoni ia te mai, ge ke pitira na vure me ke hola olira va vanira rana manesukaghi kamanagho?”
ACT 9:22 Hauva ma Saul, te lavia so na lagana, na talutate utoana vanira na vure Jew tara ghahara i Damascus, a Jesus na Christ. Mara mua loghoa tua siki ghanaghana kara kokoe pungisia nia.
ACT 9:23 Me subo tua na bongi te padi murina, na vure Jew tara vaukolu, mara padalaghinia ivei kara nea na mateana Saul.
ACT 9:24 Tara polongighi na lei mataula ni peo, bongi mana dani ge kara matea. Hauva ma gaia te rongovia didira na ghanaghana.
ACT 9:25 Ma ta sakai na bongi te bongi, na lei nina vaovarongo a Saul tara hoghonia tana ghavo mara dorovaghini horua i pari bebete tana matakene ni vokovoko ni komu.
ACT 9:26 Ma Saul te tona i Jerusalem, me tabotabo ge ke kabu kolu itadira rana taluutuni. Hauva mara mua taluutunia gaia te tinoni taluutuni sughua, ma gaira udolu tara mataghunia.
ACT 9:27 Ma Barnabas te mai righia me holaa vanira rana lei manevetena. Me tughunia vanira ivei te nea na tate a Lord vania Saul tana halautu maia te kokoe vania. Me bosa vanira ghua, “Saul te tarai sule ngangata tana ahana Jesus i Damascus.”
ACT 9:28 Keri vaho ge a Saul te kabukolu itadira, me tona kolili Jerusalem, me tarai laga tana ahana Lord.
ACT 9:29 Ma gaia te hughuhughu kolura na vure Jew tara kokoe ni Greek, mara liona na mateana.
ACT 9:30 Ma gaira rana taluutuni tara rongovia, ge ra holaa Saul va i Caesarea, vaho ge ra nia vetena tana vaka va tana komuna Tarsus.
ACT 9:31 Mana lei holohoru soko i Judea, Galilee, mi Samaria talighu tara kabu mabo nia nina hahanga na Tarunga Tabu te lagalagara me totolora tara kabu kikinima itatana Lord.
ACT 9:32 Tana bona Peter te kaoi na lei komu, gaia te va kaora ghua rana taluutuni tara ghahara i Lydda.
ACT 9:33 Mi ga te righi sodoa na tinoni na ahana Aeneas, te labe me mua tangomana na rughuhoru saniana na malei ghimena e alu na niulu.
ACT 9:34 Ma Peter te ghaghua vania, “Aeneas, ko tapatughuru mo ko lokua na malei ghimemu. Gaia Jesus Christ te vavolagho tua.” Te mina tua me tughuru.
ACT 9:35 Ma gaira na lei vure soko tara ghahara i Lydda mi tana bubulo Sharon talighu tara righia gaia, mara liliu vania Lord.
ACT 9:36 Me ghaha i Joppa na vaivine na ahana Tabitha gaia na taluutuni. (Dorcas na ahana tana leu ni Greek.) Na vaivine eni te lutu maemane haia, na hangadira rana bona.
ACT 9:37 Me mua hau vasoo me vahaghi me mate. Mara siuvia na hulina, mara kolivaghinia tana voki tana vale datogha.
ACT 9:38 Na pukuna Joppa te mua sagauvia i Lydda, rana taluutuni i Joppa tara rongovia Peter te ghaha i Lydda, mara nira vetena erua na tinoni hola rongorongo, mara nongia ge ke mai saravira.
ACT 9:39 Me gonidila soko tua Peter, vaho ge nira udukolu. Tana bona tara sara, ge ra lavidatoa tana voki tana vale datogha. Iga na lei matesasani vaivine tara tughuru talighutia ge ra tangi, mara tatei vania na lei pupulu kehakeha te sukighi a Dorcas tana bona te vola.
ACT 9:40 Ma Peter te vetena kehara tana voki, me tualaghi tuturu ge kokoeliulivuti. Me ririu vania na huli me ghaghua, “Tabitha, ko tughuru!” Ma gaia te davorai na matana ge righia Peter me kabu dato.
ACT 9:41 Ma Peter te hagaloa va me hangaa ge ke tughuru dato. Ge holora rana taluutuni, kolura rana lei matesasani ge tatea vanira te vola oli tua.
ACT 9:42 Mana rongorongona te saopo udolua i Joppa, mana vure subo tara taluutunia Lord.
ACT 9:43 Ma Peter te kabu so i Joppa te subo ni bongi, kolua na tinoni, te lutui na ghuighuli ni maumanu na ahana Simon.
ACT 10:1 Ma sakai na tinoni i Caesarea, na ahana Cornelius, gaia na malaghai nagho na hangalatu na ovu ni malaghai ni Italy.
ACT 10:2 Ma gaia na tinoni maemane - gaia ma nina binaboli tara nia kikinima God, me sule ngangata nina hahanga vanira na vure Jew tara bona, me kokoeliulivuti haia vania God.
ACT 10:3 Ma sakai na dani, te manana na tangi e tolu te vaevanea na mabubu anina angel God te mai vania me ghaghua, “Cornelius.”
ACT 10:4 Me pelaa na tarunga vetena nia na mataghu, “?Na hava to liona, ge na vunaghi?” Mana tarunga vetena te ghaghua vania, “God te lavipangotighi nimua lei kokoeliulivuti, ma nimua lei heveioli me gonidila ge ke bosa tughu vanigho.
ACT 10:5 Mi taeni ko vetenara na balu tinoni va i Joppa, ge kara holaa mai na tinoni na ahana Simon Peter.
ACT 10:6 Gaia na sinogho te ghaha tana valena Simon, te lutui na ghuighuli ni maumanu te ghaha lilighi ni saravahale.”
ACT 10:7 Mana angel te tona keha tatana, ma Cornelius te holora erua nina tinoni lutu, ma sakai na malaghai. Na malaghai eni te holohabaa God me righitaonia Cornelius.
ACT 10:8 Me bosa vanira na hava te kale ge nira vetena tona i Joppa.
ACT 10:9 Me roropo ghana te dutu dani kama, tara dutuvia tua na komu i Joppa, Peter te dato ni kokoeliulivuti tana vuvungana na vouvotu ni vale taonia na nilabudira na Jew.
ACT 10:10 Te haga vitolo, mi tana bona tara gonidila tua na vanga, gaia te righia na mabubu.
ACT 10:11 Gaia te righia na parako te hahangavi, mana totobo te horu mai i kokou te vaghaa na reireina na kuikuvi selo tara hauhorua mai tana pari te vati na piuna.
ACT 10:12 Mi lokana na lei vata ni maumanu, mana lei vata ni manu, maia na lei vata ni maumanu tara tagutagu tana pari.
ACT 10:13 Mana manga te bosa vania me ghaghua, “Tughuru Peter! Paepahe mo ko vanga!”
ACT 10:14 Ma Peter te bosa vania, “Lord, ku mua tangomana. Tu mua ghania siki totobo tu ghilala te meto tana nilabumami.”
ACT 10:15 Mana manga te ghoi bosa vania, “Ko bei holo metoni gea na lei totobo God te va marabu sokoi tua.”
ACT 10:16 Me tolu na tughuru ni neana te vaghaa eni, vaho ge ra ghora datoa na kuikuvi selo i kokou.
ACT 10:17 Tana bona Peter te kene ghanaghana na mabubu eni te righia, na lei tinoni Cornelius te nira vetena mai tara tughuru tua tana mataula ni peo tana valena Simon.
ACT 10:18 Mara hoholo ge ra huatia mara ghaghua, “?Na tinoni tona mai so iani na ahana Simon Peter?”
ACT 10:19 Ma Peter te ghanaghana vaovarongoa so na mabubu, na Tarunga Tabu te bosa vania me ghaghua,
ACT 10:20 “Ko vaovarongo mai. E tolu na tinoni tara kenegho tua ani. Ko tughuru mo ko gonidila mo ko nira va udukolu, ko bei ghanaghana ruarua gea, u nira vetena vanigho mai tua.”
ACT 10:21 Ma Peter te horu va righira me vanira, “?Inau gaia na tinoni tau kene taonia. Mana hava te ghua ge au mai kene?”
ACT 10:22 Ra ghaghua, “Cornelius na malaghai nagho tana hangalatu itadira na ovu ni malaghai te vetena ghai mai. Gaia na tinoni uto, me nia kikinima ghua God, mana vure Jew udolu tara talu sulea ghua. Mana angel nina God te bosa vania, ge ke nongigho ighoe ge ko sarava tana valena, ge ke rongovi pukua itamua na hava sughua ko bosa vania.”
ACT 10:23 Ma Peter te holora mai gaira, ge kara maturu itatana sakai na bongi. Te gonidila soko tua gaia te roropo ghana vaho ge nira udukolu, kolura nia na balu tinoni taluutuni ghua i Joppa.
ACT 10:24 Me ghoi dani mai vaho ge ra sara i Caesarea, ma Cornelius te pitudilara tua, kolura nia nina binaboli mana lei puku ni kulana.
ACT 10:25 Ma Cornelius te mai topoa tua, tana bona Peter te gonidila ni rughuhaghe tana vale, me poghotao kikinima tana tuana me holohabaa.
ACT 10:26 Ma Peter te tughuruvaghinia me vania, “Ko bei holohabau, inau na tinoni vaghagho so ighoe.”
ACT 10:27 Mete kokoe so Peter vania Cornelius, ge rughuhaghe lokani vale, me righi topora e subo na vure tara vaukolu tua.
ACT 10:28 Me ghaghua vanira, “Ighau tau ghilalaa heghemiu tua, ilokani nimami na vetena na tinoni ni Jew tara mua lubatia ge kara kabukolu tadira rana mua Jew pa kara lolola kolu itadira. Hauva ma God te talutatea vaniu tua ge ku bei tovongo vatu metona gea siki sakai.
ACT 10:29 Na pukuna te vaghaa keri ge u tala na mai. ?Mu ku huatigho ghua, na hava sughua to holou nia mai?”
ACT 10:30 Me ghaghua Cornelius, “E vati na bongi te padi taeni tu kokoeliulivuti tana valegu, tana bona ni aho te vaghaa eni, tana tangi e tolu tana levu ni aho. Mu righia na tinoni te tughuru tana matagu te nia pupulu na tivi te vitiviti
ACT 10:31 te ghaghua vaniu, ‘Cornelius, God te lavipangotighi tua nimua kokoeliulivuti mana lei nimua heveioli.
ACT 10:32 Ko vetenaa siki sakai vaa Joppa, ge ke holoa mai na tinoni na ahana Simon Peter, gaia na sinogho te kabu tana valena Simon te lutui na ghuighuli ni maumanu tana lilighi ni saravahale.’
ACT 10:33 Mi nau tu nira vetena tatavahale gatu, me uto sughua to sara mai tua. Mi ghai soko iani tai tughuru tana matana God, mai pitudila ge kai varongohia itamua ighoe na hava sughua God te talutatea vanighai.”
ACT 10:34 Ma Peter te vuivunia na kokoe, “Inau tu ghilala itaeni, e utuni sughua God te nera na lei tinoni ge kara sakai vamua.
ACT 10:35 Gaia te lavipangotira tara holohabaa mara lutu maemane tana matana tana lei vata ni kema soko.
ACT 10:36 Ighau tau varongohia nimiu na rongorongo eni te nia vetena mai vanira na vure Jew, na tughunitateana na Rongorongo Uto ni mabo nina Jesus Christ te vunaghini na lei totobo soko.
ACT 10:37 Mi ghau ghua tau varongohia nimiu ghua na totobo sule eni te kale i Israel, te vuivuni Galilee, murina John te nia tarai tua na rongorongo ni tughulio ge kara vulitabu.
ACT 10:38 Ighau ghua tau ghilalaa Jesus ni Nazareth, ma God te kovala horua mai vuvungana nina na Tarunga Tabu maia na maana. Ma gaia te tona tana lei komu, me lutu maemane me kisura rahei te pongora nina maana Satan, na pukuna God te kabu itatana.
ACT 10:39 Mi ghai, na lei manevetena, tai tughunitatei na lei totobo te gonighi tua tana lei komu Israel mi Jerusalem. Ma gaira tara patokia tana ghaivavala ge mate.
ACT 10:40 Mi murina e tolu na bongi, God te va tughuruvaghini olia tana mate me nea ge livu.
ACT 10:41 Te mua tate vanira na vure udolu ma vanighai ghai vamua tai vanga mai inu kolu tatana murina te tughuruoli tua tana mate. God te vilikehaghai ge kai tughunitatea.
ACT 10:42 Me vetena ghai ge kai tughunitatea na Rongorongo Uto vanira na vure, na talutateana te vaghaa gaia, God te vilia Jesus ge ke detera gaira tara vola ma tara mate tua.
ACT 10:43 Te vaghaa na lei prophet tara bosa tua mara ghaghua, ‘Arahei tara taluutunia kara lavia didira na talukeha palu, ta nina maana nia na ahana.’”
ACT 10:44 Me kokoe so Peter, e horu tua na Tarunga Tabu, vuvungadira soko na vure tara varongohia na rongorongo.
ACT 10:45 Mana vure taluutuni ni Jew tara butu mai Joppa kolua Peter, tara hare na pukuna gaia God te kovala horua ghua nina sonihalavu ni Tarunga Tabu vuvungadira rana mua Jew.
ACT 10:46 Ma gaira tara rongovira tara nighi leu lei sopa leu kehakeha, mara holoutoa God te rongoragha. Ma Peter te bosa,
ACT 10:47 “?Ke tangomana so ahei ge ke hovera na vure raini ge kara mua nia vulitabu na beti? Taho, na pukuna tara lavipangotia didira tua na Tarunga Tabu te vaghaa ighita.”
ACT 10:48 Me arevaghinira ge kara vulitabu tana ahana Jesus Christ. Mara kurutia ge ke kabu kolura ghua erua pe tolu na bongi.
ACT 11:1 Ma gaira na lei manevetena, mana balu taluutuni ghua tana lei komu Judea tara rongovia didira gaira rana mua Jew tara lavipangotia na bosana God.
ACT 11:2 Mi tana bona Peter te dato Jerusalem, gaira na balu Jew tara taluutuni tara liona na pahevaughilaladira rana mua Jew, tara koehorua gaia mara ghaghua,
ACT 11:3 “Ighoe to hughua nina vetena God na pukuna to rughuhaghe tana valedira tara mua Jew mo nira vanga kolu.”
ACT 11:4 Ma Peter te vuivuni ni tughuni alaala vanira,
ACT 11:5 “Inau tu kokoeliulivuti tana komu Joppa, mu righia na mabubu. Mu vaevanea te vaghaa na kuikuvi selo sule God te lubati horua mai i kokou tana vati na piuna na parako, me mai sara tagua.
ACT 11:6 Mu reihaghe lokana mu righia na lei vata ni maumanu, mana na lei vata ni maumanu tara tagutagu tana pari, mana lei manu tana oka.
ACT 11:7 Mi nau tu rongovia na manga te bosa vaniu, ‘Ko tughuru Peter. Paepahe mo ko vanga!’
ACT 11:8 “Mi nau tu ghaghua, ‘Taho Lord, Ku mua ghanighi na lei totobo raini na pukuna tara meto tana nilabumami.’
ACT 11:9 “Eruani na manga, te ghoi bosa vaniu mai so i kokou, ‘Ko bei holo metoni gea na hava God te va marabui tua.’
ACT 11:10 Me tolu na tughuru ni neana te vaghaa eni, vaho ge ra ghora datoa na kuikuvi selo tana parako.
ACT 11:11 Me mua hau, e tolu na tinoni tara sara mai tua tana vale tu ghahau iga, tara nira vetena vaniu mai Caesarea.
ACT 11:12 Mana Tarunga Tabu te mina bosa vaniu ge ku nira udukolu ku bei hove gea, ma raini e ono ghua na hoghogu itagua rana taluutuni ni Joppa tara niu udukolu vaa Caesarea, mi ghai udolu tai vaa rughuhaghe tana valena Cornelius.
ACT 11:13 Mete bosa vanighai ivei te nea na tate vaniana na angel te tughuru lokani valena mete bosa vania, ‘Ko vetena vaa siki sakai Joppa, me ke hola mai na tinoni na ahana Simon Peter.
ACT 11:14 Ma gaia ke kokoei vanighau ivei ke nea na vavolaghau God, ighoe ma nimua na binaboli udolu tana vale.’
ACT 11:15 Mi tana bona inau tu vuivunia na kokokoe, na Tarunga Tabu te horu tua vuvungadira te vaghaa te horu mai vuvungada tana vuivuni.
ACT 11:16 Mi nau tu ghanaghana olia, na hava Lord te bosa, ‘John te nia vulitabu na beti, mi ghau kau nia vulitabu ghua na Tarunga Tabu.’
ACT 11:17 Te vaghaa God te hera tua rana mua Jew na sonihalavu ni Tarunga Tabu te vaghaa te vaheghita tana bona ta taluutunia Lord Jesus Christ, ma ahei inau ge ku tughuru pungisia God!”
ACT 11:18 Tana bona tara rongovia, mara beto didira na kokoe koliliana, mara holoutoa vamua God mara ghaghua, “Itaeni God te vahera na maana vanira rana mua Jew ge kara tughulio ge kara vola.”
ACT 11:19 Bona tara peta matea tua Stephen, na balu taluutuni tara havukaghi tana lei komu na pukuna na gunaguna, mara vaa sara Antioch mi tana bubulo Phoenicia mi tana koukomu lau Cyprus, mara tughunitatea iga na Rongorongo Uto vanira na Jew vamua.
ACT 11:20 Hauvaa mana balu tinoni taluutuni Cyprus mi tana komu Cyrene, tara vaa sara ghua Antioch, mara bosa tatea iga na rongorongo vanira rana mua Jew, maia nina Rongorongo Uto Lord Jesus.
ACT 11:21 Ma nina maana Lord itadira, mana vure subo tara taluutunia mara liliu pulohi vania Lord.
ACT 11:22 E saravia na rongorongo na holohoru Jerusalem, vaho ge ra nia vetena Barnabas vaa Antioch.
ACT 11:23 Mi tana saraana vaho, ge vaevanea gaia God te vautora sughua nina vure me nira togo, me kokoe patupatura ge kara vavaravaghi utuni vania Lord, nia na tobadira udolu.
ACT 11:24 Barnabas na tinoni uto, me vonughia na Tarunga Tabu mana taluutuni, me subo ni tinoni tara mai mara va taluutunia Lord.
ACT 11:25 Ma Barnabas te tona Tarsus ge ke kenea Saul.
ACT 11:26 Me topoa tua ge hola vaa Antioch, mana niulu udolu rogaira toro vaukolu tadira na holohoru moro taraira na vure subo. Mi Antioch vaho rana taluutuni tara vuivunia na holoadira nia ‘Christian.’
ACT 11:27 Mi tana bongi eni, balu prophet tara rughuhoru mai Jerusalem, mara vaa sara Antioch.
ACT 11:28 Ma sakai itadira na ahana Agabus te tughuru dato ta nina maana na Tarunga Tabu, me bosadila na ngengere sule ke kalea na maramana. Me kale utuni na totobo eni, tana bongina Claudius na vunaghi haba ni Rome.
ACT 11:29 Ma sasakai tadira rana taluutuni ke nia hevei nina heveioli vanira lei hoghodira rana taluutuni tara kabu i Judea.
ACT 11:30 Mara nea te vaghaa eni, mara nighi vetena gatu didira heveioli, vanira lei mane kamanagho ni holohoru tana limadira Barnabas maia Saul.
ACT 12:1 Tana bongi eni, Herod Agrippa na vunaghi haba te vuivuni na gunaliadira na balu tinoni tana holohoru,
ACT 12:2 me lotia James na hoghona John, me vuria na luana.
ACT 12:3 Me righia tara nia togo na vure Jew te vaghaa eni, gaia te ghoi lotia so Peter tana Gougonu ni Berete Gulu.
ACT 12:4 Mara lavia Peter mara talua tana vale pipiti, mara lubatia vanira rana vatogha e vati na vata ni ovu, e vati na malaghai ta sakai na ovu, ge kara righitaonia. Herod te ghanaghana, ke padi vaho na Gougonu ni Lovovule me ke holaa Peter me ke tughuruvaghinia tana matana na vure subo vaho ge ke detea.
ACT 12:5 Mara righitaonia so Peter tana vale pipiti, mana vure tana holohoru tara kokoeliulivuti ngangata vania God.
ACT 12:6 Na bongi naghona Herod Agrippa ge ke lavi rughuhorua vanira na vure, Peter te maturu so ghobudira erua na righitaoni mara pitia nia erua na talihalo. Ma gaira na righitaoni tara dai tana mataula nagho tana vale pipiti.
ACT 12:7 Ma nina angel a Lord te tughuru lilighina, mana marara te vonughia na voki udolu, mana angel te tabea na garona Peter, me alihia, me bosa vania, “Ko mina tapatughuru!” Mana talihalo te pidi keha, me tumu horu tana limana.
ACT 12:8 Mana angel te ghoi ghaghua vania so, “Kabegho mo ko talua nimua na hahara ni marevomu.” Ma Peter te goni taonighi te vaghai. Mana angel te ghoi bosa vania, “Ko nia pupulu nimua na pupulu mo ko saritaoniu mai.”
ACT 12:9 Ma Peter te rughuhoru taonia na angel moro sania na voki te pala muri tana vale pipiti. Me mua ghilalaa na utunina, na hava na angel te nea vania. Me ghanaghana gaia ke, me righia na mabubu vamua.
ACT 12:10 Ma gaira toro tona padia sakai na malei vatogha, moro mai tana ruana, vaho rogaira toro mai saravia na vovongo halo na vatei rughuhoru tana komu sule. Mana mataula te hahangavi heghena vanira tua. Ma gaira toro rughuhoru moro vaa sara tana halautu mana angel te tona keha itatana Peter.
ACT 12:11 Ma Peter te manaha oli, ge ghaghua, “Itaeni tu ghilala utoa, a Lord te vetena nina angel ge ke volau ta nina maana Herod, maia na hava na vure ni Jew tara liona Herod ke nei vaniu inau.”
ACT 12:12 Me ghilalaa na hava te kale ge tona tana valena Mary, tinana John Mark, e subo na vure tara savukolu ni kokoeliulivuti iga.
ACT 12:13 Mi pari bebetena na mataula, Peter te tughuru ni kidikidi mana tahula ni lutu na ahana Rhoda te mai varongohia.
ACT 12:14 Ma gaia te rongovi kalea na mangana Peter ma gaia te sama oli haghe me mua hangavia na mataula na pukuna te nia vonu na togotogo. Me vaa bosa vanira, ma Peter te tughuru so pari bebete.
ACT 12:15 Ra ghaghua vania, “O bule!” Me hughu so gaia me ghaghua, “E utuni!” Mara bosa vania, “Sogea na lameana.”
ACT 12:16 Me kidikidi so Peter, polo ra hangavia vania na mataula, vaho ge ra righia mara nia hare.
ACT 12:17 Ma gaia te aboabora nia na limana ge kara beto, vaho ge tughuni alaala vanira ivei te nea na lavi rughuhoruana Lord tana vale pipiti. E ghaghua, “Kau bosa tatea vania James, ma gaira na lei hoghogu tana taluutuni,” vaho ge rughu horu keha sanira me vaa tana bona keha.
ACT 12:18 Me roropo ghana e sule ngangata na hughuhughu tana ghobudira rana righitaoni tana hava te kale ta Peter.
ACT 12:19 Ma Herod Agrippa te vetenara ge kara kene taonia, mara mua tangomana na sodoana. Me huati poli saghinira na righitaoni vaho ge nia hevei na bosa papara ge kara matera mughua. Mi murina mai, Herod te tona keha sania Judea, me ghaha i Caesarea tana pile bona vamua.
ACT 12:20 Ma Herod na vunaghi haba te rutu ngangata vanira na vure ni Tyre mi Sidon. Ma gaira tara liona na mabo itatana Herod na pukuna tana kinakabuna tara holaa na ghadira vanga iga. Ge ra nira vetena na balu, ge kara diki liliua na liona Blastus na tinoni righitaoni tana valena Herod ge ke hangara.
ACT 12:21 Ma sakai na bongi keha vaho ge kara vaukolu kolua Herod. Mi tana bongi vilia, Herod te nia pupulu nina puku ni tivi ni vunaghi, me sopou ta nina malei sopou ni vunaghi, me kokoe vanira na vure.
ACT 12:22 Mara ghaeghahe mara ghaghua, “E mua tinoni te kokoe eni, sogea na god.”
ACT 12:23 Na pukuna te mua talumavaa God, ma nina angel a Lord te labua Herod, na pei tara ghania na hulina ge mate.
ACT 12:24 Mi tana bona eni, na bosana God te halilaghi me subo na vure tara taluutunia.
ACT 12:25 Barnabas ma Saul toro nighi hevei tua didira na heveioli vania na holohoru i Jerusalem, ge ro pulohi mai Antioch. Moro lavia John Mark ge ke nira udukolu.
ACT 13:1 Tana holohoru i Antioch na balu prophet mana tarai iga - Barnabas ma Simeon (tara holoa nia Niger), Lucius (ni Cyrene), Manaen (gaia na tinoni eni te nia sule ghalagha koukolua na vunaghi haba Herod Antipas tana valena), ma Saul.
ACT 13:2 Ma gaira tara holohabaa Lord mara talukaura, na Tarunga Tabu te ghaghua vanira, “Kau talu vokara vaniu Barnabas ma Saul, na pukuna na lutu tu vilira nia tua.”
ACT 13:3 Ma gaira tara talukaura mara kokoeliulivuti, mara talui na limadira i vuvungadira rogaira, ge ra nira vetena rughuhoru tana lutu.
ACT 13:4 Mana Tarunga Tabu te vetenara gatu, Barnabas ma Saul ge ro tona i Seleucia ge ro selo vaa tana koukomu lau i Cyprus.
ACT 13:5 Ma John Mark te tona kolura ge hangara. Tana bona tara sara i Salamis uluna Cyprus, mara ladavaghinia iga na bosana God tana lei vale kokoeliulivuti ni Jew.
ACT 13:6 Ma gaira tara puka halavu tana komu sule i Paphos. Mara sodoa igaa sakai na tinoni na ahana Bar-Jesus, gaia na mane kibo ni Judea na prophet sorisori.
ACT 13:7 Ma gaia te kabu itatana na vunaghi haba na ahana Sergius Paulus na mane manaha ngangata. Mana vunaghi te holora mai a Barnabas maia Saul, na pukuna te liona na rongoviana na bosana God.
ACT 13:8 Ma gaia na mane kibo tara holoa nia Elymas te tughuru pungisira rogaira, me liliu kehaa na vunaghi ke bei taluutuni.
ACT 13:9 Ma Saul, na ruani na ahana Paul, te vonughia na Tarunga Tabu, me pelaa na mane kibo
ACT 13:10 me ghaghua, “Ighoe na dalei Satan! Ighoe to kanahaghinighi na lei totobo te maemane. Ighoe te vonughigho na kikokiko mana lutu sorisori. Ko mua soko na va kekeliana na halautuna Lord te maemane.
ACT 13:11 Ma Lord ke talua na limana tana vuvungamu ge ke detegho itaeni, mo ko rorodo. Ko mua reirei tana pile bona vaghana eni.” Elymas te kuvihia na matana na gavu, me ole kolili te kenea siki sakai ge ke hulia nia na limana.
ACT 13:12 Mana vunaghi haba te righia na hava te kale, me nighi hare nina bosa ni tarai a Lord, ge taluutuni ga.
ACT 13:13 Ma Paul ma gaira lei kulana tara selo mai Paphos mara vaa toghoni i Perga, na komu sule lokana na bubulo Pamphylia, ma John Mark te sanira iga me pulohi Jerusalem.
ACT 13:14 Ma rogaira toro sania Perga moro vaa sara i Antioch i lokana na bubulo i Pisidia. Tana Sabbath rogaira toro vaa haghe tana vale kokoeliulivuti ni Jew moro sopou iga.
ACT 13:15 Murina tara idumi sokoi nina lei vetena Moses mana lei prophet, gaira tara righitaonia na vale kokoeliulivuti tara vetenaa siki sakai vanira, me ghaghua, “Roghau hoghomami ke ghahaa itamiu, siki tutugu ni tarai vanira na vure ke, mo koro bosaa.”
ACT 13:16 Ma Paul te tughuru dato, me betora nia na limana me ghaghua, “Aghau rana Israel maia na balu tau nia kikinima mau holohabaa God, kau rongoviu mai!
ACT 13:17 God ni Israel te vilira rana lei kukuada me halilaghinira na vure tana bona tara kabu tana lei komu i Egypt. Ma God te lavihorukehara tana lei komu i Egypt nia nina maana te sule ngangata.
ACT 13:18 E vati hangavulu na niulu, agaia God te hangara so hughua mana tara lutu hahihahi tana bona mamaha taho iga na beti mana ghai.
ACT 13:19 Ma gaia te dikalai e vitu na kema ni Canaan, vaho ge sopa vahera na lei kema ni Israel na bona ni pari Canaan, ge kara loghoi ma kara ghahara iga.
ACT 13:20 Aeni te kaekage e vati hangalatu lima hangavulu na niulu te vuivuni na lei kukuada tara sara Egypt polo mara suravia mara sagua Canaan. Me soko keri, God te vahera na lei mane dete, polo ge sara na bongina prophet Samuel.
ACT 13:21 Ge ra nongia na vunaghi haba, ma God te vahera Saul dalena Kish tana kemana Benjamin, ge ke vunaghi pungisira e vati hangavulu ni niulu.
ACT 13:22 Murina te lavikehaa Saul, God te vilia David ge ke vunaghi habadira. Aeni God te bosa tana vuvungana, ‘Inau tu topoa David dalena Jesse, na tinoni te liu liogu ma gaia ke gonighi lei totobo tu lioni.’
ACT 13:23 Aeni Jesus na kukuana David, God te tatelavaghinia vanira na vure ni Israel na Vavola te vaghaa te nia baubahu tua.
ACT 13:24 I naghona Jesus te vuivunia nina lutu, John Vulitabu te diki tughunia vanira na vure ni Israel ge kara tughulio ma kara vulitabu.
ACT 13:25 Ma John te dutu tua na sokoana nina lutu, ge bosa vanira na vure me ghaghua, ‘?Mi ghau tau ghanaghana ke, ma ahei inau? Mi nau tu mua na Christ. Ma kau vaovarongo mai! Gaia ke mai murigu, te mua ulaghagu na toghi kehaana nina hahara marevo tana tuana.’
ACT 13:26 “Aghau rana Israel tana kemana Abraham, maia rana mua Jew itamiu tara holohabaa God, God te nia vetena mai na rongorongo ni vavola eni vanighita!
ACT 13:27 Agaira tara ghahara Jerusalem maia tara vunaghidira tara mua ghilalaa agaia na vavola, mara mua ghilalaa na bosadira na lei prophet tara idumighi tana lei sopa Sabbath. Me kalei na lei bosa kiri tara dete matea nia Jesus.
ACT 13:28 Ma gaira tara mua topoa siki palu itatana ge kara matea nia, ge ra nongia Pilate ge ke matea.
ACT 13:29 Ma gaira tara nei kalei na lei totobo ini, na gegere tabu te diki tughunia tua, ge ra lavi horua tana ghaivavala mara talua tana vataluma ni beku.
ACT 13:30 Ma God te tughuruvaghinia tana mate,
ACT 13:31 me subo ni bongi gaia te tate vanira na ghana udukolu mai Galilee mi Jerusalem. Ma gaira tara tughunitatea vanira na vure ni Israel.
ACT 13:32 Mi taeni iroghai toro nia mai na Rongorongo Uto vanighau. Te vagha God te nia baubahu vanira na lei kukuada na hava ke gonia,
ACT 13:33 ma God te nei vanighita tua, rana vinavahuhudira. God te mai kalea nina baubahu nia na tughuru vaghini oliana Jesus tana mate, te vaghaa tara gerea tua tana ruani na Linge holouto, ma God te bosa - ‘Ighoe na dalegu, itaeni inau tu mai ge ku Tamamu.’
ACT 13:34 Ma eni God te bosa tana tughuruvaghini olia tana mate, me ke mua ghoi sele ghua na hulina tana beku - ‘Inau ku vahegho na vauto te utuni te vaghaa tu nia baubahu vania David.’
ACT 13:35 Ma gaia te bosa ghua tana bona keha me ghaghua - ‘Ko mua talana nimua na tinoni lutu tabu ge ke sele na hulina tana vatuluma ni beku.’
ACT 13:36 “Ma David te lutu vania God tana lei bongina soko ge mate, mara tavughi kolua nia kukuana, mana hulina te nago tana tavughi.
ACT 13:37 Hauva ma eni te mua kale itatana Jesus, ahei God te tughuruvaghi olia tana mate.
ACT 13:38 Ghau rana Israel, itatana Jesus kau lavia nimiu na bosa ni talukeha palu kara tughunia vanighau.
ACT 13:39 Ma nina vetena Moses ke mua tatavahaleghau tana lei palumiu. Hauva ma rahei kara taluutunia Jesus ke va tatavahalera tana lei paludira.
ACT 13:40 Ma kau righitaonighau tana totobo keri rana prophet tara nia baubahu tua ke bei kaleghau -
ACT 13:41 ‘Kau rei mai, ighau tau koengelea God, ma kau hare, ma kau mate! Na pukuna na hava tu gonia itaeni na totobo ko mua taluutunia sughua vaa siki sakai ke tughuni alaalai vanighau!’”
ACT 13:42 A Paul ma Barnabas toro rughuhoru sania na vale kokoeliulivuti ni Jew mana vure subo tara nongira rogaira ge koro tughunighi ghua na lei bosa ini tana Sabbath ke mai.
ACT 13:43 Moro sania na vale kokoeliulivuti ni Jew, mana balu Jew mana balu tinoni tara mua Jew tara nia kikinima God, tara taonia Paul ma Barnabas. Moro bosa patupatura ge kara kabu ngasi ta nina sonihalavu God.
ACT 13:44 Mi tana Sabbath ke mai, na komu udolu te kokolu mai ge kara rongovia na bosana God.
ACT 13:45 Mana rana Jew te vonughira na ghaghana tana bona tara righira na vure subo, ge ra nighi hughu na lei totobo te tughunighi a Paul. Tara hughu mara koehorua.
ACT 13:46 Ma Paul ma Barnabas toro bosa laga moro ghaghua, “Te manana, toro diki tughunia vanighau na bosana God. Hauva mi ghau tau mua holopangotia na vola kasila, ge koro sanighau ge koro tughunia vanira rana mua Jew.
ACT 13:47 Aeni anina vetena Lord te vaheghai mai: ‘Inau tu neghau ge kau marara vanira rana mua Jew polo na vavolagu ke saopoa na maramana udolu.’”
ACT 13:48 Ma rana mua Jew tara rongovighi, vaho ge ra nia togotogo iga, mara holoutoa nia na bosana Lord. Ma gaira soko God te vilira tua ge kara maurihali tara taluutuni.
ACT 13:49 Mana bosana Lord te sepalaghi tana lei bona rakiri.
ACT 13:50 Ma rana Jew tara suanira rana balu vaivine tara nia kikinima God maia rana balu haba tana komu, ge kara nira ghighirou Paul ma Barnabas, ge kara ghurukehara rogaira tana komudira.
ACT 13:51 Toro kavulaghi kehai na pughu ni pari tana tuadira te vaghaa na vaughilala gaia God ke detea na komudira, moro tona vaa Iconium.
ACT 13:52 Hauva rana tinoni taluutuni i Antioch tana bubulo i Pisidia tara nia vonu na togotogo maia na Tarunga Tabu.
ACT 14:1 Mi Iconium te kale ghua na vata ni totobo eni. Paul ma Barnabas toro tona tana vale kokoeliulivuti ni Jew moro tarai iga. Me subo na vure tara taluutuni, gaira na Jew ma rana mua Jew.
ACT 14:2 Ma gaira rana Jew tara mua taluutuni tara suasuanira rana mua Jew mara keba tadira tara taluutuni.
ACT 14:3 Hauva Paul ma Barnabas toro kabu daro bona iga moro ladavaghinia nina sonihalavu Lord. Ma God te vahera na maana ge ro nei na lei butuli ge tughunitatea na hava toro bosai te utuni.
ACT 14:4 Mana vure tana komu keri tara vokavoka, na balu tara taluutunira rana Jew mana balu tara taluutunira rana manevetena.
ACT 14:5 Mana balu Jew mana balu tara mua Jew maira tara haba tadira tara padalaghinia na ghadira na mate, ge kara lavibuleadira na manevetena, ge kara petara rogaira.
ACT 14:6 Tana bona na manevetena toro ghilala tua, ge ro sogha va tana komu sule i Lystra mi Derbe, tana lei bubulo ni komu Lycaonia. Iani toro nia tarai na Rongorongo Uto mi tana lei komu talighu.
ACT 14:8 Ma sakai na tinoni ni Lystra te nia sivuragha kolu na loghu tana tuana, me mua tangomana na sakutua kolili.
ACT 14:9 Ma gaia te sopou me rongovia Paul ta nina na lei bosa te bosabosai. Ma Paul te righia nina taluutuni te manana ge ke kisua nia. Me vaevane vaa itatana
ACT 14:10 ge bosa laga me ghaghua vania, “Ko tughuru!” Me tapatughuru me tona kolili.
ACT 14:11 Mana vure subo tara righia na totobo te nea Paul, mara bosa ghaeghahe tara leu ni Lycaonia, mara ghaghua, “Rana god toro vuha liliu tinoni, moro horu mai tatada!”
ACT 14:12 Mara holoa nia Barnabas a Zeus (gaia didira na god kamanagho), ma Paul a Hermes (gaia didira na god te holabosa vania Zeus,) na pukuna Paul te kamanagho tana kokoe. Hauva Paul ma Barnabas toro mua ghilalaa na leudira.
ACT 14:13 Na valetabu nina god Zeus te tughuru murina na komu sule eni. Na manesukaghi voo nina god Zeus te lavia na lei buluka mane kolui na lei vunguvungu tana mataula ni peo tana komudira na pukuna na vure tara liona na sukaghi vanira na lei manevetena.
ACT 14:14 Tana bona Barnabas ma Paul toro rongo vakodo, moro rosighi didira na tivi te vaghaa na vaughilala toro dikalio te vaghaa na vure subo tara liona itadira, moro sama horu tana ghobudira na vure subo moro bosa ghaeghahe moro ghaghua,
ACT 14:15 “?Aghau, na pukuna na hava tau nea te vaghaa eni? Iroghai ghua na tinoni te vaghaghau so ighau! Mai taraighau nia na Rongorongo Uto, ge kau ririu pulohi sanighi na lei tovongo titinoni god ini va righia God te vola, te gonia na kokou, mana pari, na horara mana lei hegohego soko ilokana.
ACT 14:16 Idania God te lubatira na vure subo soko ge kara tona taonia heghedira na nilabudira.
ACT 14:17 Ma gaia te nia hevei mai na lei totobo uto te gonighi, te vaheghau mai kokou na uha mana vanga te hali vanighau, me vonughighi na tobamiu nia na kabu togotogo.”
ACT 14:18 Mana manevetena toro bosa sokoi na lei bosa raini moro tabotabo sule ngangata na betoadira na vure subo ge kara bei sukaghira. Mi murina mai mara holopangotia didira na hove mara mua sukaghira.
ACT 14:19 Mana balu bongi te padi murina na balu Jew tara butu mai Antioch tana bubulo i Pisidia maia tana komu Iconium, gaira tara lagavulera na vure subo ta didira na levu, mara petaa Paul, mara ghora horua i murina na peo ni komu na pukuna tara ghanaghana te mate tua.
ACT 14:20 Mi tana bona gaira rana taluutuni tara mai mara tughuru kililia, gaia te tapatughuru, me pulohi tana komu. Tana roropo ghana agaia ma Barnabas toro tona i Derbe.
ACT 14:21 Paul ma Barnabas toro nia tarai na Rongorongo Uto i Derbe, me subo toro taraira tara taluutuni. Keri ge ro oli Lystra, mi Iconium, maia Antioch tana lokana na bubulo ni Pisidia.
ACT 14:22 Tana lei komu raini rogaira toro bosa patupatura rana taluutuni, moro keikerira ge kara tughuru ngasi tana taluutuni nia na bosadira, “Me subo na vahola mana vahaghitaili ka rughupotai ge ka haghevia nina kinakabu God.”
ACT 14:23 Ma rogaira toro vilira na balu tinoni huhuli vanira tana sopa holohoru. Tana levu ni kokoeliulivuti mana talukauadira heghedira tana vanga, moro lubatira ge a Lord ke righitaonira tana limana.
ACT 14:24 Murina toro tona padia tua tana bubulo i Pisidia, rogaira toro mai tana bubulo Pamphylia.
ACT 14:25 Moro va sara i Perga moro nia tarai ga na Rongorongo Uto keri vaho ge ro tona i Attalia.
ACT 14:26 Moro tughuru i Attalia moro selo oli i Antioch tana bubulo i Syria, na komu te vahera iga nina sonihalavu God vania na lutu toro sokoi tua.
ACT 14:27 Tana bona toro sara i Antioch tana bubulo i Syria, rogaira toro holokolura na vure ni holohoru. Moro bosai vanira nia na lei lutu God te nei vanira mi vei toro nea na hangaviana na taluutuni vanira rana mua Jew.
ACT 14:28 Ma rogaira toro kabu kolura rana taluutuni ga daro ni bona.
ACT 15:1 Balu tinoni ni Judea tara sara mai Antioch mara vuivuni ni taraiadira rana taluutuni mara ghaghua, “Kau mua pahevaughilala te vaghaa nina vetena Moses te bosa vanighita ke, ma God ke mua vavolaghau.”
ACT 15:2 Paul ma Barnabas toro mua taonira moro hughuhughu kolura. Na holohoru Antioch te vilira na balu mane itadira ge kara va righira na lei manevetena mana lei mane kamanagho i Jerusalem nia na ghanaghana eni.
ACT 15:3 Mana holohoru te nira vetena tona, mara liu haghe tana lei bubulo i Phoenicia mi Samaria, mara tughunia te vaghaa gaira rana mua Jew tara taonia God. Mana rongorongo eni tara rongovia gaira rana taluutuni mara nia togotogo sule ngangata.
ACT 15:4 Tana bona tara sara i Jerusalem, na holohoru udolu ma rana manevetena ma rana lei mane kamanagho tara holopangotira. Ma Paul ma Barnabas toro tughuni alaalai vanira na lei totobo God te nei vanira.
ACT 15:5 Hauva mana balu Pharisee itadira tara taluutuni tara tughuru dato mara ghaghua, “Gaira rahei tara mua kema ni Israel ke, kau nera ma kara pahevaughilala mughua, ma kau taraira ge kara taonia nina na vetena Moses.”
ACT 15:6 Keri ge ra savukolu na lei manevetena mana lei mane kamanagho tana holohoru, ge kara dete ghanaghanana na ghanaghana eni.
ACT 15:7 Murina tara nia kokoe ngangataa Peter te tughuru dato me ghaghua vanira, “Ghau na lei hoghogu tana taluutuni, ighau tau ghilala mai tua i lokana dida na ovu eni, gaia God te viliu mai tua ge ku nia tarai na Rongorongo Uto vanira rana mua Jew, ge kara rongovia ma kara taluutuni.
ACT 15:8 Ma gaia God te ghilalai na ghanaghanadira gaira soko, te tatei vanira nina na liouto vanira rana mua Jew nia na headira na Tarunga Tabu, te vaghaa te heghita ghua ighita.
ACT 15:9 Me mua nea siki totobo ge ke keha itatada mi tadira gaira, agaia te talukehai ghua na paludira na pukuna gaira tara taluutunia gaia.
ACT 15:10 ?Keri mana hava na pukuna ge au lavi rutuna God? E mua uto ge kau nera na vure taluutuni ge kara taonighi nina lei vetena Moses, hughu na lei kukuada mi ghita ta mua tangomana na kabu taoniani.
ACT 15:11 Taho! Ighita ta taluutuni ma nia vola na sonihalavu nina Lord Jesus, te vaghaa ghua tara ghaghua iga gaira rana mua Jew.”
ACT 15:12 Mana ovu udolu tara todore. Tara rongovia a Barnabas ma Paul toro tutugui vanira na lei butuli mana lei vaughilala te nei God itadira vanira rana mua Jew.
ACT 15:13 I murina toro kokoe soko tua, James te bosa me ghaghua, “Ghau na lei hoghogu, kau rongoviu mai!
ACT 15:14 Simon Peter te bosa vanighita tua gaia God te diki tatea nina dolo vanira rana mua Jew me vilira balu ge kara nina vure.
ACT 15:15 Ma eni te kalei na bosadira na lei prophet te vaghaa tara gerei tana Gegere tabu -
ACT 15:16 “Gaia Lord te ghaghua, ‘I murina eni ku ghoi oli mai, mu ku ghoi talugoni olia na kinakabuna David. Mu ku ghoi kisu olia tana ravuna, mu ku ghoi ngasi laghini olia tana malana.
ACT 15:17 Na pukuna eni na lei tinoni soko kara kene taoniu, gaira raini rana mua Jew tu vilira kara nigua na vure.
ACT 15:18 Ma Lord te bosa, te tatei na lei totobo ini idania mai tua.’”
ACT 15:19 “Vaghaa eni nigua na ghanaghana, ka bei lavibuleadira agaira itadira rana mua Jew tara tughulio mara taonia tua God.
ACT 15:20 E uto ge ka gerea na gegere ma ka bosa vanira ge kara bei ghania na vanga tara sukaghira nia na titinoni god, na pukuna na vanga keri te meto. Kara bei tangodika ma kara bei ghania gea na maumanu dodoko. Kara bei ghania na ghabu.
ACT 15:21 Na pukuna nina lei vetena Moses, tara idumi alaalai mai tua idania i lokani na lei vale kokoeliulivuti ni Jew tana lei Sabbath mana lei bosana tara nighi tarai tana lei komu sule.”
ACT 15:22 Rana manevetena mana lei mane kamanagho kolura na vure holohoru udolu i Jerusalem tara padapada ge kara vilira balu mane itadira ma kara nira vetena va i Antioch kolura Paul ma Barnabas. Ma gaira tara vilira erua na mane - Judas tara holoa nia Barsabbas, ma Silas, rana mane raini gaira udolu rana taluutuni tara ghanaghana mavara.
ACT 15:23 Ma gaira tara hera na gegere moro nia tona, mana gegere eni te ghaghua, “Ighai na hoghomiu, na lei manevetena mana mane kamanagho, “Tai nia vetena vanighau nimami na kokoe ni holouto vanighau, ighau na lei hoghomami tau sivuragha itadira rana mua Jew mi taeni tau tautaluutini, mau ghahaghau i Antioch, mi tana lei bubulo i Syria mi Cilicia.
ACT 15:24 “Ighai tai rongovira na balu mane tara butu itamami te dika didira na kokoe te gunalighi na liomiu. Na hava tara gatu nea tara goni taboa na pukuna tara mua holaa siki kokoe ni hahanga itamami.
ACT 15:25 Ma keri ge ai kabukoukolu mai talamaghinia mai vilira na balu mai nira vetena gatu itamiu nia na tinoni holabosa. Ma gaira tara nira udukolu kulamami a Barnabas ma Paul,
ACT 15:26 rogaira toro lubatiolia na voladira udolu ta nina lutu dida na Lord Jesus Christ.
ACT 15:27 Vaghaa ke ge ai nira vetena vanighau gatu Judas ma Silas, gaira koro tutugua vanighau na lei totobo te vaghai tai gerei vanighau.
ACT 15:28 “Na Tarunga Tabu mi ghai tai nia dete kolu sakai vamua na ghanaghana, ge kai bei talua gea siki hohola te mava i vuvungamiu, ma raini vamua na vetena te manana kau goni taonighi:
ACT 15:29 Bei ghania na vanga tara nia sukaghi vanira na lei titinoni god. Bei ghania na ghabu. Bei ghania na maumanu dodoko. Ma kau righitaonighau tana lei tangodika. Ge ke uto vanighau ge kau nighi bati na lei totobo raini. “Ighai tana dolo.”
ACT 15:30 Mana tinoni holabosa tara nira vetena tona mara sughi Antioch, mi ga tara holo kolura rana ovu ni taluutuni udolu moro hera na gegere.
ACT 15:31 Tana bona na vure tara idumia na gegere, gaira tara togotogo ngangata na pukuna te nia togholuvu na liodira na bosa patupatu.
ACT 15:32 Judas ma Silas, rogaira ghua na prophet, moro kokoe hangara ngangata vanira te daro bona moro nia tughuru ngasi mana bosa patupatu.
ACT 15:33 Me padi tua na balu bongi murina na ovu ni taluutuni tara nira vetena oli tana mabo moro pulohi itadira tara nira vetena mai.
ACT 15:35 Paul ma Barnabas toro kabu na balu bongi i Antioch so ma gaira kolura na balu ghua tara kabukolu mara nia tarai na bosana Lord.
ACT 15:36 Me padi tua na balu bongi murina Paul te bosa vania Barnabas, “Koro pulohi roghita mo koro ghoi va kaora rana taluutuni tana lei komu ivei tua toro nia tarai ga na bosana Lord. Mo koro ghilalaa ivei so tara ghaghua itaeni.”
ACT 15:37 Barnabas te liona ge ke holaa John Mark me ke udukolura rogaira,
ACT 15:38 hauva ma Paul te mua ghanaghana te maemane ge koro hola, na pukuna te mua ghaha kolura tana sosokona didira na lutu, me tona sanira vamua tana bubulo i Pamphylia me pulohi nina.
ACT 15:39 Ma rogaira toro vuha nia vilivoka moro hughuhughu sule. Barnabas te hola John Mark moro selo tona tana koukomu lau i Cyprus moro kokoe patupatura rana taluutuni ga.
ACT 15:40 Hauva ma Paul te vilia Silas me nia udukolu mana lei tinoni taluutuni tara vetena kolura nia nina sonihalavu Lord Jesus.
ACT 15:41 Paul ma Silas toro tona moro pulohi tana na lei bubulo i Syria mi Cilicia. Moro kokoe patura rana taluutuni iga.
ACT 16:1 Paul ma Silas toro diki sara i Derbe vaho ge ro va sara Lystra. Ma sakai na mane taluutuni te ghaha iga na ahana Timothy, tinana na vaivine ni Jew ma gaia ghua te taluutuni, ma tamana na mua Jew.
ACT 16:2 Ma gaira udolu na lei tinoni taluutuni Lystra mi Iconium tara bosautoa Timothy.
ACT 16:3 Paul te liona ngangata na holana Timothy ge ke udukolua, vaho ge ra pahevaughilala tua na pukuna na lei Jew tara ghahara tana lei komu kiri tara ghilalaa Timothy na tamana na mane na mua Jew.
ACT 16:4 Mana bona tara tona tana lei komu kiri tara taluhorui vanira rana tinoni taluutuni na lei vetena tara gerei na lei manevetena mana lei mane kamanagho tara ghahara i Jerusalem mara bosa vanira ge kara taonighi.
ACT 16:5 Keri te vaghaa ge na lei holohoru tara tughuru ngasi tana taluutuni, mara patupatu, mara halilaghi tughu bongi.
ACT 16:6 Gaira tara haghevia na bubulo i Phrygia mi Galatia na pukuna na Tarunga Tabu te mua lubatira ge kara ladavaghi tana bubulo ni Asia.
ACT 16:7 Mi tana bona tara sara tana vovokana na bubulo i Mysia, gaira tara tabotabo ge kara tona va tana bubulo i Bithynia, hauva ma nina tarunga Jesus te mua lubatira.
ACT 16:8 Keri ke mara mua beto tua i Mysia mara sakutua haliu mara tona i Troas.
ACT 16:9 Mi Troas tana bongi keri Paul te righia tana mabubu na tinoni tana bubulo i Macedonia te tughuru me kurutia, “Ko halavu mai Macedonia mo ko hangaghai!”
ACT 16:10 Bona Paul te righi sokoa tua na mabubu, ighai tai gonidila ni tona i Macedonia, na pukuna tai ghanaghana God te hologhai ge kai va ladavaghinia na Rongorongo Uto vanira na vure iga.
ACT 16:11 Ighai tai haghe tana vaka mai sania i Troas mai selo maemane halavu tana koukomu lau i Samothrace, mete roropo ghana tai sara i Neapolis.
ACT 16:12 Mai tughuru i kakeri mai sakusakutua va i Philippi, na komu sule i lokana na bubulo ni Macedonia. Mana balu habadira na vure ni Rome tara ghahara mai tua iga na komu sule keri. Mi kakeri tai ghahaghai erua pe tolu na bongi.
ACT 16:13 Na pukuna te taho na vale kokoeliulivuti ni Jew iga, tana Sabbath ighai tai rughuhoru tana komu sule mai tona tana lilighi ni betitina, ighai tai savukolu ni kokoeliulivuti kolura gaira na vure ni Jew. Ighai tai sopou horu mai kokoe vanira na lei vaivine tara savukolu iga.
ACT 16:14 Ma sakai tadira na lei vaivine i kakeri tara varongohighai ke a Lydia na vaivine ni Thyatira, te nighi sabiri na puku ni tivi. Agaia na vaivine te kikinima me holohaba haia God, ma Lord te hangavia na liona me puku ni vaovarongo uto tana hava te bosa Paul.
ACT 16:15 Me tughuru gaia mana lei kulana vure udolu mara vulitabu. Mi murina keri gaia te kurutighai, “Kau mai tana valegu, ge kau ghilalau inau tu taluutuni utuni.” Gaia te kurutighai ge kai vuha tona taonia.
ACT 16:16 Mi ta sakai na bongi ighai tai tona tana bona ni kokoeliulivuti, me sodoghai sakai na tahula, na seka te pongoa na tidalo dika. Me tangomana na bosa kaleana na hava ke mai. Me sodoa na rongo sule vanira gaira tara loghoa.
ACT 16:17 Ma gaia te tumurighai, a Paul mi ghai, me ghaeghahe me ghaghua, “Na lei mane raini rana nina tinoni ni lutu God puku ni haba! Gaira kara bosaa vanighau ivei kau ghaghua ge kau vola!”
ACT 16:18 Me subo na bongi te nea te vaghaa eni, me nea me vuha lugu Paul me ririuoli me bosa vania na tidalo dika, “Inau tu bosa vanigho tana ahana Jesus Christ ko rughuhoru keha mai tatana na tahula eni!” Mana tidalo dika te rughuhoru keha itatana na tahula tana bona vaghana keri.
ACT 16:19 Ma gaira tara vunaghina na tahula tara righia mara ghilala adidira na vatei hola rongo te tona keha tua, gaira tara lotia Paul ma Silas mara nira va vanira rana haba tana bona ni vaukolu tana komu keri.
ACT 16:20 Ma gaira tara holara va i naghodira na lei mane dete ni Rome mara ghaghua, “Rana mane raini ke na Jew, rogaira toro nea na hava te mua maemane tana komuda.
ACT 16:21 Rogaira toro nia tarai na nilabu te mua taonia dida na vetena mana nilabu ni Rome.”
ACT 16:22 Mana vure subo udolu tara kokolu mara suravira Paul ma Silas. Keri ge ra tughuru na lei mane dete mara vetenara na malaghai ge kara rosighi didira na tivi mara sonikehai vaho ge ra ramusira.
ACT 16:23 I murina tara ramusi sokora, vaho ge ra sonihaghera i lokana na vale pipiti mara bosa vania na vunaghina na vale pipiti ge ke piti ngasilira me ke vatoghara.
ACT 16:24 Mana pukuna keri na vunaghina na vale pipiti te talu haghera va i lokana eruani na barabuto me pitikolui na tuadira i ghobuni erua na bubulo ni ghai mava.
ACT 16:25 Mete dutu tua na bongi hau a Paul ma Silas toro kokoeliulivuti moro lingei na lei linge vania God. Ma gaira na balu ghua tara ghahara tana vale pipiti tara varongohira.
ACT 16:26 Mana matakuni vaso mana anu te anulia na vale pipiti udolu mana lei mataula tana vale pipiti te hahangavi, mana lei talihalo itadira tana vale pipiti te tumu keha.
ACT 16:27 Mana vunaghi te righitaonia na vale pipiti te rarai me tapatughuru me righighi na lei mataula te hahangavi. Me ghanaghana ke mara sogha polo tua na vure pipiti, ge tughuru me sua keha nina na isi me dutu na mateana heghena.
ACT 16:28 Hauva ma Paul te ghaeghahe sule me ghaghua, “Ko bei vahaghitailigho heghemu! Ighai udolu so iani!”
ACT 16:29 Ma gaia na vunaghi te righitaonia na vale pipiti tara nia mai vania na bulu, me mina tua me haghe toro haghara iga Paul ma Silas me tumu horu tana tuadira me ghebeghebe.
ACT 16:30 Keri ge lavihorura me huatira te vaghaa eni, “?Roghau na mane sule, na hava ku gonia ge ku loghoa na vola kasila?”
ACT 16:31 Ma gaira toro bosa tughu vania moro ghaghua, “Ko taluutunia a Lord Jesus ge ke vavolaghau - ighoe maia a nimua na binaboli udolu.”
ACT 16:32 Moro nia tarai na bosana Lord itatana ma gaira soko tara ghahara i lokana na valena.
ACT 16:33 Tana bona ni aho tana bongi vaghana, te holara mai me saui na paedira, ma Paul te vulitabura gaia ma nina binaboli udolu.
ACT 16:34 Ge tughuru me hola datora Paul ma Silas tana valena me hera na vanga moro vanga iga. Agaia ma nina binaboli te vonughira na togotogo na pukuna tara taluutunia God.
ACT 16:35 Mete puipungi ghana mai gaira rana mane dete ni Rome tara nira vetena na lei malaghai ge kara vahera na bosa na vunaghi te righitaonia na vale pipiti te ghaghua, “Lubatira Paul ma Silas ge koro rughuhoru tana vale pipiti.”
ACT 16:36 Me tughuru na vunaghi te righitaonia na vale pipiti me bosa vania Paul, “Na lei mane sule ni dete tara nia vetena mai na bosa na toghiamiu - ighoe ma Silas. Mo koro tona tua itaeni tana mabo.”
ACT 16:37 Hauva ma Paul te bosa vanira rana malaghai, “Iroghai tara mua dete kaleghai nia siki totobo dika, hauva ma tara diua na vetena mara ramusighai tana matadira na vure subo. Mi roghai eni ke, na puku ni tinoni ni Rome, hauva ma tara diua ghua na vetena mara sonihorughai tana vale pipiti. ?Mi taeni gaira tara liona ge kara nighai vetena keha popolo? Taho, ke mua ghaghua iga! Bosa vanira na lei mane sule ni dete ni Rome ma kara mai ma gaira heghedira tua kara mai talu horughai.”
ACT 16:38 Mana lei malaghai tara tutugu tatei na lei bosa ini tadira na lei mane sule ni Rome, gaira tara mataghu tana bona tara rongovia rogaira Paul ma Silas na puku ni tinoni ni Rome.
ACT 16:39 Keri ge ra talu horura tana vale pipiti mara bosadikalio vanira, mara nongira ge koro sania na komu.
ACT 16:40 Ma Paul ma Silas toro sania na vale pipiti moro tona tana valena Lydia. Moro va sodora iga na lei tinoni taluutuni moro bosa patupatura, ge ro sanira.
ACT 17:1 Paul ma Silas mana ghadira udu tara sakutua va i Amphipolis mi Apollonia mara sara mai Thessalonica te ghahaa iga na vale kokoeliulivuti ni Jew.
ACT 17:2 Ma Paul te taonia nina na nilabu haia te tona tana vale kokoeliulivuti ni Jew, me tolu na Sabbath te kokoe kolura na vure. Me kokoe olighi vanira me toghighi vanira na gegere tabu idania,
ACT 17:3 me toghighi vanira agaia na Christ te vahaghitaili, me volaoli tana mate. Me ghaghua, “Eni gaia na Christ tu bosatatea vanighau, agaia a Jesus.”
ACT 17:4 Balu itadira tara taluutuni mara taonira Paul ma Silas, me subo na vure tara mua Jew tara taluutuni mara holohaba God kolura na lei vaivine nagho ilokana na komu.
ACT 17:5 Mana balu Jew te vonughira na ghaghana, mara holo kolura mai na lei tinoni ongataha tana halautu tana komu mara gonia na ovu. Mara tughuru, mara gunalia na komu udolu, mara tona tana valena Jason ge kara topora Paul ma Silas ke, na pukuna tara liona ge kara holara mai itadira na vure subo.
ACT 17:6 Mana pukuna tara mua sodora, gaira tara ghora horura Jason mana balu itadira ghua rana taluutuni mara holara vanira na vure ni dete mara ghaeghahe, “Na lei mane raini tara lutu dika tana lei komu! Mi taeni gaira tara mai tana komuda,
ACT 17:7 ma Jason te pangotira tana loka ni valena. Gaira udolu tara hughua nina na vetena na vunaghi haba ni Rome, mara ghaghua sakai na vunaghi haba so iga na ahana Jesus.”
ACT 17:8 Ma nia na lei bosa raini tara nei te havukaghinira na vure subo mana lei vure dete tara gunaguna sule.
ACT 17:9 Mana lei vure dete tara nongira Jason ma gaira kolura na balu vure taluutuni, ge kara sonia na poroporoulu ge kara lubatira.
ACT 17:10 Mi tana nulavi ghana gaira rana taluutuni tara nira vetena Paul ma Silas va i Berea. Tana bona toro sara i Berea rogaira toro tona tana vale kokoeliulivuti ni Jew.
ACT 17:11 Mana manahadira na vure iga te uto vulea na manahadira vure ni Thessalonica. Tughu bongi tara siro taonighi na lei gegere tabu ge kara righia e utuni sughua na hava te bosai a Paul.
ACT 17:12 E subo itadira tara taluutuni me subo ghua na lei vaivine mana lei mane sule tara mua Jew ghua tara taluutuni.
ACT 17:13 Tana bona na vure ni Jew tara ghahara i Thessalonica tara rongovia a Paul te nia tarai na bosana God i Berea, gaira tara mai mara havukaghinira mara gunalira na vure subo.
ACT 17:14 Mara tughuru rana taluutuni mara nia vetena tona a Paul i laukokolo, ma Timothy ma Silas vamua toro ghaha olira i Berea.
ACT 17:15 Na lei mane tara nia udu Paul tara haghe tana vaka mara selo polo ra sara i Athens. Mara sania Paul iga mara oli i Berea, ma Paul te hera va na rongorongo vanira Silas ma Timothy ge koro mina mo koro mai sodoa.
ACT 17:16 Tana bona Paul te pitura Silas ma Timothy i Athens, na tobana te vonughia na dikalio tana bona te ghilala na komu te vonughia na titinoni god.
ACT 17:17 Keri ge padapada kolura na vure ni Jew ma rana mua Jew tara holohabaa God tana vale kokoeliulivuti ni Jew. Tana tughu bongi te kokoe tana bona ni sabisabiri te savukolu haia iga na vure ma hei tara mai haliu.
ACT 17:18 Mana balu tarai didira erua na ovu tara holora nia Epicurean mana Stoic tara varongohia Paul te kokoe mara hughuhughu kolua, mana balu tadira tara huahuati, “?Na hava te bosa na mane eni te mua manahana siki totobo?” Balu tara bosa tughu, “Sogea gaia te nira kokoe na lei god keha.” Gaira tara kokoe te vaghaa eni na pukuna Paul te nia tarai Jesus mana tughuru oli.
ACT 17:19 Keri ge ra holaa Paul mara nia tona vaa itadira tana bona na ovu ni manaha tara vaukolu tana komu, tara holoa nia Areopagus, mara ghaghua, “Ighai tai liona ge kai ghilala uto na tarai vaolu eni to nia kokoe.
ACT 17:20 Mana balu totobo to bosai, vaho tai rongovighi, mai liona ge kai ghilalaghai utoi na hava na ghanaghana iga!”
ACT 17:21 (Tara bosa ke, na pukuna na lei vure puku komu ni Athens mana lei tinoni tona mai tara mai ghahara iga tara nia vaivarighohi vamua na rongoviana mana tutuguana na ghanaghana vaolu.)
ACT 17:22 Paul te tughuru dato tana matadira na ovu me ghaghua, “Inau tu righia tau ghaghua iga ghau na vure ni Athens, tau ghanaghana mavai nimiu na lei god!
ACT 17:23 Inau tu tona kolili lokana na komumiu, mu vaevanei na lei bona tau sukaghi iga, mu topoa na bela ni sukaghi tara gerea iga te ghaghua, ‘Nina bela ni sukaghi na god ta mua ghilala.’ Gaia keri tau sukaghia tau mua ghilala, ma gaia keri na God ia tu ladavaghinia vanighau itaeni.
ACT 17:24 Keri gaia na God te gonia na maramana mana lei totobo soko ilokana, gaia te vunaghi pungisighi na parako mana pari me mua ghaha tana lei vale tabu na malei lima ni tinoni.
ACT 17:25 Me mua keha na hava ge ka vahea pana hava ka lutua vania na hava ke hanga. Taho! Gaia heghena vamua te gonighita me heghita na vola mana aheahe mana lei totobo soko.
ACT 17:26 Te vuivuni ta sakai na tinoni God te gonira tana lei kema mara ghahara i lokana na maramana talighu. Me gonidilaa na bona vanira na lei kema me talura mara ghahara iga.
ACT 17:27 E nea te vaghaa eni ge kara kene taonia, ma sogea kara sodoa nia ta didira na vadangi vania gaia. Na pukuna God te mua sagauvi ghita,
ACT 17:28 te vaghaa siki sakai te bosa, ‘Itatana ta ghahaghita ma oleole ma puputu.’ Te vaghaa na balu mane manaha itamiu tara bosaa, ‘Ighita ghua na lei dalena.’
ACT 17:29 Ighita na lei dalena God ma ka bei ghanaghana gea God te vaghaa na reireina siki titinoni gold pana silver pana vatu te saria na tinoni te manahana na sarisari. Taho!
ACT 17:30 Idania na lei tinoni tara mua ghilalaa mua God, ma God te dolo me liouto vanira na lei tinoni, me mua padia na hava tara nea. Hauva mi taeni vaho ge bosa vanira na lei tinoni, ge kara tughulio ma kara talukehai na lei gehegehe te dika.
ACT 17:31 Na pukuna God te vilia na bongi ke detea iga na maramana talighu nia na maemane, ma gaia ke detea nina na tinoni te vilia tua. Na mane keri God te talu tatea utoa vanighita tua agaia te vola olia tana mate!”
ACT 17:32 Tana bona gaira tara rongovia Paul te bosa na volaoliana na mate, balu itadira tara batobatoa, hauva ma gaira na balu tara bosa, “Ighai tai liona ge ko ghoi nia kokoe ghua ma kai ghoi rongovi ghua!”
ACT 17:33 Ma Paul te rughuhoru sania na vaukolu.
ACT 17:34 Mana balu tinoni tara taluutunia mara tumuria, a sakai tadira na ahana Dionysius, agaia sakai tadira na ovu tara goni vetena, ma sakai na vaivine ghua na ahana Damaris, maia ghua na balu tinoni.
ACT 18:1 I murina eni, a Paul te sania i Athens me va tona Corinth tana bubulo i Achaia.
ACT 18:2 Me va topoa iga sakai na tinoni ni Jew na ahana Aquila ni Pontus, te butu mai vaso i Italy, kolua na tauna Priscilla, na pukuna na vunaghi haba ni Rome a Claudius te ghuruhorura na vure ni Jew tara haghara i Rome. Ma Paul te va righira
ACT 18:3 me hagha kolura me lutu kolura na goniani na vale tapole, na lutu te lutui tana volana mai tua te vaghaa rogaira.
ACT 18:4 E hughuhughu kolura haia na Jew mana mua Jew tughu Sabbath tana vale kokoeliulivuti ni Jew, me tabotabo ge ke liliui na liodira ge kara taluutuni.
ACT 18:5 Tana bona toro sara, Silas ma Timothy, toro va butu mai i Macedonia, Paul te nia hevei na volana tughu bongi na nia tarai na rongorongo uto, na tughunitateana vanira na Jew a Jesus agaia sughua na Christ.
ACT 18:6 Tana bona tara hughuhughua mara bosa dikalaa, me talui tana liona na seburukaghini kehaani na vuvulogo ta nina tivi, ge ghaghua, “Kau sivi tua na palumiu heghemiu. U taho iga inau. Mete vuni itaeni inau ku vaa itadira rana mua Jew.”
ACT 18:7 I kakeri te sara me tona ni haghaana tana valena sakai na tinoni te mua Jew na ahana Titius Justus, gaia te holohabaa God; lilighina na vale kokoeliulivuti ni Jew te haghaa na valena.
ACT 18:8 A Crispus te huhuli tana vale kokoeliulivuti ni Jew te taluutunia Lord, gaia ma nina binaboli, me subo gaira na Corinth tara rongovighi na rongorongo uto mara taluutuni ge ara vulitabu.
ACT 18:9 A sakai na bongi, a Paul te righia na mabubu te bosa vania Lord, “Ko bei mataghu, tona haliua so nimua na tarai.
ACT 18:10 Inau so itamua, taho siki sakai ke hegho na vahaghitaili na pukuna e subo tua ra nigua tana komu eni.”
ACT 18:11 I kakeri tea ge ghahaa iga Paul sakai na niulu mana levu me taraira na vure nia na bosana God.
ACT 18:12 Tana bona Gallio ke vunaghi pungisia na bubulo i Achaia, rana Jew tara holokolu mara lotia Paul mara lavia vaa tana bona ni dete i Corinth vania na bubulo i Achaia.
ACT 18:13 Agaira tara ghaghua, “Na tinoni eni te tabotabo na neadira na vure ge kara holohabaa God te vaghaa te hughua na vetena.”
ACT 18:14 Paul te dutu na kokoe tate, tana bona te bosa vanira Gallio na vure Jew, “Ge teke vaghaa siki gehegehe dika pa siki tangohahi te gonia na tinoni eni ke, ge mu ku tangomana so na rongoviamiu ghau rana Jew.
ACT 18:15 Mete vaghaa vamua tau nia hughuhughu na lei bosa mana aha, maia nimiu na vetena heghemiu ke, me manana ighau heghemiu so kau maemanei. Ku mua detei inau te vaghai raini.”
ACT 18:16 Me ghuruhorura tana vale ni dete.
ACT 18:17 Agaira udolu tara lotia Sosthenes, na tinoni huhuli ni vale kokoeliulivuti ni Jew, mara labua tana matenaghona na vale ni dete, e mua nia ghaghua vaghua a Gallio.
ACT 18:18 Paul te ghaha kolura na lei taluutuni i Corinth te subo ni bongi, me gonidilaana rughuhoru ge ke votu vaa tana bubulo i Syria kolura Priscilla ma Aquila. Mi naghona ge votu na bubulo, ma Paul te ghoria na uluna i Cenchrea te vaughilalaa na sosokona na baubahu tatana God.
ACT 18:19 Mara va toghoni Ephesus, mi gaa te sanira Paul a Priscilla ma Aquila. Me va tona tana vale kokoeliulivuti ni Jew, me va hughuhughu kolura iga na Jew.
ACT 18:20 Mara nongia ge ke kabu daro ni bona kolura me mua ghanaghana ge ke nea te vagha.
ACT 18:21 Me padapada vanira vamua ge sanira, “Ke vaghaa na liona God ke, mu ku ghoi olivighau mai so.” Mi kakeri me ghoi sania i Ephesus tana vaka.
ACT 18:22 Mi tana bona te toghoni Caesarea, me sakusaku tua vaa Jerusalem me holoutora rana taluutuni iga, vaho ge tona i Antioch.
ACT 18:23 Pile bona vamua te ghaha iga me tona keha, me va tona tetetea na bubulo ni Galatia mi Phrygia, me kokoe patura rana vure taluutuni.
ACT 18:24 Sakai na tinoni ni Jew na ahana Apollos tara vahua i Alexandria te mai Ephesus. Agaia sakai na mane manaha ngangata, na mane nagho te manahana na nia tarai na gegere tabu.
ACT 18:25 Tara taraia nia, tea igaa na halautuna Lord, me nia tughuru kakai na tarai, mana maemaneadira na nia tarai nina utuni Jesus. Maia e ghilalaa vamua agaia nina vulitabu a John.
ACT 18:26 Apollos te bosa papara ta nina vuivuni ni kokoe tana vale kokoeliulivuti ni Jew. Tana bona toro rongovia iga Priscilla ma Aquila, moro pangotia vaa tana valedira, moro tughuni maghoraa vania na halautuna God.
ACT 18:27 Apollos te ghanaghana ngangata na ghoi sogha halavu tana bubulo i Achaia. Mana vure taluutuni Ephesus tara hangaa, mara gegere vanira rana taluutuni i Achaia. Ra bosa ngangata vanira ge kara lavipangoti utoa Apollos. Tana bona te va sara, e hanga ngangatara rahei tara taluutunia Jesus Christ na pukuna nina sonihalavu God.
ACT 18:28 E nia hughuhughu kakai, me toutou matadira rana Jew, me tughu ni maghorai vanira na utuni tana gegere tabu agaia sughua Jesus na Christ.
ACT 19:1 Tana bona te ghahaa a Apollos i Corinth, ma Paul te kao sokoi na lei komu i lokana na bubulo udolu ni Galatia mi Phrygia, me va sara tana komu i Ephesus. Igaa te topora na balu taluutuni,
ACT 19:2 me huatira, “?Ivei tea, e horuvighau sughua na Tarunga Tabu tana bona tau taluutunia?” Mara bosa tughu vania, “Ai mua pukua, ma hughu na rongoviana na Tarunga Tabu eni, te taho mua.”
ACT 19:3 Paul te ghoi huatira, “?Me uto, tea ga ke, mana hava sughua na vulitabu vaghana tau lavia?” Mara ghaghua, “Nina vulitabu John.”
ACT 19:4 Paul te bosa, “Nina vulitabu John vanira vamua rahei tara tughulio, ge bosa vanira na vure ni Israel te manadira sughua gaira kara taluutunia gaia te tumuri mai, agaia keri a Jesus.”
ACT 19:5 Mi tana bona tara rongovia te vaghaa eni, ma gaira tara vulitabu tana ahana Lord Jesus.
ACT 19:6 Ma Paul te talui na limana i vuvungadira, me te horuvira na Tarunga Tabu, mara nighi kokokoe na lei leu te kehakeha, maia ghua tara bosai na lei bosana God.
ACT 19:7 Agaira te kaekage e hangavulu rua na mane.
ACT 19:8 I lokana e tolu na vula te kokoe ngangata vanira na vure a Paul, tana vale kokoeliulivuti ni Jew, me hughuhughu kolura, me tabotabo na tughuni kaekalei vanira nina kinakabu God.
ACT 19:9 Mana balu itadira tara kutuvatu, mara mua tangomana na taluutuni, mara bosa dikalaa na halautuna Lord ighobudira na vure subo. Igaa tea ge sanira a Paul me lavira vamua na balu taluutuni kolua, mana tughu bongi te hera na tarai ta nina vale vaukolu Tyrannus.
ACT 19:10 Erua na niulu te tona haliu te vaghaa eni, ge gaira na vure subo udolu tara haghara tana bubulo eni Asia, gaira udolu na Jew mana mua Jew tara rongovia na bosana Lord.
ACT 19:11 God te gonighi lei butuli te keha itatana Paul.
ACT 19:12 Ma hughua mana na tivi polopolo ke tibelia na hulina, mo ko talua vanira na vahaghi geva kara nia ghaota, me ghuruhorura ghua lei tidalo tara pongora na lei tinoni.
ACT 19:13 Na balu Jew tara ole kolili mara ghuruhoru kehara nia na lei tidalo dika, maia tara taboa na nia lutu tana ahana Lord Jesus tara nea te vaghaa eni. Mara bosa vanira rana tidalo dika, “Inau tu varangaghau tana ahana Jesus, eni gaia te nia tarai a Paul.”
ACT 19:14 Iga ra vitu dalena na Jew na manesukaghi kamanagho na ahana Sceva, tara nei na lei totobo raini.
ACT 19:15 Mana tidalo dika te ghaghua vanira, “U ghilalaa so a Jesus. Mu ghilala ghua Paul. ?Mi ghau, ahei ighau?”
ACT 19:16 Na tinoni te haghaa na tidalo dika itatana te sutu me labura me laga vulera. Ma gaira tara kakale, mara sama soesole sania na valena.
ACT 19:17 Ma gaira udolu rana Jew ma rana mua Jew tara ghahara i Ephesus tara rongovia na lada eni, mara mataghu ngangata, eni te nia rongoragha na ahana Lord Jesus.
ACT 19:18 Me subo na vure taluutuni tara mai tughunitatei didira na lei lutu dika tara gonighi.
ACT 19:19 Me subo gaira tara pangotighi na lei totobo ghighirou tara holai mai didira na buka, mara talukolui ge ara tungighi mara righighi gaa na vure subo. Mara padai na mateni na buka me saravia e lima hangavulu na togha ni rongo na silver.
ACT 19:20 Te ghaghua igaa na maana eni, ge halilaghi na bosana Lord me subo na vure tara taluutuni.
ACT 19:21 I murina na lei ghanaghana raini te kale, a Paul te ghanaghana liona ge ke tona tana bubulo i Macedonia mi Achaia me ke tona haliu va i Jerusalem. Paul te bosa, “I murina vaho ge ku va sara mughua i Rome.”
ACT 19:22 Keri ke, me nira vetena Timothy ma Erastus, erua nina tinoni hahanga koro tona i Macedonia, tana bona ke hagha pilea ghua gaia tana bubulo i Asia.
ACT 19:23 Mi tana lei bongi raini na gunaguna te sule ngangata i Ephesus vanira tara taonia na halautuna na taluutuniana Lord.
ACT 19:24 Sakai na tinoni na ahana Demetrius te gonighi na silver mana titinoni vania na vale tabu nina god vaivine Artemis, na lutuna tua te lavia iga na rongo sule.
ACT 19:25 Ge holokolu udolura, maia ghua na balu doladira tara gonia vamua sakai na vata ni lutu ge bosa vanira, “Ghau lei mane, au ghilalaa, e goni uto ngangata ghita tua na lutuda eni.
ACT 19:26 Au righia heghemiu tua, mau rongovia na hava te gonia Paul eni, te ghaghua na malei lima ni tinoni na god vaghana eni, na mua puku ni god utuni. E subo ngangata tua na tinoni te tughu na liodira i Ephesus, maia e dutuvia na levuna udolu na bubulo eni Asia.
ACT 19:27 Na kakale sule igaa, keri gaia igevaa dida na lutu ke loghoa na aha meto. Ma mua gaia vamua keri mana kakalena ghua so iga nina vale tabu a Artemis na god vaivine, tara nia kikinima gaira na vure udolu ni Asia mana maramana udolu.”
ACT 19:28 Ma tara rongovighi na vure subo lei bosa raini, mara nighi rutu mara ghaeghahe, “Artemis na haba ni Ephesus!”
ACT 19:29 Mana komu udolu tara nia ngengo, mara kenea Paul mara mua sodoa. Ge nia vaghiliu na liodira ge ra lotira Gaius ma Aristarchus tana bubulo i Macedonia, na ghana udu a Paul, mara ghora tonara va tana vale ni bubu.
ACT 19:30 A Paul te liona na righiadira heghena na vure subo, mana vure taluutuni tara hovena.
ACT 19:31 Na balu kulana tara haba tana bubulo vaghana keri, agaira ghua tara hea va na bosa, ge ke bei va tate gea tana vale ni bubu keri.
ACT 19:32 Tana bona vaghana, mana vure udolu tara ngengo mana balu tinoni tara nia ghaeghahe na balu ghanaghana, mana balu tara bosaa na balu totobo te keha ghua, me subo gaira tara mua ghilalaa na hava tara nia mai savukolu.
ACT 19:33 Ma gaira na Jew tara vili datoa Alexander ge ke hulira na vure subo. Ma Alexander te betora nia na limana, me tabotabo ge ke bosa tatea na hava te kale vanira na vure.
ACT 19:34 Mi tana bona tara ghilalaa gaia na Jew, agaira tara ghaeghahe, sakai sonikolu, nia sakai na ghanaghana vamua i lokana erua na bona ni aho, “Artemis na Haba ni Ephesus!”
ACT 19:35 Mi murina keri, na mane naghona na komu sule te va betora na vure subo, ge ghaghua, “Ghau na vure ni Ephesus, na vure subo udolu tara ghilalaa na komu sule eni Ephesus te righitaonia na valetabu nina na haba Artemis mana vatu tabu te tumu horu mai kokou.
ACT 19:36 Taho ahei ke nighi hughu na lei totobo raini. Vaghaa keri ke, ma kau kabu beto ma kau bei gonia gea siki totobo. Kau righitaonighau.
ACT 19:37 Ighau tau holara mai na lei tinoni raini, hauva mara mua gitoa siki totobo lokani na lei valetabu moro mua koehorua ghua dida na god vaivine.
ACT 19:38 Ge a Demetrius maia ghua na balu doladira tara gonia vamua sakai na vata ni lutu kara hughuhughu kolura na tinoni raini ke, mi ghita ta loghora dida na mane ni dete, ge kara maemanei ga didira na ghanaghana.
ACT 19:39 Ma siki na totobo ghua iga ko liona ke, mi gaa tua kara dete maboa.
ACT 19:40 Na kakale igaa, igevaa kara hurughita nia, ta nia gunaguna na hava te kale i geni. Taho tua siki bosa tughu vanira tara ngengo ma ka mua tangomana ghua nia hevei siki ghanaghana uto iga.”
ACT 19:41 I murina te bosa soko te vaghaa eni, me vongotia na kokolu.
ACT 20:1 Mete soko tua na hughuhughu, Paul te holokolura mai tatana gaira rana taluutuni nia na bosa patupatu ge bahura. Vaho ge vaa tona tana bubulo i Macedonia.
ACT 20:2 Me liu ghobuni lei buto ni komu, me kokoe patupatura na vure raini nia te subo na bosa. Ge vaa sara tana bubulo i Achaia.
ACT 20:3 Iga te ghahaa e tolu na vula. Me ghanaghana dila ge ke vaa sara tana bubulo i Syria, hauva te rongovia gaira rana Jew tara gonidilaa ghana mate ge ghoi pulohi oli so Macedonia.
ACT 20:4 Gaia ma Sopater na dalena Pyrrhus, ni Berea, te nia udukolu, maia ghua Aristarchus ma Secundus ni Thessalonica, Gaius ni Derbe, Tychicus ma Trophimus tana bubulo Asia, ma Timothy.
ACT 20:5 Ma gaira tara sania Philippi mara ide mara vaa pitudilaghai Troas.
ACT 20:6 Mi ghai tai talu sapa i Philippi murina na Bongi ni Berete te taho iga na yeast, me padi tua lima na bongi murina vaho ge ai sara kolu Troas, mai ghaha ghai iga e vitu na bongi matapono.
ACT 20:7 Tana Sarare nulavi ighai tai vaukolu sakai sonikolu ni ngitiana na berete. Ma Paul te kokoe daro bona vanira na vure polo e vuha bongi, na pukuna te ghanaghana na tona saniadira tana puipungi ghana.
ACT 20:8 Me subo na bulu tara tungighi tana voki kokou, tai vaukolu iga.
ACT 20:9 Mana garimane, na ahana Eutychus, te sopou tana matakene tana bona te tarai a Paul. Ma Eutychus te maturu tuatualenga, polo me vuha maturu mate. Me tumu horu tana pari tana toluni na vavata, me mate tua ge ra sake datoa.
ACT 20:10 Tana bona Paul te horu mai me taoraghi savua ge avihia ge bosa vanira, “Kau bei nia dikalio. E vola oli tua!”
ACT 20:11 Imurina, ge ai oli tana voki kokou ma Paul ke ngitia iga na berete ge kai vanga. Ma Paul te kokoe kolura tua te daro ni bona polo ge sogha na aho me tona sanira.
ACT 20:12 Ma gaira tara lavi oli volaa na garimane tana komu nia na lio ni togotogo.
ACT 20:13 Ma Paul te soghatao Assos. Mi ghai tai ide tua tana vaka mai lilihi Assos, iga kai ludangia Paul.
ACT 20:14 Me mai topoghai Assos mai ludangia iga, mai selo haliu Mitylene.
ACT 20:15 Me roropo ghana tai rughu horu, ge ai sara tana koukomu lau Chios te padi tua sakai na bongi murina. Vaho ge ai sara tana koukomu lau i Samos mi tana roropo ghana vaho ge ai va sara tana komu paritina Miletus.
ACT 20:16 Ma Paul te ghanaghana ge ke liu padia Ephesus, ke bei pungisia gea na ghaha daro bonana tana bubulo Asia. E minamina ngangata, ge teke tangomana ke, e liona ge ke vaa sara Jerusalem tana Bongi ni Pentecost.
ACT 20:17 Mi tana sara hagheamami Miletus, Paul te mina nia vetena na rongorongo vaa Ephesus, me kurutira na lei mane kamanagho tana lei holohoru kara mai tatana.
ACT 20:18 Mara sara mai tua ge vanira, “Ighau tau ghilalaa na darona tu kabu kolu tamiu, tana vuivuni ni bongi tu sara longa iani tana bubulo Asia.
ACT 20:19 Nia na lio talumuri mana karukolobu, inau tu lutui lei nigua na lutu te vaghaa nina tinoni lutu a Lord. Na vahola te sodou na pukuna na ghagua na levunimate na vure Jew.
ACT 20:20 Ighau tau ghilalau inau, tu mua tabe olia siki nigua ghanaghana te manana na vatei hangamiu te vaghaa tu ladavaghinia mu nia tarai tana matana na vure subo, mi tana lei valemiu.
ACT 20:21 Vanira na vure Jew ma rana mua Jew tau sakai vamua, mu vahera nigua puku ni kokoe, ge kara tughui na liodira tana lei paludira vaa itatana God, ma kara taluutunia dida na Lord Jesus.
ACT 20:22 Mi taeni inau ku tona Jerusalem, taonia na Tarunga Tabu mu mua ghilalaa na hava ke kaleu iga.
ACT 20:23 Mana hava tu ghilalaa tana lei komu na Tarunga Tabu te bosadila vaniu tua na alo pipiti mana gunaguna te pitudilau.
ACT 20:24 Inau tu ghanaghana ku mua nia pani na volagu ge ke totobo lee. U liona ku goni sokoi nigua na lutu te vaghaa Lord Jesus te tunuvau nia mai tua, ge ku tughunitatea na rongorongo uto taonia nina sonihalavu God.
ACT 20:25 “Inau tu ole kolili ghobumiu, mu tughunitatea nina kinakabu God, mi taeni tu ghilalaa, taho ahei tamiu ke ghoi righi matagu ghua.
ACT 20:26 Tana bongi eni inau tu bosa ngangata vanighau gatu, ge ke sivi siki sakai tamiu ke, inau tu mua nia kaukauli.
ACT 20:27 Inau tu tughunitatea vanighau tua na lei ghanaghana soko God te liomiu nia.
ACT 20:28 Kau vatogha ghau heghemiu, ighau ma gaira nimiu na ovu, te vaghaa na Tarunga Tabu te talua ta nimiu righitaoni. Kau righitaonia nina holohoru God, te vuivunia heghena nia na mateana na Dalena.
ACT 20:29 U ghilala dila tua, murina ku tona keha na lei manetarai dika kara mai liliura rana taluutuni, te vaghaa na lei kau asi kara mai hurakera na lei sheep.
ACT 20:30 Tana lei bongi ke mai, na balu tinoni ghua ghobumiu kara bosa pegopego ma kara huli kehara rana taluutuni.
ACT 20:31 Kau vatogha uto! Ma kau ghanaghana oli tana lei bongi mana dani, lokani e tolu na niulu inau tu taraighau nia te subo na karukolobu.
ACT 20:32 “Mi taeni inau tu talu ghau tana pera limana God. Kau ghanaghana olia nina rongorongo ni sonihalavu. Na rongorongo eni ke hangaghau me ke patupatughau me ke vaheghau nina vauto te vaghara nina vure God.
ACT 20:33 Inau tu mua nia vevehe nina lologho siki sakai te vaghaa na rongo mana tivi.
ACT 20:34 Ighau tau ghilalaa tu nighi lutu heghegu na limagu ge ke hangaghai inau mana lei kulagu.
ACT 20:35 Inau tu talua vanighau na nilabu, tana lei totobo soko nia na lutu laga ge ka hangara tara labe. Ghanaghana olia na bosana Lord Jesus, ‘God ke vautora rahei tara heveilee vulera gaira tara hohogho.’”
ACT 20:36 Ma Paul te bosa soko te vaghaa eni ge tualaghi tuturu me kokoeliulivuti kolura.
ACT 20:37 Ma gaira soko tara tangi, ge ra bahua.
ACT 20:38 Mara dikalio ngangata, na pukuna te bosa vanira kara mua ghoi vaevane matana ghua. Ma gaira tara vaa sanira tana vaka.
ACT 21:1 Mi ghai tai bahura ge ai tona keha nimami. Mai kale maemanea tana koukomu lau i Cos mete roropo ghana ge ai sara tana koukomu lau i Rhodes, vaho ge ai va longa tana komu paritina i Patara.
ACT 21:2 Mi ghai tai topoa na vaka te votu vaa tana bubulo i Phoenicia mai haghelia mai tari selo.
ACT 21:3 Mai va longa tana koukomu lau i Cyprus, mi ghai tai liu pala maulina na vaka, mai tughuru longana Tyre tana bubulo i Syria. Iga tai soni longai na balu luluda.
ACT 21:4 Mai sodora iga na balu taluutuni, mai kabu itadira te kaekage e vitu na bongi. Ta nina maana na Tarunga Tabu ra bosa vania Paul, “Ko bei tona gea Jerusalem.”
ACT 21:5 Tana bona tai pulohi tana vaka, ma gaira ghua kolura nia taudira ma daledira, tara nighai udukolu sania na komu mai vaa sara tana saravahale. Iga tai tualaghi tuturu mai kokoeliulivuti.
ACT 21:6 Mi ghai tai bahura mai haehaghe tana vaka, ge ra pulohi.
ACT 21:7 Mi ghai tai tona haliu so ta nimami na kao tai vuivuni Tyre mai sara Ptolemais, mai nira togohaghi rana taluutuni, mai kabu kolu itadira a sakai na bongi.
ACT 21:8 Me roropo ghana ighai tai tona keha mai sara Caesarea. Mi ghai tai ghahaghai tana valena Philip, na mane ladavaghi, gaia sakai tadira e vitu na tinoni tara vilira ge kara hangara na lei manevetena.
ACT 21:9 Me loghora e vati na tahula tara mua taulaghi, gaira na prophet vaivine tara tughunitatea nina rongorongo God.
ACT 21:10 Mai ghahaghai iga te subo na bongi, ge va horu mai tana bubulo i Judea na prophet na ahana Agabus.
ACT 21:11 Me mai tamami me hola na ghana kabe Paul, me pitia nia na tuana mana limana ge bosa, “Eni gaia na hava na Tarunga Tabu te bosa, ‘Na tinoni te loghoa na kabe eni, kara pitia Jerusalem na vure Jew, ma kara lubatia vanira rana mua Jew.’”
ACT 21:12 Tana bona tai rongovia, ighai maira na balu ghua iga tai nongi ngangataa Paul ke bei tona gea Jerusalem.
ACT 21:13 Ge bosa tughu gaia, “?Na hava tau gonia? Te nia kurusu na tobagu mau nia tangi. Inau tu ghanaghana dilaa na mua pitiagu vamua i Jerusalem, mana mateagu ghua na pukuna na ahana Lord Jesus.”
ACT 21:14 Mi ghai tai mua tangomana na manangiana mai beto nimami vamua, mai ghaghua, “Ge God ke ba liuliona.”
ACT 21:15 Mana balu bongi te padi tua, ighai tai gonidilai nimami lei luluda. Ge kai sakusaku tua vaa Jerusalem.
ACT 21:16 Mana balu taluutuni ni Caesarea tara nighai udukolu, mara holaghai vaa tana valena Mnason ni Cyprus tai ghahaghai tatana. Mnason na tinoni taluutuni daro bona mai tua.
ACT 21:17 Tana bona tai sara Jerusalem, gaira rana taluutuni tara lavipangoti togotogo ghai.
ACT 21:18 Me roropo ghana vaho Paul mi ghai tai vaa kaoa James. Ma gaira na lei mane kamanagho tana holohoru ghua iga.
ACT 21:19 Ma Paul te bosa utora me tate vanira lei nina lutu udolu taonia na lei totobo God te gonighi ghobudira rana mua Jew.
ACT 21:20 Ma gaira udolu tara rongovi sokoi tua ge ra holoutoa God, mara ghaghua, “Hoghomami Paul, o ghilala itaeni e subo na togha ni Jew tara taluutuni mara liopapara na taoniana na vetena nina Moses.
ACT 21:21 Mana balu tara tutugugho ighoe to tona tana lei komudira rana mua Jew mo taraira na vure Jew, tara ghahara iga, ge kara sania nina vetena Moses, kara bei pahevaughilaladira gea na lei daledira, ma kara bei taonighi lei nilabu ni Jew.
ACT 21:22 Ma gaira kara ghilala, ma kara rongovia so na maiamu iani. Ivei tea, e vaghaa eni tai liona ko gonia ge kara ghilalaa te mua utuni siki totobo tara hurugho nia.
ACT 21:23 E vati na tinoni iani tara baubahu tabu taonia nina vetena Moses.
ACT 21:24 Ko nira udukolu mo ko sonikolu itadira ma kau marabu heghemiu. Ko pelu olighi na matena didira na sukaghi ge kara ghorighi na uludira. Ge na lei tinoni kara ghilalaa ighoe to kabu maemane taonia nina vetena Moses.
ACT 21:25 Ma rana mua Jew rana taluutuni haghe mai, te mua manadira ge kara taonighi na nilabu haulaghi te manadira vamua ge kara taonighi na gegere tutughuni tai nighi vetena vanira te bosa tatea, kara bei ghania gea siki vanga tara nighi sukaghi vanira na lei titinoni god, pana ghabuna siki maumanu, pana maumanu dodoko, ma kara tughuru pungisira heghedira ghua tana tangotangodika.”
ACT 21:26 Mete roropo ghana Paul te holara gaira vati na tinoni me vaa marabura kolura nia gaia. Ge Paul te tona tana Valetabu me tughunitatea vanira na manesukaghi ivei na bongi vaghana ke soko iga didira na baubahu. Tana bongi keri na manesukaghi ke nighi sukaghi na lei totobo Paul mana lei kulana kara holai mai.
ACT 21:27 Te dutu ni padi tua e vitu na bongi ni marabuadira murina, na balu Jew tara butu mai tana bubulo Asia tara vaevanea Paul tana Valetabu, mara vuivuni ni havukaghiniadira na vure, mara lotia Paul.
ACT 21:28 Mara ghaeghahe, “Ighau na Israel, kau mai hangaghai, eni gaia na tinoni te taraira na vure ivei mi vei me tarai voghara na vure ni Israel, haba vaa na Valetabu eni, mana lei nina vetena Moses. Mi taeni te lavihaghera mai na balu tinoni tara mua Jew tana Valetabu mara vaa salamia na Bona Tabu eni!”
ACT 21:29 (Gaira tara bosai te vaghai raini, na pukuna tara vaevanea Trophimus ni Ephesus te nia udukolu Paul ilokana na komu sule, mara ghanaghana gaira ke, Paul te lavia vaa tana Valetabu.)
ACT 21:30 Me sule na gunaguna ilokana na komu sule, mana vure tara sama kolu mara lotia Paul, ge ra ghuruhorua tana bebetena na Valetabu. Me mina vasoo, mana righitaoni te vongotia na mataula.
ACT 21:31 Ma gaira tara tabotabo na mateana Paul, me mina sara na rongorongo tana vunaghidira na ovu ni malaghai ni Rome ge Jerusalem udolu tara gunaguna.
ACT 21:32 Mana tinoni arelavaghi te mina vaso me holara balu nina mane sule mana lei nina malaghai ge ra sama horu itadira na vure. Tana bona na vure tara righia, kolura nia nina lei malaghai, gaira udolu tara beto na labuana Paul.
ACT 21:33 Mana tinoni arelavaghi te vaa ta Paul ge ra lotia me bosa vanira ge kara pitia nia erua na talihalo. Ge huatira, “?Ahei na tinoni vaghana eni, mana hava te goni hahia?”
ACT 21:34 Mana balu ghobudira na vure tara ghaeghahe mara bosai lei bosa te kehakeha, mara gunaguna. Ma gaia na mane arelavaghi te mua pukua na hava sughua te kale, ge bosa vanira nina malaghai ge kara hola keha Paul ma kara talua tana vale pipiti.
ACT 21:35 Ma gaira tara lavia Paul vaa tana palapala i kokou, ge ra ghatedatoa Paul na lei malaghai, na pukuna na vure tara sutu talighutia.
ACT 21:36 Ma gaira udolu tara tumuria tara ghaeghahe, “Kau matea!”
ACT 21:37 Ma gaira na lei malaghai tara gonidila na lavi horuana mai Paul tana vale pipiti, ge bosa vania na mane arelavaghi, “U liogu ku kokoe pile vanigho ghua.” Mana mane arelavaghi te hare me huahuatia, “?O ghilalaa so na leu ni Greek?
ACT 21:38 ?Na tinoni ni Egypt, ighoe? ?Mi ghoe to gunalira na vure tana lei bongi te padi, me sogha polo kolura e vati na togha ni tinoni labupolo, mau sogha vaa tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai?”
ACT 21:39 Ma Paul te bosa tughu, “Inau ke na Jew tara vahu i Tarsus tana bubulo i Cilicia. Inau na tinoni tana komu haba eni. Mu kurutigho ko lubatiu, ge ku kokoe vanira ghua na vure.”
ACT 21:40 Ma gaia te talana. Ma Paul te tughuru tana palapala ni vale me betora na vure subo nia na limana, mara beto. Vaho ge kokoe vanira tana leu ni Jew.
ACT 22:1 “Ghau tamagu mana lei hoghogu, kau rongoviu mai!”
ACT 22:2 Tana bona na vure subo tara rongovia te kokoe tana leu ni Jew, gaira tara beto ma Paul te tona haliu.
ACT 22:3 “Inau na Jew tara vahuu i Tarsus tana bubulo i Cilicia, mara holau mai iani Jerusalem mu naunau ta Gamaliel. Inau tu holaa na puku ni talugoni tana vetena itadira na lei kukuada. Inau tu nia liopapara nigua itatana God vaghaghau ighau udolu taeni.
ACT 22:4 Inau tu ghighiroura nigua na tinoni tara taonia Jesus, mu lavira na mane mana vaivine mu talura tana vale ni pipiti mu matera na balu.
ACT 22:5 Na puku ni sonisukaghi mana ovu ni dete vunaghi pungisira Israel kara tughunitatea nigua na utuni. Inau te saraviu na gegere tutughuni vanira na Jew i Damascus, mi nau tu tona mu lavi olira na vure tara taluutunia Jesus ma kara kabu pipiti i Jerusalem.
ACT 22:6 “Tana bona tu mai lilighina Damascus, tana dani kama na marara tana parako te vitiliu.
ACT 22:7 Mi nau tu tumu horu tana pari mu rongovia na manga te ghaghua vaniu, ‘Saul, Saul! ?E ghua ge o niu ghighirou?’
ACT 22:8 “Mi nau tu bosa, ‘?Ahei ighoe, Lord?’ “Me ghaghua vaniu, ‘Inau Jesus ni Nazareth, to niu ghighirou!’
ACT 22:9 Na tinoni tara niu udukolu tara righia na marara, mara mua rongovi vakalea na mangana ahei te kokoe vaniu.
ACT 22:10 Mu huatia, ‘?Na hava ku gonia, Lord?’ “Ma Lord te ghaghua vaniu, ‘Ko tughuru mo ko tona i Damascus, ko righia siki sakai ke tughunitatea vanigho na hava God te goni dilaa vanigho.’
ACT 22:11 Inau tu mua reirei na pukuna na rarangana na marara, mana ghagua na udu tara tabea na limagu mara huliu vaa Damascus.
ACT 22:12 “Tana komu keri sakai na tinoni na ahana Ananias, gaia na tinoni taluutuni te taoni vetena mara talumavaa na lei Jew tara ghahara iga.
ACT 22:13 Ma gaia te mai tagua, me tughuru dutuviu, me ghaghua, ‘Hoghogu Saul, ko reirei oli.’ Tana pile bona vaghana keri, inau tu reirei oli mu vaevanea.
ACT 22:14 Me ghaghua, ‘Didira God na lei kukuada te viligho ighoe ge ko ghilala nina nilabu. Ighoe to righia nina Tinoni Lutu Maemane Tabu, mo rongovia te nia kokoe na mangana heghena.
ACT 22:15 Na pukuna ighoe ko tughunitatea vanira na vure soko na hava to righia mo rongovia.
ACT 22:16 ?E ghua ge o pitu? Tughuru dato mu ku vulitabugho. Mo ko kokoeliulivuti vania Lord ge ke talukehai na lei palumu.’
ACT 22:17 “Inau tu pulohi Jerusalem. Tana bona tu kokoeliulivuti tana Valetabu, mu righia na mabubu.
ACT 22:18 Mu righia Lord, te ghaghua vaniu, ‘Ko mina mo ko sania Jerusalem, na pukuna na vure raini tara mua lavipangotigho iga.’
ACT 22:19 “Mi nau tu bosa tughu, ‘Lord, inau tu ghanaghana kara tangomana so na pukuna gaira tara ghilalaa utoa inau tu tona tana lei vale kokoeliulivuti ni Jew, mu lotira mu labura arahei tara taluutunigho ighoe.
ACT 22:20 Tana bona tara matea Stephen inau iga, mu talugonighi didira na pupulu tana bona ni mateana.’
ACT 22:21 “Ma Lord te ghaghua vaniu, ‘Inau ku nigho vetena tona vaa itadira rana mua Jew.’”
ACT 22:22 Mana vure tara varongohia Paul polo ge bosaa na mua Jew, ge ra nia ghaeghahe na manga te sule, “Labua mo ko lavikeha! E mua ulaghana ge ke vola!”
ACT 22:23 Ma gaira tara ghaeghahe mara nighi alo didira na pupulu, mara soni datoi na pughu ni pari.
ACT 22:24 Na mane arelavaghi te vetenara nina malaghai ge kara lavia Paul vaa tana vale vatungasi, me bosa vanira na ramusiana ge kara ghilala utunia na hava tara nia ghaeghahe na Jew.
ACT 22:25 Tana bona tara pitia vaho ge ra ramusia, Paul te bosa vania na malaghai te tughuru, “?E manana so ge kara ramusia na tinoni ni Rome tara mua detea mua? Taho!”
ACT 22:26 Tana bona na malaghai nagho te rongovia eni, gaia te tona me huatia na mane arelavaghi, “?Na hava to gonia? Na tinoni keri na mane ni Rome!”
ACT 22:27 Mana mane arelavaghi te tona ta Paul me huatia, “?Na tinoni ni Rome ighoe?” Paul te bosa tughu, “Eo!”
ACT 22:28 Na mane arelavaghi te bosa, “Inau tu pelua na maana eni nia na rongo te sule.” Ma Paul te bosa tughu, “Mi nau tara vahuu nia na maana keri.”
ACT 22:29 Gaira na malaghai tara huatia Paul ge ra tona keha itatana. Mana mane arelavaghi te mataghu sule ngangata na pukuna te hughua na vetena ni Rome tana bona tara pitia Paul, na pukuna gaia na tinoni ni Rome.
ACT 22:30 Mana mane arelavaghi te liona ge ke kene topoa itadira na Jew na hava tara hurua nia Paul. Te roropo ghana rana ovu ni manesukaghi kamanagho mana ovu ni dete tara vunaghi pungisia Israel tara savukolu. Ma gaira na malaghai tara lavia Paul, mara toghi keha itatana na talihalo, mara tughuruvaghinia tana matadira.
ACT 23:1 Paul te righira na ovu ni dete me ghaghua, “Ghau na lei kulagu vure rana Israel, na liogu te marabu na taoniana na halautuna God tana lei bongi, mu lutui na lei totobo me sara tana dani eni.”
ACT 23:2 Ma Ananias na puku ni sonisukaghi te bosa vanira tara tughuru dutuvia Paul ge kara tapoa na mangana. Keri vaho siki sakai te tapoa na mangana Paul.
ACT 23:3 Ma Paul te bosa vania, “God ke tapogho. Ighoe te vaghagho na voko dika tara dali puraa! Ighoe to sopou ge ko deteu nia na lei vetena, ighoe ghua to diui na vetena, to bosa vanira ge kara tapou.”
ACT 23:4 Ma gaira tara dutuvia Paul tara bosa vania, “Ighoe to koehorua nina puku ni sonisukaghi God!”
ACT 23:5 Paul te bosa tughu vanira, “Ghau kulagu vure rana Israel, inau tu mua pukua agaia na puku ni sonisukaghi na pukuna na hava te bosa. Na gegere tabu te bosa, ‘Ighoe ko bei koehorua na vunaghidira nimua na vure.’”
ACT 23:6 Tana bona Paul te vaevane kalera erua na ovu na balu Sadducee mana balu ghua na Pharisee, gaia te ghaeghahe me bosa vanira na ovu ni dete, “Ghau kulagu vure rana Israel, inau na Pharisee, na dalena na Pharisee. Inau, tau deteu na pukuna tu pitudilaa na tughuruoli tana mate.”
ACT 23:7 Me bosa sokoa te vaghaa eni, gaira tara hughuhughu ma gaira tara tuva voka
ACT 23:8 na pukuna rana Sadducee tara ghaghua e taho na tughuru oli me taho na angel mana tarunga, gaira na Pharisee tara taluutunia so.
ACT 23:9 Me sule na hughuhughu ighobudira, mana balu manetarai ni vetena nina Moses mana ovu ni Pharisee tara hughuhughu, mara ghaghua, “Ighai tai mua topoa siki totobo ke goni hahia na mane eni! Sogea na tarunga pana angel te bosa vania.”
ACT 23:10 Mana hughuhughu te sule ngangata mana mane arelavaghi te mataghu kara bei sagi vokaa gea Paul, ge vetenara na malaghai ge kara lavi olia mai tadira, ge kara lavia vaa tana vale vatungasi.
ACT 23:11 Mi tana bongi keri a Lord te tughuru dutuvia Paul me ghaghua, “Ko bei mataghu! Te vaghaa to tughunitateu tua i Jerusalem, te vaghaa ghua eni ko tughunitateu ghua i Rome.”
ACT 23:12 Me ropoghana na balu Jew tara vaukolu mara padalaghi. Gaira tara baubahu ge kara mua vanga ma kara mua inu polo kara vuha matea Paul.
ACT 23:13 Gaira te vulea e vati hangavulu na mane tara nia liokolu na ghanaghana eni.
ACT 23:14 Ma gaira tara tona tana manesukaghi kamanagho mana mane nagho mara ghaghua, “Ighai tai baubahu ngangata kai mua ghania siki vanga polo kai matea Paul.
ACT 23:15 Itaeni tua, ighau mana ovu ni dete kau nia vetena na bosa kau nongia na mane arelavaghi ni malaghai ma kara lavia mai Paul itamiu, kau nia kiko na holana na balu bosa maemane itatana. Ma kai gonidilaa tua ighai na mateana ge ke sara mai iani.”
ACT 23:16 Hauva sakai na garimane tubuna Paul te rongovia tara talughana mate. Gaia te tona tana vale vatungasi me tutugu vania Paul.
ACT 23:17 Ma Paul te holoa na malaghai nagho ge bosa vania, “Lavia na garimane eni vania na haba. Na rongorongo itatana te liona ke tughunia vania.”
ACT 23:18 Mana malaghai nagho te lavia vaa tana mane arelavaghi, me ghaghua vania, “Na tinoni pipiti a Paul, te holou me nongiu ge ku lavia mai tamua na garimane eni na pukuna te loghoa na hava ke bosaa vanigho.”
ACT 23:19 Mana mane arelavaghi te tabea na limana, te lavitabalili kehaa heghena me huatia, “?Na hava to liona ge ko tughunia vaniu?”
ACT 23:20 Gaia te bosa, “Rana Jew mana lei mane haba tara liokolu ge kara nongigho ko hola horua Paul vanira na vure dete i ropo, ge kara huatia nia na balu puku ni ghanaghana itatana.
ACT 23:21 Mo ko bei tala vanira gea, na pukuna e vati hangavulu na mane tara polodilaa tua, na pituana, ma gaira tara baubahu kara mua vanga ma kara mua inu polo kara matea. Gaira tara pitudila ge kara nea vania nimua na ghanaghana ge ko nia vetena Paul tana lei mane dete.”
ACT 23:22 Mana mane arelavaghi ni malaghai te bosa vania na garimane, “Ke bei rongovia gea siki sakai to mai tutugu vaniu.” Me nia vetena keha na garimane.
ACT 23:23 Mana mane arelavaghi te holora mai erua na malaghai nagho te vunaghidira na hangalatu ni malaghai me ghaghua, “Gonidilara erua hangalatu na mane malaghai kara tona Caesarea kolura rua hangalatu na mane tabe tinabe, me vitu hangavulu kara haehaghe tana horse, ge kara gonidila ni tona tana tangi hiua tana nulavi.
ACT 23:24 Vahea ghua sakai na horse a Paul ge ke sara tatavahale tana vunaghi haba Felix!”
ACT 23:25 Ma gaia te nia hevei na gegere ni bosa te vaghaa eni,
ACT 23:26 “Inau a Claudius Lysias, “Vanigho na vunaghi haba Felix, ta nimua na malei haba. Dani uto.
ACT 23:27 “Rana Jew tara lotia na tinoni eni mara haga matea. Mi nau tu ghilalaa gaia na tinoni ni Rome, mu nia tona itadira kolura nigua na malaghai ge kara vovoghaa gaia.
ACT 23:28 Inau tu liona ge ku ghilalaa na hava tara hurua nia, mu lavi horua ta didira na ovu ni dete.
ACT 23:29 Mi nau tu mua topoa siki hava te manana ge ke nia mate pe ke ghahaa tana vale pipiti. Na huhuru tara huatira nea nia tara huatia ta didira na vetena heghedira.
ACT 23:30 Tana bona tu rongovia tara nia ghuruvarongo na matea Paul, mi nau tu mina nia vetena vanigho gatu ge kara hurua tana matamu.”
ACT 23:31 Rana malaghai tara taonia na vetena te vetenara nia. Ra lavia Paul te bongi ge ra sara i Antipatris.
ACT 23:32 Me roropoghana rana malaghai tara sakutua pulohi mai tana komudira, ma gaira tara haehaghe tana lei horse tara holaa Paul, mara tona haliu so.
ACT 23:33 Gaira tara va nia sara i Caesarea, ra vahea na bosa gegere nina mane arelavaghi vania Felix, mara hea Paul itatana.
ACT 23:34 Mana vunaghi haba te idumia na bosa gegere ge huatia Paul, “Ivei na komumu.” Te rongovia tua agaia tana bubulo Cilicia,
ACT 23:35 ge ghaghua, “Gevaa inau ku varongohia nimua na kaukauli tana bona gaira tara hurugho kara sara mai.” Ma gaia te nia hevei na bosa vanira rana malaghai ge kara talua Paul ilokana na vale pipiti lokana vale vatungasi ni vunaghi haba.
ACT 24:1 Me padi tua e lima na bongi na puku ni sonisukaghi Ananias te tona i Caesarea mana balu mane nagho ni Jew mana mane ni dete na ahana Tertullus. Ra mai tate vania Felix mara hurua Paul.
ACT 24:2 Mara holo haghea Paul, ma Tertullus te vuivuni ni huruana Paul, te vaghaa eni, “Aghe Felix ighoe na vunaghi uto lee! Ighoe ta nimua na manaha ni righitaoni mo nia hevei na mabo te daro ni bona mai tua, to maemanei na lei totobo te uto tana koukomumami eni.
ACT 24:3 Ighai tai holoutogho ivei mi vei tana lei bongi, me lalo ngangata animami na ghanaghana mava vanigho.
ACT 24:4 Mi nau tu mua liona na lavi daroana nimua na bona, mu nongigho ge ko rongovia na lei ghanaghana ni huruhuru raini.
ACT 24:5 Ighai tai sodoa na tinoni eni te hahi tua na dikana, gaia te vuivuni ni hughuhughu itadira rana Jew tana maramana talighu. Ma gaia te hulira rahei tara taonia Jesus ni Nazareth na prophet sorisori.
ACT 24:6 Gaia te taboa na metoana nina Valetabu God, mi ghai tai lotia.
ACT 24:8 Mi ighoe ko huatia na tinoni eni, ge ko topoa na lei totobo tai hurua nia.”
ACT 24:9 Rana Jew tara talukolu na huruana mara ghaghua te utuni sughua na lei totobo raini.
ACT 24:10 Mana vunaghi haba Felix te vaughilala vania Paul ge ke bosa tughu. Paul te ghaghua, “Inau tu ghilalagho e subo tua na niulu to sopou mo detera na vure ni Israel, mi nau tu nia togotogo ngangata ge ku bosa tughuani na lei totobo tara huru nia.
ACT 24:11 Mi ghoe ko kene topoa heghemu, e mua vulea mua ra hangavulu rua na bongi tu tona i Jerusalem mu va holohaba.
ACT 24:12 Mu ku mua hughuhughu kolua siki sakai tana Valetabu nina God, puku gunalira na lei tinoni tana vale kokoeliulivuti ni Jew pi lokana ghua na komu sule.
ACT 24:13 Ma kara mua tangomana na dete kaleagu na lei totobo tara huruu nia.
ACT 24:14 Mi nau tu bosatate vanigho, inau tu holohabaa God didira lei kukuamami taonia na halautu Jesus Christ tara bosaa te mua utuni. Mi nau tu taluutunighi na lei totobo tara gerei ta nina vetena Moses mi tadira na lei prophet.
ACT 24:15 Mi nau tu loghoa nigua ghua na ghanaghana ni pitudilaa itatana God, te vaghaa ghua gaira na lei tinoni raini, ma gaia ke va tughuruvaghini olira tara mate, gaira rana uto mana dika.
ACT 24:16 Mi nau tu tabotabo haia ge ke marabu na ghanaghanagu tu nei vania God mana tinoni.
ACT 24:17 “Me padi tua e subo ni niulu tu sania i Jerusalem. Inau tu tona igaa mu laviolighi na heveioli vanira gaira rana bona maia na lei vatei sukaghi vania God.
ACT 24:18 Murina tu va marabuu tua, gaira tara sodou ilokana nina Valetabu God. Me taho iga na vure subo me taho ghua iga na hughuhughu.
ACT 24:19 Mana balu Jew tara butu mai tana bubulo i Asia iga. Te manana sughua ge kara sara mai, ge gaira kara loghoa siki ghanaghana, te manana sughua kara huruu nia.
ACT 24:20 Me ke taho ke, agaira heghedira vamua kara bosa tatea siki totobo dika kara righi topoa itagua, ge u tughuru tana matadira na ovu ni dete.
ACT 24:21 Te vaghaa a sakai vamua na ghanaghana tu bosaa, ‘Ighau tau deteu itaeni na pukuna tu taluutunia na tughuru oliadira tara mate tua.’”
ACT 24:22 Ma Felix te haga pukua na halautuna Jesus, te betora ge kara todore me ghaghua, “Ke sughi mai ghua Lysias na mane arelavaghi, ge ku detea Paul vanighau.”
ACT 24:23 Ma gaia te bosa vania na tinoni te righitaonia Paul, ke bei sakai kakaia, me ke bei hovera gea rana kulana kara mai kaoa.
ACT 24:24 Me padi tua na balu bongi, Felix te pulohi mai Caesarea kolua tauna Drusilla, na vaivine ni Jew. Toro holoa Paul moro varongohia nina tutugu ni taluutuniana Jesus Christ.
ACT 24:25 Ma Paul te taraira nia na kabu maemane mana nia bati na hulina maia na Bongi ni dete ke mai kise. Felix te mataghu me ghaghua, “Ighoe ko tona tua itaeni. Ku malagha vaho ge ku ghoi hologho gatu.”
ACT 24:26 Ma gaia te ghanaghanadila a Paul ke hea na balu rongo na pukuna eni ge holoa haia mai ge ke kokoe kolura.
ACT 24:27 I murina te padi tua erua na niulu, Porcius Festus te tughua Felix na vunaghi haba. Felix te liona ge ke togholuvura na Jew, me talua Paul tana vale pipiti.
ACT 25:1 Me padi tua e tolu na bongi Festus te sara mai tana bubulo ni komu, ge sakeraghi sania Caesarea me dato i Jerusalem.
ACT 25:2 Ma rana manesukaghi kamanagho mana mane nagho ni Jew tara hurua Paul.
ACT 25:3 Ra nongia Festus ge kara lavidatoa Paul va i Jerusalem, na pukuna tara liona na labumateana Paul tana halautu.
ACT 25:4 Ma Festus te bosa tughu vanira me ghaghua, “Paul tana vale pipiti i Caesarea, mi nau ku ghoi oli iga.
ACT 25:5 Ighau na mane nagho kau niu udukolu va i Caesarea ge kau hughuhughu kolua Paul ke vaghaa ke goni dikalaa siki totobo hahi.”
ACT 25:6 Festus te kabu itadira e alu pe hangavulu na bongi ge tona i Caesarea. Mi ropoghana gaia te sopou tana malei dete, ge holo haghea mai a Paul.
ACT 25:7 Bona te sara Paul, rana Jew tara sughi horu mai Jerusalem kolua Festus tara tughuru talighutia. Mara huru ngangataa nia na lei totobo te subo me vahola, mara mua tangomana na hurukaleana.
ACT 25:8 Ma Paul te nighi hughu heghena me ghaghua, “Inau tu mua goni dikalaa siki totobo tana vetena ni Jew pi tana Valetabu nina God pi tatana na vunaghi haba ni Rome.”
ACT 25:9 Ma Festus te liona ge kara liouto vania na Jew, ge nongia Paul, “?O tala sughua na tona koluamami i Jerusalem ge ku detegho igaa nia na lei totobo tara hurugho nia?”
ACT 25:10 Paul te bosa, “Taho, mi taeni inau tu tughuru tua tana malei dete ni vunaghi haba ni Rome. Me ulaghana ge ko deteu tua. To ghilala tua tu mua dikalara na Jew.
ACT 25:11 Ge ku gonia siki totobo te manana kau mateu nia, ku mua hove pungisia na taghalaghiniana na volagu. Ge ku tatavahale tana hava tara huru nia, e taho tua siki sakai itamiu ke lubatiu vanira na lei mane raini. Taonia na vetena ni Rome, inau tu nongia na vunaghi haba ni Rome ge ke deteu.”
ACT 25:12 Ma Festus te padapada vanira nina ovu ni dete, ge bosa tughu me ghaghua, “Ighoe heghemu to vilia na vunaghi haba ni Rome ge ke detegho, ighoe heghemu ko va righia.”
ACT 25:13 Balu bona i murina, na vunaghi haba Agrippa ma Bernice na vaivinena toro mai i Caesarea ge ro lavipangotia Festus.
ACT 25:14 Erua pe tolu na bongi toro ghahara tua iga, Festus te talutatea na hava te kalea Paul vania na vunaghi haba Agrippa. Me bosa vania, “A sakai na tinoni pipiti eni te samasania a Felix.
ACT 25:15 Tana bona tu tona i Jerusalem rana manesukaghi kamanagho mana mane nagho ni Jew tara hurua mara nongiu na dete kaleana.
ACT 25:16 Mi nau tu bosa tughu vanira mu ghaghua, ‘E mua taonia a nimami na vetena ighai na tinoni ni Rome ge kai hea taboa na totoro ahei. Agaia ke tughuru kolura mughua tana dete arahei tara hurua me ke bosa pungisia heghena na hava tara hurua nia ge ke maemane vaniu na deteana.’
ACT 25:17 Mi ropoghana tana bona tara sara mai iani, tu mua ghoi kise ghua na deteana tana bona tu sopou tana malei dete mu nongia ge kara hola haghea mai.
ACT 25:18 Ghana rana levunimate tara tughuru dato, hauva mara mua talutatea siki totobo dika te gonia tu ghanaghana inau kara nei.
ACT 25:19 Na hava tara nea ke tara hughuhughu kolua vamua ta didira na taluutuni maia na tinoni te mate tua na ahana Jesus, ma Paul te taluutunia te vola so.
ACT 25:20 Na pukuna tu mua ghilala na kene topoana na utunini ge na lei ghanaghana raeni, mi nau tu huatia ke ba liona na tona i Jerusalem, ge ku detea igaa nia na lei totobo tara hurua nia.
ACT 25:21 Ma Paul te liona na vunaghi haba ni Rome ge ke detea nina vahola. Keri mu nia hevei na bosa ge ke ghaha so tana vale pipiti polo ku nia vetena tona tana vunaghi haba ni Rome.”
ACT 25:22 Ma Agrippa te bosa vania Festus, “Inau tu liona na rongoviana heghegu na mane eni.” Festus te bosa vania, “I ropo vaho ge ko rongovia.”
ACT 25:23 Me ropoghana Agrippa ma Bernice toro mai tana vale vaukolu kolura na lei mane naghodira na malaghai mana lei mane ni huhuli tana komu sule. Mana vure tara talumavara nia lavipangoti. Festus te nia hevei na bosa mara lavihaghea mai Paul.
ACT 25:24 Festus te bosa, “Ighoe Agrippa na vunaghi haba, mi ghau soko tau vaukolu iani, tau vaevanea na tinoni eni na vure ni Jew soko iani mi Jerusalem tara nia ghuruvarongo mara nia ghaeghahe te mua manana ge ke vola.
ACT 25:25 Mi nau tu mua righia siki totobo ke nea te manana na mate, ma gaia heghena te nongia na vunaghi haba ni Rome ke detea, mi nau tu ghanaghana so ge ku nia vetena vaa iga.
ACT 25:26 Me taho siki totobo mava ku gerea vania vaa na vunaghi haba ni Rome. Mana pukuna eni ge inau tu lavia mai tana matamu, ighoe vunaghi haba Agrippa, ge ko kene topoa siki totobo ge ku gerea tana vahola.
ACT 25:27 Mi nau tu ghanaghana, e mua uto na nia vetena vania na vunaghi haba ni Rome na tinoni pipiti ge ke vaghaa ka mua ghilala kalea na hava na huhuru tara nea vania.”
ACT 26:1 Ma Agrippa te bosa vania Paul, “Inau tu lubatigho ge ko bosa tughugho heghemu.” Paul te va betora nia na limana me bosa pungisia heghena te vaghaa eni,
ACT 26:2 “Agrippa na vunaghi haba, inau tu nia togotogo tana dani taeni ge ku nighi hughu tana matamu na lei totobo rana Jew tara huruu nia,
ACT 26:3 na pukuna ighoe to manahani na lei talu puku ni nilabumami ighai na Jew, ma nimami na vata ni hughuhughu. Mi nau tu nongigho ko lio uto na rongoviagu.
ACT 26:4 “Rana Jew tara ghilalaa mai tua ivei tu nea na kabu tu garimane. Gaira tara ghilalaa mai tua tu lubatia na volagu ta nina vetena Moses te vuivuni tana komugu maia ghua i Jerusalem.
ACT 26:5 Gaira tara ghilalaa tua, ge kara liona na tutuguagu ke, tana vuivuni inau tu kabu Pharisee, te vaghaa gaira tara pangoti kakaighi tana lei vata ni levu ta didira na taluutuni rana Jew.
ACT 26:6 Mi taeni inau tu tughuru iani ge kara deteu na pukuna tu taluutunia nina baubahu God te nea vanira tua rana kukuamami idania -
ACT 26:7 na puku ni totobo itadira e hangavulu rua na kema tara ghanaghana dila na laviana, tara holohabaa God na bongi mana dani. Na pukuna na ghanaghanadila eni, ma gaira na Jew tara huruu nia na ghanaghana eni.
ACT 26:8 ?Ivei tea ge na balu itamiu te vahola ge kara taluutunia gaia God ke tughuru vaghini olira na tinoni mate?
ACT 26:9 “Tana lei bongi te padi, inau tu taluutunia mu ghanaghana nigua ge ku kabu hughuhughura gaira tara saritaonia Jesus ni Nazareth.
ACT 26:10 Inau tu vuivuni ni gunaliadira gaira i Jerusalem. Rana manesukaghi kamanagho tara heu na maana, mi nau tu pitira gaira tana vale pipiti na lei tinoni tara taonia Jesus. Mi nau tu nia hevei na bosa kara labumatera.
ACT 26:11 Me subo ni bona tu torora tana vale kokoeliulivuti ni Jew, tu haga nera ge kara koehorua didira na taluutuniana Jesus. Mana lio ni rutu te ghanaa itagua mu nira ghighirou mu vahaghitailira tana balu komu tana lokani lei kema keha ge ku torora iga.
ACT 26:12 “Mana pukuna eni inau tu tona i Damascus nia na maana tara heu na lei manesukaghi kamanagho.
ACT 26:13 Tana halautu te hinaghota, tu vaevanea na marara te marara vulea na aho, te hina mai kokou. Te hinavi talighutiu ma gaira soko na ghagua na udu.
ACT 26:14 Mi ghai soko tai tumu tana pari, mi nau tu rongovia na kokoe tana leu ni Jew, ‘Saul, Saul! ?E ghua ge o niu ghighirou? Ighoe to vahaghitailigho nia na gehegehe keri. Ighoe te vaghagho na buluka te butuli olia nina ghai ni huhuli na tinoni te loghogho.’
ACT 26:15 “Mi nau tu ghaghua, ‘?Ahei ighoe Lord?’ “Ma Lord te ghaghua, ‘Inau a Jesus to niu ghighirou.
ACT 26:16 Ko tapatughuru. Inau tu tate vanigho mu viligho ko nigua tinoni ni lutu. Mi ghoe ko tughunitateu vanira na balu na hava to vaevanea itagua itaeni mana hava ku tatea vanigho i kise.
ACT 26:17 Mu ku vavolagho itadira na vure ni Jew maia ghua rana mua Jew. Inau ku nigho vetena gatu itadira rana mua Jew,
ACT 26:18 mi ghoe ko davorai na matadira, mo ko lavi olira mai tana pungi va tana marara mi ta nina maana Satan va ta God, ma ge kara taluutuniu ke, mu ku talukehai na lei paludira, ma kara lavia na maladira kolura nina tinoni vivili God.’
ACT 26:19 “Na pukuna eni vunaghi haba Agrippa, inau tu lavipangotia na mabubu te butu mai kokou.
ACT 26:20 Mi nau tu vuivuni mai Damascus maia Jerusalem mu holaa vaa i Judea talighu maia ghua rana mua Jew mu taraira ge kara tughulio tana lei paludira ma kara liliu vania God. Ma kara talu tate utunia ta didira lei gehegehe uto.
ACT 26:21 Na pukuna inau tu ladavaghi vanira tara mua Jew, rana Jew tara tabotabo na labuagu tana bona tara vaevaneu i lokana nina Valetabu God.
ACT 26:22 Ritini tana bongi eni God te hangau so, mi taeni nau tu tughuru iani, mu tughunitate vanira rana sule mana rana pile ghua. Na hava tu bosai na lei puku ni totobo a Moses mana lei prophet tara bosai ge kara kale -
ACT 26:23 gaia na Christ ke vahaghitaili ma gaia ke diki vola oli tana mate, ge ke tatea na marara ni vola vanira na Jew ma rana mua Jew.”
ACT 26:24 Mete vaghaa Paul te bosa tughu heghena tana levu eni, Festus te ngaraa me ghaghua, “Paul, ighoe to vuha bule tua! Nimua na kene manaha te huli bulegho tua!”
ACT 26:25 Ma Paul te bosa tughu, “Ighoe na vunaghi haba Festus, inau tu mua bule. Inau tu nia kokoe na utuni.
ACT 26:26 Vunaghi haba Agrippa, inau tu kokoe maemane vanigho, na pukuna ighoe to ghilala sokoi na lei totobo raeni. Mu tu pukua to rongovighi tua na lei totobo raeni tara mua tangomana na polo tana matamu.
ACT 26:27 ?O taluutunira so na lei prophet, ighoe na vunaghi haba Agrippa? Eo, inau tu ghilalaa to taluutunira!”
ACT 26:28 Agrippa te bosa vania Paul, “?I lokana na pile bona kukulu eni ke, ighoe ko neu ge ku taonia Jesus Christ?”
ACT 26:29 Paul te bosa tughu, “Ke daro bona pe ke kukulu ko taonia Jesus, nigua na kokoeliulivuti tatana God vanigho ighoe mi ghau udolu tau varongohiu itaeni, kau taluutunia Jesus te vaghau inau, hauva tu mua liona ko kabu pipiti te vaghau inau.”
ACT 26:30 Ma Agrippa, ma Festus na vunaghi haba, Bernice, mana doladira tara tughuru dato.
ACT 26:31 Gaira tara tona keha mara bosabosa mara ghaghua, “Na mane eni te mua gonia siki totobo te manana na mate pe ke ghahaa tana vale pipiti.”
ACT 26:32 Ma Agrippa te bosa vania Festus, “Te manana sughua ge ko lubati tatavahalea Paul, ma ge te mua nongia heghena na va tana vunaghi haba ni Rome ge ke detea.”
ACT 27:1 Tana bona rana haba tara ghanaghana ge kai votu va tana bubulo i Italy, ra lubatia Paul mana balu tinoni pipiti vania vaa Julius, na malaghai nagho nina ovu ni malaghai tara holora nia ‘Nina ovu ni malaghai na vunaghi haba ni Rome heghena’.
ACT 27:2 Ighai tai haghe tana vaka i Adramyttium, te gonidila na tona va tana bubulo i Asia, mai votu. Aristarchus na tinoni te butu mai i Thessalonica tana bubulo Macedonia, te tona kolughai.
ACT 27:3 Te dani ghana tai sara i Sidon, Julius te righi dolovia Paul, me lubatia so ge ke kaora kulana vure ge kara vahea na hava ke liona.
ACT 27:4 Ighai tai sania Sidon, mai huaria na ghuri, mi ghai tai selo tona mai va polo i levuna na koukomu lau i Cyprus te beata, mi ghai tai liu pala maulina na vaka.
ACT 27:5 Ighai tai sogha halavu va tana lei bubulo Cilicia mi Pamphylia mai sara tua tana komu Myra tana bubulo i Lycia.
ACT 27:6 Ma Julius, na malaghai nagho, te sodoa na vaka te va mai Alexandria te tona va tana bubulo i Italy, me talu hagheghai ga.
ACT 27:7 Mai kise mua mai selo tona te subo ni bongi mana lei vahola sule ngangata tai sodoa na pukuna na ghuri mai vuha sara lilighina na komu sule Cnidus, mana ghuri te mua talu malamami tua ge kai liu va iga, mai selo horu i levuna te polopoloa iga tana koukomu lau i Crete, tai liu padia na ihu sapa i Salmone.
ACT 27:8 Mi ghai tai lilihi dutuvia na parilonga mai sodoa tua na vahola tai mai tana bona tara holoa nia “Na Logu ni Ahevata” e mua hauvia na komu sule i Lasea.
ACT 27:9 Me subo ni bongi tai sobo, me vahola ngangata tua ge kai tona, na pukuna te padi tua na Bongi ni Talukau. Ma Paul te bosa vanira,
ACT 27:10 “Lei mane, inau tu ghanaghana dida na tonatona te kakalegha ngangata, na pukuna na sivilaghi sule tana luluda, maia ghua na vaka mana volada ke sivi gea.”
ACT 27:11 Ma Julius, na malaghai nagho, te taoni ngangata na hava toro bosaa na tinoni te lavi vaka mana tinoni te logho vaka, me mua taonia na hava te bosaa Paul.
ACT 27:12 Na logu te mua uto iga na ghahamami tana bona te ara, me subo na vure tara liona ge kara selo tona mana va sara i Phoenix, ge kara ghahara igaa tana bona ni ara. Phoenix na logu tana koukomu lau i Crete te polo vania na ara.
ACT 27:13 Mana pile sivosivo te va mai, mana vure tara ghanaghana ge kara tona taonia didira na talugoni, ge ra laghidatoa na piniti mara lilihi i launa i Crete.
ACT 27:14 Me hau vaso, na ghuri sule - tara holoa nia na butughoro - te vaa tao mai tana koukomu.
ACT 27:15 Me labua na vaka, me mua tangomana na maemane na taoniana na halautu mi ghai tai sani lea na tabotabo mai lubatia na vaka me hola tona na ghuri.
ACT 27:16 Me vokoghai pile tana bona tai taonia mai lilihi tana koukomu lau pile i Cauda. Tai topoa iga na vahola mai tangomana na gora datoana na botuna na vaka.
ACT 27:17 Gaira tara holai na ropu mara talitaoa nia na vaka. Gaira tara mataghu ke bei sara gea tana lei sebe ni Syrtis lilighina na koukomu Libya, mara taluhorua na piniti mara lubatia na vaka ge ke holaa na ghuri.
ACT 27:18 Na maraghata sule te tona haliu, me ropoghana, ra soni horui na balu luludana na vaka tana tahi.
ACT 27:19 Mete ghoi ropoghana so ra soni horui na balu hegohegona na vaka tana tahi.
ACT 27:20 Me subo ni bongi tai mua tangomana na righiana na aho mana veitughu, mana ghuri te tona haliu so te sule ngangata mi ghai tai pitudila ge kai mua vola tua.
ACT 27:21 Mi ghai soko tana vaka te daro ni bona tua tai mua ghania siki vanga. Paul te tughuru dato naghodira me ghaghua, “Ighau kau diki rongovi taoniu ke, ma ka mua sania mai mua tana koukomu lau i Crete, ka mua sodoa na sosodo mana sivilaghi eni.
ACT 27:22 Mi taeni inau tu bosa vanighau gatu kau bei ghanaghana ruarua gea, na pukuna ke mua sivi siki sakai tamiu. Na vaka vamua ke sivi.
ACT 27:23 Na pukuna i bongi nulavi, nina na angel God tu holohabaa te mai tagua
ACT 27:24 me ghaghua, ‘Paul, ko bei mataghu! Ighoe ko tatavahale tua mo ko tughuru i naghona na vunaghi haba ni Rome. Na pukuna ighoe, God ke vavolara na voladira gaira udolu tara ghahara ilokana na vaka.’
ACT 27:25 Keri ke kau bei ghanaghana ruarua gea, ghau na lei mane! Inau tu taluutunia God ke kale mughua te vaghaa na hava te bosa vaniu.
ACT 27:26 Igevaa ka tuturi so tana siki koukomu.”
ACT 27:27 Me padi tua e hangavulu vati na bongi, te ghuri kolilighai so i lokana na tahi tara holoa nia Mediterranean. Te manana na bongi hau gaira lei mane lutu tana vaka tara haga ghanaghana te dutu tua i parilonga.
ACT 27:28 Gaira tara sonihorua na ghalo mara tabotabo mara kagea nia na lalo mara sodoa iga erua hangavulu na ghoto. Hauvaa mara ghoi soni horua soo me kaekage e hangavulu lima na ghoto.
ACT 27:29 Ma gaira tara mataghu ngangata ke tuturi gea na vaka ge ra lubati horui e vati na piniti murina na vaka, mara kokoeliulivutia me ke mina mai na dani.
ACT 27:30 Rana lei mane lutu tana vaka tara mataghu, ra liona ge kara sogha sania na vaka. Mara nia pego mara ghaghua, “Ighai kai lubati horui na balu piniti naghona na vaka,” mara lubati horua na botu tana tahi.
ACT 27:31 Ma Paul te bosa vanira na ovu ni malaghai mana malaghai nagho, “Ge ta kara mua ghahara tana vaka na lei mane lutu ke, gevaa ka mate.”
ACT 27:32 Rana malaghai tara toka pusia na ropu tara pitia nia na botu mara sania me ghari tona.
ACT 27:33 Tana labota tana puipungi, Paul te bosa vanira ge kara ghania pile vanga, “Ighau tau pitua na beata e hangavulu vati na bongi tua itaeni mau mua ghania siki vanga.
ACT 27:34 Inau tu kurutighau, itaeni, kau ghania so na pile vanga te manana kau nia vola. Ke mua tagha siki sakai tamiu.”
ACT 27:35 I murina te bosaa eni, Paul te holai balu berete me holoutoa nia God me ngitighi me vunia na vanga.
ACT 27:36 Ma gaira tara ghoi laga oli, ma gaira udolu tara vanga.
ACT 27:37 Na subodira gaira i lokana na vaka ke, erua hangalatu vitu hangavulu ono.
ACT 27:38 I murina tara vanga soko mara mahu tua, gaira tara soni horui tana tahi na lei bosi ni wheat, ge ke mamala na vaka.
ACT 27:39 Bona te taporasa tate na dani, gaira na lei mane lutu tara mua righi kalea na koukomu, mara righia vamua na logu te ghahaa iga na saghalea mara ghanaghana ge kara va saravaghi datoa iga na vaka.
ACT 27:40 Mara kosoi lei piniti mara sanighi tana tahi, mi tana bona vaghana ghua tara toghighi na ropu tara ngasilighi nia erua na vohe ge ra taghaoa nia na vaka. Keri vaho ge ra taria na selo naghona na vaka ge ke tona maemane vaa i parilonga.
ACT 27:41 Hauva mana vaka te saravia na bona te tipo kolu iga na tavetave me soni datoa na vaka tana sebe. Mana naghona na vaka te sopou tana sebe me vahola tua ge ke ghadaru, mana murina te taboha te tapoa na unuunu.
ACT 27:42 Rana malaghai tara liokolu ge kara matera na lei vure pipiti, kara bei olo longa gea ma kara samapolo.
ACT 27:43 Hauvaa mana malaghai nagho te liona ge ke volaa Paul, me vaa betora. Me bosa sule vanira na lei mane tara tangomana na olo kara diki sosogha horu ma kara olo longa i parilonga.
ACT 27:44 Me bosa vanira rahei tara ghanaolira ge kara holai na balu kilova pana balu midina na vaka ge kara nighi lelebo longa. Te vaghaa eni ghai vola udolu, mai sara i parilonga.
ACT 28:1 Bona tai tuturi i parilonga, vaho ge ai ghilalaa na koukomu eni i Malta.
ACT 28:2 Mana vure iga tara righi dolovighai, me vuni tua na uha mana bihi, mara kerua na lake mara lavipangoti ghai.
ACT 28:3 Paul te ghoro kolui na lei bubulo ni ghai, me sonihaghei tana lake, mana paparana na lake te nia horu mai na poli me ghalatia na limana.
ACT 28:4 Mana vure puku komu tara righia na poli te sasarau tana limana Paul mara sopa vei bosabosai, “Na mane eni na labupolo! Sakai vamua te vola tua tana tahi, hauvaa mana lei god tara mua lubatia ke vola.”
ACT 28:5 Ma Paul te pirikaghini keha na poli tana lake, me mua kalea vaghua siki vahaghitaili.
ACT 28:6 Ma gaira tara pitua na hulina ke vouvousula pe ke tumu horu tana pari me ke mate. Hauvaa mi murina tara pitua te daro ni bona mara mua vaevanea siki vahaghitaili ke kale itatana Paul, gaira tara tughua na liodira mara bosa, “Gaia eni sakai na god!”
ACT 28:7 E mua hauvia na bona keri ke, te loghoi ga na vale mana lei leghai a Publius, na vunaghi ni koukomu. Gaia te holopangotighai me kutighai i lokani e tolu na bongi.
ACT 28:8 Ma tamana a Publius te koli ni vahaghi na surughabu te kalea. Ma Paul te tona tana vokina me kokoeliulivutia ge talua na limana i vuvungana, me ghaotaa.
ACT 28:9 Tana bona tara rongovia na hava te kale eni, na lei vure udolu tara vahaghi tana koukomu tara mai mara mai kisu vola.
ACT 28:10 E tolu na vula mi ghai tai ghaha tana koukomu lau i Malta. Na vure tara dolovighai. Tana bona tai tughuru ni haehaghe, gaira tara ludangia vanighai na hava vania na votu.
ACT 28:11 Me padi tua e tolu na vula ighai tai sania na koukomu lau i Malta tana vaka te va mai Alexandria na ahana “Na god baso”, te sobo tana koukomu tana bona ni ara.
ACT 28:12 Ighai tai sogha halavu tana komu sule Syracuse mai ghahaghai ga e tolu na bongi.
ACT 28:13 Tana bona tai haehaghe sapa iga mai selo sogha halavu tana komu sule i Rhegium. Me ropoghana na ghuri te vuni tughuru mai i murimami, mi murina eruani na dani tai toghoni tana komu Puteoli.
ACT 28:14 Mi tana komu keri tai sodora balu taluutuni mara nongighai ge kai ghaha kolura a sakai na week. Mi murina keri mai sakutua mai sara i Rome.
ACT 28:15 Rana taluutuni tara ghahara i Rome tara rongovia na saraamami mara mai sodoghai tana bona ni sabiri tana Appius, mi tana “Tolu na vale ni sinogho.” Tana bona Paul te righira tara mai sodoghai, me nia togo na liona me holoutoa God.
ACT 28:16 Tana bona tai sara i Rome, Paul tara talana ge ke ghahaa tana vale heghena hauvaa mara nia hevei na bosa vania sakai na malaghai ke matareireia.
ACT 28:17 Me tolu na bongi tua te padi, Paul te holokolura na lei mane sule dira na Jew mara vaukolu. Tana bona tara savukolu mai tua, ge bosa vanira, “Ghau na lei hoghogu, inau tu mua goni hahia siki totobo vanira kulada na vure puku hughua didira na vetena na lei kukuada tara pangotighi mai tua. Hauvaa balu Jew tara neu mu kabu pipiti i Jerusalem, mara lubatiu va tana limadira na Rome.
ACT 28:18 I murina tara huati sokou na vure ni Rome, tara liona na lubatiagu na pukuna tara mua sodoa siki totobo ku goni hahia te manana kara mateu nia.
ACT 28:19 Hauva rana lei mane sule ni Jew tara mua liona eni, mara nia hughuhughu ngangata, keri ge u liona na vunaghi haba ni Rome ke detea vaniu nigua na levu, sakai vamua ku mua luaa siki bosa te dika ku nei vanira kulagu na vure.
ACT 28:20 Na pukuna keri u nongighau kau mai righiu ge ku kokoe kolughau. Na puku ni ghanaghana ge ra pitiu nia na talihalo te vaghaa eni, na pukuna inau tu taluutunia agaia Israel ta ghanaghanadilaa - na Christ te mai tua.”
ACT 28:21 Gaira tara bosa vania, “Ighai tai mua righia siki gegere ke butu mai Judea tana vuvungamu ighoe, me taho ghua siki kulamami ke holaa mai siki rongorongo pa siki totobo te mua uto kara bosagho nia.
ACT 28:22 Mai liona kai rongovia lei nimua ghanaghana na pukuna ighai tai ghilala ivei tua na vure tara nia kokoe keha na levu eni to palangia.”
ACT 28:23 Keri ge ra padalaghinia sakai na bongi kara ghoi mai righia iga Paul. Mana dani vaghana keri ke e subo ngangata na vure tara mai mara sara tana vale te ghahaa iga Paul. Vuivuni tana puipungi me sara tana bongi te toghia iga na kinakabuna God. Me talutatea na lei kokoe i vuvungana Jesus te ghahai tana lei vetena nina Moses mana lei gegere didira na lei prophet.
ACT 28:24 Mana balu Jew iga tara taluutunia na hava Paul te bosa, hauvaa mana balu tara mua taluutunia.
ACT 28:25 Mara vuivuni ni saniana, mara hughuhughu heghedira. I naghona ge ra tona, Paul te bosa me ghaghua, “Na Tarunga Tabu te nia bosa na utuni tana mangana Isaiah na prophet ge kokoe itadira na lei kukuada!
ACT 28:26 Me ghaghua, ‘Ko tona mo ko kokoe itadira na vure ini: ‘Na vure raini tara rongo vamua, ma kara mua rongo vakodo. Ma gaira kara reirei vamua, ma kara mua reirei vakale.
ACT 28:27 Na pukuna te ngasi na tobadira, mara pitoi na kulidira mara maturuhighi na matadira, Vaho ge kara bei nighi reirei vakale gea na matadira, ma kara nighi rongo vakodo gea na kulidira, ma kara lavipangotiu nia gea na tobadira, ge kara liliu pulohi vaniu mai, mi nau ku vavolara.’”
ACT 28:28 Ma Paul te nia kokoe na kokoe sosoko, me ghaghua, “Ighau kau ghilala utoa, God te vahera rana mua Jew nina na rongorongo ke vavolara na lei tinoni. Gaira kara rongovia mara ghilala!”
ACT 28:29 Murina te bosa sokoi a Paul na lei bosa raini, gaira na Jew tara sania, ma gaira tara ghoi hughuhughu heghedira soo.
ACT 28:30 I lokana erua na niulu, Paul te ghahaa tana vale te pelua heghena me holopangotira arahei tara mai righia.
ACT 28:31 Gaia te nia tughuru kakai me ladavaghinia vanira na kinakabuna God me nia tarai a Lord Jesus Christ me taho ahei ke betoa.
ROM 1:1 Inau a Paul nina seka Jesus Christ. God te viliu ge ku manevetena, me niu vetena ge ku ladavaghinia nina Rongorongo uto.
ROM 1:2 God te nia baubahu na Rongorongo uto eni, te hau tua itadira na lei prophet, te vagha tara gerea tua tana lei gegere tabu.
ROM 1:3 Aeni na tutuguna na dalena God dida na Lord Jesus Christ. Gaia na tinoni, tara vahua tana vaivarina David.
ROM 1:4 Maia tana Tarunga Tabu ghua, gaia te talutatea nia na maana te sule ge na dalena God, na pukuna te tughuru oli sania na mate.
ROM 1:5 Itatana Christ vamua, God te vaheu mai nina malei hohola, ge ku manevetena na pukuna Christ, ge ku idevira na lei tinoni tana lei kema soko, ge kara taluutunia ma kara taonia Christ.
ROM 1:6 Mai lavihagheghau ghua, ighau i Rome, arahei tamiu te hologhau tua God, ge kau nina Jesus Christ.
ROM 1:7 Inau tu gegere vanighau, ighau udolu tau taluutunia Jesus i Rome. God te dolovighau, me hologhau ge kau nina tinoni. Ma God Tamada maia Lord Jesus Christ, toro vaheghau na vauto mana mabo.
ROM 1:8 Ta nigua na diki bosa, inau tu holoutoa nigua God nia Jesus Christ, na pukuna subo na vure tana maramana talighu te rongovia nimiu na taluutuni.
ROM 1:9 Na hava tu bosai tara utuni, inau tu lutu vania nia na tobagu udolu, tana bosatateana na rongorongo uto, nia na dalena. Ma God te ghilala tu ghanaghanaghau, mi tana lei bongi soko tu kokoeliulivutighau.
ROM 1:10 Mu nongia God ge ke lubati tatavahaleu inau, ge ku gatu kaoghau, ge teke liona.
ROM 1:11 Mu liona ngangata na gatu righi matamiu, ge ku tuvali koukolua itamiu na vauto tarunga ke vaa lagalaga ghau.
ROM 1:12 Na hava tu ghanaghana te vagha eni, inau mi ghau ka veihahangai. Inau ku hangaghau ta nimiu na taluutuni.
ROM 1:13 Ghau rana taluutuni, u ghanaghana olia, e subo ni bona tu tabotabo ni gatu kaoamiu, hauvaa e subo ni totobo tara sama pungisiu. U liona ge ku lavihaghera mai tana taluutuni ghua na balu itamiu, te vaghara na balu vure tara mua Jew tu lavihaghera mai tua.
ROM 1:14 God te heu na lutu eni vanira na lei tinoni soko, vanira na vure ni Greek maia ghua gaira tara mua Greek, maia tara manaha maia tara voo.
ROM 1:15 Vagha keri, ge u ghanaghana ngangata ge ku tughunitatea na Rongorongo Uto vanighau, ghau tau ghahaghau i Rome.
ROM 1:16 Inau tu loghoa na puku ni ghanaghana te vagha nina maana God te vavolara na lei tinoni soko tara taluutuni. Te nira vuivuni na vure Jew, mi murina na vure tara mua Jew ghua.
ROM 1:17 Na rongorongo uto te tughunitatea ivei te neghita ge ka kabu maemane tana matana. Me nea nia na taluutuni, tana vuivuni mana sosoko, te vagha na gegere tabu te bosaa, Na tinoni maemane te vola nia na taluutuniana God.
ROM 1:18 God i kokou te tatea nina lio ni rutu, na pukuna na lei tinoni tara dika mara tangohahi, mana nilabudira te pungisira ge ra mua ghilala nina utuni God.
ROM 1:19 Ma God te detera, na pukuna tara tangomana na ghilala manahana na hava te utuni nia God, na pukuna God heghena tua te tatea vanira.
ROM 1:20 Mi tana vuivunina mai, God te gonia na maramana, mana lei totobo soko ta righighi, na lei tinoni tara righighi na parako mana pari maia ghua na lei totobo God te goni sokoi mai tua. Ighita ta mua righighi nina maana haia mana nilabuna, hauvaa na lei totobo God te goni sokoi mai tua tara vaevane kalei gaa nina maana mana nilabu. Me vagha keri ke, na vure raini, kara mua tangomana na bosa pilupungisiadira, tara mua ghilala manahana God.
ROM 1:21 Ra ghilala God, hauvaa mara mua vahea na talumava mana holouto te manana. Mana liodira te vonughighi na meto, ge ra hahihahi.
ROM 1:22 Ra bosa gaira tara manaha, hauvaa mara bule.
ROM 1:23 Ma gaira tara mua holohaba God te maurihali me te rongoragha. Hauva ka, mara holohabai vamua na lei titinoni god, tara vaghara na lei tinoni, maumanu, igha, manu, pana poli.
ROM 1:24 Na pukuna eni, God te lubatira na vure raini, ge kara gonighi na lei totobo dika, te vagha na tobadira te lioni, mara gonighi na lei totobo mamaagha ighobudira heghedira.
ROM 1:25 Mara mua taluutunia na hava te utuni nia God, ge ra taluutunia vamua na pego. Mara holohabai mara lutu kikinima vanighi na lei totobo God te gonighi, hauvaa tara mua holohabaa God te gonighi na lei totobo soko. Gaia vamua te manana, ge ka holohabaa ke va me va. Amen.
ROM 1:26 Na pukuna tara nea te vagha eni, God te lubatira ge kara loghoi na lei ghanaghana dika tara vatei mamaagha. Te vaghara na lei vaivine tara tughui na puku ni lutuna na hulidira kolura na lei mane. Mara gonighi na lei totobo mamaagha kolura na lei vaivine.
ROM 1:27 Te vagha ghua gaira na lei mane, tara tughua na puku ni lutuna na hulidira, mara sopa veiliolioni heghedira. Mara gonighi na lei totobo mamaagha. Na pukuna te vagha eni, gaira heghedira tara lavihaghea mai na lei vahaghitaili te manani na lei totobo dika tara gonighi.
ROM 1:28 Mana pukuna na vure raini tara mua liona na pangotiani mana taluani tana liodira na puku ni ghilala utoana God, gaia te lubatira tara taonighi na ghanaghana dika, ge kara gonighi na lei totobo te mua manadira na goniani.
ROM 1:29 Ma gaira tara gonighi vamua na lei vata ni totobo dika, te vagha na vangapaitu, liodika, ghaghana, labu tinoni, veihughuhughui, pegopego, vuhavuha, mana pasapasa polo talau.
ROM 1:30 Mara bosa dikalara heghedira, mara kanahaghinia God, mara gharu, mara lionagho mara talusulera heghedira. Mara ghanaghanai e subo na halautu vaolu ge ra gonighi na hava te dika. Mara kabu hughuhughura na lei tinadira mana tamadira.
ROM 1:31 Mara mua loghoa siki manaha te uto, ge ra mua kabu taonighi didira na baubahu, mara mua tatea na kabu dolo mana veiarovi.
ROM 1:32 Mara ghilala utoa nina vetena God, te keikerira na lei tinoni tara gonighi tara vaghai raeni ke, te manadira sughua kara mate. Hauvaa, ma gaira tara tona haliu so na goniani, mara suanira na balu ge kara nei ghua te vaghai.
ROM 2:1 Ge kau ghanaghana te manana sughua ge God te vahaghitailira rahei tara gonighi na lei totobo te dika raeni, hauvaa mi ghau ghua tau dika vaghara. Keri ke, me mua malumu vanighau ge kau pologhau heghemiu, na pukuna, tana bona tau detea siki sakai mau gonighi soo na lei totobo te dika te vaghai raini ke, mau bosa kaleghau heghemiu.
ROM 2:2 Mi ghita ta ghilala, gaia God te dete maemane, tana bona ke detera gaira ahei tara gonighi na lei totobo dika raini.
ROM 2:3 ?Ivei tea, mau ghanaghana ighau ke, God ke detera me ke hurura vamua na balu tara gonighi na lei totobo dika raini, hauva, ke mua deteghau me ke hurughau tana bona kau gonighi na lei totobo te vaghai?
ROM 2:4 Au ghilala tua, gaia God te liouto, me vadangitai, me lio beto te ghaha haia itamiu. ?Tau mua ghanaghana mavai? Mau mua ghilalaa, te lio uto haia vanighau, me neghau ge au kabu daro bona, ge kau tughulio tana lei palumiu.
ROM 2:5 Au kutuvatu sughua! Mau ghoroghoro kolui na lei dete vahaghitaili ke kaleghau, na pukuna te ngasi na tobamiu, mau mua tughulio tana palumiu. Na bongi ni dete ke mai, tana bona gaia God ke tatea nina rutu, me ke dete maemanera na lei tinoni tana maramana udolu.
ROM 2:6 Ke detera ghua na lei tinoni soko, taonighi na hava tara gonighi.
ROM 2:7 Ma gaia God ke hera na vola kasila, vanira rahei tara lutu uto maemane mara kene taonighi na lada mana rongoragha, mana malei haba, mana vola maurihali.
ROM 2:8 Hauvaa, ma gaia ke kovala horua mai nina rutu mana totoro ivuvungadira, gaira rahei soko tara vangapaitu, mara gonighi na lei totobo tara dika, mara mua liona na taoniana na utuni.
ROM 2:9 Ge kale na vahaghitaili mana gunaguna, ighobudira na lei tinoni tara kabu dika, ra diki na vure Jew, maia ghua na vure tara mua Jew.
ROM 2:10 God ke vahera na rongoragha mana malei haba, mana mabo, arahei tara lutu maemane. God ke va diki hera na vure Jew, mana na vure tara mua Jew ghua.
ROM 2:11 Na pukuna God te detera na lei tinoni soko nia sakai na vata ni kaekage vamua.
ROM 2:12 God ke detera na vure tara mua Jew tana bona tara hahi, sakai manaa tara mua loghoa nina vetena Moses. Ma God ke detera ghua na vure Jew tara hahi, na pukuna te vahera tua nina vetena Moses.
ROM 2:13 God ke dete maemanera rahei tara lavipangotighi na lei vetena mara kabu taonighi, me mua gaira tara ghilala leai vamua.
ROM 2:14 Sughua na vure tara mua Jew, tara mua loghoa na vetena gegere nina God, ta didira vadangi tara taonia na hava na vetena te bosaa, ge ra talutatea tana tobadira na hava te uto mana hava te dika.
ROM 2:15 Mara tatei tana voladira nina vetena God te gerei tua tana tobadira, na pukuna na manahadira te huru kalera, pe bosai vanira nia na hava tara gonia te maemane.
ROM 2:16 Na bongi ke mai, tana bona God nia Jesus Christ, ke detei na vola tara kabu polo itadira na lei tinoni. Aeni na Rongorongo Uto tu nia tarai.
ROM 2:17 Ke vagha kau Jew ke, au ghanaghana ke tau maemane tana matana God na pukuna tau varava ngasi vamua ta nina vetena God, mau nia talunagho tau nina puku ni vure God.
ROM 2:18 E utuni tau ghilalai na hava God te liona, mau ghilala na hava te maemane mete mua maemane, na pukuna na vetena te tarai ghau nia tua.
ROM 2:19 Mau ghanaghana ge kau hulira rana rorodo, mau bulu vaughilala vanira tara sivi tana pungi tara mua taluutunia God.
ROM 2:20 Tau ghanaghana, kau tangomana na taraiadira rana bule, maia na lei gari pile nia na halalutuna God. Tau ghanaghana te vagha, na pukuna tau ghanaghana ge kau holaa ilokana nina vetena God, na manaha maia na utuni.
ROM 2:21 ?Ke vagha kau taraira tua rana keha ke, na hava na pukuna ge au mua tarai ghau heghemiu? Mau bosa vanira ghua na balu kara bei gito, hauva mi ghau sono tau gito.
ROM 2:22 Mau bosa, “Kau bei ngelengele,” hauva, mi ghau ghua tau nei so. Mau hove pungisighi na holohabai na lei titinoni, hauva mi ghau ghua tau gito i lokana didira na vale vaukolu tabu na vure tara mua Jew.
ROM 2:23 Mau talunagho ngangata ighau, te vagha tau ghilala utoi nina lei vetena Moses, hauva mau diui so, mau mua nia kikinima God.
ROM 2:24 Vagha keri ge bosaa na Gegere Tabu, “Rana mua Jew tara bosa taboa na ahana God, na pukuna ighau, rana Jew!”
ROM 2:25 Na nilabu ni pahevaughilala te mava, ge teke vagha kau taoni udolui vamua nina lei vetena God. Ge takau mua taonighi nina lei vetena God ke, mau vaghara sono rana mua Jew tara mua pahevaughilala.
ROM 2:26 Ke vaghaa rana mua Jew, kara taonighi tua nina lei vetena God ke, God ke bosaa tara nina vure ghua.
ROM 2:27 Te vagha gaira rana mua Jew tara mua pahevaughilala, mara pangotighi nina lei vetena God, tara bosa kaleghau na lei Jew tara pahevaughilala, mara ghilala manahani nina lei vetena God, hauva mara mua kabu taonighi.
ROM 2:28 Tau mua puku ni Jew ighau, mana pukuna vamua tara vahughau mai tana vinavahuhu ni Jew pa au lavipangotighi na nilabu ni Jew ni pahevaughilala.
ROM 2:29 Taho! Mana puku ni Jew ke gaia siki sakai, God te vaa maemanea na tobana tua. Mana puku ni pahevaughilala te mua paheana na huli, ma mughua na tughulio tana tobana, nina Tarunga Tabu God te nia hevei mai, te mua nia na vetena. Siki tinoni te tughulio tana tobana ke, na vure subo tara mua holohabaa, ma God vamua ke holohabaa.
ROM 3:1 ?Na hava na uto kai loghoa tai tinoni ni Jew, itadira gaira rana mua Jew? ?Pa siki totobo te uto tai lavia tana pahevaughilala?
ROM 3:2 Eo, tai loghoi subo na totobo uto! God te diki vaheghai rana Jew na puku ni bosana.
ROM 3:3 E utuni na balu itatada tara diui so didira na baubahu. ?Mete vagha tara diui tua didira baubahu ke, God ke diui ghua nina baubahu?
ROM 3:4 Taho! Ma God te utuni haia, sakai vamua na lei tinoni soko tana maramana eni kara pegopego. Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, “Ighoe ko talutategho heghemu to utuni tana hava to bosaa, Mo ko laga vulea tana bona tara detegho.”
ROM 3:5 Hauva mara kokoe bulebule na balu, “Ma ge na paluda tara talutatea gea God te arovighita, na pukuna te talukehai na paluda ke, keri ke, God te mua kaekage ge ke deteghita udolu.”
ROM 3:6 Taho! Te mua utuni na ghanaghana eni! Ge ke vagha keri ke, God ke mua tangomana na deteana na maramana.
ROM 3:7 Mana balu kara hughuhughu bulebule ghua, “Ivei ke ghaghua God ge ke deteu me ke huruu inau, na tinoni tangohahi ke vagha nigua na kabu hahihahi ke tughunitatea nina utuni God ke, me ke vahea na holohaba te sule.”
ROM 3:8 Ge kau kabu taonia na vata ni ghanaghana eni ke, mau bosa te vagha eni, “E uto vaa ka gonighi na lei nilabu dika ge kara tatei na lei totobo uto.” Mana balu tara huruu mara ghaghua, aeni na ghanaghana tu nia tarai. Ma rahei tara bosai na lei totobo raini, te manana sughua God ge ke hera na totoro.
ROM 3:9 ?Ivei tea ighai, na vure Jew, tai uto vaa itadira na lei tinoni soko? Taho! Te vagha na hava tu bosai tua, na lei tinoni soko te vagha kau Jew pa kau mua Jew, ta ghahaghita udolu sarana na maana ni tangohahi.
ROM 3:10 Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, “Taho ahei ke maemane,
ROM 3:11 Me taho ahei ke loghoa na puku ni manaha, mana kene taoniana God.
ROM 3:12 Gaira udolu tara ririu keha itatana God, mara taonia na hahi. Taho siki sakai ke gehegehe uto, Taho tua hei.
ROM 3:13 Na kokoedira te mabulu, te vagha na tavughi te tatavanga te uru angiangi, mana bosadira te vonughighi na pego. Tara lavimataghu te vagha na malina na poli, Te horu mai tana ghidudira.
ROM 3:14 Na mangadira te vonughighi na vavaranga mana rutu papara.
ROM 3:15 Mara gonidila haia tua na labu mate tinoni,
ROM 3:16 Ivei tua kara vaa, na haurake mana taghalaghi mana dikalio, ke tumurira.
ROM 3:17 Ma gaira tara mua ghilala ivei kara nea na kabu mabo.
ROM 3:18 Mana nia kikinima God te taho itadira.”
ROM 3:19 Te vagha ta ghilala, na lei totobo ilokana na vetena ke, tara vanira gaira God te vahera mai tua, ge na lei tinoni kara bei nighi hughu gea, me tatea te ulaghana God ke detea na maramana udolu.
ROM 3:20 Keri ke, taho ahei ke talu maemanea heghena, tana matana God, nia na gonitaoniana na hava na vetena te bosa. E utuni na pukuna tana bona ka ghilala vakodo utoa nina vetena God ke, geva ka righi kale utoa ta kabu hahi.
ROM 3:21 Mi taeni, God te talutate utoa vanighita tua na halautu keha ni kabu maemane tana matana. Ta mua kabu taoniana na vetena, hauva ta taoniana na halautu God te nia baubahu te hau mai tua tana Gegere Tabu.
ROM 3:22 Mi ghita God ke talu maemaneghita tana matana, ta dida taluutuni tatana Jesus Christ. Na lei tinoni soko God ke tangomana ge ke vavolaghita tana na halautu vaghana eni, na pukuna ta sakai na vata vamua tana matana God.
ROM 3:23 Na pukuna na lei tinoni soko tara tangohahi, mara kubolu ta nina kaekage ni rongoragha God.
ROM 3:24 Hauva mi taeni, taonia nina sonihalavu ni dolo God, te bosa tatavahaleghita ta maemane, na pukuna Jesus Christ te huiolighita tana lei paluda.
ROM 3:25 Ma God te nia vetena mai Jesus, ge vahaghitaili tughui na lei paluda, te vuevughe tughughita ta nina rutu God. Ighita ta maemane tana matana God tana bona ka taluutunia Jesus te tave na ghabuna me mate tua vanighita. Aeni God te nea, ge ke talutate gaia te maemane. Idania, God te nea na hava te maemane tana bona te kabu rurughu me mua hera na totoro rana hahi.
ROM 3:26 Mi taeni God te maemane tana bona te dete maemanera na lei tinoni hahi tana matana, na pukuna tara taluutunia Jesus.
ROM 3:27 ?Ka tangomana so na kokoe talunagho, te vagha ighita hegheda ta gonia na hava te uto, ge ke tangomana so na lavipangotiada God? Taho, na mua pukuna ta dida na gehegehe uto taonighi nina vetena Moses, mana pukuna vamua ta taluutunia Jesus.
ROM 3:28 God te dete maemaneghita tua, nia dida na taluutuni, na mua pukuna ta kabu taonia na vetena.
ROM 3:29 ?Ivei tea, God te didira God vamua na vure ni Jew? ?Pa didira na God ghua rana mua Jew? Eo, gaia ghua didira na God na lei tinoni soko.
ROM 3:30 God te sakai vamua, ma sakai vamua na halautu ge dete maemaneghita tana matana. Gaia te lavihaghera na lei tinoni vaa itatana nia didira na taluutuni - na vure Jew, maia tara mua Jew.
ROM 3:31 ?Ivei tea, ke vagha ka varava ngasi tua tana taluutuni ke, ka nia ponolio tua na vetena? Taho, ka taluutuni mughua, ge ka puku ni kabu taoniana na vetena.
ROM 4:1 ?Ke vagha ka bosa ke, Abraham te tamana na kema ni Jew, mana hava na pukuna ge maemane tana matana God?
ROM 4:2 ?Ivei tea, na pukuna Abraham te lutu uto, God te holopangotia? Me ke ghaghua iga ke, geva ke loghoa ghua na hava ke nia talunagho. Hauvaa ma ta nina vaevane God, Abraham te mua loghoa siki totobo ke talunaghoa nia.
ROM 4:3 Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, Abraham te taluutunia God, ma God te dete maemanea.
ROM 4:4 Mana vure lutu tara lavia na hava tara pelura nia, mana mua heveilee vanira, mete taonia didira na lutu laga.
ROM 4:5 Hauva God te dete maemaneghita ighita rana hahi, na pukuna ta taluutunia, na mua pukuna dida na lutu.
ROM 4:6 Na vunaghi haba David te bosa tatea, me tutugua, te nia togotogo na tinoni hahi tara talu maemanea, ge ghaghua,
ROM 4:7 “God te vautora rahei te talukehai vanira na paludira, me vahera na toghipalu.
ROM 4:8 Ma Lord God te vautora, te mua idumi olighi didira na hahi.”
ROM 4:9 ?Na vauto eni taeni, te vanira vamua na vure Jew, pa e vanira ghua na vure tara mua Jew? ?Mi vei tea Abraham? Te vagha tai bosa tua, God dete maemanea Abraham na pukuna te taluutunia.
ROM 4:10 ?Me te ghua ngiha God te bosaa Abraham te maemane tana matana? ?Murina tara pahevaughilala tua ge God dete maemanea, pa naghona tara mua pahevaughilala mua? Me vagha eni na bosa tughu, God te diki holopangotia tua gaia, murina vaho ge ra pahevaughilala.
ROM 4:11 Mana nilabu ni pahevaughilala eni te vaughilala gaia Abraham te taluutunia God, me lavipangotia, me vaa talu maemanea. I naghona tara mua pahevaughilala mua, Abraham te tamadira rana taluutuni, rahei tara taluutunia mara mua pahevaughilala. God te talu maemanera nia didira taluutuni.
ROM 4:12 Ma Abraham te tamadira ghua agaira tara pahevaughilalara, ke vagha kara taluutunia te vagha Abraham, naghona ge ra pahevaughilala.
ROM 4:13 Idania, God te nia baubahu ge ke vahea Abraham mana lei vaivarina na maramana udolu. Na mua pukuna Abraham te taonia na vetena, mana pukuna Abraham te taluutunia ma God te dete maemanea.
ROM 4:14 Ke vagha ke utuni nina baubahu God te vanira vamua rahei tara taonia na vetena ke, ko ghaghua mi geva ke kokoba nimua na taluutuni mana baubahu ke taho,
ROM 4:15 na pukuna na vetena te lavia mai na vahaghitaili vania ahei te tabotabo ni taoniana. Ma sakai na halautu vamua ge ko mua hughua na vetena ke, ko bei loghoa tua na vetena.
ROM 4:16 Mana pukuna te vagha eni, na taluutuni te puku ni mava. God te vaheghita mai tua nina baubahu, te vagha nina heveilee. Ke vagha ka taonighi na lei nilabu ni Jew pe taho, ge ka lavipangotighi mughua tua nina baubahu God, ge ka taluutuni te vagha Abraham. Abraham na tamadira gaira soko tara taluutuni.
ROM 4:17 Eni na ghanaghana lokana na Gegere Tabu, tana bona God te bosa vania, “Inau tu viligho ge ko tamadira e subo ni kema.” Eni te kale na pukuna Abraham te taluutunia God, te lavihaghea mai na vola te mua ghaha mai dania, me volaolira tara mate.
ROM 4:18 Tana bona God te baubahu vania Abraham, me talua ge ke tamadira e subo ni kema, ma Abraham te taluutunia. Ma God te bosa ghua, “Na lei vaivarimu kara subo vaghara na lei veitughu,” sakai manaa na baubahu eni te mua malumu ge ke taluutunia.
ROM 4:19 Nina taluutuni Abraham te mua kubolu, sakai manaa te ghilala te tonikama tua, te dutu sakai hangalatu na niuluna. Ma Sarah na tauna te mua dalegha ghua.
ROM 4:20 Ma Abraham te laga so na taluutuniani na lei nina baubahu God, te vagha nina taluutuni te patupatua, ge holohaba nia God.
ROM 4:21 Ma gaia te puku ni taluutuniana God, ge God ke tangomana na goniana na hava te nia baubahu.
ROM 4:22 Mana pukuna Abraham te taluutunia, God te detea gaia te maemane.
ROM 4:23 Na utuni tara gerea eni, te mua hangaa vamua Abraham,
ROM 4:24 ma vanighita ighita udolu. Te bosa togholuvughita God ke deteghita ta maemane, ke vagha ka taluutunia God gaia te volaolia Jesus dida na Lord tana mate.
ROM 4:25 Ma gaia God te lubatia Jesus ge ke mate, na pukuna na lei paluda. Ma God te tughuru vaghini olia sania na mate, ge ke dete maemaneghita tana matana God.
ROM 5:1 Mete vagha ta vaa talu maemaneghita tua tana matana God nia na taluutuni ke, ighita ka kabu mabo kolua ghua God, na pukuna na hava Jesus Christ dida na Lord te goni sokoi vanighita tua.
ROM 5:2 Na pukuna ta taluutunia Jesus Christ, te lavighita vaa ta nina sonihalavu God, ta ghahaghita iga itaeni. Mi ghita ta righia gatu nia na ghanaghana mava mana togotogo, ma ka pitudila, ge ka tunuva kolua ta nina rongoragha God.
ROM 5:3 Tana bona na lei vahola mana vahaghitaili tara kaleghita, ighita ka togotogo, na pukuna ta ghilala tara uto vanighita ge ke hangaghita ge ka tughuru ngasi.
ROM 5:4 Na tughuru ngasi tana vahaghitaili te vuhaa na laga tana nilabu uto. Mana nilabu uto te vaa lagalaga dida na pitudila tana vola.
ROM 5:5 Mana ghanaghana ni pitudila, ke mua vaa kubolui na lioda. Ighita ta ghilala ghua te sule vanighita nina dolo God, na pukuna te vaheghita mai tua na Tarunga Tabu, ge ke ghaha tana tobada kolua nia nina dolo.
ROM 5:6 Tana bona ighita te vatei aroviada, Christ te mai mate tughughita tana lei paluda, tana bona God te vilia.
ROM 5:7 E vahola ngangata vania siki sakai ge ke mate tughua na tinoni maemane. Hauva ka ma sogea siki sakai te liona ge ke mate tughua na tinoni uto.
ROM 5:8 Ma God te tatea nina dolo vanighita te sule, me nia vetena mai Christ ge ke mate tughughita, ighita rana tangohahi.
ROM 5:9 Mete vagha Christ te vaa talu maemaneghita tua tana matana God, nia na ghabuna, gaia ke tangomana sughua na vavolada ta nina dete God.
ROM 5:10 Mete vagha God te va huiolighita tua ge ka sakai sonikolu oli itatana, nia na mateana na Dalena, tana bona ta levunimate vania, ke tangomana so ge ke vavolaghita nia na volana Christ.
ROM 5:11 Mi ghita ka togotogo ghua, na pukuna God te nia vetena mai dida na Lord Jesus Christ, mana hava te nei vanighita tua, ge ka kabu mabo kolua God.
ROM 5:12 Tana bona Adam te tangohahi, na palu te horavira na lei tinoni soko, me lavi rughuhaghea mai na mate. Mana pukuna keri, na lei tinoni soko kara mate na pukuna tara tangohahi.
ROM 5:13 E utuni, na lei tinoni tara tangohahi naghona na maiana nina vetena Moses. Me taho na vetena ka hughua, God te mua idumia na paludira.
ROM 5:14 Hauva, tana bonana Adam me sara tana bona God te vahea na vetena ta Moses, gaira udolu tara mate na pukuna tara tangohahi, sakai manaa tara mua hughui na bosana God te vagha Adam. Ma Adam te vagha na totoghalena Christ, te mua mai mua.
ROM 5:15 Hauva na paluna Adam te keha ngangata ta nina sonihalavu Christ ge talukehai na paluda. A sakai na mane eni Adam te lavihaghea mai na mate vanira tara subo nia na paluna. Hauva nina sonihalavu God te lagavulea, mana ruana na tinoni eni, a Jesus Christ te lavihaghea mai na talukeha palu vanira tara subo.
ROM 5:16 Mana oliolina nina sonihalavu God, te keha itatana na oliolina nina tangohahi Adam. Na pukuna nina tangohahi Adam te lavihaghea mai nina detekale God vanira na lei tinoni, hauva na pukuna nina sonihalavu, ge God te va maemaneghita tana matana me lavipangotighita sakai manaa na paluda tara subo.
ROM 5:17 Nina tangohahi Adam te nea na mate ge maana pungisira na lei tinoni, hauva me laga vulea va na oliolina na hava Jesus Christ te gonia. Gaira udolu tara lavipangotia nina sonihalavu God ge God te va talu maemanera tana matana, tara lavia na vola kasila ma kara vunaghi pungisi kolua Jesus Christ.
ROM 5:18 Eo, na paluna Adam te lavia mai na detekale ivuvungadira na lei tinoni soko. Ma nia nina gehegehe maemane Christ, te nera na lei tinoni soko ge kara kaekage tana matana God, ge vahera na vola.
ROM 5:19 E subo na vure kara tangohahi na pukuna nina lio ni hughu sakai na tinoni, Adam. Mana pukuna sakai na tinoni ghua, Christ, te kabu taonia God ke, subo na vure kara kaekage tana matana God.
ROM 5:20 God te nia hevei nina vetena ge na lei tinoni kara righi kalea na sulena didira na tangohahi. Me te vagha na lei tinoni tara tangohahi, ge nina sonihalavu God te sule vulera.
ROM 5:21 Me te vagha na palu te lagavulera na lei tinoni soko, me lavira vaa tana mate. Ma nina sonihalavu God te lagavule vaa itaeni, ge talu maemaneghita tana matana. Na pukuna eni ighita ka lavia na oliolina na vola kasila, nia na hava Jesus Christ dida na Lord te nei vanighita.
ROM 6:1 ?Na hava ka gonia? ?Ka nia tona haliu so na tangohahi, ge nina sonihalavu God ke sepalaghi haia?
ROM 6:2 Taho vaho tua! Na pukuna ta mate tua ta nina maana ni palu, ma ka mua ghoi nia tona haliu ghua na kabu hahihahi.
ROM 6:3 ?Ivei tea, au nia ponolio nimiu tua tana bona tara vulitabughita, aeni te talutateghita ta sakai sonikolu ma mate kolu itatana Jesus Christ?
ROM 6:4 Vaho ge tana bona tara vulitabughita, ighita ta mate, mara tavughi kolughita tua ta Christ. Mete vagha Christ te tughuru oli sania na mate, nia nina maana na Tamada te rongoragha, mi taeni ighita ta loghoa tua na vola vaolu.
ROM 6:5 Mana pukuna ighita ta sakai sonikolu tua ta Christ tana mateana, te vagha ghua ighita ka ghoi tughuru oli tana mate kolua ghua itatana.
ROM 6:6 Ta ghilalai tua na lei nilabuda dika ta gonighi te padi ke, tara patoki kolua nia tua Christ tana ghaivavala, keri ge na palu ke mua ghoi loghoa ghua na maana tana volada.
ROM 6:7 Mana pukuna tana bona ta mate kolua Christ, ighita ta kabu tatavahale tua ta nina maana na tangohahi.
ROM 6:8 Mana pukuna ta mate kolua tua Christ, mi ghita ta ghilala, ge ka vola kolua.
ROM 6:9 Mi ghita ta ghilala e utuni te vagha eni, na pukuna Christ te tughuru vaghini olia tana mate, me ke mua mate ghua. Mi taeni na mate te mua maana pungisia.
ROM 6:10 Christ te sakai tughuru ni mate vamua tua, ge lagavulea nina maana na palu, mi taeni te ghaha ge nia kikinima God.
ROM 6:11 Te vagha keri ke, kau ghilala heghemiu, tau mate tua tana palu ke, ge kau tangomana na kabu ta nina rongoragha God, kolua Jesus Christ.
ROM 6:12 Vaho ge kau bei lubatia na palu, ge ke vunaghi pungisia na volamiu. Kau bei taonighi na lei ghanaghana dika.
ROM 6:13 Bei lubatia gea na siki baebase ni hulimiu, ge ke gehegehe dika. Hauva ma kau hea olia na volamiu vania God, na pukuna te vaheghau mai tua na vola vaolu. Kau nia hevei na hulimiu udolu ge kau gonighi na hava te maemane.
ROM 6:14 Ke bei vunaghi pungisighau gea na palu, na pukuna ighau tau mua kabu sarana nina vetena Moses. Itaeni, ghau tau kabu sarana tua nina sonihalavu God.
ROM 6:15 ?Te vagha ighita ta kabu sarana nina sonihalavu God, ma mua kabu sarana nina vetena Moses ke, ivei tea ka tona haliu so na kabu hahihahi? Taho vaho tua!
ROM 6:16 Mau ghilala tua, na hava tau vilia mau taonia, gaia ke vunaghi pungisighau. Kau vilia na palu ke, ke oliolina tana mate kasila. Ma kau vilia ge kau taonia God ke, gaia ke dete maemane ghau.
ROM 6:17 Holoutoa God, na pukuna, tana bona te padi tau kabu hahihahi te vaghara rana seka, mi taeni tau taonia nina tarai vaolu God, te vaheghau mai lokani na tobamiu.
ROM 6:18 God te tatavahaleghau tua tana palu, tau ghoi seka vania na vunaghimiu vaolu, mana vunaghimiu keri na maemane.
ROM 6:19 Inau tu bosa te vagha eni, mu nia bosa vaughilala na vunaghi ma nina seka, na pukuna te malumu ge kau ghanaghana kalea nia. Tana bona te padi, tau lubatighau heghemiu ge kau kabu meto tana palu te vagha na seka te lutu vania na vunaghina. Mi taeni tau lubatighau mughua ge kau taonighi na halautu te maemane, ma kau loghoa na vola ni kabu tabu.
ROM 6:20 Tana lei bongi te padi, tau lutu te vagha na seka ni palu, mau mua ghanaghana mavaa nia na kabu maemane.
ROM 6:21 ?Mana hava ka sodoa iga? E taho siki totobo uto, mi taeni tau nighi maa na lei totobo tau gonighi, na lei totobo raini na sosokoni ke, ke heghau na mate kasila.
ROM 6:22 Hauva mi taeni God te tatavahaleghau tua ta nina maana na tangohahi, ghau rana seka vania God. Mau gonighi na lei totobo ke hulighau tana vola ni kabu tabu, na oliolina na vola kasila.
ROM 6:23 Na tabana na tangohahi na mate kasila, mana sonihalavu nina God te vola kasila, ma ta sakai sonikolua dida na Lord Jesus Christ.
ROM 7:1 Ighau rana taluutuni, inau tu ghilala ge kau ghilala na hava ku bosa taeni, na pukuna tau manahana tua na vetena. Mau ghilala ghua na tinoni isarani na lei vetena tana bona na tinoni te vola mua.
ROM 7:2 Inau ku tughunitatea vanighau - tana bona na vaivine ke taulaghi, na vetena ke righitaonia na vaivine itatana tauna, tana bona na mane te vola mua. Me ke mate na tauna ke, na vaivine te tatavahale vania na vetena ni taulaghi.
ROM 7:3 Keri ge na tauna te vola mua me ke ba tauna siki mane keha, agaia na vaivine keri te ngelengele. Ma ge teke vagha ke mate na tauna, ke tatavahale tua na vaivine tana vetena me ke taho tua na ngelengele igaa, tana bona ke taulaghi oli.
ROM 7:4 Ghau rana taluutuni, aeni te vagha keri vanighau. Itaeni, nina vetena Moses ke mua tabeghau ta nina maana, na pukuna ighau kau nia mate ta nina maana, tana bona kau nia mate kolua Christ tana ghaivavala. Mi taeni ighau kau sakai sonikolu ta Christ, te tughuru oli tana mate. Ighita nina vure Christ, ge ka nei na lei gehegehe te maemane ge ka nia kikinima God.
ROM 7:5 Tana bona ighita ka taonighi na lei ghanaghanadika ni huli, na palu te lutu ighobuda. Mana lei totobo dika nina vetena Moses te hovei, rakeri na lei totobo ta lioda ge ka gonighi, mana oliolina keri na mate kasila.
ROM 7:6 Mi taeni God te neghita ge ka tatavahale itatana na vetena mana nina maana ni vetena te lotighita, na pukuna ighita ta mate kolu ta Christ. Itaeni, ighita ta gehegehe vania God tana halautu vaolu. Na mua gehegehe vania na taoniana nina vetena Moses, mi tana halautu vaolu ka taonia na Tarunga Tabu.
ROM 7:7 ?Ivei tea, e dika nina vetena Moses? Taho! Na vetena te mua meto, mana vetena te tughunitatea vaniu na lei palugu. Mi nau tu mua ghilala ge na gharu ke hahi tana vetena ge ke vagha ke mua bosa, “Ko bei gharu.”
ROM 7:8 Mi tana bona tu manahana ge a God te hovea na gharu, na palu te lavia mai na lei vata ni lio dika itagua inau! Ge ke taho na vetena ke, na palu ke mua loghoa na maana.
ROM 7:9 Mi nau tu tatavahale so tana bona tu mua ghilala manahana na hava na vetena te kurutia. Tana bona tu ghilala na utuni, mi nau tu ghanaghana kalea tu diua na vetena mana tangohahi sughua maia na mate igaa.
ROM 7:10 Na vetena te uto, te talutatea vaniu na halautu ni vola. Hauva me vahera ghua na rongorongo ni dete mate.
ROM 7:11 Na palu te lavi laga nia na vetena me pegou. Me laviu vaa tana vetena te uto ge ke mateu.
ROM 7:12 Mete ghaghua iga ke, na vetena heghena te tabu me maemane maia te uto.
ROM 7:13 ?Ivei tea ge ke ghaghua igaa? ?E ghaghua sughua iga na vetena uto eni ge ke vaheu na mate? Taho vaho tua! Na palu te talutatea na uto me laviolia mai na lei nigua na detekale. Mi kakeri tea ge ka righikalea na dikana na palu. Mi ta nina vetena uto God gaia te gehetighi gaa nina lei gehegehe te dika.
ROM 7:14 Nina vetena Moses te uto na pukuna te mai so iga na Tarunga Tabu. Mu tangohahi na pukuna inau na tinoni vamua. Mete vagha inau tu gehegehe vania na palu vagha na tinoni pipiti, mana palu te vunaghi pungisiu.
ROM 7:15 Inau tu mua ghilala oliu heghegu sughua, mu liona ge ku gehe talau na hava te maemane, mu tu mua gehetighi. Mana lei gehegehe tu nia sika, raini tu gonighi.
ROM 7:16 Mi nau tu ghilala utoa na hava tu gonia ke, te hahi, ma nigua na lei nilabu dika te tughunitatea me talamaghinia na lei vetena te uto.
ROM 7:17 Mu ku mua tangomana na hangagu heghegu, na pukuna na palu ilokagu te neu ge u gonighi na lei totobo dika.
ROM 7:18 Inau tu ghilalau ge taho siki totobo te uto ilokana na tobagu, tana bona tu taonighi na lei ghanaghanadika ni huli. Sakai vamua tu liona na gehegehe maemane ke, mu ku mua tangomana.
ROM 7:19 Tana bona tu liona na gehegehe uto mu mua tangomana. Mi tana bona tu tabotabo ge ku mua gehegehe hahi mi nau tu nea so.
ROM 7:20 Ma ge tuku gonighi na lei totobo tu mua lioni na goniani, nau tu mua goni utunighi, mana palu ilokagu inau te gonighi.
ROM 7:21 Aeni na hava tu gonia talau. Tana bona tu liona na goniana na hava te uto, mi nau tu gonighi na lei totobo te dika.
ROM 7:22 Inau tu dolovighi nina vetena God tana tobagu udolu.
ROM 7:23 Ma sakai na vetena keha te lutu itagua. Gaia te veitotoghoni tana ghanaghanagu te liona na goniana na uto. Mana vetena keha eni te lotiu te vagha na tinoni pipiti sarana na maana ni palu te ghaha so ilokagu.
ROM 7:24 Sakai sughua na tinoni dikalio ngangata inau. ?Ahei ke tatavahaleu tana vola eni, te maana pungisiu iga tana palu, te huliu va tana mate kasila?
ROM 7:25 Holoutogho God, na pukuna Jesus Christ dida na Lord te tangomana ge ke tatavahaleu. Vaho ge, mi tana liogu inau tu liona sughua na kabu taoniana nina vetena God, hauva na lei ghanaghanadika ni huligu tara gonia vania na palu te vagha na tinoni pipiti.
ROM 8:1 Keri ge taho tua na dete ta God vanira gaira tara sakai sonikolu itatana Jesus Christ,
ROM 8:2 na pukuna nina maana na Tarunga Tabu te heghita na vola vaolu na pukuna na hava Jesus Christ te nea vanighita, mana Tarunga Tabu te va tatavahaleghita tana maana ni palu, te ghidevia tana mate.
ROM 8:3 Anina vetena Moses te mua vavolaghita, na pukuna na lei ghanaghanadika ni huli. Ma God te tatavahaleghita tana bona gaia te nia vetena mai na puku ni Dalena tana huli vaghaghita. Me heghita mai Dalena te vagha te sukaghi tughui na lei paluda, ma God te durakei nina maana ni palu te vunaghi pungisighi na lei volada.
ROM 8:4 Me nea te vagha eni ge ka taonia na hava ilokana nina vetena Moses. Mi taeni ta kabu maemane na pukuna ta mua taonia na tangohahi ni huli ma taonia vamua na Tarunga Tabu.
ROM 8:5 Ma gaira arahei tara taonighi na lei ghanaghanadika ni huli, tara ghanaghanai vamua na lei totobo dika. Hauva, gaira hei te hulira na Tarunga Tabu tara ghanaghanai vamua na lei totobo te liona na Tarunga Tabu.
ROM 8:6 Ge na tangohahi ni huli te hulia na liomiu ke, mi geva kau sodoa na mate. Me ke hulia na Tarunga Tabu na ghanaghanamiu ke, ge kau sodoa na vola mana mabo iga.
ROM 8:7 Na lei ghanaghana dika ni huli te levunimate haia vania God. Ra mua nia kikinima nina vetena God, me ke mua ghoi tangomana tua.
ROM 8:8 Gaira rahei tara taonighi na ghanaghanadika ni huli ke, kara mua ghoi righi togotogoa God.
ROM 8:9 Mi ghau te mua hulighau na lei ghanaghana dika ni huli. Ighau te hulighau na Tarunga Tabu, ge teke ghahaa nina Tarunga Tabu God itamiu. Ma kau ghilala, gaira tara mua loghoa nina Tarunga Tabu Christ ilokadira tara mua tinoni taluutuni.
ROM 8:10 Mana pukuna Christ te ghaha lokamiu, sakai vamua na hulimiu ke mate na pukuna na palumiu, mana tarungamiu ke vola haia so, na pukuna ighau tau maemane tana matana God.
ROM 8:11 God te tughuruvaghinia Jesus tana mate, ma nina Tarunga Tabu te ghaha itamiu. Mete vagha te tughuruvaghinia Christ tana mate, ma gaia ke nia hevei na vola tana huli vinahi nia sakai na Tarunga Tabu te ghaha ilokamiu.
ROM 8:12 Ghau na lei hoghomami, kau bei taonighi na ghanaghanadika ni huli, ma kau taonia mughua na Tarunga Tabu.
ROM 8:13 Ke vagha kau kabu taonia so na ghanaghanadika ni huli ke, igeva kau lavia na mate kasila. Me ke vagha ta nina maana na Tarunga Tabu mughua ge kau ririu keha sanighi nimiu na lei gehegehe dika ge kau vola.
ROM 8:14 Ma rahei te hulira na Tarunga Tabu tara dalena God.
ROM 8:15 Ma nina Tarunga Tabu God te mua neghita vaghara na lei seka tara mataghunia. Mana Tarunga Tabu te neghita ighita na lei dalena God, ma nia nina maana ighita ka holoa nia, “Tamada, na puku ni Tamada.”
ROM 8:16 Ma nina Tarunga Tabu te kokoe vanighita tana tobada me bosa vanighita, ighita rana dalena God.
ROM 8:17 Na pukuna ighita ta puku ni dalena, ge ka tuvalighi nina vauto mana lei totobo uto God te bahua ge ke vahea Christ. Ge ighita ka sakai sonikolu ta nina rongoragha, ma ge ka sakaisonikolu ghua ta nina vahaghitaili.
ROM 8:18 Na hava ta nia vahaghitaili taeni ke, ka mua idumi kolua nia na lada mana rongoragha God ke vaheghita mai kise.
ROM 8:19 Na lei totobo God te gonighi tana maramana tara pitudilaa na bongi tana bona ke livu vanira rahei tara puku ni dalena.
ROM 8:20 Na lei totobo soko tana maramana ke sarana nina vavaranga God idania. Na mua pukuna tara liodira te vagha, mana pukuna te taonia na liona God. Aeni na pitudila ge
ROM 8:21 God te bahui na lei totobo te gonighi kara tatavahale tana mate maia te durake. Gaia ke nei na lei totobo te gonighi kara tatavahale vaghara na lei dalena.
ROM 8:22 Te vuivuni tana bona Adam te tangohahi me sara itaeni, mi ghita ta ghilala na lei totobo te goni sokoi tara keikei mara vahaghitaili vagha na bona ni vahuana na meomeo, tana bona ka pitudila ge God ke vaa tatavahalei.
ROM 8:23 Mi ghita ghua rana taluutuni, sakai manaa ta loghoa na Tarunga Tabu ilokada, te vagha na taba ge God te diki vaheghita, ta keikei tana bona ka pitudila ge God ke vaa tatavahaleghita tana vahaghitaili. Mi ghita soko ka pitupitudila tana bona God ke heghita mai dida na lologho te vagha na dalena, maia na huli vaolu te vagha te bahughita nia tua.
ROM 8:24 Na pukuna God te volaghita tua, ma pitudilai na lei totobo uto te bahughita nia tua. Ge ka diki loghoa tua siki totobo ke, ma ka mua nia ghaghua na pitudila.
ROM 8:25 Mana pukuna ighita ka mua lavia na hava ka pitudila ke, ighita ka nia pitudila mughua na lioni vadangitai.
ROM 8:26 Mana Tarunga Tabu ke hangaghita, tana bona na volada te lugu. Ighita ta mua ghilala na hava ta kokoeliulivutia, hauvaa na Tarunga Tabu te kokoeliulivuti tughughita tana lei bosa ma ka mua tangomana tua na bosa kaleana.
ROM 8:27 Ma Tamada te siropotai na lei tobada me ghilala na hava na Tarunga Tabu te bosaa, na pukuna na Tarunga Tabu te nongi tughughita ighita rana taluutuni ta sakai sonikolu tana liona God.
ROM 8:28 Mi ghita ta ghilala gaia God te nei na lei totobo soko ge kara lutu, na utoadira gaira tara dolovia God ma rahei te holora taonia na liona.
ROM 8:29 Tana vuivuni, God te ghilalara tua nina vure me vilira ge kara vagha Dalena, ge na Dalena ke diki kamanagho, itadira rana taluutuni.
ROM 8:30 Mete vili sokora tua me holora mai tatana. Ma rahei te holora mai te dete maemanera tana matana ge kara tunuva kolua ta nina rongoragha.
ROM 8:31 ?Na hava ka bosai nia na lei totobo raini? ?Na pukuna God ke nighita pala ke, ma ahei ghua ke hughuhughu kolughita?
ROM 8:32 God te mua talu olia na Dalena me lubatia ge mate tughughita. Na pukuna God te nea keri, ta ghilala ge ke vaheghita ghua na lei totobo soko.
ROM 8:33 ?Ahei ke tangomana na hurukaleada God te vilighita ge ka nina vure tua? ?Ke tangomana so God? Taho. Agaia sakai te vaheghita ge ka maemane tana matana.
ROM 8:34 ?Ahei sughua ke detekaleghita? ?Ke tangomana so Jesus Christ? Taho, agaia eni sakai te mate tughughita me tughuru oli vanighita me sopou tana madolona God me nongia ge ke hangaghita.
ROM 8:35 ?Ke tangomana so siki totobo ke vilivokaghita ta nina dolo Christ? Taho siki totobo, Christ te dolovighita talau, sakai vamua ka sodoa na gunaguna mana haurake, totoro, vitolo, tara soesole na pukuna tara bona, maemate, pa kara lavimataghuda tana mate.
ROM 8:36 Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, “God, na pukuna ighai nina vure, ge rana vure tara liona ge kara mateghai tughu bongi. Rana vure tara ghanaghana te manana so ge kai mate, te vaghara na lei sheep tara matera mara pahepahera.”
ROM 8:37 Sakai vamua na lei totobo raini ke kaleghita, ta lagavulea tua na pukuna Christ te hangaghita mete dolovighita.
ROM 8:38 Mi nau tu ghilala tua, taho siki totobo ke vilivokaghita ta nina dolo God. Na mate mana vola ke mua tangomana ghua. Na lei angel mana lei tidalo dika kara mua tangomana ghua. Ma dida na mataghu taeni ke, na kanoragha vania ikise, sughua na maana ni betidalo ke mua tangomana na lavikehana nina dolo God.
ROM 8:39 Taho siki totobo kokouna na parako pi borona na horara ke tangomana ghua, me taho siki totobo God te gonia ke vilivokaghita ta nina dolo God, te tatea tua Jesus Christ dida na Lord.
ROM 9:1 Na pukuna tu nina tinoni Christ, na hava tu nia kokoe vanighau te utuni. Inau tu mua kiko, na ghanaghanagu mana Tarunga Tabu toro patui na hava tu bosai ke, te utuni.
ROM 9:2 Na tobagu te vonughia na dikalio mana vahaghitaili te mua soko,
ROM 9:3 na pukuna nigua na vure, rana Jew, tara mua taluutunia Christ. Inau tu lubati oliu heghegu ge God ke va toro kasilau ku luba sania Christ tughura rana vure Jew, ke vagha ke va hangara kara taluutunia.
ROM 9:4 Agaira na vure ni Israel, rana puku ni dalena God te vilira. Idania God te tatei vanira nina rongoragha. Ma ge baubahu vanira, me vahera nina vetena. Ma gaira tara loghoa na maana ni holohabana mana lavipangotiana nina puku ni baubahu.
ROM 9:5 Rana kukuadira nina lei puku ni vure haba God, a Christ heghena ghua tara bahua tana kema ni Jew. Ma Christ gaia God, te vunaghi pungisighi na lei totobo soko, me kaekagena na holouto kasila! Amen.
ROM 9:6 ?Ivei tea, God te mua gonikalei nina baubahu vanira na Jew? Taho, na mua gaira udolu tara vahura tana binaboli ni Jew, tara puku ni Jew.
ROM 9:7 E utuni sughua gaira tara vaivarina Abraham, me mua nera ge kara puku ni vaivarina udolu. Sakai vamua Abraham te loghora na balu dalena, te gerea na Gegere Tabu, God te bosa vania, Na puku ni vaivarimu kara vahura mai tana kemana Isaac, na dalemu.
ROM 9:8 Mete vagha eni ke, na lei vaivarina Abraham tana levu ni huli tara mua puku ni dalena God. Gaira rana dalena God vamua tana baubahu, tara puku ni vaivarina Abraham.
ROM 9:9 Aeni na hava God te nia baubahu vania Abraham, “Tana niulu ke mai, inau ku oli mai soo, ma Sarah ke vahua na garimane.”
ROM 9:10 Na dalena eni ke, Isaac na vaivarida. Tana bona ke sule dato, gaia ke tauna Rebekah, me ke vahura na baso.
ROM 9:11 Naghona tara mua vahura mua, ge ro gonighi na lei totobo uto pana dika ke, ma Rebekah te holaa na rongorongo itatana God. Na rongorongo eni te talutatea gaia God te vili taonia nina ghanaghana heghena,
ROM 9:12 me mua taonia dida na lutu uto pe dika. God te bosa vania Rebekah, “Na kamanagho ke lutu vania na kamamuri.”
ROM 9:13 Tana Gegere Tabu te bosaa, “Inau tu dolovia Jacob, mu nia sika Esau.”
ROM 9:14 ?Mi ghita na hava ka bosaa? ?Ivei tea, God te mua kaekage pe maemane? Taho vaho tua!
ROM 9:15 Ma gaia te bosa vania Moses me ghaghua, Inau ku tatea nigua na veiarovi vania ahei tua tu vilia, mi nau ku tatea nigua na liouto itatana ahei tu vilia tua.
ROM 9:16 God ke mua taonia na lioda, ge ka lavipangotia nina baubahu God. Ighita ka mua tangomana na holaani nia na viliana pana lagalaga vaniana. Ma God ke tatea nina na veiarovi vania ahei ke vilia.
ROM 9:17 Mana Gegere Tabu te ghaghua, God te bosa vania na Vunaghi haba ni Egypt me ghaghua, “Inau tu viligho nia na puku ni ghanaghana eni, ge ko tughunitatea nigua na maana itamiu, ma ge na ladagu ke horavia na maramana udolu.”
ROM 9:18 Vaho ge, God ke arovira na balu na pukuna te liodira, ma gaia ke vilira na balu tinoni ge ke hera kutuvatu ma kara mua rongovia.
ROM 9:19 Sogea siki sakai tamiu ke bosa bulebule te vagha eni, “?Na hava te ghua God, ge detera na vure tara mua rongovia, na pukuna na lei totobo ta gonighi tara taonia vamua na liona?”
ROM 9:20 Inau ku bosa tughu vanigho, ?Ahei ighoe, to tinoni vamua, ge ko koehorua God? ?Ke tangomana so sakai na totobo gogoni ge ke huatia na tinoni te gonia, ‘?Na hava na pukuna ge o goniu te vagha eni?’
ROM 9:21 Tana bona na tinoni te saria na popo, ge va taonia na liona. Keba gonia sakai na popo na vatei vaguvagu mana ruani vatei soni lololo, e uto ngangata.
ROM 9:22 God te gonighi tua te vaghai kiri. Gaia te liona ge ke tatei nina rutu ma nina maana, hauva gaia te lio kikinima me vadangitai vanira arahei te ulaghadira nina dete mana taghalaghi.
ROM 9:23 Ma gaia te tatei ghua nina lologho ni rongoragha te haba vanira rahei gaia te gonidilara te ulaghadira nina veiarovi.
ROM 9:24 Ighita nina vure God te vilighita. Gaia te mua vilighita igobudira na Jew vamua, maia ghua rana mua Jew.
ROM 9:25 Te vaghaa eni ke, na prophet Hosea te gerea na hava God te bosa, “Gaira tara mua nigua na vure idania, itaeni ku holora nia nigua na vure. Mi nau ku dolovira gaira tu mua dolovira idania!” Ma gaia te gerea ghua,
ROM 9:26 Idania God te bosa vanira, ‘Ighau amua nigua na vure.’ Mi taeni gaia ke bosa vanira, ‘Ighau rana lei dalena God te vola.’
ROM 9:27 Ma Isaiah na Prophet te nira ghaeghahe rana Israel, “Sughua rana vure ni Israel tara sepalaghi vaghara na saghalea, mana balu itadira vamua God ke volara.
ROM 9:28 Ma Lord ke toro minaminara rana vure tana maramana.”
ROM 9:29 Ma Isaiah te bosa ghua, “Ma ge a Lord puku ni maana ke mua lubatira na balu itadira rana vaivarida, Gaia te durakeghita te vagha rana vure ni Sodom mi Gomorrah.”
ROM 9:30 ?Na hava na ghanaghana ilokana na lei totobo raini? Sakai vamua rana mua Jew tara mua kenea God, God te va talu maemanera tana matana tana bona tara taluutunia Jesus Christ.
ROM 9:31 Ma rana Jew, tara tabotabo ngangata ge kara talu maemanera heghedira itatana God taonia nina vetena Moses, mara mua tangomana.
ROM 9:32 ?Na hava na pukuna? Tara mua maemane na pukuna gaira tara tabotabo ge kara talu maemanera itatana God na taoniana na vetena ma nia na utoadira, mara mua varava tana taluutuni. Te vagha tara nia sarikiba na vatu sule tana na halautudira me kutulaghinira.
ROM 9:33 Lokana na Gegere Tabu, God te bosa pungisira me ghaghua, “Kau righia! Inau tu talua na vatu i Jerusalem, te nera na lei tinoni ge ra sarikiba, mana vatu te nera ge ra tumuhoru.” “Ma rahei tara taluutunia gaia, kara mua nia maa.”
ROM 10:1 Ghau rana taluutuni, inau tu ghanaghana oli ngangata ta nigua na kokoeliulivuti vania God, ge gaia ke vavolara rana vure ni Jew.
ROM 10:2 Inau tu ghilala didira na ghanaghana mava vania God, hauva me mua maemane didira na manaha.
ROM 10:3 Ma gaira tara mua ghanaghana kalea na puku ni halautuna God ge ke talu maemanera na lei tinoni tana matana. Hauva mara tabe ngasilia ge kara lutu maemane itatana God nia na taoniana nina vetena Moses, keri ge ra mua taonia na halautuna God.
ROM 10:4 Christ te taonighi tua na lei vetena udolu. Mi taeni gaia na halautu vaolu ge rahei kara taluutunia, Christ ke va talu maemanera tana matana God.
ROM 10:5 Tana bona Moses te gerea eni te vagha na halautu na lei tinoni te va maemane tana matana God, me bosaa ilokana na Gegere Tabu, Ke vagha tau liona ge kau holaa na vola kasila, kau taonighi mughua na lei vetena udolu God te vaheghita.
ROM 10:6 Hauva na hava na Gegere Tabu te talutatea na nilabu ge ka maemanea na pukuna ta taluutunia Christ te dutuvighita, te vagha eni, Kau bei nongia tana ghanaghanamiu, “?Ahei ke dato ikokou?” (Na pukuna taho siki sakai ke dato ge ke lavi horua mai Christ ge ke va maemaneghita.)
ROM 10:7 Me ghoi ghaghua, Bei nongia te vagha, “?Ahei ke horu tana komudira na lei tinoni mate?” (na pukuna taho siki sakai ke ghoi volaolia Christ.)
ROM 10:8 Na halautu vanighita ge ka maemane itatana God nia na taluutuniana Christ ke, te mua vahola ge ka sodoa. Te vagha na Gegere Tabu te ghaghua, Mana rongorongo te dutuvighita tua, me ghaha tana ghidumiu mi tana tobamiu. Aeni gaia na rongorongo tai tughunitatea.
ROM 10:9 Ma ge ko tughuniladai nia na mangamu gaia Jesus te Lord, mo ko taluutunia tana tobamu ge ke tughuruvaghinia tana mate, ge God ke volagho.
ROM 10:10 Tana bona to taluutuni tana tobamu ke, God ke va talu maemanegho tua tana matana. Mi tana bona ko tughunitatea mughua tana mangamu, ge God ke volagho.
ROM 10:11 Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, Arahei kara taluutunia kara mua nia maa.
ROM 10:12 Na vure ni Jew mana vure tara mua Jew tara sakai na vata vamua ta God. Gaira udolu tara loghoa a sakai na Lord vamua, ma gaia te vautora rahei tara nongia ge ke hangara.
ROM 10:13 Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, Rahei kara holoa na ahana Lord, God ke volara.
ROM 10:14 ?Mi vei kara nea na holoana ge ke vavolara ke vagha kara mua taluutunia? ?Mi vei kara nea na taluutuniana ge ta kara mua rongovia mua nina rongorongo? ?Mi vei kara nea na rongoviana ge te ke taho ahei ke tughunitatea vanira?
ROM 10:15 ?Mi vei ke ghaghua siki sakai ge ke tona me ke tughunitatea vanira ke vagha God ke mua nira vetena? Aeni na Gegere Tabu te bosa, Te uto ngangata ge ka righira rahei tara mai, tughunitatea na rongorongo uto
ROM 10:16 Ma mua rana Jew udolu tara lavipangotia na rongorongo uto, te vagha Isaiah na prophet te bosa me ghaghua, ?Lord, ahei tua te taluutunia nimami na rongorongo?
ROM 10:17 Vaho ge, na taluutuni ta Christ te mai so tana bona tara varongohia na rongorongo uto, mana lei tinoni tara rongovia na rongorongo uto tana bona siki sakai te ladavaghinia Christ.
ROM 10:18 ?Mi vei kara ghaghua rana Jew? ?Ara rongovi vakodoa so na rongorongo uto? Eo, ra rongovia so, na pukuna na Gegere Tabu te bosaa, Na rongorongoni nina na lei totobo God te gonighi, me ladavaghinia tana maramana udolu, me saravighi na lei komu soko tana maramana.
ROM 10:19 ?Mi vei tea ara ghilala utoa so na vure ni Israel? Eo, ara ghilala tua, na pukuna tana bongina Moses idania, God te bosa me ghaghua, “Inau ku volaghau ta nimiu na ghaghana tana bona ku vautora na balu kema keha. Inau ku nea na liomiu ge kau rutu na pukuna ku vautora na lei vure tara mua ghilalau inau.”
ROM 10:20 Ma Isaiah te kokoe ladaa na hava God te bosaa, “Inau tara topou sakai manaa tara mua kene taotaoniu, mi nau tu tateu heghegu vanira arahei tara mua huahuatiu.”
ROM 10:21 Ma God te bosa me ghaghua vanira rana Israel, “Tana lei bongi soko tu pitura ge kara pulohi vaniu mai, hauvaa, tara mua taoniu mara hughuhughu koluu so.”
ROM 11:1 ?Ivei tea, God te muri sanira nina vure ni Jew? Taho mua malumu! Na pukuna inau heghegu na Jew, tana vaivarina Abraham, tana kemana Benjamin.
ROM 11:2 God te mua muri sanira nina vure, te vilira tua tana vuivunina mai. Au ghiliaa so na hava na Gegere Tabu te tughunia vania na prophet Elijah, tana bona te bosa horura rana Israel me ghaghua.
ROM 11:3 “Lord, gaira tara labura nimua na prophet mara durakei nimua na lei bela ni sukaghi. Mi nau heghegu vamua na prophet tu vola, ma gaira tara tabotaboa ghua so na mateagu.”
ROM 11:4 Ma God te bosa tughu, me ghaghua vania, “E mua ighoe heghemu to ghahagho. Mi nau tu loghora heghegu ghua e vitu na togha ni tinoni tara taoniu inau, tara mua tongaghi mara mua kikinima vania na titinoni god Baal!”
ROM 11:5 Mi taeni te vagha na lei bongina Elijah. Na balu Jew vamua tara taluutunia Christ na pukuna ta nina sonihalavu God te vilira nia tua.
ROM 11:6 Ma God te vavolara nia na sonihalavu keri, na mua pukuna didira na lutu te uto. Ke vagha God te vilira na pukuna tara gonighi na lutu te uto ke, nina sonihalavu te mua puku ni sonihalavu.
ROM 11:7 ?Mete vagha keri ke, na hava na ghanaghana iga? Mana vure ni Jew tara lutu laga ge ra kene topoa na halautu ge kara va maemane tana matana God. Hauva na balu vamua tara topoa, arahei God te vilira vamua. Ma gaira rahei God te mua vilira, te nera ge ra kutuvatu vamua.
ROM 11:8 Te vagha na Gegere Tabu te ghaghua, God te nera ge pungi na ghanaghanadira, vuivuni mai tua idania me sara mai taeni, tara mua ghilala utoa na hava na matadira te righia mana hava na kulidira te rongovia.
ROM 11:9 Na Vunaghi haba David te bosa me ghaghua, Lubatighi didira na bela ni vanga ke vagha na taripiti vanira, keri ge tana bona kara ghanaghana ge ra kabu uto, kara nighi sarikiba ma kara vahaghitaili na pukuna na hava tara gonighi.
ROM 11:10 Lubatighi na matadira ke rorodo ma kara mua nighi vaevane, mo vahaghitailira haia te vagha siki sakai te hola imurina na hohola te mava.
ROM 11:11 ?Ivei tea, tana bona na vure ni Jew tara sarikiba ma kara tumu horu, kara mua ghoi pulohi oli ta God? Taho vaho tua! Nia didira na tangohahi, anina ghanaghana God ke, ge vavolara rana mua Jew. Me gonia te vagha eni, ge na vure ni Jew tara nia ghaghana me liodira ge God ke vavolara ghua.
ROM 11:12 Na pukuna rana Jew tara tangohahi mara sania na vavolana God, gaia te vautora rana mua Jew. Mi tana bona rana vure Jew tara pulohi ta God mara taluutunia Christ ke, God ke vauto vulera vaa na lei tinoni soko tana maramana.
ROM 11:13 Mi taeni nau tu bosai raini vanira rana mua Jew, God te viliu ge ku manevetena vanira gaira. Inau tu nia talunagho mu lutu laga vania na lutu te mava eni,
ROM 11:14 ge ku tangomana na keikeriadira nigua na vure, rana Jew, ge kara nia ghaghana vanighau, mara liona na vola vaolu tau loghoa. Keri ge ku ghanaghanadila ge God ke vavolara na balu itadira.
ROM 11:15 Na pukuna te sonikehara rana Jew tana balu bongi, God te lubatira rana vure keha ge kara mai vania so. Mi tana bona God te lavipangoti olira mai tara vure Jew, ge ke vagha, ke volaolira tana mate!
ROM 11:16 Na pukuna Abraham ma Isaac ma Jacob tara tabu, mana lei vaivaridira ghua kara tabu. Me vagha sakai na levu ni berete te tabu tana bona ighita ka hea va God, na berete udolu ke tabu ghua. Ma ge na lei lala kara tabu ke, mana lei gaegame soko ghua kara tabu.
ROM 11:17 Rana vure Jew gaira te vaghara na ghai ni olive God te subaa. Ma rana Jew tara mua taluutunia, gaira te vaghara na balu gaegamena God te toka kehara. Ghau tau mua Jew, ighau ghua te vaghaghau na gaegamena ni olive te asi ma God te pasukolughau. Keri ge au holaa nimiu nina vauto God te vagha te bahura nia Abraham mana lei kemana.
ROM 11:18 Kau bei talunaghoghau heghemiu gea itadira na lei gaegame tara toka kehara. Kau ghilalaa, ighau ke na gaegame vamua, mana volana na gaegame te mai so tana lala ni ghai.
ROM 11:19 Ma kau bosa sogea ma kau ghaghua, “Na lei gaegame rakeri tara toka kehara ge ka talutughura.”
ROM 11:20 Eo, te utuni. Ma kau ghilalaa, ge God te toka kehara na lei gaegame na pukuna tara mua taluutunia Christ, mi ghau tau nia tughuru ngasi na puku ni taluutuni. Kau bei taludatoghau heghemiu, ma kau mataghunia God.
ROM 11:21 Na pukuna God te mua arovira na lei gaegame kiri tana puku ni ghai na olive, me ke mua arovighau ke vagha kau tumu keha, ma kau mua taluutuni.
ROM 11:22 Ma kau detedetea eni, God te liouto me te liokakai ghua. Nina detekale vuvungadira soko tara tumu keha tua, mi vuvungamiu nina liouto, ge ta kau taluutunia talau. Ma ge kau mua gonighi te vagha keri ke, God ke sonikehaghau ghua.
ROM 11:23 Ke vagha rana Jew kara tughulio mara taluutunia Christ ke, God ke ghoi pasukolura mai so tana ghai, na pukuna gaia te loghoa na maana ge nea te vaghaa.
ROM 11:24 Sakai manaa tau gaegame ni ghai ni olive te asi, God te talamiu ge ke pasukolughau vaa tana puku nina ghai ni olive te uto. Ma ge God te talamiu ge ke nea te vagha keri, gaia ke liona ngangata ge ke pasukolu olira mai rana Jew tana ghai ni olive ivei tara ghahara iga.
ROM 11:25 Ighau rana taluutuni, inau te mua liogu ge kau talunagho, na pukuna keri ge ku bosatatea na taraivaghiliu nia na hava te kalera rana vure Jew. E subo na Jew tara kutuvatu, mara mua taluutunia Christ, ritini na bongi ke sara tana bona rana vure tara mua Jew udolu ge God te vilira tua ge kara taluutunia Christ.
ROM 11:26 Me vagha eni ke, God ke vavolara na vure ni Jew udolu. Te vagha so na prophet te bosaa tana Gegere Tabu, Ke rughuhoru mai Jerusalem na Vavola ge ke talukehai didira na tangohahi vanira na lei vaivarina Jacob.
ROM 11:27 Tana bongi keri, inau ku nea na hava tu nia baubahu vanira, mi nau ku lavikehai na lei paludira.
ROM 11:28 Mana vure subo ni Jew tara sania na Rongorongo Uto nina Christ, mara kanahaghinia God, keri ge ighau rana mua Jew tau tangomana ge au mai ta God. Hauva ma God te dolovira soo rana Jew ke, na pukuna te vilira tua taonia nina baubahu vanira Abraham, Isaac, ma Jacob.
ROM 11:29 Ma God ke mua tughua nina ghanaghana vanira rahei te vilira, me ke mua talukeha na lei totobo te uto te vahera tua.
ROM 11:30 Idania ighau rana mua Jew tara diua God haia. Mi taeni, na pukuna rana Jew tara tughuru sania nina veiarovi, God te arovighau me hangaghau so.
ROM 11:31 Mana pukuna God te arovighau me hangaghau itaeni, te vagha ghua keri, ke arovira me hangara rana vure Jew tana ngiha.
ROM 11:32 God te nera na lei tinoni soko te vaghara na lei mane pipiti na pukuna tara diu vetena. Gaia te nea eni, ge ke arovira me hangara na lei vure soko.
ROM 11:33 Ma God te hera nina veiarovi vanira na vure udolu! Gaia te manaha me ghilala utoi na lei totobo soko! Ighita ka mua tangomana na kene topoana nina halautu maia nina dete.
ROM 11:34 Te vagha eni na Gegere Tabu te bosaa, ?Ahei sughua ke ghilala kalea nina ghanaghana Lord? ?Ma hei te ghilalaa utoa ge ke nina tinoni ni maomabo?
ROM 11:35 ?Ma hei sughua ke tangomana na vahea oliana God, me ke tughu olighi vania? Taho siki sakai!
ROM 11:36 God te gonighi na lei totobo soko mana lei hegohego soko te butu mai tua itatana, mara tughuru ngasi ta nina maana. Mana na lei totobo kiri te ghahai, keri ge ka holohaba nia God. Ta God na rongoragha mana lada ke vaa me vaa. Amen.
ROM 12:1 Ghau rana taluutuni, na pukuna God te arovighita me hangaghita, u kurutighau ge kau vahea God na volamiu udolu te vagha na sukaghi te vola me te tabu, me ke nia togotogoa God. Tana bona tau ghanaghanai va na hava te nei vanighau God, aeni na puku ni holohaba ge kau vahea gaia.
ROM 12:2 Kau bei taonighi, ma kau bei holopangotighi na lei nilabu ni maramana. Lubatia vania God ge ke liliughau, ma kau tinoni vaolu ma kau taonia na halautu maemane. Mi kakeri vaho ge kau manahana na hava te liona God vania na volamiu. Ma vaho ge kau ghilalaa kale utoi na lei totobo tara uto mara maemane ge ke nia togotogo God.
ROM 12:3 Na pukuna te heu nina sonihalavu God, ge ku bosaa vanighau, kau bei talunaghoghau heghemiu. Loghoa na lio kikinima ta nimiu na ghanaghana heghemiu, kage taonia, me ke manaa nimiu na taluutuni itatana God te vaheghau.
ROM 12:4 Tea ghua igaa na sopa hulida, te subo na sopa baebasena, mana lei baebase te sopa loghoi na puku ni lutuni.
ROM 12:5 Te ghaghua ghua igaa na hulina Christ, mi sopa ghita rana taluutuni ghua, te kehakeha na sopa lutuda, sakai vamua ighita ta subo. Na pukuna vaho tua ta sakai sonikolu tana hulina Christ, mi ghita kolura rana dolada ka sakai sonikolu mughua ke, ge ka sopa hangaghita hegheda.
ROM 12:6 God te sopa heghita na goni utoani na hava ka nei. Ge teke hegho ghua God na sonihalavu ni ladavaghi tana lei bosana ke, kau bosa tatei, taonia nimua na taluutuni te kokoehia vanighau tua God tana tobamiu.
ROM 12:7 Ke nimua ghua na sonihalavu na hangadira rana keha ke, hanga utora. Mo ko manetarai ke, goni utoa na lutumu na nighi tarai.
ROM 12:8 Me ke nimua ghua na sonihalavu ni patupatuadira rana keha ke, nea utoa! Me ke nimua ghua na sonihalavu ni hevei nimua lologho ke, tuvali kaekagei. Me ke sonihalavui vanighau ghua God na maana ni huhuli ke, na loamiu ge kau nighi vaivaita. Ma kau loghoa na sonihalavu tana nilabu ni dolo ke, kau nei nia na rivurivu.
ROM 12:9 Kau bei kiko ni doloviadira vamua rana keha, ke pukulaghi nimiu na dolo vaniadira. Nia sika na hava te dika, ma kau tabe ngasia tana hava te maemane.
ROM 12:10 Kau sopa dolovighau heghemiu nia na puku ni dolo, ma kau sopa nighau kikinima heghemiu ghua.
ROM 12:11 Bei nighi lugu na lutumiu, ma kau puku ni lutu laga te vagha tau lutu vania Lord nia na ghanaghana mava maia na tobamiu udolu.
ROM 12:12 Kau nighi togotogo na lei totobo soko te padalaghinighi vanighau tua God. Kau nighi kabu rurughu na lei totobo te gunagunagha, lavi laga na kokoeliulivuti talau.
ROM 12:13 Tana bona kara ghahara tana vahola nina lei tinoni God ke, kau va hangara. Ma kau loghoa ghua na nilabu ni holopangotiadira rana sinogho tana valemiu, kau va kutira, pa kara lio ni ahe vata ghua tana bongi.
ROM 12:14 Ge ta kara kanahaghinighau na pukuna tau taluutunia Christ ke, bei varangara, kokoeliulivutira so, ma gaia God ke vautora.
ROM 12:15 Tana bona rana vure tara togotogo ke, togotogo kolura, ma kara dikalio ke, dikalio kolura.
ROM 12:16 Kau sakai sonikolu. Kau bei talunagho, ma kau togotogo ge kau sakai sonikolu kolura ghua rana tinoni toposo. Bei ghanaghana ge tau manaha vulera rana keha.
ROM 12:17 Bei tughu olighi na dika, vania siki sakai, sakai vamua siki sakai te gonia na dika vanigho. Gonighi na lei nilabu te maemane tana matadira rana vure.
ROM 12:18 Kau lavi laga na kabu mabo itadira na vure udolu, ge kau va tangomana.
ROM 12:19 Ghau rana vure taluutuni, kau bei lavitughu heghemiu. Sania vania nina rutu God, na pukuna te bosaa tua tana Gegere Tabu, Inau ku lavighi na totoroni vanira rahei tara gonighi na lei totobo dika, mi nau ku lavitughu olira.
ROM 12:20 Tea tua igaa ke, kau taonia vamua na hava na Gegere Tabu te bosaa, Ge ta kara vitolo na ghamiu na levunimate ke, kau kutira, ma kara haga inu ke, hera na beti. Ma ge kau gonighi te vagha vanira, ge kara nighi maa na hava tara gonighi, e vagha tau kovalaa na gougovu ni lake ivuvungani na uludira.
ROM 12:21 Bei lubatia na dika ge ke lagavule ghau, ma mughua kau laga vulea na dika nia na uto.
ROM 13:1 Ighita udolu ka taonira mughua na lei haba tana gavumane, na pukuna taho siki sakai te loghoa na maana ni vunaghi pungisiadira na vure, ma gea God mughua ke vahea. God te vilira me maanangira tua igaa.
ROM 13:2 Keri ge rahei gaira kara mua taonira na lei haba, kara mua taonia ghua God te maanangira, mana totoro te ghaha dilaa vanira tua.
ROM 13:3 Ma gaira tara lutu maemane tara mua mataghunira rana haba, ma gaira vamua tara lutu hahihahi. Keri ge kau nei na hava te maemane, ma kara nia togotogo vanighau.
ROM 13:4 God te nira vetena mai rana haba, ge kara hangaghau. Ma ge ta kau gonighi so na lei totobo hahihahi ke, me manamiu ge kau mataghunira, na pukuna tara loghoa na maana ge kara deteghau ma kara vahaghitailighau. Gaira nina lei tinoni lutu God, ge kara detera mara hera na totoro rahei tara gonighi na hahi
ROM 13:5 Keri te vagha, ge kau taonira mughua rana haba, na pukuna kau ghilala na totobo te maemane ge kau nea, mana mua pukuna vamua nina totoro God.
ROM 13:6 Na pukuna na ghanaghana eni, kau sosoni mughua. Rana haba tara lio ni tabaa, ge kara lagalaga na lutuani na lei hava te liodira nia God.
ROM 13:7 Hera na lei tinoni soko na hava tau mua tughu olighi mua, ma kau pelui na lei nimiu na sosoni mana lei hegohego tara lavihaghei mai, ma kau nira kikinima, ma kau taluhabara rahei te ulaghadira.
ROM 13:8 Tughu sokoi na lei nimiu na holakau, hauvaa kau dolovira mughua na lei tinoni. Ahei te dolovia te vagha ke, ke taonia na hava nina vetena God te bosaa vanighita ge ka nei.
ROM 13:9 Na pukuna e hangavulu na vetena tua te hovei, kau bei ngelengele, mate tinoni, gito, mana gharu, ma siki hava ghua te ghahaa lokana hangavulu na vetena, ma gaighi udolu tara pasukolu vamua ta sakai na vetena, ‘Dolovia ghamiu na komukolu te vagha tau nea iga na doloviamiu heghemiu.’
ROM 13:10 Ma ge kau dolovia siki sakai ke, kau mua hahi vania. Keri ge tau dolovira rana vure keha ke, tau taonia na hava nina vetena God te bosaa vanighita ge ka nei.
ROM 13:11 A sakai na ghanaghana tana kabu maemane kau ghilalaa te dutu mai tua, e dutu tua na bongi ni maiana Christ. Gonigonidila, na maiana na vola maurihali te dutu ni sara, me dutu tua na bona ka vuivuni ni taluutuni igaa.
ROM 13:12 Na bongi te dutu ni padi tua, mana dani ni vola maurihali te dutu ni sara tua. Ma kau bei ghahaghau gea lokana na pui, sani sokoi gaa na lei nilabu te va dika tau loghoi. Kaukabu maemane te vagha gaira tara ghahara tana marara.
ROM 13:13 E manada ge ka puku ni tinoni uto utuni tana lei totobo soko ta gonighi, te vagha na tinoni te nei tana dani. Ge gaira udolu kara righi kalei dida na ghanaghana mava. Bei gonighi na lei totobo te dika te vagha na tangotangodika, na inu bulebule, pana ngelengele, mana kaukabu meto, pi tana hughuhughu mana ghaghana.
ROM 13:14 Lubatia Lord Jesus Christ ge ke taghaoghau tana halautuna, ma kau bei ghanaghana ge kau tona taonighi gea na lei ghanaghana dika ni huli.
ROM 14:1 Holopangotira rahei te labe didira na taluutuni, bei hughutira nia na hava tara ghanaghanai te maemane pe hahi.
ROM 14:2 Nina taluutuni sakai na tinoni ke, me uto so na ghaniani na lei vata ni vanga soko. Ma siki sakai te taluutunina ta nina ghanaghana, na lei vata ni vuavua subasuba vamua, te tatavahale na ghaniani.
ROM 14:3 Agaira rahei tara ghanaghana, te uto udolu na ghaniani na lei vata ni vanga soko ke, kara bei righi dikalara gea arahei tara mua nei. Ma gaira rahei tara mua ghanighi balu vata ni vanga ke, kara bei detera gea arahei tara nei, na pukuna God te holopangotira tua.
ROM 14:4 ?Ahei ighoe ge o detera nina tinoni ni lutu God? Lubatira vania Lord ge ke bosaa vanira nia na maemane pana hahi. Nina maana Lord ke hangara ge kara gonighi na lei totobo te maemane.
ROM 14:5 Te vagha ghua so eni na balu tara ghanaghana, sakai na dani te tabu vulea vaa rana bongi keha, mana balu ghua tara ghanaghana ke, na lei dani soko te sakai na vata vamua. Sasakai tinoni te loghoa igaa nina ghanaghana heghena tana ghanaghana vaghana eni.
ROM 14:6 Ma gaira rahei tara pangotighi na puku ni bongi ni holohaba, tara tabotabo ni talu habana iga Lord. Gaira tara ghanighi na lei vata ni vanga soko ke, tara talumavaa mara holoutoa nia Lord. Ma gaira rahei tara mua tangomana na ghaniani na lei vata ni vanga, tara vaghara ghua gaira vania God.
ROM 14:7 Mi ghita ta mua vola vanighita hegheda vamua pa ka mua mate vanighita hegheda.
ROM 14:8 Ka vola ke, ma vola vania Lord. Ka mate ke, ma mate vania Lord. Ka vola pa ka mate ke, ighita udolu nina Lord.
ROM 14:9 Christ te mate me ghoi tughuru oli nia na ghanaghana eni, ge gaia a Lord ke vanira tara vola so maia tara mate tua.
ROM 14:10 ?Na hava na pukuna ge au detera rana taluutuni? ?E ghua ge au siro horura? Tau ghilala tua, sopa ighita na lei tinoni ka tughuru tate inaghona God tana bona ni dete.
ROM 14:11 Na Gegere Tabu te bosaa, A Lord te ghaghua, “E utuni vaho tua inau tu vola, me utuni ghua na lei tinoni soko kara tualaghi tuturu vaniu, Mana lei manga ni tinoni soko kara bosa tateu, inau sughua tu God.”
ROM 14:12 Eo, sopa ighita hegheda ka talutatei vania God na lei gehegeheda mana nilabuda.
ROM 14:13 Keri ke, ma kau bei dete olighau heghemiu gea itaeni. Kau ghanaghana vasoo ivei kau nea na kabu maemane, ge kau bei kabalaghinira gea sopa tinoni tana halautu ni taluutuni me ke ba hulira tana tangohahi.
ROM 14:14 Na pukuna inau tu sakai sonikolua itatana Lord Jesus ke, mi nau tu pukua maia te utugu ngangata, te taho siki vanga ta ghanighi ke dika. Ma ge siki sakai ke ghania siki vanga te vatu dikani ta nina taluutunia ke, te hahi.
ROM 14:15 Ma ge siki hoghomiu tana taluutuni keba kabalaghinia na liona na hava tau ghania ke, mau mua taonia na nilabu ni dolo. Christ te mate tughua na tinoni keri, keri ke, ma kau bei dikalaa nina taluutuni nia na hava tau ghanighi.
ROM 14:16 Ma kara mua hurughau nia na hava tau gonia tau ghilala te kaekage.
ROM 14:17 Nina kinakabu God te mua nia ghaghua na hava ta ghania ma inuvia, me ke nia kabu vamua na vola te maemane, mete mabo, mana rivurivu itatana na Tarunga Tabu.
ROM 14:18 Ge ta kau lutu vania Christ tana nilabu te vaghaa eni ke, God ke nia togotogo, mana lei tinoni ghua kara talumavaghau.
ROM 14:19 Mete vagha eni ke, mai ghita ka lutu laga mughua ge ka kabu mabo kolura rana taluutuni me ke patupatughita.
ROM 14:20 Kau bei vilivokaa nina lutu God ilokana na volana na tinoni keha nia na hava tau ghanighi. Ghanaghana olia, taho siki vanga te dika, hauva me hahi ge kau ghania siki totobo, ke kabalaghinia gea na liona na tinoni ge ke hahi.
ROM 14:21 Bei ghania gea na vinahi, pana inuviana na wine, pana neani na lei totobo kehakeha, ke kabalaghinia gea na lio ni tinoni taluutuni.
ROM 14:22 Na hava tau ghanaghana nia na lei totobo raini, i ghobumiu ma God mi ghau. Ahei te mua dikala nina ghanaghana heghena tana bona te nea na hava te ghilala te maemane ke, gaia te togotogo.
ROM 14:23 Ma ge na vure kara ghanaghana ruarua na hava na vanga ia kara ghanighi ke, mara ghanighi so ke, ma God ke hurura na pukuna tara mua taonia na nilabu ni taluutuni. Ma ka gonia na hava ta taluutunia ke mua maemane ke, ma palugha tua.
ROM 15:1 Ke vagha dida na taluutuni te laga ma ka ghilalai na lei totobo raini te mua kehakeha, ma ka bei nighi tona haliu na goniani mete togotogoghita hegheda vamua. Ka kene ghanaghanani mughua na lei ghana ruarua mana kanoragha, vanira rahei tara ghanaghana na lei totobo raini te hahi.
ROM 15:2 Me manada ge ka utouto liodira na dolada. Ge ta ka gonighi na hava ke hangara, ighita ka bosa patupatura va ta Lord.
ROM 15:3 Sughua gaia Christ heghena te mua taonia na liona heghena. Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, “God, rahei kara bosa dikalagho tara bosa dikalau ghua inau.”
ROM 15:4 Te vaghai raini tara gerei tana Gegere Tabu te hau mai tua, na vatei taraiadira nia. Ra heghita na ghanaghanadila mana patupatu, tana bona ka pitudila nina lei baubahu God.
ROM 15:5 Gaia God ke vaheghau na kabu rurughu mana patupatu, me ke hangaghau tana puku ni togholuvu tana ghobumiu, sopa ighau kau talutatea na nilabuna Jesus Christ vanira rana taluutuni.
ROM 15:6 Mi ghau udolu kau sakaisonikolu ta sakai vamua na lio, hea na holouto mana rongoragha vania God na Tamada dida na Lord Jesus Christ.
ROM 15:7 Kau sopa holopangotighau, te nea iga na holopangotiamiu Christ, ge ke nia holohaba God.
ROM 15:8 Ghanaghana olia Christ te mai me tinoni lutu vanira rana Jew, te tatea gaia God te utuni ta nina baubahu te nea vanira rana vaivarida.
ROM 15:9 Gaia te mai, ge rana mua Jew ghua kara holohabaa God, na pukuna nina veiarovi vanira, te vagha tara gerea tana Linge, Inau ku holoutogho itadira rana mua Jew, Inau ku linge holoutoa na ahamu.
ROM 15:10 Mi ta sakai na bona keha tara gerea, Ighau, rana mua Jew, kau rivurivu, Kolura ghua ra nina vure vivili God, rana Jew.
ROM 15:11 Me ghoi ghaghua so, Ighau rana mua Jew, holoutoa Lord, ighau na lei vure ni maramana, holouto agaia.
ROM 15:12 Mana Prophet Isaiah te ghaghua, Na vaivarina nina vunaghi haba David ke mai. Ma gaia ke vunaghi pungisira rana mua Jew. Gaira kara talua didira ghanaghana kodo itatana.
ROM 15:13 Mu kokoeliulivutighau, ge gaia God te heghau na ghanaghana ni pitudila, ke neghau ma kau togotogo me ke vonughighau na mabo nia nimiu na taluutuni tatana, ge ke nea nimiu na ghanaghana dila me ke totolo nia nina maana na Tarunga Tabu.
ROM 15:14 Ghau rana taluutuni, inau tu puku ni taluutuniamiu, te vonughighau na lei totobo te uto. Tau ghilala utoi na lei totobo raini, me manamiu kau sopa taraighau nia.
ROM 15:15 Hauva ilokana na gegere eni tu talutatei utoa vanighau na balu ghanaghana raini, ge ku nea ge ke maumauri olia vanighau. Na pukuna inau nina vauto God,
ROM 15:16 inau na puku ni tinoni hola rongorongo vania Jesus Christ vanighau mai rana mua Jew, mu ku sukaghi dato nimiu na taluutuni te vaghaa na ghaiuruuru vania God, ge ke va marabughau ma kau togotogo vania, nia na Tarunga Tabu.
ROM 15:17 Me uto vaniu ge ku ghanaghana mavaa na hava Jesus Christ te nea vaniu iga na lutu vaniana God.
ROM 15:18 Ku nighi talunagho vamua na hava God te gonighi vaniu inau, mu lavira rana mua Jew vania God ta nigua na rongorongo, mana nilabugu tana matadira.
ROM 15:19 Nia na lei vaughilala mana butuli itatana God, tu nei vanira ge ku tangomanara ge kara tughulio nia nina maana na Tarunga Tabu. Mete vagha eni ke, inau tu puku ni lavi horuani nina Rongorongo Uto Christ tana lei bubulo i Jerusalem mu va nia sara i Illyricum.
ROM 15:20 Inau tu liona ngangata na ladavaghiniana na rongorongo uto itadira tara mua rongovia mua na ahana Christ, e taho mua itadira na holohoru siki sakai te pukulaghiniana.
ROM 15:21 U tona taonia haia na hava te bosaa na Gegere Tabu te ghaghua, “Rahei gaira tara mua bosa tatea, kara righia, ma rahei tara mua rongovia, kara manahana.”
ROM 15:22 E utuni sughua, e vahola vaniu na mina gatu kaoamiu, na pukuna tu taratarai tana lei komu raini.
ROM 15:23 Taeni vaho ge u lutu sokoi nigua na lei lutu tana bubulo iani. I murini na lei niulu te padi, inau tu ghanaghana ge ku gatu kaoghau.
ROM 15:24 Inau tu gonidila ni tona tana bubulo i Spain, me ke ghaghua iga ke, mu ku kabu pile kolughau ghua i Rome. Mi murina ku kabukolughau pile bona ke, eliogu ge kau hangau ta nigua na tona vaa i Spain.
ROM 15:25 Mi naghona ge ku sara gatu, inau ku horu ghua i Jerusalem mu ku va holaa na heveioli ni dolo itadira rana taluutuni kakeri.
ROM 15:26 Rana vure taluutuni ni Greece tara ghanaghana ngangata na lavidatoani na heveioli vaniadira rana taluutuni i Jerusalem, gaira tara tona potaa haia na vahola.
ROM 15:27 Ra nighi togotogo na neani na lei totobo te vaghai raini, na pukuna tara ghilalaa tara loghoa na holakau itadira. Tana bona rana mua Jew tara lavipangotia na vautoana na Rongorongo Uto, itadira rana taluutuni ni Jew, gaira tara ghilalaa te uto ngangata ge kara hanga olira nia na rongo pile kikia.
ROM 15:28 I murina ku nighi hevei na rongo raini, mu ku goni sokoi nimiu na lei lutu uto, vaho ge ku mai righighau tana bona ku tona tana bubulo i Spain.
ROM 15:29 Mi nau tu ghilala utunia tana bona ku mai, Christ te vaheu nina vauto vanighau.
ROM 15:30 Ghau rana taluutuni, inau tu kuruti ngangataghau tana ahana Lord Jesus Christ ge kau sakaisonikolu itagua ta nigua na vahola, ma nimiu na kokoeliulivuti vania God. Kau nea te vaghaa eni na pukuna tau doloviu, na Tarunga Tabu ke heghau mai.
ROM 15:31 Kau kokoeliulivuti, na vatei pilupungisiagu itadira na Jew tara mua liona na taoniana God tana na bubulo ni Judea. Kau kokoeliulivuti ghua ge gaira rana taluutuni igaa, kara pangoti togotogoi na hahanga tu holai vanira.
ROM 15:32 Ke ghaghua iga na liona God ke, inau ku mai kaoghau nia na toba rivurivu, ge ighita ka sopa veihahangai levu mi levu.
ROM 15:33 Mi taeni a God te vaheghita nina mabo, ke kabu haia itamiu udolu. Amen.
ROM 16:1 A kulada Phoebe, na vaivine taluutuni, te tinoni hahanga tana holohoru Cenchrea, te dutu ni mai righiamiu.
ROM 16:2 Holopangotia nia na ahana Lord, gaia sakai te manana na talumavaana, mana hanga utoana tana lei levu soko. Na pukuna te hangara na vure ta sopa didira lei vahola, haba vaa ghua vaniu inau.
ROM 16:3 Holoutora Priscilla ma Aquila, rogaira toro lutu hangau ta nigua na lutu vania Jesus Christ.
ROM 16:4 E utuni sughua, oro lubatia na voladira na pukuna inau. Mua inau vamua tu holoutora, ma gaira ghua ilokana na holohoru didira na vure tara mua Jew.
ROM 16:5 Eliogu ghua na nia hevei nigua na holouto vanira rana taluutuni tara vaukolu haia tana valedira. Nigua na holouto vania Epaenetus na puku ni kulagu. Agaia sakai na vuivuni ni tinoni te taluutuni tana bubulo Asia.
ROM 16:6 Kau vahea nigua na holouto vania Mary, agaia te lutu laga vanighau udolu.
ROM 16:7 Kau vahea ghua nigua na bosa holouto vanira Andronicus ma Junias, toro hala kulagu. Toro ghaha koluu tana vale pipiti. Ma rogaira ghua rana vure tara ghanaghana mavara kolura nia rana manevetena, moro diki taluutuni tua rogaira inagho, ge inau.
ROM 16:8 Kau vahea ghua nigua na holouto vania Ampliatus, gaia tu dolovia te vaghaghai vamua sakai tatana Lord.
ROM 16:9 Kau vahea nigua na holouto ghua vania Urbanus na tinoni te lutu kolughai ta nina levu Christ, ma Stachys te puku ni kulagu.
ROM 16:10 Vahea nigua na puku ni holouto Apelles, na tinoni uto, te ghanaghana mavaa Christ. Ma kau vahera nigua na holouto vanira nina binaboli Aristobulus kolura na vure tara ghahara tana valena.
ROM 16:11 Holoutoa Herodion gaia na Jew na ghagua na kokoe koukolu. Nigua na holouto vanira rana taluutuni tara ghahara tana valena Narcissus.
ROM 16:12 Holoutora Tryphena ma Tryphosa, ro nina tinoni lutu Lord, maia na puku ni kulagu Persis, gaia te lutu laga vania Lord ghua.
ROM 16:13 Holoutoa Rufus, te vilikehaa Lord, ge ke nina puku ni tinoni, maia ghua tinana te righitaoniu vaghaa na dalena.
ROM 16:14 Ma kau vahea ghua Asyncritus nigua na holouto, kolura Phlegon, Hermes, Patrobas, Hermas mai ghua rana taluutuni tara ghaha kolura.
ROM 16:15 Holoutora Philologus, Julia, kolura Nereus ma vavinena, ma Olympas, ma rana taluutuni tara ghaha kolura.
ROM 16:16 Kau sopa holopangotighau heghemiu nia na nonginongi tabu. Lei holohoru nina Christ tara vaheghau didira na holouto ghua.
ROM 16:17 Ghau rana taluutuni, ku kurutighau ge kau matareireira na lei vure tara gonighi na lei vokavoka mara dikalai didira na taluutuni na lei tinoni, mara hughuhughui nia na lei taratarai te utuni tau rongovighi tua.
ROM 16:18 Na vata ni tinoni vaghaadira raini ke, tara mua lutu vania Christ dida na Lord. Ra lutu taonia vamua na hava te liodira. Ra kokoe mamimamira na vure te taho na loghadira.
ROM 16:19 Hauvaa na lei tinoni soko tara ghilalaghau, tau varava ngasi ta Lord. Aeni te neu ge u togotogo ngangata. Eliogu ge kau ghilala utoa na hava te maemane, me tatavahale tana lei hahi.
ROM 16:20 Gaia God puku ni mabo ke dutu ni turibita Satan sarani tuamiu. Ma nina sonihalavu dida Lord Jesus Christ ke kabu haia itamiu.
ROM 16:21 Timothy, te lutu koukoluu, maia Lucius, Jason, ma Sosipater, na lei hala kulagu, tara nia vetena vanighau gatu ghua didira na holouto.
ROM 16:22 Inau Tertius, tu gerea na gegere eni vania Paul, tu vaheghau ghua nigua na holouto.
ROM 16:23 Gaius te holoutoghau gatu. Mi nau ghua na tinoni te holopangotiu tana valena, ma rana vure taluutuni ni holohoru tara vaukolu igaa. Erastus, na mane te righi taonighi na rongo ni vure subo tana komu sule keri, kolua hoghoda tana taluutuni Quartus, toro holoutoghau.
ROM 16:24 
ROM 16:25 God vamua te tangomana ge ke lagalagaghau tana taluutuni, te vaghaa te bosaa tua nina rongorongo Jesus Christ, anina padalaghi vanighau ighau rana mua Jew te kabu polo tana vuivunina mai tua.
ROM 16:26 Mi taeni, God te talutatea vanighita tana Gegere Tabu didira rana prophet tara bosadilaa mai tua. Ma God, te kabu kasila, te arevaghinia vanighita, ge ka tughunilada na rongorongona Christ vanira rana mua Jew ivei mi vei, vaho ge kara taluutunia ma kara taonia Christ.
ROM 16:27 Vania God, gaia heghena te manahana, ta nina malei rongoragha mana lada na pukuna Jesus Christ, ke va me va. Amen.
1CO 1:1 Inau a Paul, tu gerea na gegere eni. God te viliu ge ku nina manevetena Jesus Christ na pukuna aeni na hava te liona. Sosthenes, na kulada itatana Christ, gaia koluu inau iani.
1CO 1:2 Iroghai toro gegere vanighau ighau rana taluutuni i Corinth, arahei te vatabughau tua God na pukuna tau kabu sakai sonikolu ta Jesus Christ. God te vilighau tua ge kau nina taba ni vure tabu, te vagha te holora nia tua rana taluutuni ivei mi vei tara taluutunia Jesus Christ, te didira na Lord maia dida na Lord.
1CO 1:3 Ku kokoeliulivuti ge God a Tamada maia Lord Jesus Christ koro vautoghau mo koro vaheghau didira na mabo.
1CO 1:4 Inau tu holoutoa nigua na God talau vanighau, na pukuna te vautoghau me vaheghau na lei sonihalavu, na pukuna ighau tau sakai sonikolu ta Jesus Christ.
1CO 1:5 Keri ke, ma God ke vaheghau subo ni manaha, haba vaa na manaha ge kau ladavaghinia nina rongorongo, mana na manaha ge kau ghanaghana utoi na puku ni tarai vania Christ.
1CO 1:6 Tana bona ke vaheghau na lei totobo raini ke, God ke talutatei vanighau, na tarai ta Christ tai ladavaghinighi vanighau ke, te utuni.
1CO 1:7 Keri ge au loghoi na lei sonihalavu udolu te manani ge kau lutu vania God, tana bona tau pitudilaa nina pulohi mai dida na Lord Jesus Christ.
1CO 1:8 Te vuivuni taeni, me ke sara tana bongi sosoko ke, Jesus ke va lagaa nimiu na taluutuni ge ke taho siki totobo dika ke kabu tana volamiu tana bona ke pulohi mai.
1CO 1:9 God ke nei tua vanighau na pukuna ke nei talaui na hava te nighi baubahu tua, ma gaia heghena te hologhau ge kau sakai sonikolu ta Dalena, Jesus Christ, dida na Lord.
1CO 1:10 Ighau rana taluutuni, na pukuna a Lord Jesus Christ te viliu ge inau nina manevetena, inau ku kurutighau ge kau bei hughuhughu igobumiu heghemiu. Keri ge kau loghoa na liosakai ge kau mua vilivoka.
1CO 1:11 Rana taluutuni, na balu tinoni tara kabu tana valena Chloe tara bosa vaniu tau hughuhughu.
1CO 1:12 Na nilabu te dika tau gonia te vagha eni, balu igobumiu tara bosa, “Ighai tai taonia Paul,” mana balu tara bosa, “Ighai tai taonia Apollos,” mana balu ghua tara bosa, “Ighai tai taonia Peter,” mana balu tara bosa, “Ighai tai taonia Christ vamua!”
1CO 1:13 ?Ivei tea, Christ te vilivoka tana lei ovu? Taho. ?Ivei tea, tara patokiu inau, a Paul, tana ghaivavala ge ku vavolaghau? Taho. ?Tana bona tara vulitabughau, ivei tea, ra bosaa na ahagu te talutatea ighau nigua na vaovarongo? Taho.
1CO 1:14 Inau tu holohabaa God na pukuna tu mua vulitabura subo na vure ighobumiu. Tu vulitabura vamua Crispus ma Gaius,
1CO 1:15 keri ge taho siki tinoni ke bosa, tu vulitabua tana ahagu.
1CO 1:16 (U ghanaghana olira ghua itaeni tu vulitabura nina binaboli Stephanas mana lei tinoni tara ghahara tana valena. Ke vagha ku va vulitabura balu tara keha itamiu, tu nira ponolio.)
1CO 1:17 Tu mua vulitabura subo ighobumiu, na pukuna Christ te mua niu vetena ge ku vulitabughau vamua. Taho. Na lutu te mava Jesus te niu vetena ge ku lutua na ladavaghiniana na Rongorongo Uto. U mua ladavaghinia nia na manaha ni tinoni, na pukuna tu mua liona na maana ni mateana Christ tana ghaivavala ge ke sivi.
1CO 1:18 Arahei tara taonia na halautu te tona tana mate kasila ke, tara ghanaghana na nia tarai na mateana Christ tana ghaivavala te bule. Hauvaa ma vanighita, ighita arahei God te vilighita ge ke vavola, na nia tarai na mateana Christ tana ghaivavala ke, anina maana God te vavolara na lei tinoni.
1CO 1:19 Aeni te vagha na bosana God ilokana na Gegere Tabu, Inau tu durakei didira manaha rana manaha; Mi nau ku tatea didira manaha te mua puku ni manaha.
1CO 1:20 ?Keri ke, na hava kai bosa vanira rana manaha, pa rana manetarai ni vetena nina Moses, pa rana tinoni tara ghilala utoa na halautu ni padalaghi? God te talutatea na manahadira nina lei tinoni tana maramana te bule vamua.
1CO 1:21 Vaho ge God ta nina manaha te mua lubatira na lei tinoni ge kara ghilala utoa nia didira na manaha. Hauvaa ma God te dete ghanaghana ge ke vavolara arahei tara taluutunia na nia tarai Jesus Christ te vagha tai ladavaghinia. Na rongorongo eni rana vure tana maramana tara ghanaghana te bule.
1CO 1:22 Rana Jew tara nongighi na lei butuli ge ke talutatea na hava na tinoni te bosaa te utuni. Ma rana mua Jew tara liodira vamua ge kara taluutuni ke vagha kara rongovighi na lei tarai tara ghanaghanai te manaha.
1CO 1:23 Hauvaa mi ghai tai tughunitatea vamua na mateana Jesus tana ghaivavala. Rana Jew tara mua liona na rongoviana, ma rana mua Jew tara ghanaghana na rongorongo eni te bule,
1CO 1:24 hauvaa ma vanira arahei God te vilira ge kara nina vure, rana Jew ma rana mua Jew, Christ ta nina maana mana manaha God ge ke vavolaghita.
1CO 1:25 Aeni te utuni, na pukuna nina ghanaghana God ge rana vure tara ghanaghanaa te liobule ke, te manaha haba vaa ta didira manaha na lei tinoni, mana hava God te nea ge ra ghanaghana te mua loghoa na maana ke, te loghoa na maana te haba vulei na lei totobo mava udolu na lei tinoni tara nei.
1CO 1:26 Ighau rana taluutuni, kau ghanaghana olighi va na volamiu tana bona God te hologhau ge au taonia Christ. Ta didira na ghanaghana na lei tinoni tana maramana eni, te mua subo ighobumiu tara manaha. E mua subo ighobumiu tara mane sule, me mua subo ighobumiu tau sivuragha tana lei kema te haba.
1CO 1:27 Hauvaa ma God te vilira, rahei na lei tinoni tana maramana tara ghanaghana tara bule, ge kara nira maa rahei tara ghanaghana tara manaha. Ma God te vilira rahei tara mua haba, ge kara nira maa rahei tara haba.
1CO 1:28 Ma God te vilira rahei tara sivuragha tana lei kema te mua haba, ma rahei na lei tinoni tara nira sika, ma rahei na lei tinoni tara ghanaghana tara tovongo. God te nea te vagha ge ke tatea vanira na lei tinoni tana maramana na lei totobo tara ghanaghana tara haba, ke mua hangara.
1CO 1:29 God te nea na halautu ni vivili eni ge ke taho siki sakai ke talunagho tana matana God.
1CO 1:30 Hauva mi ghau tau sakai sonikolu ta Jesus Christ na pukuna vamua na hava God te nea vanighau. Christ te tatea vanighita nina manaha God. Gaia te va maemaneghita tana matana God, me vavolaghita ta nina maana na tangohahi, me vatabughita keri ge ighita nina vure God.
1CO 1:31 Na hava na pukuna ge bosaa na Gegere tabu, Ahei ke kokoe talunagho, ke nia kokoe talunagho vaso na hava te nea Lord.
1CO 2:1 Ighau rana taluutuni, tana bona tu sara mai i Corinth mu ladavaghinia nina rongorongo God vanighau ka, tu mua kokoei na lei bosa vahola maia na manaha ni tinoni.
1CO 2:2 Tu nea te vagha keri, na pukuna tu ghanaghana ge ku bosatatea vanighau vamua Jesus Christ, haba vaa na mateana tana ghaivavala.
1CO 2:3 Tana bona tu sara mai, na huligu te lugu, mu mataghu ngangata.
1CO 2:4 Tana bona tu ladavaghinia vanighau nigua na rongorongo, tu mua bosa kolua nia na manaha ni tinoni ge kau taluutunia. Taho. Na Tarunga Tabu kolua nina maana, te talutateghau ta nigua na tarai te utuni.
1CO 2:5 Me mua liogu ge kau taluutunia na pukuna tau rongovia na manaha ni tinoni. Eliogu ge kau taluutuni na pukuna tau righia nina maana God.
1CO 2:6 Sakai vamua tu mua ladavaghinia nia na manaha ni tinoni, tana bona tu kabu kolura rahei tara loghoa na taluutuni te laga ke, u ladavaghinia na tarai te manaha. Na manaha eni, te mua vaghaa na manaha ni tinoni mana manahadira arahei tara haba pungisira na lei tinoni tana maramana. Ra dutu ni sivilaghiniani didira na maana.
1CO 2:7 Hauvaa inau tu ladavaghinia na hava God te bosadilaa nia na manaha. Idania te mua talutatea nina bosa vanira rana vure. I naghona ge gonia na maramana, God te ghanaghanaa ge ke vautoghita taonia nina padalaghi.
1CO 2:8 Taho siki sakai te haba pungisira na lei tinoni tana maramana te ghilala nina ghanaghana God keri, na pukuna keri, ke vagha kara ghilala utoa ke, kara mua patokia a Lord te rongoragha tana ghaivavala.
1CO 2:9 Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, Taho siki sakai te righia, Taho siki sakai te rongovia, Taho siki sakai te ghilala ge ke kale na totobo God te gonidilai vanira rahei tara dolovia.
1CO 2:10 Hauvaa God te nia vetena na Tarunga Tabu ge ke talutatei na lei totobo rakeri vanighita. Na Tarunga Tabu te tangomana ge ke nea keri, na pukuna te ghilala utunighi na lei totobo udolu. Te ghilalai ghua na lei totobo a God te mua talutatea vania siki sakai.
1CO 2:11 Taho siki sakai te ghilalaa na ghanaghanana na tinoni keha. Na tarungana heghena vamua te ghilala nina ghanaghana. Te vagha keri, taho siki sakai te ghilalaa nina ghanaghana God. Nina Tarunga Tabu God vamua te ghilalaa.
1CO 2:12 Na Tarunga Tabu, ighita ta lavia ilokana na volada, te butu mai ta God, me mua mai tana maramana eni. God te vaheghita na Tarunga Tabu ge ka ghilala utunighi na lei totobo uto te vaheghita.
1CO 2:13 Tana bona tai ladavaghinighi na lei totobo uto raini, tai mua nia tarai na manaha ni tinoni. Taho. Ighai tai ladavaghinia na hava na Tarunga Tabu te vaheghai, mai toghitoghi tana lei totobo tara utuni ta God.
1CO 2:14 Arahei tara mua loghoa na Tarunga Tabu tana voladira tara mua liona ge kara taluutunighi na lei totobo na Tarunga Tabu te talutatei, na pukuna tara ghanaghana ge na lei totobo rakeri tara bule. Tara mua tangomana ge kara ghilalai, na pukuna na Tarunga Tabu vamua te tangomana ge ke hangaghita ge ka ghilalai na lei totobo te mai ta God.
1CO 2:15 Ighita ta loghoa na Tarunga Tabu ilokada, ta tangomana ge ka detei ke vagha siki totobo te mai ta God. Hauvaa rahei tara mua loghoa na Tarunga Tabu tana voladira, tara mua tangomana ge kara dete utoi na lei totobo kiri.
1CO 2:16 Na Gegere Tabu te bosaa, Taho siki sakai te ghilalaa nina ghanaghana Lord God. Taho siki sakai te tangomana ge ke taraia gaia. Hauva ighita ta taluutunia, ta ghilala nina ghanaghana Lord God na pukuna ta ghilalaa nina ghanaghana Christ.
1CO 3:1 Ighau rana taluutuni, tana bona tu kabukolughau i Corinth, tu mua tangomana na taraiamiu te vagha tu taraira arahei na Tarunga Tabu te hulira. Tu taraighau vamua te vagha tu taraira rana vure ni maramana tara taonighi na hulidira. Tana bona vaghana keri, tau vaghara na lei gari ta nimiu na taluutuni ta Christ.
1CO 3:2 Tu taraighau vamua nia na lei tarai tara malumu, na pukuna tau vaghara na lei meomeo tara tangomana vamua ge kara susura. Tu mua taraighau nia na lei totobo te manadira arahei tara loghoa na taluutuni te laga, na pukuna te mua manamiu tana bona vaghana keri. Ma tau mua tangomana itaeni ge kau ghilalai na lei ghanaghana tara vahola,
1CO 3:3 na pukuna tau taonighi so na lei nilabu ni tinoni tana maramana. Tu ghilala eni te utuni na pukuna ighau tau sopa ghaghana heghemiu mau hughuhughu ighobumiu heghemiu. Tana bona tau nea te vagha keri, tau taonighi na lei nilabu ni vure tara mua taluutuni.
1CO 3:4 Tana bona balu itamiu tara bosa, “Ighai tai taonia Paul,” pana balu itamiu tara bosa, “Ighai tai taonia Apollos,” tau tatea tau vaghara rana voo.
1CO 3:5 ?Ivei tea, tau mua ghilala ahei Apollos, ma hei inau, Paul? Iroghai toro lutu vania vamua God, moro hangaghau ge kau taluutunia na Rongorongo Uto. Iroghai toro gonighi vamua nina lutu Lord te vaheghai.
1CO 3:6 Inau tu ladavaghinia na Rongorongo Uto te vagha siki sakai te subasuba, ma Apollos te taraighau ge patupatua nimiu na taluutuni, te vagha siki sakai te vulivuli. Hauvaa, God vamua te vaheghau na vola vaolu me totoloa nimiu na taluutuni.
1CO 3:7 Ahei te ladavaghinia ma hei te nia tarai, rogaira toro mua haba. God vamua te haba na pukuna te vahera na vola vaolu me totoloa didira na taluutuni.
1CO 3:8 Ahei te ladavaghi, ma hei te taratarai ke, rogaira toro lutu koukolu, moro loghoa sakai na ghanaghana. Ma God ke sopa vahera na taba te manana didira na lutu.
1CO 3:9 Iroghai toro lutu sakaisonikolu vania God. Te vagha ighau nina leghai God, pana valena, te mua nimami. Ighau ghua te vagha na valena God.
1CO 3:10 Nia na sonihalavu God te vaheu, tu vuivunia nina lutu God itamiu. Na lutu keri, tu gonia te vagha na mane te ghilala utoa na kisu vale, me kisua tana pari ngutu. I murina tu gonia keri, balu vure keha tara mai mara tughuruvaghinia na vale. Mana lei tinoni tara kisua na vale tana pari ngutu keri, kara righiutoa mughua ivei tara nea na kisuana.
1CO 3:11 Na pukuna te mua uto ke vagha kara kisua na vale tana pari keha. Na pari ngutu tu vuivuni ni kisuana na vale ivuvungana ke, a Jesus Christ.
1CO 3:12 Tana bona tara tughuruvaghinia na vale tana pari keri, tara kisua nia na lei totobo uto te vagha na gold, pana silver pana lei vatu vitiviti. Hauvaa balu tara kisua nia na lei totobo tara soko buto, te vagha na ghai, pana buburu pana ato.
1CO 3:13 Tana bongi ni dete na lei tinoni udolu kara righia na vata ni lutu tara gonia. Nina dete God ke, te vagha na lake te ghania na vale. Na dete keri ke tatea ke vagha na lei totobo tara kisui tara uto pa ra dika.
1CO 3:14 Ke vagha nina lutu siki sakai te kisu vale tana pari ngutu keri ke mua vavu, ke holaa nina taba.
1CO 3:15 Hauvaa ke vagha nina lutu siki sakai ke vavu ke, gaia ke mua holaa na taba. God ke vavolaa, hauva ma gaia ke vagha na tinoni te nia ghogho na vale tana bona ke vavu.
1CO 3:16 Ghanaghana olia, ighau udolu, na holohoru, nina Valetabu God, ma nina Tarunga Tabu ilokamiu.
1CO 3:17 Ahei ke mai me ke tabotabo ge ke dikalaa nina Valetabu God eni ke, God ke dikalaa gaia, na pukuna nina Valetabu God te tabu. Mi ghau na Valetabu keri.
1CO 3:18 Bei pegopegoghau heghemiu. Ke vagha siki sakai tamiu te ghanaghana ge gaia te manaha nia na ghanaghana ni tinoni ke, te uto vania vaa ge ke vagha na bule tana matadira rana vure, ge ke manaha ta nina lei ghanaghana God.
1CO 3:19 Tu bosaa te vagha keri na pukuna na hava na vure ni maramana eni tara ghanaghanaa na manaha ke, aeni na totobo bule ta nina ghanaghana God. Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, God ke kene sodora rana manaha nia didira na manaha heghedira.
1CO 3:20 Mana Gegere tabu te bosaa ghua, Ma Lord God te ghilalaa na ghanaghanadira tara ghanaghana tara manaha ke, te totobo lee vamua vania na vola kasila.
1CO 3:21 Keri ge kau bei talunagho na pukuna tau taonia siki manetarai keha. Na hava te utuni ke, God te vaheghau na lei totobo udolu ge ke vautoghau.
1CO 3:22 God te vaheghau tolughai na manetarai, Apollos, ma Peter, mi nau, a Paul ge kai hangaghau. Na lei totobo ilokana na maramana eni, na vola mana mate, mana lei totobo tara kabu itaeni, mana lei totobo kara mai ikise, God te vaheghau na lei totobo raeni.
1CO 3:23 Mi ghau tau nina Christ, ma Christ te nina God.
1CO 4:1 Keri ke, kau ghanaghanaghai te vagha eni. Ighai, na lei manevetena, nina seka a Christ, ma God te vilighai ge kai talutatea vanighau na rongorongona God te kabu polo tana manahadira na lei tinoni.
1CO 4:2 Keri ke, tana bona na vunaghi te vilira rana seka ge kara lutu vania ke, kara gonighi mughua didira na lutu te uto mete maemane.
1CO 4:3 ?Mana hava ku ghua inau? Ke vagha ighau pa siki sakai tau ghanaghanaa ge u gonia nigua na lutu vania Christ te uto pe mua uto, aeni te mua mava vaniu. Eo, mi nau ghua tu mua deteu heghegu.
1CO 4:4 Tu ghanaghana tu kabu maemane mu mua gonia siki totobo dika ta nigua na lutu, hauva nigua na ghanaghana te mua tatea te vagha inau tu maemane tana matana God pe taho. Ma God vamua ke detea na lutu tu gonia vania te uto pe taho!
1CO 4:5 Mana pukuna keri, kau bei detera rana keha inaghona na bona a Lord ke oli mai. Tana bona keri, gaia ke tatei didira na lei totobo te kabu polo tana pungi, me ke talutatei na lei ghanaghanadira. Ma God ke vahea sopa tinoni na holouto te manana na gehegehena.
1CO 4:6 Ghau rana taluutuni, inau tu bosa te vaghaa eni vanighai iroghai, Apollos mi nau, ge kau ghilala utoa na bosa eni, “Kau taonia vamua na hava ilokana na Gegere Tabu.” Ke vagha kau taonia na rongorongo eni ke, ma kau bei ghanaghana na manetarai tau taonia te mava va tana manetarai keha.
1CO 4:7 Taho siki sakai ke neghau ge kau uto va itadira rana keha. Ma God te heghau mai na lei manaha udolu tau loghoi tua. ?Keri ge ke vagha na lei manaha tau loghoi tua ke butu mai ta God, e ghua ge au talunagho te vagha ighau heghemiu tau gonighi na lei manaha raeni? E mua uto!
1CO 4:8 Ighau tau ghanaghana tau logho sokoi tua na lei totobo te manamiu tana volamiu itatana Christ. Mi tana ghanaghanamiu tau lologho au tua tana lei totobo ni kokou! Mau kabu vaghara tua na lei vunaghi haba tana kinakabuna God, mi ghai tai taho. Ai liona ge ke utuni tau kabu vaghara na lei vunaghi, na pukuna, ke vagha keri ke, ighai ghua kai vunaghi kolughau na pukuna na kinakabuna God te mai tua.
1CO 4:9 Hauva, tana ghanaghanagu ke, God te talughai ighai rana manevetena tana talutate, mi ghai tai vaghara na lei tinoni tara kabu pipiti tana veitotoghoni, tana sosokona na gougonu ni lagavule, ge rana malaghai kara holaghai ma kara mateghai. Tu bosa te vagha eni na pukuna subo na vure mana lei angel ghua tara righighai tai vahaghitaili.
1CO 4:10 Subo na vure tara ghanaghana tai bule, na pukuna ighai tai lutu vania Christ. Hauvaa ighau tau ghanaghana tau manaha sughua na pukuna tau kabu sakai sonikolu ta Christ. Subo na vure tara ghanaghana tai lugu, hauva tau ghanaghana ke, tau laga so. Rana vure tara talumavaghau ighau, hauvaa mara kiahaghinighai ighai.
1CO 4:11 Me sara itaeni ke, subo na bona ighai tai vitolo mai haga inu, me taho nimami na tivi. Na vure tara vahaghitailighai, me taho na valemami.
1CO 4:12 Ighai tai lutu laga ngangata nia na limamami. Mi tana bona tara bosa dikalaghai, ge ai bosautora so. Mi tana bona tara rutu vanighai mara ghighiroughai, ighai tai vadangitai so itadira.
1CO 4:13 Tana bona tara bosa dikalaghai, ighai tai bosa tughua nia na bosa uto. Me sara mai so itaeni, subo na vure tara ghanaghana ighai tai vagha na lololo tana maramana, mana dikaladira na lei tinoni.
1CO 4:14 Inau tu mua gerei vanighau na lei totobo raeni ge ku neghau ge kau nighi maa. Tu gerei vanighau ge ke heghau vamua na lei bosa ni naunaudilaani, na pukuna ighau tau vaghara rana dalegu tu dolovighau.
1CO 4:15 Ma sakai vamua kau loghora e hangavulu na togha ni manetarai kara taraighau nia a Christ ke, ma sakai vamua ke tamamiu tana tarunga. Mi nau tu mai ge ku tamamiu itatana Jesus Christ, na pukuna inau tu diki ladavaghinia vanighau na Rongorongo Uto.
1CO 4:16 Mi nau tu kurutighau ge kau taonia na nilabugu.
1CO 4:17 Na pukuna keri, ge u nia vetena gatu a Timothy ge ke hangaghau na neani te vaghai raini. Agaia te vagha na puku ni dalegu tu dolovia itatana a Lord, me gehegehe uto talau vania na Lord. Agaia ke ghoi maumauri olighi vanighau na hava tu taraighau nia, mana lei nilabu te maemane tu gonighi na pukuna tu taonia Jesus Christ. Na lei totobo ke taraighau nia te vaghaa so na hava tu taraira nia rana taluutuni tana lei holohoru soko tu vaa iga.
1CO 4:18 Mi nau tu ghilala rana balu itamiu tara talukamai na ghanaghanadira, na pukuna tau ghanaghana ge inau ku mua ghoi gatu kaoghau.
1CO 4:19 Hauva ka, ku gatu so, me ke mua hau, ke vagha a Lord ke lubatiu. Mi tana bona vaho keri ku kenea na hava te utuni vanira rana vure tara talukamai na ghanaghanadira. Inau tu ghilala ke vagha kara bosalee, pa ke vagha kara loghoa nina maana God.
1CO 4:20 Na pukuna ta ghilalaa so, ke vagha God te vunaghi pungisighi tana volada ke, ka mua tutugu lea vamua God, ma nina maana Tarunga Tabu ke lutu ghua tana volada.
1CO 4:21 ?Keri ke, na hava kau vilia? ?Tana bona ku gatu, ivei tea, ku pasaghau pu ku tutugua vanighau nia na dolo mana tarunga ni rughuvaghi?
1CO 5:1 Inau tu nia hare ngangata tu rongovia na kabu hahihahi ni huli te kale tana ghobumiu. Sughua rana vure voo kara mua nea na tangotangodika keri. Na rongorongo te saraviu te vagha eni, asakai na mane ta nimiu na holohoru ke, te lalahorua na tauna tamana.
1CO 5:2 Guari! ?Na hava na pukuna ighau tau talunagho nia nimiu na kabukoluana Christ, sakai vamua sakai na mane ighobumiu te gonia keri? Te manana so ge kau nia kabu dikalio ma kau nia maa, ma kau tivakehaa na mane keri ta nimiu na holohoru.
1CO 5:3 Sakai vamua tu mua gatu ghahau itamiu ke, mi nau tu kabukolughau haia so tana ghanaghanagu. Na pukuna keri, inau tu dete maemane sokoa tua na mane keri te gonia na gehegehe dika i kakeri,
1CO 5:4 tana ahana dida na Lord Jesus Christ. Kau holoa mughua na vaukolu ni holohoru, mi nau ku gatu kabukolughau tana ghanaghanagu, ma nina na maana dida na Lord Jesus ke kabukolughau ta nimiu na vaukolu keri.
1CO 5:5 Ma keri ke, kau tivakehaa na mane keri ta nimiu na holohoru, ma kau lubatia vaa tana limana Satan ge ke durakei na lei totobo dika tana volana. Kau tivakehaa gaia keri ge ke tughulio, ma Lord ke vavolaa tana bona ke oli mai ge ke detera na lei tinoni.
1CO 5:6 E mua uto tau talunagho. Mi vei tea, au mua ghilala ke vagha a sakai na tinoni ke mua sokoa nina kabu hahihahi ke, mi geva ke sogha halavu tana binaboli ni holohoru udolu, vagha na pile yeast vamua te hunuaa na berete udolu.
1CO 5:7 Kau holakeha na tinoni te gehegehe dika igobumiu, te vagha rana Jew te talukehai na yeast tana berete tana gougonu ni Lovuvule, keri ge kau kabu maemane. Me utuni ighau tau maemane tua na pukuna Christ te mate ge ke talukehai na lei paluda. Agaia te vagha na dalei sheep rana Jew tara nia sukaghi tana Gougonu ni Lovovule.
1CO 5:8 Na pukuna Christ te mate ge ke talukehai na lei paluda ke, ighita ka kabu maemane haia mughua. E mua uto ke vagha ka taonighi na lei nilabu dika ta gonighi mai tua idania, te vagha ta dikalara rana keha, ma tangohahi. E uto vaa ke vaghaa ke taho siki sakai itatada ke dika tana volana ge ka kabu marabu tana utuni.
1CO 5:9 Tana bona tu gegere vanighau te padi ka, “Kau bei kabu kolura na vure tara tangodika,”
1CO 5:10 mu mua nia kokoe vanighau na vure tara mua taluutuni, mana voladira te vonughia na tangodika. Tara vangapaitu, mara gito, mara holohaba na titinoni. Kau tona sania mughua na maramana eni ge kau sagauvira na vure tara vaghara raini.
1CO 5:11 Na ghanaghana tu bosaa vanighau nia ke, kau bei kabu kolura na vure tara holora heghedira nia tara tinoni taluutuni, hauva ka, mana nilabudira tua na tangodika, mana vevehe, mana holohabaana na titinoni, mana koengele, mana inu bulebule, mana gito. Sogea kau bei nira vanga koukolu gea na vure tara vaghara rakiri.
1CO 5:12 E mua lutugu ge ku detera gaira i pari bebetena na holohoru, na pukuna God ke detera. Mana lutumiu sughua ighau, na deteadira gaira tara palugha ilokana nimiu holohoru, na pukuna ighau rana taluutuni kau gonighi mughua na hava na Gegere tabu te bosai, “Tivakehara rahei tara tangohahi ighobumiu!”
1CO 6:1 Mi tana bona siki sakai tamiu ke hughuhughu kolua hoghona, na tinoni taluutuni ke, me ghua ge kenera na lei vure tara mua taluutuni ge kara detea. Te manana vamua ge kau tona itadira nina lei tinoni God ma kara vili maemanea ahei sughua te utuni.
1CO 6:2 Tana lei bongi ke mai, ighita nina vure God ka detera na lei tinoni tana maramana. ?Mana pukuna ka detea na maramana ke, mana hava na pukuna ge kau mua vili manahani na lei totobo pilepile ighobumiu heghemiu?
1CO 6:3 Eliogu ge ku ghilala ghua ighita na lei nina vure God ka detera na lei tidalo dika. Te vagha keri ke, mi ghau kau tangomana so na dete maemaneani na lei pilepile hughuhughu tana volamiu tana maramana eni.
1CO 6:4 ?Ke vagha kau loghoi na hughuhughu te vaghai raini ke, mi vei tea ge au nighi tona itadira na vure dete tara mua taluutuni, na pukuna tau ghilala rana taluutuni tara mua talumavara?
1CO 6:5 ?Na hava na pukuna gau mua nighi maa? ?Mi vei tea, e mua ghaha siki tinoni tana holohoru ke loghoa na manaha te manana na vili maemaneani na lei hughuhughu raini?
1CO 6:6 Hauva ka, ma sakai na tinoni ni holohoru so te hola datoa tana detedete na hoghona te taluutuni. Mana hava te dika ngangata ke, tau nea te vagha eni tana matadira na lei vure tara mua taluutuni!
1CO 6:7 Mana pukuna tau holara na lei hoghomiu rana taluutuni tana detedete ke, te tatea tau mua taonia na hava God te liona. E uto va, ma ge kau lubatira ge kara gonia siki totobo dika itamiu. Eo, e uto va, ma ge kau lubatira ge kara pegopalaghau.
1CO 6:8 Hauva, mi ghau heghemiu so tau gonighi na lei gehegehe dika mau pegopalara na lei kulamiu tara taluutuni.
1CO 6:9 Ighau tau ghilala tua, rahei tara gehegehe hahi kara mua haghe mai tana kinakabuna God. Kau bei pegopalaghau heghemiu gea. Gaira tara holopangotia na tangodika, ma gaira tara holohaba na titinoni, maia tara ngelengele, maia na rebi mane, maia na lei mane tara taulaghi tana mane,
1CO 6:10 ma gaira tara gito, maia tara nighi vevehe lei totobo, maia tara inu bulebule, maia tara koengele, maia tara pegopalara na lei tinoni ta didira na lei lologho, me taho vaho tua siki sakai itadira tara vaghara raini kara haghe mai tana kinakabuna God.
1CO 6:11 Mi tana bona te padi, na balu itamiu tara vaghara raini tana bona tau mua taluutuni mua. Mi taeni, God te vamarabughau tana lei palumiu, me vilighau ge ighau kau nina vure gaia, me maemaneghau tana matana. Dida na God te gonighi na lei totobo raini, nia na hava a Lord Jesus Christ ma nina Tarunga Tabu toro goni sokoa tua tana volamiu.
1CO 6:12 Balu itamiu tara bosa te vaghaa eni, “E manana sughua ge ka gonitaonia na hava tua ta liona.” Hauva ka, mi nau tu bosa vanighau, “E mua gaighi na lei totobo udolu kara uto vanighau.” Ma sakai vamua inau ku tangomana ge ku talagu heghegu na goniana siki totobo ke, u mua liona siki totobo ke vunaghi pungisia na volagu.
1CO 6:13 Mi ghau tau bosa ghua, “God te gonia na vanga ke vania na kutuda, mana kutuda ke vania na vanga.” E utuni, hauvaa ka, mi tana bona ighita ka lavia na huli te vaolu ikokou, God ke holakehai sono na lei totobo raini. Te vagha eni ke, God te mua gonighi na lei hulida ge ka nighi tangotangodika, me heghita na hulida ge ka lutu vania vamua Lord Jesus. Ma Lord te vunaghi pungisia na hulida.
1CO 6:14 Ma God ke tughuruvaghinia na hulida tana mate nia nina na maana, vagha te nea vania tua a dida na Lord te tughuru vaghini olia tua tana mate.
1CO 6:15 ?Au mua ghanaghana kalea na hulida ke, na puku ni baebasena na hulina Christ? ?Na pukuna te utuni so, mi vei tea, te manana so ku lavia na huligu te baebasena tua na hulina Christ, mu ku va talua tana hulina na rebi? Taho tua!
1CO 6:16 Au mua ghanaghana kalea ge ahei na mane vaghana ke va talu kolua heghena na hulina itatana na rebi ke, ma rogaira koukolu toro sakai na huli tua. Aeni te utuni na pukuna na Gegere tabu te bosa vanira rahei tara maturu koukolu tua, “Iroghai toro sakai vamua na huli tana ghanaghanana God.”
1CO 6:17 Mana tinoni te taluutunia Lord Jesus ke, ma agaia ke kabu sakaisonikolua tana tarunga.
1CO 6:18 Kau sogha sania na gehegehe dika ni huli! Taho tua siki palu ke kaulia na huli vagha na palu eni. Mana gehegehe dika ni huli ke nia palugha na hulimiu oli heghemiu.
1CO 6:19 ?Me ghua ge au mua ghilala na hulimiu ke, na valena na Tarunga Tabu? Te ghahaa ilokamiu me heghau mai tua a God. Keri ge na hulimiu ke, tara mua nimiu heghemiu. Taho. God te vunaghi pungisia na hulimiu,
1CO 6:20 na pukuna God te huiolighau tua nia na totobo te mava ngangata, na ghabuna Jesus Christ. Vaho ge kau holohabaa mughua God nia na hulimiu.
1CO 7:1 Itaeni ku bosatughuni na lei huahuati tau nongighi ilokana nimiu na gegere. Tau huahuatiu, “Ivei tea, te uto ke vagha na lei mane kara bei maturu kolura na lei vaivine.”
1CO 7:2 Na pukuna te subo na lio ni tangodika ke, me manana ge na lei mane kara sopa logho taudira, mana lei vaivine ghua kara sopa logho taudira.
1CO 7:3 Tana bona na vaivine ke liona ge ke maturu kolua na tauna, te mua maemane vania ge na mane ke hovea. Vagha eni ke, tana bona na mane ke liona ge ke maturu kolua na tauna ke, te mua maemane ge na vaivine ke hovea.
1CO 7:4 Na vaivine ke mua haba pungisia na hulina heghena na mane mughua, mana mane ghua ke mua haba pungisia na hulina heghena na vaivine mughua.
1CO 7:5 Ighau rana tinoni taulaghi, kau bei lugu gea, kau maturu kolura taumiu. Ma ge koro padalaghi sakai sonikolu ge koro mua maturu koukolu, na pukuna koro liomiu ge koro kokoeliulivuti tatana God ke, te uto. Hauva, mi murini na pile bona kiri, ge koro ghoi kabukolu mughua, keri ge koro bei ghoi lubatia gea a Satan ge ke ghoi tabotaboghau, na pukuna te vahola vanighau ge koro righitaonia na hulimiu.
1CO 7:6 Ma eni ke a nigua na ghanaghana heghegu mete mua pukulaghi mai tana vetena ge kau taonia mughua. Hauvaa, me ke vagha ke liomiu ke, keri ge kau taonia.
1CO 7:7 Ta nigua na ghanaghana heghegu ke, te uto va ge kau bei taulaghi gea, te vaghau inau. Hauva ka, mi ghita ta mua sakai na vata, na pukuna God te sonihalavua na taulaghi vanira na balu ge kara togotogo, me te hera na sonihalavu na balu ge kara nia togotogo tana bona tara mua taulaghi tua.
1CO 7:8 Mi taeni inau ku bosa vanira rahei na taudira tara mate tua, mane pana vaivine, e uto vanira tua ge kara bei taulaghi, te vaghau tua inau.
1CO 7:9 Ma ge kara mua tangomana tua ge kara kabu taonia ke, ma kara taulaghi soo. Na pukuna te uto vaa ge kara taulaghi, ma kara bei nia gharu haia.
1CO 7:10 Mi nau ku bosaa eni vanira arahei tara taulaghi, na vetena eni ke, te mua itagua inau vamua, mi itatana Lord Jesus ghua. Na vaivine ke bei ghoi sania gea na tauna.
1CO 7:11 Ma ge te ke ba sania ke, me ke kabu samu kasila tua. Ma ge teke ghoi liona oli so na taulaghi ke, me ke pulohi vamua itatana na tauna. Te vagha keri, na mane ghua ke bei ghoi sania gea na tauna.
1CO 7:12 Mi taeni ku kokoe vanira rahei tara taulaghi va itadira tara mua taluutuni. A Lord Jesus te mua nia hevei siki tarai tana ghanaghana eni, keri ke inau ku bosaa vanighau nigua na ghanaghana. Ma ge na mane taluutuni te tauna sakai na vaivine te mua taluutuni ke, mana vaivine te liona ge ke tona haliu na kabukoluana, me ke bei ghoi sania gea.
1CO 7:13 Me vagha keri, ke vagha so na vaivine taluutuni te tauna tua na mane te mua taluutuni, me liona ge ke tona haliu so na kabukoluana, keri ge na vaivine ke bei ghoi sania gea na mane keri te tauna tua.
1CO 7:14 Na pukuna na vaivine keri ke nea na taulaghi keri ge ke tabu, me vagha ghua na mane taluutuni keri, agaia ke nea na taulaghi keri ge ke tabu. Ma ge na ghanaghana eni ke mua utuni ke, na lei daledira rahei tara taulaghi kolura rahei tara mua taluutuni, kara mua tabu te vaghara na lei daledira rana vure voo. Hauvaa, na pukuna na hava tu bosaa te utuni tua, na lei daledira kara tabu tana matana God.
1CO 7:15 Hauvaa, ma ge na mane pana vaivine te mua taluutuni ke liona ge ke vilivokaa na taulaghi ke, lubatira ma kara nea soo. Mi tana bona eni ke, na tinoni taluutuni keri, ke bei kabukolua gea. Na pukuna God te hologhita so ta kabu maemane tana mabo,
1CO 7:16 ma ge ke tangomana ke, na tinoni taluutuni ke kabu kolura na tauna te mua taluutuni, na pukuna e mua ghilala so, ge na tauna ke taluutunia Lord na pukuna na nilabuna.
1CO 7:17 Hauvaa, kau kabu ngasi ma kau holopangotighi na lei kabulavata te talughau tua igaa a Lord, ma kau tona haliui na lei gehegehe te vaghai tau gonighi mai tua tana bona te diki hologhau tua igaa. Ma eni ke a nigua na vetena vanira rana taluutuni tana lei holohoru soko.
1CO 7:18 Kau ghilala te vaghaa eni, ge siki mane te lavia tua na pahevaughilala i naghona ge tinoni taluutuni tua ke, ke bei ghoi oli vaa gea iga. Mana tinoni te mua pahevaughilala mua me ke haghe tana taluutuni ke, ke bei ghoi pahevaughilala gea.
1CO 7:19 Na pukuna ke mua mava itatana na tinoni te mua lavia pe ke lavia tua na pahevaughilala. Mana ghanaghana te mava iga ke, kau kabu taonighi vamua nina lei vetena God.
1CO 7:20 Eo, kau kabu tona haliu soo iga te vaghaa tau ghaghua mai tua igaa tana bona God te hologhau tua.
1CO 7:21 ?Ahei ighoe na seka? Ke bei negho mo ko nia kanoragha. Ma ge nimua na vunaghi te talamaghi ge lubatigho mo ko tatavahale ta nina maana, keri ge ko nea tua.
1CO 7:22 Ma ge ighoe na seka sarana na maana nimua na vunaghi tana bona te hologho iga Lord ke, ma Lord te tatavahalegho tua ta nina na maana na tangohahi. Ma ge toko mua kabu sarana nina maana na vunaghi tana bona te hologho a Lord ke, mi ghoe ke, ko nina na seka a Christ itaeni.
1CO 7:23 Na pukuna a God te pelughau nia tua na taba te sule ke, na ghabuna Jesus Christ, ma kau bei ghoi lubatia siki tinoni keha ke vunaghi pungisia na volamiu.
1CO 7:24 Ghau rana taluutuni, kau kabu tua iga tana kabulavata ni vola keri, tau ghahaghau iga tana bona te hologhau God, ma kau kabu ngasi iga ge kau sakai sonikolu itatana God.
1CO 7:25 Itaeni ku bosatughui na lei huahuati didira na lei vaivine vaolu tara mua taulaghi mua. Inau tu mua loghoa siki vetena vanira itatana Lord. Ma Lord te viliu ge ku lutu vania, mi ta nina veiarovi te vaheu mai na manaha, keri ge kau tangomana na taluutuniana na hava ku tuvalia vanighau.
1CO 7:26 Na pukuna na lei vahola itaeni ke, mi nau tu ghanaghana ke, ma kau kabu so te vagha tau ghaha ghau so mua iga itaeni.
1CO 7:27 Ma ge ko loghoa tua na taumu na vaivine ke, ko bei tuvavokaa gea na taulaghi. Ma ge toko mua loghoa mua na taumu ke, mo ko bei ghoi ghanaghana ni taulaghi gea.
1CO 7:28 Mo ko ba taulaghi ke, me mua palu, ma ge na vaivine vaolu ke ba taulaghi ke, me mua palu. Subo na vahola ke kalera rahei tara taulaghi, mi nau tu liona ge kau mua loghoa na vahaghitaili te vagha keri.
1CO 7:29 Ighau rana taluutuni, inau ku bosa vanighau te vagha eni, na pukuna e mua hau mua ma Christ ke oli mai. Keri ke, ghau na lei mane taulaghi, kau bei lubatia na taulaghi ge ke nimiu na puku ni totobo ke mava vanighau.
1CO 7:30 Na togotogo mana dikalio mana lio ni lologho au raini ke, kara bei tughuru pungisighau gea tana gehetiani nina na lei lutulutu God.
1CO 7:31 Ma hei ke goni haliui na lei totobo ni maramana raini ke, ke goni maemanei, me ke bei ghanaghanai na lei totobo raini ke mava tana volana, na pukuna na maramana eni mana lei totobo te ghahai ilokana ke, kara talutaghai vamua.
1CO 7:32 Tana lei totobo soko kau gonighi ke, eliogu ge ke bei gunaguna na liomiu gea tana vola eni. Na tinoni te mua taulaghi ke, ke lutu haliui nina na lei lutulutu a Lord, me ke ghanaghanaa vamua ivei ke ghaghua ge ke va togotogoa Lord.
1CO 7:33 Hauvaa te vahola vania na mane taulaghi ge ke gehegehe uto vania Lord, na pukuna te ghanaghana mavai vamua na lei totobo mana gehegehe ni maramana eni, ge ke liona me ke gonighi na hava ke va togotogoa nia tauna.
1CO 7:34 Keri ke, na lei nina na ghanaghana uto tara tuvavoka. Na ghanaghana eni te utuni ghua vanira na lei vaivine. Na vaivine te mua taulaghi mua pe ke mua taulaghi tua, agaia te taluoli ngasilia heghena tana huli mana tarunga ge ke lutu vania Lord. Hauvaa na vaivine taulaghi te ghanaghana mavai na lei gehegehe ni maramana eni, ge ke liona me ke gonighi na hava ke va togotogoa nia tauna.
1CO 7:35 Mi nau tu bosai raini na pukuna tu ghanaghana ge kara hangaghau tana volamiu, mana lei totobo raini ke, e mua na lei vetena ge kau taonighi mughua. Taho. Inau tu liomiu ge kau kabu maemane ma kau lutu uto haia vania Lord.
1CO 7:36 Ma ge na mane ke ghanaghana ke tauna mughua anina na vaivine te anea tua, na pukuna te loghoa tua na vahola tana talugoniana te daro ni bona mai tua ke ghaghua ke, me uto koro taulaghi. Aeni te mua palu.
1CO 7:37 Ma ge na mane keri ke tughuru kakai tua ge ke mua taulaghi me taho siki sakai te hughutia ge ke mua taulaghi, me tangomana so ge ke righitaonia heghena ke, me manana ge ke mua taulaghi.
1CO 7:38 Keri ke, na tinoni keri te taulaghi te gehegehe uto tua, mana tinoni te mua taulaghi te gehegehe uto vulea vaa na tinoni te taulaghi.
1CO 7:39 Na vaivine ke kabu kolua mughua na tauna na mane ke daro ni bona mai tua tana voladira. Me ke mate na mane ke, me tangomana so ge ke ghoi taulaghi na vaivine ke, ta siki mane teke liuliona. Mana taulaghi eni ke, ke uto ke vagha ke taulaghi vamua na mane taluutuni.
1CO 7:40 Ma ta nigua na ghilala ke, me uto vaa vania na vaivine keri ge ke bei ghoi taulaghi ghua. Mi inau tu ghanaghana ge nina na Tarunga God mi nau toro loghoa sakai na ghanaghana vamua.
1CO 8:1 Mi taeni ku bosatughuna nimiu na huahuati ni vanga tara nighi sukaghighi vanira tua na lei titinoni. Na hava tau bosai tara utuni, “Ighita udolu ta loghoa na manaha.” Kau righitaonighau, na pukuna na manamanaha ke, te tangomana ge ke nea siki tinoni talunagho heghena, hauva ka mana dolo vamua te patupatura na lei tinoni.
1CO 8:2 Ma ge siki sakai ke ghanaghanaa heghena te ghilalai utuni tua na lei bosatughu, me talutatea te mua puku ni ghilala utoani soo.
1CO 8:3 Mana tinoni te dolovia God ke, agaia vamua keri a God te ghilala utunia.
1CO 8:4 ?Keri ke, ka tangomana so ge ka ghania na vanga keri tara nia sukaghi vanira na lei titinoni, pe taho? Ighita soko ta manahana tua na titinoni ke, te mua puku ni god. Mi ghita ta ghilala so agaia keri vamua a sakai na puku ni God.
1CO 8:5 Taonia didira na ghanaghana na balu tinoni ke, me subo so na lei god mana lei vunaghidira na lei tidalo ikokou mi pari.
1CO 8:6 Hauva, ighita ta ghilala ma taluutunia tua te sakai vamua na God, na Tamada te gonighi na lei totobo soko. Mi ghita ta vola ge ka talumavaa gaia. Ma sakai na Lord vamua, Jesus Christ, ma gaia te hangaa God ge gonighi na lei totobo soko. Ma dida na vola vaolu te mai tatana.
1CO 8:7 Sakai vamua na lei totobo raini tara utuni ke, rana taluutuni udolu tara mua ghilala utoi. Idania mai tua, na balu itamiu tara loghoa so na ghanaghana te ngasi tadira na lei titinoni. Keri ke, mi taeni, tana bona tara ghanighi na lei vanga rakiri na lei tinoni keha tara nighi sukaghi vanira na lei titinoni ke, ma gaira tara ghanaghana te vaghaa tara holohabara tua na lei puku ni god, keri ke na pukuna didira na ghanaghana te labe ke, mara ghanaghana tara tangohahi.
1CO 8:8 Hauva ka, na hava ta ghanighi kara mua tangomana ge kara hangaghita ge ka kabu sakaisonikolu itatana God. Ke vagha ka ghania pa ka mua ghania ke, ighita ka sakai na vata vamua tana matana God.
1CO 8:9 Ma kau righitaonighau heghemiu, na pukuna te mua uto ke vagha na ghaniani na vanga tara nighi sukaghi vanira na lei titinoni te nera arahei tara loghoa na taluutuni te labe ge kara tangohahi.
1CO 8:10 Ke vagha na tinoni te loghoa na taluutuni te labe ke righigho tana bona ko ghanighi na lei vanga raini tana valetabu ni titinoni ke, e mua uto. Mi ghoe heghemu to ghilala te mua hahi, hauva ka, mo ko suania gaia ge va suania nina na taluutuni te labe, ge te ke ghanighi na vanga kiri tara nighi sukaghi vanira tua na lei titinoni.
1CO 8:11 Mana pukuna ta nimua na puku ni manamanaha ke, ighoe to dikalaa gaia na tinoni te loghoa na taluutuni te labe, ma Christ te mate tughua tua.
1CO 8:12 Mi ghoe to tangohahi savua tua a Christ, tana bona to tangohahi savura rana balu tinoni taluutuni kiri, mo suanira ge kara gehetighi na lei gehegehe tara taluutunighi te hahi tua.
1CO 8:13 Ma ge na hava tu ghania ke ba nera na balu tinoni taluutuni ge kara tumu tana palu ke, mu ku bei ghoi ghania gea, na pukuna ge ku bei ghoi nera nia na balu tinoni taluutuni ge kara tangohahi.
1CO 9:1 Kau ghilala tua, inau tu tatavahale ge u gonighi na lei totobo te vaghara na lei manevetena tara gonighi ghua, na pukuna inau heghegu na manevetena. Mi nau tu righia so nia na matagu dida na Lord Jesus, te vaghara gaira. Ma nimiu na taluutuni na oliolina ta nigua na lutu vania Jesus.
1CO 9:2 Ma ge na balu kara ghanaghana inau tu mua manevetena ke, mi nau utuni na manevetena vanighau. Na pukuna ighau heghemiu tau kabu sakaisonikolu ta Lord Jesus, te talutatea utuni te vaghaa inau ke na manevetena.
1CO 9:3 Vanira rahei tara bosaa inau tu mua loghoa na maana te vaghara na lei manevetena keha, inau ku bosatughu te vaghaa eni.
1CO 9:4 Barnabas mi nau, toro loghoa na maana so ge koro nongira rahei tara taluutuni ge kara hangaghai na kolu vanga vania nimami na lutu.
1CO 9:5 Toro loghoa na maana ghua ge koro lavia mai na vaivine taluutuni te taulaghi vaghara na balu manevetena, me vaghara ghua rana lei tahina Lord maia Peter tara nea.
1CO 9:6 E mua maemane ge kau ghanaghana a Barnabas mi nau vamua koro lutu mughua ge koro pelui nimami na lei totobo, hauvaa ighau kau hangara na lei manevetena keha.
1CO 9:7 Kau ghilalaa tua, na lei vunaghi kara pelura na lei tinoni kisumate tana bona tara veilalabui. Ma siki sakai ke vadea na vanga ta nina leghai, tana bona ke mena ke, me ke ghanighi so na balu vanga iga. Mana vatogha sheep ke righitaonira nina ovu ni sheep, ke tangomana so na inuviana na balu milk itadira.
1CO 9:8 Ma eni ke, te mua ghanaghana ni tinoni vamua, na pukuna nina vetena God te bosaa te vaghaa eni.
1CO 9:9 Anina vetena Moses te bosaa te vaghaa eni, “Kau bei kogaa gea na mangana na buluka tana bona ke nia lutu ge ke sakutua ivuvungani na ovu ni wheat me ke turi bihui na vuavua, mi ghau kau lubatia ge ke ghania.” ?Ivei tea, au ghanaghana ke, ma God te ghanaghana mavara vamua na buluka tana bona te bosaa eni?
1CO 9:10 Taho! Te ghanaghanaghai ghua, ighai tai lutu vania. Na pukuna arahei tara subai na lei vuavua, ma rahei tara ghegheli ke, tara taluutuni ge kara holaa igaa na vavanga na tunuvadira.
1CO 9:11 Tana bona tai ladavaghinia na Rongorongo uto vanighau, te vaghaa tai subai na lei vuavua uto tarunga igobumiu. Keri ke te manana ge kau hangaghai nia na lei lologho.
1CO 9:12 Ma ge ta kau hangara na balu keha tara mai ladavaghi itamiu, e manana so ge kau heghai na hahanga te sule iroghai, na pukuna iroghai toro hangaghau utuni. Sakai vamua te manana so ge kau hangaghai, iroghai toro mua nongighau ge kau gonia keri. Iroghai toro tala ge koro vahaghitaili tana volamami, na pukuna toro mua liona ge koro pungisia siki tinoni ge ke taluutunia na Rongorongo Uto nina Jesus Christ.
1CO 9:13 Au ghilala tua agaira tara lutu tana Valetabu tara ghanighi na vanga ni heveioli rana vure ni Jew tara holai mai tana Valetabu. Mana manesukaghi tara lutulutu tana bela ni sukaghi tara holai na tunuvadira tana sukaghi heveioli.
1CO 9:14 Te vaghaa so ghua keri, a Lord te vetenara rahei tara nia tarai na Rongorongo uto ke, kara lavighi na hava kara loghoa mughua vania na voladira itadira rahei tara rongovira.
1CO 9:15 Sakai vamua te maemane vaniu ge ku nongighau ge kau hangau te vagha keri, mi nau tu mua gonia. Mi nau tu mua gerea na gegere eni ge kau vuivuni tua itaeni ma kau hangau. Me uto vaa ge ku mate vaso itatana, ge tuku sivilaghinia a nigua na uto tana ladavaghiniana na Rongorongo uto te taho na matena.
1CO 9:16 Na ladavaghiniana na rongorongo uto eni ke, na mua totobo ku taluhoruu nia. Ma God vamua te viliu ge ku lutua vania. Ke vagha ku mua ladavaghinia na Rongorongo Uto, God ke deteu me ke vahaghitailiu.
1CO 9:17 Ma ge tuku gonia eni taonia na liogu heghegu ke, me maemane ge ku loghoa igaa na taba. Hauva mu tu gonia na pukuna God te viliu nia, mi nau tu mua loghoa igaa siki vilivili.
1CO 9:18 ?Mana hava na pelugu igaa? Nigua na pelu na togotogo ilokagu tana bona tu ladavaghinia na Rongorongo Uto eni mu mua nongia ghua siki totobo, sakai vamua te maemane vaniu ge ku gonia keri.
1CO 9:19 Na pukuna te vaghaa keri ke, taho siki sakai tana maramana te haba pungisiu te vagha inau nina seka. Hauva ka mi nau tu kabu vaghau na seka vanira na lei tinoni soko, ge ku tangomana na holadira mai ta Christ.
1CO 9:20 Tana bona tu kabu kolura na lei Jew ke, mi nau tu kabu vaghara tua a sakai itadira, mughua ge ku tangomana na holadira mai ta Christ. Mi tana bona tu kabu kolura arahei tara taonighi adidira na lei vetena rana Jew ke, mi nau tu nea ghua te vaghaa, sakai vamua tu mua tinoni sarana ta didira na lei vetena ge ku tangomana na holadira mai ta Christ.
1CO 9:21 Mi tana bona tu kabu kolura rana mua Jew mara mua taonia na vetena ni Jew ke, mi nau tu tabotabo ngangata ge ku kabu te vaghara, ge ku tangomana na holadira mai ta Christ. Mu mua soni kehai nina na lei vetena God, na pukuna tu taonia nina vetena Christ.
1CO 9:22 Tana bona tu kabu kolura agaira tara loghoa na taluutuni te labe ke, te vaghara arahei te nighi gunaguna na kutudira na hava tara ghanighi, mi nau tu kabu kolura so te vagha keri, ge ku lavira mai ta Christ. Eo, mi nau tu tabotabo sule ngangata ge ku taonighi na lei vata ni nilabudira ge ku hangara ge kara lavia na vola maurihali.
1CO 9:23 Inau tu gonighi te vaghai raini, keri ge na Rongorongo uto ke sepalaghi talighu, mana pukuna eliogu ge ku tuvalighi na lei vauto God te bahughita igaa.
1CO 9:24 Kau ghilala tua, subo na lei tinoni tara sama sughua va tana samatautau, hauva ka ma sakai vamua na tinoni itadira ke lavia na taba igaa. Mi ghau ghua kau sama nimiu te vaghaa keri ge ma kau lagavule nimiu.
1CO 9:25 Na vure udolu tara liodira ge kara sama ke, kara gonidilaa utoa mughua na hulidira ge kara sama laga. Agaira kara nea te vaghaa keri, ge kara lagavule ma kara tabea igaa na taba ke talutaghaa vamua. Mi ghita ka nea te vaghaa keri ge ka lavia na vola mana taba te kasila.
1CO 9:26 Na pukuna keri, mi nau tu sama maemane nigua tua, tana sokoana. Mi nau tu mua vaghaa na tinoni te vese mete tupirapa haia.
1CO 9:27 Mi nau tu righitaoni utoa na huligu mu hughutia ge ke nea na hava te liogu. Inau tu nea te vagha keri na pukuna ke mua uto ke vagha inau tu hangara na lei tinoni keha ge kara taluutunia Jesus Christ ma kara lavia didira na taba, hauva ka mi nau heghegu ghua sogea ku mua lavia nigua na taba.
1CO 10:1 Ghau rana taluutuni, kau bei nia ponolio gea na hava te kalera na lei kukuamami ni Jew tana bona tara taonia Moses tana bona tara rughuhoru sania Egypt idania. God te righitaonira agaira udolu nia na ghobaghuli te hulira i naghodira, maia te lavi tatavahale halavura tana tahi te mamaha.
1CO 10:2 Tara sakaisonikolua Moses tana bona gaira tara taonia Moses sarana na ghobaghuli maia tara halavu tana tahi.
1CO 10:3 Ma sopa gaira udolu tara ghania sakai na vanga butuli, te vahera God.
1CO 10:4 Ma gaira ghua tara inu ta sakai na beti butuli. Na beti butuli keri te tave horu tana vatu butuli, God te vahera ge tona kolura. Ma gaia na vatu keri, a Jesus Christ.
1CO 10:5 Sakai vamua God te hangara te vagha keri, a God te mua nira togotogo tara subo itadira na pukuna tara diu vetena, keri ge mate kolilira tana bona mamaha te taho na beti mana ghai.
1CO 10:6 Mana lei gehegehe te kalera raini ke, te vagha na bosadila vaniada ge ka bei lioni ngangata na lei totobo dika te vaghai tara lioni.
1CO 10:7 Ka bei holohabai na lei titinoni te vaghara na balu itadira tara nei. Mana gegere tabu te bosa me ghaghua, “Na lei tinoni tara nia togotogo na lei vanga mana inu bulebule koukolu ke, mara talura heghedira tana gehegehe ni voo.”
1CO 10:8 Ma ka bei lubatighita hegheda tana tangotangodika te vagha na balu itadira tara nei, ma God te matera erua hangavulu tolu na togha itadira ta sakai na dani vamua.
1CO 10:9 E mua kaekage ge ka nei na lei tangohahi ge ka ghilala ke vagha Christ ke deteghita pe taho. Na balu itadira tara nei te vaghai kiri, mara vuha nia mate na ghaghala ni poli.
1CO 10:10 Ma ka bei kokoe kehakeha te vaghara na balu itadira tara nei, na pukuna, ge nia vetena God na angel ni maemate ge mate taghalaghinira.
1CO 10:11 Mana lei gehegehe raini te kalera na lei kukuamami ke, ge ra taraighita. Ma tara gerei lokana na Gegere Tabu keri ge ra bosadilai vanighita, ighita ta ghahaghita tana lei bongi te dutuvia na bongi sosoko.
1CO 10:12 Ma ge kau ghanaghana tau tughuru ngasi tua ke, ma kau righitaonighau, sogea ighau ghua kau tumu tana palu.
1CO 10:13 Ma kau ghanaghanaolighi na lei tabotabo tara mai tana volamiu ke, rakiri tara mai haia tana voladira na lei tinoni udolu. Ma God te utuni, ma gaia te nei haia na hava te nighi baubahu. Agaia ke mua lubatia na tabotabo ge ke laga vulea ge kau tangomana na pungisiana, mi tana bona ni tabotaboamiu ke, agaia ke tatea nia na halautu vanighau me ke hangaghau ge kau bei taonia na tabotabo eni.
1CO 10:14 Keri ge, ghau rana taluutuni tu dolovighau, kau sania na holohabadira na lei titinoni.
1CO 10:15 Na pukuna ighau na lei tinoni manaha, kau dete olighau heghemiu nia na hava tuku bosaa te utuni.
1CO 10:16 Mi tana bona ka holoutoa God vania na seu ta nina na bela tabu Lord ma ka inuvia ke, ighita ka tuvali koukolua na ghabuna Christ. Mi tana bona ka ngitia na berete, ma ka ghania ke, ighita ka tuvali koukolua na hulina Christ.
1CO 10:17 Na pukuna ighita ta vanga ta sakai na vanga vamua, te tatea iga ta sakai na huli vamua, sakai vamua ighita ta subo.
1CO 10:18 Kau ghanaghanaolia na kema ni Israel. Te vagha arahei tara ghania na vanga sukaghi, te talutatea tara nia sakaisonikolu na holohabana God.
1CO 10:19 ?Na hava tu tabotabo ge ku talutatei vanighau? Inau tu mua bosa ge adidira na lei titinoni rana voo ke, tara puku ni god utuni sughua, mana lei sukaghi raeni te hangara na lei vure tara nia sukaghi.
1CO 10:20 Taho! Na hava tu bosai ke, na lei sukaghi rakeri, tara vahera na tidalo dika vamua, mara mua vania God. Mete mua liogu ge a siki sakai itamiu ge ke tutuva kolura na lei tidalo dika.
1CO 10:21 E mua maemane ge kau inu ta nina seu Lord, maia ta didira na seu ghua na lei tidalo dika. Me mua maemane ge kau ghania na vanga ta nina na bela tabu Lord, maia ta didira na bela ni vanga na lei tidalo dika ghua.
1CO 10:22 Ke vagha kau ghania na vanga ge kau holohabai na lei tidalo ke, God ke rutu me loghoa na lio ni ghaghana na pukuna tau mua holohabaa vamua gaia. ?Ivei tea, kau tangomana so ge kau tughuru pungisia na vahaghitaili ke gonighi vanighau God, na pukuna tau gonia te vagha eni?
1CO 10:23 Tau bosa ke, “Me tala vanighita na goniani na lei totobo udolu.” Hauva ka, tu bosa vanighau, me mua gaighi udolu kara hangaghita. Tau bosa mau ghaghua, “Me tala vanighita na goniani na lei totobo udolu.” Hauva ka, inau tu bosa vanighau, me mua gaighi udolu kara patupatughita.
1CO 10:24 Kau bei ghanaghanaa nimiu na uto heghemiu, ma kau ghanaghanara na lei tinoni keha maia na hava ke uto vanira.
1CO 10:25 Aeni na hava kau nea, kau tangomana so ge kau ghania siki vinahi kara nia sabiri tana bona ni sabiri. Kau bei huatira nia gea na vanga eni tara nia sukaghi vania na titinoni, ge ke uto nimiu na dete ghanaghana.
1CO 10:26 Na pukuna na Gegere Tabu te bosaa, “Na maramana maighi na lei totobo ilokana ke, anina a Lord God vamua.”
1CO 10:27 Ma ge siki sakai ke mua taluutuni ke nongigho ge ko vanga koukolua, tona haliu mo ko holopangotia na hoholo keri ge ke ba liuliomu. Ko ghania na hava kara vahegho mo ko bei huatia gea siki huahuati. E uto ge ko mua ghanaghana ruarua tana liomu na pukuna eni.
1CO 10:28 Ma ge a siki sakai ke bosa vanigho, “Tara nia sukaghi tua na vanga keri vania na titinoni,” ke, ko bei ghania gea, na pukuna te mua uto ge ko dikalaa na ghanaghanana ahei te bosaa vanigho tua.
1CO 10:29 Sakai vamua na ghaniana na vanga keri te uto tana ghanaghanamu ke, ko bei ghania na pukuna ilokana na ghanaghanana ahei te bosa vanigho, na ghaniana na vanga keri te mua maemane vanigho. Hauva ko huahuatia, “?Na hava na pukuna ge na ghanaghanana siki sakai te hoveu, ge ku bei gonighi na hava tara uto tana ghanaghanagu?
1CO 10:30 ?Ma ge ku tangomana na holoutoana nia God na vanga mu ku nia rivurivu, mana hava na pukuna ge kara deteu nia na ghaniani?”
1CO 10:31 Hauva inau tu bosaa, mana hava tua kau ghania, pa kau inuvia pana hava tua kau gonia ke, kau nei ge na lei tinoni kara holohabaa God.
1CO 10:32 Kau bei gonighi siki totobo ge ke dikalaa na ghanaghanadira rana Jew, maia rana mua Jew pa rana lei tinoni ni holohoru.
1CO 10:33 Ma keri vaho tua na padalaghi tu taonia ghua. Mi nau ku tabotabo na neadira ge kara togotogo agaira udolu nia na lei totobo tu gonighi. Mu ku mua gonia vamua na hava tu liona inau pana hava ke uto vaniu vamua inau, mu ku gonia vamua na hava ke uto vanira gaira ge kara lavia na vola kasila.
1CO 11:1 Kau taonia mughua na nilabugu, te vagha inau tu taonia na nilabuna Christ.
1CO 11:2 Inau tu holohabaghau na pukuna tau mua nia ponolio na nilabugu, maia ghua tau taonighi na lei tarai tana taluutuni vagha tu taraighau nia tua.
1CO 11:3 Ma sakai na totobo tu liomiu nia ge kau ghilala utoa te vagha a Christ te uluna na mane, mana mane te uluna na vaivine, ma gaia God te uluna a Christ.
1CO 11:4 Na pukuna keri, na mane ke mua ghanaghana mavaa a Christ ge teke poroa na uluna tana bona ke kokoeliulivuti pe ke tughuniladaa na rongorongo God te vahea.
1CO 11:5 Mana vaivine ke mua ghanaghana mavaa a tauna ge teke mua poroa na uluna tana bona ke kokoeliulivuti pe ke tughuniladaa na rongorongo God te vahea. Na hava na vaivine keri te gonia ke, te vagha ge teke ghoria na uluna.
1CO 11:6 Ma ge na vaivine ke hove ge ke poroa na uluna ke, me manana vamua ge ke ghori udolua na vuvulu ni uluna. Mana pukuna te maamaagha vania na vaivine ke palaa pe ke ghoria na uluna, me uto vaa ge ke poroa na uluna.
1CO 11:7 Mana mane ke bei poroa na uluna tana bona ni holohaba, na pukuna agaia na marena God, ma God te gonia na mane ge ke talumavaa. Hauva mana vaivine ke talumavaa na mane.
1CO 11:8 Mana vuivuni ni mane te mua mai tana vaivine, hauvaa na vuivunini vaivine te mai itatana na mane sughua.
1CO 11:9 Ma God te mua gonia na mane ge ke hangaa na vaivine, hauvaa te gonia na vaivine ge ke hangaa na mane.
1CO 11:10 Mana pukuna keri ke, maia na pukuna na lei angel, na lei vaivine kara poroi mughua na uludira. Aeni na vaughilala ni kabu sasara tana maana.
1CO 11:11 Na lei tinoni tara sakaisonikolu itatana Lord, na lei vaivine tara mua tughuru heghedira itadira na lei mane. Vagha ghua na lei mane tara mua tughuru heghedira itadira na lei vaivine.
1CO 11:12 Ma sakai vamua na vuivuni ni vaivine te mai tana mane, imurina keri, na lei tinoni soko tara sivuragha mai tua tana vaivine tana vuivunina mai, mana lei totobo soko tara va butu mai ta God.
1CO 11:13 ?Mi vei te ghaghua, e maemane vania so na vaivine ke kokoeliulivuti vania God tana vure subo ge ke mua poroa na uluna?
1CO 11:14 Ighita udolu ta ghilalaa, e mua uto vania na mane ge ke raui na vuvulu ni uluna. E vatei mamaagha.
1CO 11:15 Mi ghita ta ghilala ghua, ma ge teke raui na vuvulu ni uluna na vaivine ke, aeni te nei na reireina ge ke uto, na pukuna God te vahea ge ke kuvihia nia na uluna.
1CO 11:16 Ma ge siki sakai ke liona na niana hughuhughu ke, mana hava ku bosaa vamua ke, ighita maia nina holohoru God ta loghoa sakai na nilabu vamua itatada.
1CO 11:17 Mana hava ku bosaa tana ghanaghana eni ke, ku mua holoutoghau na pukuna te mua uto vanighau na hava tau nea tana bona tau vaukolu koukolu.
1CO 11:18 Tana vuivuni, inau tu rongo ke, mau vokavoka ighobumiu tana bona tau vaukolu ni holohoru. Mi tana balu ghanaghana ke, mu taluutunia sughua te utuni,
1CO 11:19 na pukuna, na lei vokavoka tara kale ge ke talutatera arahei tamiu kara taonia sughua God.
1CO 11:20 Tana bona tau vaukolu mau holai mai na vanga ni vatei vanga koukolu tana vangatabu ke, na hava tau gonighi te mua uto.
1CO 11:21 Tu ghilala te utuni so, na pukuna tu rongovia, mau mina tua na ghaniani na ghamiu na vanga heghemiu, mau mua tuvalira na balu. Te vagha tau nei iga ke, mana balu itamiu tara vitolo mara inu bulebule.
1CO 11:22 ?Ivei tea, au mua loghoa na puku ni valemiu kau vanga ma kau inu iga? Na nilabu keri tau gonia te talutatea tau mua nia kikinima nina holohoru God, ma kau nera rana bona ge kara maa! Mana hava ku ghoi bosai iga na lei totobo raini? E liomiu inau ge ku talumavaghau? E taho tua, ku mua tangomana!
1CO 11:23 Ma eni vaho tua na hava a Lord te bosaa heghena, te vagha tu nea iga na holaana inau ke, mi nau tu vaheghau gatu tua. Mi tana bongi Judas te peroa iga, a Lord Jesus te lavia na berete.
1CO 11:24 Mi murina te holoutoa God, ge ngitia me ghaghua, “Aeni na huligu tu vaheghau. Kau gonia te vagha eni nia na vatei ghanaghana oliagu.”
1CO 11:25 Mete vagha ghua keri te lavia na seu ni wine murina na vanga, me ghaghua, “Aeni te vagha na ghabugu. God ke ngasilia nia nina baubahu vaolu ighobumiu gaia ma nina vure. Kau nea te vagha eni nia na vatei ghanaghana oliagu haia tana bona kau inuvia.”
1CO 11:26 Na pukuna tana lei bongi haia kau ghania na berete eni, ma kau inu tana seu eni ke, mi ghau kau tughunitatea vanira rana vure keha na Rongorongo uto nia na mateana Lord koekobe na ghoi pulohiana mai.
1CO 11:27 Keri ke, ma ge siki sakai ke mua ghanaghana mava na ghaniana na berete mana inu tana seu ke, me nea nia vamua ge ke nia palugha iga na hulina mana ghabuna Lord.
1CO 11:28 Ma keri vaho tua, ge uto vaa ge ka diki kenekene pulohighita hegheda ma ka maemanea na volada inaghona ge ka ghania na berete ma ka inu tana seu.
1CO 11:29 Ma ge siki sakai ke mua ghanaghana mavaa na ghaniana na berete mana inu tana seu ke, me mua nia kikinima na hulina Christ, ma God ke vahaghitailia.
1CO 11:30 Ma keri vaho tua, ge subo itamiu tara lugu mara vahaghi, mana balu tara vuha mate vamua.
1CO 11:31 Ma ge ka diki detedete pulohighita hegheda ke, me ke mua dete pulohighita God te vagha eni.
1CO 11:32 Mi tana bona te deteghita a Lord ke, te nea eni ge ke maemaneghita, keri ge God ke mua deteghita te vagha ke detera na lei tinoni ni maramana tara mua taluutuni.
1CO 11:33 Keri ke, ghau rana taluutuni, tana bona kau vaukolu ta nina na vanga tabu Lord ke, kau sopa vei pipitui.
1CO 11:34 Ma ge siki sakai tamiu te vitolo ke, ke vanga tua tana valena inaghona ge ke mai, keri ge God ke mua dete olighau na pukuna na hava kau gonighi tana bona kau ghoi vaukolu koukolu. Mi nau ku ghoi taraighau nia na balu ghanaghana keha, tana bona ku sara gatu.
1CO 12:1 Aghau rana taluutuni, itaeni inau te liogu ge kau ghilala utoa na hava te utuni nia na lei sonihalavu na Tarunga Tabu te vahea sopasopa sakai itatada.
1CO 12:2 Ighau tau ghilala tua, tana bona tau ghahaghau mua tana vure voo ka, mara hulikehaghau, mau holohabara na lei titinoni tara mua kokoe.
1CO 12:3 Keri ke, me liogu ge kau ghilala, ke vagha nina Tarunga Tabu God te hulia na tinoni ke, me ke mua tangomana ge ke bosadikalaa Jesus. Me taho ghua siki sakai ke tangomana na bosaana, “A Jesus ke, a Lord,” sakai manaa ke hulia na Tarunga Tabu.
1CO 12:4 Mete sopa kehakeha na lei vata ni sonihalavu te vaheghita mai na Tarunga Tabu, hauva ka, ma sakai vamua na Tarunga Tabu.
1CO 12:5 Me sopa kehakeha na lei vata ni lutu ilokana na holohoru, hauva ma sakai vamua na Lord ta lutu vania.
1CO 12:6 Me subo na lei vata ni halautu God te lutu tana volada, hauva ka, ma sakai vamua na God te lutu itatada soko.
1CO 12:7 Na Tarunga Tabu te vaheghita nina maana God tana lei vata ni sonihalavu ge ka hangara rana taluutuni udolu.
1CO 12:8 Na Tarunga Tabu te vahera na balu tinoni na sonihalavu ge kara bosa patupatughita nia na manaha te butu mai ta God, ma vanira na balu ghua na sonihalavu ge kara ghilalaa na hava na lei tinoni keha tara mua ghilalaa.
1CO 12:9 Mana Tarunga Tabu ghua te vahera balu tinoni na sonihalavu ni taluutuni te laga ngangata, ma vanira na balu ghua te vahera na maana ni ghaotadira tara vahaghi.
1CO 12:10 Ma gaia te vahera na balu tinoni na maana ge kara gehetighi na lei butuli, ma vanira na balu ghua te vahera na sonihalavu ge kara bosadilaa na rongorongo God te vahera. Ma gaia te vahera na balu ghua na puku ni ghilalaani ivei sughua te utuni, ta nina Tarunga Tabu God pa ta sakai na tarunga keha. Ma vanira balu tinoni ke, na sonihalavu ni kokoe tana lei leu tara keha, ma vanira na balu ghua na sonihalavu ni kokoe tughuani na hava tara bosai.
1CO 12:11 Ma gaia vamua na Tarunga Tabu te tuvalighi na lei sonihalavu raini, ma gaia heghena vamua te ghanaghana ivei na sonihalavu ia ke vahea sopa sakai tinoni.
1CO 12:12 Mete vagha na hulina na tinoni te loghoi te subo ni baebase, hauva me subo na baebase ma sakai vamua na huli. Me vagha ghua na hulina Christ.
1CO 12:13 Eo, na balu itatada tara Jew, na balu tara mua Jew, mana balu tara seka, mana balu tara mua seka. Ma hauva ka, mi ghita ta vulitabu tana hulina Christ nia a sakai na Tarunga Tabu, mata lavia sakai na Tarunga Tabu vamua.
1CO 12:14 Eo, mana huli te loghoi te subo ni baebase, me mua sakai ni baebase vamua.
1CO 12:15 Ma ge na tua ke ghaghua, “Inau tu mua pilena na huli, na pukuna tu mua lima.” Sakai vamua te vagha keri ke, na tua na pilena so na huli.
1CO 12:16 Ma ge na kuli ke ghaghua, “Inau tu mua pilena na huli, na pukuna inau ke, na kuli vamua mu tu mua mata.” Sakai vamua te vagha keri ke, na kuli na pilena so na huli.
1CO 12:17 Ma ge na huli udolu ke mata ke, me ke mua rongo. Pana huli udolu ke na kuli vamua ke, me ke mua urumia siki totobo.
1CO 12:18 Hauva ka, te mua vagha keri, na pukuna God te gonia na hulida kolua nia te subo ni basebase, me talui iga na sopa bonadira ivei te liona.
1CO 12:19 E mua puku ni huli udolu ke vagha na lei baebase kara sakai na baebase vamua.
1CO 12:20 Hauva na hava te utuni, te subo iga na baebase, ma sakai vamua tua na huli.
1CO 12:21 Mana mata ke mua bosa vania na lima me ke ghaghua, “Inau tu mua liona na hangamu,” mana ulu ke mua bosa vania na tua, “Inau tu mua liomu.”
1CO 12:22 Sakai mana na balu baebase, ta ghanaghanara ge kara mua lagalaga pa kara pile ngangata, ma gaira tara loghoa na lutu te mava ngangata.
1CO 12:23 Mana lei baebase tara mamaagha ke, arakiri ka pupului ma ka pabei. Keri ke, ighita ka righitaoni utoi ma ka poloi tana matadira rana keha, ge ka mua tangomana na righiani.
1CO 12:24 Hauvaa na balu baebase keha ta mua nighi maa, rakiri ta mua poloi. Ma God sughua te talukolua na huli, maia ivei ke nea na ghanaghana mavaani mana righitaoniani na lei baebase tara mua sakai mava tana ghanaghanada.
1CO 12:25 Ma God te nei kiri ge na lei baebase ni huli kara lutu koukolu, mana sopa baebase kara righitaoni kaekage koukolu udolu.
1CO 12:26 Ma ge siki baebase ke vahaghitaili ke, mana lei baebase udolu kara vahaghitaili koukolu itatana. Ma ge siki baebase kara talumavaa ke, ma gaira udolu ghua kara togotogo koukolu.
1CO 12:27 Mi taeni ighau udolu tau sakaisonikolu tua tana hulina Christ, maia ghua tau sopasopa baebasena udolu.
1CO 12:28 Ma gaira raini God te talura tana holohoru: Na diki rana manevetena, ruani rana prophet, toluni rana manetarai, me soko ge ra mai rahei tara gehetighi na lei butuli, ma rahei tara loghoa na sonihalavu ni kisu, maia ghua rahei tara hangara rana keha, mana balu tara manaha ge ra righitaoni utoa na lutu tana holohoru, maia ghua rahei tara nia kokoe na lei leu te kehakeha.
1CO 12:29 ?Agaira udolu sughua na manevetena? Taho. ?Agaira udolu tara prophet? Taho. ?Agaira udolu na manetarai? Taho. ?Mi vei tea, agaira udolu tara loghoa na maana ni gehetiani na lei butuli?
1CO 12:30 Taho. ?Mi vei te ghaghua, agaira udolu tara loghoa na sonihalavu ni kisu, pa God te vaheghita udolu ge ka nighi kokoe na lei leu te kehakeha, maia na tughuani na bosa tana lei leu te keha? Taho.
1CO 12:31 Hauvaa, me uto ngangata ke vaa liomiu ge kau lavighi na lei sonihalavu tara mava. Hauvaa, itaeni ku tughunia vanighau na nilabu te mava mete haba va itadira soko.
1CO 13:1 Ma ge tuku tangomana na kokoe tana lei leu ni maramana maia na lei angel, mu ku mua dolovira rana keha ke, nigua na kokoe te vagha na koko tara tigilia, pana tavuli tara lovu leai vamua.
1CO 13:2 Ke vagha ku loghoa na sonihalavu ni bosadilaana na bosana God, pu ku ghilalai na lei totobo soko ni bosa talutate tana bongi ke mai, maia ku ghilalai na lei manaha kehakeha, maia ku loghoa na sonihalavu ni taluutuniana God, keri ge ku tangomana na bosa vaniana na ghotu me ke gharadu, hauvaa mu ku mua dolovira rana vure keha ke, me taho siki uto itagua ma vanira ghua arahei soko.
1CO 13:3 Ma ge ke vagha ku hera nigua na lologho udolu vanira tara bona, ma ge ku lutu laga vania God keri ge ku lubatia na huligu ta ghagua na lei levunimate ge kara kerea, mu ku mua dolovira rana vure keha ke, me taho siki uto ku lavia iga.
1CO 13:4 Na dolo ke, na kabu rurughu mana liouto, na mua nia ghaghana na lologho, pana mua sutu pana mua talunagho.
1CO 13:5 Na dolo te mua sirisirimata, pana mua vangapaitu, pana mua mina rutu, pana mua padaoliani na lei palu te padi.
1CO 13:6 Ke mua nia rivurivu na lei totobo te dika, ma gaia ke nia togotogo vamua na lei totobo te utuni.
1CO 13:7 Na dolo ke neghita ge ka kabu rurughu tana bona te kaleghita na vahaghitaili, ma ka pitudilaa nina baubahu God, ma ka tughuru ngasi, ma ka taluutunia God haia.
1CO 13:8 Na dolo ke, ke ghaha kasilaa ke va me va. Na sonihalavu ni ladavaghiniana na bosana God ke beto, mana kokoe tana lei leu te kehakeha ke soko, mana lei manaha kehakeha kara taghalaghi.
1CO 13:9 Mi taeni ke, ta ghilala vamua na pilena, ma sughua na sonihalavu ni ladavaghiniani na hava ke kale te tatea vamua na pile.
1CO 13:10 Eo, mi tana bona vaho ke mai tana sosoko ni bongi, na lei sonihalavu kehakeha raini, kara taghalaghi udolu.
1CO 13:11 Tana bona tu gari ke, u kokoe mu ghanaghana mu kene manaha vaghara na lei gari pile. Mi tana bona tu sule dato vaho, ge u sanighi na lei gehegehe mana nilabu ni gari.
1CO 13:12 Mi ani vaho, ga righi kalei na lei totobo soko te vagha na nunu te mua keha tana tiro. Hauva, mi tana lei bongi sosoko, geva ka righighi na lei totobo soko nia na lei matada hegheda. Na hava tu ghilala itaeni ke, na pilena vamua, hauva mi tana lei bongi ke mai, ke marabu me ke mapiti. Tana bona vaghana vaho keri, ge ku ghilalai na lei totobo soko, te vagha God te ghilalau tua, itaeni.
1CO 13:13 Eo, e tolu na totobo raini kara kabu talau, na taluutuni, na dolo, mana pitudilaana na hava God te bahughita nia. Mana dolo te haba va itadira soko.
1CO 14:1 Taonia na nilabu ni dolo, me ke nagho tana liomiu na dolo ge ke haba. Maia ghua kau lioni ngangata na lei sopa sonihalavu te nighi hevei na Tarunga Tabu, haba vaa na sonihalavu ni bosadilaani na lei rongorongo te butu mai ta God.
1CO 14:2 Inau tu bosa te vagha eni, na pukuna ahei te kokoe tana leu kehakeha ke, kara kokoe vania vamua God, me mua vanira na lei tinoni. Gaia ke nia kokoe nia nina maana na Tarunga Tabu ke, hauvaa me taho siki tinoni ke ghilalaa na hava te bosaa. Na ghanaghana ilokana na hava te bosa ke, te vaghiliu.
1CO 14:3 Ma, siki sakai ke bosadilai na lei bosa God te vahea ke, me hangara rana vure ge kara tughuru ngasi itatana Lord, ge ke patupatura maia ke togholuvura.
1CO 14:4 Siki sakai ke kokoe tana lei leu kehakeha ke, te bosa patupatua heghena vamua itatana Lord, ma hei ghua ke bosadilaa na bosana God ke, me ke hangara rana taluutuni udolu.
1CO 14:5 U liomiu ighau udolu tau loghoa na sonihalavu ni kokoe tana na lei leu kehakeha, me haba va ighau ghua tau loghoa na sonihalavu ni bosadilaani na lei rongorongo tara butu mai ta God, na pukuna ahei ke bosadilaa na bosana God ke haba vulea ahei ke kokoe vamua tana lei leu kehakeha, na pukuna ke patupatura rana taluutuni. Hauvaa, ma ge siki sakai ke toghitoghighi na hava tau bosai tana lei leu kehakeha ke, keri ge ke hangara ghua rana taluutuni udolu.
1CO 14:6 ?Ighau rana taluutuni, ge ke vagha ku mai itamiu mu ku nia kokoe na leu keha tau mua ghilala, na hava na hahanga vaghana ke hangaghau iga? Ma ge ke vagha ku holaa mai na balu tutugu na hava God te tatea vaniu, pana balu ghanaghana ge ke hangaghau ge kau ghilala utoi na lei totobo tau mua ghilala mua, pu ku ladavaghinia vanighau na bosa God te vaheu, pu ku taraighau nia, agaighi raini kara hanga utoghau va.
1CO 14:7 Te vagha keri na balu totobo ni gougonu te vagha na ghalevu pana gita, sakai manaa te taho na vola ilokani, ma ge siki tinoni ke mua tangihi maghora ke, mi ghita ka mua ghilala na linge te taonia.
1CO 14:8 Ma ge na mane te porua na tavuli ke mua tangihi maghora na talamana, ke taho siki malaghai ke gonidila vania na veitotoghoni.
1CO 14:9 Me vagha vanighau ghua ighau. ?Tana bona kau kokoe vanira na vure tana leu keha tara mua ghilala ke, ivei tea ge kara ghilala na hava tau ghanaghanaa, pana hava tau bosaa? Keri ke me vagha tau kokoe vaa tana oka lee vamua.
1CO 14:10 E subo ngangata na lei leu i lokana na maramana udolu, mara loghoi sopa lei ghanaghana ilokani.
1CO 14:11 Ma ge ku mua ghilalai na lei leu raini ke, ku mua tangomana na ghilalaani na hava kara bosai, ma kara mua ghilalau ghua.
1CO 14:12 Me te vagha ghua ighau, na pukuna ighau heghemiu tau liona ngangata tua ge kau loghoi na lei sonihalavu ni Tarunga Tabu ke, e uto ge kau nongia God ge ke vaheghau na lei sonihalavu tara hangara nia rana taluutuni udolu.
1CO 14:13 Keri ke, siki sakai ke loghoa na sonihalavu ni kokoe tana lei leu kehakeha ke, me ke kokoeliulivuti vania God ge ke vahea na sonihalavu ni toghitoghiani na lei totobo kiri, ge ke bosa maghorai na hava te bosai tua.
1CO 14:14 Na pukuna ge teke vagha ku kokoeliulivuti tana leu keha ke, na tarungagu te kokoeliulivuti so, hauva na ghanaghanagu te mua ghilala manahani na hava tu bosai.
1CO 14:15 ?Keri ke, mana hava te manana ku gonia? E manana vamua ku nia kokoeliulivuti na tarungagu tana leu keha, maia ghua tana lei bosa tu ghilala manahani. Mu ku lingelinge va ta God nia na tarungagu tana leu keha, maia ghua tana lei bosa tu ghilala manahani.
1CO 14:16 Mi tana bona ko holohabaa God tana leu keha vamua, na Tarunga Tabu te vahegho ke, arahei tara holohabaa God kolugho kara mua tangomana na talamaghiniana ge ke bosa na “Amen,” na pukuna gaira tara mua ghilala manahani na hava to bosai.
1CO 14:17 Sakai manaa to holohaba uto ngangataa God ke, me mua hangara so arahei tara kabu kolugho.
1CO 14:18 Inau tu holoutoa God tu bosai tua na lei leu kehakeha vuleghau udolu.
1CO 14:19 Hauvaa, mi tana bona tu kokoeliulivuti kolura rana taluutuni tana holohoru ke, me uto vaa ge ku kokoe vanira vamua nia e lima na bosa tara manahani ge kara taraira na balu, vulea hangavulu na toga ni bosa ku bosai tana lei leu kehakeha tara mua ghilala manahani.
1CO 14:20 Ighau rana taluutuni, kau bei vagha gea na ghanaghanadira na lei gari tana lei totobo raini. Na ghanaghanamiu ke vagha na tinoni te maghutu tua na ghanaghanana, hauva kau kabu marabu vaghara na lei meomeo tana lei totobo te dika.
1CO 14:21 Ma God te bosa tana Gegere Tabu me ghaghua, Geva ku nira vetena rana sinogho tara bosai tana lei leu kehakeha ge kara tutugui vanira nigua na vure, hauva ka, mara mua rongoviu tua.
1CO 14:22 Keri ke, mana vaughilala tua ke, na sonihalavu ni kokoe tana lei leu kehakeha ke. E mua vanira rana taluutuni, me vanira vamua tara mua taluutuni, ge kara ghilalaa God ke detera. Mana sonihalavu ni bosadilaana na rongorongo te butu mai ta God ke, na vaughilala ghua. E mua vanira tara mua taluutuni, me vanira vamua rana taluutuni, ge kara ghilalaa God te kabu kolura.
1CO 14:23 Ke vagha ighau rana taluutuni tau vaukolu mi ghau udolu kau kokoe tana lei leu te kehakeha ke, me ke vaghara tara mua taluutuni, pana vure tara mua ghilala manahana Jesus Christ, kara haghe mai ke, mi tana bona kara rongovighau, mi geva kara ghanaghana tau bule.
1CO 14:24 Ma ge kara haghe mai tana bona kau bosadilaa na bosana God, mi tana hava tau bosai, ke talutatera gaira tara hahi. Mana hava tara rongovighi ke talutatera ghua ge a God ke dete horura,
1CO 14:25 mana lei totobo tara kabu polo tana tobadira, geva kara tate. Vaho ge kara poghotao, ma kara holohabaa God mara ghaghua, “Ma God sughua igobumiu.”
1CO 14:26 Ighau rana taluutuni, na hava tu ghanaghanai iga na lei totobo raeni, te vagha. Tana bona kau mai sakaisonikolu tana holohaba ke, ma siki sakai ke linge, ma sakai ke toretore, ma siki sakai ke bosa tatei na hava te polo te padi, ma siki sakai ke kokoe tana lei leu te kehakeha, mi tana bona keri, sakai ke toghitoghighi na hava te bosai. Mana lei totobo raini ke, kau gonighi mughua ge kau patupatura rana taluutuni.
1CO 14:27 Ke manana vaso, erua pe ke tolu kara kokoe tana lei leu kehakeha! Ma kara bosa sopa sakai, ma siki sakai ke toghighi mughua na hava tara bosai.
1CO 14:28 Ma ge ke taho siki sakai ke toghighi ke, kara todore mughua tana vale kokoeliulivuti, ma kara kokoeliulivuti vaovarongo vaso vania God heghena vamua.
1CO 14:29 Lubatira erua pe tolu kara bosadilai na bosana God, mana balu kara detei na oliolini na lei totobo tara bosai.
1CO 14:30 Ke vagha siki sakai ke bosadila ke, ma God ke vahea na rongorongo vaolu itatana na tinoni keha te sopou iga, me ke beto tua ahei te kokoe.
1CO 14:31 Tana levu eni ke, ighau tau sopa bosadilai na bosana God, keri ke ge kau tarai udolura nia na lei tinoni maia ghua na kokoe ni patupatu.
1CO 14:32 Arahei tara bosadilai na bosana God, me ke taghaora tana tarungadira ma kara tangomana ge kara betoa nina kokoe, tana bona siki sakai ke liona ge ke kokoe.
1CO 14:33 Kau taonighi mughua na lei totobo raini na pukuna God ke, na mua God ni haurake, ma God ni mabo mana variada. Te vaghara ghua na lei holohoru soko,
1CO 14:34 na lei vaivine kara kabu rurughu tana bona ni holohaba. E mua ulaghadira ge kara kokoe. Kara kabu rurughu vamua itadira na taudira taonia nina vetena Moses.
1CO 14:35 Ma ge kara loghoa na huahuati ke, lubatira ge kara va huatira na taudira tana valedira, na pukuna te vatei mamaagha ge kara kokoe tana holohaba ni vure subo.
1CO 14:36 Na bosana God te mua vuivuni mai itamiu. E mua ighau vamua, mi ghai tai ladavaghinia na Rongorongo uto vanira na balu vure keha ghua.
1CO 14:37 Ahei itamiu te ghanaghana ge gaia na tinoni te bosadilaa na bosana God, pa te vonughia tua na Tarunga Tabu ke, ge ke ghilala manahani mughua na hava tu bosai te mai ta nina vetena Lord heghena.
1CO 14:38 Ma ge ke mua liona ge ke rongovia na bosa eni ke, keri ge kau bei rongovia na hava te bosai.
1CO 14:39 Ighau rana taluutuni, kau lavilaga ma kau lavia na sonihalavu ni bosadilaani na rongorongo te butu mai ta God, ma kau bei hovea na kokoe tana lei leu kehakeha.
1CO 14:40 Ma kau gonighi mughua na lei totobo udolu tana bona ni holohaba, tara taonia na halautu te maemane me variada.
1CO 15:1 Ighau rana taluutuni, inau ku ghoi maumaurioli bosa vanighau, nia na Rongorongo uto tu ladavaghinia vanighau te padi tua. Kau holopangotighi ge ke tona haliu vanighau, na pukuna nimiu na taluutuni ke tughuru ngasi vania na Rongorongo uto eni.
1CO 15:2 Mana Rongorongo uto keri ke vavolaghau, ke vagha ighau tau taluutunia haia. Hauva, ge kau mua tughuru ngasi ke, nimiu na taluutuni te taho iga na utuni vanighau.
1CO 15:3 Na puku ni rongorongo haba te mai vaniu inau ke, mi nau tu nia vetena vanighau gatu itamiu: Jesus Christ te mate tughui na lei paluda, te vagha te gerea tua na Gegere tabu.
1CO 15:4 Jesus, tara kolivaghinia tana vatuluma ni beku, me toluni na bongi, God te tughuruvaghini olia tana mate, te vagha te gerea na Gegere tabu.
1CO 15:5 Ma gaia te livu vania Peter, maia itadira gaira udolu ara hangavulu rua na manevetena.
1CO 15:6 Mi murina keri ka, gaia te ghoi livu vanira te vulea e lima na hangalatu ni tinoni taluutuni ta sakai na bona. Subo itadira tara vola so, mana balu tara mate tua.
1CO 15:7 Ma gaia Jesus te ghoi livu soo vania James, mi murina, rana lei manevetena udolu.
1CO 15:8 Mi tana sosokona, mi nau ghua tu righia gaia. Te vagha inau tu sivuragha tana bona te mua kaekage,
1CO 15:9 na pukuna inau tu kubolu itadira rana manevetena. Me mua ulaghagu ge kara holou nia na manevetena na pukuna tu diki dikalaa nina na holohoru God.
1CO 15:10 Mi nau na manevetena na pukuna vamua God te kovala horua mai itagua nina vauto mana sonihalavu. Ma nina vauto mana sonihalavu te vangagha itagua, na pukuna inau tu lavilaga tana lutu vulera vaa rana manevetena. Mete mua inau heghegu, ma nina sonihalavu God te lutu itagua.
1CO 15:11 Na rongorongo te mua keha so, ge inau ku ladavaghi, pa gaira kara ladavaghi. Na puku ni totobo vamua kau taluutunia na hava tai ladavaghinia vanighau.
1CO 15:12 ?Keri ke, tai ladavaghinia vanighau ge God te tughuruvaghini olia Jesus Christ tana mate, mana hava na pukuna ge na balu itamiu tara bosa te taho na tughuru oli tana mate?
1CO 15:13 Ma ge ke taho na tughuru oli tana mate ke, ma Christ ghua ke mua tughuru oli tana mate.
1CO 15:14 Ma ge a Christ ke mua tughuru oli ke, mana lei nimami na ladavaghi ke, te totobo lee vamua, ma nimiu na ghanaghana mava itatana God ke, te totobo lee vamua ghua.
1CO 15:15 Mi ghai rana manevetena tai pegoghau nia God, na pukuna ighai tai bosaa, “God te tughuruvaghini olia Christ tana mate,” ma eni te mua utuni ma ge rana mate kara mua tughuru oli tana mate.
1CO 15:16 Eo, ke vagha ke taho na tughuru oli tana mate ke, ma Christ ghua ke mua tughuru oli tana mate.
1CO 15:17 Ma ge Christ ke mua tughuru oli ke, ma nimiu na taluutuni te totobo lee vamua, ma God ke mua talukehai na lei palumiu.
1CO 15:18 Me ke vaghaa keri ke, rahei tara taluutunia Christ mara mate ke, gaira kara vahaghitaili kasila.
1CO 15:19 Hauva, ke vagha dida na taluutuni itatana Jesus Christ te hangaghita tana vola eni tana maramana vamua ke, me manana rana vure kara arovighita au vaa vulera na lei vure soko.
1CO 15:20 Hauvaa me mua vagha keri! Na hava te utuni, a Christ te tughuru oli tua tana mate. God te diki tughuruvaghini olia tana mate te talutatea ge God ke tughuruvaghini olira ghua arahei tara taluutunia ge ra mate.
1CO 15:21 Te vagha na mate te mai i lokana na maramana te vuivuni mai ta Adam ke, mi taeni na tughuru oli tana mate te vuivuni itatana Christ.
1CO 15:22 Na lei tinoni udolu kara mate na pukuna ighita udolu ta vaivarina Adam, na vuivuni ni tinoni. Hauva ighita udolu ta taluutunia Christ, God ke tughuruvaghini olighita tana mate.
1CO 15:23 Me vagha keri na ghanaghana tana tughuru oli eni, Christ te vuivunia na tughuru oli. Keri ke, mi tana oliana mai Christ, nina vure udolu kara tughuru oli tana mate.
1CO 15:24 Mi murina eni ke, na sosokona tana maramana ke mai. Tana bona keri, Christ ke veilalabui kolura me laga vulera na lei vunaghi, mana lei tidalo mana ghana na lei levunimate udolu. Keri ge gaia ke vahe olia na kinakabu vaa ta God Tamana.
1CO 15:25 Te vagha keri, Christ ke vunaghi pungisighi mughua na lei totobo, ritini tana bona God te lagavulera ghana na lei levunimate sarana nina maana.
1CO 15:26 Mana levunimate sosoko ke durakea, na mate.
1CO 15:27 Mana Gegere tabu te bosa, “God te vahea na maana vulei na lei totobo soko.” Sakai manaa te vagha keri, ighita ta ghilalaa ge a Christ te mua vunaghi pungisia God, na pukuna God heghena vamua te vahea Christ nina na maana.
1CO 15:28 Mi tana bona na Dale ke lagavulei na lei totobo soko, gaia ke talua heghena sarana nina maana God. Keri ke, gea God, te hea na Dalena na maana ge ke vunaghi pungisighi na lei totobo soko ke, ge ke vulei na lei totobo soko ivei mi vei.
1CO 15:29 ?Ma ge rana mate ke taho iga na tughuru oli ke, mana hava didira na ghanaghana na lei tinoni tara hola tua na vulitabu vanira arahei tara mate? ?Mana hava na pukuna na lei tinoni tara hola tua na vulitabu te vagha keri, ke vagha tara ghanaghana rana mate kara mua tughuru oli tana mate?
1CO 15:30 Ma ge ke taho na tughuru oli tana mate ke, ighai kai mua tala ge kai mate tughu bongi tana bona kai ladavaghinia na Rongorongo uto.
1CO 15:31 Ighau rana taluutuni, inau tu bahughau, tughu bongi tu dutu ni mate ta nina lutu Christ. Aeni te utuni, te vagha te utuni ge ku talunagho vanighau na pukuna nimiu na sakai sonikolu ta dida na Lord Jesus Christ.
1CO 15:32 Ge te ke taho na tughuru oli tana mate ke, mana hava ku sodoa iga tana bona tu hughuhughu kolura rana lei tinoni ni iani Ephesus, te vagha tu veilalabui kolura na bolo asi. Dutu ni mate lee nigua vamua. Ma ge na tughuru oli ke taho ke, Ka vanga ma ka inu bulebule na pukuna i ropo ge ka mate.
1CO 15:33 Kau bei lubatira ge kara pegoghau, arahei tara bosai te vaghai rakiri, na pukuna, “Ma ge kau nira udukolu rana hahi ke, kara va dikalara gea na lei nilabumiu tara maemane.”
1CO 15:34 Kau pulohi mai tana ghanaghana te maemane, ma kau bei tangohahi. Mana balu itamiu tara mua ghilala God, me te manana ge kau nia maa na pukuna eni.
1CO 15:35 Ma siki sakai ke huahuati me ke ghaghua, “?Ivei ke ghaghua rana mate kara tughuru oli? ?Mana hava na huli ia kara loghoa?”
1CO 15:36 Ighoe na bule! Ko righia, tana bona ko suba na vuavua tana lokani pari ke, ke diki mate mughua, keri ge ke totolo.
1CO 15:37 Na hava to subaa tana lokana na pari ke, te vagha na vuavua ni koni pa siki vuavua keha, ke mua ghoi vagha na hava ke totolo.
1CO 15:38 Keri ke, ma God te nia hevei na huli vaolu, taonia na hava te liona, te vagha na ghai te mua vagha na vuavuana. Na lei sopasopa ni vuavua te totoloi mai gaa tana lei vata ni totolo.
1CO 15:39 Mete vagha keri ghua, na lei totobo tara vola tana maramana eni ke, tara loghoi subo na vata ni huli. Na lei tinoni, maia na lei maumanu, maia na manu, mana iga tara mua loghoa sakai na vata ni huli vamua.
1CO 15:40 Na lei totobo iani tana pari tara loghoi na reireidira te keha itatana na mararadira tana lei totobo i kokou.
1CO 15:41 Mana aho te loghoa a sakai na vata ni marara, me mua vagha na vula, mana na vula te loghoa na marara te mua vaghara na lei veitughu. Mana lei veitughu te sopa kehakeha na reireidira mana mararadira.
1CO 15:42 Mete vaghaa ghua keri, na tughuru oli tana mate. Na huli iani pari te mate me dudura, hauva na huli God ke tughuruvaghini olia ke, ke kabu kasilaa.
1CO 15:43 Itaeni, na hulida tara tavughighi tua, tara lugu mana na reireidira te mua uto. Mi tana bona God ke tughuruvaghini olighi na hulida, gaira ke vonughira na rongoragha mana maana.
1CO 15:44 Itaeni ta loghoi na huli ni maramana, mi tana bona God ke tughuruvaghini olighi tana mate ke, mi ghita ka loghoi na huli tarunga. Na pukuna itaeni ta loghoi na huli ni maramana, ta ghilala tua igeva ka loghoi na huli tarunga.
1CO 15:45 Na Gegere tabu te bosaa, “Adam, na vuivuni ni tinoni, God te gonia ge vahea na vola.” Ma Adam na sosoko, gaia keri a Jesus Christ, gaia heghena na tarunga te nia hevei na vola vanighita.
1CO 15:46 Na hava te vuivuni ni mai ke, na huli ni maramana, mi murina mai vaho ke, ge mai na huli tarunga.
1CO 15:47 Adam, na vuivuni ni tinoni, God te gonia tana pughu ni pari ni maramana, hauva Christ eruani na tinoni, te butu mai i kokou.
1CO 15:48 Na lei tinoni soko ni maramana, te vagha Adam. Mana lei tinoni soko ni kokou tara vaghaa Christ.
1CO 15:49 Eo, mi taeni na hulida tara vagha na hulina Adam, na tinoni ni maramana. Mi geva na hulida kara vagha na hulina Christ te butu mai kokou.
1CO 15:50 Ighau rana taluutuni, inau tu liomiu ge kau ghilalaa na hulida tara loghoi na vinahi mana ghabu ke, kara mua tangomana ge kara haghe tana kinakabuna God. Mana hulida kara mate ma kara dudura ke, kara mua tangomana ge kara lavia na vola kasila.
1CO 15:51 Inau tu bosaa vanighau na ghanaghana eni, God te mua tatea mai inagho. E mua ighita udolu ka mate, hauva mi ghita udolu ka tughu.
1CO 15:52 Tana bona tara lovua na tavuli tana bongi sosoko, aeni ke kale tana pile bona te vagha siki tinoni te matakunia na matana. Tana bona ighita ka rongovia na tavuli, God ke tughuruvaghini olira rana taluutuni tara mate, ma kara lavighi na hulidira tara mua mate. Ma hei ghita ta vola so tana bona vaghana keri, na hulida kara tughu te vagha ghua keri.
1CO 15:53 Mana hulida tana maramana ke mate ke, kara tughu vaa mughua tana huli tarunga te mua mate.
1CO 15:54 Tana bona vaghana ke kale raini ke, mana hava tara gerea tana Gegere tabu te kale utuni, God te lagavulea me durakea na mate.
1CO 15:55 ?Na mate, ivei na lagamu? ?Na mate, ivei nimua na maana ge ko dikalara na lei tinoni?
1CO 15:56 Na mate te lavia nina maana tana palu ge ke dikalara na lei tinoni, mana na palu te lavia nina na maana ta nina vetena Moses.
1CO 15:57 Hauvaa ighita ka holoutoa God! Gaia te heghita na lagavule tana palu mana mate, na pukuna na hava Jesus Christ, dida na Lord, te nei vanighita.
1CO 15:58 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, na hava na pukuna keri, kau tughuru ngasi ma kau bei sania na hava te maemane. Kau lutu laga haia vania a Lord, na pukuna tau ghilalai na lei totobo te uto kara mai tana lei sopa lutu ge kau gonia vania Lord.
1CO 16:1 Itaeni ku bosatughua nimiu na huahuati vania na heveilee vanira rana taluutuni i Jerusalem. Mi ghau ghua kau gonia te vagha inau tu bosai vanira na lei holohoru tana bubulo i Galatia.
1CO 16:2 Tughu Sade ke, sopasopa ighau kau talukehai balu rongo, te manana vania na hava tau sodoi sopa week, mau talugonighi vania na heveilee. Vaho na saraagu gatu inau ke, ge kau vahikolu sokoi na heveilee. Te mua uto ke vagha ge kau tabotabo na sodoani na rongo tana bona ku sara gatu tua.
1CO 16:3 Tana bona ku ghoi gatu inau ke, eliogu ge kau vilira balu na mane ge kara holai nimiu na heveilee va i Jerusalem. Ku gerea na gegere vanira, keri ge rana taluutuni i Jerusalem kara ghilalaa na hava na pukuna ge ra mai.
1CO 16:4 Ma ge kau ghanaghana te manana so ke, ge kai tona koukolu ighai.
1CO 16:5 Inau ku ghoi mai kaoghau so imurina ku pulohi mai tua tana bubulo ni Macedonia, na pukuna inau ku mai tona haliu soo i Macedonia.
1CO 16:6 Mi nau tu ghanaghana ge ku ghahau ghua, daro ni bona itamiu, ke vagha na lei vula ni bihi. Ge kau tangomana kau hangau ke, ma kau nighi vetena va ta nigua na kao.
1CO 16:7 Mi itaeni, inau tu mua liona ge ku ghoi gonia na kao pile bona vamua, ge ku ghoi tona haliu. E liogu ge ku mai ghahau daro bona, ke vagha gaia a Lord ke talagu.
1CO 16:8 Pile bona vamua ku ghanau iani i Ephesus, ritini tana bongi ni Pentecost,
1CO 16:9 na pukuna itaeni inau tu gonighi na lei lutu te mava iani vania God, sakai vamua te subo na vure tara tughuru pungisiu.
1CO 16:10 Mi tana bona ke gatu a Timothy ke, kau righitaoni utoa ma kau nia kikinima keri ge ke mua mataghu. Gaia te lutui na lei nina lutu Lord te vaghau inau.
1CO 16:11 Bei lubatia gea siki sakai ke tughuru pungisia. Kau hangaa ma kau nia vetenaa tana mabo, tana bona ke pulohi mai itagua. Mi nau ku pitudilaa na oliana mai kolura rana taluutuni tara kao kolua.
1CO 16:12 Ma gaia kulada Apollos, tu keikeria ge ke gatu kolura na balu taluutuni na gatu kaoamiu, hauvaa te mua ghanaghana mua na gatu itaeni. Mi tana bona ke uto vania ke, ge ke gatu kaoghau.
1CO 16:13 Kau righitaoni utoghau. Ma kau tughuru ngasi ta nimiu na taluutuni. Bei mataghu gea. Lavi laga itatana Lord.
1CO 16:14 Na lei totobo tau gonighi, kau nei nia na dolo.
1CO 16:15 Mau ghilala tua, te vagha Stephanas ma rana vure tara ghahara tana valena, gaira tara vuivuni ni hagheviana na taluutuni tana bubulo ni Achaia. Mara lubatighi na voladira na lutu vaniadira nina vure God. Mi ghau rana taluutuni, inau tu kurutighau,
1CO 16:16 ge kau taonira gaira, ma rana balu te vaghara gaira tara lutu laga.
1CO 16:17 U nira togotogo ngangata a Stephanas, Fortunatus, ma Achaicus tara mai iani, na pukuna tara mai hahanga tughughau.
1CO 16:18 Gaira tara patupatuu, te vagha tara nei vanighau tua. Mi ghau tau nia hevei na puku ni talumava vanira arahei tara uto didira na hahanga tana lutu.
1CO 16:19 Na lei holohoru iani tana bubulo i Asia tara holoutoghau. Aquila ma Priscilla kolura arahei tara vaukolu tana valedira te vagha na holohoru, tara holoutoghau ghua.
1CO 16:20 Rana taluutuni iani tara nongiu ge ku nia vetena didira holouto. Holoutoghau ighau heghemiu nia na nonginongi tabu.
1CO 16:21 Eni nigua na holouto vanighau te vagha inau tu gerea nia na limagu heghegu, Inau a Paul.
1CO 16:22 Ma ge siki sakai ke mua dolovia Lord ke, mana tinoni keri God ke detea me ke vahaghitailia. Nimami na Lord ko mai!
1CO 16:23 Ma nina sonihalavu a Lord Jesus ke kabu itamiu.
1CO 16:24 Ma nigua na dolo itamiu udolu tara sakai sonikolu ta Jesus Christ.
2CO 1:1 Inau a Paul, tu gerea na gegere eni. God te viliu tua ge ku nina manevetena Jesus Christ. Ma Timothy, na kulada itatana Christ, gaia koluu inau iani. Iroghai toro gegere vanira nina holohoru a God i Corinth maia ghua rana taluutuni tana bubulo ni Achaia talighu.
2CO 1:2 Ku kokoeliulivuti ge God a Tamada maia ghua Lord Jesus Christ ke vaheghau na sonihalavu mana mabo.
2CO 1:3 Ighita ka holohabaa God a tamana dida Lord Jesus Christ. Te pukulaghi mai itatana na veiarovi, ma God ke togholuvughita haia.
2CO 1:4 Agaia te togholuvughita tana lei dida vahola, keri ge ka togholuvura arahei tara vahaghitaili. Mi tana bona tara tona sodoa na kakale na vure tara keha ke, mi ghita ghua ka tangomana na vaheadira na togholuvu vagha ghua a God te vaheghita.
2CO 1:5 Me subo na lei vahaghitaili ke kaleghita na pukuna ka taonia Christ, hauva mi tana bona ighita ka vahaghitaili sule, God ke kolava horua vanighita mai nina na togholuvu itatana Christ.
2CO 1:6 Mi tana bona tai vahaghitaili ke, keri te hangaghai ge kai togholuvughau me hangaghau ge kau lavia na vola kasila. Mana pukuna God te togholuvughai, me ke togholuvughau ghua, keri ge kau tangomana ge kau vadangitailighi na lei totobo te vagha ighai tai nighi vahaghitaili.
2CO 1:7 Ighai tai taluutuni ngangata ghau kau tughuru ngasi ta nimiu na taluutuni na pukuna tai ghilala tana bona kau vahaghitaili te vagha ighai ke, ma God ke togholuvughau te vagha te nea vanighai.
2CO 1:8 Ighau rana taluutuni, e manamiu sughua ge kau ghilalai na lei vahaghitaili te kaleghai tua tana bubulo i Asia. Na lei vahaghitaili kiri tara vahola ngangata mai mua tangomana ge kai tughuru pungisighi, mai ghanaghana tua ge kai mate.
2CO 1:9 Eo, mi tana ghanaghanamami ke, ma kai mate vamua. Hauva na lei vahaghitaili kiri te kaleghai ge ke taraighai te mua maemane ge kai talua nimami na ghanaghana mava itamami oli heghemami, ma kai taluutuni mughua itatana God vamua te hangaghai, gaia ke tughuruvaghini olira tara mate tua.
2CO 1:10 Ma gaia te vavolaghai tana lei sosodo te maemategha. Mai loghoa na ghanaghana mava ge ke vavolaghai haia.
2CO 1:11 Agaia ke vavolaghai na pukuna ighau kau hangaghai ta nimiu na kokoeliulivuti. Me vagha keri ke, me subo na tinoni kara holoutoa God na pukuna God te bosa tughui didira na kokoeliulivuti na vure subo tana levu ni pabeamami.
2CO 1:12 Ighai tai nia kokoe na ghanaghana mava mete maemane ta nimami na dete ghanaghana, tai puku ni lutu utuni me taho iga na sori tana hava tai lutui vania God. Mi ghai tai talua nimami na ghanaghana mava ta nina sonihalavu God, me mua taonighi na lei manamanaha tana maramana. Me vagha keri, ta nea vanira na lei tinoni soko, me haba va vanighau ighau.
2CO 1:13 Na hava tai gerei tana nimami na lei gegere tutughuni ke, te malumu ge kau idumia vamua, me taho siki totobo kau mua manahana uto iga. Keri ke, mu ghanaghanadila tana lei bongi ke mai, kau puku ni manaha utoamami,
2CO 1:14 sakai mana tau mua puku ni manahamami uto mua itaeni. Mi tana bongi vaghana vaho a Lord Jesus ke oli mai vaho ge ighau kau nighai talunagho me vagha ghua ighai kai nighau talunagho.
2CO 1:15 Mana pukuna ge tuku puku ni ghilala utoa nimiu na talunagho vanighai ke, inau tu padalaghi ge ku kaoghau ruani na bona, keri ge liogu ge ku vaheghau eruani na vauto.
2CO 1:16 Eliogu ge ku kaoghau tana bona ku tona va tana bubulo i Macedonia, me vagha ghua tana pulohiagu mai. Keri ge kau niu vetena tona tana bubulo i Judea.
2CO 1:17 Sogea kau ghanaghana inau tu ghanaghana ruarua tana bona tu padalaghinia na kao keri. Aeni te mua utuni! Inau tu mua gonighi nigua na padalaghi te vaghaa na tinoni tana maramana, te bosaa, “Eo, inau ku nea,” hauva, ge ke ghanaghana, “Taho, ku mua nea!”
2CO 1:18 Te vagha God te kokoea na utuni haia ke, inau tu bosa na utuni haia ghua. Tana bona tu bosa, “Eo,” tu mua ghanaghana, “Taho,”
2CO 1:19 na pukuna tu taonia na nilabuna Jesus Christ, Dalena God, e mua gaia ke bosaa, “Eo, inau ku nea,” hauva mu mua gonia. Agaia sughua a Timothy, Silas mi nau tai nighi tarai vanighau. Ma Jesus te talutatea God te utuni haia,
2CO 1:20 na pukuna, na lei baubahu soko nina God te kale itatana Jesus. Keri ge na pukuna Jesus Christ te nea keri, ighita ta tangomana gea bosa “Amen” tana ahana Jesus ge ka holohabaa God.
2CO 1:21 Ma gaia God te hangaghai me hangaghau ghua, keri ge ka loghoa na maana ge ka tughuru ngasi ta dida na taluutuni ta Christ. Ma God te vilighita,
2CO 1:22 me vaheghita mai na Tarunga Tabu tana tobada. Akeri na vaughilala ge talutatea ighita nina God, ma gaia ke nei vanighita na lei totobo te nighi baubahu.
2CO 1:23 Mi taeni inau tu nongia God ge ke bereu tana hava tu bosa ke te utuni. Na puku ni ghanaghana iga ge u mua pulohi i Corinth ke, na pukuna te mua liogu ge ku pasaghau ghua.
2CO 1:24 Ighai tai mua liona ge kai hughutighau ge kau taluutunighi na hava tu bosai vanighau, na pukuna tai ghilala tua kau tughuru ngasi ta nimiu na taluutuni. Ighai tai liona na lutu koluamiu keri ge ighau kau nia togotogo.
2CO 2:1 Mi nau tu bosa heghegu te vagha eni mu ghaghua, “Taho ku mua nea te vagha keri. Ku mua ghoi lavi dikaliodira ta sakai na kaoadira.”
2CO 2:2 ?Ma ge tuku vahaghitailighau mu ku lavi dikaliomiu ke, ma hei ke neu ge ku togotogo?
2CO 2:3 Me vagha keri ke, ge tu gegere vagha tu nea ta nigua na gegere te padi. Me mua liogu ge ku mai, ke vagha ku sodoa siki totobo te lavi dikaliogu tana nilabumiu. Sughua ighau kau gonighi na lei totobo ge ke nea na liogu ge ku togotogo. Nigua na togotogo ke, u nia tuturi vamua ta nimiu na togotogo.
2CO 2:4 Na pukuna keri, tu dikalio mu vahaghitaili sule ngangata tana bona tu gerea na gegere keri vanighau. Tu tangi na pukuna na dikalio te sule tana tobagu. U mua liona na vahaghitailiamiu, mu liona ge kau ghilala ivei te vagha na mavana nigua na dolo tu nea iga na doloviamiu nia.
2CO 2:5 E mua liogu ge ku bosa ngangata nia na totobo te dika sakai tinoni itamiu te nea, hauva gaia te gonia na hahi sule. Agaia te lavi dikaliona na holohoru udolu vulea te nea iga na dikaliogu inau.
2CO 2:6 Ma gaia te ulaghana sughua na toroana na pukuna subo itamiu tau sakaisonikolu tana deteana mana toroana.
2CO 2:7 Hauvaa, mi taeni kau talukehaa mughua vania nina hahi, ma kau va togholuvua. Kau bei lubatia gea nina dikalio ge ke sule ngangata, na pukuna ke beto gea nina taluutuni.
2CO 2:8 Keri ke, inau tu kurutighau ge kau talutatea vania ighau tau dolovia sono.
2CO 2:9 Inau tu gerea vanighau ghua te vagha keri, na pukuna inau tu liona ge ku sodoa ke vagha kau tala ge kau taonighi pe taho na lei totobo udolu tu bosai vanighau.
2CO 2:10 Mi tana bona kau talukehaa na hahi vania na tinoni eni ke, mi nau ku talukehaa vania ghua. Mana hava te manana ge ku talukehaa ke, inau tu talukehaa tua. Mi tana bona tu nea keri, tu nea nia nina maana Christ nia na utoamiu.
2CO 2:11 Ighita ka talukeha palu mughua ge a Satan ke bei pegoghita me ke hulighita va gea tana hahi. Na pukuna ighita ta ghilala tua, Satan te padalaghi talau ge ke pegoghita, ma ghilalaa so na hava te gonighi.
2CO 2:12 Mi tana bona inau tu va sara tana komu i Troas ge ku ladavaghinia anina Rongorongo Uto Jesus Christ, tu ghilala utoa ge a Lord te gonidilaa tua na halautu ge ku tona haliua nina lutu.
2CO 2:13 Hauva, na ghanaghanagu te dikalio me gunaguna, na pukuna a kulagu a Titus te mua sara mai mua. Mi nau tu bahura tua rana vure iga, ge u tona va tana bubulo ni Macedonia, ge ku kenea iga.
2CO 2:14 Ma ka bosautoa God na pukuna Christ te lagavule tana gehemate, mi taeni ighai rana manevetena tai sakai sonikolua, mi ghai, nina tinoni lutu, tai taonia Christ. Ma God te nighai vetena ge kai ladavaghinia vanira arahei na keha, keri ge na rongorongona Christ ke sepalaghi kolili, te vagha na kokolo uruurua te vonughia na vale.
2CO 2:15 Na volamami te vagha na kokolo uruurua nina Christ tana matana God. Mana kokolo uruurua keri ke, e sopasopa na uruuruni vanira arahei kara vola, ma rahei kara mate.
2CO 2:16 Vanira arahei kara mate ke, e uruuru mamataghugha me hulira ta nina dete God mana mate kasila. Ma vanira arahei God ke vavolara ke, aeni na kokolo uruurua te nia hevei na vola, me hulira va tana vola kasila. Taho siki sakai te ulaghana na lutu eni, ke vagha God ke mua hangaa.
2CO 2:17 Subo na vure tara nia tarai na bosana God, hauva mara lutu mate rongo vamua. Mi ghai tai mua nei te vaghai. Taho. Ighai tai nia tarai na bosana God nia na ghanaghana te maemane maia nina maana Christ. Ma God heghena te talutatea te nighai vetena.
2CO 3:1 ?Ivei tea, tana bona tu gerea te vagha keri ke, au ghanaghana ge kai ghoi vuivuni pulohi ni bosa vaniamiu ivei te vagha na utoamami ighai? Taho! Na balu tinoni tara loghoa na gegere tutughuni ni vatei lavipangotiadira me bosaa didira na tarai te uto, pa kara nongighau ge kau gerei na lei gegere tutughuni vanira. Hauvaa ighai tai mua vaghara,
2CO 3:2 na pukuna ighau heghemiu tua nimami na gegere ni tutughuni. Ighai tai dolovighau tana tobamami, mana lei vure soko kara vaevanea na volamiu, ma kara ghilala utoa a nimami na lutu uto ighobumiu.
2CO 3:3 Na volamiu te vaolu te vagha ighau na gegere tutughuni a Christ te gerea, te talutate utoa ighai na puku ni tinoni lutu vania Christ. Christ te mua gerei na gegere raini nia na vatei gegere te vagha na pen, me gerei nia na Tarunga Tabu te butu mai ta God te vola. Gaia te mua soghighi tana vatu te vagha God te nea tana bona te hea Moses na lei vetena, hauva Christ te gegere tana tobamiu.
2CO 3:4 Ighai tai bosaa te vagha eni, na pukuna tai loghoa na puku ni ghanaghana mava sule itatana God na pukuna na hava Christ te gonighi vanighita.
2CO 3:5 Ighai tai mua ghanaghana tai ulaghana ge kai gonia na lutu uto eni nia nimami na laga heghemami. Taho. Nimami na maana mana laga te va mai ta God vamua.
2CO 3:6 Agaia te neghai ge ke manamami na ladavaghiniana nina baubahu vaolu. Aeni na baubahu te mua taonia nina vetena Moses, te taonia na Tarunga Tabu vamua. Na taoniana nina vetena Moses te soko tana mate, hauva tana baubahu vaolu, na Tarunga Tabu te nia hevei na vola kasila.
2CO 3:7 Nina vetena Moses ke, God te soghighi tana vatu te huhulira rana vure va tana mate kasila, hauva me vuivunia nia nina rongoragha God. Te mava sule ngangata ke, keri ge na vure ni Israel kara mua tangomana na righiana na matana Moses, na pukuna na matana mana ihuna te marara nia na rongoraghana God, sakai vamua gaia te vuivuni ni tona keha tua.
2CO 3:8 Hauva, na rongoragha te va mai vania nina lutu na Tarunga Tabu te haba vulea.
2CO 3:9 Ma ge na baubahu haulaghi te lavihaghea mai na dete mana mate te rongoragha ke, ma ka ghilala na baubahu vaolu te haba vaa na pukuna te neghita ge a maemane tana matana God.
2CO 3:10 Nina diki lada na baubahu haulaghi te mava te padi, te mua mava itaeni na pukuna nina lada sule ngangata na baubahu vaolu te haba vulea.
2CO 3:11 Ma ge na baubahu haulaghi te vonughia na lada ma God te talukehaa tua ke, tai ghilala tua na baubahu vaolu, ke ghaha kasila, ke loghoa na lada te sule au va.
2CO 3:12 Keri ke, na pukuna tai loghoa na pitudila eni ke, ighai tai ladavaghinia na Rongorongo Uto ni lio ngasi.
2CO 3:13 Ighai tai mua poloa siki totobo tana bona tai ladavaghi. Tai mua vagha Moses, te vokoa na matana nia na midi ni tivi, ge na vure ni Israel kara mua righia na marara te tokeha itatana.
2CO 3:14 Ma rana Jew, God te nea na ghanaghanadira ge pungi. Tara toba ngasi, ma sughua tana lei bongi raini, tana bona kara idumia na baubahu haulaghi te gerei Moses mana lei prophet ke, te vagha na midi ni tivi te pungisighi na ghanaghanadira ge kara mua ghanaghana kalea na utuni. Ma kara mua tangomana ge kara hola kehaa na midi ni tivi eni tadira, ma ge kara mua taluutunia Christ.
2CO 3:15 Sughua, idania me sara itaeni, tana bona tara idumia nina gegere Moses ke, te vagha na midi ni tivi keri te vokoi na tobadira, mara mua manaha tua.
2CO 3:16 Mi vei tua na bona siki sakai ke tughulio me ke taluutunia a Lord ke, a Lord ke hola kehaa na midi ni tivi keri tatana.
2CO 3:17 A Lord keri ke na Tarunga Tabu, mi vei tua te ghaha iga nina Tarunga Tabu Lord ke, te va tatavahaleghita tana maana ni palu.
2CO 3:18 Mi ghita na vure subo ta taluutuni, God te hola kehaa itatada oli na midi ni tivi keri, mi taeni ighita ta vagha na tiro te vitilaghi olia na rongoraghana Lord. Mi tana bona na Tarunga Tabu te lutu kolughita ke, ge ke tughughita mana pile mana pile ma ka vagha gaia, ma ka vitilaghi olia na rongoraghana te sule au va.
2CO 4:1 Keri ke, na pukuna God ta nina veiarovi ge vaheghai mai na lutu eni, ma kai bei ghoi murilio gea.
2CO 4:2 Ighai tai mua gonighi nimami na lutu nighi na lei nilabu dika te vatei mamaagha mete polo. Ma kai bei pegoa siki sakai, pana riukehaana na bosana God. Tana matana God, tai ladavaghinia vamua na utuni, keri ge na lei tinoni kara ghilalaa kara tangomana ge ra ghanaghana kodoghai ighai.
2CO 4:3 Ma ge balu na vure tara mua ghilala utoa na Rongorongo Uto tai nia tarai ke, mana vure raini arahei tara parihai mara tona tana mate kasila.
2CO 4:4 Satan, na vunaghina na maramana eni, te va hulihahighi lei ghanaghanadira arahei tara mua taluutuni, ge kara mua tangomana kara righikale utoa na marara te hinari talighutira, te butu mai tana Rongorongo uto nia Jesus Christ te lada me te rongoragha. Agaia na puku ni marena God.
2CO 4:5 Tana bona tai ladavaghinia ke, ai mua nia tarai ighai heghemami. Mi ghai tai nia tarai a Jesus Christ na Lord, mana hava tai bosa ghua, ighai ke a nimiu na seka na pukuna na hava Jesus te gonia vanighai.
2CO 4:6 Mi tana bona God te gonia na maramana, te bosaa, “Mai na marara ke hinaria na pungi.” Mi taeni, God te nea nina marara ge hinaria na tobada, keri ge ke vaheghita na manahana nina rongoragha God ta righi kalea tana matana mana ihuna Jesus Christ.
2CO 4:7 Sakai vamua na lutu eni God te vaheghai te vagha na vaguvagu utoutoa ke, ighai tai loghoa na vaguvagu eni ke, tai labe te vagha na popo, keri ge na lei tinoni soko kara righia a nimami na maana te sule, te va mai ta God, me mua itamami oli heghemami.
2CO 4:8 Subo na bona vahaghitaili te kaleghai, hauvaa mara mua lagavuleghai. Me subo na bona ighai tai ghanaghana ruarua na hava tai gonia, hauva kai mua ghanaghana kukulu.
2CO 4:9 Ighai tara ghighiroughai, hauva ma God te mua ghoghosanighai. Mi ghai tara labuhorughai tana pari, hauva ighai tara mua taghalaghinighai.
2CO 4:10 Mana lei vahaghitaili tara kaleghai haia tana hulimami, te vagha ighai tai tuvalia ta nina mate Jesus Christ, keri ge na lei tinoni kara topoa ghua na volana Jesus tana hulimami.
2CO 4:11 Eo, na pukuna tai lutu vania Jesus, na lei tinoni tara dutu ni mateamami. God te lubatighai ge kai vahaghitaili, ge na hulimami kara mate ge kara talutatea Jesus te vola soo.
2CO 4:12 E utuni, subo na vahaghitaili tara kaleghai, mai dutu ni mate, keri ge kau lavia na vola kasila.
2CO 4:13 Ighai tai nia tarai haia so na pukuna tai loghoa a sakai vamua na taluutuni te vagha na tinoni te bosa tana gegere tabu, “Inau tu taluutunia God, keri ge u kokoe vania.”
2CO 4:14 Ighai tai ghilala gaia God, te tughuruvaghinia tana mate dida Lord Jesus Christ, gaia ke tughuruvaghinighai ghua kolua Jesus. Me ke holaghai kolughau ghua ge ka kabukolu talaua.
2CO 4:15 Na lei totobo raini ke, nia na utoamiu. Ma nina sonihalavu a God te lavihaghera mai ta Christ, e subo me subo na tinoni, mi geva na holohabaa te sule ngangata, ma God ke lavia na lada te sule.
2CO 4:16 Mana pukuna keri, ighai tai mua sania nimami na lutu. Sakai vamua na hulimami tara dutu ni mate, hauva mana tarungamami te laga sono tana lei bongi.
2CO 4:17 Na lei sosodo tara kaleghai taeni ke, ara mua sule ngangata ma kara soko vamua. Hauva mara vaheghai na lada sule ngangata, te ghaha kasila, te haba vulei na lei totobo.
2CO 4:18 Keri ke, mai mua pabei na lei totobo tana maramana eni ta righighi, hauva ka mi ghai tai pabei va na hava ta mua righighi mua. Na pukuna na lei totobo ta righighi igeva kara soko buto, hauva mana lei totobo ta mua righighi mua ta loghoi ikokou, kara ghaha kasilai.
2CO 5:1 Na hulida tana maramana eni tara vaghai na vale tapole. Mi ghita ta ghilala tana bona te hurakea dida na vale tapole ke, ka loghoa na valeda i kokou, God te gonidila vanighita tua na huli tarunga, ge ka ghahaghita ikokou, na huli God te nea heghena, me ghaha kasila.
2CO 5:2 Ighita ta lugu ma vahaghitaili tana hulida itaeni, mi ghita ta lioliona va na bongi ka nia pupulu na huli tarunga te vagha na tivi vaolu.
2CO 5:3 Ighita ka liona te vagha keri na pukuna i murina ka mate, ka mua liona na tarungada ge ke taho na huli, te vagha ka soesole.
2CO 5:4 Tana bona ta loghoa na hulida tana maramana eni, ta keikei ma vahaghitaili, na pukuna ta liona ngangata ge ka lavia na huli vaolu. Mi ghita ta mua liona na mate ma ka sania na hulida tana maramana eni. Taho. Ighita ta liona ge ka tughui na lei huli haulaghi ma ka nia pupulu na huli tarunga vaolu, ke vola kasila.
2CO 5:5 A God heghena tua te gonidilaghita ge ka lavia na hulida te vaolu, me vaheghita nina Tarunga Tabu te vagha na vaughilala keri ke ta ghilala igeva ka lavia.
2CO 5:6 Me vagha keri ke, ta loghoa haia na ghanaghana mava, sakai vamua ta ghilala tana bona ta ghahaghita ilokana na hulida tana maramana eni, ighita ta mua ghahaghita kolua Lord.
2CO 5:7 Mi ghita ta vola vamua nia na hava ta taluutunia nia, me mua nia na lei totobo ta vaevanei tana matada.
2CO 5:8 E utuni, ighita ta loghoa na ghanaghana mava, ma liona ngangata ge ka sanighi na lei huli ni maramana rakiri, ge ighita ka kabukolua a Lord tana komuna ikokou.
2CO 5:9 Na puku ni ghanaghanada ke, ka va togotogoa haia gaia na Lord, tana huli tana maramana iani, pi tana bona ka ghahaghita ikokou.
2CO 5:10 Aeni te mava ngangata na pukuna ighita ka tughuru mavitu mughua inaghona Christ, ge ke deteghita. Sopa hei ma hei ke lavia na hava te manana vania na lei gehegehe uto pana dika ta gonighi tana bona ta ghahaghita tana maramana eni.
2CO 5:11 Keri ke, na pukuna ighai tai ghilalaa nina na dete Lord te manana ge kai mataghunia ke, ma kai lutu laga ge kai kurutira na balu ge kara taluutunia na Rongorongo uto. God te ghilalaa tai maemane, mi nau tu ghanaghanadila ke, mi ghau tau ghilala ghua eni.
2CO 5:12 Ighai tai mua gerei te vaghai raini ge kai talunagho heghemami tana matamiu. Taho! Ighai tai tughunia vanighau na pukuna ge kau nighai talunagho me vagha keri ke mi ghau tua kau bosatughudira arahei tara bosa dikalaghai mara nia sutu didira na lutu, hauvaa tara mua loghoa na tobadira te maemane tana matana God.
2CO 5:13 Balu na vure tara ghanaghana ighai tai bule. Mana hava tai bosai ke, ma kai lavia na lada ta God. Mana ghanaghanamami te maemane, mai lutu laga nia na utoamiu.
2CO 5:14 Na lei totobo udolu tai nei ke, tai nei na pukuna nina dolo a Christ vanighai. Mana pukuna ighai tai taluutunia Christ te mate tughura na lei tinoni soko, ighai ghua tai taluutunia, mi ghita na vure subo ta mate tana vola haulaghi ta ghahaghita iga.
2CO 5:15 E mate tughura na lei vure soko, keri ge arahei tara lavia nina vola vaolu, kara mua ghahara ge kara va togotogoa na liodira heghedira. Gaira kara vola ma kara va togotogoa Christ te mate me tughuruoli vanira.
2CO 5:16 Me vagha keri ke, itaeni kai bei detea gea siki sakai taonia na hava na vure ni maramana te ghanaghana. Mi tana lei bongi te padi mai tua, ighai tai ghanaghana hahia Christ te vagha keri, hauva ka, mi taeni ke, ighai tai mua ghanaghana te vagha eni.
2CO 5:17 Arahei tara taluutunia mara sakai sonikolua Christ ke, tara tinoni vaolu. Mana voladira haulaghi te tona keha tua, mana voladira vaolu te vuivuni.
2CO 5:18 Mana vaoluani na vola te butu mai ta God, agaia te lavipulohighita va itatana heghena nia na mateana Christ. Ma God te vaheghai mai na lutu ge kai laviolira rana vure ge kara loghoa ghua na mabo vania God.
2CO 5:19 Eo, God te huiolira rana vure ni maramana vania gaia heghena nia na mateana Christ, mi taeni e mua idumighi na lei paludira. Aeni na rongorongo te vaheghai ge kai ladavaghinia vanira na lei vure udolu.
2CO 5:20 Mi ghai tai ladavaghi tughua Christ, mana pukuna keri, tana bona tai bosa vanighau ke, te vagha God heghena te bosa vanighau. Ighai tai kurutighau te vagha Christ heghena te ghaha iani, kau tughuliomiu ma kau kabu mabo kolua God.
2CO 5:21 Jesus Christ te taho siki hahi itatana, hauva God te lavikehai na lei paluda soko me talui vuvungana Christ, keri ge ighita ka va maemane tana matana God nia na mateana Christ.
2CO 6:1 Na pukuna tai nia lutu kolu God ke, ighai tai kurutighau ge kau taonia haia na halautu te manana vanighau, arahei tara lavipangotia nina sonihalavu God te sule ngangata.
2CO 6:2 Na pukuna God te bosaa tana gegere tabu, Tana puku ni bona ni aho, Inau tu rongovighau, Mi tana bongi ni vavolamiu, Inau tu hangaghau. E utuni sughua, God te gonidilaa ge ke hangaghau. Itaeni tua na bongi God te gonidilaa ge ke vavolaghau.
2CO 6:3 Ighai tai mua nea siki totobo ge ke pungisia gea siki sakai tana taluutuniana Jesus Christ, na pukuna tai mua liona siki sakai na tinoni ke bosadikalaa nimami na lutu vania God.
2CO 6:4 Mi tana lei totobo udolu tai gonighi ke, ai talutateghai, ighai nina puku ni tinoni lutu God. Ighai tai nighi vadangitai na lei vahaghitaili mana lei vata ni vahola tara kaleghai.
2CO 6:5 Tara labughai mai dutu ni mate mara sonihagheghai tana vale pipiti mana vure subo tara gunaguna ge ra pungisighai. Ighai tai lutu laga, mana balu bona tai mua maturu, mai mua vanga.
2CO 6:6 Tana nilabumami te maemane, mi tana manahana God te vaheghai, tai tatea ighai nina tinoni lutu. Ighai tai kabu rurughu, mai liouto vanira na lei tinoni soko, mai varavaghi ta nina maana na Tarunga Tabu ge ke hangaghai, ma nimami na dolo vanira rana keha te utuni.
2CO 6:7 Ighai tai nia tarai na hava te utuni, ma nina maana God te lutu so ilokamami. Na volamami te maemane te vagha na vatei gehemate, te hangaghai ge kai ladavaghinia na puku ni tarai, ma kai berea nina rongorongo God vanira arahei tara mua taluutuni.
2CO 6:8 Tana bona tai lutu vania God, na balu tinoni tara talumavaghai, mana balu tara nighai sika. Mana balu ghua tara holohabaghai, mana balu ghua tara koengeleghai. Na balu tinoni tara bosa ighai na manetarai sorisori, hauvaa ighai tai nia tarai haia na hava te utuni.
2CO 6:9 Rana keha tara mua ghilalaghai, hauva ighau tau ghilala utoghai. Subo na bona tai dutu mate, hauva mi ghai tai vola sono. Sakai mana ighai tai vahaghitaili, tai mua mate.
2CO 6:10 Sakai mana tai vahaghitaili me manana ge kai dikalio, mai togotogo haia so. Sakai mana ighai tai bona, mai nera na vure ge ra lologho au tana voladira kolua Christ. Te vagha te taho siki totobo kai loghoa, hauva na hava te utuni, mai loghoi sono na lei totobo udolu.
2CO 6:11 Ghau rana taluutuni ni Corinth, ighai tai nia kokoe na utuni vanighau, mai mua poloa siki totobo. Mai tatea tai dolovighau nia na tobamami udolu.
2CO 6:12 Nimami na dolo vanighau te mua lugu, hauva itaeni nimiu na dolo vanighai te lugu.
2CO 6:13 Itaeni, inau tu kokoe vanighau te vagha ighau na lei dalegu. Ighai tai tateghau tua tai dolovighau, keri ge kau tatea tau dolovighai.
2CO 6:14 Kau bei sakaisonikolu itadira rahei tara mua taluutuni, na pukuna ighau tau mua vaghara. ?Ivei tea, na hava te maemane ke tangomana ke sakaisonikolua na hava te dika, pana marara te kabu kolua na pungi? Taho!
2CO 6:15 ?Ivei tea, Jesus Christ ke tangomana ge ke sakaisonikolua Satan? Taho! ?Pana tinoni taluutuni ke tangomana ge ke loghoa sakai na ghanaghana kolua siki tinoni te mua taluutuni? Taho!
2CO 6:16 ?Ivei tea, te uto ge na lei titinoni kara kabu ilokana nina Valetabu God? Mi ghita anina Valetabu God te vola. Aeni te utuni na pukuna God heghena te bosaa tana Gegere Tabu, Inau ku kabu kolura, mu ku sakusakutua ighobudira. Inau adidira na God, ma gaira nigua na vure.
2CO 6:17 Mana Lord God te bosa ghua, Me vagha keri ke, ma kau rughuhoru mai tadira ma kau vilivoka keha ghau heghemiu itadira. Kau bei tabei didira na lei totobo te meto, mi nau ku holopangotighau.
2CO 6:18 Mi nau ku tamamiu, mi ghau kau dalegu na mane mana vaivine, Inau a Lord God puku ni maana, tu bosai na lei totobo raini.
2CO 7:1 Ghau na lei kulagu tu dolovighau, na pukuna ighai tai loghoi na lei baubahu raini tatana God ke, ka vamarabu olighita hegheda mughua tana lei totobo udolu kara va metoi na hulida mana tarungada. Na pukuna ta mataghunia ma nia kikinima God, ighita na vure subo ka lutu laga ge na volada ke maemane, ma ka kabu marabu.
2CO 7:2 E liogu ge kau tatea kau dolovighai, na pukuna tai mua gonia siki totobo te dika vania siki sakai tamiu. Taho siki sakai tamiu, ighai tai neghau ge kau liuhahi vania na nilabu te maemane, me taho siki sakai tamiu ghua kai pegopalaa. Balu itamiu tara bosaa ighai tai gonighi na lei totobo dika rakiri, hauvaa te mua utuni.
2CO 7:3 Tana bona inau tu bosa eni, ku mua detehorughau, na pukuna inau tu diki bosaa tua vanighau, nimami na dolo vanighau te sule. Sakai vamua kai vola pa kai mate, nimami na dolo vanighau te mua soko.
2CO 7:4 Inau tu loghoa na ghanaghana mava te sule itamiu ge kau rongoviu tana bona tu bosa papara vanighau, ma nigua na talunagho itamiu te sule ngangata. Sakai manaa te subo na lei sosodo tara kaleghai, ighau tau patupatuu, mau nea na liogu ge togotogo.
2CO 7:5 Mi tana bona tai sara tana bubulo ni Macedonia ke, me taho tua na malamami na aheahe. Mi tana bona keri, na lei tinoni tara hughuhughu kolughai mara pungisighai, mana ghanaghanamami te mataghu.
2CO 7:6 Ma God, te va patui na liodira arahei tara dikalio, te va patupatughai nia na saraana mai a Titus.
2CO 7:7 Na maiana te va togotogoghai, mi ghai tai togotogo ghua na pukuna nina rongorongo ge kau patupatua. Gaia te bosa ghua vaniu tau liona ngangata nigua na kao, mau dikalio sule tana hava te kale, mi ghau tau liopapara ge au hangau. Na pukuna kiri, ge vonughiu nia na togotogo.
2CO 7:8 Sakai vamua tau dikalio pile bona tana bona tu nia gatu na gegere tutughuni keri, mi taeni tu mua dikalio ge u gerea vanighau. Inau tu dikalio pile bona, na pukuna inau tu ghilala te vahaghitailighau na pile bona.
2CO 7:9 Mi taeni inau tu togotogo tu nia vetena, na mua pukuna te vahaghitailighau, mana pukuna na vahaghitaili te neghau ge au loghoa na dikalio sule ge au tughulio mau tughua ghua na nilabumiu. Agaia keri na dikalio a God te liodira nina vure ge kara loghoa. Me vagha ghua keri ke, mai mua dikalaghau ta siki levu.
2CO 7:10 Na pukuna God te tangomana na nia lutu na dikalio tana volada ke hangaghita ge ka tughulio tana lei paluda, me hulighita va tana vola kasila. Ka mua dikalio nia na vata ni dikalio vaghana eni. Hauva mana dikalio tana maramana te taho na tughulio iga ke, te hulighita va tana mate kasila.
2CO 7:11 Kau ghanaghana va na lei totobo te uto God te nea vanighau iga na pukuna na dikalio eni itamiu! Itaeni tau lutu laga ge au tatea ighau tau maemane, mau liona ghua ge kau talutatea tau levu ni pala itatana ahei te gehegehe hahi, mau rutu vania, mau mataghunia God. Nimiu na dikalio keri te hangaghau na pukuna itaeni tau liona na righiagu, mau liona ge kau hangau, mau tala na toroana ahei te lutu hahi. Tana lei totobo udolu tau gonighi ke, tau magoraa ge kau mua hahi tana hava te kale.
2CO 7:12 Tana bona tu gerea na gegere keri vanighau te padi ke, ku mua ghanaghanaa vamua ahei te hahi, puku mua ghanaghanaa ahei te vahaghitaili na pukuna na hahi na mane keri te gonia. Mi nau tu gerea vanighau ge a God te talutateghau ivei te vagha nimiu na dolo vanighai ta nimiu na tughulio.
2CO 7:13 Mana pukuna te kale keri, ighai tai nia togotogo sule. Eo, mi ghai tai nia togotogo vanighau, mi ghai tai nia togotogo sule ngangata tana bona tai vaevanea a Titus te nia togotogo sule ghua, na pukuna tau nea iga na holopangotiana, mau nea na liona ge maheboa.
2CO 7:14 Mi nau tu diki talunagho vanighau itatana Titus, mi ghau tau mua niu maa na pukuna te righighi na nilabumiu te uto. Te vagha na lei totobo tai nighi bosa talau vanighau te utuni ke, na lei totobo tai nighi talunagho vanighau itatana Titus te utuni sughua.
2CO 7:15 Mi taeni agaia te dolovighau au va, tana bona te ghanaghana olia tau nea iga na rongoviana, mana holopangotiana, mana taoniana nia na talumava, mana ghanaghana mava.
2CO 7:16 Inau tu togotogo sule ngangata itaeni, na pukuna inau tu loghoa na puku ni ghanaghana mava itamiu.
2CO 8:1 Ghau na lei taluutuni, e liogu ge ku bosaa vanighau itaeni na hava nina sonihalavu God te gehegehe vanira na lei holohoru tana bubulo i Macedonia.
2CO 8:2 Sakai vamua tara tona sodoi subo na lei sosodo mana vahola, mara kabu bona sule ke, adidira na togotogo te sule ngangata keri ge ra vonughia na hevei tana puku ni liodira.
2CO 8:3 Mi nau ku tughunitatea vanighau gatu, tara mua nia hevei vamua tara nighi hevei, mara hevei au va, taonia vamua didira na ghanaghana.
2CO 8:4 Mara nongighai mai lubatira ge ra nighi hahanga ghua na heveilee vanira rana taluutuni i Jerusalem.
2CO 8:5 Mana hava tara gonia te uto vule vaa na hava tai ghanaghanadilaa. Na diki tara nia hevei na voladira vania Lord ge kara taonia, ma vanighai ighai, te vagha na hava God te liona.
2CO 8:6 Keri ke, ge ai kurutia so a Titus, ke diki patughau i vauvaluni mai tana levu ni hevei ke, ge ke ghoi gatu kokoe patupatughau sono me ke hangaghau ge kau sokoi na gehegehe uto keri.
2CO 8:7 Na volamiu kolua God te laga ngangata. Tau loghoi nimiu na taluutuni te laga ngangata, mau ladavaghini utoa, mau ghilala utoa na lei tarai vania Christ, mau liopapara ge kau taonia God, mau dolovighai ghua. Na pukuna tau laga ngangata tana lei totobo kiri, kau laga ngangata ghua tana hevei eni ge kau talutatei nimiu na dolo vanira rana keha.
2CO 8:8 U mua bosa ge kau nea mughua, sakai vamua na balu holohoru kara liodira ngangata ge kara nea te vagha. Ma ge kau taonia na nilabudira ke, inau tu lioni nimiu na dolo te puku ni dolo sughua.
2CO 8:9 Mi ghau tau ghilalaa tua nina dolo sule mana liouto dida Lord Jesus Christ. Sakai vamua te loghoi na lei totobo udolu ikokou, me sani sokoi mara vahua ge ke tinoni bona, na pukuna te liona na hangamiu. Me gonia te vagha keri ge kau lavighi na lei totobo tara ghaha talaui, ge kau lologho.
2CO 8:10 Tana ghanaghanagu, te uto ke vagha tau sokoa tua na heveilee tau vuivunia tana niulu te padi. Mi ghau tau diki vuivunia na padalaghiniana, mi ghau ghua tau diki vuivunia na gonidilaana na heveilee.
2CO 8:11 Mi taeni inau tu liomiu ge kau sokoa na gehegehe uto eni, te vagha tau nea tua iga na ghanaghana mavaana tana vuivunina mai. Nia hevei na hava kau ba tangomanaa iga taonia vamua nimiu na lologho.
2CO 8:12 Ke vagha kau liona ngangata na hevei ke, me mua puku ni totobo ngangata ivei te vagha na subona kau nia hevei, na pukuna God te liona ge kau nighi hevei vamua na hava tau loghoi, mua na hava tau mua loghoi.
2CO 8:13 U mua bosa te vagha eni ke, ge kau nighi hevei te subo au ke neghau ge kau vahaghitaili, na pukuna tau mua loghoa manaa. Taho! Na hava tu ghanaghana ke, ke kaekage vasoo i levu mi levu.
2CO 8:14 Mi taeni tau loghoi tua subo na lei totobo ke, ma kau tangomana na hangaadira rahei tara mua loghoa te manadira. Ma ge kau padighi balu totobo tana ngiha ke, gaira kara ghoi tuvalighau ta didira na lologho. Te vagha eni, ighau kau loghoi na lei totobo te manana vanighau.
2CO 8:15 Ma ge kau gonighi te vagha keri, na hava te gerea iga na Gegere Tabu vania na vanga butuli ke utuni vanighau, Arahei tara vahikolui te subo, te taho tua siki totobo ke ghaha olia vanira. Arahei tara vahikolui na pile vamua tara loghoi te manadira.
2CO 8:16 Mi nau tu holoutoa God na pukuna te vahea Titus a sakai na vata ni veidolovi ge ke hangaghau te vagha ghua tu loghoa inau.
2CO 8:17 Me holopangotia nimami na nongi keri ge ghoi gatu kaoghau sono i Corinth. Me taonia vamua na liona heghena ge ghoi gatu kaoghau sono, e mua pukuna ge kai vetenaa mughua ighai.
2CO 8:18 Ma kai vetena gatu Titus kolua nia sakai na kulamami tana taluutuni. Rana taluutuni tana lei holohoru udolu tara talumavaa nina lutu ge nia tarai na Rongorongo uto.
2CO 8:19 Na mane eni, rana taluutuni tara vilia ge tona kolughai tana bona kai holai na heveilee va i Jerusalem. Na lutu eni te nia lada na ahana Lord, me tughunitatea dida na ghanaghana mava tana hahanga.
2CO 8:20 Mi ghai tai gonia te vagha eni, na pukuna e mua liomami siki sakai ge ke hurughai nia siki hahi itamami, ivei tai nei na pabeani na heveilee te subo.
2CO 8:21 Na ghanaghanamami kai gonia na hava te maemane tana matana Lord, maia ghua tana matadira na lei tinoni.
2CO 8:22 Ma kai vetena kolura nia ghua sakai na kulamami tana taluutuni. Subo na bona te talutateghai te liona ngangata ge ke hahanga. Mi taeni te loghoa na lio ni ghanaghana mava, na pukuna te ghilala tua te tangomana na ghanaghana mava itamiu.
2CO 8:23 Ma ge siki sakai ke huatighau nia Titus ke, kau bosatughu vania, gaia na puku ni kulagu, te lutu koluu ge koro hangaghau. Ma rogaira kulamami tana taluutuni toro tona tughui na lei holohoru iani. Subo na vure tara holohabaa Christ nia didira na lutu.
2CO 8:24 Keri ke, ma kau talutatei vanira nimiu na dolo, ma kau mangadalaa vanira na lei holohoru tai nea iga na talunaghoamiu ke, te utuni sughua.
2CO 9:1 Te mua siki totobo ge ku gerea vanighau gatu mughua, taonia na hevei eni vanira rana taluutuni i Jerusalem,
2CO 9:2 na pukuna u ghilala sokoa tua tau liona ngangata ge au hangara. Mu bosa talunagho vanira tua rana taluutuni tana bubulo ni Macedonia. Tu bosa vanira tua, ighau rana taluutuni tana bubulo ni Achaia tau gonidila tua ge kau nighi vetena nimiu na heveilee tana niulu te padi. Mana pukuna nimiu na liopapara ighau ke, te subo itadira ge ra liona ngangata ge kara hangara ghua itaeni.
2CO 9:3 Ma sakai vamua te vagha keri, ku nira vetena sono Titus kolura erua na mane raini na pukuna te liogu ge kau vahikolu sokoi tua nimua na rongo tana bona ku sara mai. Tu bosa sokoa kau gonidilaa tua, me mua uto ke vagha nigua na talunagho vanighau te sorisori.
2CO 9:4 Ke vagha balu tinoni taluutuni tana bubulo ni Macedonia kara mai koluu, ma kara righia tau mua gonidilaa mua, ku nia maa sule na pukuna tu talunaghoghau. Mi ghau kau nia maa ghua.
2CO 9:5 Keri ge u ghanaghana ke uto ke, mu ku diki nira vetena gatu mughua tolu na mane raini ge kara hangaghau ge kau vahikolui tua na heveilee tau nighi baubahu. Mi tana bona eni ke, ighau tau talutatea tau liona ngangata ge kau nighi hevei na heveilee raini, me mua siki totobo kai hughutighau nia, ma kau hevei sono.
2CO 9:6 Keri ge au mua nia ponolio na bosa eni, Na tinoni subasuba ke subai na balu vuavua vamua ke, ke totolo mai ga na balu vamua, ma hei ke subai te subo ke, ke totolo iga te subo ghua.
2CO 9:7 Kau sopa ghanaghana engiha sughua kau nighi hevei, ma kau hevei taonia na liomiu vasoo. Te mua uto ke vagha kau dikalio tana bona tau nia hevei na heveilee, pa kau gonia te vagha na pukuna siki sakai te hughutighau, na pukuna God ke dolovia siki sakai te nia togotogo na hevei vanira rana keha.
2CO 9:8 Ma God ke vauto sule ghau ge kau loghoi haia na lei totobo soko te manana vanighau, keri ge kau logho aui sono te subo ge kau tuvalira nia na balu.
2CO 9:9 Na Gegere tabu te bosaa eni vania ahei te varava ta God, Gaia te nia hevei na puku ni liodolo vanira rana bona, ma God ke ghanaghanaolighi haia nina gehegehe uto.
2CO 9:10 Ma God heghena, te vahera na vuavua itadira rahei tara subasuba, maia ghua na vanga kara ghania, ke sepalaghinighi nimiu lologho ge kau tangomana na suleani nimiu na hahanga vanira rana bona.
2CO 9:11 Eo, gevaa God ke vaheghau ge kau lologho subo, keri ge kau tangomana na hevei au. Mi tana bona kai holai nimiu na heveilee va itadira rana bona, geva kara holoutoa God.
2CO 9:12 Keri ke me rua na totobo uto geva ke kale iga. Na vure taluutuni ni Jerusalem kara loghoi na hava te manadira, maia gevaa kara talutate togotogoa didira na holouto sule vania God.
2CO 9:13 Na pukuna didira na heveilee te talutatea nimiu na taluutuni te utuni ke, geva kara holohabaa God. Kara holohabaa God na pukuna kau taonia na Rongorongo utona Jesus Christ, mau hangara maia ghua na balu.
2CO 9:14 Ma kara kokoeliulivutighau nia na ghanaghana te dolo tana tobadira, na pukuna na sonihalavu te uto, te talutatea God itamiu.
2CO 9:15 Ka holoutoa God vania na Dalena, nina heveilee ke, te haeharegha me taho na kokoe te manana ge ke bosa kaekalea nia tua.
2CO 10:1 Na balu itamiu tara bosa ke, “Paul te bosa papara ta nina na lei gegere vaniada, hauvaa mi tana bona te ghaha kolughita te haga mataghu ge ke mua bosa papara vanighita.” E mua vagha keri! Jesus Christ heghena te liomabo me talupilea,
2CO 10:2 me vagha eni ke, inau Paul tu kurutighau kau tughui na nilabumiu keri ge ku mua bosa papara vanighau tana bona ku ghoi gatu kaoghau. Hauva u ghanaghana ke, mi tana bona ku gatu vaho ge ku kokoe papara vanira rahei tara ghanaghana ke mi ghai tai gehegehe taonia vamua na ghanaghana ni maramana eni.
2CO 10:3 E utuni, ighai tai tinoni tai ghahaghai tana maramana eni, hauva ai mua taonia na nilabu ni veilalabui te va mai tana lei padalaghi ni tinoni.
2CO 10:4 Na hava tai veilalabui ke, e mua na lei totobo ni gehemate nina Satan tana maramana eni, hauvaa na lei totobo ni gehemate nina God vamua. Eo, nia nina maana God ge kai lagavulea nia na lei totobo te laga nina Satan.
2CO 10:5 Ma nia na lei totobo ni gehemate raini tai tangomana na durakeani nia na lei hughuhughu tara pungisia God, mana nilabudira te talunagho te pungisira na lei tinoni ge ra mua ghilala God. Ma nia ghua na lei totobo ni gehemate raini ge ai lagavulei didira na ghanaghana kabalaghi te ghahai tana liodira, mai taraira ge kara taonia Christ.
2CO 10:6 Mi tana bona ighai kai righi magoraghai tau taonia Christ sughua, keri ke ighai kai gonidila tua ge kai torora rahei vamua tara diui nina lei vetena God.
2CO 10:7 Tau righia na hava tana matamiu vamua. Ma ge siki sakai te ghanaghana talunaghoa, gaia nina Christ, ke, me uto ke ghilala utoa ighai nina Christ, ghua so.
2CO 10:8 E utuni inau tu nia sutu ngangata na maana tai loghoa te vaheghai mai Lord. Na maana eni ke vaheghai ge ke lagaa nimiu na taluutuni, me ke mua ghoi dikalaa. Ku bei niu maa gea na pukuna tu loghoa na maana keri.
2CO 10:9 U mua tabotabo ge ku lavimataghumiu nia nigua na lei gegere vanighau.
2CO 10:10 Balu itamiu tara bosa, “Ka bei nia ghaghua gea Paul. E bosa papara me kurutighita ta nina lei gegere, hauva mi tana bona gaia te ghaha kolughita, gaia te lugu me mua ghilala na halautu ge ke tutugu utuni.”
2CO 10:11 Ghau rahei tau bosai na lei bosa raini ke, te uto ge kau ghilala utoa ke, igeva kai gonighi na hava tai gerei ta nimami na lei gegere, tana bona kai kaoghau.
2CO 10:12 Arahei itamiu tara bosa talunagho, tai mua liona ge kai bosa ighai tai haba ngangata te vaghaa tara bosai vanighau ivei te vagha na utodira. Tara ghanaghana gaira tara haba ngangata na pukuna tara nira tautau heghedira ivei te vagha didira na malei haba, mara sopa kage olighi heghedira sono. Tana bona tara nea te vagha, tara bule.
2CO 10:13 Hauva mi ghai kai mua vaghara. Ighai kai mua nia sutu nia siki totobo te mua lokani nimami na lutu te vaheghai God. Keri ke kai nighi bosa talunagho nimami na lutu igobumiu, na pukuna na lutu keri te lokani nimami na lutu koukolu itamiu God te vaheghai.
2CO 10:14 Na bosa talunagho tai nea, ke mua maemane ke vagha kai mua gatu vanighau. Hauva te maemane so, na pukuna ighai na vuivuni ni tinoni tai nia tona haliu gatu vaho tua itamiu na Rongorongo uto nina Christ.
2CO 10:15 Mai talunagho vamua nia nimami na lutu, mai mua talunagho nia na lutu tara lutu sokoi tua na balu. Mai ghanaghanadila vamua ge nimiu na taluutuni ke laga va, ma nimami na lutu ighobumiu ke sepalaghi.
2CO 10:16 Keri vaho ge kai tangomana na va nia tarai na Rongorongo uto tana lei komu tara hauvighau va ighau, te taho ahei ke lutu mua iga. Keri ge ke taho iga siki sakai ke tangomana ge ke bosa kai nighi talunagho na lutu te lutui na tinoni keha.
2CO 10:17 Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, Ahei te liona ge ke talunagho ke, ke nia sutu vamua na hava te gonia Lord God.
2CO 10:18 Ahei a Lord te nia kikinima ke, na tinoni keri God te nia togotogo kolu, me taho na tinoni ke sutu heghena.
2CO 11:1 Sakai vamua tu ghilala na bosa talunagho tana totobo bulebule ke, inau tu ghanaghanadila ge ku vadangitai kolughau sono tana bona tu tona haliu ge ku nea te vagha.
2CO 11:2 Inau tu nighau lioghaghana kolua na lioghaghana te butu mai ta God, mu righitaonighau te uto ngangata. Ighau te vagha na tahula marabu tu bahua ge ke tauna sakai na mane vamua, ma keri a Christ heghena vamua.
2CO 11:3 Hauva mu mataghu na balu tinoni kara pegoghau ma kara va huli kehaghau gea ta nimiu na kabu maemane mete mabo itatana Christ, te vagha na poli te huli hahia Eve.
2CO 11:4 Inau tu mataghu na pukuna tau rongovia mau holopangotia na hava tara kokoei vanighau na balu, sakai vamua kara nia tarai a Jesus keha itatana a Jesus tai nia tarai ighai, pana tarunga te keha itatana na Tarunga Tabu te diki ghaha tua itamiu, pana Rongorongo uto te keha itatana tau diki taluutunia tua.
2CO 11:5 Sakai vamua tau ghanaghana na lei tinoni rakeri rana manevetena te haba ngangata, mi nau tu mua ghanaghana ge kara haba va itagua inau.
2CO 11:6 Tu mua suanira nia na vata ni kokoe utoutoa te vagha tara nea, hauva mu ghilala utoa sono na puku ni tarai. Ighai tai talutate utoa vanighau haia tua nimami lutu ighobumiu.
2CO 11:7 Tana bona tu ladavaghinia na Rongorongo uto nina God vanighau, inau tu mua nongia siki totobo itamiu. ?Ivei tea, u hahi tana bona tu talumuriu heghegu mu nighau kikinima mu mua liona siki taba itamiu iga?
2CO 11:8 Tana bona tu lutu ighobumiu ke, rana taluutuni ni balu holohoru tara hangau nia na heveioli. Te vagha tu gitoi na rongo itadira, keri ge ku hangaghau, mu ku mua holaa siki taba itamiu ighau.
2CO 11:9 Mi tana bona tu kabukolughau ke, mu mua loghoa siki totobo, mi nau tu mua nongighau ge kau hangau iga. Taho. Rana taluutuni tara butu mai tana bubulo ni Macedonia tara holai vaniu mai sono na lei totobo soko te taho vaniu. Itaeni tu mua nongighau nia mua siki totobo kau hangau nia, mu ku mua gonia tana lei bongi ke mai.
2CO 11:10 Ma nia na utuni nina Christ te ghaha itagua, ku mua ghoi soko tua na nia sutu tu mua nongighau nia siki totobo talighutia na bubulo Achaia.
2CO 11:11 ?Na hava na pukuna ge u mua nongighau? ?Ivei tea, na pukuna tu mua dolovighau? Taho! God te ghilala tu dolovighau sono.
2CO 11:12 Mi nau ku tona haliu sono na goniana na totobo eni, ge kara bei nira sutu heghedira gea ma kara ghaghua, adidira na lutu ke vaghai sono a nimami.
2CO 11:13 Na vure raini ke, na lei manevetena sorisori, tara nira pego heghedira ta didira na lutu. Tara pegoghau keri ge kau ghanaghana gaira ghua nina manevetena Christ.
2CO 11:14 Mi nau tu mua nia hare tana nilabudira te dika tara nea, na pukuna ma sughua Satan te talutatea heghena te vagha ghua sakai na angel ni marara keri ge pegora na lei tinoni.
2CO 11:15 Keri ke, me mua vatei haeharegha ke vagha na lei nina tinoni ni lutu kara gonia te vaghaa, ma kara nira pego ma kara bosa, gaira na lei tinoni lutu ta God. Mi tana bona God ke detera na lei tinoni udolu, kara lavia na totoro te manana didira na gehegehe te dika.
2CO 11:16 Kau bei ghanaghana gea inau tu bule ge u talunagho te vagha eni. Taho! Ma ge kau ghanaghana te vagha keri, ma kau varongohiu sono te vaghaa tau varongohia na tinoni te bule, mau lubatiu ge ku bosa talunagho pile bona.
2CO 11:17 Na vata ni sutu ia eni ke, na totobo te mua liona God. Hauva mu ku gehegehe vaghau sono na tinoni bule.
2CO 11:18 Mete vaghaa na balu tara nighi sutu heghedira tana hava tara nighi tangomana tana maramana eni ke, mi nau ghua ku ghaghua iga.
2CO 11:19 Sakai vamua ighau tau ghanaghana tau manahana ngangata, tau tala ge au varongohira vamua rana bule.
2CO 11:20 E utuni, au togotogo vanira tana bona tara nighau vetena ge kau nea na hava tara liodira, mara holai nimiu na lologho, mara pegoghau, mara taludatora heghedira, mara tapoghau.
2CO 11:21 Sogea tau ghanaghana te manana so ge ku nia maa tana bona tu bosatate vanighau, na pukuna tai mua tangomana na goniani te vagha keri. Au bule tau nei ga na ghanaghana eni! Sakai mana tu ghilala tu taonia na nilabuna na tinoni bule ke, itaeni inau ku nighi sutu sono na lei totobo tara nighi sutu vanighau.
2CO 11:22 ?Ivei tea, ra bosa ke, ma gaira rana Jew? Mi nau ghua na Jew. ?Mara bosa ghua ke, gaira nina lei tinoni ni Israel? Mi nau ghua. ?Ma gaira ghua na kemana Abraham? Mi nau ghua.
2CO 11:23 ?Ivei tea, ra bosa ke gaira nina tinoni lutu Christ? U ghilala sono tu kokoe vaghaa na tinoni bulebule, hauva mi nau tu lutu uto vania vaa mu lutu laga vaa ghua. Subo na tughuru ni sonihagheagu tana vale pipiti na pukuna tu lutu vania Christ haba vulera gaira, mara ramusiu subo na bona haba vulera, me subo na bona tu dutu ni mate tua.
2CO 11:24 E tolu hangavulu hiua na hinamo tara heu rana Jew ilokani e lima na tughuru ni raramu vamua.
2CO 11:25 E tolu na tughuru ni ramusiagu nia na ghai rana manesule ni Rome. Sakai na tughuru ni petaagu tua na ghagua na lei levunimate na pukuna tara liona ge kara mateu. E tolu tughuru ni sara tua na vakagu tana sebe me belulu, ma sakai tughuru ni leleboagu nia na pilena na vaka tana tahi lokani sakai na bongi ma sakai na dani.
2CO 11:26 U tonavighi na lei bona te hau, me subo na vahaghitaili te kaleu. U tona sodoi na lei betitina tara tave, maia rana lei tinoni gito. Mu tona sodoi na lei vahaghitaili tadira na lei kulagu na vure sono, gaira rana Jew, maia ghua gaira rana mua Jew. Mu tona sodoi na lei vahaghitaili tana lei komu sule, maia tana lei bona aroha, maia ghua tana tahi te maraghatagha. Mu tona sodoi ghua na lei vahaghitaili tadira rahei tara bosa ke, mara taluutuni tua, hauva me taho.
2CO 11:27 Ta nigua na lutu vania Christ ke, tu lugu me vahaghi na huligu. Subo na bongi tu mua maturu tua. Balu bongi tu vitolo mu haga inu, me taho ghua na ghagua na vanga. Subo na bona, te torou na bihi na pukuna te taho vaniu na tivi te managu.
2CO 11:28 Keri ke, kolui na lei totobo rakeri, te gunaguna na liogu talau tughu bongi vanira rana taluutuni tana lei holohoru soko.
2CO 11:29 Tana bona siki sakai te lugu tana taluutuni ke, na volagu te lugu. Tana bona siki sakai te hulihahia na tinoni te taluutuni ke, mu rutu ngangata.
2CO 11:30 Ke vagha ku sutu ke, ge ku nighi sutu na lei totobo te talutatea ivei te vagha na lugugu.
2CO 11:31 God tamana Lord Jesus, gaia te ghilala tu nia kokoe na utuni mu mua pegopego. Gaia vamua ka holohabaa ke va me va.
2CO 11:32 Tana bona tu ghahau i Damascus, gaia na governor, isarana na Vunaghi haba Aretas te talura na malaghai, ge kara righitaonighi na lei mataula ni peona na komu, ge kara lotiu.
2CO 11:33 Hauva ka mu haghe tana bosi mana balu taluutuni iga tara lubati horuu tana matakenena na peona na komu. Vagha keri tu nea iga na soghapoloadira!
2CO 12:1 Sakai mana tu ghilala te taho siki totobo ke maghora vanighau ta nigua na sutu tu nea eni, hauva ku nea so. Itaeni tu bosai vanighau na lei mabubu mana lei livu tu lavighi itatana Lord.
2CO 12:2 E hangavulu vati na niulu te padi ke, God te hola datou tana bona i kokou God te ghahaa iga.
2CO 12:3 Tu mua ghilala ke vagha God te holaa na huligu pana tarungagu, God vamua te ghilala.
2CO 12:4 Hauva mu ghilala sono te hola datou va i Paradise mu rongovighi na lei totobo te vatei haeharegha tara tabu, tu mua tangomana na bosaani. Ku bosa ghua u mua ghilalaa ke vaghaa God te holaa na huligu pana tarungagu, God vamua te ghilala.
2CO 12:5 E manana tua vaniu ge ku nia sutu vanighau na totobo keri, hauva mu ku mua nea te vagha. Ku nighi sutu vasoo na hava te talutatea inau tu lugu.
2CO 12:6 Ma ge ke liogu ge ku nighi sutu ke, mu ku mua nighi mala bule, na pukuna ku nia kokoe na utuni. Hauva, mu ku mua nea te vagha keri, na pukuna u mua liona siki sakai ge ke niu kikinima va tana hava tara righia tana volagu ma nigua na lei bosa ni tarai.
2CO 12:7 Na pukuna God te mua liona ge ku nighi talunagho na lei mabubu mana lei livu rakiri, te vaheu nina tinoni lutu Satan ke vahaghitailiu. Agaia te vagha na kaekale tana ghuighuligu.
2CO 12:8 Tolu na bona kehakeha tu nongia Lord ge ke hola kehaa itagua.
2CO 12:9 Tughu bongi ke, nina bosa tughu vaniu te vagha eni, “Nigua na sonihalavu vamua te manana so vanigho, na pukuna nigua na maana te laga au va tana bona tu lugu.” Na pukuna keri, inau tu togotogo ge ku nighi sutu tana lei totobo tara talutatea inau tu lugu, keri ge kara righia nina maana Christ ke lutu itagua.
2CO 12:10 Na pukuna tu ghilala na lei totobo raini ke na utona Christ, keri ke mi nau tu haga nighi vada tua tana bona tu lugu, maia ghua tara bosa dikalau, mana lei vahola, mana lei totoro, mana dikalio. Inau tu haga nighi vada tua na pukuna tana bona tu lugu ke, inau ku ghoi nia lagaoli nia nina maana Christ.
2CO 12:11 Au hughutiu mu gehegehe vaghau na bule, tana bona tu talunagho te vagha eni. E manamiu ge kau holohabai nigua na lutu, na pukuna tu mua pile kikiu itadira rahei tau ghanaghana tara manevetena haba, sakai vamua tu mua vaghau siki totobo itadira soko.
2CO 12:12 Tana bona tu haghau itamiu, u kabu rurughu mu nei ighobumiu na lei vaughilala mana lei totobo haeharegha mana lei butuli. Na lei totobo raini tara talutateu inau na puku ni manevetena sughua.
2CO 12:13 Mana hava vamua tu gonia tana lei sopa holohoru mu mua gonia iani itamiu ke, tu mua nongighau siki totobo ge kau hangau. Ma ge kau ghanaghana tu hahi vanighau tana bona tu nei te vagha keri ke, mu nongighau ge kau talukehaa nigua na hahi eni.
2CO 12:14 Me toluni tughuru gatu tua eni tu gonidilaa ge ku sara itamiu, mu ku mua nongia siki totobo itamiu, na pukuna u mua liona na hava tau loghoa. Taho, mi ghau vamua tu liomiu. E mua maemane ke vagha na lei gari pile kara pelua na vanga mana lei lologho vanira tamadira ma tinadira. Ma tamadira vamua kara pelu ghadira vanga mana lei lologho.
2CO 12:15 Mi nau tu nia togotogo sono ge ku nia hevei heghegu maia na hava tu loghoi vanighau nia na utoamiu tana vola tarunga. ?Ivei tea, ke vagha nigua na dolo ke savungia vanighau ke, ma nimiu na dolo ighau itagua te kubolu?
2CO 12:16 Tau ghilala sono te utuni tu mua nongia itamiu siki totobo te padi. Sakai mana te vagha keri, balu itamiu tara bosa inau na mane sorisori mu pegoghau ge ku holaa na hava tu liona itamiu.
2CO 12:17 ?Mi vei tea, siki mane itadira tu nira vetena gatu te pegoghau me holaa siki totobo ta nimiu na lologho? Taho!
2CO 12:18 ?Tana bona tu kurutia Titus ge ke gatu kaoghau, maia tu nia vetena kolu gatu ghua na mane taluutuni, ivei tea e gatu holai siki totobo te uto ta nimiu na lologho a Titus ni? Taho sono! Tau ghilala tua Titus mi nau, toro loghoa sakai na vata ni tarunga, mana ghanaghanamami maia na nilabumami itamiu te sakai na vata vamua.
2CO 12:19 ?Vaghi sogea au ghanaghana ighau ke, mai bosai vanighau na lei totobo raini ke ge kai pungisighai heghemami au ghaghua? Taho! Ai bosai vanighau na lei totobo raini na pukuna ighai nina tinoni lutu Christ, mai tutugui tana matana God. Mana lei totobo soko tai gonighi ke, ke neghau ighau na lei kulamami, ge kau tughuru ngasi.
2CO 12:20 Mi nau tu mataghu nigua, tana bona ku gatu kaoghau, ke bei ghoi vagha gea na hava tu sodoa na pukuna tu ghanaghana na nilabumiu ke mua vagha na hava tu liona. Ma ge teke vagha keri, tau mua liona na hava ku nei ge ku maemaneghau. E mua uto ma ge ku sodoa na hughuhughu, na lioghaghana, na mina rutu, na vilivoka, na vuhavuha, na pasapasa popolo, na talunagho, maia na gunaguna.
2CO 12:21 Eo, u mataghu nigua tana bona ku gatu, ma God ke niu maa na pukuna ighau. Mi nau ku dikalio sule ngangata vamua na pukuna e subo itamiu tara palugha vasoo ka, tara mua tughui na liodira ta didira na kabu hahihahi, tangotangodika, maia na gharu.
2CO 13:1 Aeni me ke toluni tughuru ni mai kaoamiu. Na pukuna keri kau righitaoni utoi na nilabumiu na pukuna na Gegere tabu te bosaa me ghaghua, Ke vagha ko hurua siki tinoni ke, erua pe ke tolu na tinoni koukolu mughua ge kara bosaa na hava to kokoea ke, te utuni.
2CO 13:2 Tana ruani nigua na tughuru ni kaomiu ke, tu diki hera tua na kokoe papara rahei tara tangohahi. Tu bosa vanira ge ku vahaghitailira kolura na balu tara tangohahi ghua. Sakai manaa itaeni tu kabu sagauvighau ke, tu ghoi kokoe papara vanira gatu ma gaira udolu ghua, arahei tara nei so na nilabudira te dika, ku mua arovira tana bona ku sara mai itamiu.
2CO 13:3 Ku vahaghitailira keri ge kau ghilala utoa tu ladavaghinia na bosana Christ te vaheu. Jesus Christ te mua lugu na gehegehe itamiu, me talutatea gaia te puku ni maana ighobumiu tana bona te tangotorora rahei tara tangohahi.
2CO 13:4 Sakai manaa te mate tana ghaivavala ilokana na huli ni tinoni te lugu, hauvaa itaeni te vola so na pukuna te tughuruoli tana mate nia na nina maana God te habaa. Mi ghita ta sakaisonikolua Christ ke, ighita te lugu ghua na hulida. Hauva mi ghai tai vola itatana Christ, mai loghoa nina maana God, ma kai maemaneghau tana maana keri.
2CO 13:5 Kau righikaleutoghau tana volamiu, ge kau ghilalaa ke vagha kau taluutunia sughua Christ pe taho. Ke vaghaa kau mua righighilalaa gaia Jesus te ghaha tana volamiu ke, me talutatea tau mua tangomana ta nimiu na tabotabo, mau mua taluutunia.
2CO 13:6 Mu taluutuni sono geva kau ghilala utoghai sono tai tangomana ta nimami tabotabo, mai taluutuni utunia Christ.
2CO 13:7 Ma kai kokoeliulivuti vania God ge ke hangaghau ge kau bei gonia gea siki totobo te hahi. Ai mua kokoeliulivuti te vagha keri, na pukuna tai liona na lei tinoni kara bosaa nimami na lutu itamiu te uto. Taho! Tai kokoeliulivuti te vagha eni, na pukuna vamua tai liona ge kau kabu maemane, sakai vamua rana vure kara bosaa nimami lutu te mua uto.
2CO 13:8 Na loamami ge kai mua tughuru pungisia na utuni, ma kai gonia vamua na hava ke lagalagaa na utuni haia.
2CO 13:9 Ma ge kau tughuru ngasi tana taluutuni, ighai tai nia togotogo sakai manaa na lei tinoni kara ghanaghana ighai tai lugu. Na hava te utuni ke, tai kokoeliulivutighau haia kau kabu maemane haia tana volamiu kolua Christ.
2CO 13:10 Mi nau tu gerea vanighau na gegere eni, na pukuna tu ghanaghanadila ge kau tughui na volamiu, inaghona ge ku gatu. Ke vagha kau nea keri ke, ku mua vahaghitailighau nia na maana te heu Lord. Gaia te heu na maana ge ku patua nimiu na taluutuni, mu ku mua durakea.
2CO 13:11 Ighau rana taluutuni, inau ku vongotia nigua na gegere nia na lei bosa sosoko raini. Kau togotogo, ma kau lutu laga ge kau kabu maemane tana volamiu kolua Christ, ma kau taonighi nigua na kokoe. Kau loghoa sakai na ghanaghana vamua, ma kau kabu sakai sonikolu tana mabo. Ma ge kau nei na lei totobo raini ke, ma God te vonughia na dolo mana mabo, ke kabukolughau.
2CO 13:12 Holoutoghau ighau heghemiu nia na nonginongi tabu.
2CO 13:13 Ma gaira soko na lei tinoni taluutuni iani tara nia vetena vanighau gatu didira na lei holouto soko.
2CO 13:14 Ma nina sonihalavu dida Lord Jesus Christ, nina dolo God, ma nina vaukolu na Tarunga Tabu, ke kabu itamiu soko.
GAL 1:1 Inau a Paul, na manevetena, tu gerea na gegere tutughuni eni. Inau, te mua viliu siki ovu pa tana maana ni tinoni. A nigua na hoholo te va butu mai ta Jesus Christ heghena, mi ta God na Mama, te tughuru vaghini olia Jesus tana mate.
GAL 1:2 Rana taluutuni mi nau iani tai nighi vetena nimami na bosa ni holouto vanighau, rana tinoni taluutuni tana holohoru tara ghahara tana bubulo i Galatia.
GAL 1:3 Tu kokoeliulivuti ge God Tamada ma dida na Lord Jesus Christ koro vahegho na sonihalavu mana mabo.
GAL 1:4 Gaia Christ te mate vania na lei paluda taonia na liona God tamada, ge ke vavolaghita tana maramana ni tangohahi eni, ta kabu iga.
GAL 1:5 Keri ge ka holohabaa God ke vaa me vaa. Amen.
GAL 1:6 Inau tu hare ngangata i murina pile bona vamua tau ririu keha sania God, agaia ta nina dolo mana veiarovi te hologhau ge kau tunuva kolu tana sonihalavu te vaheghau nia Christ. Ighau tau taonia tua na tarai te keha, te nea ge ke vagha na Rongorongo Uto,
GAL 1:7 hauvaa me mua taonia tua na Rongorongo Uto. Ara bulekaghinighau gaira tara ririu keha mara tughutughua na utuni nina Christ.
GAL 1:8 Lubatia nina vavaranga God ke kalea siki sakai, koluu nia inau oli heghegu, kai nia tarai siki rongorongo te keha itatana na Rongorongo te vagha tai bosai vanighau tua tana vuivunina mai. Hughua ke vaghaa na angel te loghoa na maana ke va mai kokou me ke nia tarai siki rongorongo te keha, ke va kalea nina vavaranga God ke vaa me vaa.
GAL 1:9 Mi nau ku ghoi bosa olia sono, ge siki sakai ke nia tarai siki rongorongo uto te keha itatana gaia eni tau lavipangotia tua tana vuivunina mai ke, ma nina vavaranga God ke kalea na tinoni keri.
GAL 1:10 ?Ivei tea, tana bona tu bosa te vagha eni ke, inau tu tabotabo ge ku nira togotogo rana vure? Taho! Inau tu tabotabo vamua ge ku taonia na liona God. Ge inau ku taonia na liodira na vure ke, mi nau ku mua nina tinoni lutu a Christ.
GAL 1:11 Ghau rana taluutuni, inau tu bosa utuni vanighau. Na rongorongo uto te vaghaa tu nia tarai ke, te mua va pukulaghi mai tana ghanaghana ni tinoni.
GAL 1:12 A nigua na rongorongo te va mai ta Jesus Christ heghena tana bona te livu vaniu. E mua taraiu nia siki tinoni keha.
GAL 1:13 Ighau tau ghilalaa na hava ivei tu ghaghua tana bona inau tu taonia na taluutuni ni Jew, mi vei tu ghaghua na vahaghitailiadira mana ghighirouadira nina vure taluutuni God. Inau tu gonighi na lei gehegehe raeni nia na puku ni talugoni ge ku pisura.
GAL 1:14 Inau sakai na puku ni tinoni taluutuni ni Jew haba vaa na lei mane tara sakai na niulu koukolu, mi nau tu liopapara na taoniani na lei vetena haulaghi tana lei kukuagu.
GAL 1:15 Hauva ka, hughu inaghona na vahuagu, mete taonia na liona God ta nina dolo ge viliu me holou! Sakai sughua na veiarovi vaghana eni, inau tu mua ulaghagu ge ku lavia!
GAL 1:16 Keri ke, ma gaia te niu togotogo ge tatea vaniu na Dalena ge ku tangomana na ladavaghiniana na Rongorongo Uto nina Jesus Christ vanira rana vure tara mua Jew. I murina God te tatea vaniu ke, inau tu mua mina tona ge ku huatia siki sakai ge ke taraiu.
GAL 1:17 Mu mua dato i Jerusalem ge ku va righira gaira tara diki manevetena tua itagua. Taho, inau tu tona keha va tana bubulo i Arabia, mi murina ge u pulohi mai tana komu sule i Damascus.
GAL 1:18 Mi murina vaho e tolu na niulu ge ku tona i Jerusalem na va kao kolua Peter, mu kabu kolua iga e hangavulu lima vamua na bongi.
GAL 1:19 Ma sakai vamua na manevetena tu sodoa tana bona vaghana keri, a James na hoghona a Lord Jesus.
GAL 1:20 Kau taluutunia na hava tu bosai, inau tu talutate tana matana God, tu mua pego.
GAL 1:21 Mi murina na kao eni, inau tu tona tana lei bubulo ni Syria mi Cilicia.
GAL 1:22 Hauvaa mana lei tinoni taluutuni tana lei holohoru ni Judea tara mua ghilalau mua inau.
GAL 1:23 Na hava vamua tara ghilalaa gaira ke, te vaghaa na vure tara bosaa, “Gaia eni na tinoni te nighita ghighirou me tabotabo ge ke dikalaa na puku ni taluutuni ka, te ghoi nia tarai na puku ni taluutuni te tabotabo ge ke durakea tana lei bongi te padi.”
GAL 1:24 Ma gaira tara holohabaa God na pukuna inau.
GAL 2:1 Mete padi tua hangavulu me sara e vati na niulu, inau tu ghoi pulohi sono i Jerusalem. Tana bona ia eni ke, iroghai a Barnabas, ma Titus ghua te nighai udukolu.
GAL 2:2 Inau tu tona i kakeri Jerusalem na pukuna God te tate vaniu ge ku tona mughua. Tana bona tu ghahau i Jerusalem, inau tu kokoe kolura heghegu na lei mane huhuli tana holohoru. E liogu ge kara ghilala utoa na hava tu taraira nia na lei vure tara mua Jew. E liogu ge ku ghilala pukulaghini utoa, ge rana huhuli tara bosaa nigua na tarai te hahi pe taho. Ge kara bosaa te mua maemane ke, mi geva ke totobo lee vamua nigua na ladavaghi.
GAL 2:3 Hauva ma gaira tara liona so. Sakai vamua ghagua na udukolu a Titus te mua pahevaughilala, tara mua nia ghaghua na pukuna te mua Jew.
GAL 2:4 Ighai tai padapada nia na pahevaughilaladira rana mua Jew, na pukuna na balu Jew vamua tara holora nia rana tinoni taluutuni kakeri, hauva ma gaira rana taluutuni sorisori utuni sughua, tara mai vaevane popologhai mara liona ge kara hughutighai vaghara rana seka na taoniani na lei vetena ni Jew. Ge kai taonira ke, ighai tai mua tatavahale ge kai taonia Jesus Christ.
GAL 2:5 Hauvaa, mi ghai tai hove na rongoviadira ta siki pile bona ni aho. Ighai tai liona ge kai pabea vanighau vamua na utuni tana Rongorongo Uto.
GAL 2:6 Mana lei mane tara ghahara i Jerusalem tara huhuli tana matadira rana taluutuni, tara mua loghoa siki ghanaghana kara ghoi pabiraa kolua nia mai na hava tu nia tarai. (Hauvaa, na ladadira te vaghara rana lei tinoni huhuli sule ngangata, mi nau tu mua nira ghaghua. God ke mua deteghita taonia dida na lada.)
GAL 2:7 Gaira tara vaevanea te vagha God te vaheu na lutu eni, ge ku ladavaghinia na rongorongo uto vanira na vure tara mua Jew, te vagha ghua so God te vahea na maana ni lutu a Peter ge ke ladavaghinia na rongorongo uto vanira rana vure ni Jew.
GAL 2:8 A God ia tua te lutu itatana Peter na manevetena, nia na utoadira rana Jew, te lutu ghua itagua inau na manevetena nia na utoadira tara mua Jew.
GAL 2:9 Tana ghanaghana utuni ke, James, Peter, ma John te vaghaa ta ghilalara te vaghara agaira na berena na holohoru, agaira tara vaevane kalea na sonihalavu a God te vaheu. Keri ge kara tabe limamami te vagha na vaughilala ge ra lavipangotighai a Barnabas mi nau vaghaa na ghadira na lutu kolu. Gaira tara heghai na lei bosa hahanga ge koro tona haliua na taratarai itadira na vure tara mua Jew, tana bona agaira tara tona haliu adidira na tarai itadira rana Jew.
GAL 2:10 Ma sakai na totobo vamua tara ghanaghanaa ge koro ghanaghanaa na hangaadira rahei tara kabu bona, mi nau tu liona ngangata utuni sughua na neana te vagha.
GAL 2:11 Mi tana bona te mai Antioch a Peter, inau tu hughuhughu kolua tana matadira na vure, mu kokoe papara ngangata vania tana hava te gonia, na pukuna te mua maemane.
GAL 2:12 Tana bona te vuivuni ni sara i Antioch Peter, agaia te vanga kolura na vure taluutuni tara mua Jew, tara mua nia ghaghua na pahevaughilala. Hauvaa mi muridira vasoo na lei tinoni ni Jew rana lei kulana James tara mai, Peter te mua ghoi nira vanga koukolu na vure tara mua Jew, na pukuna gaia te mataghunira rana Jew raeni, agaira tara liodira na lei tinoni taluutuni ge kara taonia na vetena ni pahevaughilala.
GAL 2:13 Mana balu tinoni taluutuni tara Jew iga tara taonia na nilabuna Peter, ma Barnabas ghua te haghelavaghi ta didira na nilabu dika.
GAL 2:14 Mi tana bona tu vaevane kalea tara mua taonia na utuni tana Rongorongo uto, inau tu bosa vania Peter i naghodira agaira udolu rana vure, mu ghaghua vania, “Peter, ighoe na tinoni ni Jew tana sivuraghaamu mai tua, hauvaa, mo mua taonia didira na vetena rana lei tinoni ni Jew, mo to kabu vaghagho na tinoni te mua Jew. ?Keri ge, na hava na pukuna ko liona ge kara taonighi na lei vetena didira rana Jew, mi ghoe oli heghemu to nighi hughu?
GAL 2:15 Ighoe mi nau toro tinoni ni Jew tua tana sivuraghaada mai, oro mua tinoni tangohahi vaghara na vure tara mua Jew.
GAL 2:16 Ma hauvaa, iroghita toro ghilala tua, God te gonira na vure tara kabu maemane na pukuna tara taluutunia Jesus Christ vamua, na mua pukuna gaira tara goni taonighi na hava na vetena te bosa paparai. Keri ke, iroghita toro taluutunia Jesus Christ, keri ge God ke lavipangotighita na pukuna dida na taluutuni tatana Christ, me mua na pukuna toro taonia na vetena. E taho siki sakai God ke vavolaa na pukuna te taonia nina vetena Moses.
GAL 2:17 “Mana pukuna iroghita toro taluutunia Christ vamua ge koro kabu maemane tana matana God ke, na balu Jew tara ghanaghana iroghita toro tangohahi. ?Ivei te ghaghua, Christ te hulighita vaa sono tana palu na pukuna toro mua taonighi na lei vetena ni Jew? E taho!
GAL 2:18 Ma ge ku pulohi mu ku taonighi na lei vetena ge ku kabu maemane tana matana God ke, na nilabu tu tokeha tua iga ke, me utuni inau na mane tangohahi.
GAL 2:19 Tana bona inau tu tabotabo ge ku taonia na vetena, inau tu ghilala utunia inau ku mua tangomana na kabu maemane tana matana God. Keri ke, mi taeni inau tu mate tana vetena, keri ge ku vola vania God. Te vagha, inau tara patoki koluu itatana Christ.
GAL 2:20 Mi nau oli heghegu tu mua vola tua, hauvaa ma Christ te kabu me vola ilokagu. Keri ke, mi nau tu vola tana maramana eni, nia na taluutuniana na Dalena God, te doloviu me nia hevei heghena na volana vaniu.
GAL 2:21 Inau tu mua sakai tadira arahei tara nea anina na sonihalavu God te vagha na totobo te mua loghoa siki puku ni ghanaghana. Ma ge kara va vavolaghita nia na taoniana na vetena ke, nina mate Christ ke totobolee vamua.”
GAL 3:1 Ghau rana taluutuni ni Galatia, au bule! Siki sakai te pegopegoghau, te vagha na tinoni logho tidalo, me te sonia vanighau na dika. Tana matamiu tua, tu tughunitatea na ghanaghana ilokana na mateana Jesus Christ tana ghaivavala vanighau.
GAL 3:2 Mi nau ku huatighau nia a sakai na huahuati eni, “?Ighau tau lavia na Tarunga Tabu na pukuna tau taonighi na lei vetena?” E taho! Na Tarunga Tabu te mai ivuvungamiu i murina tau taluutunia na Rongorongo Uto nina Christ.
GAL 3:3 ?Ivei tea, au sivilaghinighi tua na manahamiu? ?Murina tau vuivunia na vola ni tinoni taluutuni tana Tarunga Tabu, ivei tea ge au tabotabo ge kau va mai maemane nia na lagamiu heghemiu?
GAL 3:4 Ighau tau vahaghitaili ngangata vania tua na Rongorongo Uto. ?E utuni, me ke mua kodeghau, ina sughua? ?Mi taeni kau ghoi sonikeha sokoi tua?
GAL 3:5 Ku ghoi huatighau ghua, “?Ivei te ghaghua God te vaheghau nina Tarunga Tabu, me gehetighi na lei butuli ighobumiu na pukuna tau taonighi nina lei vetena Moses?” E taho, mana pukuna vamua tau taluutunia nina na Rongorongo Uto Christ.
GAL 3:6 Te vagha ghua, na gegere tabu te bosa eni, “Abraham te taluutunia God, ma God te talutatea agaia te maemane na pukuna nia nina taluutuni.”
GAL 3:7 Keri ke, na lei puku ni vaivarina Abraham, agaira tara talua didira na taluutuni tatana God te vagha Abraham te nea tua.
GAL 3:8 Mana hava ghua, idania na gegere tabu te bosadilaa ge God ke lavipangotira na vure tara mua Jew, tana pukulaghina didira taluutuni, me detera tara maemane. God te bahua nia tua Abraham na rongorongo uto eni te hau mai tua, te ghaghua, “Na pukuna ighoe, inau ku vautora na lei vure soko tana maramana.”
GAL 3:9 Mete ghaghua iga, gaira soko tara talua didira na taluutuni itatana Christ tara tunuva koukolu ta nina vauto God, ge Abraham te lavia na pukuna nia nina taluutuni.
GAL 3:10 Hauvaa ma rahei tara varava tana vetena ge kara vaa maemane tana matana God, tara kabu i sarana nina bosa ni vavaranga, na pukuna na gegere tabu te ghaghua, “Nina vavaranga God itadira udolu rahei tara mua talumavai mara mua taonighi na lei bosa ni keikeri raeni tara gerei ta nina buka ni vetena God.”
GAL 3:11 Vagha keri ke, mi ghita ta ghilala utoa tua te taho ahei ke nia kabu maemane ta God nia na tabotabo ni taoniana na rongorongo ni vetena. Inau tu bosai raeni, na pukuna na gegere tabu te ghaghua ghua, “Na tinoni te maemane haliu ke loghoa na vola, na pukuna te taluutunia God.”
GAL 3:12 Tana bona siki sakai te taonia na vetena, e keha ngangata siki sakai te taluutunia God. Te vagha na gegere tabu te bosaa, “Ma ge ko liona na sodoana na vola nia na taoniana na vetena ke, mo ko taoni udolui mughua nina na lei ghanaghana ni keikeri.”
GAL 3:13 Hauva ma Christ te vavolaghita tua tana bosa ni vavaranga te bosa tatea na vetena. Tana bona gaia te sasarau tana ghaivavala, agaia te lavia i vuvungana heghena na totoroni dida na lei tangohahi. Na pukuna tara gegerea tua tana gegere tabu, “Arahei tara sasaraura tana ghai, tara kabu i sarana nina bosa ni vavaranga God.”
GAL 3:14 Na pukuna nina lutu a Jesus Christ, God te vautora na vure tara mua Jew nia na vata ni vauto ia te bahua nia Abraham, mi ghita rana taluutuni ka lavia na Tarunga Tabu God te nia baubahu vanighita ka taluutunia.
GAL 3:15 Ghau rana taluutuni, aeni na vavaghaha tana lei bongi ni volada. Ke mua tangomana siki sakai ge ke talu tabalili kehaa pe ke tughua siki ghanaghana iga tana totobo tara padalaghini koukolui tua, mara nighi liokolu, te vagha ghua sono tana ghanaghana eni.
GAL 3:16 Idania God te vahea na baubahu Abraham mana vaivarina, mana vaivarina eni ke, a Christ. Ma kau ghilala utoa, te mua bosaa na baubahu eni, vanira rana vaivarina, te vagha gaira tara subo. Hauvaa mana baubahu eni te vania vamua na vaivarina.
GAL 3:17 Ma eni gaia na hava tu tabotabo ge ku bosaa: Na baubahu eni God te gonia kolua nia Abraham me ngasilia tua, ke mua ghoi durake. Me padi tua e vati hangalatu tolu hangavulu na niulu God te vahea nina vetena Moses. Na pukuna na baubahu te diki, na lei vetena kara mua tangomana ge kara padia nina baubahu.
GAL 3:18 Ge na lologho tughu kara heghita ke vaghaa ka taonighi vamua na vetena ke, me mua oliolina na lavipangotiana nina na baubahu a God. Hauvaa ma God te vahea Abraham te vagha te nia baubahu.
GAL 3:19 ?E uto, ge ke vagha tua keri ke, mi vei tea ge God te nia hevei nina vetena Moses? God te nia hevei ge kara ghilala olighi adidira na hahi na lei tinoni. Hauvaa, mana vata ni vetena vaghana eni ke soko, ritini na maiana na vaivarina Abraham, itatana God te talua nina baubahu. God te nia hevei nina vetena vanira rana angel ge kara hea Moses. Agaia na tinoni ghobudira God mana lei vure.
GAL 3:20 Na tinoni i ghobu tara liona ngangata ge ke kabu ighobudira erua na ovu ge koro gonia na baubahu. Hauvaa, ma God te gehegehe taonia na liona heghena tana bona te gonia na baubahu vania Abraham. E taho siki tinoni ighobudira.
GAL 3:21 ?Ma ge ke vaghaa keri ke, ma siki hughuhughu ighobudira nia nina vetena God ma nina na baubahu? E taho utuni tua, ge na vetena ke vaheghita tua na vola te vaolu, mi ghita ka tangomana tua na va talu maemaneada itatana God nia na taoniana.
GAL 3:22 Mana gegere tabu te tughunitatea tua ighita ta tinoni pipiti tana tangohahi, keri ke, mana puku ni halautu vamua ge ka lavia nina baubahu a God, tana taluutuniana vamua Jesus Christ.
GAL 3:23 I naghona ge mai na taluutuni eni, na vetena te talughita tana vale pipiti me righitaonighita ritini na bona God ke tatea vanighita na taluutuni eni.
GAL 3:24 Uto. Na vetena te vagha dida na manevatogha mana manetarai te hulighita ritini na maiana Christ. Mi murina te mai tua, God te dete maemaneghita tana matana, tana bona ta taluutunia Christ.
GAL 3:25 Mi taeni ke, na taluutuni tatana Christ te sara mai tua, mi ghita ka mua ghoi nia ghaghua tua na vetena ge ke vaghaa adida na vatogha.
GAL 3:26 Keri ke, mi ghau udolu rana dalena God nia na taluutuni ta Jesus Christ.
GAL 3:27 Mi ghau soko tau sakai sonikolu itatana Christ tana vulitabu. Tau taonia na nilabuna Christ, te vaghaa na tinoni te nia pupulu na tivi vaolu.
GAL 3:28 Mi taeni tana matana God, e taho na tinoni ni Jew pana tinoni te mua Jew, na seka pana tinoni tatavahale, mane pana vaivine, na pukuna ighau udolu tua rana taluutuni, mi ghau tau sakai vamua itatana Jesus Christ.
GAL 3:29 Mi taeni ighau tau nina tinoni tua Christ, ge au puku ni vaivarina utuni tua Abraham, ma kau lavighi na hava God te nighi baubahu tua.
GAL 4:1 Na ghanaghana ilokana na bosagu te vagha eni. Ge ke vagha na tamada ke mate, me ke sania vanira na lei lologho te sule rana dalena ke, ma rana lei dalena tara mua keha itadira na lei seka koekobe kara sule dato, sakai vamua kara loghoi na lei lologho te loghoi a tamadira.
GAL 4:2 Kara rongovi taonira mughua rahei tara righitaonira, polo ke sara na niulu ia te vagha tamadira te talua vanira.
GAL 4:3 Keri te ghaghua iga ighita na lei tinoni inaghona ge ka taluutunia Christ. Ighita ta seka vania didira na maana na lei tidalo ni maramana eni.
GAL 4:4 Mi tana bona te sara mai vaho tua na puku ni bona, God te nia vetena mai na Dalena, te sivuragha tana vinekama i sarana nina vetena Moses.
GAL 4:5 God te nia vetena mai ge ke huiolighita te vagha ighita ta seka vania na vetena, ge agaia ke kutighita te vagha na puku ni dalena.
GAL 4:6 Mana pukuna ighau na lei dalena, God te nia vetena na tarungana na Dalena va ilokana na tobada. Mi taeni ighau kau holoa nia God, “Tamagu, agaia tu dolovia!”
GAL 4:7 Keri ge ighau tau mua ghoi seka, ma tau dalena heghena tua God. Mana pukuna tau dalena tua agaia, God ke vaheghau na lei totobo te nighi baubahu vanira rana dalena.
GAL 4:8 Inaghona ge au ghilala God, ighau na lei tinoni taluutuni tau mua Jew, ighau tau seka vanira na lei god keha tara mua utuni.
GAL 4:9 ?Mi taeni ghau tau ghilala utoa tua God, (pa na hava ku ghoi bosaa ke, mi taeni God te ghilala utoghau tua,) ivei te ghaghua ge ghoi liomiu sono na pulohingiana ma kau ghoi seka vania sono na maana ni tidalo ni maramana eni, te labe me ke totobolee vamua?
GAL 4:10 Ighau tau tabotabo ge kau kabu maemane tana matana God nia na hava tau gonighi pa tau mua gonighi tana balu bongi, pana lei gougonu ni Jew tau talumavai.
GAL 4:11 Inau tu nighau mataghu ngangata, ke vagha ge a nigua na lei lutu papara vaniamiu te totobo lee vamua.
GAL 4:12 Vanighau ighau rana taluutuni, inau tu kurutighau ge kau kabu vaghau inau, tu kabu tatavahale tana lei totobo raeni. Mi nau tu kabu vaghaghau, ighau tau mua taonighi na lei nilabu ni Jew raeni. Inau tu mua gereghau te vagha eni na pukuna ighau tau gonia vaniu siki totobo te dika.
GAL 4:13 E utuni sughua, ighau tau ghanaghana olia sono na vahaghiagu tana bona tu vuivuni ni laviana gatu itamiu anina na rongorongo uto a Christ.
GAL 4:14 Hauvaa, ma sakai mana tu heghau na vahola tana bona tu vahaghi, ighau tau mua niu murisasani mau mua tiba kehau. Taho, ighau tau lavihagheu sono mau righitaoniu te vaghau inau nina angel God, te vaghau inau Jesus Christ heghena.
GAL 4:15 ?Mi vei taeni agaia nimiu na togotogo? Tana lei bongi vaghani rakiri inau tu ghilalaghau tau lavikehai na matamiu ma kau mai heu ge ke vaghaa ke va hangau.
GAL 4:16 ?Inau tu levunimate vanighau na pukuna tu nia bosa na utuni te vagha eni?
GAL 4:17 Na lei manetarai sorisori rakeri tara nia liopapara ngangata na lavikehaani a nimiu na veidolovi va itadira, tara mua gonia ge kau sodoa iga na uto. Ara tabotabo ge kara pilupungisighau vaniu, keri ge kau puku ni rongovi taoniadira.
GAL 4:18 Mi taeni te uto lee vaa ge kau liopapara na goniani na lei totobo tara uto. Mi ghau kau gonighi mughua raini talau, haba vaa tana bona tu taho itamiu inau.
GAL 4:19 Hauvaa, ighau na lei dalegu tu dolovighau, inau tu vahaghitaili vanighau te vagha na vaivine te vahaghitaili tana bona te vahua na meomeo. Mana lei vahaghitaili raini vaniu kara tona haliu koekobe a Christ ke vonughia na volamiu.
GAL 4:20 Eliogu ge inau ku kabukolughau tua i kakeri taeni, keri ge ku tangomana na loghoana na liomabo koukolu itamiu, na pukuna inau tu mua ghilalaa na hava na pukuna ge au gonighi na lei totobo raini.
GAL 4:21 ?Ighau tau bosa vaniu tau liona na kabu i sarana nina vetena Moses, au ghilala sono na hava na vetena te puku ni bosaana?
GAL 4:22 Na gegere tabu eni te bosaa te vagha eni, Abraham te loghora erua na dalena, a sakai te vahua itatana na vaivine te seka, ma sakai te vahua itatana na vinekama te kabu tatavahale.
GAL 4:23 Na dalena na vaivine te seka te sivuragha taonia na ghanaghana ni huli, hauvaa na dalena na vinekama te kabu tatavahale te sivuragha taonia anina bosa ni baubahu God heghena.
GAL 4:24 Eo, erua na vinekama raeni na vavaghahana toro lutu te vaghara erua nina na baubahu God. Hagar, na seka, te tughua na ghotu i Sinai, iga na vure tara vuivuni ni seka vaniana na vetena.
GAL 4:25 Mi taeni Jerusalem te vaghaa na ghotu i Sinai tana bubulo Arabia, na pukuna agaia Jerusalem ma rana lei vure tara ghahara iga, tara kabu popongo vaghara na seka sarana na vetena.
GAL 4:26 Hauvaa, mi Jerusalem i kokou te vagha Sarah, na vinekama te tatavahale. Ighita udolu ta vaghara rana dalena Sarah, ma ka tatavahale ghua.
GAL 4:27 Na pukuna na gegere tabu te ghaghua, Ighoe na vinekama to mua vahua siki dalemu, Ko togotogo nimua Ko ngingili laga dato nia na linge togotogo, sakai manaa to mua vahaghitaili ni vahuhu. Na pukuna na vinekama te mua tangomana na vahuana siki gari itaeni ke logho gari subo vulera na lei vinekama tara kabu kolura na taudira.
GAL 4:28 Mi ghau rana taluutuni, tau gari ni baubahu te vaghaa Isaac.
GAL 4:29 Mi taeni, agaira tara liona ge kau kabu taonia na vetena tara nighau ghighirou, te vagha Ishmael, na dalena Hagar te sivuragha taonia na ghanaghana ni huli, te nia ghighirou Isaac, te nia sivuragha na baubahu ni Tarunga Tabu idania.
GAL 4:30 Mana hava na gegere tabu te bosaa nia te vagha keri, “Ghurukehara na vinekama te seka mana dalena, na pukuna na dalena na vinekama te seka ke mua tangomana na lologho koukolu ta nina na lologho na tamadira kolua na dalena na vinekama te kabu tatavahale.”
GAL 4:31 Keri ke, ighau rana taluutuni, ighita ta mua vagha na dalena na vinekama ni seka te kabu popongo sarana nina vetena Moses. Ighita ta vagha na dalena na vinekama te tatavahale.
GAL 5:1 Ighita ta lavia tua na puku ni tatavahale itatana Christ, keri ge kau tughuru ngasi ma kau kabu tatavahale, me ke bei ghoi pitiolighau gea, ge kau seka vaniana na vetena.
GAL 5:2 Kau rongoviu! Inau a Paul tu bosaa vanighau te vagha eni, ge ke vaghaa kau varava ge na pahevaughilala ke nighau ge kau va maemane tana matana God ke, ma Christ ke mua tangomana na hangaamiu.
GAL 5:3 Inau ku ghoi bosa sono, ge kau tabotabo na sodoana na hahanga itatana God nia na pahevaughilala ke, ma kau taoni udolui tua nina lei vetena Moses.
GAL 5:4 Ma ge kau tabotabo na neamiu heghemiu ge kau va maemane tana matana God nia na taoniana na vetena ke, mi ghau tau kosokehaghau tua itatana Christ. Ighau tau kutu keha tua ta nina sonihalavu God.
GAL 5:5 Hauva, mi ghita ta kabu taonia na Tarunga Tabu, ta pitudilaa na laviani na lei totobo God te bahughita nia, ma God ke maemaneghita tana matana, na pukuna ta taluutunia Christ.
GAL 5:6 Mi tana bona ta varavaghinia dida na taluutuni itatana Jesus Christ, e mua gonia siki keha itatana God ta ka pahevaughilala pa ka mua pahevaughilala. Mana totobo vamua te mava ngangata iga ke, ighita ta taluutunia Christ, ma talutatea dida na taluutuni nia dida na dolo vanira God mana tinoni.
GAL 5:7 I nagho ighau tau tona kaekage tua tana volamiu taonia Christ. ?Ma hei te ghoi lavibuleamiu ge ke tabeolighau mau mua taoniana na tarai te utuni?
GAL 5:8 E mua God te nia vanighau te vagha keri, na pukuna gaia te hologhau vaa tana kabu tatavahale.
GAL 5:9 Na tarai sorisori eni te vagha na pile yeast vamua ke kavulahaa tana berete ke, me ke mina na hunua dato.
GAL 5:10 Inau tu taluutunia Lord ke hangaghau ge kau taonighi na hava tu taraighau nia tua. God ke detea na tinoni keri, ahei agaia, te va lavibuleamiu me neghau ge ke hughahughapoto na ghanaghanamiu.
GAL 5:11 ?Ghau rana taluutuni, ma ge ku tarai ge kau pahevaughilala mughua ke, na hava na pukuna rana Jew tara niu ghighirou? E utuni tara niu ghighirou, te talutatea inau tu nia tarai sono na mateana Christ tana ghaivavala te mava vulea va.
GAL 5:12 Mi nau tu liona vamua ge rana lei tinoni sorisori tara dikala nimiu na ghanaghana nia na pahevaughilala, kara lavahira heghedira.
GAL 5:13 Ighau rana taluutuni, God te hologhau ge kau kabu tatavahale tana lei vetena. Hauva, kau bei taonighi na lei ghanaghana dika ni huli. Ma kau kabu tatavahale ge kau veihahangai heghemiu tana dolo.
GAL 5:14 Na pukuna na lei vetena soko tara mai sakai vamua tana bosa ni keikeri eni, te ghaghua, “Ko dolovia na ghamua na komukolu te vaghagho ighoe.”
GAL 5:15 Kau righitaonighau! Ma ge ighau tau veilalabui mau vei bosabosa dikalaghau heghemiu talau tua te vagha na maumanu asi, ge kau haurakeghau heghemiu iga.
GAL 5:16 Keri ke, mi nau tu bosa patupatughau, ge kau kabu taonia na volamiu vaolu tana Tarunga Tabu. Ge kau bei gonighi na lei gehegehe dika, na ghanaghana ni hulimiu te lioni.
GAL 5:17 Na lei ghanaghana haulaghi ni huli tara dolovi ngangataa na goniani na lei totobo tara dika, tara vaghiliu itatana na hava na Tarunga Tabu te liona ighita ka gonighi. Mana Tarunga Tabu te vaheghita na lei ghanaghana tara vaghiliu itatana na lei gehegehe dika haulaghi tara lioni na tobamiu. Erua na levu raeni ke, toro veihughuhughui talau, mana pukuna eni ka mua tangomana ge ka gonighi na hava te lioda.
GAL 5:18 Hauva, mi tana bona te hulighau na Tarunga Tabu ke, nina vetena Moses kara mua tangomana ge kara pungisighau.
GAL 5:19 Tana bona tau taonighi na lei ghanaghana dika ni huli ke, na volamiu te sivuraghai na lei gehegehe dika raeni: na tangotangodika, mana kaukabu meto, na gharu,
GAL 5:20 na holohabaana na titinoni, mana luvaolu mana kibo, na kaukabu gegege, na ghaghana, na mina rutu mana hughuhughu, na kabu vokavoka, na vangapaitu, maia tau ghanaghanaghau heghemiu vamua,
GAL 5:21 na vevehe, mana inu bulebule, mana vangavanga ni voo, mana lei vata ni palu. Inau ku ghoi bosa vanighau ghua, te vagha tu nia tana bona te padi, ge ahei ke kabu tana vata ni vola vaghani rakeri ke, ke mua tangomana na laviana na vola ta nina kinakabu God.
GAL 5:22 Mi tana bona na Tarunga Tabu ke taghaoi na volada ke, agaia ke sivuraghai na lei vata ni vuavua raeni tana volada - na dolo, na lioni togotogo, na mabo, na kabu rurughu, na lio ni dolo, na liouto, na lio kikinima,
GAL 5:23 na lio mabo mana talumuri, mana hughu pungisiana na hava te liona na hulimiu. Taho siki vetena ke bosa ge na lei ghanaghana rakeri te mua maemane.
GAL 5:24 Rahei tara nina Jesus Christ ke, tara patoki kolui tua na voladira mana lei ghanaghana dika ni huli tana ghaivavala.
GAL 5:25 Na pukuna ge ighita ta kabu tua itaeni nia na Tarunga Tabu ke, ma ka taonia tua nina huhuli na Tarunga Tabu tana lei baebase tana volada.
GAL 5:26 Ma ka bei talunagho, pa ka bei lavi rutudira gea na balu, ma ka bei nia ghaghana gea ahei sopa itatada.
GAL 6:1 Ghau rana taluutuni, ma ge na lei gehegehe dika ke ghoi laga vulea na tinoni taluutuni ke, ighau tau kabu ngasi tana taluutuni, kau hangaa na tinoni keri ge ke ghoi pulohi mai tana halautu te maemane. Mau loghoi na liomabo mana liotalumuri vania na tinoni keri. Ma kau righitaonighau, kau bei ghoi tumu haghe gea tana tangohahi ia keri.
GAL 6:2 Kau veihahangai tana lei nimiu sopa vahola mana kaukauli. Mi tana neani te vaghai raeni ke, kau taonighi lei nina vetena Christ.
GAL 6:3 Ge ko ghanaghanagho heghemu to sule ngangata, hauva mi ghoe to tinoni vamua ke, o bule.
GAL 6:4 Ko pukulaghi ni utoa na lutuani na lei totobo te manana ge ko gonighi. Keri ge ko nighi togotogo oli heghemu na utona nimua na lutu to goni utoi. Mo ko bei ghoi nia tautau gea animua na lutu kolua nina na lutu siki sakai.
GAL 6:5 Na pukuna ighita ta sopa righitaonighi na lei gehegeheda.
GAL 6:6 Arahei tara taraighau nia na bosana God te manana ge kau hangara nimiu na manetarai tana peludira.
GAL 6:7 Kau bei pegopegoghau heghemiu, ighau kau mua tangomana na kiahaghiniana God, na pukuna na hava kau subai tana volamiu ke, ighau kau bilui talaui na vavangani.
GAL 6:8 Arahei tara vola ge kara utoa na ghanaghanadira ta didira na lei ghanaghana dika ni huli, kara lavighi na mate kasila. Ma rahei tara vola taonia na Tarunga Tabu, kara lavia na vola kasila itatana na Tarunga Tabu.
GAL 6:9 Keri ke, ma ka bei nighi lugu gea na goniani na lei totobo tara uto. Na pukuna ke vagha ka goni talaui na hava te uto, ighita ka bilui na vavangani nina vauto a God tana bona te manana.
GAL 6:10 Keri ke, tana bona ighita ka tangomana ge ka lutu uto vanira na lei tinoni soko ke, ka nei mughua. Eo, ka tabotabo ge ka lutu uto vanira na lei tinoni soko, haba vaa vanira rana taluutuni.
GAL 6:11 Inau tu gerei nigua na kokoe sosoko raeni nia na limagu heghegu. Mau righighi na lei letasi raini te sule ngangata.
GAL 6:12 Arahei tara kurutighau ge kau pahevaughilala ke, tara liodira rana vure Jew kara togotogo vanira. Agaira tara mua liona ge kara vahaghitailira nia nina tarai ge na ghaivavala Christ heghena vamua ke vavolaghita.
GAL 6:13 Me haba vaa gaira tara lavia na pahevaughilala tara mua puku ni taoniani ta nina vetena Moses udolu. Ara liomiu vamua ge kau pahevaughilala, keri ge kara talunaghora heghedira nia, ma kara suanira heghedira nia, ma kara neghau ge kau didira na vaovarongo.
GAL 6:14 Ma vaniu, inau Paul, ku bei nia talunagho gea siki totobo, ma gaia vamua na ghaivavalana dida na Lord Jesus Christ. Na pukuna Jesus te mate tua tana ghaivavala keri ke, lei nigua na togotogo ni maramana tara mate te daro ni bona mai tua, mana vure ni maramana tara mua talumavai na lei totobo tu talumavai.
GAL 6:15 Te mua mava ge ka pahevaughilala pe ke taho. Na hava te mava vamua ke, ge ka lavia na vola vaolu itatana God.
GAL 6:16 Anina na veiarovi mana mabo God ke kabu itadira agaira udolu tara vola mara kabu taonighi na lei bosa raeni. Agaira kiri na puku nina vure God.
GAL 6:17 Vuivuni taeni me ke gatu tona ke, kau bei lavibuleagu nia na lei totobo raeni. Na pukuna inau tu loghoi tana huligu na lei malei pae tara talutatea tu nina na tinoni lutu tua a Jesus.
GAL 6:18 Ighau rana taluutuni, anina na sonihalavu dida na Lord Jesus Christ ke kabu itamiu soko. Amen.
EPH 1:1 Inau a Paul tu gerea na gegere eni. God te viliu ge ku nina manevetena Jesus Christ. Inau tu gerea vanighau ighau nina tinoni tabu God i Ephesus, tau taluutunia mau taonia haia Christ Jesus.
EPH 1:2 Tu kokoeliulivuti ge God Tamada ma dida na Lord Jesus Christ koro vahegho na sonihalavu mana mabo.
EPH 1:3 Ighita ta holoutoa God. Gaia nina God dida na Lord Jesus Christ maia Tamana ghua. God te vautoghita nia na lei vauto udolu ni Tarunga Tabu ni kokou, na pukuna ighita nina Christ.
EPH 1:4 Idania mai tana bona God te mua gonia mua na maramana, God te dolovighita me vilighita itatana Christ, ge ka tinoni tabu ma ka maemane haliu tana matana.
EPH 1:5 Taonia nina padalaghi mai dania, te mua ghoi tughu tua, ge ka nina vure kukuti God, nia na hava Jesus Christ te nei vanighita. Aeni te nea na liona God ge togotogo ngangata.
EPH 1:6 Keri ke, ma ka holoutoa God na pukuna te kolavaa vanighita mai nina sonihalavu. Gaia te vaheghita na sonihalavu eni, na pukuna ighita nina tinoni a Dalena te dolovia.
EPH 1:7 Na pukuna gaia te mua soko na doloviada, ge tangomana na tatavahaleada nia na ghabuna na Dalena, ge talukehai na paluda.
EPH 1:8 E tatea nina na sonihalavu vanighita haia, nia nina na manamanaha mana ghilaghilala.
EPH 1:9 Ma nina padalaghi God te kabu polo ka, te tate vanighita tua. Na padalaghi eni itatana Christ, te vilia mai tua idania taonia nina na lio uto.
EPH 1:10 Ma gaia eni te vaghaa nina padalaghi, tana bona na bongi te vilia ke sara mai, God ke hola kolura mai na lei totobo soko i kokou mi pari sarana nina maana Christ.
EPH 1:11 Tana vuivuni, God te nia padalaghi te vilighai mai tua ighai rana vure Jew, ge kai nina vure God, na pukuna tai kabu kolua Christ. Mana lei totobo raini ke, ra kale taonia nina na ghanaghana mai tua idania.
EPH 1:12 Na hava te liomami nia God ke, ighai, rana Jew, tai diki taluutunia tua Christ ke, kai holoutoa tua dida God te rongoragha.
EPH 1:13 Mi taeni ighau ghua nina vure God, na pukuna tau rongovia tua mau taluutunia na utuni tana Rongorongo Uto, ge God ke vavolaghau. Mi tana bona tau taluutunia Christ ke, God te righikaleghau tua mi ghau nina vure gaia, te va heghau tua na Tarunga Tabu te nia baubahu mai tua idania.
EPH 1:14 Mana Tarunga Tabu keri nina vaughilala God, ke vaheghita mai sughua na lei totobo soko te nighi baubahu. Ka lavighi na lei totobo kiri tana bona God ke huiolighita tua ighita nina vure. Eni gaia sakai na ghanaghana ghua ge ka holohabaa mughua dida God te haba me rongoragha.
EPH 1:15 Na pukuna na lei totobo raini God te nei vanighita, tana bona tu diki rongovia tua nimiu na taluutuni te ngasi tatana Lord Jesus ma nimiu na dolo vanira tara taluutuni vei mi vei,
EPH 1:16 mu mua soko na holoutoana God na pukuna ighau. Mu kokoeliulivutighau haia,
EPH 1:17 mu nongia God, te haba ma Tamana dida Lord Jesus Christ, ge ke vaheghau nina manaha mana ghilala nia na Tarunga Tabu, ge ke tughuru ngasi nimiu na ghilala ta God.
EPH 1:18 Mu kokoeliulivuti ge na tobamiu ke hahangavi ge kau ghilala utoi na lei totobo uto ta pitudilai ge ke heghita, na pukuna gaia te hologhita ge ka nina vure. Mu kokoeliulivuti ghua ge kau ghilala na utona na sonihalavu ni lologho tughu, God te nia baubahu ge ke vaheghita ighita nina vure.
EPH 1:19 Mu kokoeliulivuti ghua ge kau vuivuni tua itaeni na ghilalana nina maana te sule, te lutu tana volada, ighita rahei ta taluutunia tua. Mana maana eni na laga te sule,
EPH 1:20 te va tughuru vaghini olia Christ tana mate, me va sopou laghinia tana malei sopou te haba tana pala madolona God tana kinakabu i kokou.
EPH 1:21 Mi taeni gaia vamua Christ te haba vule itadira tara vunaghi pungisi maia tara logho maana udolu - na lei tarunga, mana lei tidalo mana lei lamea. Na ahana te haba vulera na lei huhuli maia tara maana itaeni tana maramana eni, maia na maramana ke mai.
EPH 1:22 Ma God te taluhorui na lei totobo soko isarana nina maana Christ vamua, me hea te vaghaa keri ge Christ ke hangaghita rana vure taluutuni tana holohoru.
EPH 1:23 Mi ghita rana vure taluutuni tana holohoru te vagha na hulina Christ. Ma Christ te va vonughighita tua nia nina maana, te vagha te va vonughighi na lei totobo soko ivei mi vei.
EPH 2:1 Tana bona te padi tau mate tana tarunga, na pukuna tau gonighi na lei palu, mau diui nina na lei vetena God.
EPH 2:2 Tau kabu vaghaghau so na voladira na vuresubo tana maramana eni te dika, te vonughia na palu, ma tau taonia Satan, na vunaghi habadira na lei tidalo dika. Gaia na tidalo dika te lutu laga tana voladira rahei tara mua taonia God.
EPH 2:3 I naghona ta taluutunia Christ, ighita udolu ta kabu vaghaa keri. Ta gonighi na hava ta lioni, ma taoniani na lei nilabu mana lei ghanaghana soko te dika tana volada. Na pukuna ta nei te vaghai kiri, ta kabu sarana nina rutu God, te vaghara na lei tinoni soko.
EPH 2:4 Mana pukuna vamua nina veiarovi God te sule, me dolovighita sule ngangata,
EPH 2:5 sakai vamua ta mate tana tarunga na pukuna na lei paluda, gaia te vavolaghita sono tana bona te va tughuru vaghini olia Christ tana mate. Ma nina sonihalavu God vamua te vavolaghita soko.
EPH 2:6 Na pukuna ighita ta sakai sonikolu itatana Christ, God te va tughuruvaghini olighita tua tana mate te vaghaa Christ, ma sopou kolua tua tana kinakabu i kokou.
EPH 2:7 Ma God te nei na lei totobo kiri vanighita, ge ke talutatei vanira na lei vure kara ghahara tana lei bongi ke mai, nina na liouto te mava mana sonihalavu te haba, na pukuna na hava Jesus Christ te nei vanighita. Eo, ighita na vaughilala vanira.
EPH 2:8 God te vavolaghau nia nina na sonihalavu tana bona tau taluutunia Christ. Ma God te vavolaghau e mua pukuna na lei lutu tau nei. Taho, ma nina heveilee God vamua.
EPH 2:9 Na vola kasilaa keri, te mua tabani nimiu na lei gehegehe te uto, ge ke bei nighi talunagho heghena gea ahei.
EPH 2:10 Ma God te gonighita taonia na liona, me nei na volada ge vaolu itatana Christ, keri ge ka gonighi na lei totobo uto te padalaghinighi vanighita mai tua idania.
EPH 2:11 Kau bei nia ponolio gea ighau tau mua kema ni Jew tana bona tara vahughau. Rana Jew tara hologhau nia “na vure tara mua pahevaughilala.” Tara nia talunagho heghedira na pukuna tara pahevaughilala tua. Tara ghanaghana ge ra nina vure God nia na pahevaughilala, sakai manaa na pahevaughilala tara nei tana hulidira vamua, te mua tughui na tobadira.
EPH 2:12 Tana bona vaghani rakeri, ighau tau mua ghilalaa Christ. Mau mua Jew, nina taba ni vure God te vilira. Mau mua ghilalai mua na lei totobo uto te nighi baubahu God vanira. Au kabu sono tana maramana eni, me taho siki totobo kau pitudilaa va i nagho, mau mua ghilalaa God.
EPH 2:13 Te padi tua tau diki sagauvia God, mi taeni vaho tau nina Christ tua. God te holaghau mai mau kabu dutuvia tua na pukuna na ghabuna Christ tana ghaivavala.
EPH 2:14 Ma Christ heghena vamua te gonia na maomabo ighobumami ighai rana Jew maia ighau tau mua Jew, keri ge ka sakai na ovu ni vure vamua. Ma gaia te durakea na vokovoko ni hughuhughu. Na vokovoko eni te neghita gea levunimate.
EPH 2:15 Ma nia na mateana, ge va sokolaghinia didira na vetena rana Jew te nera rahei tara mua Jew ge ra mua sakai sonikolu itadira. Ma nina na ghanaghana ke, ke gonia na maomabo ighobudira rana Jew maia rahei tara mua Jew, ge kara sakai na ovu ni tinoni vaolu vasoo itatana.
EPH 2:16 Ma gaira te vaghaa sakai na huli vamua, Christ te va mabo olighita ta God nia na mateana tana ghaivavala, me durakea dida na hughuhughu ighobuda.
EPH 2:17 Me nia tarai na rongorongo uto ni mabo vanighau ighau tau mua Jew tau sagauvia, ma vanighai ghua ighai rana Jew tai dutuvia.
EPH 2:18 Mi ghita udolu, na Jew mana mua Jew, ka tangomana na mai tatana na Mama, nia sakai vamua na Tarunga Tabu, na pukuna vamua na hava te gonia Christ vanighita.
EPH 2:19 Vaho ge ighau rahei tau mua Jew ke, au mua ghoi tinoni haghemai mau mua tinoni ni komu keha ghua itaeni. Ighau tau sakai na vata ni tinoni kolura na lei ovu ni tinoni tabu nina God. Mi ghau ta nina binaboli tua God.
EPH 2:20 Mi ghita tua te vagha nina Valetabu God, tara kisughita taonia didira na tarai na lei manevetena mana lei prophet. Mana tughuru ngasi ke, gaia Jesus Christ heghena tua.
EPH 2:21 Mi ghita ta taluutuni ke, Christ te tabe ngasilia na vale keri, me va totoloa ge ke vuha puakaa na Valetabu nina Lord.
EPH 2:22 Mana pukuna, ighau tau mua Jew, tau sakai sonikolu itatana Christ, gaia te kisughau kolura rana balu taluutuni, keri ge kau vaghaa na valena God ke ghahaa iga nia nina maana na Tarunga Tabu.
EPH 3:1 Keri ge, inau a Paul, tu kabu pipiti na pukuna nina lutu Jesus Christ te heu ge u nia tarai vanighau ighau tau mua Jew.
EPH 3:2 Te vagha tau ghilala tua, te vaheu mai God ge ku lutua na lutu ni ladavaghi eni, ge kau taluutunia na Rongorongo uto nia nina sonihalavu God vanighau ighau tau mua Jew.
EPH 3:3 Ma God te talutatea heghena vaniu mai nina padalaghi te polo sono mua itatana, te vaghaa tu diki bosa pilena vanighau tua tana vuivunina nigua na gegere eni.
EPH 3:4 Tana bona kau idumia na hava tu gerea ke, geva kau ghilala sono na hava tu ghilala iga inau na padalaghi eni, te kale itatana Christ.
EPH 3:5 Ma God te mua tatea vanira na lei vavata mai te padi, mi taeni vaho gaia te tatea tua nia na Tarunga Tabu vanira nina manevetena mana prophet tabu.
EPH 3:6 Ma eni gaia na padalaghi vaghana te polo mua tu bosaa vanighau: rahei ghau tau mua Jew maia ghua ighau tau Jew, tau loghoa sakai na vata ni tunuvamiu tana lei lologho soko ke vahera nina vure God. Ma gaira udolu na ovu raini tara taluutunia na Rongorongo uto, ma gaira ghua tara baebasena sakai na huli keri, mara nia togotogo koukolu na lei vauto God te bahura nia Jesus Christ.
EPH 3:7 Ma nia nina sonihalavu God vaniu maia nina na maana te sule, ge vaheu mai na lutu uto eni, ge ku lutua vania nia na tuvaliana na Rongorongo uto.
EPH 3:8 Sakai vamua tu pile kikiu itadira na lei tinoni taluutuni, God te viliu sono me vaheu na lutu te mava eni ge ku ladavaghinighi vanira rahei tara mua Jew, nia na lei totobo uto tara mai itatana Christ. Na lei totobo raini tara haba vaa vulea na hava na lei tinoni tara ghilala utoi.
EPH 3:9 E viliu ghua ge ku tughuni madalaa vanira na vure soko na padalaghi nina God, te gonighi na lei totobo soko, te kabu polo sono mua itatana tana vuivunina mai.
EPH 3:10 God te liona ge ke talutatea ivei te vaghaa na manahana vanira rana angel ma rana tarunga mana lei tidalo dika, tara vunaghi pungisighi mara logho maana ni gehegehe tana oka i kokou. Ma kara vaevanea te vagha eni tana bona rana Jew mana mua Jew kara mai koukolu ta nina holohoru.
EPH 3:11 Aeni gaia nina padalaghi ke tona haliu, me tonalaghinia tua na lutu eni itatana Jesus Christ dida na Lord.
EPH 3:12 Mana pukuna Christ ma dida na taluutuni itatana, ka mua ghoi mataghu tua itaeni na mai tate tana matana God, na pukuna ta ghilala ge ke holopangotighita nia na togotogo.
EPH 3:13 Keri ke, ma kau bei nia dikalio gea, na hava tara nea vaniu iani, nia na utoamiu tu nia vahaghitaili, keri ke, ma kau togotogo na pukuna gaia keri nimiu na rongoragha.
EPH 3:14 Tana bona tu ghanaghana nina padalaghi God eni ke, inau tu tualaghi tuturu mu kokoeliulivuti vania na Tamada.
EPH 3:15 Gaia na puku ni Tamada tana lei totobo i kokou mi iani pari.
EPH 3:16 Na pukuna God te loghoi subo na lei totobo tara rongoragha ge ke vahera nina vure, inau tu kokoeliulivuti ge ke va lagalaga na tobamiu nia nina Tarunga Tabu.
EPH 3:17 Mu kokoeliulivuti ghua ge a Christ ke kabu haia tana tobamiu, nia nimiu na taluutuni tatana. Kau tughuru ngasi ta nina dolo God te vagha na lala ni ghai te lalo horu tana pari.
EPH 3:18 Ma kau tangomana ghua na ghilalaana, ighau maia nina vure udolu God, ivei te vaghaa na volapana, mana darona, mana datona, mana lalona nina dolo God.
EPH 3:19 Tu kokoeliulivutighau ge kau ghilala nina dolo Christ, sakai vamua te mava ngangata ge kau mua tangomana na ghilala utoana. Keri ge na volamiu mana nilabumiu kara vagha na nilabuna God.
EPH 3:20 Itaeni ka holohabaa God na pukuna nia nina maana te haba te lutu ighobuda, gaia te tangomana na neani te au va tana hava ta nongia mana hava ta ghanaghana dilaa.
EPH 3:21 Ighita rana taluutuni tana holohoru ta sakai sonikolua Jesus Christ, ka holohabaa God haia ke va me va. Amen.
EPH 4:1 Na pukuna eni, inau tu ghahau tana vale pipiti na pukuna tu lutu vania Lord. Tu kurutighau ge kau taonia na vola maemane te ulaghana nimiu na hoholo, na pukuna God te hologhau tua ge kau nina vure.
EPH 4:2 Kau talumuri ma kau lavia na lio mabe. Vadangitai kolura rahei tau dolovira, ma kau talukehai na hava te dika itadira na lei tinoni taluutuni na pukuna nimiu na dolo.
EPH 4:3 Kau sakai sonikolu haia tana Tarunga Tabu, te piti kolughau tana mabo.
EPH 4:4 Ighita vure subo ta sakai vamua na huli. Mi ghita ta loghoa sakai vamua na Tarunga Tabu. Mi ghita vure subo God te hologhita va tana vola rongoragha te kasila.
EPH 4:5 Sakai vamua na Lord, sakai vamua na taluutuni, ma sakai vamua na vulitabu.
EPH 4:6 Ma sakai vamua na God, a Tamada, gaia te vuleghita, me ghaha ighobuda soko.
EPH 4:7 Hauvaa, ge sopa ighita, Christ te vaheghita sopa sonihalavu te kehakeha taonia nina ghanaghana mava.
EPH 4:8 Na pukuna eni na Gegere Tabu te bosa me ghaghua, Tana bona agaia te dato tana bona datogha, agaia te idevira na ovu ni levunimate ge lotira, me vahera na lei sonihalavu rana vure.
EPH 4:9 Ghanaghana olia na bosa te vagha eni, “Gaia te dato.” Na ghanaghana iga ke, a Christ te diki horu mai tana maramana eni.
EPH 4:10 E utuni! Agaia sono te horu mai ke, agaia so te ghoi dato tana bona te datogha au va, keri ge talutatea nina maana tana lei bona soko ikokou mi iani pari.
EPH 4:11 Agaia sono te vahera na lei sonihalavu te sopa kehakeha na vure tana holohoru. Agaia te vilira na balu kara manevetena, balu kara prophet, mana balu kara mane tughuniladaa na Rongorongo uto, mana balu kara mane gehegehe mana balu kara manetarai.
EPH 4:12 Na lutudira ge kara gonidilara nina vure a God, ge kara lutui nina lei lutu. Na lutudira ghua ge kara tughuru ngasilia didira na taluutuni nina vure ilokana na holohoru te vagha na hulina Christ.
EPH 4:13 Kara lutu haia ritini ighita udolu ka mai sakai sonikolu ta dida na taluutuni mana manaha nia na dalena God. Keri ge ighita ka tughuru ngasi ta dida na taluutuni, mana nilabuda ke vagha na nilabuna Christ te maemane uto so.
EPH 4:14 Vaho ge, ka bei ghanaghana vaghara gea na lei gari pile, ma ka bei ghoi tughui na lioda tana hava ta puku ni taluutuniana tua, na pukuna siki sakai te bosaa vanighita na hava te keha mete sorisori mete pegopegoghita te vagha na hava te utuni ke, te vaghaghita na vaka, na ghuri mana tahi toro tipokolua, moro sonipilipilia.
EPH 4:15 Keri mughua ge ka tatabe ngasi tana utuni, ma ka dolovira na lei tinoni. Ge ka nei raini ke, ka totolo, pile mana pile, ma ka taonighi na lei nilabuna Christ. Agaia te uluna na hulina na holohoru.
EPH 4:16 I sarana nina maana ni righitaoni, na huli udolu te talukolu uto ngangata. Ke vagha na lei sopa baebase kara lutua didira sopa lutu te kehakeha, e hangara na lei baebase ge kara totolo, ge na huli udolu ke vola uto. Te vagha keri, ighita rana taluutuni, ge ka sopa dolovighita hegheda, ma ka nei na hava Christ te heghita ge ka lutui ke, ka tughuru ngasi ta dida na taluutuni.
EPH 4:17 Nia nina maana Lord, inau tu kurutighau, kau bei taonia gea na voladira rana mua Jew tara gehegehe dika, na pukuna e taho na ghanaghana mava itadira me ruarua na liodira.
EPH 4:18 Na liodira te vonughia na pungi. Mara kabu sagauvia na volana God te hera, na pukuna ra vongotighi na liodira mara kutuvatu tana tobadira pungisia God.
EPH 4:19 Tana bona tara gonighi na hava te dika, ra mua nia maa. Na pukuna keri, tara lubati olira heghedira tana lei vata ni dika, mana voladira te vonughighi na lei vata ni ghanaghana tara meto, mara nighi kabalaghi.
EPH 4:20 Me mua gaighi na hava tara taraighau nia tana bona tau naunaua Christ.
EPH 4:21 Tana bona tau rongovia na Rongorongo uto ta Jesus Christ, na lei totobo tau naunaui tara utuni.
EPH 4:22 Sonikeha sokoi na lei vata ni dika tana volamiu haulaghi mai dania. Nimiu na lei vata ni dika te dikalai na volamiu mara pegopegoghau.
EPH 4:23 Itaeni, kau lubatia mughua na Tarunga Tabu ke hulighau, ge kau tughui na ghanaghanamiu mana nilabumiu.
EPH 4:24 God te heghau na nilabu vaolu te vagha nina nilabu te maemane. Keri ge kau taotaoni tana vola vaolu eni te tabu.
EPH 4:25 Me vagha keri ke, kau sonikeha sokoi na lei vata ni pegopego ma kau nia kokoe na utuni vanira rana taluutuni, na pukuna ighita ta sakai vamua tana hulina Christ.
EPH 4:26 Kau bei nia palugha tangohahi gea na rutu ke maana pungisia gea na volamiu. Kau bei lubatia nimiu na rutu me ke huu kuvia na aho.
EPH 4:27 Na pukuna na rutu te hea na maana Satan ge ke hulihahighau.
EPH 4:28 Ge ighoe na tinoni to ghilala na gito ke, mo ko sania tua na gito. Ko vuivuni na nia lutu laga na limamu ge ko tangomana mo ko vahera na hava te manadira rana bona.
EPH 4:29 Kau bei nia kokoe gea na kokoe dika. Kau nia kokoe vaso na hava te uto me ke hahanga, ma ge arahei tara rongovia nimiu na kokoe te hangara me patupatura.
EPH 4:30 Kau bei lavi dikaliona gea nina Tarunga Tabu God tau nea iga na volamiu. Gaia te vaughilalaghau nia tau nina, ge ke tatavahaleghau tana bongi sosoko.
EPH 4:31 Kau lavi kehai itamiu na lei ghanaghana dika raini, veikakalai, liodika te polo, rutu papara, mana bosa tabo, maia na lei vata ni lio dika soko.
EPH 4:32 Hauva, kau sopa veidolovighau heghemiu, ma kau veiarovi, ma kau talukehai na paludira rana taluutuni, me te vagha ghua God te talukehai na palumiu itatana Christ.
EPH 5:1 Keri ke, taonia na nilabuna God tana lei totobo tau gonighi na pukuna ighau rana dalena te dolovighau.
EPH 5:2 Kau ghahaghau tana dolo te vonughia na doloviadira rana keha, taonia na nilabuna Christ. Agaia te dolovighita me lubatiolia heghena na volana vagha na sukaghi te lavikehai na lei palumiu. God te nia togotogo vania, na pukuna na sukaghi te uruuru vagha na kokolo uruuru vania.
EPH 5:3 Sania na tangotangodika, mana kaukabu meto mana gharu ighobumiu. Na lei tangohahi raini ke, tara mua ulaghadira nina vure God.
EPH 5:4 Me mua maemane tua ge kau tutugu dika, kokoe bulebule mana batobato meto. Hauvaa, me uto vanighau ge kau vahea God vaso na bosa ni holouto.
EPH 5:5 Kau ghilala utoa e taho siki tinoni ke tangotangodika, pe ke kabu meto, pe ke gharu ke loghoa na malana ta nina kinakabu a Christ maia God. Na tinoni te gharu ke, te vagha na tinoni te holohabaa na titinoni god, na pukuna te holohabai vamua na lei totobo ni maramana.
EPH 5:6 Kara bei hulihahighau gea arahei tara tabotabo na pegoamiu nia na lei bosa sorisori, mara ghaghua, te uto sono ge kau gonighi na lei totobo dika rakiri. Na pukuna nina rutu a God itadira arahei tara mua taonia gaia.
EPH 5:7 Kau bei nira udukolu gea arahei tara gehegehe hahi.
EPH 5:8 Sakai vamua na tobamiu te vonughighi na pungi idania, mi taeni na mararana Lord te mararaghau, keri ge na nilabumiu ke talutatei.
EPH 5:9 Na pukuna tana bona na marara itamiu, na nilabumiu te talutatei vamua na hava te uto, mete maemane, mete utuni.
EPH 5:10 Kau kenei na lei totobo a Lord ke nighi togotogo, ma kau nei.
EPH 5:11 Kau bei hogholavaghi gea tana lei totobo dika, na lei tinoni tara nei, tara ghahara tana pungi. Tughunitatei vanira vaso na lei totobo rakeri, tara mua uto.
EPH 5:12 E vatei mamaagha na nighi kokokoe na lei totobo dika na lei vure tara mua taluutuni tara goni popoloi.
EPH 5:13 Mi tana bona na marara te mararara, vaho ge ra righikale utoi ivei te vaghai na dikani na lei totobo raini.
EPH 5:14 Na pukuna ivei te marara iga nimiu na marara ke, me ke talutatei didira na lei totobo te mua uto. Me vagha keri ke, ge ra bosa mara ghaghua na balu vure, Rarai, ighoe to maturu, tughuru oli mai tana mate, ma Christ ke vahegho na marara.
EPH 5:15 Righitaonia ivei kau nea na maemaneana na volamiu. Bei vaghara gea arahei tara bule, hauva, kau taonighi na nilabudira rahei tara manaha vamua.
EPH 5:16 Kau gehegehe uto haia tana lei bona ni bongi, na pukuna subo na vure tara hahi tana lei bongi raini.
EPH 5:17 Kau bei gehegehe bule, ma kau tabotabo ge kau manahana na hava a Lord te liomiu nia ge kau gonighi.
EPH 5:18 Kau bei inuvighi gea na lei beti ni bulebule, na pukuna igeva ke dikalai na volamiu. Ma kau lubatia na Tarunga Tabu ge ke vonughighau me ke hulighau.
EPH 5:19 Ge ighau kau lingei na lei linge holouto mana lei linge tabu ighobumiu. Kau lingei na lei linge vania Lord tana tobamiu.
EPH 5:20 Mi ghau kau bosa ni holouto haia nia na lei totobo soko ta God na Mama, tana ahana dida Lord Jesus Christ.
EPH 5:21 Kau talumurighau haia itamiu sopa heghemiu, na pukuna ighau tau nia kikinima Christ.
EPH 5:22 Ghau na lei vinekama taulaghi, kau tabotabo ge kau taonighi na hava na taumiu te lioni, te vagha tau nei vania na Lord.
EPH 5:23 Na pukuna na mane te taulaghi te loghoa na maana ivuvungana na tauna, vagha Christ te loghoa na maana ivuvungadira rana taluutuni tana holohoru. Gaira tara vaghara na hulina Christ, te lubatiolia na volana ge ke vavolara.
EPH 5:24 Vagha rana taluutuni tana holohoru tara kabu rurughu vania Christ, keri ke mi ghau na lei vinekama taulaghi, kau kabu rurughu vanira rana taumiu tana lei totobo soko.
EPH 5:25 Mi ghau na lei mane taulaghi kau dolovira na taumiu te vagha Christ te dolovira rana taluutuni ilokana na holohoru, me lubatiolia na volana vanira.
EPH 5:26 Christ te mate vanira, ge ke vatabura. Me ke vamarabura, nia na bosana God mana apo marabu tana vulitabu.
EPH 5:27 E gonia te vagha eni, na pukuna, tana bona ke ghoro kolura mai tana matana rana taluutuni, ke liodira ge kara vagha na vaivine taulaghi vaolu ke uto na reireina, me ke taho iga siki meto, pana garugata pa siki totobo hava te vaghai raini. Ma mughua ge, ara tabu mara maemane, me ke taho na paludira.
EPH 5:28 Me vagha ghua eni, na lei mane taulaghi kara dolovira taudira vagha tara dolovia na hulidira oli heghedira. Na pukuna na mane te dolovia tauna te vagha, te dolovia heghena.
EPH 5:29 Taho siki sakai ke nia sika na hulina heghena, mughua ge pali kutia me righitaoni utoa, vagha Christ te righitaoni utoa na hulina, aeni rana taluutuni ni holohoru.
EPH 5:30 Ighita rana lei baebase ni hulina.
EPH 5:31 Te vagha na Gegere Tabu te bosa, Na mane ke sania tamana ma tinana me ke sakaisonikolu ta tauna me vaghara rogaira toro sakai vamua tana matana God.
EPH 5:32 Na totobo eni ke, na ghanaghana ilokana te viri ngangata, ma eni te talutatera Christ ma nina holohoru toro sakai vamua.
EPH 5:33 Mi nau ku ghoi bosa ghua, na mane te taulaghi ke dolovia na tauna te vagha te dolovia heghena, mana vinekama taulaghi ke talumavaa na tauna.
EPH 6:1 Ghau na lei gari, kau varongohira na tamamiu ma tinamiu, na pukuna ighau ara nina Lord. Aeni te maemane vanighau ge kau nea te vagha.
EPH 6:2 Na diki vetena kolua nia na baubahu itadira ara hangavulu matapono na vetena te ghaghua, Talumavara tamamiu ma tinamiu,
EPH 6:3 ge ke daro na volamiu tana maramana me ke vonughia na vauto.
EPH 6:4 Mi ghau tau tamadira, kau bei lavi rutudira gea na lei dalemiu nia ivei tau nea na pangotiadira. Hauvaa, kau lavi datora nia na naunau mana tarai te lioni a Lord.
EPH 6:5 Ghau na lei seka, kau taonira na vunaghimiu tana maramana eni, nia na puku ni ghanaghana mava mana mataghu. Kau lutu togotogo uto vanira vagha tau nea iga na lutu vaniana Christ.
EPH 6:6 Kau lutu laga tana bona na vunaghimiu kara mua righighau, te vagha tana bona tara righighau. Ma kau lutu laga, ma kau taonira talau nia na puku ni tobamiu, vagha God te liomiu ge kau nei, na pukuna ighau nina seka Christ.
EPH 6:7 Kau lutu togotogo, vaghaghau tau nea iga na lutu vaniana Lord, me mua vanira na vure.
EPH 6:8 Kau ghilala utoa tua a Lord ke tabaghita sopa ighita tana hava na uto ta gonighi, sakai manaa ighau na seka pana mua seka.
EPH 6:9 Me vagha so ghua, ighau na lei vunaghi, kau pabe utora nimiu na lei seka tana hava te maemane. Kau bei vahaghitailira gea. Ghanaghana olia, ighau udolu tau loghoa a sakai na vunaghi vamua i kokou, ma God te deteghita tana sakai na kaekage vamua.
EPH 6:10 Mana bosa sosoko ghua iga, kau varava ngasi itatana Lord me ke lagaa nimiu taluutuni nia nina maana te sule.
EPH 6:11 Ma kau nighi pupulu na lei vatei gehemate ni malaghai nina God, ge kau tangomana na tughuru ngasi ta nina na pegopego mana sura a Satan.
EPH 6:12 Na pukuna ka veitotoghoni kolura Satan ma nina lei tidalo dika. Ighita ta mua veitotoghoni kolura na vure tana maramana eni. Ta veitotoghoni kolura na lei tidalo dika tara maana pungisia na maramana ta mua righira, ma kolura rahei tara loghoa na maana te sule tana pungi tara vunaghina na maramana eni, mi tadira na lei tidalo dika tara ghahara mai tana oka.
EPH 6:13 Kau tabei na lei nina hegohego ni malaghai a God, ge kau tughuru ngasi tana lei bongi dika. Mi murina na veitotoghoni ke, mi ghau kau tughuru ngasi sono.
EPH 6:14 Kau tughuru ngasi ma kau kabeghau nia na utuni, ma kau kabu maemane vagha na malaghai te kuvihia na garona nia na hahara ni halo.
EPH 6:15 Ma kau gonidilaa ge kau tughunitatea na rongorongo uto ni mabo te vagha na malaghai te talui na hara tana marevona.
EPH 6:16 Tana lei veitotoghoni nimiu na taluutuni te vagha na tako ni rerebe ge kau rebetia nia nina na kuali te ruruhu a Satan te vanahighau nia.
EPH 6:17 Na vavolamiu ge God te nea vanighau, te vaghaa na kepi halo tana ulumiu. Maia na bosana God te vagha na ivi daro na Tarunga Tabu te vaheghau.
EPH 6:18 Kau kokoeliulivuti haia tana lei bona ni bongi ta nina maana na Tarunga Tabu, ma kau nongia God ge ke hangaghau. Kau gonidila haia ma kau tona haliu ta nimiu na kokoeliulivutiadira nina lei tinoni God ivei mi vei.
EPH 6:19 Kau kokoeliulivutiu ghua inau, ma kau nongia God ge ke vaheu mai na bosa te maemane ge ku tughunitatea nina ghanaghana God te polo, na Rongorongo Uto eni ke, vanira ghua rana vure tara mua Jew.
EPH 6:20 Inau tara pitiu tana vale pipiti na pukuna inau nina mane tughunilada God. Kau kokoeliulivuti ge inau ku mua nia mataghu na kokoeani na pukuna na lutugu ge ku bosai.
EPH 6:21 Tychicus, a hoghoda ta puku ni doloviana, e lutu uto me hangaghai ta nina lutu a Lord, gaia ke tughunitatei vanighau ighau udolu ivei te ghaghua nigua na lutu iani inau.
EPH 6:22 Inau tu nia vetena vanighau gatu nia a sakai vamua na ghanaghana. Gaia ke talutatei vanighau ivei tai ghaghua iani ighai, me ke patupatughau nia na balu kokoe hahanga.
EPH 6:23 Ighau rana taluutuni, ku kokoeliulivuti ge God na Tamada ma Lord Jesus Christ, koro vaheghau na mabo, mo koro hangaghau ge kau dolovighau heghemiu, ma kau tona haliu ge kau tughuru ngasi tana nimiu na taluutuni.
EPH 6:24 Nina sonihalavu a God ke kabu itadira arahei tara dolovia dida Lord Jesus Christ, nia na dolo ke mua soko.
PHI 1:1 Iroghai Paul ma Timothy nina seka Jesus Christ. Toro gerea na gegere eni vanighau ighau na lei nina tinoni a God tau ghahaghau i Philippi, ma gaira rahei tara hulighau, ma nimiu na tinoni hahanga.
PHI 1:2 Toro kokoeliulivuti vania God tamada maia Jesus Christ dida na Lord, koro vaheghau na sonihalavu mana mabo.
PHI 1:3 Tana lei bona ni bongi tu ghanaghanaghau, inau tu holoutoa nigua na God,
PHI 1:4 mi tana bona inau tu kokoeliulivuti vanighau ta God, tu rivurivu
PHI 1:5 na pukuna ighau tau lutu koukolu itagua tana ladavaghiniana na Rongorongo Uto, tana vuivunina nimiu na taluutuni me sara sono itaeni.
PHI 1:6 Mi nau tu ghilala tua, na lutu uto God te vuivunighi ilokamiu ge ke sokoi tana bongi ke oli mai ga a Jesus Christ.
PHI 1:7 E uto mete maemane vaniu ge u togotogo mu holoutoa God vanighau udolu, na pukuna inau tu dolovighau nia na tobagu. Mi ghita koukolu ta tuvalia nina sonihalavu God, tana bona tu ghahau tana vale pipiti maia tana bona tu tughuru kakai vania na utuni mu ladavaghinia na rongorongo uto.
PHI 1:8 Ma God te ghilala utunia so ivei tu nea na ghanaghanamiu mana doloviamiu, te vagha Jesus Christ te dolovighau.
PHI 1:9 Mi nau tu kokoeliulivutighau ge a nimiu na veidolovi ke tona haliu me ke au va, me ke totoloa nimiu na manaha mana ghilala na hava te uto
PHI 1:10 keri ge kau tangomana ge au vilia na hava te puku ni maemane. Vaho ge kau kabu marabu tana tobamiu polo ke oli mai a Christ.
PHI 1:11 Jesus Christ ke vonughighi na volamiu nighi na lei nilabu te uto. Keri ge na lei tinoni kara vaevanei nimiu na gehegehe uto mete maemane, mara holohabaa mara ghanaghana mavaa mara nia kikinima God.
PHI 1:12 Ighau rana taluutuni, inau tu liomiu ge kau ghilala utoi na lei totobo te kaleu te hahanga ni ladavaghiniana na Rongorongo Uto.
PHI 1:13 Ma gaira udolu iani kolura ghua rana malaghai righitaoni tana vale ni vunaghi haba, tara ghilalaa tara pitiu na pukuna tu lutu vania Christ.
PHI 1:14 Mana pukuna nigua na kabu tana vale pipiti, e subo itadira na vure taluutuni a Lord te vahera na liosakai ge ra tangomana na tughunitateana na bosana God, sakai vamua tara mataghu.
PHI 1:15 Mana balu sughua tara ladavaghinia Christ, nia na lio ni ghaghana mana hughuhughu pungisiu, mana balu tara ladavaghinia Christ nia na lio te marabu mete utuni.
PHI 1:16 Ma gaira tara ladavaghi na pukuna tara doloviu mara ghilalaa Lord te niu vetena mai iani ge ku righitaoni utoa na Rongorongo Uto.
PHI 1:17 Hauvaa rahei tara ghaghana mara ladavaghinia tua Christ, tara mua nea nia na lio uto mana lutu kaekage. Agaira ini tara nia ladavaghi vanira heghedira nia na nilabu te vaghiliu, tara ghanaghana ge kara vahaghitailiu tana bona tu kabu tana vale pipiti.
PHI 1:18 Ke ghaghua iga pe ke taho ta didira na ghanaghana ni ladavaghi, ke uto pe ke mua uto ke, mana puku ni ghanaghana te ghaha iga, tara ladavaghinia na Rongorongo Uto nina Jesus Christ te tona haliu so, mana pukuna eni tu nia togotogo mu nia rivurivu haia.
PHI 1:19 Mana pukuna inau tu ghilala tau kokoeliulivutiu ma nina tarunga a Jesus Christ ke hangau, ge ke neu mu ku rughuhoru.
PHI 1:20 Mi nau tu kabu so ta nigua na ghanaghana te mava mana ghanaghanadila ge ku mua gonia tua siki totobo ku nia maa tana matana God. Mu ku nia liosakai vaso na tughunitateana a Christ te vagha tu nea tua tana bona te padi. Tu nia kikinima Christ nia na hava tu gonia ke vagha ku vola puku mate.
PHI 1:21 Mi nau ke, na volagu te vania Christ, me vagha ku mate ke, te uto au va na pukuna ku kabu kolua Christ.
PHI 1:22 Ma ge ku vola ke, ma keri vaho ke vangagha me ke laga va na lutu vaniana Christ. Mu mua ghilala kalea ivei sughua na uto iga.
PHI 1:23 Mi nau tu ghanaghana ruarua nigua itadira, ra rua na ghanaghana raini, tana balu bona inau tu liona ge ku va kabu kolu itatana Christ, ma sogea agaia eni na ghanaghana ke uto vaniu.
PHI 1:24 Me uto vanighau sughua na pukuna inau tu vola so mu ku hangaghau.
PHI 1:25 Mi nau tu ghana ruarua iga na liogu. Keri ke, mu ku nia tona haliu na lutu koluamiu ge kau totolo ta nimiu ghilala ni lutu ma kau nia togotogo nimiu na taluutuni.
PHI 1:26 Mi tana bona ku ghoi oli mai itamiu, kau holohabaa Jesus Christ na pukuna na hava Christ te nei sokoi vaniu tua.
PHI 1:27 Mana hava tua te kaleu ke, mi ghau kau kabu taonighi vaso te manana na Rongorongo Utona Christ. Mi kakeri te ghaghua iga ke, mu ku ghoi mai righighau puku rongovighau vamua ke, mu ku ghilala tua tau nia tughuru ngasi sakai na ghanaghana i levu mi levu, mau lutu laga koukolu ge au righitaoni utoa na hava na Rongorongo Uto te nia tarai.
PHI 1:28 Kau bei taladira gea ghamiu levunimate ma kara lavi mataghuniamiu. Ma kau tatea vanira na vaughilala, ge God ke haurakera ikise, hauvaa ke vavolaghau.
PHI 1:29 Ighau kau ghilala ge God te vilighau ge au taluutunia Christ, ma God ghua te lubatighau ge kau vahaghitaili koukolu itatana gaia.
PHI 1:30 Tana bona inau tu kabu koukolughau, ge au ghilala utou tua ge inau tu nia kabu vahaghitaili na pukuna inau tu taonia Christ, mau ghilalau sono tu ghahau tana ghobuna na vahola itaeni. Mi ghau tau nia kabu vahaghitaili ghua na pukuna ighau tau taonia Christ.
PHI 2:1 Na pukuna tau sakai sonikolu ta Christ, gaia ke patupatughau, ma nina dolo te togholuvughau. Na Tarunga Tabu te kabu veidolovi kolughau, ma Christ te liouto vanighau me veiarovi vanighau so.
PHI 2:2 Keri ke, mau neu ge u nia togotogo tana tobagu a nimiu na lutu sakai sonikolu vania sopa sakai itamiu. Kau sopa veidolovi ma kau nia lutu koukolu sakai vamua na toba ma sakai vamua na ghanaghana.
PHI 2:3 Kau bei vangapaitu. Ma kau bei nera gea arahei ge kara talumavaghau. Kau talumurighau, ma kau ghanaghana mavara rana keha vulegho ighoe heghemu.
PHI 2:4 Kau bei ghanaghanaghau heghemiu gea mana hava ke liomiu ge kau gonighi, mo ko ghanaghana utora rana keha ghua, maia na hava tara lutua ge kau hangara.
PHI 2:5 Na nilabumiu mana ghanaghanamiu ke vagha gaia Jesus Christ:
PHI 2:6 Sakai ghua manaa gaia te God, Me mua nia kukuruti me mua tabe ngasilia nina na maana ge ke va nia kaekage a God.
PHI 2:7 Hauvaa Jesus te taluhorua nina na rongoragha mana maana agaia te talumuria heghena me mai vagha na seka me sivuragha vagha na tinoni.
PHI 2:8 Mi ta nina sivuragha tinoni, agaia te talupilea heghena haba va te mate vagha na tinoni hahi tana ghaivavala.
PHI 2:9 Mana pukuna eni, God te tughuruvaghinia me taludatoa va tana malei haba i kokou, Me vahea na aha te vulei na lei aha soko.
PHI 2:10 God te nea keri, ge rana lei tinoni soko kara tualaghi tuturu ge ra talumavaa na ahana Jesus, arahei tara kabu i kokou mi pari, mi Betidalo.
PHI 2:11 Mana lei vure soko kara tughunitatea gaia Jesus Christ a Lord. Aeni te lada itatana ge ra holohabaa God Tamada.
PHI 2:12 Ghau rana taluutuni, na pukuna raini, ighau tau taoni maemane haliua so a nigua na lei bosa ni tarai tana bona tu kabukolughau. Mi taeni inau tu ghaha kehau, mi ghau kau righitaoni ngangataghau ge kau gonighi anina na lutu God tana volamiu. Kau taonia mughua God nia na mataghu mana kikinima, ma kau gonighi na hava te manana arahei God te vavolara.
PHI 2:13 Ighau tau tangomana ge au gonighi na lei totobo raeni, na pukuna God te lutu i lokamiu, me va heghau na ghanaghana ni taoniana gaia, mana maana ni goniani na hava te liona gaia.
PHI 2:14 Kau bei nighi koepasa ma kau hughuhughu na lei totobo tau gonighi,
PHI 2:15 keri ge siki tinoni ke bei hurughau nia gea siki bosa. Kau kabu marabu ma kau kabu kaekage vaghara na lei dalena God, tana maramana te pungi mete vonughia na kabu vaghiliu me dikalara na vure. Kau lubatia na volamiu ge ke marara vanira, ge ke vaghara na lei veitughu tana bongi,
PHI 2:16 tana bona kau tughunilada na Rongorongo Uto vania na vola kasila. Keri ge ke pulohi mai Christ, inau ku nia talunagho tu lutu laga ma nigua na lutu te mua totobo lee.
PHI 2:17 Ma sughua va, nimiu na lutu maemane vania Christ ma nimiu na taluutuni te vagha na sukaghi ge kau gonia vania God. Keba God te liona ge ku mate vanighau, na volagu ke vagha na sukaghi ge kara talu kolua nimiu na sukaghi. Ke vagha keri ke, inau ku togotogo, mu ku rivurivu koukolu itamiu ighau udolu.
PHI 2:18 Te vagha keri, ighau kau togotogo ma kau rivurivu koukoluu.
PHI 2:19 Ge ke ba liuliona Lord Jesus ke, mi geva pile bona so inau tu ghanaghanadila ge ku nia vetena vanighau gatu a Timothy. Mi tana bona ke pulohi mai ke, agaia ke neu ge ku togotogo nia na hava ke bosai vaniu nia na hava ivei tau ghaghua itaeni.
PHI 2:20 U mua ghilala itaeni siki sakai ke vaghaa Timothy, te ghanaghana mavaghau maia tau kabu uto pe taho.
PHI 2:21 Agaira udolu tara ghanaghanara heghedira mara mua ghanaghana mavaa na hava te uto vania Jesus Christ.
PHI 2:22 Hauvaa, mau ghilala tua a Timothy te uto mete liopapara, na pukuna te hangau inau na tughunitateana na Rongorongo Uto, te vagha na dale te lutu kolua tamana.
PHI 2:23 Tana bona ku ghilala pukua na hava ke kaleu iani, inau tu ghanaghana na nia vetena minamina vanighau gatu.
PHI 2:24 Inau tu puku ni ghanaghana kodo ta Lord ge ku mai heghegu na righitaoniamiu.
PHI 2:25 Tana bona ni aho eni, inau tu ghanaghana na nia vetena oli vanighau gatu Epaphroditus. Agaia na puku ni tamahoghoni te puku ni lutu maemane mete vagha na malaghai te lagalaga me hahanga tana lei totobo soko. Agaia nimua na tinoni hola bosa ke hangau ta nigua na vahola.
PHI 2:26 Mi taeni nau tu ghoi nia vetena oli vanigho gatu, ma gaia te liona ngangata na righiamiu na pukuna agaia te dikalio na pukuna tau rongovia gaia te vahaghi.
PHI 2:27 Me utuni sughua agaia te vahaghi, me dutu ni mate. Hauva ma God te arovia gaia me vagha ghua inau, ge ku mua rughu potaa na puku ni vahaghitaili keri.
PHI 2:28 Me vagha keri ke, ge liogu ngangata tua na nia vetena oli vanighau gatu, mu ghilala kau nia togotogo na righiana me ke mamala a nigua na righitaoni itatana.
PHI 2:29 Kau holopangotia nia na dolo, nia na rivurivu. Ma kau ghanaghana mavaa na tinoni te vagha gaia,
PHI 2:30 na pukuna te dutu ni mate tana bona te lutu vania Christ. Agaia te mua ghanaghana mava nia na volana, me tabotabo na lutuani na lei totobo tau mua tangomana na lutuani, na lei totobo kau mua lutui, na pukuna tau kabu sagau.
PHI 3:1 Ghau rana taluutuni, sakai manaa na hava te kalea, kau nia rivurivu na pukuna ighau tau sakai sonikolu itatana Lord. Sakai vamua ku gere olighi vanighau nia na lei totobo raini, mu ghilala ge kara hangaghau ge kau tughuru ngasi ta nimiu taluutuni.
PHI 3:2 Kau righi taonighau itadira na lei tinoni tara bosa ge ahei te liona ge God ke vavolaa ke, kara pahevaughilalaa mughua. Na lei tinoni raini tara gehegehe dika, mara vaghara na bolo asi.
PHI 3:3 Ighita ta hola na puku ni pahevaughilala mi ghita na puku nina vure God, te mua gaira, na pukuna ta holohaba God nia nina Tarunga Tabu te hangaghita. Ma ka nia rivurivu na pukuna na hava Jesus Christ te nei vanighita. Ma ghanaghana kodoa ma mua talua siki dida ghanaghana mava itatana na lutu ni tinoni ge God ke vavolaghita.
PHI 3:4 Ke vaghai na lei totobo ta gonighi tana hulida tara hangaghita ke, mi nau ku tangomana ge u ghanaghana kodoi na lei totobo tu nei heghegu te vaghai raini. Mana lei totobo tu nei heghegu te vaghai raini tara au va itadira na lei totobo uto a siki sakai te lutua.
PHI 3:5 Mi nau tu pahevaughilala te vitu na bongigu. Inau na vinavahuhu ni Israel, tana kemana Benjamin, na puku ni ghabu ni Jew. Inau na Pharisee, keri ge u taonighi na kaekage ta nimami na lei vetena ni Jew.
PHI 3:6 Na pukuna te liogu ge ku talumavaa God, keri ge inau tu nira ghighirou rahei tara taonia Christ. Inau tu puku ni maemane na taoniani na lei vetena, me taho siki sakai ke tangomana ge ke huru nia siki hahi.
PHI 3:7 Idania, inau tu ghanaghana ke, mana lei totobo raini kara tangomana ge kara hangau. Hauvaa, itaeni vaho ge u ghilalai na lei totobo raini tara mua hangau, na pukuna tu ghilala utunia na hava te nea vaniu Christ.
PHI 3:8 Mete mua gaighi vamua na lei totobo kiri, inau tu nighi ghaghua na lei totobo padi te soko haliu tua te vaghai na lololo. Mi nau tu sani soko haliui ge u ghilala utuni a Jesus Christ nigua na Lord. Mu holopangotia a Christ,
PHI 3:9 mu lio sakai sonikolu itatana. Ku mua ghanaghana kodo nigua na maemane ma nigua na ghilala taonia nina vetena Moses, ge ke neu ge ku maemane tana matana God. Taho, inau tu maemane tana matana God na pukuna tu taluutunia vamua Jesus Christ, mu ghanaghana mavaa te vavolau.
PHI 3:10 Vaho ge inau tu liona ge ku ghilalaa Christ mana ghilala utoana vaa na maana ta nina na tughuru oli. Mi nau tu tuvalia nina na vahaghitaili ta nina na mate te vagha gaia.
PHI 3:11 Ge ku ghanaghana dilaa te vagha keri, inau heghegu ku tughuru oli tana mate vaa tana vola kasila.
PHI 3:12 Inau tu mua ghanaghana ge inau tu ghilala utoa tua Christ, pu tu maemane soko tua. Taho. Hauvaa ku lutu laga ge u ghilala utoa Jesus Christ, mu kabu maemane, na pukuna Jesus Christ te viliu ge u gonighi na lei totobo raini.
PHI 3:13 Ghau rana taluutuni, inau tu mua bosaa ge u gonighi tua na lei totobo raini te vagha inau tu mua lagavulea mua. Hauvaa, sakai na totobo ku gonia, te vagha na tinoni te sama tana samatautau ke, ku nia ponolio na hava te padi tua, mu ku tabotabo ge ku saravia na hava i naghogu.
PHI 3:14 Mi nau ku sama ge ku hola saravia nigua na sosoko, mu ku holaa na taba. Inau tu holaa na taba keri, tana bona God ke holou va tana vola kasila i kokou, na pukuna tu taluutunia Jesus Christ.
PHI 3:15 Mi ghita udolu, rana taluutuni te patua tua na lioda te uto tua ge ka loghoa sakai na ghanaghana. Ma ge na balu itamiu ke loghoa na ghanaghana keha ke, ma God ke madala vanighau na ghanaghana te maemane.
PHI 3:16 Hauvaa na totobo te haba vaa te vagha eni, ighita ka tona haliu taonia na lei totobo God te talutatei tua vanighita.
PHI 3:17 Ghau rana taluutuni, kau tona haliu vamua na taoniagu, ma kau taonira ghua rahei tara kabu vaovarongo vamua itadira arahei tara taonia na nilabu keri ta talugonighi vanighau tua.
PHI 3:18 Inau tu ladavaghinighi vanighau tua na lei totobo te padi tua, mi taeni, inau tu ghoi taoni olighi nia na dikalio mana tangi - mara subo gaira tara ghahara mara levunimate pungisia na tarai ta nina ghaivavala Christ.
PHI 3:19 Ma gaira kara sosoko tana mate kasila. Na pukuna tara taonighi na hava na hulidira vamua tara liodira, mara nighi sutu na lei totobo te vatei mamaagha, ma kara ghanaghanai vamua na lei totobo ni maramana eni.
PHI 3:20 Mi ghita ka mua gonighi te vagha keri, na pukuna na puku ni komuda i kokou, mi ghita ka pitudilaa na vavola a Jesus Christ ke mai i kokou.
PHI 3:21 Gaia ke tughui na lei hulida ge ka vagha na hulina te rongoragha. Te gehetia na maana keri, ge nei nia na lavi koluani na lei totobo soko, sarana nina na maana.
PHI 4:1 Ighau rana taluutuni, kau taonighi na lei totobo tu gerei tua tana gegere eni, keri ge kau tughuru ngasi itatana Lord. Inau tu dolovighau ngangata, mu ghoi liona ghua ge ku righighau. Na pukuna ighau, ge u togotogo mu lavia na oliolinina nigua na lutu.
PHI 4:2 A Euodia ma Syntyche, inau tu kurutighau ge koro bei hughuhughu ighobumiu na pukuna iroghau ke anina tinoni Lord.
PHI 4:3 Mu ku nongigho ighoe na kulagu, to lutu koluu vania Lord, ge ko hangara rua na vaivine raeni, na pukuna rogaira ghua toro lutu laga koluu ge ro hahanga tana ladavaghiniana na Rongorongo Uto. Maia ghua a Clement ma rahei tara hangau ghua tua ke. Na ahadira tua tana nina buka ni vola God.
PHI 4:4 Kau togotogo kolu itatana Lord, mu ku ghoi bosa ghua, kau togotogo nimiu.
PHI 4:5 Ma kau talutatei haia na lei nilabu te uto itadira na lei tinoni soko, na pukuna te mua hau tua na oli maiana Lord.
PHI 4:6 Kau bei nighi ghaghua gea na lei totobo, ma kau kokoeliulivuti vamua, ma kau nongia God nia na hava tau liona itatana. Ma kau holoutoa God nia na hava te gonia.
PHI 4:7 Ma nina mabo God te uto mete au vulea va dida na ghanaghana. Ke righitaonighi na tobamiu mana ghanaghanamiu ge kau sakai sonikolu itatana Jesus Christ.
PHI 4:8 Ghau rana taluutuni, eliogu ge ku bosa vanighau sakai na ghanaghana. Kau ghanaghana haia na lei totobo raeni: na lei totobo tara utuni, me manana na holouto; na lei totobo rana vure tara talumavai, na lei totobo maemane, mete marabu, mete utoutoa.
PHI 4:9 Kau talui tana kutumiu na hava tau naunaui mau ghilai tua itagua tana lei bosagu mana gehegehe tu nei tua. Ma God, gaia te hevei vanighita na mabo, ke kabu itamiu.
PHI 4:10 Nigua na rivurivu te sule itamiu, mu holoutoa nia Lord, na pukuna tau liona ge kau hangau ghua. U ghilala tau mua niu ponolio, ma vamua tana pile bona eni ke, tau mua logoa na malamiu ge kau ghoi hangau.
PHI 4:11 Inau tu bosa vanighau, na mua pukuna tu liona siki totobo itamiu, na pukuna tu ghilala ke, ku lutu togotogo so na hava te sule pe ke pile itagua.
PHI 4:12 Inau tu ghilala ku nia kabu uto so, ge teke taho pe ke au vaniu na lei totobo soko, na pukuna tu ghilala na halautu ge ku nia togotogo na hava te kaleu, ge ku mahu puku vitolo, me ke au pe ke pile kikia vaniu.
PHI 4:13 Na pukuna Christ te vaheu na laga eni ge ku gehetighi nia na lei totobo soko.
PHI 4:14 Me uto ngangata ge au hangau tana bona te sodou na vahola itaeni.
PHI 4:15 Ighau na lei vure taluutuni i Philippi, au ghilala tua ighau vamua tau hangau nia na rongo tana bona tu holaa gatu na Rongorongo Uto vanighau ritini na bona tu sania mai nimiu na bubulo i Macedonia. Taho ghua siki holohoru keha kara nea vaniu te vaghaa eni.
PHI 4:16 Me te vagha keri, tana bona tu ghahau i Thessalonica, tau nighi vetena mai nimiu na heveioli sakai pe rua na bona, ge ke hangau.
PHI 4:17 Mu mua bosaa te vagha eni ke, na pukuna tu liona ge kau ghoi hangau. Taho, mana pukuna vamua tu liona ge God ke vautoghau tana lei totobo te uto tau nei tua vaniu.
PHI 4:18 Mi itaeni ke, tu logho sokoi tua na hava tu lioni vulea nigua na liuliogha! Ma nigua na holouto vanighau tana lei heveioli tau nighi vetena mai tana limana Epaphroditus. Na lei hevei raini ke, te vagha na kereana na ghaiuruuru te uruuru manilu mete holopangoti togotogoa God.
PHI 4:19 Ma God, tu holohabaa, ke sonisavungighi nimiu na liuliogha ta nina na maana ni lologho, na pukuna na lei totobo te nei tua vanighita Jesus Christ.
PHI 4:20 Mana pukuna keri, ge ka holohabaa God Tamada itaeni ke va me vaa. Amen.
PHI 4:21 Nigua na holouto vanira na lei tinoni taluutuni ni Philippi. Mana lei tinoni taluutuni tara ghaha koluu iani tara nighi hevei gatu ghua adidira na holouto vanighau.
PHI 4:22 Mana balu taluutuni ghua so mua iani tara nighi hevei gatu ghua so adidira na holouto, haba vaa vanira arahei tara ghahara mara lutu ilokana na valena na Vunaghi haba i Rome.
PHI 4:23 Ma nina sonihalavu dida na Lord Jesus Christ ke kabu tana tarungamiu.
COL 1:1 Inau a Paul, God te viliu ge ku nina manevetena a Christ Jesus, maia hoghoda Timothy.
COL 1:2 Toro gegerei vanighau, nina na vure tabu a God i lokana na komu sule i Colosse - dida na tamahoghoni ta nia liosakai tatana Christ. Toro kokoeliulivuti haia vania God tamada ge ke vaheghau na sonihalavu mana mabo.
COL 1:3 Mi tana bona toro kokoeliulivutighau, iroghai toro holoutoa God a tamana dida na Lord Jesus Christ,
COL 1:4 na pukuna iroghai toro rongovia tau taluutuni itatana Jesus Christ mau dolovira nina vure God udolu.
COL 1:5 Ighau tau nei raeni na pukuna ighau kau pitudilai na lei vatei holouto God te gonidila vanighau i kokou, mau righighi va inagho na lei togotogo ni kokou te vagha tau diki ghaghua iga bona tau vuivuni ni rongoviana na utuni tana Rongorongo Uto.
COL 1:6 Ma gaia so tua na rongorongo ia eni te mai vanighau ighau ke, te rughuhoru vanira na lei vure tana maramana talighu. Me te tughui na lei vola ivei mi vei, te vagha ke nia tughu na volamiu tana bongi ia vaho tua keri tau vuivuni ni rongoviani mana ghilala vakale utoana na utuniani nina na puku ni veidolovi God vanira rana tangohahi.
COL 1:7 Epaphras, nimami na puku ni tinoni toro lutu kolua, toro puku ni dolovi utoana, agaia te lavi rughuhorua vanighau gatu na rongorongo uto. Agaia nina puku ni tinoni taluutuni a Christ ma gaia te hangaghau te tughughai iroghai.
COL 1:8 Agaia te bosaa vanighai nia na dolo te va heghau na Tarunga Tabu.
COL 1:9 Mi roghai toro tona haliu sono na kokoeliulivutiamiu, vuivuni tana bona toro vuivuni ni rongoviamiu. Iroghai toro nongia a God ge ke va heghau mai na lei ghilala udolu nia na hava te liona na goniana tana volamiu, moro nongia God ge ke heghau na lei manaha udolu tana Tarunga Tabu.
COL 1:10 Keri ge tana vola tau ghahaghau iga ilokana, ke talumavaa me ke liuliona haia Lord, ma kau tona haliu haia na goniani na lei gehegehe te uto. Keri ge ighau kau naunaua ge kau ghilala utoa God.
COL 1:11 Mi roghai toro kokoeliulivuti ghua ge ke va lagalaga ghau nia nina na maana te rongoraghagha, ge kau loghoa na kabu rurughu mana vadangitai tau liona, ge ke vonughighau nia na togotogo.
COL 1:12 Kau holoutoa haia God tamada na pukuna te lubatighau, ge kau tunuvagha tana lei totobo lologho didira nina vure tabu God tara kabu tana marara.
COL 1:13 Ma gaia te vavolaghita ta nina na righitaoni na tinoni te righitaonia na kinakabu ni pungi, me lavihagheghita vaa ta nina na kinakabu na puku ni dalena te dolovia.
COL 1:14 God te huiolighai nia na mateana dalena me talukehai na lei paluda.
COL 1:15 Christ, ta vaevanea, na puku ni marena God ta mua vaevanea nia na matada. Agaia Christ na kamanagho te vola tua i naghona keri ge gonighi na lei totobo udolu God. Ma Christ te haba pungisighi tua na lei totobo udolu.
COL 1:16 Christ te gonighi na lei totobo i kokou mi ani pari. Agaia te gonighi na lei totobo ta vaevanei maia na lei totobo ta mua vaevanei - rana tarunga tara loghoa na maana, lei tarunga tara huhuli, lei kinakabu, maia rana lei vunaghi. Keri ke, God te gonighi na lei totobo soko kolua Christ ma vania Christ.
COL 1:17 Agaia Christ te vola tua i naghona ge ara puputu na lei totobo soko ma gaia a Christ te tabe kolui na lei totobo gogoni udolu.
COL 1:18 Christ te vunaghi pungisia na holohoru te vagha na ulu te vunaghi pungisia na huli. Agaia Christ na vuivuni tadira kara tughuruoli tadira tara mate. Keri ke, ma Christ te haba pungisighi na lei totobo soko.
COL 1:19 Ma God ta nina liuliogha te liona na ghahaana itatana Christ, vaho ge ro sakai sonikolu tana nilabudira.
COL 1:20 Itatana na Dale, God te sonikolu olighi na lei totobo soko itatana heghena, Me nea na mabo nia lei totobo soko i kokou mi ani pari nia na ghanaghana ni ghabuna na Dalena tana kouna na ghaivavala.
COL 1:21 Te padi tua ighau tau kabu vaghara na lei vure tara kabu sagauvi ngangataa God. Ighau tau levunimate vania, na pukuna tau kabu vilivoka itatana, nia nimiu na lei ghanaghana mana gehegehe dika.
COL 1:22 Hauva ka, mi taeni a God te laviolighau vaghara rana kulana. Agaia Christ te nea eni nia na mateana kouna na ghaivavala nia na hulina heghena. Na pukuna eni ke, agaia Christ te lavihagheghau mai tana puku ni matana God, mi ghau tau tabu maia te taho siki pagu itamiu kara hurughau nia te vagha tau tughuru inaghona gaia God, me te mua ghaha siki hahi tamiu.
COL 1:23 Ma kau tona haliu na taluutuniana na Rongorongo Uto ma kau tughuru ngasi lokana. Bei lavikeha gea nimiu na pitudila tana lei ghanaghana te utuni, tau lavia tana bona tau rongovia na Rongorongo Uto. Na Rongorongo Uto eni tara ladavaghinia tua talighutia na maramana, mi nau a Paul te viliu tua a God ge ku ladavaghinia.
COL 1:24 Inau tu nia togotogo tana bona tu nia vahaghitaili na huligu vanighau mi nau tu sokolaghinia na hava te ghanaghana olia ta nina na vahaghitaili a Christ vania na holohoru, te vagha na hulina.
COL 1:25 Ma God te vaheu mai na righitaoni ni lutu vaniana ta nina holohoru, nia na ladavaghiniana nina na Rongorongo Uto udolu vanira tara mua Jew.
COL 1:26 Na rongorongo eni God te mua tughuni kaekalea na balu na togha ni niulu te padi mana lei vavata tara ghahara mai te padi tua. Hauva itaeni God te tughunitatea vanira nina na vure tabu heghena.
COL 1:27 Me te liuliona God ge ke bosaa vanira nina vure ge na lei lologho mana rongoraghana Christ tara vanighau ighau rana mua Jew ghua. Ma nina ghanaghana God te kabu polo aeni, Christ te kabu ilokamiu ma eni God te bahughau ge kau nia tunuva kolu ilokana ta nina na rongoragha.
COL 1:28 Keri ke, mi tana bona toro tona tua ivei ke, iroghai toro ladivaghinia Christ vanira na lei vure soko. Iroghai toro bosa dilai vanira moro taraira nia na lei manaha God te va heghai mai. Me te vagha eni, toro taraira na pukuna toro liona na vure kara maemane ta Christ.
COL 1:29 Inau tu lutu laga ngangata iga eni, mu talua nigua na ghanaghana ta nina na maana Christ ke lutu ilokagu.
COL 2:1 Inau tu liomiu ge kau ghilalaa nigua na lutu laga vanighau maia ghua na vure taluutuni ni komu sule Laodicea, mana balu tinoni ghua tara mua tangomana na righi matagu.
COL 2:2 Tu ghanaghana ge ku bosa patupatughau haia ge kau nia liokolu haia nimiu na dolo. Na pukuna eni ighau kau loghoa na manaha soo nia nina ghanaghana polo a God, aeni a Christ heghena.
COL 2:3 Agaia Christ te tatelaghinia nina na manaha mana ghilala God te vagha na nilau tara poloi.
COL 2:4 Inau tu gerei vanighau raeni, ge ke bei pegoghau gea siki sakai, mana taluutuniani didira na lei bosa ni tarai te mua utuni.
COL 2:5 Sakai manaa tu kabu sagau itamiu tana huli, na ghanaghanagu mana liogu so itamiu. Inau tu togotogo sule ngangata na pukuna inau tu rongovia te uto so na kabuamiu, ma nimiu na taluutuni te laga haia so itatana Christ.
COL 2:6 Te vagha ighau tau lavipangotia tua Jesus Christ te vagha na vunaghimiu, e maemane ge kau tona haliu na taoniana.
COL 2:7 Kau taluutunia haia na Rongorongo Uto nina Christ, te vagha na ghai te sosohoru na lalana, me ke tughuru ngasi a nimiu na taluutuni itatana Christ, tana utuni te vagha tara taraighau nia tua. Talani na volamiu ge kau nia totolo na taluutuni tana bosautoana haia tana lei totobo agaia te gehetighi.
COL 2:8 Righitaoni utoghau, kau bei talana gea siki sakai ge ke hulighau va tana lei ghanaghana te mua maemane itatana God. Kau bei taluutunia gea adidira na lei tarai te mai tana ghanaghana ni tinoni te mua utuni, mana lei ghanaghana te dika raeni te va pukulaghi mai tana maramana mana lei maana te dika tana maramana eni. Te mua va pukulaghi mai tatana Christ.
COL 2:9 Ighau tau ghilala tua tana bona Christ te mai tinoni, te lavia na huli ni tinoni vaghaghita, me lavia ghua na volana udolu a God.
COL 2:10 Mana pukuna ighau tau baebase tua itatana Christ, na volamiu te vonughighi na lei totobo te uto. Ma gaia Lord te haba vulera tua na lei vunaghi mana lei tarunga vetena mana tidalo dika mana lamea mana keramo mana vata ni tarunga maana i kokou mi tana maramana udolu.
COL 2:11 Mi tana bona tau baebase kolu itatana Christ, ighau tau lavia na pahevaughilala. Ighau tau mua pahevaughilala tana hulimiu. Taho! Christ te pahevaughilalana na tarungamiu nia te lavi kehai tua na lei nilabu tara dika itamiu.
COL 2:12 Mi tana bona tau lavia tua na vulitabu te vagha ighau tau tautavughi kolu tua itatana Christ. Mi ghau tau tughuru oli tana vola te vaolu ghua te vagha Christ, na pukuna ighau tau taluutunia nina na puku ni maana a God te tughuruvaghini olia Christ tana mate.
COL 2:13 Te padi tua, ighau tau mua Jew tau mate na pukuna na palumiu, pukuna God te mua talukehai mua na lei nilabumiu te dika. Hauva ma God te vaheghau na vola itatana Christ. Agaia te talukehai na lei paluda.
COL 2:14 God te lavi kehai na lei talukau nina vetena Moses i vuvungada. Gaia a God te lavighi me luvuhighi tua nia na patokiana ta nina ghaivavala Christ.
COL 2:15 Te vaghaa eni, God te lavikeha sokoi na lei maana didira rana haba mana lei mane gehegehe tara levu ni pala vania Satan. Agaia te lavi maamaadira itadira na vure subo ta nina lagavule tana kouna na ghaivavalana Christ.
COL 2:16 Na pukuna keri ke, ge kau bei lubatia siki sakai me ke deteghau tana hava tau ghania mau inuvia, mana mua ghanaghana oliani na lei bongi tabu, mana lei bongi ni vula vaolu, mana Sabbath.
COL 2:17 Na lei vetena vaghani raeni ke, na nununi vamua na lei puku ni totobo te utuni God te nighi baubahu, gaia Christ heghena vamua.
COL 2:18 Kau bei talana siki sakai ge ke pegoghau, nia didira na bosa, ‘Kau kabu rurughu ma kau holohabara na lei angel te vaghaghai ighai,’ sakai manaa kara bosa vanighau agaira tara righighi tana mabubu. Na lei tinoni vaghadira rakeri ke, ara ghanaghanara heghedira tara taotaoni mara kabu rurughu, hauvaa, ma didira na ghanaghana dika te nera ge ara talunagho.
COL 2:19 Ara mua varava ngasi itatana Christ. Te vagha na ulu te vunaghina na huli, Christ te righitaonira nina vure. Ma Christ te nia hevei nina na laga vanira nina na vure, me tabe sakaisonikolura ge kara vola te vagha God te liona.
COL 2:20 Ighau tau mate kolu tua itatana Christ, ma gaia te va tatavahaleghau tua tana lei maana te dika ni maramana eni. Mi vei tea ge au tona haliu so na taoniani na lei vetena ni maramana,
COL 2:21 “Kau bei tabei, e meto!” “Kau bei ghanighi raini ma kau bei tibelighi rakeri!”
COL 2:22 Na lei vetena vaghani rakeri ke, tara nia tarai vanighi tana vanga ke taghai, na tinoni vamua te nighi tarai me taho siki uto kau sodoi iga.
COL 2:23 Rana vure tara ghanaghana, “Na lei vetena raeni na halautuna na manaha, ma kau ba kabu taonighi ke, ge kau dolovia God ge kau kabu rurughu ge kau nighi bati tana vola ni huli.” Hauva me mua tangomana na hangaadira mana pilu pungisiadira ta didira na lei ghanaghana dika.
COL 3:1 Na pukuna ighau tau volaoli tua itatana Christ tana vola te vaolu, ma kau kabulaghi utoi vaso na ghanaghanamiu tana lei nilabu ni kokou ivei a Christ te sopou tana pala madolona God ta nina maana.
COL 3:2 Na lei ghanaghana ni kokou vaso ke vonughia na lokamiu. Kau bei ghanaghanaa gea na lei totobo iani pari,
COL 3:3 na pukuna ighau tau mate tua tana bona a Christ te mate. Mana puku ni volamiu te kabu polo kolua Christ itatana God.
COL 3:4 Christ, na puku ni volamiu, ke livu mai tana maramana udolu ke, ighau ghua kau sopa loghoa na tunuva tana ladana gaia.
COL 3:5 Na pukuna keri ke, ge kau va matei itamiu na lei ghanaghana mana gehegehe dika ni maramana te kabu polo tana lokamiu - ge kau bei nighi pipo gea na ngelengele, na gharu ni tangotangodika, na liuliogha ni ghanaghana dika, mana vevehe te vagha na holohabaana na titinoni.
COL 3:6 Na lei totobo vaghani raeni ke, God ke va hera na totoro arahei kara taonighi.
COL 3:7 Mi ghau tau taonighi tua idania na lei ghanaghana raeni, mi taeni tau tinoni taluutuni tua ke, kau bei ghoi taonighi gea.
COL 3:8 Ma kau sonikehai itamiu na lei gehegehe dika soko raeni: Na rutu, na toutou manga, na liodika, na bosadika, mana vavaranga te va rughu horu mai tana mangamiu.
COL 3:9 Kau bei sopa pegoghau gea na pukuna ighau tau sonikeha sokoi tua itamiu na lei ghanaghana mana lei gehegehe ni tinoni tau gonighi tua idania.
COL 3:10 Ighau tau lavia tua itaeni na vola te vaolu. Ma God te gonighau vaghaa na tinoni vaolu tua me goni subo ghau te vaghaa na marena heghena, ge kau ghilalaa utunia gaia.
COL 3:11 Mi tana vola vaolu eni ke, sakai vamua na balu tara ghilalaa na leu mana nilabu ni Greek, pana tinoni ni Jew, sakai vamua tara pahevaughilala pa tara mua pahevaughilala, sakai vamua ahei ke butu hau mai, pe ke tinoni tughururavi, ko seka po ko tinoni tatavahale. Christ ke kaukabu kolughau me haba vule.
COL 3:12 Keri ge God te dolovighau me vilighau tua ge kau nina taba ni vure tabu, ma kau kuvihighau nia na veiarovi, na liouto mana dolo, na kabu kikinima, na lio mabo, mana kabu rurughu.
COL 3:13 Kau bei veihughuhughui sakai manaa na balu itamiu kara hughuhughughau. Kau bei rutu vania gea ahei, kau sopa vei talukeha palu ma Christ te talukehai vanighau ghua na lei palumiu.
COL 3:14 Mana puku ni tivi kau pulughau nia ke, na dolo vamua. Te pitikolughita tana kabu sakaisonikolu te uto.
COL 3:15 Lubatia na mabo ke va butu mai ta Christ ke hulighi na tobamiu. Te vagha ighau tau sakai na huli vamua, mi ghau tara hologhau ge kau kabu tana mabo ma kau holoutoa haia God.
COL 3:16 Kau pangotighi na bosana Christ ke ghaha kasilaa tana tobamiu, me ke nighau ge kau manaha. Ge kau nia lutu na manaha mughua na vatei taratarai mana bosa patupatu. Kau lingei na lei linge ni holouto, mana lei linge tabu vania God, ma nia na holouto tana tobamiu.
COL 3:17 Na hava tua kau bosai pa kau gehetighi, kau nei tana ahana Lord Jesus Christ, ma kau holoutoa nia God Tamada.
COL 3:18 Ighau na lei vaivine, tau tinoni taluutuni tua ke, me uto vaa ge kau kabu taonira na lei taumiu na pukuna te maemane vanighau ge kau nei raeni.
COL 3:19 Mi ghau na lei mane, kau dolovi utora na taumiu ma kau bei bosa papara mana rutu vanira.
COL 3:20 Mi ghau na lei gari, kau rongovi taonighi na bosadira na tinamiu mana tamamiu. Agaia eni na hava te liona a Lord.
COL 3:21 Ighau na lei mane tau dalea, kau bei lavibuleadira gea na lei dalemiu, geva kara dikalio ma kara mua gonighi na lei totobo uto.
COL 3:22 Mi ghau rana seka, kau taonira na lei vunaghimiu iani tana maramana, tana hava kau lutui vanira. Kau rongovi taonira haia, kau bei taotaoni vamua tana bona tara vatoghaghau nia na matadira ge kara holoutoghau. Hauva ka, ge kau lutu togotogo mughua haia vamua na pukuna tau nia kikinima God.
COL 3:23 Ge ke vagha kau lutui na lei lutu ke, ma kau lutu laga te vagha nina lutu Lord, me ke bei vaghai nina lutu na tinoni.
COL 3:24 Ighau tau ghilalai tua Lord ke va heghau na vauto te vaghaa te bahura nia tua nina vure. Mana maghutu tau lutu vania ke, a Christ.
COL 3:25 Geva kau holai na oliolini nimiu na hahi ge te ke vaghaa kau gehegehe dika. Ma kau tabalili tana gehegehe dika na pukuna God te mua paleva vamua ahei.
COL 4:1 Ighau na lei maghutu, kau pabera nimiu na seka tana halautu te kaekage mete maemane taonia na liona God. Na pukuna kau ghilalaa ghua ighau tau loghoa na maghutumiu i kokou.
COL 4:2 Kau lavilaga tana kokoeliulivuti, kau bei liobea gea, ma kau holoutoa God nia na tobamiu.
COL 4:3 Kau bei nighai ponolio ta nimiu na kokoeliulivuti, ma God ke va heghai na maana ni ladavaghiniana nina Rongorongo Uto. Idania na Rongorongo Uto nina Christ te kabu polo, mi taeni God te talutatea tua. Itaeni tu kabu tana vale pipiti, na pukuna tu ladavaghinia vanira na vure na bosana Christ.
COL 4:4 Kau kokoeliulivutiu, ge ku tangomana na ladavaghini utoana nina na Rongorongo Uto God.
COL 4:5 Kau manahana nimiu na kabu itadira rahei tara mua taluutunia Lord Jesus. Kau lavia na lagamiu, ma kau hangara rahei tara mua tinoni taluutuni.
COL 4:6 Kau kokoe vanira na vure nia na lei bosa te uto, ge kau ghilalaa na bosa tughu vaniana siki sakai ke huatighau nia na hava tau taluutunia.
COL 4:7 Tychicus ke bosai vanighau na lei totobo te kaleu. Gaia na hoghoda tu dolovia, te gehegehe uto me lutu koukolu itagua itatana Lord.
COL 4:8 Inau ku nia vetena vanighau gatu nia na puku ni ghanaghana ge kau ghilalaa na hava te kale itamami, ge ke bosa patupatughau ta nimiu na taluutuni.
COL 4:9 Mi nau ku vetenaa kolua nia gatu a Onesimus. Gaia ghua na hoghoda tu dolovia, te gehegehe uto itatana Lord. Ighau tau ghilalaa utoa tua Onesimus na tinoni ni komumiu, ma gaia ghua a sakai ta nimiu na ovu ni vure. Roghaira koro bosa kalei na hava te kale iani.
COL 4:10 Ma Aristarchus, te kabu kolu itagua iani tana vale pipiti, me vetenau ge ku nia vetena vanighau gatu anina na bosa ni holouto, maia ghua a Mark na hoghona Barnabas. Inau tu gerea vanighau gatu tua tana bona te padi na gatuana Mark itamiu. Kau lavipangotia tana bona ke sara gatu itamua.
COL 4:11 Jesus tara holoa nia a Justus, gaia ghua te holoutoghau. Ra tolu na mane raini ke, gaira vamua itadira na vure ni Jew tara taluutuni iani, mara lutu koukolura gaira tara lutu hahanga itagua tana ladavaghiniana na kinakabuna God. Gaira tara patupatu ngangataa nigua na lutu iani.
COL 4:12 Epaphras, na puku ni tinoni ni komumiu, te vaheghau gatu ghua nina na bosa ni holouto. Ma gaia ghua sakai nina tinoni ni lutu Jesus Christ, ma gaia te kokoeliulivuti laga vanighau haia tana taluutuni, me nongia God ge kau tughuru ngasi tana vola ni tinoni taluutuni, me ke nea na ghanaghanamiu ge kau ghilala utoi na lei totobo God te lioni.
COL 4:13 Inau tu bosa utuni vanighau, gaia te lutu laga ngangata vanighau ge ke hangaghau, ma vanira ghua na lei tinoni taluutuni tana komu i Laodicea mi Hierapolis.
COL 4:14 Ma Luke na manekisu, gaia tu dolovi ngangataa te holoutoghau maia Demas.
COL 4:15 Kau vahera nigua na bosa ni holouto vanira rana taluutuni tara ghahara tana komu i Laodicea. Ma vania ghua a Nympha ma rahei tara vaukolu tana valena.
COL 4:16 I murina kara idumia vanighau nigua na gegere eni ke, kau nia vetena tona ghua tana holohoru i Laodicea ge kara idumia. Mi ghau ghua kau tangomana na idumiana na gegere tu gegerea tua vanira.
COL 4:17 Kau bosa vania a Archippus, “Ko ghanaghana madadala utoa ge ko sokoa na lutuani na lei lutu na Lord te vahegho.”
COL 4:18 Aeni nigua na bosa ni holouto vanighau tu gerea nia na puku ni limagu heghegu. Kau ghanaghanaa inau tu ghahau tana vale pipiti. Nimiu na kokoeliulivuti ke saraviu haia. Anina na sonihalavu God ke kabu haia itamiu.
1TH 1:1 Tolughai a Paul, Silas, ma Timothy, ighai tai gegere vanighau gatu, ighau rana vure taluutuni Thessalonica. Ighau anina vure a God Tamada maia Lord Jesus Christ: Ighai tai kokoeliulivuti vania God ge ke vaheghau na sonihalavu mana mabo.
1TH 1:2 Ighai tai holoutoa haia God vanighau ighau udolu, maia ai bosa kaleghau ta nimami na kokoeliulivuti,
1TH 1:3 na pukuna tai ghanaghana olia haia tana matana God Tamada ivei tau nei na lei totobo uto na pukuna tau taluutunia Jesus, mi vei tau nea na lutu laga ge kau hangara rana vure na pukuna nimiu na dolo vania God, maia ivei te vagha a nimiu na pitudila te ngasi itatana dida Lord Jesus Christ.
1TH 1:4 Ghau rana taluutuni, ighai tai ghilalaa a God te dolovighau me vilighau ge kau nina vure.
1TH 1:5 Ighai tai ghilala te utuni na pukuna tana bona tai tughunitatea vanighau na Rongorongo Uto, mai mua tughunia na bosa vamua. Taho, ai tatea vanighau ghua nia nina maana na Tarunga Tabu. Mau ghilala tua tai taluutunia sughua na Rongorongo Uto tai tughunitatea vanighau, na pukuna ighau tau righi kalei mau ghilalai nimami na nilabu te maemane tana bona tai kabukolughau ge kai hangaghau.
1TH 1:6 Ighau tau taonighi na lei nilabu tai talutatei vanighau, maia tana nilabuna dida na Lord, ma sakai vamua tau topoi na lei vahola me vahaghitailighau, ighau tau lavipangotia na Rongorongo uto nia na rivurivu te mai tatana na Tarunga Tabu.
1TH 1:7 Me vagha keri ke ighau tau talunilabu vanira rana lei tinoni taluutuni tana bubulo i Macedonia mi Achaia.
1TH 1:8 Na rongorongona dida na Lord te rughuhoru mai itamiu me va horavia i Macedonia mi Achaia, mana rongorongona mana ladana ghua a nimiu na taluutuni itatana God te saopoi na lei komu. Me vagha keri ke, me taho ghua na hava iga te ghoi manana na bosaana kai bosaa vanighau gatu,
1TH 1:9 na pukuna na lei vure kiri tara tutugughai, ivei tau nea na lavipangotiamami mana talugoniamami tana bona tai gatu kaoghau, maia ghua tau nighi murilio mau sanighi na lei titinoni tau taluutunighi, mau taluutunia mau lutu vania God te utuni maia te vola.
1TH 1:10 Mara tutugughai ghua, ge au pitudilaa na bona na dalena God ke horu mai kokou. Aeni a Jesus Christ, God te tughuru vaghini olia tana mate. Jesus ke vavolaghita ta nina rutu mana totoro a God tana lei bongi sosoko.
1TH 2:1 Ghau rana taluutuni, ighau heghemiu tau ghilalaa tua a nimami na kao gatu itamiu ka, te mua mangoli lee.
1TH 2:2 Ighau tau ghilalaa tana bona tai ghahaghai mua i Philippi, ivei tara nea na nighai ghighirou mana bosa dikalamami, vaho ge ai gatu itamiu i Thessalonica. Sakai vamua te sule na ghighirou iga, dida na God te patupatughai ge kai tughunitatea vanighau na rongorongo uto te butu mai tatana God.
1TH 2:3 Tana bona tai tughunitatea eni, tai loghoa na ghanaghana maemane, mai mua tabotabo ge kai liupegoghau nia.
1TH 2:4 Taho, ighai tai kokoe haia te vagha God te liona ge kai ghaghua iga, na pukuna gaia te ghilalaa te manamami sughua ge kai tughunitatea na Rongorongo uto. Mi tana bona tai kokoe, ai mua nei na lei totobo ge ke liuliogha tana tinoni, ighai tai taonighi vamua na hava te liona God te righi kalei tua na liomami.
1TH 2:5 Ighau tau ghilalaa utoa tai mua mai ge kai mamimami ghau nia na kokoe, pa kai bosai na lei bosa ke vatia na halautu ge kai lavikehai tamiu a nimiu na lei totobo uto. Taho, God te ghilalaghai so!
1TH 2:6 Ai mua tabotabo ge kai lavia na holouto itatana siki sakai, pa itamiu ighau, pa itadira ghua na balu tinoni.
1TH 2:7 E utuni ighai nina na manevetena sughua Christ, ma kai tangomana ge kai nongighi na lei totobo subo itamiu. Hauva, mai mua nea te vagha, ai lio mabo vamua tana bona tai kabukolughau te vagha na vinekama te righitaonira na lei dalena.
1TH 2:8 Na pukuna a nimami na dolo va itamiu te sule ngangata, ighai tai gonidila ge kai tuvalia ghua na volamami itamiu, te vaghaa na Rongorongo Uto nina God.
1TH 2:9 Ghau rana taluutuni, tau ghilala tua ivei tai nea na lutu laga mana vadangitai! Tai lutu haia tana bongi mana dani, ge kau bei nia ghaghua gea na hava kai ghania tana bona kai tughunia vanighau na Rongorongo Uto te mai tatana God.
1TH 2:10 Ighau tau ghilalaa, ma God ghua te ghilalaa, tana bona tai kabukolughau, na nilabumami mana gehegehemami va itamiu te maemane me uto. Taho siki sakai ke tangomana ge ke hurughai nia tai nei na lei totobo te dika.
1TH 2:11 Au ghilalaa tua ivei tai nea na hangaana nia sopa sakai tamiu te vaghaa na tamadira te hangara na lei puku ni dalena.
1TH 2:12 Ighai tai kokoe patupatughau, mai kokoe togholuvughau, mai kurutighau ge kau kabu maemane tana vola te liona God, na pukuna God te hologhau ge kau lavia na vola ilokani nina kinakabu mana rongoragha.
1TH 2:13 Ma eni ghua sakai na ghanaghana ivei te ghaghua ge ai holoutoa haia God. Tana bona tai lavia vanighau gatu nina rongorongo God ke, au rongovia mau lavipangotia te mua vaghaa na rongorongo ni tinoni, ma nina rongorongo sughua a God. E utuni, God te lutu sughua itamiu ighau tau taluutunia nina rongorongo, ge ke hangaghau ge kau kabu maemane.
1TH 2:14 Ghau rana taluutuni, na lei totobo te kaleghau iani te vaghai ghua na lei totobo te kalera na lei tinoni taluutuni nina God tana bubulo i Judea. Gaira rana Jew tara vahaghitailira mara nira ghighirou, me vaghaa ghua ighau, na ghamiu na komukolu mana lei kulamiu tara neghau iga.
1TH 2:15 Gaira rana Jew tara matera tua na lei prophet idania, mara matea ghua Jesus dida na Lord, mi taeni tara nighai ghighirou mara vahaghitailighai ighai. God te rutu ngangata vanira na pukuna tara nei na lei totobo dika! Tara nira ghighirou na lei vure soko,
1TH 2:16 na pukuna tara tabotabo ghua ge kara betoghai ge kai bei tughunia gea na Rongorongo Uto vanira gaira tara mua Jew, mana rongorongo te uto a God ke vahera na vola maurihali. Mi tana gehegehe eni, e mai sara tana sosokoni na lei paludira tara nei haia, mi taeni nina rutu God te dutu ni horu mai vuvungadira.
1TH 2:17 Ghau rana taluutuni, tana bona tai tona sanighau tana pile bona te padi, na pukuna balu vure tara tivaghai, ighai tai sanighau tana huli, me liomami ngangata ge kai ghoi righighau ma kai kabukolughau!
1TH 2:18 Ai liona ge kai ghoi oli gatu so itamiu. Inau heghegu erua pe tolu tua na tughuru ni tabotabo ge ku gatu righighau, hauva ma Satan te pungisighai.
1TH 2:19 Tana bona Jesus ke oli mai, ai ghilala ge kau tughuru ngasi ta nimiu taluutuni. Na pukuna keri, ighau te vaghaa nimami na rivurivu mana pitiulu tana bona ighita ka righia Jesus ke oli mai.
1TH 2:20 E utuni ighau a nimami na vatei talunagho mana rivurivu!
1TH 3:1 Mi murina eni ke, ighai tai nia ghaghua ngangata na righi matamiu, keri ke, mi tolughai tai nia padapada sakai na ghanaghana ge a Silas mi nau koro kabu oli so i Athens,
1TH 3:2 mo koro nia vetena gatu vaso a hoghoda Timothy ge ke gatu saravighau. A Timothy ghua anina tinoni ni lutu God ge ke ladavaghinia na Rongorongo Uto nina Christ, moro nia vetena vanighau gatu ge ke hangaghau ge kau tughuru ngasi ta nimiu na taluutuni tatana Lord,
1TH 3:3 na pukuna e mua uto na balu tamiu kara sivilaghinia na taluutuni tana lei bongi vahola te saravighau taeni. Tau ghilala tua ke, God te lubatighi na lei bongi vahola kara kaleghita.
1TH 3:4 Mi tana bona tai kabukolughau, ai diki bosatatea vanighau tua, na lei tinoni kara toro ngatangata ghau, mau ghilalai na lei totobo te vaghai raeni te kale utuni sughua.
1TH 3:5 Na pukuna keri, u mua talua me ke daro ni bona ge ku nia vetena gatu a Timothy, ge ke pukulaghini utoghau, e ngasi so nimiu na taluutuni pe taho. Na pukuna inau tu nighau mataghu itatana Satan, agaia te tabotaboghita, ke bei nei gea na nimami na lutu ge ke lutu lee.
1TH 3:6 Ma Timothy te ghoi oli mai so i Corinth, me mai bosaa iga nimiu na taluutuni te ngasi, me vagha keri ge sule nimiu na dolo tadira na lei tinoni. Me bosa vanighai ghua tau togotogo ghua tana bona tau ghanaghanaghai, mai liomiu ghua ge kau ghoi righi matamami te vagha te liomami ge kai righi matamiu.
1TH 3:7 Ghau rana taluutuni, tana bona tai kabu i lokana na lei vata ni vahola mana lei totoro, ighai tai togotogo so na pukuna ighai tai ghilala tau tughuru ngasi so ta nimiu na taluutuni.
1TH 3:8 Eo, ighai tai ghoi loghoa na ghanaghana te vola itaeni, na pukuna tai ghilalaa tau varava ngasi itatana dida na Lord.
1TH 3:9 Tana bona tai kokoeliulivuti, tai holouto ngangataa God na pukuna ighau tau neghai ge rivurivu na tobamami.
1TH 3:10 Na pukuna sughua keri, ge ai kokoeliulivuti bongi mana dani vania na Lord, ge kai ghoi gatu righighau ghua ge kai vaheghau na balu bosa hahanga ge ke ngasi uto nimiu na taluutuni.
1TH 3:11 Nimami na kokoeliulivuti vania God Tamada maia dida na Lord Jesus Christ te vagha eni, ighai tai nongia God ge ke hangaghai ma kai tona minamina ge kai gatu va kaoghau.
1TH 3:12 Mai kokoeliulivuti ghua ge a God ke hangaghau ge kau sopa veidolovi oli heghemiu, maia kau dolovira ghua na lei tinoni soko ge ke sule na dolo tana ghobumiu, te vagha tai nia iga na doloviamiu.
1TH 3:13 Ke vagha kau sopa veidolovi te vagha eni ke, God ke patupatu ngasilighi na liomiu, mi tana bona Lord Jesus Christ ke oli mai kolura nina vure tabu ke, agaia ke hangaghau ge kau kabu maemane tana matana God Tamada.
1TH 4:1 Ma eni ghua ghau rana taluutuni, ighai tai kurutighau tana ahana Lord Jesus ge kau kabu tana vola te maemane te liona God, te vagha tai taraighau nia. Mau nea te vagha eni taeni, mai ghoi bosa patupatughau so ge kau nia tona haliu na vola te maemane te liona God.
1TH 4:2 Ma sogea kau ghanaghana olia na hava tai taraighau nia tana ahana Lord Jesus.
1TH 4:3 God te liomiu ge kau kabu tabu na pukuna keri kau keba sanighi na lei vata ni kabu ngelengele mana tangotangodika,
1TH 4:4 ge ma sopa sakai itamiu ke righitaonia heghena na hulina, ma kau kabu tabu ge kara ghanaghana mavaghau na lei tinoni.
1TH 4:5 Ma kau sania na lio ni gharu mana ngelengele te vaghara na vure voo tara mua manahana God.
1TH 4:6 Ma kau bei gonia siki totobo te dika, ma kau bei kabalaghi kolura na taudira rahei tara taluutuni, na pukuna God ke torora arahei tara ghaghua iga, te vagha tai diki tughunitatea vanighau tua.
1TH 4:7 God te mua hologhita mai tana kaukabu meto, mi tana kabu tabu vamua.
1TH 4:8 Na pukuna eni ke, ge ahei itamiu te nia pariparilee nina na lei vetena ke, te mua nia pariparilee na tinoni, ma God sughua, ma gaia God te vaheghau mai tua nina Tarunga Tabu.
1TH 4:9 Keri ke, ma kai mua gerea vanighau siki totobo ghua nia na doloviadira rana taluutuni tana holohoru, na pukuna God te tarai soko ghau nia tua ge kau sopa veidolovi te vagha keri.
1TH 4:10 Me utuni sughua, ighau tau dolovi sokora sughua tua rana taluutuni tara kabu kolili tana bubulo i Macedonia. Hauva, mai ghoi kurutighau sono ge ke sule va nimiu na dolo tau nea vanira tua tana vuivuni.
1TH 4:11 Te vagha tai bosaa vanighau tua, kau tabotabo sule ngangata ge kau kabu beto haia kolura na lei tinoni, ma kau nia tona haliu vaso nimiu na lutu heghemiu, ma kau bei lavibuleani nina lutu na tinoni keha. Ma kau lutu laga ge kau topoa na ghamiu na vanga heghemiu.
1TH 4:12 Na pukuna keri ke, na vure tara mua ghahara tana taluutuni kara nighau kikinima. Vaho ge kau bei ghanaghanaa gea ahei ke hangaghau nia siki vanga mana rongo.
1TH 4:13 Ghau rana taluutuni tana holohoru, ai liona ge kau ghilala utoa na hava ke kalera arahei tara mate tua, na pukuna e mua uto ge kau nira dikalio te vagha tara ghaghua iga na lei tinoni tara mua taluutunia, na pukuna tara mua ghanaghana dilaa nia na tughuru oli tana mate.
1TH 4:14 Mi ghita eni ke ta taluutunia Jesus te mate, me ghoi vola oli ghua, te vagha ghua keri tai taluutunia tana bona Jesus ke ghoi oli mai, God ke volaolira rana taluutuni soko tara mate tua me ke ghoro kolura itatana Jesus.
1TH 4:15 Na bosa tai talutatea eni ke, nina bosa ni tarai Jesus te talutatea vanighai, mi ghita ta vola mua tana bona Jesus ke oli mai, ka mua diki tona itadira arahei tara mate tua.
1TH 4:16 Na pukuna gaia Lord sughua ke horu mai kokou nia na ngilingili, nia na manga ni tarunga vetena kamanagho, ma nia na tangina nina tavuli God, ma gaira tara mate ta Christ kara diki vola oli.
1TH 4:17 Mi murina eni, ighita ta vola mua tana bongi keri, God geva ke lavidatoghita tana parako kolura nia arahei tara mate tua, ge ka va topoa dida na Lord God ge ka va kabu kolu itatana ke va me va.
1TH 4:18 Keri ke, me uto ngangata sughua ge kau ladavaghinighi haia na lei bosa ini vanighau heghemiu ge ke patupatui na ghanaghanamiu.
1TH 5:1 Ghau rana taluutuni, ighai kai mua tangomana ge kai gerei vanighau na bona ni bongi ke oli mai a Lord Jesus,
1TH 5:2 na pukuna ighau tau ghilala utoa na bongi keri a Lord ke mai ribehaghi ga, vaghaa na tinoni gito ke mai tana valemiu tana bongi tana bona kau mua ghilalaa.
1TH 5:3 Mi tana bongi vaghana keri, na lei tinoni kara mua taluutuni kara ghaghua, “Ighita ka kabu tana mabo mana vola uto,” hauva mana haurake ke mai ivuvungadira, te vagha na vaivine te bohe me vahaghitaili. Ma kara mua ghoi tangomana na sama keha iga.
1TH 5:4 Mi ghau, ghau rana taluutuni, tau mua ghahaghau tana pungi. Keri ge kau mua nia hare na bongi keri, te vagha na mane ke nia hare tana bona na tinoni gito ke mai.
1TH 5:5 Ighau udolu na lei dalei marara, keri ge au gonighi na lei totobo uto. Ighita udolu ta mua ghahaghita tana pungi, ma mua gonighi na lei totobo dika.
1TH 5:6 Na pukuna te vagha keri ke, ka bei lubatighita gea ge ka vaghara na balu tara maturu vamua, ma ka rarai ma ka gonidila tua.
1TH 5:7 Na bongi ke na bona ni maturu, maia na bona na vure tara inu bulebule ghua iga.
1TH 5:8 Hauva, mana pukuna ighita vania na marara ke, a mua bule ma kabu maemane, nia na taluana na taluutuni ta Jesus mana dolo itadira na lei tinoni ge ke pilupungisighita, te vagha na kisumate te talua na haharana ni halo tana aheahena, mana pitudilaana na maurihali, te vagha na kisumate te talua na kepi halo.
1TH 5:9 Na pukuna God te mua vilighita ge ka vahaghitaili. Taho! Ma God te vilighita ge ka lavia na maurihali itatana dida na Lord Jesus Christ.
1TH 5:10 Jesus te mate vanighita ge ighita ka vola pa ka mate tana bona ke oli mai ke, ighita ka kabukolu haia itatana.
1TH 5:11 Na pukuna keri ke, kau veihahangai ma kau patupatughau heghemiu ge kau tughuru ngasi te vagha tau ghaghua tua iga itaeni.
1TH 5:12 Uto! Ighau rana taluutuni, taeni ighai tai nongighau, ge kau ghanaghana mavara arahei tara hulighau itatana Lord. Agaira tara lutu laga mara taraighau nia na nilabu te maemane.
1TH 5:13 Kau talumavara tana dolo na pukuna didira na lutu, ma kau kabu mabo nia na lei tinoni taluutuni.
1TH 5:14 Ighau rana taluutuni, ighai tai kurutighau, ge kau bosa laga itadira arahei tara lugu, ma kau ngasilighi na ghanaghanadira rana taluutuni te labe didira na taluutuni. Kau hangara gaira tara mua tangomana ge kara hangara heghedira, ma kau kabu rurughu itadira na lei tinoni soko.
1TH 5:15 Kau righiutoa, bei tughua nia na totobo dika na dika, ma kau nei na lei totobo uto itamiu heghemiu, maia kau nei na totobo uto ghua itadira na lei tinoni soko.
1TH 5:16 Ma kau togotogo haia tana lei bongi soko,
1TH 5:17 ma kau kokoeliulivuti haia,
1TH 5:18 ma kau holoutoa haia God, keba kaleghau na lei totobo uto pana lei totobo dika. Na lei totobo kiri, God te liona ge kau nei, na pukuna ighau nina vure Jesus Christ.
1TH 5:19 Kau bei hovea na Tarunga Tabu ge ke nei nina lutu ighobumiu.
1TH 5:20 Bei nighi sika na hava na lei prophet tara bosadilai.
1TH 5:21 Ma kau tabotaboi na hava tara bosai, ma kau tabe ngasilia na hava te uto.
1TH 5:22 Ma kau tabalili keha tana lei dika soko.
1TH 5:23 Ighai tai kokoeliulivuti vania God, te vaheghita na mabo, ge ke marabughau tana lei totobo soko tana tobamiu, mana tarungamiu, maia na hulimiu ke kabu mahebo tana maiana dida na Lord Jesus Christ.
1TH 5:24 Agaia God vamua te hologhau mai, ke vaheghau na lei totobo raini, na pukuna God te nei haia na hava te nia baubahu.
1TH 5:25 Ghau na lei tinoni taluutuni, kau kokoeliulivuti vanighai haia.
1TH 5:26 Holoutora na lei tinoni taluutuni nia na nonginongi tabu.
1TH 5:27 Inau tu nongighau tana ahana a Lord, ge kau idumia na gegere eni vanira rana taluutuni kakeri.
1TH 5:28 Na nina sonihalavu dida Lord Jesus Christ ke kabu haia itamiu soko.
2TH 1:1 Inau Paul kolura nia Silas ma Timothy, tolughai tai gegere vanighau gatu ighau na vure tana holohoru tau ghahaghau i Thessalonica, ighau tau taluutunia God na tamada maia dida na Lord Jesus Christ.
2TH 1:2 Ighai tai kokoeliulivuti, ge a God na tamada maia dida na Lord Jesus Christ koro vaheghau na sonihalavu, ma gaira koro nighau ge kau kabu sakai sonikolu tana mabo.
2TH 1:3 Ghau rana taluutuni, ighai tai holoutoa haia God na pukuna ighau. Te uto vanighai ge kai nea te vagha eni, na pukuna nimiu na taluutuni mana dolo i ghobumiu te totolo ngasi.
2TH 1:4 Na pukuna keri, ighai tai nighau kokoe talunagho va itadira na vure tara taluutunia God tana lei komu keha. Mai bosai vanira nia ivei te vagha na tona haliuana nimiu na taluutuni ta God, ma nimiu na tughuru ngasi mana taotaoni itatana, sakai manaa tara nighau ghighirou, ge au lavia na vahaghitaili te sule ngangata.
2TH 1:5 Mana lei totobo raini tara righi vakalea anina dete God te maemane haia. Mana oliolina keri, God ke neghau ge ke ulaghamiu na haghe tana kinakabuna na pukuna a nimiu na kabu vahaghitaili.
2TH 1:6 Mi lokana anina na dete te maemane, agaia ke vahera na totoro arahei tara nighau ghighirou.
2TH 1:7 Ma God ke vaheghau na mabo na pukuna tara nighau ghighirou, ma vanighai ghua ighai, tana bona a Lord Jesus ke oli mai kokou me ke tate tana parako. Ma gaia ke mai kolura nina na ovu ni angel laga,
2TH 1:8 tana lapilapi ni lake, me ke nia mai na deteadira rahei tara mua ghilala God, maia rahei tara hove na taoniana nina na Rongorongo uto dida na Lord Jesus.
2TH 1:9 Ma kara vahera na totoro tana lake kasila, ma kara voka kasila itatana Lord, mi ta nina na maana te rongoragha.
2TH 1:10 Tana bona gaia ke mai tana bongi keri, ge ke lavia na rongoragha, mana holohaba itadira nina vure tabu udolu. Mi ghau ghua itadira rahei tara holohabaa gaia tana bongi keri, na pukuna ighau ghua tau taluutunighi na hava ighai tai bosai nia gaia.
2TH 1:11 Na pukuna eni, ighai tai tona haliu sono na kokoeliulivutiamiu, ge a dida na God ke neghau ge ke ulaghamiu na vola te vagha gaia te hologhau nia tua. Mi ghai tai kokoeliulivuti ghua, ge a God ta nina na maana ke hangaghau ge kau nei na lei ghanaghana tara uto mana lei gehegehe ni lio kikinima.
2TH 1:12 Mana vure subo kara nia kikinima na ahana dida na Lord Jesus na pukuna ighau, mi ghau ghua kara nighau kikinima kolua nia gaia. Raeni udolu ke tangomana na kale na pukuna anina sonihalavu dida na God ma Lord Jesus Christ.
2TH 2:1 Ghau rana taluutuni, nia na oliana mai dida na Lord Jesus Christ, me ke ghoro kolughita itatana, kai bosaa vanighau,
2TH 2:2 ke bei nia hughahughapoto pe ke nighi vaghiliu na ghanaghanamiu te vagha kau rongovi kolilia na bosa te ghaghua, na bongina Lord te sara mai tua. E mua uto ge kara pegoghau ma kara ghaghua tara vaevanea na mabubu, pana Tarunga Tabu te bosaa eni, pa kara bosa ighai tai bosai pa tai gerei ta nimami na lei gegere.
2TH 2:3 Ke bei pegoghau gea siki sakai ta siki halautu te keha. Na bongi keri, ke mua poso mua, ritini na veilalabui sule kolua God ke diki kale mughua, me ke tate mai na tinoni diu vetena. Na tinoni keri te liona ge ke haurakei na lei totobo udolu tara uto.
2TH 2:4 Ma gaia ke talu habaa heghena, me ke dikalai na lei totobo ni holohaba mana vatei kikinima, ma gaia ke va haghe me ke va sopou horu ta nina Valetabu a God, me ke bosa agaia tua a God.
2TH 2:5 ?Au mua ghanaghana olia na hava tu bosai vanighau tana lei bongi tu kabukolughau?
2TH 2:6 Ighau tau ghilala tua, na hava te betoa na maiana na tinoni diu vetena. Ke mua kale mua ritini na bona God te vilia vania.
2TH 2:7 Ma nina na maana na tinoni diu vetena te lutu popolo tua itaeni. Hauva mana hava ta ghanaghana ke kale, ke mua tangomana mua, koekobe ahei te tabe pulohia nina na manaa ke tughuru tabalili tana halautuna.
2TH 2:8 Keri vaho na tinoni diu vetena ke tate mai. Mi tana bona a Lord Jesus ke oli mai ge ke labumatea nia na ghuri tana mangana, me ke taghalaghinia tana maiana.
2TH 2:9 Na tinoni diu vetena ke mai me ke lutui lei nina lutu a Satan me ke nia mai kolu anina na maana Satan, me ke gehetighi na lei vata ni butuli mana vaughilala te haeharegha tara mua utuni.
2TH 2:10 Me ke pegora na vure ge kara va tana mate. Kara mate na pukuna tara mua lavipangotia mana doloviana na utuni, ge kara nia vola.
2TH 2:11 Na pukuna keri, God ke nia vetena mai vuvungadira na maana hahihahi nia na ghanaghanadira ge ke lutu ilokadira, ge kara taluutunia na hava te mua utuni.
2TH 2:12 Na oliolina ke, rahei tara mua taluutunia na bosa te utuni, mara gehegehe dika vamua, God ke detera.
2TH 2:13 Ghau rana taluutuni a Lord te dolovighau, e uto tua, tai holoutoa haia God na pukuna ighau, na pukuna God te vilighau tana vuivuni, ge kara volaghau nia nina maana ni Tarunga Tabu, me ke neghau ge kau nina vure tabu God, ta nimiu na taluutuni tana na utuni.
2TH 2:14 Tana bona tai taraighau nia na Rongorongo Uto, God te volaghau, me hologhau ge kau lavia na tunuvamiu tana ladana dida na Lord Jesus Christ.
2TH 2:15 Keri ge, ghau rana taluutuni, kau tughuru kakai, ma kau varava ngasi tana lei bosa ni utuni te vagha tai taraighau nia mi ta nimami na gegere.
2TH 2:16 Itaeni, a dida na Lord Jesus Christ heghena vamua, ma God na Tamada te dolovighita. Mi ta nina na sonihalavu te va patupatu kasilaghita tana lei ghanaghana ni pitudila.
2TH 2:17 Ke patupatughau tana tobamiu, me ke lagalagaghau ge kau lutui ma kau bosai haia na lei totobo tara uto.
2TH 3:1 Ma eni ghua, ghau rana taluutuni, kau kokoeliulivutighai ge na bosana Lord ke mina me ke saopoi na lei komu tana maramana, ma kara talumavaa, ivei tua ke vaa iga, te vagha tana bona te mai vanighau.
2TH 3:2 Kau kokoeliulivuti ghua, ge a God ke vavolaghai tadira rana lei tinoni tangohahi, na pukuna te mua subo ni tinoni tara taluutunia na Rongorongo uto.
2TH 3:3 Ma Lord te nei haia na hava te nia baubahu, ma gaia ke va lagalaga ghau, me ke pilupungisighau itatana Satan.
2TH 3:4 Mi ghai tai talui nimami na ghanaghana kodo itatana Lord, ge kau gehetighi vaso na lei totobo tai vetena ghau nia.
2TH 3:5 Na dida na Lord ke hulighau, me ke hangai na ghanaghanamiu, ge kau ghilala utoa nina dolo a God mana vadangitai te vaheghau a Christ.
2TH 3:6 Ghau rana taluutuni, ighai tai heghau na vevetena eni, nia nina na maana dida na Lord Jesus Christ, kau bei kabu kolura na balu hoghoda tara lugu na lutu, mara mua taonighi na lei vavaghaha ni lutu laga tai tatei vanighau.
2TH 3:7 Ighau heghemiu tau ghilala, kau taonighi na hava tai gonighi. Ighai tai mua lugu tana bona tai kabukolughau.
2TH 3:8 Mai mua lavileai na vanga itadira na vure, mi ghai heghemami tai pelui na vanga tai ghanighi. Ighai tai lutu laga tana bongi mana dani ge kai bei heghau na vahola.
2TH 3:9 Ighai tai nea te vagha eni, na mua pukuna ge ke mua manamami na laviana na hahanga itamiu. Taho! Ighai tai nea te vagha eni ge ke vagha kai talutatea vanighau na nilabu ge kau taonia.
2TH 3:10 Tana bona tai kabu mua itamiu ka, mai heghau na vetena eni, “Ge ahei itamiu ke mua lutu ke, kau bei hea gea na vanga.”
2TH 3:11 Hauva ka, ighai tai rongovia na balu itamiu tara kabu lugu tana voladira. Ara kabu lee vamua, mara lavibuleadira na balu tinoni ta didira na lei lutu.
2TH 3:12 Tana ahana Lord Jesus Christ, ighai tai kokoe papara vanira ge kara tangomana na kabu tana vola te uto, ma kara lutu laga, ge kara kabulaghinia na voladira heghedira.
2TH 3:13 Mi ghau rana taluutuni, kau bei lugu gea na lutuani na lei totobo tara uto.
2TH 3:14 Kau vaevanera ma kau ghilalara rahei tara mua liona na taoniani na lei bosa tai bosai vanighau ilokana na gegere eni. Kau vaevane utoa na tinoni te vaghaa, ma kau bei kabu kolua, ge ke nighi maa oli heghena na lei nilabuna.
2TH 3:15 Kau bei nea agaia te vagha na ghamiu levunimate. E uto vaa, ge kau bosatate vania, te vagha na hoghomiu.
2TH 3:16 Ma Lord ni mabo ke vaheghau haia na mabo tana lei vata ni halautu tughu bongi. A Lord ke kabu itamiu ighau udolu.
2TH 3:17 Nia na limagu heghegu, inau Paul tu gerea a nigua na bosa ni holouto. Ma eni te vagha tu nia heghegu na gereana na ahagu tana sosokoni na lei gegere tu gerei.
2TH 3:18 Anina sonihalavu dida na Lord Jesus Christ ke kabu itamiu.
1TI 1:1 Inau Paul, nina manevetena Jesus Christ, te viliu nia nina bosa ni vevetena God na vavolada, maia Jesus Christ ta pitudilaa na maiana.
1TI 1:2 U gerea vanigho Timothy to puku ni dalegu tana taluutuni. Inau tu kokoeliulivuti vania God a Tamada, maia Jesus Christ a dida na Lord, koro vahegho na sonihalavu mana veiarovi mana mabo.
1TI 1:3 Tana bona tu sania Ephesus ge ku tona tana bubulo Macedonia, mu kurutigho ge ko kabu so i Ephesus, mo ko betora gaira kiri tara nia tarai na rongorongo te hahi. Tara mua nia tarai na hava te talana na holohoru ge kara nia tarai.
1TI 1:4 Ko bei lubatira na vure raini ge kara bei nia mangoli na niana tarai haia na lei tutugu tara mua utuni, tara tutugui mara vautoi ga na lei aha ni vavatadira. Na lei totobo te vaghai raini te puputui na hughuhughu, te mua hangara na vure ge kara kabu tana vola te uto ge kara taluutunia God.
1TI 1:5 Ma nigua na puku ni ghanaghana ke, ge na lei tinoni taluutuni ke vonughira na dolo te butu mai tana toba te marabu, me lio maghora maia na puku ni taluutuni.
1TI 1:6 Mana balu manetarai tara dilavia eni, mara ririu keha sania na kabu uto, mara nia nagho lio vamua na kokoe bule.
1TI 1:7 Ra liona ge kara ghilala vaghara na lei manetarai ni vetena nina God, hauva mara mua ghilalaa na hava na ghanaghana ilokana na hava tara bosai, mara mua ghilalaa na hava te uto iga.
1TI 1:8 Ighita ta ghilalai na lei vetena ini tara uto tana bona ta goni taonia nia na hava te liona God.
1TI 1:9 Mara mua gonia vanira na vure tara maemane, ma vanira vamua na vure tara diudiu mara kuliveu mara mua taonia nina vetena God, mara palugha, ra mua ghanaghana kalea na hava te tabu, mara mua nia kikinima God, ra labumatera tamadira pa tinadira pa hei na keha.
1TI 1:10 Na lei vetena ini vanira na vure tara ngelengele maia na mane tara tangodika itadira na lei mane, maia vanira na vure tara nira hunulu na seka, pa rahei tara pegopego, pa tara diui na hava tara nia baubahu tana dete, maia vanira arahei tara gonia na hava te mua taonia na tarai te maemane.
1TI 1:11 Na bosa ni tarai kiri te tate tana Rongorongo Uto, ge dida God te rongoragha te lubatia vaniu mai ge ku ladavaghinia.
1TI 1:12 Mi nau tu holoutoa Jesus Christ a dida na Lord na pukuna te lagalagau ge ku lutu vania. Me te deteu inau tu ulaghana me mangagu ge viliu ge ku gonia na lutu eni.
1TI 1:13 Aeni te utuni, sakai vamua tana vuivuni tu bosa dikalaa na Ahana Christ, mu nira ghighirou. Mu hilivira mu ku torora nina vure ke, hauva ma God te aroviu so na pukuna tu mua ghilalaa na hava tu nea, tana bona tu mua taluutunia mua.
1TI 1:14 Ma dida na Lord te kovala horu ngangataa nina sonihalavu mai i vuvungagu ge vaheu na taluutuni mana dolo te talukolu ghita itatana Jesus Christ.
1TI 1:15 Na lei bosa kiri te utuni, ge na lei tinoni soko kara lavipangotia ma kara taluutunia, gaia Jesus Christ te mai tana maramana ge ke vavolara rana hahi. Mi nau tu haba ni dika va itadira soko.
1TI 1:16 Ma keri te vaghaa ge aroviu God ge ku ladavaghinia Jesus Christ ge ke tatea mai nina veiarovi itagua, me ke nilabu vanira rana tangohahi, ge ma gaira ghua kara taluutunia gaia, ma kara loghoa na vola maurihali.
1TI 1:17 Na rongoragha mana haba ta God ke vaa me vaa. Agaia te vunaghi haba kasila ta mua vaevanea, me ke mua mate ma gaia heghena vamua te God. Amen.
1TI 1:18 Dalegu Timothy, akiri nigua na bosa ni vetena. Ko talua tana liomu didira na bosa na lei prophet tara diki bosai vanigho nia ka. Ko taonighi na lei bosa kiri mo ko gonighi vaghaa nimua na vatei veitotoghoni.
1TI 1:19 Ko kabu ngasi ta nimua na taluutuni ta Christ, mo ko loghoa na ghanaghana mana lio te uto. Na balu tinoni tara tona sanighi tua raini, mana pukuna keri, didira na taluutuni te vaghaa na vaka te tuturi tana sebe.
1TI 1:20 Hymenaeus ma Alexander erua na vavaghaha raini. Inau tu lubatira vaa ta nina maana Satan ge koro naunau ge koro bei koehorua God.
1TI 2:1 Keri ge u kurutighau ge kau kokoeliulivutira na lei tinoni. Tana bona kau kokoeliulivuti ke, kau nongia God ke hangara me ke vautora, ma God ke hera mai nina veiarovi, ma kau bosaa na kokoe ni holouto.
1TI 2:2 Kau kokoeliulivuti te vaghaa eni vanira na lei vunaghi haba maia arahei tara haba pungisighita ge ka kabu kolura tana mabo, ge ka kabu maemane ma ka nia kikinima God.
1TI 2:3 Aeni te uto me liona God na vavolada.
1TI 2:4 Me liona na lei tinoni ge kara mai ghilalaa na utuni, ma kara vola.
1TI 2:5 Ma sakai vamua na God maia sakai te pala i ghobu te talukolua na tinoni va ta God, mana tinoni keri a Jesus Christ.
1TI 2:6 Ma gaia te nia hevei na volana ge ke lavikeha na paludira na lei tinoni. Aeni na rongorongo te nia hevei God vania na maramana tana puku ni bona te uto.
1TI 2:7 Vaho keri, God te viliu ge ku manetarai mu ku manevetena ge ku nia tarai na taluutuni mana lei totobo te utuni vanira rana mua Jew. Aeni nia na puku ni utuni, mu ku mua pegogho.
1TI 2:8 Keri ke, mi tana bona kau kokoeliulivuti ke, u liodira na lei mane kara kokoeliulivuti ma kara hau datoi na limadira va ta God. Ma kara bei rutu ma kara bei hughuhughu.
1TI 2:9 Mu liodira ghua na lei vaivine kara nia pupulu na tivi te uto. Ma siki sakai te vaevanera ge ke ghanaghanara gaira tara kikinima, ma kara kabu maemane nia na lei tivi tara nighi pupulu. Ma kara bei pidirighi gea na vuvulu ni uludira te vagha na rebi, kolua nia na damu kuli maia na lei vaguvagu maia na tivi te dato na mateni, ge kara talunaghora heghedira tana matadira na lei mane.
1TI 2:10 Hauvaa, na lei vaivine taluutuni mughua kara lutui na lutu uto haia, na pukuna aeni te maemane tana matana God.
1TI 2:11 Na lei vaivine kara kabu ni vaovarongo, ma kara naunau todore vasoo.
1TI 2:12 Mu mua lubatira na lei vaivine ge kara taraira na lei mane, pa kara logho maana vulera. Kara kabu beto ma kara vaovarongo vaso.
1TI 2:13 Na pukuna God te diki gonia Adam, mi murina ge gonia Eve.
1TI 2:14 Ma Satan te mua pegoa Adam, gaia te pegoa Eve vamua, ma Eve te diki diua nina vetena God.
1TI 2:15 Mana lei vaivine a God ke vavolara nia na vahuhu gari ma kara kabu maemane ma kara kabu taonia na taluutuni mana dolo, mana kabu tabu.
1TI 3:1 Na bosa eni te utuni, “Ahei te liona ngangata ge ke mane huhuli tana holohoru ke, gaia te liona ge ke gonia na lutu te mava ngangata.”
1TI 3:2 Na mane huhuli tana holohoru ke bei gonia siki hava te dika tana volana, ge ke bei bosa dikalaa gea siki sakai. Me ke loghoa sakai na tauna, me ke nia bati na hulina, me ke kabu manaha, me ke holopangotira me ke kutira arahei tara mai tana valena, me ke loghoa na manaha ge ke nia tarai na Rongorongo Uto.
1TI 3:3 Ke bei tinoni ni inu bulebule, me ke bei tinoni ni veilaulabui, me ke loghoa na lio ni talumuri mana mabo, me ke bei vaghaa na tinoni te nia gharu na rongo.
1TI 3:4 Ke manahana na righitaoni utoadira nina binaboli ke, me ke taraira dalena ge kara taonia ma kara ghanaghana mavaa.
1TI 3:5 ?Ma ge na tinoni keri, ke mua righitaoni utoa anina binaboli ke, mi vei ke nea na righitaoni utoana nina holohoru God?
1TI 3:6 Na mane huhuli ke bei taluutunia gea pile bona Jesus, na pukuna ge ke ba nia talunagho gea ta nina vivili, ma God ke tangotoroa te vaghaa te tangotoroa Satan.
1TI 3:7 Soko ghua ke, mana vure keha kara kokoe utoa vaso gaia na mane huhuli, ge ke bei haghevia gea nina vugho Satan, me ke sivilaghinia didira na ghanaghana mava i vuvungana na tinoni keri.
1TI 3:8 Me vaghara ghua na lei mane hahanga tana holohoru, na vure subo kara ghanaghana mavara, ma kara bei pegopego, ma kara bei inubulebulea na wine, pa kara bei nia gharu na rongo.
1TI 3:9 Kara tabe ngasilia na utuni tana holohoru God te tughunitateghita tua, nia na kabu tana lio mana ghanaghana te uto.
1TI 3:10 I naghona ge kara vilira na lei mane hahanga, kara diki gonia na balu lutu tana holohoru, te vaghaa kara tabora nia tana nilabudira. Kara lutu uto so ma kara kabu maemane ke, vaho ge kara vilira ge kara lutu.
1TI 3:11 Me vaghaa ghua na taudira, kara talumavaa na vuresubo, ma kara bei bosaa siki bosa dika vania hei kara ghilala tua te kabu uto, ma kara nia bati na hulidira ma kara lutu utoa na hava kara lutua.
1TI 3:12 Na mane hahanga ke loghoa sakai vamua na tauna me ke varava ngasi tatana. Ke righitaoni utora na lei dalena maia nina binaboli.
1TI 3:13 Arahei tara lutu uto tana holohoru, na vure subo kara ghanaghana mavara, ge na mane hahanga heghedira kara ghilala tara tughuru ngasi ta didira na taluutuni ta Jesus Christ.
1TI 3:14 Inau tu gerei vanigho gatu na lei totobo raini taeni, sakai vamua tu ghanaghana ge ku dutu ni gatu saravigho.
1TI 3:15 Ma ge tuku mua mina gatu sara i Ephesus ke, na gegere eni te hangagho ge ko ghilala utoa nia na vola mana nilabu te uto ta nina binaboli God. Raeni nina holohoru God te vola, mai tabe ngasi tana na taluutuni te utuni te vaghaa na tughuru mana berena.
1TI 3:16 E utuni ngangata, a kiri nina tarai ni holohoru te mava me haba. Christ te livu mai tana huli ni tinoni, mana Tarunga Tabu te talutatea gaia te maemane, mana lei angel tara vaevanea, Ma rana taluutuni tara ladavaghinia tana lei kema, Me subo na vure tara taluutunia gaia tana maramana udolu, Me lavidatoa va i kokou.
1TI 4:1 Na Tarunga Tabu te bosatate utoa na balu tinoni kara sani leaa na taluutuniana God tana lei bongi ke mai. Ma kara taonia na tarunga sorisori, ma kara taonia didira na tarai te butu mai tana lei tidalo dika.
1TI 4:2 Na lei manetarai tara kikokiko mara sori, tara nia tarai na tarai sorisori raini, mana liodira te mate tua.
1TI 4:3 Na lei mane raini ara hove pungisira na vure ge kara bei taulaghi ma kara bei ghanighi ghua na balu vata ni vanga. Hauva, God te gonighi na lei vanga udolu ge ka ghanighi murina na kokoeliulivuti ni holoutoana God, nia arahei tara taluutuni mara ghilalaa tua na utuni.
1TI 4:4 Na lei totobo soko God te gonighi ara uto udolu, ma ka bei nia sika gea iga siki totobo. Vaho ge ka ghanighi na lei vata ni vanga udolu nia na kokoeliulivuti ni holouto,
1TI 4:5 na pukuna na bosana God mana kokoeliulivuti toro vatabui.
1TI 4:6 Ke vaghaa to bosai vanira na lei bosa ni tarai raini rana taluutuni ke, mi ghoe anina na tinoni ni lutu uto a Jesus Christ, ma God ke patupatugho nia na bosa ni taluutuni maia na tarai te utuni to taonia tua.
1TI 4:7 Ko bei rongovighi mo ko taonighi gea na lei tutugu tara mua utuni, na pukuna te nera tua na balu tinoni ge ra mua nia kikinima God. Ko kabu haia vasoo tana naunauani na kabu tabu.
1TI 4:8 Na lei naunau mana gehegehe ni huli toro loghoa balu na uto iga, na pukuna koro nea na hulida ge ke laga. Hauva na kabu tabu mana naunauada na Tarunga Tabu te uto vaa tana lei halautu ni volada udolu, na pukuna toro hangaghita nia tana vola itaeni maia na vola imurina na mate.
1TI 4:9 Raeni na bosa te utuni, ge ka pangoti udolua ma ka taluutunia.
1TI 4:10 Na pukuna eni, ka tabotabo ngangata maia ka lutu laga, na pukuna ta talua tua dida na pitudila itatana God te vola, gaia te vavolara na lei tinoni udolu, haba vaa rahei tara taluutunia.
1TI 4:11 Ko taraira rana taluutuni nia na lei bosa raini, mo ko kurutira kara taonighi.
1TI 4:12 Ko bei lubatia gea ahei ge ke pariparilee na pukuna to garimane tua. Mo ko talua na nilabu vanira na lei tinoni taluutuni ta nimua na kokoe maia tana nilabumu mana gehegehemu, tana dolo mana taluutuni mana kabu maemane.
1TI 4:13 Ko lavia haia na lagamu na idumiana vanira na Gegere Tabu, mo ko bosa patupatura, mo ko taraira nia na Rongorongo Uto, koekobe ku gatu.
1TI 4:14 Ko bei nia pariparilee gea na sonihalavu ni Tarunga Tabu te ghahaa tua itamua. God te vahegho mai keri tana bona na lei prophet tara bosa tatea tana bona na lei mane huhuli tara talua na limadira i vuvungamu.
1TI 4:15 Ko naunau ngangata mo ko lavia na lagamu na lutuani na lutu kiri, ge kara vaevanea gatu na vure itamua animua na lavilaga tana taluutuni.
1TI 4:16 Ko righitaonia na volamu mo ko mata reireia nimua na tarai. Mo ko tona haliu na goniani na lei totobo te maemane, mi kise ko vavolagho heghemu maia ko vavolara ghua na vure tara varongohigho.
1TI 5:1 Ko bei nia kokoe na rutu vanira na tonikama, mo ko kokoe vanira vasoo te vaghaa tamamu. Mo ko pabera na lei garimane ke vaghara na lei hoghomu.
1TI 5:2 Mo ko pabera na lei vinekama ke, te vaghara tinamu, mana lei tahula ke vaghara na lei vavinemu, na pukuna ke marabu me ke maemane na ghanaghanamu va itadira.
1TI 5:3 Na holohoru ke righitaonira siki vaivine matesasani te taho hei ke righitaonira.
1TI 5:4 Hauvaa na matesasani te logho dalena pana kukuana ke, ma kara taonia na halautu maemane tana taluutuni nia na hangadira didira na binaboli, ma kara righitaonia mughua na matesasani te vaghaa te nea gaia na righitaoniadira. Na pukuna gaia keri na totobo te liona ngangata God.
1TI 5:5 Na matesasani te puku ni liona na hahanga, te ghahaa heghena me kabu vatei aroviana me taho ahei ke hangaa, vaho ge te talua nina na taluutuni tatana God. Tughu bongi mana dani te kokoeliulivuti me nongia God ge ke hangaa.
1TI 5:6 Hauvaa na matesasani te lubatia na hulina tana lei halautu ni hahi ke, me mate tua na tarungana sakai vamua te vola na hulina.
1TI 5:7 Ko nia hevei na lei bosa ni tarai vanira na lei holohoru ge rana matesasani to righitaonira kara bei koengelera gea na vure.
1TI 5:8 Ma hei ke mua righitaoni utoa nina na binaboli heghena ke, gaia te hughua na taluutuni vulera vaa na vure voo tara ghilala so na righitaoni utoadira didira binaboli.
1TI 5:9 Na matesasani ke vulea mughua e ono hangavulu tua na niuluna, me ke ba tughuru ngasi sughua ta nina ghanaghana mava tana vuvungana tauna ke, ge ko gerea na ahana tana ahadira na matesasani na holohoru te righitaonira.
1TI 5:10 Na vure tara ghilala tua na matesasani te gehetighi na lei lutu te uto. Me taraira me righitaonia utora dalena, me lavipangotira va tana valena na lei tinoni tona mai, me nia lutu kolu na lio talumuri itadira rana taluutuni maia rahei tara topoa na vahola tana voladira. Keri ke, me lavilaga na gehetiana na lei lutu uto.
1TI 5:11 Mo ko bei gerea gea na ahana tana matesasani te mua tonikama mua; na pukuna tana bona ke laga na ghanaghana ni huli itatana me ke ghoi taulaghi ke,
1TI 5:12 vaho ge ke palugha, na pukuna ke diua nina na baubahu tana vauvaluni ta Christ.
1TI 5:13 Maia ghua agaira te vaghara tara lugu mara soni leai adidira na bona ni aho, tana pasapasa popolo tana vale va tana vale, mara va haghevighi didira kaukaulina balu tinoni, mara bosai na lei totobo te mua manana ge kara bosai.
1TI 5:14 Mu ku bosa vanira na lei matesasani vaolu raini ge kara ghoi taulaghi, ma kara vahuhu daledira, ge kara hangara na lei daledira ma kara righitaoni olia na valedira, ge kara mua bosa kaleghita na dida na lei levunimate.
1TI 5:15 O ghilalaa tua, na balu matesasani tara nia murilio tua na hava te liona God mara ririu va ta Satan.
1TI 5:16 Mi nau ku ghoi bosaa so, ma ge siki vaivine taluutuni te hala kulana siki matesasani ke, me ke righitaonira na matesasani keri, ge na holohoru te mua ulaghana na gehetiana. Na loana na holohoru ke, na righitaoniadira vamua rana matesasani tara puku ni kabu heghedira.
1TI 5:17 Na lei mane huhuli tara laga na tarai maia na ladavaghiniana na Rongorongo Uto tana holohoru, e manana sughua ge kau ghanaghana mavara, ma kau nira kikinima ma kau pelura nia na rongo te manana nia na lutu tara gonia.
1TI 5:18 Na pukuna na gegere tabu te bosaa, “Ko bei kogaa gea na mangana na buluka tana bona ke nia lutu ge ke sakutua ivuvungani na ovu ni wheat me ke turi bihui na vuavua,” mana “Lei mane lutu ghua, e manana ge kara lavia na peludira.”
1TI 5:19 Ko bei mina rongovia gea siki bosa kara hurua nia siki mane huhuli tana holohoru, ke rua pe ke tolu mughua na tinoni kara mai tughunia vanigho.
1TI 5:20 Ke goni hahia siki totobo siki mane huhuli ke, mo ko kokoe sule vania mo ko pasaa tana bona kara kokolu na lei tinoni taluutuni, ge kara mataghu ghua na goniana na totobo vagha keri.
1TI 5:21 Inau tu kuruti ngangatagho tana matana God maia Jesus Christ, mi tana matadira ghua na lei angel, ge ko taonighi mo ko bei nighi bea lio gea na lei bosa raini, mo ko bei righi arovia gea ahei tana hava ke gonia.
1TI 5:22 Mo ko bei mina talua gea na limamu ivuvungana mo ko maanangia ahei ge ke lutu ta nina lutu Lord. Vaho ge ko kabu tabalili tana paludira na lei tinoni keha. Mo ko kabu marabu vasoo.
1TI 5:23 Ko bei inuvia vamua na beti. Ko vuivunia na inuviana na pile wine ghua, ge ke hangaa na lavikehaana na vahaghi tana kutumu, na pukuna to vahaghi haia.
1TI 5:24 Na paludira na balu tinoni ke, tara malumu so na righikaleani, mana vure kara mina detei. Mana paludira na balu tara polo sughua, hauva ma kara mua polo haliu.
1TI 5:25 Me vaghaa ghua eni, na nilabu uto ta righikalea, ma gaighi ta mua sakai righikalei kara mua tangomana na polo haliu.
1TI 6:1 Ma rana seka tara taluutuni ke, kara ghanaghana mavara ma kara nira kikinima na vunaghidira, ge ke bei bosa dikalaa gea ahei na ahana God maia dida na tarai.
1TI 6:2 Me vaghaa ghua eni, rana seka tara loghora na vunaghi tara taluutunia tua na Rongorongo Uto ke, kara nira kikinima ghua na vunaghidira, na pukuna tara tamahoghoni tana taluutuni. Rana seka kara lutu laga vaa, na pukuna kara hangara hoghodira tana taluutuni. Mi nau tu kurutigho ge ko tughuniladai mo ko taraira nia na lei totobo raini.
1TI 6:3 Ma hei ke nia tarai na taluutuni keha, me ke mua nia tona kolu na utuni tana bosana dida na Lord Jesus Christ, maia nina na tarai tana holohoru ke,
1TI 6:4 gaia te vonughia na talunagho me mua manaha. Me lio dika ge kokoe hughuhughu nighi na ghanaghana ilokana na lei bosa tana gegere tabu. Ma eni te nera na vure ge ra loghoa na lio ni ghaghana mana nia hughuhughu kolu mana koengele mana huru taboana ahei.
1TI 6:5 Me nera na vure ge tona haliu na kokoe hughuhughu itadira na pukuna na liodira te dika mara sivilaghinia na utuni. Mara ghanaghana ge kara nia lutu vania na holohoru ke, kara logho suboa na rongo.
1TI 6:6 E utuni, ka nia togotogo ngangata tana bona ka taonia God ma ka nia togo vamua na hava ta loghoi tua.
1TI 6:7 ?Na hava ta nia rughu haghe kolu mai tana maramana? Taho! ?Mana hava ghua ka ghoi nia rughuhoru kolu tana bona ka mate? Taho!
1TI 6:8 Keri ke, me manada tua ma ka loghoa tua na ghada na vanga mana tivi ka nia pupulu.
1TI 6:9 Ma gaira kiri, tara liona na logho suboana na rongo tara tumu tua tana tabotabo mara taripiti tana lei ghanaghana bule mana totobo maemategha, mara ghorara va tana totoro mana tataghalaghi.
1TI 6:10 Na lio ni doloviana na rongo te pukulaghi mai na lei vata ni palu. Mana balu vure tara nia ghaghua ngangata na rongo, te nera ge ra nia ponolio tua na taluutuniana God, mara kurusui nia na tobadira nia na vahaghitaili.
1TI 6:11 Mi ghoe Timothy, ko holakehai na lei totobo dika kiri, na pukuna ighoe anina mane God. Ko lavia na lagamu ge ko kabu maemane mo ko kabu tabu, kolua na taluutuni mana dolo, mo ko tughuru ngasi mo ko lio ni dolo vanira na lei tinoni.
1TI 6:12 Ko lavia na lagamu na veitotoghoni tana taluutuni, ge ke lagavule na laviana na taba ni vola kasila, na pukuna na vola keri, God te hologho nia tana bona to tughuru mo tughunitatea nimua na taluutuni tana matadira na vure.
1TI 6:13 Mi tana matana God, te nia hevei na vola itatana lei totobo soko, mi tana matana Jesus Christ, te tughuru ngasi me tughunitatea na utuni i naghona Pontius Pilate tana bona te detea, inau tu kuruti ngangatagho,
1TI 6:14 ge ko taoni sokoi tua na lei totobo tu bosai vanigho gatu, koekobe ke sara mai na bongi ke livu mai ga dida na Lord Jesus Christ.
1TI 6:15 Ma God te ghilala tua na bongi vaghana keri mi tana livuana mai. God te rongoragha. Ma Gaia vamua te Vunaghidira na lei totobo udolu, me Vunaghi haba haba vaa na lei vunaghi haba, ma gaia te vunaghi pungisira na lei vunaghi.
1TI 6:16 Gaia heghena vamua te taho na sosokona. Ma gaia te kabu i lokana na marara ka mua tangomanana va saraviana. Me taho ghua ahei te righia, me ke tangomana va ghoi righiana tana ngiha. Itatana gaia na talumava mana maana kasila! Amen.
1TI 6:17 Ko bosa papara vanira rahei tara lologho au tua tana lei totobo te vania vamua na vola eni, ge kara bei talunaghora gea, ma kara bei talua didira na ghanaghana dila tana na logho suboana na rongo mana lologho. Na pukuna ta ghilala tua na lei totobo eni ke talutaghaa. Hauva, kara talua vamua didira na pitudila itatana vasoo a God te liodolovi me vaheghita haia na lei totobo ta nighi togotogo.
1TI 6:18 Mo ko bosa papara ghua vanira ge kara gonighi subo na lutu uto, ma kara gonidila haia ge kara tutuva ma kara hevei vanira na lei tinoni na hava God te hera.
1TI 6:19 Ma kara nea te vaghaa keri ke, agaira tara baorei dilaa vanira heghedira i kokou na totobo te uto vulea na rongo, te vaghaa na vure kara gonidilaa na bere te ngasi ngangata tana ngiha. Mi kakeri kara topoa na puku ni vola te utuni.
1TI 6:20 Timothy, ko righitaoni utoa na hava God te talua tua tana limamu. Mo ko bei rongovira ta didira na kokoe bule te mua nia kikinima God, mo ko tulilighi na hughuhughu. Tana totobo eni na balu tinoni sorisori tara bosa hahia, “Aeni na manaha.”
1TI 6:21 Na balu tinoni tara taluutunia na manaha bule eni, tara vuha sivilaghinia na puku ni taluutuni. Nina sonihalavu God ke kabu itamiu.
2TI 1:1 Inau Paul, tu gerea na gegere eni na pukuna God te viliu ge ku nina manevetena Jesus Christ. God te vetenau, ge ku tughunitatea na vola God te bahura nia rahei tara taluutunia Jesus Christ.
2TI 1:2 Ighoe Timothy, tu dolovigho te vagha na dalegu, u gerea vanigho gatu na gegere eni. Tu kokoeliulivuti ge God tamada maia Jesus Christ dida na Lord ke vahegho na sonihalavu, veiarovi mana mabo.
2TI 1:3 Timothy, inau tu holoutoa God na pukuna ighoe, gaia God tu lutu vania nia na puku ni nilabu te uto vagha tara ghaghua iga na lei kukuagu. Mu nia tona haliu so na ghanaghanaamu ta nigua na kokoeliulivuti tana lei bongi mana dani.
2TI 1:4 Mi nau tu ghanaghana olia na kolobu ni matamu, tana bona toro vei sanighi gaa, mu ghanaghana ngatangata so ge ku ghoi righi matamu, ge ke vonughia na togotogo mana rivurivu na tobagu.
2TI 1:5 Mu ghanaghana oligho ghua to logho ngangataa na taluutuni itatana Lord te ghaha iga didira na taluutuni a tinamu Eunice maia kukuamu Lois. Mu ku ghilala so ge na taluutuni eni te kabu ngasi itamua.
2TI 1:6 Mana pukuna keri, inau tu ghoi maumauriolia vanigho ge ke vola haia nina sonihalavu God te vahegho tana bona tu talua na limagu i vuvungamu.
2TI 1:7 Na pukuna God te mua nia hevei vanighita na Tarunga Tabu ge ka mataghu, hauvaa me vaheghita na Tarunga Tabu, ge ka loghoa nina maana, me hangaghita ge ka dolovira na lei tinoni, ma ka taghao utoa hegheda na volada.
2TI 1:8 Ko bei nia maa gea, na tughunitateana dida na Lord vanira na lei vure, mi nau ghua ko bei niu maa gea, na pukuna tu kabu tana vale pipiti, na pukuna tu lutua nina lutu God. Ko lavia na lagamu na nia vahaghitaili koluagu na ladavaghiniana na Rongorongo Uto, na pukuna God ke vahegho na laga mana maana ge ko lutua nia.
2TI 1:9 Ma God keri te volaghita me vilighita ge ka kabu tabu, me nea eni na mua pukuna na hava ta lutua. Taho, na pukuna te ghaghua iga nina ghanaghana ivuvungada inaghona ge gonia na maramana, me tatea iga nina dolo mana veiarovi vanighita itatana Jesus Christ.
2TI 1:10 Mi taeni vaho ge talutatea vanighita na maiana Jesus Christ na vavolada. Me haurakea tua nina maana na mate, me talutatea vanighita na halautu ni vola maurihali, na pukuna na Rongorongo Uto.
2TI 1:11 Ma God te viliu inau ge ku nina manevetena, mu ku manetarai ni ladavaghiana na Rongorongo Uto nina Jesus Christ.
2TI 1:12 Mana pukuna keri, ge u vahaghitaili tana vale pipiti eni, hauva u mua nia maa, na pukuna tu ghilalaa tua ahei tu taluutunia, mu ghilala utoa gaia te righitaoniu, me pilupilu ritini ke sara na bongi ni maiana tana ngiha.
2TI 1:13 Ko tabe ngasili utoi na lei bosa ni tarai kiri te utuni tu tarai sokogho nia, ge kara nilabu vanigho ge ko taonighi, mo ko kabu tana taluutuni mana dolo te pitikolughita itatana Jesus Christ.
2TI 1:14 Ma nia na maanana na Tarunga Tabu te kabu itatada, ko tabe ngasilighi na lei bosa utuni God te vahegho.
2TI 1:15 Ko ghilalaa utora na lei tinoni taluutuni tana bubulo i Asia maia Phygelus mi Hermogenes tara tona keha tua itagua.
2TI 1:16 Mu kokoeliulivuti vania Lord, ge ke talutatea nina veiarovi ta Onesiphorus ma nina binaboli na pukuna te mai kaou haia, me bosa patupatuu, me mua niu maa na pukuna tu kabu tana vale pipiti.
2TI 1:17 Mi tana bona te sara i Rome, e lavia na lagana na kene taoniagu, koekobe ge vuha kene sodou.
2TI 1:18 Mo ghilala utoa ghua ivei te nea na hangaagu, tana bona tu kabu i Ephesus. Keri ke, ge u kokoeliulivuti ge a Lord ke talutatea nina veiarovi tana bongi keri, a Lord ke detera na lei tinoni soko.
2TI 2:1 Keri ke Timothy, ighoe na dalegu, ko kabu ngasi tana sonihalavu te vahegho God itatana Jesus Christ.
2TI 2:2 Ighoe to rongoviu tua na hava tu nighi tarai tana matadira rahei tara varava ngasi i kakeri. Ko nighi tarai na lei totobo te utuni vanira rahei tara varava ngasi kara tangomana ge kara taraira ghua na lei tinoni keha.
2TI 2:3 Ko vadangitai vaghau inau tana vahaghitaili te vaghaa ighoe nina malaghai uto Jesus Christ.
2TI 2:4 Te vagha na malaghai te liona nina vunaghi ge ke nia togotogo, ko bei lubatighi gea na lei totobo ni maramana eni ke pungisigho tana lutu.
2TI 2:5 Te vagha ghua, na tinoni te samatautau ke taonia mughua na vetena ni samatautau. Ke mua taonia ke, me ke mua lavi taba ni lagavule.
2TI 2:6 Ma rahei tara lutu laga ta didira na leghai, gaira na vuivuni kara nia togotogo na vangana didira na lutu.
2TI 2:7 Ko ghanaghana utoi na lei totobo kiri tu bosai vanigho gatu, ma Lord ke vahegho na ghilala tana lei ghanaghana ilokani.
2TI 2:8 Ko ghanaghana olia haia Jesus Christ, gaia na tinoni te sivuragha mai tana kemana David na vunaghi haba, ma gaia te tughuruoli tana mate. Aeni na Rongorongo Uto tu nia tarai.
2TI 2:9 Mana pukuna tu nia tarai na Rongorongo Uto eni ke, inau tara pitiu nia na talihalo te vaghaa na tinoni diu vetena. Hauva, me ke mua tangomana ahei ge ke pitia na bosana God.
2TI 2:10 Na pukuna keri, ge u lubati oliu heghegu mu vadangitai tana lei totobo tara neu nia, ge ke hangara rahei te vilira tua God, keri ge lavia vanira mai na vola kasila itatana Jesus Christ, ma God ke hera na lada mana rongoragha haia.
2TI 2:11 Ma eni na bosa te utuni! Ge ta ka nia mate kolu Christ ke, Mi ghita ghua ka vola kolu itatana gaia.
2TI 2:12 Ma ka vadangitai tana lei totobo vahola ke, Mi ghita ghua ka vunaghi kolu itatana gaia, Ma ka nia hughu ke, Ma gaia ghua ke nighita hughu.
2TI 2:13 Sakai vamua ka diua dida na baubahu vania, Gaia te kabu ngasi haia ta nina na lei baubahu, na pukuna ke mua tangomana ge ke diui nina lei baubahu.
2TI 2:14 Ko ghoi bosa olighi vanira nia sono rana taluutuni kakeri na lei totobo raini, mo ko hovera tana ahana God ge kara bei nia hughuhughu gea na lei bosa. Na kokoe hughuhughu te vaghai kiri ke, e taho na hava kara topoa iga, me vaa dikalai vamua na voladira rahei tara rongovighi.
2TI 2:15 Ko lutu laga vania God ge ke nia togotogo animua na lutu. Mo ko lutu te vagha na tinoni te mua maa na pukuna nina lutu te maemane. Mo ko taraira vamua nia na bosana God te utuni.
2TI 2:16 Ko bei rongovighi gea na lei kokoe mana tutugu te mua uto, na pukuna na lei tinoni tara gonighi na lei totobo vaghani raini ke, kara sagauvia God.
2TI 2:17 Na lei tarai te vaghai raini ke, te sogha halavu tana tinoni te vaghaa na cancer. Erua na mane toro tarai te vaghaa raini a Hymenaeus ma Philetus.
2TI 2:18 Rogaira toro sania na halautu ni tarai te utuni, moro taraira nia na vure na tughuru oliadira na lei tinoni mate te kale tua, moro dikalai didira na taluutuni na balu tinoni.
2TI 2:19 Hauva, nina na utuni God te tughuru ngasi te vaghaa na berepukulaghi nia na lei bosa raini: “God te ghilalara nina vure,” ma “Na vure tara bosa ge kara nina vure God, kara sanighi na lei vata ni tangohahi.”
2TI 2:20 Tana valena na tinoni loghorongo na lei totobo ni vatei vanga iga tara gonighi nia na balu na gold mana balu na silver, mana balu na ghai mana vatu. Na lei totobo tara pelui nia na rongo sule kara nighi vanga vamua tana bona ni vanga koukolu sule, ma gaighi kiri te mua sule na mateni ke, kara nighi vanga tughu bongi.
2TI 2:21 Ma ge ko kabu marabu tana volamu tana lei totobo dika tu bosai raini ke, mi ghoe ko vaghaa na totobo ni vatei vanga tana gougonu sule. Na volamu te maemane mo ko gonidila ge ke nigho lutu God ta nina puku ni lutu.
2TI 2:22 Ko bei taonighi gea na lei ghanaghana ni tangodika vaghara na lei tinoni vaolu. Ko taonia vasoo na vola te maemane. Ko taonia mo ko tabe ngasilia na taluutuni itatana Jesus Christ talau. Mo ko dolovira na lei tinoni, mo ko kabu mabo. Ighoe ma rahei tara varava itatana Lord nia na toba te marabu, ighau kau gonighi mughua na lei totobo raini.
2TI 2:23 Mi nau ku ghoi bosa vanigho so, ko bei hogholavaghi gea tana lei kokoe hughuhughu te vuivunia na pepo.
2TI 2:24 Nina na tinoni ni lutu God, ke bei hughuhughu gea, me ke dolovira vasoo na lei tinoni. Me ke tangomana mughua ge ke tarai uto me ke nia vadangitai ghua.
2TI 2:25 Ko tangomana na vadangitai tana bona ko talu maemanera rahei tara nia sika na utuni. Ma God ke liliui na tobadira, ge kara tughulio ma kara taluutunia na utuni.
2TI 2:26 Vaho ge kara manahana na liupadiana nina vugho Satan, na pukuna e hau tua te pitira ge kara gonighi na lei totobo te lioni.
2TI 3:1 Timothy e manana ge ko ghilala ghua eni, tana lei bongi sosoko, ke mai na lei bona vahola.
2TI 3:2 Na lei tinoni kara dolovira heghedira maia didira na rongo. Gaira kara nighi sutu ma kara nighi talunagho, ma kara koehorua God. Ma kara diudiura tinadira mana tamadira, ma kara mua bosautora rahei tara nei na lei totobo te uto vanira. Kara mua ghanaghana mavaa na hava te tabu.
2TI 3:3 Agaira kara mua dolo, ma kara mua talukeha palu, ma kara koengelera na vure, mara mua nighi bati na hulidira tana lei totobo dika. Gaira kara ghighirou ma kara mua loghoa na ghanaghana mava tana lei totobo te uto.
2TI 3:4 Ma gaira kara perora na lei kuladira, mara goni minaminai na lei totobo dika, me vonughira na talunagho, mara dolovia vamua na lei totobo ni huli vulea God.
2TI 3:5 Gaira tara gehegehe vaghara tara taluutunia God, hauvaa mara nia sika na maana ke nera ge kara kabu maemane. Ighoe ko kabu tabalili tadira na vure te vaghara kiri.
2TI 3:6 Agaira kiri tara gonia na halautudira vaa tana valedira na vure, ge kara pegora na lei vaivine te mua laga na liodira, me mavatira na paludira mara ghahara i lokana na lei vata ni ghanaghana dika soko.
2TI 3:7 Na lei vaivine kiri, tara taonighi na lei tarai vaolu, hauvaa mara mua ghilalaa na utuni.
2TI 3:8 Mana lei manetarai sorisori tara veitotoghoni pungisia na utuni, te vagha Jannes ma Jambres toro veitotoghoni kolua Moses idania. Na ghanaghanadira te dika vaa, ma didira na taluutuni te pegora.
2TI 3:9 Hauva, kara mua tangomana ge kara nia tona haliu keri, na pukuna na lei tinoni kara righi kalei didira na bule te vagha na hava te kalera Jannes ma Jambres.
2TI 3:10 Hauva Timothy, ighoe to ghilala tua na hava tu nia tarai, mi vei tu nea na kabu, mana na hava a nigua na puku ni ghanaghana ilokana na vola eni. Ighoe to ghilala utoa nigua na taluutuni, mi vei te vaghaa na darona tu nia vahaghitaili. Mi ghoe to ghilala ghua nigua na dolo mana kabu rurughu.
2TI 3:11 Mi ghoe to ghilala engiha na vahaghitaili mana ghighirouagu tu nighi vadangitai, mo ghilala ghua ivei tara nea na ghighirouagu i Antioch, Iconium maia i Lystra. Hauva, ma Lord te vavolau so, tana lei totobo dika raini.
2TI 3:12 E utuni, ma rahei tara liona ge kara kabu tabu itatana Jesus Christ kara nia vahaghitaili na ghighirouadira.
2TI 3:13 Na vure dika mana manetarai sorisori tara vaghara raini ke, kara dika va. Ma kara nia tona haliu na pegoadira na lei tinoni, ma gaira ghua ke pegora Satan.
2TI 3:14 Mi ghoe ko kabu ngasi tana lei ghanaghana tai taraigho nia tua maia ghua to ghilalara tara utuni. Na pukuna to ghanaghana mavaghai tai taraigho.
2TI 3:15 Ma gaira tara taraigho nia na Gegere Tabu, te vuivuni tana pileamu, mara vahegho na manaha ge ko lavia na vola kasila te mai tana bona ko taluutunia Jesus Christ.
2TI 3:16 Na lei Gegere Tabu udolu, tara mai tana liona God, ma gaighi tara uto ge kara taraighita nia na utuni, ma ka righi kalei na hahi tana volada, mara hoveghita ge ka bei taonia gea na dika. Me naunaughita ge ka taonia vasoo na hava te maemane.
2TI 3:17 Mi kakeri vaho, God te gonidilaghita nia na lei Gegere Tabu, ge ka logho udolui na lei totobo uto God te lioda nia ge ka gonighi.
2TI 4:1 Mi nau tu kurutigho tana matana God maia ghua Jesus Christ - gaia tana lei bongi ke mai, ke detera tara vola so, maia tara mate tua, tana bona ke ghoi oli mai, ge ke tughuruvaghinia nina kinakabu,
2TI 4:2 ko nia tarai na bosana God. Ko nia tona haliu so tana bona kara liona ge kara rongovigho pe ke taho. Tana bona ko tarai, ko bei rutu minamina vanira. Ko pasara rahei tara gonighi na lei hahi, mo ko hangara ge kara maemanei na hava te hahi, mo ko patupatura nimua na vure nia na tarai te uto.
2TI 4:3 Ko gonighi raini na pukuna tana lei bongi ke mai, na lei tinoni kara mua liona na rongoviani na lei tarai te uto. Agaira kara taonighi vamua na liodira heghedira, ma kara kene taonighi na lei tarai kara bosai vanira na hava te liodira na rongoviani.
2TI 4:4 Agaira kara nia sika na utuni, ma kara taonighi vamua na lei tarai vaolu te sorisori.
2TI 4:5 Mi ghoe Timothy, ke mangadadala uto iga na liomu tana lei lavata ni vola raini. Ko bei mataghunia gea na vahaghitaili vania Lord. Ko lutu laga na lavihagheadira mai ghua na balu vania Christ. Ko vaa sokolaghinia anina lutu God te vahegho mai.
2TI 4:6 Eo! Mu tu ghaghua iga inau ke, na bona ni mateagu te dutu tua. E mua hau mua na volagu ku lubati horua tua te vagha na heveioli vania God.
2TI 4:7 Inau tu veitotoghoni ngasi nia na veitotoghoni te laga. Te vagha na mane te vaa sokolaghinia tua na samatautau, tu lutu laga vania God mu ku vaa sokolaghinia na lutu te vaheu mai. Mu kabu ngasi tana taluutuniana Jesus Christ.
2TI 4:8 Mi taeni ke, na taba te pitudilau vamua - na pitiulu marara a Lord ke vaheu na pukuna tu kabu maemane. Agaia Lord Jesus, na dete maemane, ke vaheu tana bongi sule keri ke ghoi oli mai ga. Mana taba keri, te mua vaniu vamua inau, ma vanira ghua arahei na taluutuni, tara nia kanoragha na pitudilana anina ghoi oli mai te rongoragha.
2TI 4:9 U nongi ngangatagho, ge ko minamina na oli mai.
2TI 4:10 Demas te tona saniu tua, na pukuna te dolovighi na lei totobo tana vola itaeni, me tona tua Thessalonica. Crescens te tona tua tana bubulo i Galatia, ma Titus ghua te tona vaa tana bubulo i Dalmatia.
2TI 4:11 A Luke heghena vamua eni te kabu koluu. Ko lavia mai a Mark tana bona ko mai, na pukuna agaia ke hanga ngangatau tana lutugu.
2TI 4:12 Inau tu vetena vaa a Tychicus i Ephesus.
2TI 4:13 Tana bona ko mai ke, mo ko ghanaghana utoa na laviana mai a nigua na pupulu ni bihi. Tu sani kolua nia Carpus i Troas. Mo ko lavighi mai ghua a nigua na lei buka, haba va na lei buka tara gonighi nia na lei ghuighuli ni sheep.
2TI 4:14 Alexander na mane te gonighi na lei totobo halo nia na halo, te gonia vaniu e subo na vahaghitaili, ma Lord ke detea, taonia na hava te nei.
2TI 4:15 Mo ko righitaonia, na pukuna te veitotoghoni koluu tana lei totobo ta bosai.
2TI 4:16 Tana vuivunina ke, inau tara laviu va i naghona na dete, me taho siki sakai ke kabu koluu. Agaira udolu tara tona saniu. Hauva me mua liogu te vagha, ma God ke mua idumi kolui vanira na lei totobo raini.
2TI 4:17 Ma Lord te hangau so, me vaheu na laga ge ku nia tarai na Rongorongo Uto vanira agaira soko tara mua Jew, ge kara rongovia. Ma gaia te volau tana mate tana bona vaghana.
2TI 4:18 Eo, a Lord ke volau tana lei totobo te dika, me ke lavi mahebou va tana kinakabuna God. Vania God tana ladana ke vaa me va. Amen!
2TI 4:19 Ko vahera a nigua na holouto a Priscilla ma Aquila, maia arahei soko tara ghahara tana valena Onesiphorus.
2TI 4:20 Erastus te kabu so i Corinth, mu tu sania Trophimus te vahaghi i Miletus.
2TI 4:21 Ko minamina ge ko sara mai ighoe, i naghona ge ke kale na bona ni koburu. Eubulus te vahegho na holouto, me vagha ghua Pudens, ma Linus, ma Claudia, kolura nia na lei tamahoghoni iani.
2TI 4:22 A Lord ke kabu kolua na tarungamu. Nina sonihalavu God ke kabu itamiu soko.
TIT 1:1 Inau a Paul, nina tinoni lutu God, mana nina manevetena Jesus Christ. God te viliu me vetenau ge ku va lagalagai didira na taluutuni nina tinoni God te vilira tua, mu ku hangara ge kara ghila manahana na utuni, me ke hangara ge kara talumavaa God.
TIT 1:2 Na pukuna eni ge kara pitudilaa na vola kasila itatana God. God te nia baubahu mai tua inaghona na vuhaana mai na maramana. Mi ani ta ghila iga na utuni na pukuna God te mua sori.
TIT 1:3 Mi ta nina puku ni bongi God te vili dilaa mai tua, ge tatea na Rongorongo Uto vanira na lei tinoni, ma nia nigua na lutu ni ladavaghiniana. God na Vavolada te arevaghi niu nia na gehetiana na lutu eni.
TIT 1:4 Inau tu gegere vanigho Titus, te vaghagho na puku ni dalegu na pukuna toro loghoa sakai na vata ni taluutuni vamua itatana Christ. Mi nau tu nongia God Tamada maia Jesus Christ te vavolaghita tana lei paluda, ge koro vahegho na sonihalavu mana mabo.
TIT 1:5 Inau tu bosa vanigho ge ko ghaha oligho so tana koukomu lau i Crete ge ko tona haliu na maemaneani na lei vahola tana lei taluutuni tu mua geheti sokoi mua inau. Na vuivuni ni totobo ko gonia ke, ko vilira na balu mane tana lei sopa komu, ge kara idevira na lei tinoni taluutuni kakeri, te vaghaa na hava tu bosai vanigho tua.
TIT 1:6 Na lei mane ko vilira ke, ge kara maemane na nilabudira tana matadira na vure. Ma kara ghanaghana mavaa didira na taulaghi ma kara kabu ngasi itadira na taudira. Mana lei daledira ghua kara taluutunia Jesus Christ ma kara taonira tamadira mana tinadira, ma kara mua gonighi na lei totobo dika, ge kara bei sodoa gea siki dika itadira.
TIT 1:7 Na pukuna na lei mane tara huhuli tana holohoru ke, mara righitaonighi na lei lutu te vetenara nia God, me vaghaa keri ke, ge kara maemane mughua na gehegehedira ge ke taho siki tinoni ke bosa kalera nia siki totobo dika tana voladira. Mo ko bei vilira gea arahei tara liona na taoniana vamua na liodira heghedira, maia tara mina rutu, maia tara ghilalaa na inu bulebule, mana veilaulabui kolu itadira na vure, mana kene rongo.
TIT 1:8 Kara bei gonighi gea na lei gehegehe dika vaghani raini, ma kara mane uto vasoo. Ma kara holopangotira rahei tara mai tana komudira mana valedira ma kara righitaonira iga. Na lei mane tara dolovia na uto, mara gehegehe uto vanira na lei tinoni. Ma kara nia togotogo na kabu maemane, ma kara nia bati na hulidira. Kara kabu uto ma kara manahana na kabu koluadira na lei tinoni maia tana matana God.
TIT 1:9 Rahei soko to vilira i kakeri kara tinoni huhuli tana lei sopa komu ge kara taluutuni kaekage tana lei nina bosa ni tarai Jesus Christ, te vagha toro taraira nia tua iroghita, ge kara tangomana na taraiadira nia na vure na hava te maemane, ma kara kerisaghinira nia na taoniani. Keri ke, mi tana bona siki sakai ke hughui na lei bosa te utuni raini ke, na lei tinoni huhuli kara tangomana na bosa tateani nina hahi.
TIT 1:10 U bosa te vaghaa eni, na pukuna te subo na tinoni tara hove na taoniadira na ovu tara huhuli i kakeri. Na ovu ni vure vaghadira raini ke, gaira tara taraira na lei vure nia na lei kokoe te taho iga siki totobo te uto, mara pegopegora. Me subo itadira na lei tarai raini ke, tara nia kokoe ngangata ge na lei tinoni taluutuni kara pahevaughilala mughua, taonia didira na vetena rana Jew.
TIT 1:11 Keri ke, ko bei taladira gea ge kara tarai. Na pukuna tana bona tara nighi tarai na lei didira bosa ni tarai te mua ulaghani na nighi tarai ke, e nera na lei binaboli ge kara taluutunighi na lei didira tarai, mara mua taluutunighi na lei bosa ni tarai nina Christ. Ara nighi tarai didira na lei tarai sorisori, ge kara hola rongo itadira na lei tinoni.
TIT 1:12 Ma sughua na mane manaha te ghaha mai tua te hau tana koukomu lau i Crete te bosaa, “Na vure ni Crete tara sorisori. Ra mua taghaora heghedira te vaghara vamua na bolo asi, na vure lupa mana vangapaitu.”
TIT 1:13 Na hava te bosaa na mane manaha eni ke, te utuni vanira sono na vure ni Crete. Me vagha keri ke, ge u kerisaghinigho ngangata, ge ko tarai utora nia na bosa papara arahei tara taluutunia na tarai sorisori, ge kara taoni utoi na lei bosa ni tarai ta Jesus Christ.
TIT 1:14 Ma kara bei varongohighi gea na lei tutugu tara vuhai mai rana Jew, ge kara bei taonighi ghua na lei vetena sorisori te va mai tadira tara nia sika na tarai te utuni.
TIT 1:15 Te vaghara na lei tinoni tara marabu tua tana matana God, taho ghua siki vanga te baibatigha na ghaniani. Mana lei tinoni tara meto mara mua taluutunia Christ me ke taho siki totobo te vaolu kara gehetia. Na liodira mana ghanaghanadira te meto udolu tua, ge ra mua ghilala na vilivokaana na uto tana dika.
TIT 1:16 Na lei tarai sorisori tara bosa, “Ighai tai ghila tua God,” hauva tea ka, mara mua ghilala na pukuna na gehegehedira te tughunitatera tara mua ghilala sughua God. Mara hahi sule ngangata tana nilabudira, mara mua taonighi na lei nina vetena God. Keri ke, mara mua tangomana sughua na gehetiana na hava te uto.
TIT 2:1 Ma vanigho a Titus, ko talutatea na vata ni nilabu te ulaghana na tarai te utuni.
TIT 2:2 Ko taraira rana manerau ge kara naunaua na nia bati na hulidira, ma kara loghoa na ghanaghana mava tana matadira na vure, ma kara kabu manaha. Kara loghoa na puku ni taluutuni te mava mete laga, ma ge ke vonughia nia ghua na dolo mana vadangitai.
TIT 2:3 Mete vagha ghua keri, ko taraira rana vinekamarau ge kara kabu taonia na voladira te vaghara tara nia kikinima Lord. Ge kara bei tona kolili na tutugu dikalaadira rahei, ma kara bei inu bulebule. Hauva ka, ma kara taraira na lei tinoni nia na hava te uto.
TIT 2:4 Rana vinekamarau tara ulaghadira na talutate nilabu vanira rana vinekama vaolu nia na doloviadira taudira mana daledira,
TIT 2:5 ma kara kabu manaha, ma kara marabu, righitaoni utoani na valedira mana didira na binaboli, lutu uto, ma kara talutatea didira na ghanaghana mava vanira taudira. Kara ba nei taonighi na lei totobo raini ke, me ke mua ghoi koengelea ghua ahei na bosana God.
TIT 2:6 Mete vagha keri ke, ko bosa patupatura rana garimane vaolu ge kara kabu manaha tana voladira udolu.
TIT 2:7 Mi ghoe heghemu mughua ko gonighi na lei vata ni lutu te uto ke, ge ke vavaghaha vanira rana garimane vaolu raini. Ko talutatei nia na nilabumu ge ko ghanaghana mavaa na tarai te utuni,
TIT 2:8 mo ko nighi tarai na lei ghanaghana te utuni ge ke bei nia hughu gea ahei. Ma ge ahei ke liona na hughuhughuamu ke, ke nia maa na pukuna te mua loghoa siki ghanaghana ni huruamu nia.
TIT 2:9 Rana seka, kara rongovi taonira mughua rana vunaghidira nia na nilabu udolu ke va togotogoa na liodira. Kara mua hughuhughura,
TIT 2:10 ma kara gitora. Hauva ka ma kara tatei vaso didira na kabu maemane ge rana vunaghidira kara taluutunira. Ge kara nei na Rongorongo Uto nina God na Vavolada ke nia ghaugharugha tana lei levu soko vanira rana voo.
TIT 2:11 Ighita ka kabu tana halautu eni na pukuna na sonihalavu nina God te talutatea, me nia hevei na vola maurihali vanira na lei tinoni udolu.
TIT 2:12 Mana pukuna God te dolovighita, ge bosai vanighita tua ge ka sanighi na lei ghanaghana meto ni maramana mana ghanaghana dika ni huli. Ka nia kabu tana maramana ni tangohahi eni ka nia bati na hulida, ma ka nei vaso na hava te maemane ma ka nia kikinima God,
TIT 2:13 mi tana bona ta pitudilaa va na rughuhoruana mai dida haba God Jesus Christ te vavolaghita me ke nia oli mai ghua nina rongoragha mana lada.
TIT 2:14 Me nia hevei tua na volana ge ke vavolaghita tana lei vata ni palu soko. Te nea eni ge ke vamarabughita, me ke neghita ge ka nina tinoni lologho, tara liona ngangata na taoniana na hava te utuni.
TIT 2:15 Ko nighi tarai raini mo ko kerisaghinira nimua na tinoni na taoniani, mo ko taghaora kara ba hahi gea. Ighoe to loghoa na maana na neani raini, ge ko bei lubatia rahei ge kara nighi murilio na bosamu.
TIT 3:1 Talutate utoa vanira nimua na vure taluutuni, ge kara taonira ma kara talumavara arahei tara righitaoni mara huhuli tana gavumane mana komu. E mava ngangata vanira ge kara taotaoni haia, ma kara gonigonidilaa na taoniani na hava te uto mete maemane.
TIT 3:2 Kara bei ghoi bosa dikalaa gea siki sakai ma kara pilu pungisira heghedira tana hughuhughu. Lavia na lio beto ma kara talutatea na nilabu ni talumuri vanira na lei tinoni.
TIT 3:3 Tana lei bongi te padi mai tua, ighita ta bule ma mua taotaoni bosa. Na balu tara hahi laghinighita mana lei vata ni ghanaghana te meto, mana lei nilabu te dika tara vunaghi pungisia na volada. Mana nilabuda tara meto mara vevehe. Ighita ta nia sika na vure keha ma gaira ghua tara nea vanighita te vagha.
TIT 3:4 Hauvaa, God na vavolada te talutatea vanighita anina veiarovi mana dolo te sule ngangata.
TIT 3:5 God te vavolaghita, na mua pukuna na lei totobo uto ta gonighi, mana pukuna vamua nina veiarovi vanighita. God te vamarabughita tana lei paluda me va heghita na vola vaolu. Me nea nia eni te vaheghita mai nina Tarunga Tabu.
TIT 3:6 God te kolava horua mai na Tarunga Tabu i vuvungada ge ke lutu laga ilokada, na pukuna na hava Jesus Christ na vavolada te gonia vanighita.
TIT 3:7 Sakai vamua ighita ta mua ulaghada, ma God te dete maemaneghita na pukuna anina dolo te sule ngangata. Mi taeni ighita ta ghilala God ke heghita na vola kasila.
TIT 3:8 Na lei ghanaghana raini tu bosai vanigho ke, ara utuni udolu. Me vagha keri ke, mu nongigho ge ko nighi tarai na lei totobo raini, ge na lei tinoni tara taluutunia God kara gonighi na lei totobo uto haia. Na lei ghanaghana raini ke, ara uto me ke va hangara na lei vure soko.
TIT 3:9 Ririu keha tana lei tinoni tara naunaui na lei vata ni tutugu bulebule mara nia hughuhughu na vaovaoto, me haba va na hughuhughu mana veilalabui taonia nina vetena Moses. Na lei totobo raini ke, e taho siki totobo uto kau ghoi sodoi ga.
TIT 3:10 Ge siki sakai i ghobumiu ke vuivunia na vokavoka ke, vahea na vuivuni me ruani na kokoe papara. Murina keri ke, mo ko ririu keha itatana na tinoni vagha eni.
TIT 3:11 Na vure te vaghara kiri ke, ara ririu keha vania na hava te utuni. Ma gaira tara ririuoli vania na dika, mana nilabudira te tatea gaira tara mua kabu maemane.
TIT 3:12 Inau tu ghanaghana ge ku nia vetena gatu a Artemas pa Tychicus vanigho. Tana bona siki sakai itadira ke gatu saravigho ke, tabotabo sule ngangata ge ko mina mo ko va sodou i Nicopolis. Inau tu ghanaghana ge ku ghahau i kakeri tana bona ni ara.
TIT 3:13 Tabotabo ge ko hangara nia na balu totobo itadira na kao a Zenas, na mane righitaoni vetena, maia Apollos. Righikalei na balu totobo te manani ko hangara nia.
TIT 3:14 Rana taluutuni tana koukomu lau i Crete kara naunaui ge kara gonighi na lei totobo uto vanira rahei te manana na hangadira. Keri ge kara bei kabu lee vamua.
TIT 3:15 Na lei taluutuni udolu iani tara nia vetena vanigho gatu adidira bosa ni holouto. U nongigho ge ko vahera nimami na bosa ni holouto vanira na lei tinoni taluutuni tara dolovighai. Anina sonihalavu God ke kabu haia itamiu.
PHM 1:1 Inau a Paul tu ghahau ilokana na vale pipiti, na pukuna tu nia tarai na volana Jesus Christ, maia ghua na hoghoda Timothy te ghahaa ghua tana komu eni. Iroghai toro gegere vanigho Philemon, na kulamami mana ghamami na lutu kolu,
PHM 1:2 maia ghua na holohoru tara kokoeliulivuti tana valemu. Moro gegere ghua vanira Apphia, te vagha na vaivineda na pukuna ta loghoa sakai na vata ni taluutuni, ma Archippus, te vagha na malaghai vania Jesus Christ kolughai.
PHM 1:3 Moro kokoeliulivuti vania God a Tamada maia Lord Jesus Christ koro vaheghau na sonihalavu mana mabo.
PHM 1:4 Philemon, tana bona tu kokoeliulivutigho, inau tu holoutoa God haia,
PHM 1:5 na pukuna tu rongovia nimua na taluutuni tatana Lord Jesus, ma nimua na dolo vanira nina lei tinoni udolu a God.
PHM 1:6 Tana bona to padalaghi kolura rana vure ta nimua na taluutuni tatana Jesus ke, mi nau tu kokoeliulivuti ge ko ghilalai na lei totobo te uto Christ te vaheghau.
PHM 1:7 A hoghogu, inau heghegu tu loghoa na togotogo sule mana patupatu ta nimua na dolo, na pukuna nimua na talunilabu uto ke va maumaurighi na tobadira nina tinoni a God.
PHM 1:8 A keri na pukuna ge u nongi ngangatagho ge ko gonia siki totobo vaniu. Na pukuna inau nina manevetena Christ, ge u tangomana ge ku kurutigho, mo ko gonia na totobo eni na pukuna te manana ge ko gehetia.
PHM 1:9 Hauva, na pukuna a dida na dolo, inau ku huatigho vamua. Ma ge ko gonia na hava ku nongigho nia na pukuna inau a kulamu a Paul, tu tonikama tua, mi taeni gaia te ghaha ilokana na vale pipiti, na pukuna tu nia tarai na volana Jesus Christ.
PHM 1:10 Ma nigua na nongi ke, ko talutate nilabu ni veiarovi vania Onesimus, nimua na seka. Tu ghanaghana ke, ma agaia te vagha na puku ni dalegu, na pukuna nigua na ladavaghi ani tana vale pipiti ke, te taluutunia Jesus.
PHM 1:11 Onesimus eni ke, e vagha te mua hangagho na pukuna te sogha polo itamua tana bona te padi, mi taeni ke, me te ghoi tangomana ngangata tua na hangaada iroghita udolu.
PHM 1:12 Inau tu dolovi ngangataa a Onesimus, mi nau tu nia vetena oli gatu vanigho.
PHM 1:13 U liona ngangata na righitaoniana iani tagua tu kabu pipiti ga, na pukuna tu nia tarai na rongorongo uto, ge ke va hangau me ke tughugho.
PHM 1:14 Mu mua liona na gehetiana na ghanaghana eni murina nimua na ghilala ighoe. Mu mua liona ge ko hahanga na pukuna ku kurutigho gea, me ke ba liuliomu mughua ighoe.
PHM 1:15 Ke ba vagha God te lubatia tua Onesimus me ke ghoi rughuhoru sanigho ghua na pile bona, ge ko ghoi hola oli kasilaa mai.
PHM 1:16 Itaeni te mua seka vamua agaia. Ma gaia ghua te hoghomu na pukuna te taluutunia Christ. Tu dolovi ngangataa Onesimus, me haba vaa nimua na dolo vania ighoe, na pukuna Onesimus na seka mana tamahoghoni tatana Lord.
PHM 1:17 Ma Philemon, inau tu ghilala tua, to ghanaghanau ge ku ghamua na udu ke. Na pukuna eni, mo ko vahea ghua Onesimus na vata ni holopangoti ko ba heu inau tana bona ku mai.
PHM 1:18 Ma ge ke va vahaghitailigho ta siki hava, pe ke gitoa siki nimua totobo ke, mo ko bosai vaniu mai inau na mateni.
PHM 1:19 Inau a Paul, tu gerea eni tana gegeregu heghegu, “Inau ku ghoi pelu olighi!” Mo ko mua ponolio ge to kaukauligha itagua tana bona tu hangagho ge ko taluutunia Christ!
PHM 1:20 Eo hoghogu, ko nea na hava tu liomu nia vania Onesimus. Ko nea eni vania a Lord. Mana pukuna iroghita koro taluutunia Christ, ko nea eni mu ku nia togotogo.
PHM 1:21 Inau tu gerea na gegere eni taeni, na pukuna tu ghilala ge ko nea te vagha tu nongia, pe ke au vaa ghua.
PHM 1:22 Philemon, ko gonidilaa ghua vaniu na voki na pukuna tu ghanaghana dilaa God ke bosa tughui nimiu na kokoeliulivuti ge ke talagu na olingiamiu gatu.
PHM 1:23 Epaphras te vahegho nina lei holouto. Gaia te ghaha koluu ilokana na vale pipiti na pukuna te nia tarai ghua na volana Jesus Christ.
PHM 1:24 Ma Mark, ma Aristarchus, ma Demas, ma Luke, ghagua na lei lutu kolu, tara vahegho ghua didira lei holouto.
PHM 1:25 Anina sonihalavu a Lord Jesus Christ ke kabu itamiu.
HEB 1:1 E subo na bona te padi maia tana lei vata ni nilabu, God te kokoe vanira na lei kukuada mai tana mangadira na lei prophet.
HEB 1:2 Mi tana lei bongi sosoko raeni, God te bosa vanighita tua mai tana mangana Dalena. Mi tatana Dalena vamua te gonia na maramana talighu mana lei totobo soko ilokana, me bahua na Dalena ge God ke nighi hevei vania na lei totobo udolu.
HEB 1:3 Na Dale te tatea na rongoraghana God, ma gaia te puku ni vaghana God sughua. Gaia te pitikolui na lei totobo udolu nia na bosana te maana ngangata. Mi murina te mate tua ge vamarabughita tana lei paluda, me sopou tana lei malei haba tana lima madolona God puku ni maana.
HEB 1:4 Aeni te tughunitatea na Dalena God te haba vulera na lei angel, te vagha na aha God te hea te vulera na ahadira na lei angel.
HEB 1:5 Aeni te utuni na pukuna God te mua bosaa vania tua siki sakai itadira na lei angel na hava te bosa vania Jesus, “Ighoe na Dalegu, Mi taeni inau tu talutatea inau tu Tamamu.” Me ghoi bosa so, “Inau ku Tamana Ma gaia ke Dalegu.”
HEB 1:6 Mi naghona ge God te nia vetena mai nina kamanagho tana maramana, ge bosa, “Ighau udolu nigua lei angel kau holohabaa.”
HEB 1:7 Ma God te bosa ghua vanira na lei angel te vagha eni, “Ighau nigua na lei tarunga vetena tu gonighau ge kau lovo te vaghaghau na ghuri, maia ghua nigua na lei tinoni lutu mau loghoa na maana te vagha na lapilapi ni lake.”
HEB 1:8 Hauvaa, ma God te bosa eni nia Dalena, “Ighoe a God, nimua na kinakabu te kabu kasila, Mo ko vunaghi pungisira haia nimua na vure nia na maemane.
HEB 1:9 To liona na hava te maemane, mo nia sika na hava te dika. Na pukuna keri, inau, nimua God, tu viligho mu negho ge ko haba vule keri ge ko togotogo vulera na lei kulamu.”
HEB 1:10 Ma God te bosa vania na Dalena ghua, “Lord, tana vuivunina mai to gonia na maramana, mi ghoe ghua to gonighi na parako mana lei totobo ilokana.
HEB 1:11 Gaira kara taghara te vaghai na lei tivi kara motu, hauva, ighoe ko kabu kasila.
HEB 1:12 Ighoe ko polugura mo ko sonikehara vaghara na pupulu haulaghi, Mete vagha na tinoni te tughua na tivi, ighoe ko tughura. Hauva mi ghoe ko mua ghoi tughu tua, mana volamu ke mua ghoi soko ghua.”
HEB 1:13 Ma God te mua bosa vania siki sakai tadira na lei angel te vagha te bosa vania na Dalena, me ghaghua, “Ko sopou tana madologu, polo ku taluhorura ghamua na lei levunimate ge ko vunaghi pungisira, vaghara na malei tuturi sarana na marevomu.”
HEB 1:14 Mana lei angel ke, gaira rana tarunga tara lutu vania God. Gaia te nira vetena mai ge kara hangara rahei kara lavia na vola kasila.
HEB 2:1 Na pukuna keri ke, ighita ka rongovi utoa mughua na utuni ta rongovia tua, ma ka tughuru ngasi, ge ka bei lelebo ma ka garikolilighita gea tana utuni.
HEB 2:2 Na pukuna nina na lei vetena God te utuni haia tua, tara va horu mai tadira na lei kukuada nia na lei angel ke, ma God te torora rahei tara mua taonighi,
HEB 2:3 vaho ge, God ke toroghita vulera va ge ka mua taonia na huioli sule eni a Jesus te idevia vanighita. Ma Lord Jesus heghena te diki ladavaghinia, ma rahei tara rongovia tara bosatatea ghua vanighita, aeni te utuni.
HEB 2:4 Ma God heghena ghua te tatea na ladavaghi eni te utuni, nia na lei vaughilala mana lei vata ni butuli, me ke nia hevei na lei vata ni sonihalavu ni Tarunga Tabu vanira rahei te vilira ge kara lavighi.
HEB 2:5 God te mua vilira na lei angel ge kara vunaghi pungisia na maramana vaolu ke mai, te vagha ighai tai gerea ilokana na gegere eni.
HEB 2:6 Siki bona ilokana na Gegere Tabu, siki sakai te bosa vania God, “?God, na hava na pukuna ge o ghanaghana mavara rana vure, mo righitaoni utora?
HEB 2:7 Na pile bona vamua, to taluhorura na lei tinoni saradira na lei angel udolu. Sakai vamua te vagha keri, to vahera rana vure na lada mana rongoragha te vagha na vunaghi haba,
HEB 2:8 Mo vahera ghua na maana ge kara vunaghi pungisighi na lei totobo udolu.” Mi tana bona te bosaa God te vahera ghua na maana ge kara vunaghi pungisighi na lei totobo udolu, me taho siki totobo kara mua vunaghi pungisighi. Hauvaa, itaeni ta mua righighi mua raini ke kale.
HEB 2:9 Uto, na hava ta righia tua gaia a Jesus. God te taluhorua itadira na lei angel udolu tana pile bona vamua, mi taeni God te vahea na lada mana rongoragha, na pukuna te mate vanighita tua. Taonia nina sonihalavu God vanighita, Jesus te rughupotaa na mate vanira na lei tinoni soko.
HEB 2:10 God te gonighi na lei totobo soko, mara ghahai sarana nina maana. Keri ge kaekagena sughua ge God ke holara vaa na lei dalena ta nina rongoragha. Nia nina vahaghitaili Jesus, God te nea ge puku ni huhuli maemane, me ulaghana ge ke lavihaghera ilokana na vola kasila.
HEB 2:11 Mi taeni Jesus kolura gaira te vatabura, te sakai vamua tamadira, mana pukuna keri ge mua maa Jesus ge ke holora nia na lei hoghona.
HEB 2:12 Ge bosa Jesus vania God, “Inau ku ladavaghinia na rongoraghana na ahamu itadira na lei hoghogu, Mu ku holohabagho itadira nimua na vure tana bona tara vaukolu.”
HEB 2:13 Me bosa ghua, “Inau tu taluutunia God vamua.” Me ghoi bosa so, “Inau aeni kolura na lei dalemu, to vaheu mai tua.”
HEB 2:14 Na lei dalemu raini, tara sivuragha vamua tana ghabu mana vinahi, ma Jesus ghua te sivuragha tinoni vaghara. Keri ke, mete tinoni sughua ge mate, ma nia na mateana, ge ke lavikehaa nina maana Satan, te loghoa na maana tana mate.
HEB 2:15 Keri ke Satan te vunaghi pungisira rahei tara mataghunia na mate. Ma Jesus te mate ghua ge ke tatavahalera.
HEB 2:16 Ighita udolu ta ghilala Jesus te mai tua ge ke hangara na vinavahuhuna Abraham. Te mua mai ge ke hangara na lei angel.
HEB 2:17 Vaho ge maemane tua, Jesus te vaghaghita vamua ighita na lei hoghona. Te nea eni, ge gaia ke dida puku ni sonisukaghi te tughuru ngasi ta God, me ke arovighita. Ma gaia te mate tua te vagha na sukaghi ge ke lavikehai na paludira na lei tinoni.
HEB 2:18 Mana pukuna gaia heghena te rughupotaa na vahaghitaili mana tabotabo, ge tangomana na hangada tana bona te kaleghita na tabotabo.
HEB 3:1 Ghau na lei kulagu tana taluutuni, ighau God te hologhau tua ge kau nina vure tabu, ma kau ghaha kolua ikokou, kau ghanaghana Jesus. Ta tughunitatea ge God te nia vetena ge ke ladavaghinia na bosana, ma gaia dida puku ni sonisukaghi.
HEB 3:2 Gaia Jesus eni, God te vilia ge ke lutu vania, ma Jesus te utuni ta nina lutu vaniana God, te vaghaa ghua Moses te utuni nina lutu ta God tana bona te righitaonira nina vure udolu.
HEB 3:3 Ighita ta ghilala na lei vale te loghoa sopa tinoni te kisui, hauvaa ma God te gonighi na lei totobo soko. Rana vure tara talumavaa na manekisu vale vulea va na vale te kisua. Keri ke, me manana so, Jesus ge ke loghoa na rongoragha vulea Moses.
HEB 3:5 E utuni sughua, Moses te lutu uto ilokana nina binaboli God, hauva, ma gaia na tinoni lutu vamua. Ma nina lutu te tughunitatea na hava God te bosadilaa vaa i kise.
HEB 3:6 Hauvaa, Jesus Christ te mua na tinoni lutu, ma gaia na Dalena God, te vunaghi pungisia nina binaboli God me righitaoni uto ngangataa. Mi ghita nina binaboli God, ge ta ka tughuru ngasi, ma ka pitudilai na lei totobo Christ te bahughita nia.
HEB 3:7 Keri ge bosa na Tarunga Tabu “Itaeni, kau rongovia mughua na hava God te bosaa,
HEB 3:8 Kau bei kutuvatu, vaghara na lei kukuamiu idania. Tara hughua na bosagu mara tabotabou ta nigua na vadangitai, tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai.
HEB 3:9 Iga na lei kukuamiu tara tabotaboa nigua na vadangitai, sakai vamua tara righighi tua na lei nigua na butuli i lokana e vati hangavulu na niulu.
HEB 3:10 Keri ge u rutu vanira, mu bosaa raini, ‘Na tobadira te ririu keha itagua haia. Ra mua lioni na taoniana na hava tu bosai vanira.’
HEB 3:11 Mi ta nigua na rutu tu papari vanira, ‘Agaira kara mua ghoi tangomana tua na rughuhaghe ta nigua na malei aheahe.’”
HEB 3:12 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, kau righitaonighau! Kau sopa righitaonighi na tobamiu, ke bei ghahaa gea iga na dika mana mua taluutuni, ge kau ririukeha gea itatana God te vola.
HEB 3:13 Kau patupatughau heghemiu tughu bongi, inaghona na bongi ke sara mai ma kau mua rongovia God. Kau patupatughau ge na palu ke mua pegoghau, mana vongotiana na tobamiu vania God.
HEB 3:14 Tana bona ighita ta diki taluutunia Christ ke, dida na taluutuni te laga ngangata, ma ge ka puku ni taluutuni te vagha keri ritini tana sosoko, ge ka sakaisonikolua Christ haia.
HEB 3:15 Ma kau bei nia ponolio na hava na Gegere Tabu te bosaa, “Itaeni, kau rongovia mughua na hava God te bosaa, Kau bei kutuvatu, vaghara na lei kukuamiu idania. Tara hughua na bosagu mara tabotaboa a nigua na vadangitai, tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai.”
HEB 3:16 ?Arahei gaira tara rongovia na bosana God, mara hughua? Agaira te huli horura tua Moses i Egypt.
HEB 3:17 ?Ma rahei gaira tara nea God ge rutu vanira e vati hangavulu na niulu? Agaira rana vure ni Israel tara tangohahi mara mate tua tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai.
HEB 3:18 ?Ma rahei te kokoe vanira God tana bona te papari, “Agaira kara mua ghoi tangomana tua na rughuhaghe ta nigua na malei aheahe?” Te kokoe vanira rahei tara hughua.
HEB 3:19 Keri ge a ghilalara na vure ini tara mua ghoi tangomana tua na rughuhaghe ta nina malei aheahe God, na pukuna tara mua taluutunia.
HEB 4:1 Na pukuna keri anina baubahu God ge ka rughuhaghe kolua ta nina malei aheahe ke, me ghahaa so mua. Na baubahu keri, te uto ge ka righiutoa, ma ka tangasi, sogea e taho siki sakai tatada ke mua tangomana na sara igaa.
HEB 4:2 Ighita ta rongovia tua na rongorongo uto eni nia na malei aheahe keri, te vaghara ghua na lei kukuada tara rongovia idania. Hauva me mua uto vanira gaira na pukuna tara mua taluutunia na hava God te bosaa.
HEB 4:3 Ighita ta taluutunia vamua, ka haghe ilokana na malei aheahe keri, hauva ma vanira gaira tara mua taluutuni ke, God te bosa vanira, “Mi ta nigua na rutu tu papari vanira ‘Agaira kara mua ghoi tangomana tua na rughuhaghe ta nigua na malei aheahe.’” Hauva mi ghita vamua ta taluutunia ka rughuhaghe tana malei aheahe keri God te gonidilaa tua, tana bona te gonia na maramana.
HEB 4:4 Ighita ta ghilala na malei aheahe eni te ghaha, na pukuna na Gegere Tabu te bosaa, “Mi tana vituni na bongi God te aheahe tana lutuna tana bona te gonighi na lei totobo soko.”
HEB 4:5 Mi tana na gegere tabu keri, God te bosa, “Agaira kara mua ghoi tangomana tua na rughuhaghe ta nigua na malei aheahe.”
HEB 4:6 Ighita ta ghilala tua anina malei aheahe God te ghaha so vanira na vure kara haghe iga, sakai vamua gaira tara diki rongovia na rongorongo uto eni idania tara mua rughuhaghe ta nina malei aheahe God, na pukuna tara diua na bosana God.
HEB 4:7 Joshua te hulira rana vure ni Jew vaa tana buto ni komu Canaan idania, hauvaa, na bona ni aheahe eni ke, te mua i Canaan. Ta ghilala te utuni so, na pukuna imurina God te ghoi bosaa vanira a sakai ghua na bongi ni aheahe. Mi taeni na bona ge ka rughuhaghe ta nina malei aheahe. A God te ladavaghinia aeni ta David, te daro ni bona i muridira rana Jew tara tona sania Egypt, ma David te gerea tana Gegere Tabu, te vagha ighita ta rongovia tua, “Itaeni, kau rongovia mughua na hava God te bosaa, Kau bei kutuvatu,”
HEB 4:9 Keri ke, mana bona ni aheahe keri te pitudila so vanira nina lei vure God.
HEB 4:10 Ma gaira udolu tara rughuhaghe ta nina malei aheahe God kara topoa na aheahe tana lutudira, te vagha God te aheahe i murina te goni sokoa tua na maramana.
HEB 4:11 Vaho ge ighita ka lavilaga ge ka rughuhaghe tana bona ni aheahe keri. E mua uto ke vagha siki sakai tatada ke hughua na bosana God, me ke tumu vaghara rana vure ni Israel tara ghaghua iga idania.
HEB 4:12 Na bosana God te vonughia na maana ni vola, me lutu laga ilokana na volada. Te vanga vaghaa na ivi te vanga ruahogho, na pukuna te papahe haghe i lokana na tobada mana lioda mana ghanaghanada. Aeni te talutatea ivei te vaghaa na nilabuda.
HEB 4:13 Me taho siki totobo tana maramana talighu ke polo itatana God. Na lei totobo udolu te tate tana matana. Ma ka tughuni kaekalea vanira mughua na lei totobo ta gonighi mai tua.
HEB 4:14 Keri na pukuna ge ighita ta loghoa na puku ni sonisukaghi haba, te dato soko tua i kokou, gaia a Jesus Dalena God, ma ka tabe ngasilia mughua dida na taluutuni tatana.
HEB 4:15 Aeni dida puku ni sonisukaghi haba te ghilala ivei ta labe iga tana volada, na pukuna agaia ghua te haghevighi ghua na lei tabotabo vaghaghita, hauva ma gaia te mua tumu tana palu.
HEB 4:16 Keri ge ka mai mughua ta dida na God, ma ka bei mataghu na pukuna te arovighita. Igaa ka lavia nina veiarovi, ma ka topoa iga na sonihalavu te hangaghita tana bona vahola.
HEB 5:1 Na lei puku ni sonisukaghi rana lei mane God te vilira ge kara lutu tughura na vure ni maramana eni. Agaira tara hea God didira na heveioli rana vure maia ghua didira sukaghi ni talukeha palu.
HEB 5:2 Na pukuna na puku ni sonisukaghi te tinoni ghua me labe vaghara, ge ke tangomana na liouto kolura na vure tara tangohahi na pukuna tara mua ghilalai na hava tara gonighi tara dika.
HEB 5:3 Gaia ke sukaghi mughua vania na paludira rana vure, mana pukuna te labe vaghara, ge ke sukaghi vania na lei paluna ghua.
HEB 5:4 Taho siki sakai ge ke puku ni sonisukaghi, na pukuna te liona vamua na malei haba keri. A God heghena ke vilia mughua tana lutu eni, vaghaa te nea igaa Aaron idania.
HEB 5:5 Te vagha keri, te mua taludatoa heghena Christ, ge ke puku ni sonisukaghi. Taho! God te vilia, me bosa vania, “Ighoe Dalegu, Mi taeni inau tu talutatea, inau tu Tamamu.”
HEB 5:6 Ma ta sakai na gegere tabu ghua, God te bosa vania, “Ighoe to puku ni sonisukaghi kasila te vaghaa Melchizedek.”
HEB 5:7 Tana bona te kabu iani maramana, Jesus te kokoeliulivuti kukuruti nia na tangi ngangaraha mana karukolobu vania God, te loghoa na maana ge ke vavola tana mate. Ma God te rongovighi nina lei kokoeliulivuti, na pukuna te nia kikinima God.
HEB 5:8 Sakai vamua Jesus te Dalena God, gaia te naunau ge ke taonia God nia na lei vahaghitaili te kalea.
HEB 5:9 Mi tana bona Jesus te sokoi na lei totobo udolu God te lioni, God te nea ge ke ulaghana, ge Jesus ke vahera na vola kasila na lei vure tara taonia gaia.
HEB 5:10 Ma God te vilia Jesus ge ke puku ni sonisukaghi te vaghaa Melchizedek.
HEB 5:11 E subo ngangata na hava tai liona na bosatatea tana ghanaghana ivuvungana Jesus te vaghaa Melchizedek, hauva me vahola na pukuna tau kise ngangata ge kau rongo manaha.
HEB 5:12 Ighau tau taluutunia te hau mai tua, me manamiu tua kau taraira rana keha. Hauvaa, siki sakai ke ghoi tarai olighau mughua nia na lei totobo raini te manadira rahei tara vaho vuivuni ni naunauani na lei Gegere Tabu. Te vaghaghau na lei meomeo tara susu mua, tara mua tangomana na ghaniani na vanga ngutu.
HEB 5:13 Ma hei te susu vamua ke, agaia te mua ghilala utoa na tarai vahola nia na hava te maemane.
HEB 5:14 Hauva rahei tara ghilala utoi na lei tarai vahola itatana Christ ke, gaira te vaghara rana tinoni tara sule tua mara ghanighi na vanga tara ngutu. Mi tana bona tara nea na hava te uto ke, mara naunaui heghedira tua na righikaleani na hava te uto mana na hava te dika.
HEB 6:1 Keri ke, ka tona haliu mughua tana lei tarai te manadira arahei tara loghoa na taluutuni te laga, ma ka bei bosa oliolighi vamua na lei tarai uto ta nighi vuivuni mai tua tana volana Christ. Na pukuna te mua manana ge ka ghoi bosa pulohighi na lei tarai te neghita gea ririu keha tana lei nilabu dika, ma ka talua vaso i tatana God adida taluutuni.
HEB 6:2 Keri ke, ge mua manana ghua ge kau kenea siki tarai taonia ivei te vaghaa na lei lavata ni vulitabu, mana lei vauto ni lima tana uluda, mana tughuru oli tana mate, maia na dete kasila.
HEB 6:3 Ma God te lubatighita, ge ka nighi tona haliu na lei tarai te manadira arahei tara loghoa na taluutuni te laga.
HEB 6:4 Arahei tara sonikeha didira taluutuni ta Christ imurina nina marara te hinarira tana voladira ke, agaira kara mua tangomana na pulohi ta God. Agaira tara ghilala tua na lei totobo uto ni kokou God te hera, mara loghoa na Tarunga Tabu.
HEB 6:5 Agaira tara ghilalaa tua na utona na bosana God, mana maana ni vola ke mai.
HEB 6:6 Ma rahei tara ghilalai tua na lei totobo uto kiri mara ririu keha vania so a Christ, kara mua tangomana ge kara ghoi tughulio, na pukuna na hava tara nea te vagha tara ghoi patokia na Dalena God tana ghaivavala, mara lavimamaana tana matana na tinoni.
HEB 6:7 Balu vure te vaghara na pari te sopia na uha te horu mai, me totolo iga na vanga, me vanga heghena vamua na tinoni keri te loghoa na leghai. Ma God te vautoa na pari eni.
HEB 6:8 Hauva, mana balu vure tara vaghaa na leghai te mua uto na pukuna te totolo mai ga na karukaili mana kabakaba. Na tinoni te loghoa na leghai te mua nia togotogo, me kerea ge ghani taghalaghinia na lake.
HEB 6:9 Ghau lei kulagu tu dolovighau, sakai vamua tai bosa vaghaa eni, na hava tai bosaa te taho iga ighau, na pukuna ighai tai taluutuni ge au vilia na nilabu te uto vaa, na nilabu ni vola kasila.
HEB 6:10 God te gonia na hava te maemane haia. Ma gaia ke mua nia ponolio ivei tau nea na lutu laga vaniana, mi vei tau nea na tateana nimiu na dolo vaniana, tana hangadira na lei tinoni taluutuni, te vaghaa tau nea so itaeni.
HEB 6:11 A nimami puku ni ghanaghana, ke tona haliu so nimiu na dolo vaniadira rana keha tana volamiu iani maramana ritini na mate. Ma ge kau gonia te vagha keri ke, mi geva kau lavighi na lei totobo tau pitudilai a God ke vaheghau.
HEB 6:12 Ighai tai mua liomiu ge kau lugu, hauvaa tai liomiu ge kau taonighi na lei nilabudira agaira tara lavia tua nina baubahu God, na pukuna didira na taluutuni mana vadangitai.
HEB 6:13 Tana bona God te gonia nina baubahu vania Abraham idania ke, na pukuna te taho ahei ke haba vulea nina papari, keri ge God te nia papari na ahana heghena,
HEB 6:14 me ghaghua, “Inau tu baubahu ge ku vautogho, mu ku vahegho tara subo na vaivarimu.”
HEB 6:15 Ma Abraham te pitu vadangitai, ge lavia na hava God te nia baubahu.
HEB 6:16 Tana bona na vure tara gonia na papari, gaira tara nia papari tana ahana siki sakai te haba vulera, ge ke mapiti me ke mava na papari. Mana nilabu eni te betoi na lei hughuhughu.
HEB 6:17 God ghua te hove pungisia heghena na nia papari, keri ge agaira tara lavia na baubahu kara ghilala utoa, ke mua ghoi tughua tua na liona God.
HEB 6:18 Keri ke, a God te heghita tua nina baubahu me nia papari ghua na ahana. Keri ge rua na totobo raini tara mua ghoi tughu tua, na pukuna God te mua pego. Mi ghita ta sama kauha itatana, ka lavia na laga vaolu ge ka tabe ngasilia nina baubahu kolua dida pitudila itatana.
HEB 6:19 Ma dida pitudila eni tatana God te vaghaa na piniti te va ngasilia, me tuturi kodo iga na tarungada. Mana pitudila eni te hulighita ge ka va haghe tana vokovoko i kokou, i loka vaa ta nina bona tabu God tana Valetabu.
HEB 6:20 Jesus te va diki haghe iga vanighita tua ge ke hangaghita. Itaeni, agaia na puku ni sonisukaghi kasila, te vagha Melchizedek.
HEB 7:1 A Melchizedek eni na vunaghi haba ni komu sule i Salem idania, ma gaia nina manesukaghi God puku ni Haba. Tana bona Abraham te pulohi mai tana komuna murina te lagavulera na lei vunaghi haba tana kisumate, Melchizedek te sodoa, ma gaia te vautoa Abraham.
HEB 7:2 Ma Abraham te holai sasakai tana lei hangavuluni ta nina lei totobo te laga vulei tana kisumate, me vahea Melchizedek. Na ghanaghana iga na aha Melchizedek ke, “Na Vunaghi Haba te kabu maemane.” Gaia ghua “Na Vunaghi Haba ni mabo,” na pukuna na ghanaghana igaa Salem ke ‘Mabo’.
HEB 7:3 Taho siki gegere tutughunina a tamana pa tinana pa siki kukuana mana kemana, me vagha te taho na vuivunina pana sosokona na volana. Na pukuna keri, Melchizedek te manesukaghi kasila, te vaghaa tua a Dalena God.
HEB 7:4 Keri ke, ge kau ghanaghana utoa ivei te vaghaa na habana Melchizedek eni, na pukuna Abraham, na kukuada ge ka talumavaa, ge hea a sasakai tana lei hangavuluni na lei totobo te holai mai tana kisumate.
HEB 7:5 Ighita ta ghilala tua ge adida lei manesukaghi kara va mai tana kemana Levi, te vetenara nina vetena Moses ge kara vahikolui na lei heveioli tadira rana vure Jew udolu, sakai vamua agaira tara sivuragha tana kemana Abraham.
HEB 7:6 Sakai vamua Melchizedek te mua sivuragha tana kemana Levi, me lavighi so na sasakai tana lei hangavuluni na lei totobo ta Abraham, me vautoa. Ighita ta ghanaghana Abraham te mava, na pukuna God te hea Abraham na lei nina baubahu soko.
HEB 7:7 Hauva, Melchizedek te haba vulea Abraham, na pukuna Melchizedek te vautoa. Mi ghita ta ghilala, agaia te loghoa na maana ni vauto, me haba vulea ahei te vautoa.
HEB 7:8 Na lei manesukaghi tara lavighi na lei heveioli, agaira rana tinoni kara mate. Ma Melchizedek te haba va itadira, na pukuna na gegere tabu te bosaa te vola tona haliu so.
HEB 7:9 Keri ge ka bosa ke, tana bona Abraham te vahea nina heveioli a Melchizedek, te vaghara Levi ma rana vaivarina tara vahikolui na heveioli, ge ra vahea ghua Melchizedek.
HEB 7:10 Na pukuna, sakai vamua tara mua vahua mua Levi, ma gaia te puputu mai tana ghabuna Abraham tana bona Melchizedek te holai na heveioli tatana.
HEB 7:11 Sakai vamua nina vetena Moses te bosa, ge na lei manesukaghi udolu kara sivuragha mai mughua tana kemana Levi, hauva, na lei manesukaghi raini tara mua tangomana ge kara maemane utunira na lei tinoni tana matana God. Na pukuna keri, God te vetenaa asakai na manesukaghi ghua, te vagha Melchizedek, sakai manaa agaia te mua kemadira a Levi ma Aaron.
HEB 7:12 Ma ge ivei ka nea na viliana na manesukaghi ke tughua ke, mana vetena ke tughu mughua.
HEB 7:13 Na pukuna, agaia dida na Lord, ta nia kokoe eni, te mua sivuragha mai tana kemana Levi. Agaia te vaa mai tana kema keha, me taho ahei tana kemana ke lutu te vagha na manesukaghi.
HEB 7:14 Ighita udolu ta ghilalaa, Jesus tara vahua mai tana kemana Judah, mi tana bona Moses te nia kokoe na manesukaghi, te mua bosaa na kema eni.
HEB 7:15 Na tughu ilokana nina vetena God te tate uto tua, na pukuna sakai na manesukaghi keha te vaghaa Melchizedek te mai tua.
HEB 7:16 Ma Jesus te manesukaghi, me mua vania na ghanaghana haulaghi taonia na kemana Levi vamua. Taho, agaia na manesukaghi na pukuna nina maana ni vola te taho na sosokona.
HEB 7:17 Aeni te utuni na pukuna na Gegere tabu te bosaa, “Ighoe na manesukaghi kasila te vagha Melchizedek.”
HEB 7:18 God te lavikehai tua na lei vetena haulaghi ge vilia na manesukaghi keri, na pukuna tara lugu mara mua hangaghita.
HEB 7:19 Aeni te utuni na pukuna nina vetena Moses te mua tangomana ge ke maemaneghita tana matana God. Ma God te tatea vanighita na pitudila te uto vaa te sara mai tua itaeni, ma gaia na halautu ge ka va varava ngasi ta God.
HEB 7:20 Ma God ghua te papari tana bona te vilia Jesus ge ke manesukaghi. Me mua ghoi papari vania siki manesukaghi tana kemana Aaron te vagha.
HEB 7:21 Mi ta Jesus vamua, God te bosa, “Inau a Lord God tu papari, mu ku mua ghoi padia tua nigua baubahu, ‘Ighoe na manesukaghi kasila.’”
HEB 7:22 Na pukuna nina papari God, Jesus heghena te mai matena, ge ke kale utuni nina baubahu te uto vaa.
HEB 7:23 Na hava te nia keha eni gaia ke, te subo na manesukaghi tana kemana Levi, i sarana na vetena haulaghi. Mi tana bona te mate sakai ke, ma sakai na keha ke tughua na malana.
HEB 7:24 Hauvaa ma Jesus te vola kasila, ma gaia te lutu vaghaa na manesukaghi ke va me va.
HEB 7:25 Keri ge, Jesus te vavolara gaira udolu tara mai ta God na pukuna na hava te nea. Eo, gaia te tangomana ge ke vavolara, na pukuna agaia te vola kasila me nongia God ge ke hangara.
HEB 7:26 Jesus na vata ni puku ni sonisukaghi ta liona, na pukuna te tabu me marabu me taho siki hahi tatana, maia God te vilikehaa itadira rana tangohahi, ma gaia God te hea na talumava te haba vulei na lei totobo i kokou.
HEB 7:27 Ma gaia ke mua sukaghi tughu bongi vaghara na lei puku ni sonisukaghi tana kemana Levi. Agaira tara diki sukaghi ni paludira heghedira, vaho ge kara sukaghi ni paludira rana vuresubo. Hauva Jesus te sakai ni tughuru ni sukaghi vamua, tana bona te nia sukaghi heghena tana ghaivavala, me lavikehai na lei paludira rana vuresubo tara ghahara idania me ke sara tana lei bongi sosoko.
HEB 7:28 Tana bona tara vilira rana puku ni sonisukaghi sarana nina vetena Moses, agaira na tinoni vamua. Mi murina vaho tara nia hevei na vetena, ge God te vilia Dalena nia na papari ge ke puku ni sonisukaghi. Ma Dalena te maemane haia tua ta nina lutu.
HEB 8:1 Aeni na puku ni ghanaghana ilokani na lei totobo tai bosai vanighau adida na puku ni sonisukaghi te sopou dato i kokou tua tana malei haba tana madolona God.
HEB 8:2 Igaa, te lutu tana baebale tapole tabu tana puku ni bona ni holohaba te kisua Lord, te mua kisua na tinoni.
HEB 8:3 Mana pukuna na lei puku ni sonisukaghi mughua kara nighi hevei rana heveioli kolua na sukaghi va ta God, ma Jesus ghua dida na puku ni sonisukaghi ke gonia mughua sakai na sukaghi vania God.
HEB 8:4 Ke ba ghahaa iani maramana ke, me ke mua manesukaghi, na pukuna na lei manesukaghi tara ghahara tua tana kemana Levi, mara sukaghi taonia nina vetena Moses.
HEB 8:5 Gaira tara lutu tana bona ni holohaba, na mareni mana nununi na lei puku ni totobo i kokou. Mi tana bona Moses te gonidila ge ke kisua na baebale tapole tabu idania, God te diki hea na bosadila eni, “Ko righiutoa, ge ko gonighi na lei totobo taonighi na vaughilala tu tatei vanigho i vuvunga ni ghotu.”
HEB 8:6 Ma dida na puku ni sonisukaghi, Jesus, God te hea tua na lutu te haba vulea na lutudira rana sonisukaghi ni Jew i sarana na vetena haulaghi, na pukuna gaia te bahughita nia na puku ni totobo uto kolua God, te nia tuturi tana baubahu vaolu te uto vaa.
HEB 8:7 Ma ge na vuivuni ni baubahu ke mua hahi ke, me mua manana ge God ke tughua nia na ruani na baubahu.
HEB 8:8 Hauvaa God heghena te kene sodoa na hahi tana baubahu haulaghi keri, ge bosa vanira, “Inau na Lord God tu bosaa, ‘Na bongi ke mai ga, inau ku gonia na baubahu vaolu kolura na vure ni Israel mi Judah.
HEB 8:9 Na baubahu eni, ke mua vaghaa na baubahu haulaghi tu gonia vanira kolura lei kukuadira tana bona tu huli horura i Egypt, te vagha na mane te hulia na dalena nia na limana. Na pukuna te mua kabuhau didira na taluutuni ta nigua na baubahu, gu soghasanira.
HEB 8:10 Mana baubahu vaolu eni ku gonia kolura nia rana vure ni Jew tana bongi keri, ke vagha eni: Inau ku talui nigua na lei vetena tana liodira, mi nau ku gerei tana tobadira, Mi nau ku didira God ma gaira kara nigua na vure.
HEB 8:11 Vaho ge kara mua nia sarautu na taraiadira ghadira na komukolu, ma kara mua sarautu ghua na taraiadira na hoghodira, nia na bosa, ‘Te manana ge kau ghilala Lord God.’ Na pukuna na vure udolu te vuivuni tana pile me ke sara tana sule, kara ghilalau inau.
HEB 8:12 Inau ku talukehai vanira na lei paludira, mu ku mua ghoi ghanaghana olighi didira na hahi.”
HEB 8:13 Tana bona God te nia kokoe na baubahu eni te vaolu, me nea na diki baubahu me liliu ni totobo haulaghi tua, mana hava te haulaghi ke, te dika tua mara dutu ni lavikehaani.
HEB 9:1 Mi tana diki baubahu igobudira God ma rana Jew, na lei vetena ni holohabana God iga mana kisuana na baebale tapole tabu iani maramana.
HEB 9:2 Erua na voki gaa i lokana na baebale tapole tabu eni. Ilokana na diki voki na bela pile na vatei talu bulu, mana bela sule iga, tara talua na berete te tabu i vuvungana. Na bona eni, tara holoa nia na Bona Tabu.
HEB 9:3 Mi ga ghua na vokovoko. I murina na vokovoko eruani na voki tara vatua nia na Bona Tabu Vahotua.
HEB 9:4 I lokana na voki keri na bela ni sukaghi te gold igaa, na vatei kere ghaiuruuru, mana bokisighai tara holoa nia na ‘Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu’ tara titaa nia na gold. Mi lokana na bokisi keri, na popo gold igaa te loghoa na balu vangabutuli tara holoa nia ‘na manna’, mana totoghona Aaron te totolo dato mai ga na balu raurau, me rua na vatu, God te gerei ga e hangavulu na vetena.
HEB 9:5 Na papatana na bokisi eni, tara holoa nia ‘Na Bona ni Talukeha palu’. I vuvungana erua na titinoni, na reireidira te vaghara na lei angel tara holora nia “cherubim”. Agaira na vaughilala tara tatea a God igaa, mana ghatadira te kuvihia na bona ni talukeha palu. Ma kai mua tangomana itaeni na bosa maghoraani na lei totobo raini.
HEB 9:6 Mi tana bona tara ghahai so tana maladira na lei totobo raini, na lei manesukaghi kara haghe, ma kara horu tana vuivuni ni voki haia, tana bona tara lutui na lei lutudira.
HEB 9:7 Hauva na puku ni sonisukaghi vamua ke haghe tana Bona Tabu Vahotua sakai na bongi sopa niulu, nia na ghabu te nia sukaghi vania God haia ke lavikehai na paluna, mana paludira na vuresubo tara mua ghilalaa na hava tara gonighi te dika.
HEB 9:8 Nia na lei vetena raini, na Tarunga Tabu te tatei tua ge rana vure tara mua haghevia na Bona Tabu Vahotua, tana bona tara holohabaa iga God tana baebale tapole tabu.
HEB 9:9 Aeni na vavaghaha te tuhua na bongi taeni. Na lei heveioli mana sukaghi te nighi hevei dato na manesukaghi te mua tangomana ge ke vaa marabui na ghanaghanadira na vure tara nighi mai sukaghi.
HEB 9:10 Aeni te utuni na pukuna na vetena haulaghi te bosaa vamua tana vanga mana inu, mana lei gehegehe ni apo marabu. Raini na lei vetena na vetena ni huli vamua, ma God te nei ge kara ghahai ritini ke dato mai na vetena vaolu.
HEB 9:11 Mi taeni Christ te puku ni sonisukaghi tua vanira na lei totobo uto tara sara mai tua. Gaia te va haghe tua tana baebale tapole tabu te haba vulea, me marabu va i kokou, te mua gonia na lima ni tinoni, me mua baebasena na maramana gogoni eni.
HEB 9:12 Gaia te sakai vamua na tughuru ni hola haghe ghabu tana Bona Tabu Vahotua. Me mua ghabu ni goat mane pana dalei buluka. Taho. Na ghabuna heghena te holaa, ma gaia na ghabu keri te huiolighita me talugonia vanighita na vola kasila.
HEB 9:13 Ta nina vetena Moses ke, na ghabu ni goat maia na buluka mane, mana ravuna na dale buluka vaivine tara nia sukaghi, na manesukaghi te seburukaghinighi ke va marabui na hulidira na vure tara meto tana matana God.
HEB 9:14 Hauvaa, mana ghabuna Christ vamua te laga vule vaa, mete va marabui lei tobada, tana nilabu te hulighita vaa tana mate, ge ka tangomana na holohabaana God te vola tana bona ka lutu vania. Ma nia nina maana na Tarunga Tabu te vola kasila, Christ te nia sukaghi heghena vania God, te vagha na puku ni sukaghi uto te va marabui na lei paluda.
HEB 9:15 Na pukuna keri, Jesus Christ heghena sughua ighobudira God mana tinoni ge ke talukolua na baubahu vaolu, ge gaira God te vilira kara lavia didira lologho kasila, te bahura nia God. Na pukuna Christ te mate ge ke huiolira me ke lavikehai na lei paludira arahei tara tangohahi tana bona tara ghahara sarana nina diki baubahu God.
HEB 9:16 Mi tana bona siki sakai ke mate ke, gaia ilokana na maana ni lologhotughu, me ke diki gere horua tua tana bona te mua mate mua na hava rana kulana kara lavighi murina ke mate, kara mua lavighi siki nina totobo ritini kara ghilalaa utoa te mate sughua.
HEB 9:17 Mana baubahu te gerea, ke loghoa na maana mughua i murina te mate soko tua. Mi tana bona te vola mua, taho ahei ke lavia siki totobo te bahua nia tana gegere te geredilaa tua.
HEB 9:18 Me vaghaa keri nina baubahu God tana ghotu i Sinai. Na diki baubahu keri te loghoa na maana i murina vamua agaira tara matea na maumanu.
HEB 9:19 Na pukuna, imurina Moses te bosatatei vanira na vure lei nina vetena God, gaia te holai na ghabudira na goat mana dalei buluka, me kaikavi kolua nia na beti. Ge va seburukaghinia ta nina buka ni vetena God, mi vuvungadira rana vure, nia na koukopuna na ghai tara holoa nia ‘hyssop’, mara varoghia nia na vuvulu sisi ni sheep.
HEB 9:20 Ge bosa Moses vanira na vure, “Aeni na ghabu te vaa ngasilia nina baubahu God me keikerighau ge kau taonia.”
HEB 9:21 Maia ghua, gaia te vaa seburukaghinia na ghabu tana baebale tapole tabu mi vuvungani na lei totobo tara holohabaa nia God ilokana.
HEB 9:22 Taonia nina vetena Moses ke, me haga vaghaa na lei totobo udolu te va marabui tua na ghabu tara seburukaghinia ivuvungani. Ge ke taho na tave ni ghabu ke, God ke mua talukehai na paludira na vure.
HEB 9:23 Mana pukuna keri ke, ge na baebale tapole tabu ni maramana eni, mana lei totobo soko ilokana, na mareni na lei totobo i kokou, ge kara vaa marabui nia na ghabu ni maumanu. Mana lei puku ni totobo i kokou kara va marabui nia mughua na puku ni sukaghi, tara uto vulei na ghabu ni maumanu.
HEB 9:24 Mana pukuna keri, Christ te va haghe tua i kokou, me va ghahaa itaeni tana matana God vanighita. Me mua vaa haghe tana Bona Tabu ni holohaba iani maramana na pukuna te marena vamua na puku ni Valetabu i kokou.
HEB 9:25 Maia ghua te mua dato i kokou ge ke nia ghoi sukaghi heghena haia te vagha na puku ni sonisukaghi ni maramana te haghe tana Bona Tabu Vahotua tughu niulu me va nia sukaghi na ghabu ni maumanu.
HEB 9:26 Ke vaghaa keri ke, ge me ke mate haia mughua tana vuivunina mai na maramana. Hauva me taho! Gaia te sakai na tughuru ni mai inaghona ge ke luvu na maramana, ge ke lavikehaa na maana ni palu ke vaa me vaa, nia tana sukaghi ni mateana heghena vanighita.
HEB 9:27 Na lei tinoni udolu tua te sakai tughuru ni mate vamua, mi murina keri vaho ge mai na bona God ke detera.
HEB 9:28 Me vaghaa ghua Christ te sakai tughuru ni mate tua te vaghaa na sukaghi ni talukehaani na lei palu ni vure subo. Gaia ke ghoi oli mai so, me ke mua ghoi mate vania na paluda. Mi tana bona keri, ke nia mai na vola kasila vanira agaira tara pitudilaa.
HEB 10:1 Nina vetena Moses ke, na nununi vamua na lei totobo uto ke mai. Na vetena ini te mua lei puku ni totobo heghedira, na pukuna na lei sukaghi ni nilabu haulaghi tara nei haia tughu niulu tara mua tangomana na marabu utoadira tana matana God na vure tara mai holohabaa.
HEB 10:2 Ke vagha tara marabu uto tua ke, ma kara betoi na lei sukaghi vaghani, na pukuna tara maemane tua, me taho tua na hava ke ghoi va dikalai na liodira tana lei palu tara gonighi.
HEB 10:3 Hauvaa, me mua ghaghua igaa. Na lei sukaghi tughu niulu te nera ge ra ghoi ghanaghana olighi so na lei paludira,
HEB 10:4 na pukuna na ghabu ni buluka mana goat kara mua lavikehai na paludira.
HEB 10:5 Mana pukuna keri ke, ge na bona te mai Christ tana maramana eni, ge bosa me ghaghua vania God, “Ighoe to mua liona rana vure ge kara gonighi na lei sukaghi ni maumanu mana heveioli vanigho. Hauvaa to hea mai tua na huligu ge ku taonigho ge ku nia sukaghi vanigho.
HEB 10:6 Ighoe to mua nighi togotogo na lei sukaghi ni maumanu tara kerei vuvunga ni bela ni sukaghi, pa rana lei sukaghi ni lavikeha palu.
HEB 10:7 Ma keri ge u bosa vanigho, ‘Ighoe na nigua God, mi nau tu mai ge ku taonia na liomu, te vaghaa tara gerea tua vaniu tana Gegere Tabu.’”
HEB 10:8 Sakai vamua nina vetena Moses te nighi keikeri na lei sukaghi mana heveioli vania God, Christ te bosaa, “Ighoe to mua liona mo mua nighi togotogo na lei sukaghi ni maumanu, mana lei totobo ni heveioli, pana maumanu tara kerei vuvungana na bela ni sukaghi, pana lei sukaghi ni talukeha palu.”
HEB 10:9 Me ghoi bosa so Christ, “Nigua God, inau tu mai tua ge ku taonia na liomu” Ma keri gaia ge lavikehaa Christ na nilabu ni sukaghi ilokana nina diki baubahu God, me tughua nia na baubahu vaolu.
HEB 10:10 Ma Jesus Christ te taonia vamua na hava God te liona tana bona te lubatia na hulina heghena ge nia sukaghi me mate, sakai tughuru ni mate vamua. Mana pukuna na hava te gonia vanighita, God te neghita ge ka nina vure tabu.
HEB 10:11 Tana bona rana lei manesukaghi tara taonia na baubahu haulaghi ke, tara lutu tughu bongi, tara hau datoi vania God na lei sukaghi tara nei haia tua, hauvaa mara mua lavikehai na palu.
HEB 10:12 Ma Christ te nia hevei heghena vania God, agaia sakai na sukaghi ni lavikeha palu haia tua. Mi murina eni ge sopou horu tana malei haba, tana pala madolona God.
HEB 10:13 Mi gaa te pitua na bona a God ke taluhorura ghana lei levunimate ge ke vunaghi pungisira.
HEB 10:14 Ma nia a sakai na sukaghi eni vamua, Christ te va maemanera tua nina vure tabu God, ma kara ghaghua igaa ke vaa me vaa.
HEB 10:15 Mana Tarunga Tabu te talutate utoa vanighita te utuni tua na lei totobo raini, na pukuna te diki bosatatea te vagha eni,
HEB 10:16 “A Lord God te bosa, ‘Aeni na baubahu vaolu ku gonia kolura nigua vure tana bongi keri. Inau ku talui nigua lei vetena tana tobadira mi nau ku gerei tana liodira.’”
HEB 10:17 Keri ge ghoi bosa so, “Inau ku mua ghoi ghanaghana olighi lei paludira mana lei nilabudira te dika.”
HEB 10:18 Mi tana bona God te talukehai tua na paludira ke, me mua manana tua siki sakai ge ke ghoi sukaghi ni talukeha palu ghua.
HEB 10:19 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, na pukuna te tave vanighita tua na ghabuna Jesus tana mateana ke, ighita ka lio ngasi ge ka rughuhaghe tana puku ni Bona Tabu Vahotua i kokou.
HEB 10:20 Ilokana na baebale tapole tabu idania, na tivi volapa te poloa na Bona Tabu Vahotua. Mi taeni Christ te vola tua, te vatia vanighita tua na halautu vaolu ta God, me rughupotaa na tivi te poloa na Bona Tabu Vahotua, nia anina mate vanighita kouna na ghaivavala.
HEB 10:21 Mana pukuna ighita ta loghoa tua na puku ni sonisukaghi haba, Christ, te vunaghi pungisira tua nina vure God,
HEB 10:22 mai ghita ka vaa ta God nia na toba te maemane nia na puku ni ghanaghana mavaa mana taluutuni te ngasi. Ighita ka vaa ta God na pukuna na ghabuna Christ te va marabua na tobada ge ka bei nia maa, ma Christ te va marabua na hulida nia na beti marabu ni vulitabu.
HEB 10:23 Ighita ta bosatatea ge ka lavighi na lei totobo uto God te nia baubahu vanighita. Keri ge ka tatabe ngasi ta dida na taluutuni ge ka lavighi na lei totobo raini. Ka mua ghanaghana ruarua na pukuna ta ghilala tua God ke nea haia na hava te nia baubahu.
HEB 10:24 Ma ka ghanaghana mughua ivei kea ge ka sopa sarautu tana volada, ge ka veihahangai ni tateana na dolo, mana lutu uto.
HEB 10:25 Balu na vure tara lugu ge kara vaukolu ma kara holohabaa God. Ka bei lugu te vaghara, ma ka vaukolu ge ka patupatughita hegheda ge ka tughuru ngasi, na pukuna na bongi ni oliana mai Jesus te dutu mai tua.
HEB 10:26 Ke vagha ighita ta ghilalai tua na lei hava te dika, hauvaa, ma tona haliui so imurina ta ghilalaa sokoi tua na puku ni Rongorongo Uto nina Christ, me taho ghua siki sukaghi ke ghoi lavikehai na lei palu kiri.
HEB 10:27 Na vure te vaghara rakeri ke, e taho ghua siki totobo kara ghanaghana dilaa vaa i nagho, ma kara avehia vamua nina dete God mana ruruhuna na lake ke ghani taghalaghinira rahei tara nia hughu God.
HEB 10:28 Tau ghilala tua, idania, tana bona siki sakai te mua liona na taoniana nina vetena Moses, me rua pe tolu na tinoni tara bosatatea nina hahi, tara mua arovia tua, mara matea.
HEB 10:29 Keri ke, kau ghanaghana na hava ke kalera arahei tara nia sika Dalena God. Na totoro te sule ngangata ke kalera na pukuna tara nia pariparilee na ghabuna Christ te ngasilia na baubahu vaolu te vaghaa na totobo lee me mua tabu. Na vure te vaghara kiri tara bosa dikalaa na Tarunga Tabu, te lavia mai nina dolo God vanira nina vure.
HEB 10:30 Didira na totoro te sule ngangata na pukuna ighita ta ghilalaa God te bosaa, “Inau ku lavitughura, Mi nau ku tughuolighi vanira rahei tara nei na lei totobo dika.” Me ghoi bosa ghua, “Inau, a Lord God ku detera lei kulagu na vure.”
HEB 10:31 Na totobo mamataghugha ngangata a siki sakai ke lavia siki totoro tana limana God te vola.
HEB 10:32 Kau bei nighi ponolio gea na lei bongi te padi, tana bona tau vuivuni ni ghilalaana na Rongorongo Uto nina Christ. Kau ghanaghana olighi ivei tau nea na tughuru ngasi tana taluutuni, sakai vamua tau vahaghitaili sule ngangata.
HEB 10:33 Balu bona tara labughau, mara bosadikalaghau, mara vahaghitailighau tana mata ni tinoni. Balu bona ghua tau hangara gaira tara vahaghitaili vaghaghau.
HEB 10:34 Ighau tau vahaghitaili kolura ghua so rahei tara sonihaghera tana vale pipiti. Mi tana bona rana vure tara lavi udolui nimiu lei lologho ke, ma au nia togotogo so, na pukuna tau ghilala ge kau lavighi na lei totobo lologho te nighi baubahu God, tara uto vaa me ke kabu kasila.
HEB 10:35 Kau bei sivilaghinia gea nimiu na ghanaghana mava itatana Lord, sakai vamua na hava ke kaleghau. Kau ghilala utoa na taba sule vaa ta God ke vaheghau ke vagha kau tona haliui so.
HEB 10:36 Kau vadangitai mughua ge kau tangomana na neani haia na hava te liona God. Keri vaho, ge kau lavi udolui na hava God te bahughau nia.
HEB 10:37 Na Gegere Tabu te bosaa, Na mane te gonidila ge ke mai eni, te dutu ni sara mai tua. Na maiana ke mua ghoi kise tua.
HEB 10:38 Mana tinoni te maemane tana matagu ke nia vola nina taluutuni itagua. Hauva mi nau ku mua nia togotogo ahei ke tumu keha.
HEB 10:39 Mi ghita eni ta mua vaghara gaira tara muri sania God mara sivi tua. Taho. Ighita ta taluutunia so God ritini ge ka lavia na vola kasila.
HEB 11:1 ?Na hava na taluutuni? Aeni na ghanaghana te mava ge a God ke vaheghita na lei totobo ta pitudilai, maia na ghilalaana ge na lei totobo ta mua righighi kara tate utuni.
HEB 11:2 Mana pukuna na lei kukuada idania tara taluutuni ngasilia God te vagha keri, gaia te nira togotogo.
HEB 11:3 Na pukuna ighita ta loghoa na taluutuni, ta ghilalaa na maramana te puputu mai nia na bosa tana mangana God, keri ge na hava ta righia i taeni tara vaa butu mai tana hava ta mua righia.
HEB 11:4 Na pukuna Abel te taluutunia God idania ke, ge hea na puku ni sukaghi God te liona, me uto vulea nina sukaghi Cain. God te holopangotia nina sukaghi Abel ge ke tatea te mane maemane gaia. Sakai vamua Abel te mate hau mai tua, na tutuguna nina taluutuni te ngasi te taraighita so itaeni.
HEB 11:5 Na pukuna Enoch te taluutuni kakaia God idania ke, God te hola datoa ikokou tana bona te vola, keri ge ke mua mate. Taho siki sakai tana maramana te ghoi righia na pukuna God te holadatoa. Inaghona Enoch te dato ikokou, God te nia togotogo gaia.
HEB 11:6 God ke nira togotogo vamua rahei tara taluutuni kakaia, na pukuna siki sakai ke liona na mai tatana ke, me ke taluutunia mughua gaia God i tatada, me ke vahera na taba vanira rahei tara lavilaga na mai tatana.
HEB 11:7 Na pukuna Noah te taluutunia God, gaia te taonia tana bona God te diki bosatatei vania na lei totobo kara mai i naghona ge ra kale, tana bona te taho siki sakai ke righighi mua. Gaia te talumavaa God, keri ge gonia na vaka ge kara vola ilokana, gaia Noah kolura tauna mana lei dalena, tana bona te saopoa na beti na maramana. Mana pukuna gaia te taluutunia na bosana God, Noah te talutatea ge rana vure tara ghahara tana bongi kiri tara dika. Mana pukuna nina taluutuni te maemane tana matana God.
HEB 11:8 Na pukuna Abraham te taluutunia God, ge taonia na bosana, tana bona God te bosa vania ge ke sania na komuna, me ke tona tana komu keha, na komu aeni, a God te bahua ge ke hea a Abraham. Ma gaia te tona, sakai vamua te mua ghilalaa ivei ke va sara.
HEB 11:9 Ma gaia te va sara tana komu te bahua nia God ge kabu igaa vaghaa na tinoni tona mai vamua. Mana pukuna gaia na tinoni tona mai ke, ge mua kabu ilokana na puku ni vale. Te kabu vamua tana vale tapole. Ma Isaac na dalena, ma Jacob na kukuana, gaira ghua toro kabu lokana na vale tapole vaghaa Abraham, sakai vamua God te baubahu vanira ge ke hera ghua na komu keri.
HEB 11:10 Abraham te nea te vaghaa eni, na pukuna te pitudilaa na komu sule te kasila, God te kagea me kisu sokoa tua.
HEB 11:11 Sakai vamua Sarah ma Abraham toro tonikama hau tua, me mua loghoa gari tua a Sarah, na pukuna Abraham te taluutunia God, God te nera ge ro tangomana na logho gari. Aeni te kale na pukuna Abraham te taluutunia God ge ke nea vania na hava te nia baubahu.
HEB 11:12 Sakai vamua Abraham te tonikama hau tua, gaia keri ge subo na vure tara vahura mai tana kemana, tara subo vaghara na lei veitughu tana oka, mana saghalea ghua, te vahola tua na idumiani.
HEB 11:13 Na vure raini tai tutugu alaala vanira, tara taluutunia God ritini na mate, tana bona tara vola, tara mua lavia na hava te bahura nia God. Hauvaa, gaira tara righi kalea na taba ge ra lavighi tana lei bongi ikise, mara togotogo. Gaira tara bosatatea tara sinogho, ma rana tinoni tona mai iani tana maramana.
HEB 11:14 Na vure tara bosa vaghaa keri, tara talutatea te liodira na saraviana na puku ni komudira.
HEB 11:15 Kara ba ghanaghana olia na komu tara va rughuhoru mai ga ke, me malumu vanira so na oli tana komu keri.
HEB 11:16 Hauvaa, mara kenea na komu uto vaa, na puku ni komudira te gonidila tua i kokou. Mana pukuna keri, ge ra mua nia maa God tana bona tara holoa nia “Nimami God.” Ighita ta ghilala keri na pukuna gaia te gonidila vanira tua na komusule i kokou.
HEB 11:17 Na pukuna Abraham te taluutunia God ke, ge nia hevei Isaac a dalena, na vatei sukaghi tana bona God te tabotaboa. Eo, gaia te rongovighi tua na lei baubahu hauva me gonidila ge ke dutuvia na nia sukaghi dalena,
HEB 11:18 sakai vamua te diki ghilalaa tua nina bosa ni baubahu God vuvungana Isaac, “Tu bahugho nia, na lei vinavahuhumu kara vahura mai tana kemana Isaac heghena.”
HEB 11:19 Abraham te ghanaghana ke ba mate a Isaac ke, ma God ke ghoi vola olia. Aeni te vagha na bosa vavaghaha, ge Abraham heghena te lavi olia tana mate a dalena.
HEB 11:20 Na pukuna Isaac te taluutunia God, ge vautora erua dalena, a Jacob ma Esau, na pukuna te ghilalaa God ke gonighi vanira so na lei totobo uto tana voladira tana lei bongi kara mai.
HEB 11:21 Na pukuna Jacob te taluutunia God, tana bona te tonikama tua me dutu na mate ge tabea nina totoghona, ge sopa vautora erua na dalena Joseph, ge kokoeliulivuti me holohabaa God.
HEB 11:22 Na pukuna Joseph te taluutunia God, tana bona te dutu ni mate ge nia kokoe a God ke lavikehara i Egypt na vure ni Israel. Me keikerira ghua ge kara holai na huli ni hulina tana bona kara tona.
HEB 11:23 Na pukuna a tinana ma tamana Moses toro taluutunia God, moro poloa tana tolu na vula imurina toro vahua. Gaira toro ghilalaa a God te hera sakai na garimane te utoutoa, keri ge ro mua mataghunia tua na hava ke ba gonia vanira na vunaghi haba ni Egypt na pukuna toro diua nina vetena nia na mateadira na lei garimane ni Jew.
HEB 11:24 Na pukuna Moses te taluutunia God, tana bona te sule dato mai, te mua liona ge na lei tinoni kara holoa nia na kukuana na Vunaghi haba ni Egypt.
HEB 11:25 Keri ge vilia heghena ge ke kabu vahaghitaili vaghara nina vure God. Gaia te ghilala tua ge na vahaghitaili eni te uto vaa taonighi na lei nilabu dika tara nei rana vure ge ra togotogo tana pile bona vamua.
HEB 11:26 Moses te ghanaghana ke, me uto vaa ge ke vahaghitaili na pukuna gaia ilokana nina vure Christ, vulei na holaani na lei lologho i Egypt. Gaia te ghanaghana te vagha keri, na pukuna te diki ghilalaa tua God ke hea na tabana tana ngiha.
HEB 11:27 Na pukuna Moses te taluutunia God, tana bona te rughuhoru Egypt me mua mataghu sakai vamua na vunaghi haba ni Egypt te rutu vania. Gaia te tughuru ngasi, na pukuna te ghanaghana mavaa tua God, sakai vamua te taho ahei te puku ni righikaleana.
HEB 11:28 Na pukuna nina taluutuni, Moses te keikerira na vure ni Israel ge kara vuivunia na Gougonu ni Lovovule te vagha God te bosaa. Moses te bosa vanira na vure ni Israel, ge kara seburukaghinia na ghabu ni dalei sheep tana mataula ni valedira ge na angel ni mate ke mua matera didira na lei mane kamanagho.
HEB 11:29 Na pukuna na vure ni Israel tara taluutunia God, ara tangomana na sakutua halavu ilokana na Horara Sisi, vaghaa tara sakutua tana parilee vamua. Hauva tana bona rana malaghai ni Egypt tara sogha halavu vaghara ghua, gaira udolu tara luvu mara mate.
HEB 11:30 Na pukuna na vure ni Israel tara taluutunia God, ara sakutua talighutia na komu i Jericho ilokana ra vitu na bongi, ge dudura horu na vokovokona na komu.
HEB 11:31 Na pukuna na rebi Rahab te taluutunia God, te holopangotira erua na sigho ni Israel, keri ge mua mate kolura na vure ni komuna tara diua nina vetena God.
HEB 11:32 Me subo na lei totobo ku bosa vanighau ghua, hauva te manana tua. E daro ni bona mughua ge ke manana na ghoi righi oliani didira taluutunia Gideon, Barak, Samson Jephthah, David, Samuel ma rana prophet ghua.
HEB 11:33 Na pukuna na vure raini tara taluutunia God, ara laga vulera na lei kema, mara vunaghi pungisira rana vure nia na nilabudira te maemane, mana laviana na hava te bahura nia God. Gaira tara kapui na mangadira na lion,
HEB 11:34 mara matei na lapilapi ni lake. Mara huali itadira didira na isi ghadira na levunimate, mara mua mate. Sakai vamua tara labe, God te ghoi lagara so, ge ra vola tana gehemate, mara lagavulera na lei kema tara gehemate kolura.
HEB 11:35 Mana balu vaivine tara laviolira kuladira tara mate tua na pukuna God te ghoi volaolira ghua. Hauva na balu tara taluutunia God, mana ghadira levunimate tara vahaghitailira, mara bosa vanira kara tatavahalera ta didira na vahaghitaili ke vagha kara sania didira na taluutuni. Hauva tara mua gonia te vagha keri, mara mate tua. Tara pitudilaa ge ra lavia na vola kasila, imurina God ke tughuru olira tana mate.
HEB 11:36 Na balu tara batobatora mara ramusira. Balu tara pitira nia na talihalo, mara sonihaghera tana vale pipiti.
HEB 11:37 Balu taluutuni tara petamatera, mana balu tara sagilevura mara matera nia na isi. Mana balu tara bona mara nighi pupulu na ghuighuli ni sheep mana goat. Tara vitolo, mara vahaghitaili, ma ghadira na levunimate tara dikalara.
HEB 11:38 Mana balu tara taluutuni gaira tara ole kolili tana lei bona aroha mana ghotu, mara polo vanira rana levunimate ilokana na vatuluma mana baba. Mana vure vaho tua raini tara puku ni uto, mana vure ni maramana eni tara mua manadira ge kara kabu kolura.
HEB 11:39 Gaira ta bosara raini te nira togo a God na pukuna tara taluutunia. Hauvaa, tana bona tara vola so, me taho tua siki sakai tadira ke lavia na hava te bahura nia God.
HEB 11:40 Tara mua lavia na pukuna God te gonidilai tua lei totobo uto vaa vanighita. God te liona ge kara pitughita, keri ge ke neghita ighita udolu ka kabu maemane ta sakai na bona.
HEB 12:1 Mana pukuna tara talighutighita tua na mola ni ovu sule tara taluutuni raini, mara tughunitatea vanighita tua na vola tana taluutuni eni ke, mai ghita ka sonikehai lei totobo te mavatighita, haba va na palu te va saguhorughita tana taluutuniana God. Na taoniana God ke, te vagha na samatautau, keri ge ka lavilaga tana samatautau te arevaghinia vanighita tua God.
HEB 12:2 Ighita ka nea te vaghaa, ma ka totolaa vaa Jesus, itatana gaia ka tuturi kauha ta dida taluutuni, tana vuivuni me ke sara tana sosoko. Sakai vamua na mateana tana ghaivavala te vatei maamaagha, Jesus te mua nia ghaghua. Gaia te tala ge ke vahaghitaili tana ghaivavala na pukuna te ghanaghana vamua na rivurivu ke lavia imurina. Mi taeni gaia te sopou tana malei haba tana madolona God.
HEB 12:3 Kau ghanaghana vaa Jesus, te vadangitai me lagavule, tana bona tara nei vania na lei totobo dika na vure te vonughira na dika, keri ke, ge kau bei lugu tana taluutuni, ma ka bei liobea gea.
HEB 12:4 E utuni, tau hughuhughura tua ge kau tughuru pungisira rana vure dika, hauvaa me taho mua so ahei tamiu ke mate te vagha Jesus!
HEB 12:5 ?Ivei tea, ighau tau nia ponolio tua na bosa ni patupatu te bosatatea God vanighau ghau lei dalena, ke neghau ge kau lagalagai na ghanaghanamiu? Gaia te ghaghua, “Dalegu, ko ghanaghana mava tana bona a Lord ke hegho na totoro, mo ko bei koengelea gea ke bosa talugoni vanigho tana bona to hahi.
HEB 12:6 Na pukuna a Lord te maemanera gaira te dolovira, me torora arahei te holora nia lei dalena.”
HEB 12:7 Kau vadangitai tana bona God ke toroghau, na pukuna aeni te talutatea God te righitaonighau vaghara dalena heghena. Ighita ta ghilala tua te utuni, na pukuna na lei mane udolu tara hera na lei daledira na bosa talugoni.
HEB 12:8 Ma ge ke mua va maemaneghau a God vaghaa te nera igaa na lei dalena ke, me vaghaghau tau daleiasi mau mua puku ni dalena sughua!
HEB 12:9 Mana pukuna ta ghanaghana mavara tamada iani maramana tara toroghita ke, mi ghita ka nia togotogo sule vaa na laviana na totoro ta Tamada i kokou ge ka lavia na vola kasila.
HEB 12:10 Rana lei tamada iani maramana tara maemaneghita taonia na liodira na pile bona vamua. Ma God te maemaneghita haia me hangaghita keri ge ka kabu tabu vaghaa gaia.
HEB 12:11 Tana bona God te heghita na totoro ke, me vahaghitailighita tana bona vaghana ma ka mua nia togotogo. Ma God te taraighita nia na vahaghitaili keri. Mi murina vaho ke hangaghita ge ka taonia na nilabu te maemane ma ka kabu mabo.
HEB 12:12 Keri ke, ke vagha tau lugu ta nimiu na taluutuni taeni ke, kau nighi tatabe ngasi na limamiu tara lugu, ma kau nighi tuturi kauha na tuamiu tara labe.
HEB 12:13 Kau sakutua tana halautu maemane, keri ge tana bona kara righikaleghau mara sakutua taonighau, rana lugu mana labe tana taluutuni, kara mua ghoi saisarikiba ma kara ghoi laga oli ghua.
HEB 12:14 Kau tabotabo na kabu mabo kolura na lei vure soko, ma kau kabu marabu tana vola te tabu, na pukuna arahei tara mua kabu tabu kara mua righia Lord.
HEB 12:15 Kau sopa righitaonighau heghemiu, ge ke taho tua siki sakai tamiu ke tona keha, me ke bei taho gea na laviana nina puku ni dolo ta God. Ma kau bei lubatia siki sakai tamiu ke va loghoa na rutu papara, na pukuna na tinoni te vagha keri ke tangomana ge ke hahilaghinira subo na vure.
HEB 12:16 Righiutoa, ge kau bei lubatia siki sakai tamiu ke kabalaghi me ke mua ghanaghana mavaa God, vagha Esau idania. Tana bona te vitolo ngangata ge nia hunulu vania Jacob anina maana ni lologho te kamanagho, nia sakai na popo ni vanga vamua.
HEB 12:17 Mi murina vaho ge nongia nina vauto ta tamana, hauva na tamana te hove, me mua hea tua. Ma Esau te mua kenea siki halautu ge ke tughua na hava te gonia, sakai vamua te tangi ngurunguru vania tamana me kurutia, hauva tamana te mua tala vania.
HEB 12:18 Ighau tau mua vaghara na lei kukuada ni Israel idania tana bona tara mai ta God tana ghotu tara holoa nia “Sinai.” Tana ghotu keri tara righia nia na matadira, te ruruhu tate igaa na lake, me horu mai ga na pungi sule, mana virulogha.
HEB 12:19 Ma gaira tara rongovia na tangi sule ni tavuli, mana talama ni manga kolua na rongorongo te mai vanira. Mana rongorongo eni te nera ge ra mataghu, mara kurutia God ge ke bei kokoe vanira tua.
HEB 12:20 Mara mataghu na pukuna God te ghaghua, “Siki tinoni pana maumanu te manaa ke tughuru tana ghotu eni ke, kau peta matea!”
HEB 12:21 Moses heghena te righia na lei totobo raeni ge bosa, “Inau tu mataghu mu tatata.”
HEB 12:22 Hauvaa, mi ghau i taeni tau saravia tua na ghotu tara holoa nia “Zion”, anina komu sule God te vola, Jerusalem i kokou, kolura na mola ni angel tara savukolu mara kabu togotogo igaa.
HEB 12:23 Ighau tau saravia tua didira savukolu togotogo nina kamanagho God, tara gere horui tua na ahamiu i kokou. Ighau tau saravia tua God heghena, gaia ke detera na vure udolu. Iani ghua na lei tarungadira rana maemane tara mate tua ma God te va marabura tana paludira.
HEB 12:24 Ighau tau saravia tua Jesus, gaia heghena sughua ighobudira God mana tinoni ge talukolua na baubahu vaolu, maia na ghabuna te tave ge lavikeha na palu utuni, me mua vaghaa na ghabuna Abel te nia tangi na lavitughu.
HEB 12:25 Kau tangasi, kau rongovia na bosana God te kokoe vanighau. Na vure ni Israel kara mua samapolo tana bona tara mua liona na rongoviana na bosana Moses, gaia na tinoni holabosa ni maramana eni ke, me haba vaa ghua na dikana na vahaghitaili ke kaleghita, ke vagha ka mua rongovia na bosana God, te kokoe mai kokou.
HEB 12:26 Mi tana bona God te kokoe horu mai tana ghotu Sinai idania ke, na talama ni mangana te kahia na maramana. Mi taeni te bosaa sakai na bosa ni baubahu vanighita te ghaghua, “Inau ku ghoi kahia vamua na maramana i ani pari, mu ku kahia na parako ghua.”
HEB 12:27 Na ghanaghana i lokana na bosa eni ke, na lei totobo God te gonighi, ge ke alealei me ke lavikehai, keri ge na lei totobo vamua i tatada ta nina levu tara mua aleale, kara ghaha olighi.
HEB 12:28 Mana pukuna ta lavia tua na kinakabu te mua tangomana tua na aleale ke, mai ghita ka holoutoa God, ma ka holohabaa nia na nilabu ke nia togotogo, kolua na ghanaghana mava mana kikinima,
HEB 12:29 na pukuna dida na God eni, te vagha na lake ghanighani utuni.
HEB 13:1 Ke tona haliu so nimiu na veidolovi, kolua na puku ni dolo ni tinoni taluutuni.
HEB 13:2 Kau bei nia ponolio gea na holopangotiadira rana sinogho mai, na pukuna balu tara nea te vaghaa mara mua ghilalaa tara holopangotira rana angel tana valedira.
HEB 13:3 Kau ghanaghanara gaira tana vale pipiti vaghaa tau ghaha kolura ghua tana vale pipiti, ma kau ghanaghanara ghua tara vahaghitaili vaghaa tau vahaghitaili kolura.
HEB 13:4 Kau ghanaghana mavaa na taulaghi, ma kau sopa kabu marabu heghemiu ta nimiu na taulaghi. God ke detera na vure tara kabalaghi ma gaira ghua tara ngelengele.
HEB 13:5 Tangasi, kau bei dolovia na rongo, ma kau nia togo vasoo na pile kikia tau loghoa, na pukuna God te bosa te vagha eni, “Inau ku mua ghoi luba sanigho tua. Inau ku mua ghoi sogha sanigho ghua.”
HEB 13:6 Keri ke, ge ka nia bosa na ghanaghana mava itatana ma ka ghaghua, “Ku mua ghoi mataghu tua, na pukuna Lord ke hangau haia. Me taho tua hei ke ghoi gonia vaniu siki totobo dika.”
HEB 13:7 Kau ghanaghana olira gaira tara hulighau, arahei tara diki taraighau nia na rongorongona God. Kau ghanaghana olighi na lei totobo uto tana voladira, ma kau ghanaghana kodo itatana Lord vaghara gaira.
HEB 13:8 Jesus Christ te mua ghoi tughu tua. Gaia te vaghaa mai tua idania, mi taeni ghua so, maia ke vaa me vaa.
HEB 13:9 Keri ke, ge kau bei lubatighi gea na lei vata ni tarai te kehakeha ge kara hulihahighau tana na hava te utuni. Na puku ni totobo ge ke lagalagaa na tobada tana taluutuni ke, te va mai ta nina puku ni dolo God vanighita, me taho tana lei vetena ni vanga ilokani na lei tarai kehakeha. Na lei tarai rakiri, te mua hangara tua igaa siki totobo gaira tara taonighi.
HEB 13:10 Ighita ta loghoa dida na bela ni sukaghi, mana puku ni hahanga te va mai vanighita na pukuna Jesus te lubatia na vola te vagha na sukaghi tana bela ni sukaghi keri. Hauvaa, rana manesukaghi tara taonia na nilabu ni sukaghi lokana na baebale tapole tabu, tara mua loghoa siki hahanga tana nina sukaghi Jesus.
HEB 13:11 Taonia na nilabu ni vetena didira na vure ni Jew ke, tughu niulu na puku ni sonisukaghi te lavihaghei na ghabu ni maumanu vaa tana Bona Tabu Vahotua, na vatei sukaghi ni toghikeha palu, mana hulidira na maumanu tara kerei pari bebetena na bona tara ghahara iga.
HEB 13:12 Me te vagha keri ghua, Jesus te vahaghitaili me mate i pari bebetena na mataulana na komusule Jerusalem, ge ke vamarabura nina vure tana paludira nia na ghabuna heghena te tave.
HEB 13:13 Na komusule te vavaghaha nina vetena Moses, keri ge ighita ka gatu tana komusule keri, ma ka vaa itatana Jesus, ma ka vahaghitaili kolua ghua.
HEB 13:14 Na pukuna na maramana eni te mua komuda, keri ge ka pitudilaa na puku ni komuda i kokou, te mua sara mai mua.
HEB 13:15 Nia nina hahanga Jesus, mai ghita ka vahea God dida holohaba haia, nia na ladavaghiniana na ladaana na ahana. Dida na holohaba te vagha na sukaghi ta gonia vania.
HEB 13:16 Kau bei nia ponolio gea na neani na lei totobo uto, ma kau tuvalia na hava tau loghoa itadira rahei te manadira na hahanga, mana sukaghi te vaghai raini te nighi togotogo God.
HEB 13:17 Kau rongovia na bosadira gaira tara hulighau tana taluutuni, ma kau nei na hava tara bosai. Na lutuadira ge kara righitaonia na volamiu kolua Christ, na pukuna tara ghilalaa kara hea God na gegerena ivei tara nea na lutu. Kau rongovia na bosadira ke, ma kara nia lutu na togotogo, me ke taho ke, ma kara nia lutu na dikalio, ma kau mua lavia igaa siki hahanga ighau.
HEB 13:18 Ke tona haliu so nimiu na kokoeliulivuti vanighai. Ighai tai ghilala utoa te maemane na liomami na pukuna tai liona na lutuani vamua na lei totobo uto.
HEB 13:19 Inau tu nongia nimiu na kokoeliulivuti haba va kau kokoeliulivutiu ge God ke lubatiu ge ku tangomana na mina oli gatu itamiu.
HEB 13:20 Mi taeni ku kokoeliulivuti, ge God te heghita na mabo me ghoi tughuruvaghini olia mai tana mate, dida Lord Jesus Christ, ge ke heghau na lei totobo uto te manamiu taonia na liona. Mu ku kokoeliulivuti ghua, gaia te lutu ilokani na volamiu nia nina maana Jesus Christ, keri ge kau gonighi na lei totobo uto ge ke nighau togotogo. Na pukuna te mate, Jesus na puku ni tinoni vatogha sheep te haba, me kaputia na baubahu vaolu ke mua soko, me va tabua nia na ghabuna. Vaho ge ighita ka holohabaa Jesus Christ ke vaa me vaa. Amen.
HEB 13:22 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, inau tu keikerighau ge kau rongovi utoa na hava tu bosaa tua tana gegere kukulu eni.
HEB 13:23 E liogu ge kau ghilalaa a kulada Timothy, te rughuhoru tua tana vale pipiti. Ke ba mina sara mai iani ke, mu ku lavia gatu koluu ge ke kaoghau.
HEB 13:24 Kau hera nigua na lei bosa ni holouto vanira gaira tara hulighau, maia ghua rana tinoni taluutuni ga. Rana taluutuni tana holohoru tana buto ni komu iani, Italy, tara heghau gatu didira bosa ni holouto.
HEB 13:25 Anina sonihalavu God ke kabu itamiu.
JAM 1:1 Inau a James, nina seka God maia Lord Jesus Christ, tu gerea na gegere eni. Inau tu gerea nigua na bosa ni holouto vanighau rana Jew tau taluutuni mau sepalaghi tana maramana.
JAM 1:2 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, e utuni ke vagha tau rivurivu tana bona na lei vata ni vahola ke mai tona pungisighau.
JAM 1:3 Mana pukuna na bona te kalea na tabotabo nimiu na taluutuni ke, te neghau ghua ge kau lavilaga ta nimiu na kabu vadangitai.
JAM 1:4 Kau lubatia me ke totolo nimiu na vadangitai, mi tana bona ke lagalaga, vaho ke, ge kau tangomana tana nilabumiu ge kau kabu mapiti tana maemane haia.
JAM 1:5 Ma ge ke liomiu na ghanaghana manaha ke, nongia God, ma gaia ke nia togotogo na vaheamiu. Mana pukuna God te liodolo, gaia ke mua nea siki sakai te nongia ge ke nia maa.
JAM 1:6 Hauva, mi tana bona kau nongia, kau taluutunia mughua ma kau bei ghanaghana ruarua. Na pukuna arahei tara ghanaghana ruarua mara mua sopou ngasi, te vaghara na voghuvoghu ni tahi te ghurihi kolilia.
JAM 1:7 Mana vure tara vaghara raeni ke, kara mua ghanaghana mughua ge kara holaa siki totobo tara nongia itatana Lord.
JAM 1:8 Na pukuna agaira kara mua tangomana na vili ghanaghana tua ke, kara tona hughahughapoto tana hava tua kara gonia.
JAM 1:9 Ma gaira na lei tinoni taluutuni kiri tara bona, e utuni kara nia togotogo ngangata na pukuna God te vahera na lologho te utuni ikokou.
JAM 1:10 Me utuni ke vagha na lei tinoni taluutuni tara lologho ke, kara nia togotogo na pukuna God te talutatera gaira kara mua vavolara heghedira, hauva God ke vavolara mughua. Inau tu bosa te vagha na pukuna rana lologho kara mate ta siki bongi vamua tana bona kara lutu ma kara sodorongo. Gaira tara vaghara na hahagana na buburu tara taghara vamua. Na hina ke sogha dato mai me ke rangasia na hahagana me ke karununu, mana reirei utona ke taghaa.
JAM 1:12 Ma God ke vautora na lei tinoni tara tughuru kakai tana bona na lei tabotabo ke kalera, na pukuna agaira tara laga vulei tua, ma kara loghoa didira na vola God te nia baubahu vanira tara dolovia.
JAM 1:13 Tana bona kara tabotaboghita nia na lei vata ni tabotabo, ka bei bosa ma ka ghaghua, “Na tabotabo eni te vaa mai ta God,” na pukuna taho siki sakai ke tabotaboa God ge ke gonia na hahi, ma God ke mua tabotaboa siki sakai keri ge na tinoni ke gonia na hahi.
JAM 1:14 Hauvaa, dida na lei ghanaghana dika tara tabotaboghita ge ka gonia na hahi. Gaighi tara pegopegoghita mara hulighita tana hahi.
JAM 1:15 Mana lei ghanaghana dika raini tara hulighita vaa tana lei gehegehedika, mana lei gehegehedika tara hulighita vaa tana mate.
JAM 1:16 Keri ke, ghau rana taluutuni tu dolovighau, kau bei tona hahi gea.
JAM 1:17 Na hava tua na lei totobo te uto me marabu te vaa mai vanighita ta God na Mama i kokou, te gonira na aho mana vula mana lei veitughu. Didira na marara te tughu tana bona tara tona tana parako, hauvaa God te mua tughu, me vaheghita haia na lei totobo uto.
JAM 1:18 Mi ta nina lio uto, God te vaheghita na vola vaolu na pukuna ighita ta taluutunia nina na puku ni rongorongo. Agaia te gonia eni ke, keri ge ka lavia na talumava haba vulea va na lei totobo te gonighi.
JAM 1:19 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, kau ghanaghanai raeni. Kau mina ma kau rongo, hauva kau kiki mua ma kau bosa, ma kau bei mina rutu.
JAM 1:20 Na rutu ni tinoni ke mua hangaa ge ke gonia siki totobo uto te vagha God te liona.
JAM 1:21 Keri ke, kau sonikehai na lei gehegehe meto mana ghanaghana dika ni maramana. Kau kabu rurughu, ma kau taonia na bosana God te subaa tana tobamiu, te manana sughua na lagana ge ke vavolai na tarungamiu.
JAM 1:22 Kau taonia mughua na bosana God te tarai. Ma ge kau ghanaghana God ke vavolaghau tana bona tau rongovia vamua na bosana God, ma kau mua taonia ghua ke, tau pegoghau heghemiu.
JAM 1:23 Ma ge kau rongovia vamua ma kau mua taonia ke, me vaghaa tau siroa na reireimiu tana tiro vamua,
JAM 1:24 mau tona keha, mau ponoliona tua ivei te vaghaa na reireimiu.
JAM 1:25 Kau bei gonia te vagha! Hauvaa ma ge kau righikale utoa nina puku ni vetena God te volaghau. Kau goni taonia na hava te bosaa, ma kau mua rongovia vamua ma kau nia ponolio, ma God ke vautoghau tana hava kau gonia.
JAM 1:26 Ahei te ghanaghana gaia na tinoni holohoru me ke mua taghaoa na lapina tana hava ke bosaa ke, ma gaia te kikoa heghena mana na lei gehegehe te gonighi ge ke nia togotogo God te taho na pukuna.
JAM 1:27 Hauvaa na puku ni tinoni taluutuni te maemane tana matana God a Tamada ke, agaia ke hangara rana gari kukuti ma rana matesasani tana lei didira na vahaghitaili, me ke bei talani gea na lei totobo ni maramana ge kara dikalai na voladira.
JAM 2:1 Ghau rana lei hoghogu tana taluutuni, na pukuna tau taluutunia dida na Lord Jesus Christ te Haba, kau bei talumavara vamua na balu vure vulera na balu.
JAM 2:2 Ma ge rua na tinoni koro mai ta nimiu na vaukolu ni holohoru, a sakai te lologho, me ruani te tinoni bona. Agaia te lologho te vaguvagua na gigiri ni limana nia na ringi gold, me nighi pupulu na lei tivi uto, ma gaia na tinoni bona te nighi pupulu lei tivi motu.
JAM 2:3 Ma ge kau holopangotia vamua na tinoni lologho ma kau bosa vania, “Ighoe ko sopou iani tana malei sopou uto,” ma gaia te tinoni bona kau bosa horua mo vania, “Ighoe ko tughuru i kakeri,” pa, “Ko sopou so iani tana pari ighoe.”
JAM 2:4 Iani gaia tau gonia na totobo dika igaa, na pukuna tau talumavaa sakai mau mua talumavaa sakai, mana pukuna ghua tau vilivili hahi taonighi nimiu na lei nilabu dika.
JAM 2:5 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, kau rongoviu mai! God te vilira rana bona tana maramana eni, ge kara loghoa na taluutuni te ngasi, ma kara baebasena na kinakabu te bahura nia tua gaira tara dolovia.
JAM 2:6 Hauvaa, ighau tau righihorura rana tinoni bona! ?Rahei gaira tara vahaghitailighau, mara lavighau vaa itadira rana dete? Agaira tara lologho.
JAM 2:7 ?Ma rahei gaira tara bosa dikalaa na ahana Jesus Christ, tau baebase kolu itatana? Agaira tara lologho, tara nea te vaghaa!
JAM 2:8 E uto vaa ge kau taoni utoi na vetena tana kinakabuna Lord ilokani na Gegere tabu te ghaghua, “Kau dolovira ghamiu na komukolu te vaghaa tau dolovighau heghemu.”
JAM 2:9 Kau holopangotira vamua na balu tinoni ma kau mua holopangotira rana keha ke, mi ghau tau palugha igaa, mana vetena te hurukaleghau tau diua na vetena sughua!
JAM 2:10 Ma hei tamiu te diua asakai itadira na lei vetena ke, te vagha tau diui na lei vetena udolu tua tana matana God.
JAM 2:11 Na pukuna God te bosa, “Ko bei ngelengele,” gaia ghua so te bosaa, “Ko bei labumate tinoni.” Kau mua ngelengele manaa, hauva ma kau labumatea na tinoni ke, ighau na tinoni diu vetena.
JAM 2:12 Kau kokoe ma kau gehegehe tana lei totobo maemane na pukuna God ke deteghau taonia na vetena ni dolo te detemahebora na lei tinoni.
JAM 2:13 Tana bona God ke detera rana vure, gaia ke mua arovira rahei tara mua arovira rana keha. Hauvaa, ma rahei tara arovira rana keha, kara mua lavia siki totoro itatana God.
JAM 2:14 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, a siki sakai tamiu ke bosaa te taluutunia God, hauvaa, me mua gonia siki totobo uto ke tatea te taluutuni vaghana keri, aeni ke mua hangaa, ma God ke mua vavolaa ghua.
JAM 2:15 Ke vagha siki tinoni taluutuni, na mane pana vaivine, te mua loghoa siki tivi te manana ke nia pupulu, me mua loghoa ghua siki vanga te manana ge ke ghania.
JAM 2:16 Ma ge siki sakai itamiu ke bosa vania me ke ghaghua, “Ko tona, ma God ke kabu kolugho. E liogu ge ko sodoi na tivi, mo ko vanga mahu,” hauvaa mo mua vahea na lei totobo kiri te manana. ?Ivei tea, na bosaa raini ke hangaa? Taho!
JAM 2:17 Aeni te vaghaa na taluutuni. Keri ge ko taluutuni vamua, mo ko mua gonia siki lutu uto pa na talunilabu kolua ke, me mate nimua na taluutuni keri.
JAM 2:18 Ma ge siki sakai ke hughuhughu me ke bosa te vaghaa eni, “Sakai vamua ku mua gonighi na lei gehegehe uto ke, God ke vavolau na pukuna tu taluutunia.” Hauvaa mi nau ku bosa vania, “?Ma ge ko taluutuni vamua mo ko mua gonighi na gehegehe te uto ke, na hava ke talutatea nimua na taluutuni te utuni? Taho siki totobo! Hauva, inau ku tatei vanigho gatu na lei totobo uto tu nei, ke tatea tu taluutunia God sughua.”
JAM 2:19 Inau tu ghilalaa tau taluutunia gaia, “God te sakai vamua,” me uto te vaghaa! Rana tidalo dika tara taluutunia te vagha ghua, ge ra tatata kolua na mataghu.
JAM 2:20 Ighau tau bule! Inau ku maghoraa vanighau, ma ge kau taluutunia vamua God ma kau mua talutatea siki gehegehe uto ni talunilabu ke, mana taluutuni vaghana keri te totobo lee.
JAM 2:21 Kau ghanaghanaolia a kukuada Abraham! ?Na hava na pukuna God ge bosa Abraham te maemane? Na pukuna vamua na hava te gonia, tana bona gaia te sukaghia a dalena Isaac, ivuvungana nina na bela ni sukaghi.
JAM 2:22 Ighita ta righia tua nina taluutuni Abraham ma nina lei gehegehe ni talunilabu toro lutu koukolu. Na hava te gonia te talutatea nina taluutuni te utuni.
JAM 2:23 Ma keri gaia ge kale sughua na hava na Gegere tabu te bosaa, “Abraham te taluutunia God, mana pukuna nina taluutuni ke, God te dete maemanea.” Keri ke, na lei tinoni tara bosaa agaia a kulana God.
JAM 2:24 A keri te vaghaa, ighita ta ghilala kalea tua, na tinoni te maemane tana matana God na pukuna nina lei lutu uto te nei, me mua pukuna vamua gaia te taluutuni.
JAM 2:25 E vaghaa ghua na rebi a Rahab idania. Gaia te maemane tana matana God ta nina gehegehe uto, na pukuna gaia te holopangotira erua na mane ni Israel toro sighovira rana levunimate, me polora ilokana na valena, me hangara ge ro sogha polo vanira rana levunimate, mo taonia na halautu keha.
JAM 2:26 Keri ge, ahei te taluutuni vamua, me mua gonighi na lei totobo uto ke, nina taluutuni te mate vaghaa ghua na tinoni te taho na tarunga itatana.
JAM 3:1 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, e mua ulaghadira tara subo itamiu kara tarai tana holohoru, na pukuna ighau tau ghilalaa, ighai tai tarai kai tabea iga na rongorongo ni dete itatana God vulera tara mua nia tarai.
JAM 3:2 Ighita udolu ta hahi tana subo ni totobo. Ma ge ahei ke mua goni hahia siki totobo tana hava te bosa ke, na tinoni keri te taghaoa na lapina, maia ghua na volana udolu.
JAM 3:3 Te vaghaa ghua ighita, tana bona ta talua na pile halo ilokana na mangana na horse ge ke nea ge taonighita, ma ka tangomana ge ka riua ivei ta liona na vaa iga.
JAM 3:4 Vaghaa ghua na vaka sule, te torovaghinia na ghuri sule. Sakai vamua na vatei taghaoana te pile, hauva me riua so na vaka sule, ivei te liona ke tona vaa na tinoni te taghaoa.
JAM 3:5 Mana lapida te vaghaa keri, na totobo pile kikia ilokana na hulida, hauva me loghoa so na maana te sule. Kau righia! Na maumanu ni lake te pile kikia, ke tangomana so na vusiana na tautalu udolu.
JAM 3:6 Te vaghaa ghua, na lapida te vagha na lake a Satan te tungia. Na lapida te vonughia na lei totobo dika me dikalaa na hulida udolu. Te utuni, na lapida ke tangomana ge ke haurakea na volada udolu.
JAM 3:7 Na lei tinoni kara tangomana na sauruadira na lei vata ni maumanu, na lei manu, mana lei igha, mana lei poli.
JAM 3:8 Hauvaa, me taho ahei ke tangomana na taghaoa na lapina. Gaia te matamata me dika. Gaia te vagha na baghealonga te matera na lei tinoni.
JAM 3:9 Ta holoutoa nia ghua a Lord God, a Tamada, ma varangaa nia ghua na tinoni te gonia God, taonia na marena.
JAM 3:10 Ta sakai na manga vamua te rughuhoru na bosauto, mana bosa vavaranga. Ghau rana hoghogu tana taluutuni, aeni te mua maemane.
JAM 3:11 Ke mua tangomana na beti mali mana beti manilu, koro puputu dato ta sakai na vuravura ni beti vamua.
JAM 3:12 Me ke mua tangomana ghua na vuravura ni tahi ge ke loghoa na beti manilu. Ghau rana hoghogu tana taluutuni, na vudi ghua ke mua tangomana na sau mai tana kiba, me vagha ghua na poro tana kiba. Taho! Te vagha ghua ighita ka taghaoa na lapida tana kokoe.
JAM 3:13 Ke vagha kau ghanaghana manaha mau ghilalaa na nilabu God te liona ke, kau talutatea tana nilabumiu mana gehegehemiu te uto tau nei. Na pukuna ighau tau ghanaghana manaha utuni sughua, kau mua nia talunagho na lei gehegehe uto tau nei.
JAM 3:14 Ma ge te ke vonughighau na ghaghana, mana ruturutu, ma kau gonighi na lei totobo vanighau heghemiu vamua ke, kau bei talunaghoghau gea tau ghanaghana manaha tua, na pukuna te mua utuni.
JAM 3:15 Na manaha te vaghaa eni ke, te mua butu mai ta God i kokou, hauva, aeni na vata ni manaha na lei vure tana maramana eni tara loghoa. Nina Tarunga Tabu God te mua vahera, te butu mai vamua ta Satan.
JAM 3:16 Tana bona rana vure tara gonighi na lei totobo vanira heghedira vamua, mara ghaghana ke, tara hughuhughu heghedira mara gonighi na lei vata ni dika soko.
JAM 3:17 Hauvaa ahei te loghoa na ghanaghana manaha eni te vahea God ikokou, gaia te kabu maemane. Gaia te liona ge kabu mabo, me dolovira na lei tinoni, me liouto ge ke rongovira rana keha. Gaia te arovira rana vure, me goni talaui na lei gehegehe uto. Me mua ghanaghana balu na vure tara haba vulera rana balu, me ke mua pegopego.
JAM 3:18 Ma rahei tara hangara na lei tinoni ge kara kabu mabo koukolu, agaira tara holaa na taba, mana taba eni ke na kabu maemane. Te vaghara rahei tara subai na vuavua, geva kara vahikolui na vavangani te uto.
JAM 4:1 ?Na hava na pukuna ge kale na hughuhughu mana pepo igobumiu? Kau pepo na pukuna tau loghoi na lei ghanaghana dika ni huli tara kabu ilokamiu mara veilalabui pungisighi na lei ghanaghana uto.
JAM 4:2 Kau liona ngangata na hava tau mua loghoa. Ighau tau nighi gharu na hava tara loghoi na lei tinoni mau gonidilaa ge kau labumatera ge kau holai didira na lologho. Mau mua tangomana ge kau loghoi, keri ge kau hughuhughu mau veilalabui kolura ge kau holai itadira. ?Mana hava na pukuna gau mua loghoi na hava tau lioni? Na pukuna tau mua nongia God ge ke heghau.
JAM 4:3 Ma ge kau nongia God ke, au mua lavighi, na pukuna tana bona tau nongia God ke, na ghanaghanamiu te hahi me mua maemane. Eliomiu vamua na lei totobo ke hangaghau heghemiu ta nimiu na togotogo.
JAM 4:4 Ighau rana vure ngelengele, tau mua varava ngasi ta God! ?Ivei tea, ghau mua ghilalaa, ahei te dolovighi na lei totobo dika tana maramana eni ke, gaia te ghana levunimate God? Keri ge ahei te liona ke dolovia na maramana eni, gaia te levunimate vania God.
JAM 4:5 Kau bei nia ghanaghana ruarua na hava ka idumia ilokana na Gegere tabu, te vagha eni na Tarunga Tabu, a God te talua ilokada, me lioda ngangata ge ka dolovia God vamua.
JAM 4:6 Te vahola vanighita ge ka dolovia God vamua, keri ge a God te vaheghita na sonihalavu au va, ge ke hangaghita. Te vaghaa na Gegere Tabu te bosaa, “God te tughuru pungisira tara talunaghora, mete vahera na sonihalavu arahei tara talumurira.”
JAM 4:7 Keri ge kau kabu rurughu va ta God, ma kau tughuru pungisia Satan ma gaia ke tona keha itamiu.
JAM 4:8 Kau dutuvia God, ma gaia ke dutuvighau mai. Ighau rana hahi, kau bei gonighi na lei totobo dika. Ghau rana ghanaghana ruarua, marabui na tobamiu ma kau taonia God vamua.
JAM 4:9 Kau dikalio ma kau tangi na pukuna na lei totobo dika tau gonighi. Me manana kau tughua nimiu na kiakia ke liliu ni karukolobu, ma nimiu na togotogo ke liliu ni dikalio.
JAM 4:10 Kau tughulio ma kau talumurighau tana matana God, ma gaia ke talumavaghau.
JAM 4:11 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, kau bei bosadikalaghau gea sopa heghemiu. Ge kau bosa dikalaa ma kau dete hahia ahei na hoghomiu itatana Christ ke, au bosa dikalaa mau detetaboa nia nina vetena God. Ma ge kau detetaboa na vetena ke, tau talutatea tau mua taonia na vetena, hauva mi ghau tau detea na vetena.
JAM 4:12 God heghena vamua te nia hevei na vetena me loghoa na maana ge ke deteghita. Agaia vamua te loghoa na maana ge ke volaa pe ke taghalaghinia na tinoni. Keri ke me mua uto ge kau detera na ghamiu na komukolu.
JAM 4:13 Kau rongo mai, ighau na vure tau bosa te vagha eni, “Itaeni pi ropo, ighita ka tona ta sakai na komu, ma ka ghahaghita i kakeri sakai na niulu. Ighita ka nei na lei totobo tara subo ma ka sodoa na rongo te au.”
JAM 4:14 Au mua ghilalaa na hava ke kale tana volamiu i ropo. Na volamiu te vagha vamua na gavu te puipungi, te ghahaa pile bona vamua, me mua hau me taghaa.
JAM 4:15 Na hava kau bosa ke, te vaghaa eni, “Ge a Lord God ke liona ke, mi ghita ka vola so, ma ka lutua te vaghaa eni, pe ke vaghaa keri.”
JAM 4:16 Itaeni, ighau tau talunaghoghau heghemiu ke, mana lei bosa ni talunagho raini te dika.
JAM 4:17 Keri ke, kau mua gonia na hava tau ghilalaa te uto ke, ighau tau hahi.
JAM 5:1 Ghau na lei vure tau lologho au, kau rongo mai! Kau tangi ma kau karukolobu, na pukuna na lei vahola sule ke mai vanighau tana ngiha.
JAM 5:2 Nimiu na lei lologho kara luvulee, ma nimiu na lei tivi uto kara ngotighi na muhu.
JAM 5:3 Ighau tau baorea na lologho sule, hauva tana lei bongi sosoko nimiu na gold mana silver kara soa. Mana soa keri te talutatea ighau tau hahi. Ma God ke durakea na hulimiu vaa tana lake kasila.
JAM 5:4 Kau rongo mai! Tau pegopegora na vure tara lutu tana nimiu na leghai, na pukuna tau mua pelura. Na pukuna tara vahaghitaili tua ke, ge ra koepasaghau mara nongia God ke toroghau. Ma God, puku ni maana, te rongovia didira na nongi.
JAM 5:5 Tana bona ighau tau ghahaghau tana maramana eni, tau pelui na lei totobo te sule va na mateni mau gonighi na hava te liomiu. Hauva ighau tau vaghaa na bolo tara kutia ge kara matea, na pukuna ighau ghua tau mua ghilala na totobo dika ke kaleghau tana bona ni dete.
JAM 5:6 Ighau tau detera mau labumatera rana lei tinoni uto tara mua pilupungisira heghedira itamiu.
JAM 5:7 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, kau kabu vadangitai tana pitudilaana na ghoi oliana mai Lord. Te vaghaa na tinoni te pitua na uha ge ke uha nia nina leghai, me pitu vadangitai vania na bona ni hinava.
JAM 5:8 Mi ghau ghua, kau vadangitai, ma kau tughuru ngasi, na pukuna na oliana mai Lord te dutu tua.
JAM 5:9 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, kau bei veihughuhughu heghemiu gea. Ma ge kau gonighi te vaghaa ke, God ke deteghau, ma gaia ke dete te dutu sara tua.
JAM 5:10 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, kau taonighi na nilabudira rana lei prophet idania tara ladavaghinia na bosana Lord. Gaira tara vadangitai sakai vamua tara vahaghitaili.
JAM 5:11 Mi ghita ta talumavara agaira tara lagavule tua tana lei vahaghitaili. Ighau tau ghilala tua na volana Job idania. Tana bona na vahaghitaili te kalea, gaia te vadangitai me tughuru ngasi so na taluutuniana God. Ma God te vautoa so tana sokoana nina vahaghitaili, na pukuna God te vonughia na dolo mana veiarovi.
JAM 5:12 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, aeni te mava ngangata iga. Kau bei papari vaa i kokou, pi ani pari, pa siki totobo ghua tau gonia tana baubahu. Te uto ge kau bosa vamua te vagha eni, “Eo” pe “Taho.” Ma ge kau mua taonia eni ke, God ke deteghau.
JAM 5:13 Ke vagha siki sakai tamiu ke vahaghitaili, e manana ke kokoeliulivuti va ta God ge ke hangaa. Ma rahei tara togotogo kara linge ma kara holohabaa God.
JAM 5:14 Ma ge siki sakai tamiu te vahaghi, te manana ge ke holora tara huhuli tana holohoru, ge kara kokoeliulivutia, ma kara siusiua nia na kokolo tana ahana Lord.
JAM 5:15 Ma didira na kokoeliulivuti tara nei ta didira na taluutuni, ke vaa ghaotaa na tinoni vahaghi, ma Lord ke nea ge ke uto. Ma ge ke tangohahi ke, God ke talukehai vania na paluna.
JAM 5:16 Na pukuna keri, kau sopa bosatatei na lei palumiu ighobumiu heghemiu, ma kau kokoeliulivutighau heghemiu ge God ke ghaotaghau. Nina puku ni kokoeliulivuti na tinoni maemane te loghoa na puku ni maana me hangara na lei tinoni.
JAM 5:17 Na prophet Elijah te tinoni vaghaghita ghua. Idania mi tana bona te kokoeliulivuti nia na lio papara ge ke bei uha, me taho siki uha ilokana e tolu na niulu mana levu!
JAM 5:18 Ma gaia te ghoi kokoeliulivuti me nongia God ge ke nia vetena mai na uha, me uha, mana lei totobo tara totolo pulohi tua.
JAM 5:19 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, ma ge siki sakai tamiu ke tona sania na utuni, e uto ge kau hangaa keri ge ke ghoi oli mai.
JAM 5:20 Kau ghilala utoa, ke vagha kau lavi olia mai na tinoni tangohahi te tona hahi ta nina taluutuni ke, God ke vavolaa tana mate kasilaa, me ke talukehai na lei paluna.
1PE 1:1 Inau, Peter, nina manevetena Jesus Christ, tu gegere vanira nina tinoni vivili God tara ghahara te vaghara na tinoni haghe mai tana bubulo i Pontus, Galatia, Cappadocia, Asia mi Bithynia.
1PE 1:2 Taonia nina ghanaghana idania, God na Mama te vilighau mai tua ge kau nina vure, mana Tarunga Tabu ke va tabughau. Mana pukuna keri, tau rongovi taonia Jesus Christ me vamarabughau nia na ghabuna. Mi nau tu kokoeliulivuti vania God ke vaheghau nia nina puku ni sonihalavu maia nina mabo au va.
1PE 1:3 Ighita ka holohabaa God a Tamana dida Lord Jesus Christ. Na pukuna nina veiarovi God te sule ngangata, gaia te vaheghita na vola vaolu. Mana pukuna God te tughuruvaghini olia Jesus Christ tana mate, mi taeni ta ghahaghita so mua tana pitudilaa te ngasi.
1PE 1:4 Keri ke, ka pitudila ge ka lavighi na lei totobo uto God te gonidilai vanira nina vure. Gaia te righitaonighi ikokou, kara mua sele, pa kara mua durake, ma kara ghaha kasila.
1PE 1:5 Mana pukuna tau taluutunia God ke, gaia te pilupilughau nia nina maana te sule ngangata ritini na bongi sosoko. Tana bongi keri, God ke tate sokoa vanighita na vola kasila ta loghoa na pukuna God te vavolaghita.
1PE 1:6 Keri ke ma kau togotogo vanira na lei totobo raini, sakai vamua kau vadangitai tana lei vahaghitaili tara kaleghau itaeni ke, tana pile bona vamua.
1PE 1:7 Na lei vahaghitaili raini te kaleghau ke, te talutatea nimiu na taluutuni te utuni pe taho. Nimiu na taluutuni te vagha na gold tara kerea tana lake ge ke sonikehai na lei totobo dika itatana. Ma nimiu na taluutuni te mava va vulea na gold itatana God, na pukuna na gold te mua ghaha kasila. Ma ge ke tangomana so na laga a nimiu na taluutuni imurina na lei vahaghitaili tara soko tua ke, mi geva God ke holoutoghau, me ke talumavaghau, me ke vaheghau na rongoragha, tana bona ni bongi Jesus Christ ke livu tana maramana udolu.
1PE 1:8 Kau dolovia ma kau taluutunia Jesus, sakai vamua tau mua righia itaeni. Mana pukuna tau taluutunia, tau togotogo mau rivurivu, ma nimiu na rivurivu te vonughia na rongoragha vulera rana tinoni tara bosatatei.
1PE 1:9 Tau togotogo mau rivurivu na pukuna tau lavia na tabamiu ta nimiu na taluutuni. Na taba eni na vavolaana na tarungamiu.
1PE 1:10 Idania, na lei prophet tara diki bosadilaa tua ge God te vautoghau nia na vola vaolu eni. Mara kenea ilokana na Gegere tabu ge ra ghilala utoa.
1PE 1:11 Mara liona ngangata ge kara ghilala na bona ni bongi ivei ke ghaghua na kale na lei totobo raini, na Tarunga Tabu nina Christ itadira te bosaa, tana bona te tatea vanira tua nina vahaghitaili Christ, imurina nina rongoragha te sule ngangata.
1PE 1:12 God te bosatate vanira, na lei bosadila raini tara gonia vania Christ, ke mua hangara heghedira, me ke hangaghau. Mi taeni tau rongovighi tua na bosadila vanira rahei tara ladavaghinia vanighau na Rongorongo Uto eni. Tara bosaa nia nina maana na Tarunga Tabu ge God te nia vetena mai kokou. Na pukuna na vola vaolu eni te uto ngangata, na lei angel ghua tara liona ngangata ge kara ghilala utoa vaa.
1PE 1:13 Na pukuna God te nei na lei totobo uto rakeri vanighau ke, kau gonidilaa na ghanaghanamiu ge kau lutu vania, ma kau righitaonighau heghemiu tana tangohahi. Ma kau pitudila ge God ke vaheghau na lei vauto te bahughau nia tana bona ke oli mai Jesus Christ.
1PE 1:14 Kau taonia God na pukuna ighau rana dalena, ma kau bei ghoi gonighi na lei gehegehe dika tau lioni, tau gonighi tana bona tau mua ghilala mua God.
1PE 1:15 Mi taeni, kau kabu tabu mughua tua tana volamiu, na pukuna God te tabu, gaia te vilighau.
1PE 1:16 Gaia heghena te bosa ilokana na Gegere Tabu, “Ighau kau kabu tabu na pukuna inau tu tabu.”
1PE 1:17 Tana bona tau kokoeliulivuti vania God, kau holoa nia Tamamiu. Gaia te mua vilia vamua ahei tana bona ke detera rana vure taonia na hava tara gehetia. Na pukuna keri, kau talumavaa mughua God tana volamiu tana bona tau kabu iani tana maramana eni vaghaa na sinogho mai.
1PE 1:18 Kau talumavaa God, na pukuna kau ghilala gaia te huiolighau ge ke vavolaghau tana nilabu dika tara nia hevei horu vanighau mai rana kukuamiu. Ma God te mua huiolighau nia na gold pana silver, kara taghara. Taho.
1PE 1:19 Gaia te huiolighau nia na puku ni ghabuna Jesus Christ. Christ te vaghaa na dale sheep, te mua loghoa siki dika itatana, tara nia sukaghi vania God.
1PE 1:20 Inaghona God ge gonia na maramana, gaia te vatabua Christ ge ke vavolaghau tana palumiu. Mi tana lei bongi soko raini God te nia vetena mai Christ tana maramana, ge ke hangaghau.
1PE 1:21 Na pukuna na hava Christ te gonia, ighau tau taluutunia tua God. Mana pukuna God te tughuruvaghini olia Christ tana mate me vahea na rongoragha, keri ge nimiu na taluutuni itatana God, mau pitudilaa gaia ke vaheghau na lei totobo uto te bahughau nia.
1PE 1:22 Tana bona tau taluutunia na utuni ta Jesus Christ ke, tau va marabui na tarungamiu. Na pukuna keri ge kau nia vuivuni tua na doloviadira na lei kulamiu tana taluutuni. Eliogu ge kau sopa puku ni veidolovighau heghemiu haia nia na lagamiu udolu.
1PE 1:23 Kau veidolovighau heghemiu na pukuna God te vaheghau na vola vaolu. Na vola vaolu eni te mua va mai tana siki totobo te taghaa, me te va mai tana bosana God. Mana bosana God ke kabu kasila me loghoa na maana ge ke nea na volamiu ge ke vaolu.
1PE 1:24 Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, “Na lei tinoni te vaghara na buburu, Mana utoutoadira te vagha na utoutona na hahagana na buburu. Na buburu kara totolo mai ma kara mate, Mana lei hahaga kara tumu keha.
1PE 1:25 Hauva na bosana God ke kabu kasila.” Mana bosa raeni, na Rongorongo Uto tara tarai ghau nia tua.
1PE 2:1 Na pukuna God te vaheghau na vola vaolu eni ke, kau sani sokoi na lei nilabu ni ghanaghana dika mana pegopego. Bei nia sori te vaghaa tau maemane, keri ge rana vure kara holohabaghau. Bei ghaghana pa kau bosadikalaa ahei.
1PE 2:2 Te vagha na meomeo tara vahua, te liona ngangata na susu ke, ighau kau liona ngangata na bosana God. Aeni te vagha na susu tarunga, ge kau nia totolo me ke vavolaghau.
1PE 2:3 Kau gonia te vagha eni na pukuna tau righia tua ivei te vagha na utona Lord tana volamiu.
1PE 2:4 Tau mai ta Lord Jesus Christ. Gaia te vagha na vatu te mava ngangata ta nina Valetabu God, hauva me loghoa so na vola. Tara nia sika na lei tinoni, hauva ma God te vilia me mava ngangata tana matana.
1PE 2:5 Mi taeni ighau ghua te vaghaghau na lei vatu tara loghoa na vola. God te kisughau ge kau nina Valetabu nia nina maana na Tarunga Tabu. Mana hava ghua iga, ighau ra nina mane gehegehe God, mau nia hevei na sukaghi tarunga te liuliona gaia, na pukuna Jesus Christ.
1PE 2:6 Te vagha te tughunia tua na Gegere Tabu, “Inau tu talua na vatu ngasi i Jerusalem Mi nau tu vilia tua na vatu ngasi keri, ge ke haba vule vaa. Ma hei keba taluutunia ke, Me ke mua ghoi dikalio.”
1PE 2:7 Eo, God te talumavaghau tau taluutunia. Hauvaa, ma hei te mua lavipangotia gaia ke, na Gegere Tabu te bosa vania, Na vatu ngasi tara ngelea na lei manekisu vale, Gaia te ghoi mai puku ni vatu ngasi.
1PE 2:8 Me bosa ghua na Gegere tabu, “Aeni gaia na vatu te nera na lei tinoni ge ra sarikiba, me nera ghua ge ra tumuhoru.” Tara saisarikiba ge ra tumuhoru na pukuna tara mua rongovi taonia na bosana God. Na tumuhoruadira tara gonia te taonia nina padalaghi God vanira.
1PE 2:9 Hauvaa mi ghau ke na ovu ni tinoni God te vilighau. Mi ghau ghua na ovu ni mane gehegehe ni kinakabuna God, mau nina kema tabu God, mau nina vure tabu te loghoghau. God te vilighau ge kau bosatatea vanira na lei tinoni na lei totobo uto God te nei. Gaia te va holohorughau mai tua tana pungi mai ta nina marara te utoutoa.
1PE 2:10 Tana lei bona te padi, tau mua nina tinoni God, mi taeni vaho ge au nina tinoni. Mi tana bona te padi tau mua lavia mua nina veiarovi God, mi taeni vaho ge God te arovighau mi ghau tau lavia nina veiarovi.
1PE 2:11 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, na pukuna na maramana eni te mua puku ni komuda ke, inau tu bosa papara vanighau ge kau bei taonighi na lei ghanaghana dika ni huli, na pukuna tara nia pepo kolu na tarungamiu.
1PE 2:12 Kau kabu maemane haia igobudira rahei tara mua taluutunia God. Keri ke, sakai vamua kara ba hurughau tau lutu hahi ke, igeva kara righia ta nimiu nilabu uto, ma kara holohabaa God tana bona ke ririu na tobadira.
1PE 2:13 Ma Lord te liona ge kau taonira rahei tara vunaghi pungisighau tana maramana eni, haba vaa na Vunaghi Haba ni Rome, te vunaghi pungisira na lei vure udolu.
1PE 2:14 Mana vunaghi haba te vilira rana vunaghi nagho, keri ge kau taonira ghua. Na vunaghi haba te nira vetena ge kara torora rahei tara lutu hahi, mara holoutora tara lutu maemane.
1PE 2:15 God te liona ge au gonighi na lei totobo uto keri ge kau betora tara bule, tara bosadikalaghau.
1PE 2:16 Kau kabu te vagha tau mahebo tua. Ma nimiu na kabu mahebo keri ke, e mua vatei rerebe ge kau lutua sono na gehegehe dika. Au maheboa tua tana volamiu te vagha tau seka vania God.
1PE 2:17 Kau talumavara na lei tinoni soko, ma kau dolovira na lei sopa tinoni taluutuni. Kau mataghunia ma kau holohabaa God, ma kau nia kikinima ghua na Vunaghi Haba ni Rome.
1PE 2:18 Ighau rana seka, kau taonia na bosana na vunaghimiu, ma kau talumavara. Na balu vunaghimiu tara uto mara nei na lei uto vanighau, mana balu tara nei na hava te dika vanighau. Kau taonira mughua na lei vunaghimiu udolu.
1PE 2:19 Ma ge kau kabu rurughu ta nimiu na vahaghitaili na pukuna tau ghilala aeni na hava God te liona ke, God ke vautoghau.
1PE 2:20 Kau mua loghoa siki holouto vania God ge ta kau kabu rurughu tana bona tara labughau na pukuna tau gehegehe hahi. Me ke vagha kau vahaghitaili tana bona tau gehegehe uto ma kau kabu rurughu ke, ma God ke vautoghau.
1PE 2:21 God te hologhau ge kau vahaghitaili te vagha keri, na pukuna Christ te vahaghitaili vanighau, me tatea na nilabu ge kau taonia.
1PE 2:22 Christ te mua palugha gaia, me mua pegoa ahei.
1PE 2:23 Mi tana bona tara bosa dikalaa gaia, Jesus te mua bosatughu nia na bosa dika. Tana bona tara vahaghitailia, gaia te mua bosaa ge ke lavitughu. Gaia te lubatia God ge ke righitaonia, na pukuna God ke detera na lei tinoni taonia na nilabu te maemane.
1PE 2:24 Ma gaia heghena te holatighi na lei paluda tana hulina tana ghaivavala, ge ka tatavahale tana paluda, ma ka kabu vania na nilabu te maemane. Na lei paena Jesus tara va maemaneghau tana matana God.
1PE 2:25 Te padi tua ka, tau havukaghi vaghara na lei sheep. Mi taeni tau ririu pulohi mai ta nimiu na righitaoni sheep, te righitaonia na tarungamiu.
1PE 3:1 Ighau rana lei vaivine taulaghi, me vagha ghua keri, kau holopangotia na bosadira na taumiu. Sakai manaa na balu taumiu tara mua taluutunia na bosana God, tana bona tara righighi na nilabumiu te uto, sogea igeva kara liona na taluutuniana God. Sakai vamua ke vagha kau mua bosa vanira nia Christ,
1PE 3:2 na taumiu tara reirei mai ta nimiu na kabu maemane maia nimiu na talumava ta God.
1PE 3:3 Ighau rana lei vaivine taulaghi, bei ghanaghana va na kabu marabu ni huli te vagha na viru ulu kehakeha, mana vaguvagu te dato na mateni, pana tivi te utoutoa.
1PE 3:4 Ighau kara ghilalaghau nia na lei uto te butuni mai ilokamiu. Kau kabu talumuri ma kau loghoa na tarunga te mabo, gaighi raini te ruani na totobo toro loghoa na utoutona haia, ma God te ghanaghanai toro mava ngangata.
1PE 3:5 Ma eni te vagha tara nei na lei vaivine tabu idania, tara taluutunia God, tara nea iga na utoutoadira heghedira. Ara taonia na bosadira na taudira.
1PE 3:6 Te vagha Sarah te taonia tauna Abraham me holoa nia na vunaghina. Ighau rana puku ni dalena Sarah, ma kau bei mataghunia gea, tana bona kau gonia na hava te maemane.
1PE 3:7 Ighau rana mane taulaghi, te vagha ghua eni, kau kabu kolura na taumiu nia na ghanaghana mava haia, na pukuna agaira tara mua laga te vaghaghau. Kau talumavara na pukuna kau lavi koukolua na vola kasila God te vahera nina vure. Ma ge kau gonia te vagha eni ke, e taho siki totobo ke tughuru pungisia nimiu na kokoeliulivuti.
1PE 3:8 Aeni nigua tarai sosoko tana na lei ghanaghana rakeri. Eliogu ge kau sakai sonikolu vamua tana lio mana ghanaghana, me ke vonughighau nia na veiarovi sopa itamiu. Kau dolovighau sopa heghemiu te vagha ighau rana tamavavineni mana tamahoghoni, ma kau hangaghau sopa heghemiu nia na liodolo mana lio talumuri.
1PE 3:9 Bei peluolia nia na tangohahi na tangohahi. Bei bosa dikalaa siki sakai ke bosadikalaghau. Hauva ka, ma kau nongia God ge ke vautora. Aeni te vagha na hava God te hologhau ge kau nea, ge ke vautoghau nia na hava te baubahughau nia.
1PE 3:10 Te vagha na Gegere Tabu te bosa, “Ge kau liona na vola te togotogogha me ke uto tana lei bongi ni volamiu ke, Bei kokoea na hava te dika, ma kau righitaonia na ghidumiu tana sorisori.
1PE 3:11 Ririu keha sania na dika ma kau nea te uto, Kau lutu laga ge kau kabu mabo kolura rana lei tinoni,
1PE 3:12 Na pukuna na matana Lord God te righitaonira rahei tara lutu maemane, Mana kulina te rongovia va didira kokoeliulivuti, me bosatughura. Hauva a Lord God te tughuru pungisira rahei tara lutu dika.”
1PE 3:13 ?Ma ge kau lutu laga, ma kau gehetia na hava te uto ke, ahei ke liona na dikalamiu? Taho siki sakai!
1PE 3:14 Sakai manaa kau vahaghitaili na goniana na hava te uto ke, ma God te vautoghau so. Keri ke ma kau bei mataghunira ma kau bei nira ghaghua.
1PE 3:15 Hauva ka kau talumavaa Christ ma kau lubatia ge ke vunaghi pungisia na volamiu. Ma kau gonidila talau tua ge kau bosatughu vanira rahei tara huatighau na hava na pukuna ge au taluutunia mau pitudilaa Christ.
1PE 3:16 Kau nia bosatughu na kikinima mana liouto vanira, ma kau taonia haia na nilabu te maemane. Kau gonia te vagha keri ke, mi geva rahei kara bosadikalaghau na pukuna ighau te loghoghau a Christ ke, kara nia maa.
1PE 3:17 Keri ke, e uto va ge kau nia vahaghitaili na lutu te uto, keba vagha nina padalaghi God ke, vulea va kau nia vahaghitaili na lutu te dika.
1PE 3:18 Ma Christ ghua te vahaghitaili tana bona te mate tughui na lei paluda ta sakai na bona vamua. E mua palugha gaia, me mate tughughita rana tangohahi, ge ke holaghita me tatavahaleghita va ta God. Tana bona te ghaha tana maramana eni ke, rana vure tara matea, mana Tarunga Tabu te tughuruvaghini olia.
1PE 3:19 Ma nia nina maana na Tarunga Tabu, Christ te tona me va taraira rana tarunga tana Betidalo.
1PE 3:20 Idania, agaira tara mua taonia God, tana bona te pitururughuvaghi a God vanira rana vure ge kara tughulio, mi tana bona te kisua nina na vaka Noah. Ma gaira e alu vamua na tinoni tara tona tana vaka mara mua lulumi na pukuna na vaka te lelebo tana lualua.
1PE 3:21 Ma eni na totoghalena na vulitabu te vavolaghau itaeni. Aeni na puku ni vulitabu te mua ghudurikehaa na meto tana hulimiu. Taho. Aeni a dida na nongi ta God ge ke talukehai na paluda me vamarabughita tana volada. Mana vulitabu eni ke vavolaghita na pukuna Jesus Christ te tughuru oli tana mate.
1PE 3:22 Mi taeni gaia te dato i kokou, me sopou tana madolona God. Jesus te vunaghi pungisira rana lei angel mana lei tidalo mana lei lamea tara loghoa na haba mana maana.
1PE 4:1 Keri ke, Christ te vahaghitaili tana huli, ma kau ghanaghana ghua te vagha gaia. Na pukuna gaia te tala ge ke vahaghitaili ke, ighau ghua kau tala mughua ge kau vahaghitaili tana volamiu, na pukuna ahei te vahaghitaili tana hulina, gaia te mua liona na palu ge ke vunaghi pungisia na volana ge ke taonia na nilabu ni tangohahi.
1PE 4:2 Mi tana bona tau vola so tana maramana ke, kau bei taonighi nimiu na lei ghanaghana dika ni huli, hauva kau taonia na hava God te liona ge kau gonia.
1PE 4:3 Subo na bona te padi, tau gonighi na lei nilabu dika na vure voo tara gonighi. Tau kabalaghi, mau gharu, mau inu bulebule, mau vaukolu ge kau gonighi na lei totobo dika, mau vaukolu ge kau inu bulebule, mau holohabara na lei titinoni.
1PE 4:4 Mi taeni rana kulamiu te padi tara hare, na pukuna tau mua ghoi nira udukolu tana lei totobo dika tara gonighi, keri ke, mara bosa dikalaghau.
1PE 4:5 Hauva, ikise kara bosatatei mughua vania Jesus Christ na lei totobo tara gonighi. Ma gaia te gonidila tua ge ke detera na lei tinoni soko, rana vure tara mate, maia ghua tara vola so.
1PE 4:6 Aeni na pukuna, ge ra nia tarai na Rongorongo Uto vanira rahei tara mate itaeni. Mara nia tarai na Rongorongo uto vanira, ge na hulidira te mate na pukuna tara tangohahi tua ke, mana tarungadira ke vola te vagha nina Tarunga God.
1PE 4:7 E dutu mai tua na sosokona na maramana. Keri ke ma kau righitaonighau heghemiu tana palu, ma kau gonidila haia ma kau kokoeliulivuti.
1PE 4:8 Na puku ni ghanaghana ke, kau veidolovighau heghemiu nia na tobamiu udolu. Na pukuna ke vagha kau dolovira na lei tinoni ke, kau talukehai na lei paludira tana bona tara gonia na dika vanighau.
1PE 4:9 Kau holopangotighau heghemiu tana valemiu ma kau bei hughuhughu.
1PE 4:10 God te nia hevei nina sonihalavu vania sopa sakai ta nina sonihalavu te subo ni vatana ge kau hangara rana keha. Keri ge kau lutu uto nia na sonihalavu te vaheghau.
1PE 4:11 Arahei God te vaheghau na sonihalavu ni kokoe ke, kau kokoe mughua te vagha God heghena te kokoe. Ma rahei God te vaheghau na sonihalavu ge kau hangara rana keha ke, kau nea nia na puku ni lagamiu te vaheghau tua God. Kau goni utoi na lei gehegehe a God te vaheghau, keri ge na lei tinoni kara holohabaa God na pukuna ighau tau kabu sakai sonikolua Jesus Christ. Na lei rongoragha mana lada mana maana udolu anina gaia, ke va me va. Amen.
1PE 4:12 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, bei nia hare gea na lei vahaghitaili sule tara kaleghau, na pukuna na vahaghitaili te mua vagha na totobo te haeharegha vanighau. Na lei vahaghitaili raini tara kaleghau ge kara tabotaboa nimiu na taluutuni.
1PE 4:13 Hauva kau togotogo nimiu, na pukuna kau vahaghitaili so te vagha Christ te vahaghitaili. Kau nei te vagha keri, ge ke nimiu na togotogo ke haba vaa tana bona Christ ke oli mai ma kau righia nina rongoragha.
1PE 4:14 Ma ge rana vure kara bosadikalaghau na pukuna tau taluutunia Christ ke, kau togotogo na pukuna na hava tara gonia te talutatea na Tarunga Tabu nina God te loghoa na rongoragha, te kabu itamiu.
1PE 4:15 Hauva ka, e mua uto ge kau vahaghitaili na pukuna kau labumatea na tinoni, pa kau gito, pa kau gehegehe hahi, pa kau lavibuleadira ta didira na gehegehe na balu tinoni.
1PE 4:16 Ma ge kau vahaghitaili na pukuna kau taonia Christ ke, kau bei nia maa! Kau holohabaa God vamua, na pukuna rana vure tara hologhau nia na lei tinoni tara taonia Christ.
1PE 4:17 Na pukuna na bona God ke detera na lei tinoni soko te sara mai tua, me ke vuivuni tadira nina lei vure heghena God. Ma ge ke vuivuni deteadira rana taluutuni ke, God ke detera haba va rahei tara mua taluutunia nina Rongorongo Uto.
1PE 4:18 Te vagha na Gegere Tabu te bosaa, “?Ma ge na lei vahola ke kalera na lei tinoni tara maemane inaghona God ke vavolara ke, Na hava ke kalera rahei tara mua taluutuni maia tara tangohahi?”
1PE 4:19 Vaho ge ke vagha kau vahaghitaili taonia na liona God, tona haliu na gehegehe uto ma kau lubatia na volamiu va tana limana God na pukuna God te gonighau, me ke nei haia na hava te bahughita nia.
1PE 5:1 Ighau rana mane huhuli tana lei holohoru, aeni na pile kokoe vanighau. Inau ghua sakai na mane huhuli mu righia ghua tana matagu nina vahaghitaili a Christ. Mi nau tu ghilala, tana bona Christ ke oli mai, inau ghua ku tuvalia nina rongoragha mana maana. Inau tu kurutighau,
1PE 5:2 ge kau righitaoni utora nina ovu ni tinoni a God, arahei gaia te talura tana limamiu. Kau righitaonira te vagha na vatogha sheep. E mua na pukuna tara pilimuimurimiu nia. Taho! Kau hangara nia togotogo te vagha God te liona ge kau gonia. Bei hulira rana vure ni holohoru na pukuna tau lioni rongo. Kau hangara te vagha na pukuna tau liona.
1PE 5:3 Bei hughutira rahei kau hulira, hauva kau tatea na nilabumiu te uto vanira ge kara taonia.
1PE 5:4 Mi tana bona Christ, na vunaghi ni vatogha sheep ke oli mai, gaia ke vaheghau na taba te taho na sosokona. Aeni na tunuva ta nina rongoragha mana talumava.
1PE 5:5 Ighau rana garimane, kau holopangotighi didira na malei haba rana mane huhuli. Mi ghau udolu kau taluutuni ke, kau talumuri ma kau sopa hahanga i levu mi levu, na pukuna na Gegere Tabu te bosaa, “God te tughuru pungisira rahei tara talunagho, Hauva me vautora rahei tara talumuri.”
1PE 5:6 Keri ke, kau talumurighau heghemiu isarana nina maana God te sule ngangata, ma God ke talumavaghau tana bona te vilia tua.
1PE 5:7 Kau vahea God nimiu na ghana ruarua, na pukuna gaia te pabeghau tana hava ke kaleghau.
1PE 5:8 Kau righitaonighau tana tangohahi ma kau gonidila haia, na pukuna Satan, ghamiu na puku ni levunimate, te kenea haia na tinoni taluutuni ge ke dikalaa nina taluutuni. Satan te vagha na lion te nguru me kenea ahei ke ghania.
1PE 5:9 Kau tughuru pungisia Satan, ma kau tughuru ngasi ta nimiu na taluutuni, na pukuna kau ghilalai na vata ni vahaghitaili te kaleghau, me kalera ghua rana lei kulamiu tana taluutuni tana maramana udolu.
1PE 5:10 Mi taeni tau vahaghitaili pile bona, mi murina God, te dolovighau haia, ke hangaghau. Gaia ke talugonighau me ke va bereghau, me ke patupatughau, me ke vaheghau na maana ge kau tughuru ngasi haia. God, te vonughia na sonihalavu, te holohagheghau va ta nina rongoragha te kasila, na pukuna ighau tau sakai sonikolu ta Jesus Christ.
1PE 5:11 God ke vunaghi pungisighi na lei totobo udolu ke va me va. Amen.
1PE 5:12 Inau tu gerei tua na lei gegere kukulu raini, kolua nina hahanga a Silas. Gaia na kulada tana taluutuni mu ghilala gaia te varava ngasi. Na ghanaghanagu ge u gegere ke, tu liona ge ku patupatughau ta nimiu na taluutuni, mu ku bosa kalea vanighau na lei totobo tu gerea tana gegere eni te tatea nina sonihalavu a God te kabu itamiu. Sakai vamua siki totobo ke kaleghau, kau tughuru ngasi ta nina sonihalavu God.
1PE 5:13 Rana taluutuni iani Babylon, tara nia vetena vanighau gatu didira na holouto. A Mark, gaia te vagha na dalegu, te nia vetena nina holouto ghua.
1PE 5:14 Holoutoghau heghemiu nia na nonginongi tabu. Na mabo ke kabu itamiu, rahei ighau tau sakai sonikolua Christ.
2PE 1:1 Inau Simon Peter, nina seka mana manevetena Jesus Christ, tu gerea na gegere eni. Inau tu gerea vanighau gatu, ighau tau tuvalia a sakai vamua na taluutuni ta loghoa. A Jesus Christ, a dida na God mana Vavola, te vaheghita udolu mai dida na taluutuni te uto ngangata na pukuna gaia te maemane.
2PE 1:2 Inau tu kokoeliulivuti vania God ge ke vaheghau nina sonihalavu mana mabo te au va, na pukuna tau ghilala utoa mau ghilala Jesus dida na Lord.
2PE 1:3 Ta nina puku ni maana tabu God, Jesus te nighi hevei vanighita na lei totobo te manana vania na vola mana kabu maemane taonia na liona God. Gaia te vaheghita na lei totobo raini taonia dida ghilala utoana Jesus Christ. Gaia te hologhita taonia nina rongoragha mana maemane.
2PE 1:4 Mana pukuna na lei totobo rakeri, gaia God te vaheghita nina lei baubahu te mava. Nia na lei baubahu raini, ighau kau tuvalia nina vola tabu Christ, ma kau soghasania na lei nilabu dika ni maramana te butu mai tana lei ghanaghana dika.
2PE 1:5 Mana pukuna Christ te nei rakiri vanighau, ge kau lutu laga ge kau totolo ta nimiu na taluutuni. Keri ke, nia nimiu na taluutuni kau lutu laga ma kau taonia na nilabu te maemane tana volamiu, ma eni te hulighau ge kau ghilala utoa God.
2PE 1:6 Na ghilala utoana God, ke hulighau ge kau pilupilua na hulimiu ma eni ke hulighau va tana kabu rurughu, ma eni ke hulighau va tana kabu taoniana na volana God.
2PE 1:7 Na kabu marabu ke hulighau va tana doloviadira rana tinoni taluutuni, mana ghanaghana sosoko, ighau kau loghoa na puku ni dolo vanira na lei tinoni soko.
2PE 1:8 Ma ge kau kabu taonighi raeni ke, na lei totobo raini kara totolo tana volamiu, ge kau ghilala utoa dida Lord Jesus Christ ge kau loghoa na vavanga tana volamiu ge ke hangaghau ma kau gonighi na lei totobo uto.
2PE 1:9 Hauva, ma rahei tara mua talutatei na lei totobo uto tana voladira, te vaghara rahei tara mua vaevane uto para rorodo tana voladira, na pukuna tara nia ponolio God te va marabui tua na lei paludira.
2PE 1:10 Ighau rana taluutuni, kau bei gonia te vagha keri, ma kau lutu laga ge kau ghilala utoa aeni te utuni, God te hologhau me vilighau tua. Ge kau nei raeni ke, ma kau mua tumu keha itatana Lord.
2PE 1:11 Keri ke, God ke holopangoti togotogoghau ge kau rughuhaghe ta nina kinakabu te kasila dida Lord mana Vavolada a Jesus Christ.
2PE 1:12 Sakai vamua tau ghilalai tua mau tughuru ngasi tana taluutuni te utuni, inau tu ghanaghana ge ku tona haliu so na talutateani vaniamiu na lei totobo raini.
2PE 1:13 Inau tu ghanaghana aeni te uto ge ku tona haliu na talutateani vaniamiu so na lei totobo raini tana bona tu vola mua, ge kau mua nighi ponolio.
2PE 1:14 Na pukuna dida Lord Jesus Christ te bosa tatavahalea vaniu ke mua daro bona mu ku mate sanighau.
2PE 1:15 Mi kakeri tea ke, ge ku ghoi lutu laga mu ku tughunitatei vanighau na lei totobo raini, ge kau ghanaghana kale utoi imurina ge ku mate.
2PE 1:16 Tana bona tai bosai vanighau nina na maana dida Lord Jesus Christ maia na maiana, tai mua vuhaa siki tutugu manaha. Taho! Tai vaevanea nia na puku ni matamami na rongoraghana mana ladana.
2PE 1:17 Ighai tai kabukolua Jesus tana ghotu tabu tana bona God te vahea mai na talumava mana rongoragha. Tana bona keri tai rongovia na talama ni mangana, te mai kokou, ma God, puku ni Haba, te ghaghua, “Aeni na puku ni dalegu, tu dolovia. Inau tu nia togotogo utuni sughua.”
2PE 1:18 Eo, tolughai tai rongovia na talama ni mangana te mai kokou tana bona tai kabukolu itatana tana ghotu te tabu.
2PE 1:19 Mana pukuna keri, ge ai ghilala utoi na hava na lei prophet tara bosadilaa te utuni sughua. Te uto ge kau tabe ngasilia na hava tara gerei tua, na pukuna didira bosadila te vagha na bulu te marara tana bongi. Kau holopangotia didira bosadilaa polo ke sara mai a Christ. Na maiana te vagha na ghama ni dani mana nina marara ge ke va mararaa na tobamiu.
2PE 1:20 Na hava te mava ngangata ke, ighau kau ghilala utoa mughua didira lei bosadila na lei prophet tara gerei tana Gegere tabu, tara mua bosadilai taonia didira na ghanaghana heghedira.
2PE 1:21 Didira lei bosadila rana prophet te mua butu mai tana na ghanaghana ni tinoni. Taho! Na Tarunga Tabu te hulia na ghanaghanadira, ge kara nia kokoe na lei bosana God.
2PE 2:1 Idania na balu prophet sorisori ighobudira na lei vure ni Israel. Me te vagha ghua, na balu manetarai sorisori kara mai ghua ighobumiu. Agaira kara bosaa na hava tara taraighau nia te utuni, hauvaa didira na tarai geva kara durakei didira na taluutuni rahei tara taonira. Na manetarai sorisori kara nia hughu na vunaghida Jesus, sakai vamua te mate ge tatavahalera tana hahi. Mana pukuna tara gonighi te vaghai, e mua hau God ke vahera na totoro sule ngangata.
2PE 2:2 E subo rana taluutuni kara taonighi didira na lei kabalaghi, mana pukuna keri ge rana vure keha kara bosa dikalaa na puku ni tarai vania na halautu ni taluutuni.
2PE 2:3 Mana pukuna gaira na vangapaitu, kara vuhai na lei didira tutugu sorisori ma ge kara holai nimiu na lologho. Ma God te detera tua idania me ke gonidilaa na toroadira.
2PE 2:4 Ighita ta ghilala God ke torora na pukuna gaia te mua arovira rana lei angel tana bona tara palugha idania. Me nira peta horu mai tana betidalo, mara pitira tana lei vatuluma te pui loloho, polo ke sara na bongi ni dete.
2PE 2:5 Mi tana bona Noah te vola mua idania, God te mua arovira tana maramana haulaghi, me durakea na maramana udolu nia na lualua te sule ngangata. Hauva te vavolara vamua a Noah ma gaira ra vitu na tinoni ta nina binaboli, na pukuna Noah te diki bosa tatea vanira rana vure dika ni maramana ge kara taonia nina nilabu maemane God.
2PE 2:6 Mi murina idania ghua, God te torora rana vure eni ra rua na komu, Sodom mi Gomorrah. Te matera nia na lake, ge ke talutatera na lei tinoni udolu na hava ke kale itadira rahei tara diua God.
2PE 2:7 Mi naghona God te kerea Sodom, gaia te vavolaa Lot, na pukuna gaia sakai na tinoni maemane, te dikalio ngangata na pukuna rana vure i Sodom tara gonighi na lei kabalaghi mana lei nilabu dika.
2PE 2:8 Eo, agaia na tinoni maemane, tughu bongi gaia te nighi dikalio tana tobana nia na lei nilabu hahi te righighi me rongovighi.
2PE 2:9 Keri vaho ge ka ghilala ge God te ghilala me ke vavolara nina tinoni tana bona na lei vahola ke kalera. Me ke va vahaghitailira sughua rana tangohahi te vuivuni taeni polo ke sara tana bongi ni dete,
2PE 2:10 haba vaa rahei tara taonighi didira ghanaghana ni huli, mara nia sika nina maana God. Rana manetarai sorisori tara mua matagu ge kara gonighi na lei gehegehe dika, ma gaira rana vure talunagho. Mara koengelea mara mua nia kikinima nina rongoragha Lord ikokou.
2PE 2:11 Sakai vamua rana lei angel tara loghoa na maana mara laga va itadira rana manetarai sorisori, tara mua detehorura tana matana God.
2PE 2:12 Rana manetarai sorisori raini ke, e vaghara na maumanu asi tara mua ghanaghana na hava tara gonighi, mara taonighi vamua na hava na lei hulidira te lioni. Na lei maumanu asi tara vahura ge rana vure kara lotira ma kara matera. Rana manetarai sorisori tara koengelei na lei totobo tara mua ghilala utoi, keri ge God ke va matera te vaghara rana vure tara matera na lei maumanu asi.
2PE 2:13 Na tabani na lei tangohahi tara nei ke, God ke vahaghitailira na pukuna tara va nera rana vure keha ge kara vahaghitaili. Gaira te liodira ge kara nongira na vaukolu tana dani ge kara gonighi na lei nilabu dika. Gaira te vaghara na meto te kau tana tivi me ke mua ghoi tokeha, maia ghua te vaghara na pae te kira tana hulimiu, rakiri te vaghai na voladira itadira na vure taluutuni. Tana bona tara vanga kolughau, ara togotogo na pukuna tara pegopegoghau.
2PE 2:14 Mi tana bona tara righira na lei vaivine, tara kene taonira ge kara kolikolura, mara mua beto ta didira na gehegehe hahi. Mara malolora rahei didira na taluutuni te labe, ge kara gehetighi ghua na lei nilabu dika kolura. Ma rana manetarai sorisori rakeri, tara ghilala utoa na halautu ni vangapaitu. Ma gaira udolu sarana nina vavaranga God.
2PE 2:15 Ara tona haliu sania na halautu te maemane, mara taonia na halautuna Balaam dalena Beor. Agaia te liona ngangata na tabana ta nina gehegehe hahi.
2PE 2:16 Hauva God te pasaa Balaam kolua nina donkey ni haehaghe nia na talama ni manga ni tinoni, me betoa na prophet ge ke bei gonia na totobo te bule.
2PE 2:17 Rana lei manetarai sorisori raini ke tara mua hangara siki sakai. Agaira te vaghara na vulavula te mamaha, maia te vagha ghua na ghoghopa te ghurihia na ghuri me mua uha. God te gonidila ge ke talura tana pungi loloho i betidalo.
2PE 2:18 Mara nira tutugu talunagho heghedira, hauva na lei totobo tara bosai te taho iga na puku ni uto. Rana manetarai sorisori tara bosa te vagha keri ge kara malolora rahei tara tagiha tughulio vaso, mara sanira rana vure voo tara loghoa na lei nilabu dika raini.
2PE 2:19 Na manetarai sorisori tara bahura nia rana vure ge kara taonia na didira na tarai ke, kara tatavahale ge kara taonighi na ghanaghana ni hulidira. Hauva gaira heghedira te vaghara rana seka na pukuna na gehegehe dika tara gonighi kara vunaghi pungisira. Te vagha keri, siki tinoni ke taonia vamua na hava te vunaghi pungisia.
2PE 2:20 Mi tana lei bona te padi rana manetarai sorisori tara ghilala Jesus Christ, dida Lord mana Vavola, keri ge ra sania tua na vola dika ni maramana eni. Hauva mi taeni, mara ghoi kabu pipiti so tana tangohahi, mana lei totobo raini te vunaghi pungisia na voladira. Na pukuna keri, mi taeni tara dika vanira haba vulea va ghua idania.
2PE 2:21 Te uto va vanira ge kara mua ghilala tua ivei kara ghaghua na kabu maemane, haba vulea va ge kara ghilala utoa, mara murisanighi mara mua taonighi na lei vetena te tabu God te vahera tua.
2PE 2:22 Tara nea te vagha erua na bosa liuliu manaha toro ghaghua, “Na kau ke ghoi olivia so me ghania na mumutana,” mana “Na bolo te siu marabu tua ke ghoi olivia so na nenepa te uli tua iga.”
2PE 3:1 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, aeni eruani na gegere vanighau ilokani na lei gegere. Inau tu bosatatei na balu totobo tau ghilalai tua, keri ge ku patupatughau ge ke maemanei na ghanaghanamiu.
2PE 3:2 E liogu ge kau ghoi ghanaghana olighi ma kau ghilala utoi na hava tara bosadilai na lei prophet tabu idania, maia na hava te bosai na dida Lord mana Vavola, na lei totobo kiri nimiu na lei manevetena tara ladavaghinighi vanighau tua.
2PE 3:3 Na ghanaghana mava tu liona ge kau ghilala utoa ke, tana bongi sosoko, na balu tinoni tara taonighi na ghanaghana ni hulidira, kara mai ma kara kiahaghinia na utuni.
2PE 3:4 Gaira kara bosa, “?Jesus te nia baubahu na oliana mai, ke ghagua iga pe ke taho? ?Na hava na pukuna ge ka taluutunia ke oli mai? Rana kukuada tara mate tua, me taho siki totobo ke tughu tana bona ni vuhaana mai na maramana me sara gatu tua itaeni!”
2PE 3:5 Arahei tara bosa te vagha, te liodira ge kara nia ponolio idania mai tua gaia God te gonia na maramana mana parako nia na bosa ni mangana vamua. Gaia te vilivoka na pari mana beti, me lavidatoa mai na pari itatana na beti.
2PE 3:6 Imurina, God te durakea ghua na maramana nia na beti tana lualua te sule ngangata.
2PE 3:7 Ma God te arevaghinia tua na parako mana pari, ge koro ghahara ritini na bongi ke mai ge ke durakera tana lake. Tana bona keri, gaia ke detera na lei tinoni soko, me ke durakera rana vure tara mua taonia gaia.
2PE 3:8 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, kau bei ponolio gea: sakai na dani ke, te vagha a sakai na togha ni niulu itatana God, ma sakai na togha ni niulu ke, te vagha sakai na dani vamua.
2PE 3:9 Ma Lord ke mua kise ta nina oli mai te vagha te nia baubahu, ke vagha na balu kara ba ghanaghana. Taho! E kabu rurughu na pukuna ighau. Gaia te mua liona siki sakai tamiu ge ke sivi me ke tagha, ma gaia te nia hevea na bona ge ke tughulio iga.
2PE 3:10 Taho siki sakai te ghilala tua na bona na tinoni gito ke mai. Te vagha ghua ighita ka mua ghilala na bongi ke oli mai ga Lord. Tana bongi keri, ke sule ngangata na tagumu, mana parako ke taghalaghinia, ma God ke durakera na aho, mana vula, mana lei veitughu tana lake, mana maramana mana lei totobo ilokana kara pisu.
2PE 3:11 Na pukuna God ke durakei sughua na lei totobo soko, keri ge kau ghanaghana utoa na vola tau ghahaghau iga. Kau kabu maemane mughua ma kau nea na hava God te liona tana volamiu.
2PE 3:12 Mi tana bona tau pitua na bongi God ke mai, kau lutu laga keri ge na bongi ke mina mai. Tana bongi keri God ke kerea na parako mana pari, mana aho, mana vula, mana lei veitughu kara taghalaghinira tana lapilapi ni lake.
2PE 3:13 Hauva mi ighita ka pitudilaa va na parako mana pari vaolu te nia baubahu tua God. Mana lei tinoni soko kara ghahara iga, kara kabu maemane kolua God.
2PE 3:14 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, kau tabotabo ngangata ge kau kabu tana vola te marabu me maemane, na pukuna tau pitudilaa ge ke kale na lei totobo raini. Ma kau kabu mabo kolua God.
2PE 3:15 Bei ponoliona, na hava na pukuna Lord ge kabu rurughu me pitu na pukuna gaia te liona ge ke vavolara rahei kara tughulio. Aeni te vagha ge gerei tua a kulada ta dolovia, a Paul, tana manaha God te vahea.
2PE 3:16 Gaia te nighi tarai tana lei nina gegere udolu. Balu nina talu ni kokoe ilokani te vahola na ghilalaani, ma gaira na balu tinoni tara mua loghoa na manaha mara loghoa na taluutuni te lugu ke, tara ririui na ghanaghanani na hava Paul te gerei ilokani nina gegere, te vaghai ghua tara nei tana Gegere tabu. Mana pukuna tara nei te vagha keri ke, ma God ke durakera.
2PE 3:17 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, na pukuna tau ghilalai tua raini, kau righitaoniutoghau heghemiu, keri ge rana diu vetena kara mua pegoghau ma kara hulighau nia didira na tarai sorisori. Ke vagha kau taonira ke, igeva kau vuivuni ni ghanaghana ruarua ma kau sivilaghinia nimiu na tughuru ngasi tana taluutuni.
2PE 3:18 Kau totolo haia tana sonihalavu mana ghanaghana manaha ta dida Lord mana vavola a Jesus Christ. Ighita ka holohabaa ma ka vahea na rongoragha mana lada itaeni maia ke va me va! Amen.
1JO 1:1 Inau tu gerea vanighau nia na Bosa ni vola. Agaia te ghaha mai tua tana vuivuni, agaia tai rongovia mai vaevanea tua. Ighai tai righia nia na puku ni matamami, ma tabea nia na puku ni limamami.
1JO 1:2 Ma God te talutatea gaia te vahera na lei tinoni na puku ni vola, mi ghai tai righia tua. Mi taeni ighai tai ladavaghinia ge kai tughunitatea vanighau, na pukuna gaia na vola maurihali. Agaia itatana God na Mama, me mai livu vanighai tua.
1JO 1:3 Mi ghai tai tughunitatea vanighau, na lei totobo tai vaevanei mai rongovighi tua, ge kau sakai sonikolu itamami. Mi ghita ka sakai sonikolu itatana Tamada maia na dalena Jesus Christ.
1JO 1:4 Mai gerei na lei totobo raini, ge ke vonughighi dida na togotogo.
1JO 1:5 Aeni nina na rongorongo Jesus Christ te vaheghai mai, ge kai tughunitatea vanighau, “God ke na marara, me taho tua na pungi tatana.”
1JO 1:6 Ma ge ka bosa, “Ighita ta kabu tabu kolua God,” hauvaa ma ka tona haliua so, na kabu ilokana na pungi ke, mi ghita ta kiko vamua, ma mua ghahaghita tana utuni.
1JO 1:7 Ma ge ka ghahaghita ilokana na mararana God, te vagha te ghaha iga Christ ke, mi ghita ta sakai sonikolu hegheda. Mana ghabuna Jesus na Dalena te va marabughita tana lei paluda soko.
1JO 1:8 Ma ge ka bosa, “Ighita ta mua gonighi na lei totobo dika,” ighita ta kiko pulohighita vamua, ma mua pangotia sughua na utuni.
1JO 1:9 Ma ge ka sopa tughunitatei vania God na lei paluda ke, ma gaia ke talukehai na paluda soko, me ke va marabughita tana na lei totobo dika. Gaia ke gonighi te vaghai kiri na pukuna te gonia haia na hava te nia baubahu, me ke nea na hava te maemane.
1JO 1:10 Ma ge ka bosa, “Ighita ta mua palugha,’ ke, ta kikoa God, ma talutatea ge na bosana God te mua ghaha ilokani na lei sopa tobada.
1JO 2:1 Ghau na lei dalegu tana taluutuni, inau tu gerea vanighau gatu na gegere eni, ge kau bei tumu gea tana tangohahi. Hauva, ke vagha sakai tatada ke gonia na tangohahi ke, ighita ta loghoa sakai ke kokoeliulivuti tughughita va itatana God Tamada - agaia Jesus Christ, na puku ni maemane.
1JO 2:2 Christ heghena te mate vanighita te vagha na sukaghi, ge ke talukehai na lei paluda - na mua paluda vamua ighita, na paludira ghua na lei tinoni soko.
1JO 2:3 Ighita ta talutatea gea ghilala utoa God ke vagha ka taonighi lei nina vetena.
1JO 2:4 Ma ge siki sakai ke bosa te ghilala God, me mua taonighi lei nina vetena ke, na tinoni keri te kiko me taho na utuni tatana.
1JO 2:5 Ma hei ke taonighi na lei bosana God ke, ma gaia te dolovia sughua God. Aeni te talutatea iga ta ghilalaa ta sakaisonikolu itatana God.
1JO 2:6 Ma hei ke bosa te sakai sonikolu itatana God ke, gaia ke taonia na volana Jesus Christ.
1JO 2:7 Ghau lei kulagu tana taluutuni, na vetena tu gerea vanighau eni ke na mua vetena vaolu. Aeni ke, na vetena haulaghi tau ghilalai tua tana bona tau vuivuni mai ge au taonia Jesus Christ. Na vetena haulaghi eni ke na rongorongo tau rongovia tua, ge kau sopa dolovighau heghemiu mughua.
1JO 2:8 Hauva na vetena eni tu gerea vanighau te vagha na vetena vaolu itaeni, na pukuna na nilabuna Christ maia na nilabumiu ghua ighau tau talutatea aeni te utuni, na pukuna na puku ni marara te marara mai tua, mana pungi te taghaa.
1JO 2:9 Ma hei ke bosa te kabu ta nina marara God, me nia sika so na tinoni taluutuni ke, me kabu so mua tana pungi.
1JO 2:10 Ma hei te dolovia na tinoni taluutuni ke, me kabu utuni sughua tana marara, me taho siki totobo dika tana volana ke nea siki sakai ge ke tumu tana tangohahi.
1JO 2:11 Eo, ma hei ke nia sika na tinoni taluutuni te kabu tua ilokana na pungi. Me sakutua ilokana na pungi me mua ghilala ivei te va, na pukuna na pungi te nea me rorodo.
1JO 2:12 Ghau na lei dalegu tana taluutuni, inau tu gegere vanighau gatu, na pukuna God te talukehai tua na palumiu itatana Christ.
1JO 2:13 Ghau na lei tonikama, inau tu gegere vanighau na pukuna ighau tau ghilala gaia te ghaha mai tua tana vuivunina mai. Ghau na lei garimane, inau tu gegere vanighau gatu na pukuna ighau tau laga vulea tua Satan.
1JO 2:14 Ghau na lei dalegu tana taluutuni, inau tu gegere vanighau gatu na pukuna ighau tau ghilala tua God Tamada. Ghau na lei tonikama, inau tu gegere vanighau gatu, na pukuna ighau tau ghilala gaia te ghaha mai tua tana vuivunina mai. Ghau na lei garimane, inau tu gegere vanighau gatu, na pukuna ighau tau laga tana taluutuni, mana bosana God te ghaha itamiu, mau laga vulea tua Satan.
1JO 2:15 Kau bei dolovia na nilabu te dika tana maramana pa siki totobo ilokana. Ma ge kau dolovia na maramana ke, ma kau mua dolovia tua God Tamada.
1JO 2:16 Na lei nilabudira rana vure ni maramana raeni ke, tara mua va mai tatana God. Eo, na lei nilabu dika te vaghai na lei tangohahi te vuhaa mai tana ghanaghana ni huli, mana hava na lei tinoni tara nighi gharu tana bona tara righighi na lei totobo mara lioni, mana lei tinoni tara nighi talunagho didira na lologho ke, me taho siki totobo raini ke, te va butu mai tatana Tamada, hauva ka mi tana maramana vamua tara va mai.
1JO 2:17 Na maramana eni mana lei totobo tara nia gharu ilokana kara talutaghai. Hauvaa arahei tara taonia na liona God kara lavia na vola kasila.
1JO 2:18 Ghau na lei dalegu tana taluutuni, na sosoko ni bongi te dutu mai tua! Kau rongovia tua na ghana levunimate Christ ke livu mai tana bongi keri. Mi taeni ke, e subo na ghana levunimate Christ tara sivuragha mai tua. Na pukuna keri, ge ka ghilala na sosoko ni bongi te dutu mai tua.
1JO 2:19 Na ghana na levunimate Christ raini ke, tara kokoeliulivuti kolughita tua te padi tana taluutuni. Hauva tara rughuhoru sanighita na pukuna tara mua sakai sonikolu itatada. Ma ge kara taluutuni utuni ke, ge ma kara kabukolughita. Keri ge ka ghilala utora tara mua sakaisonikolughita tana taluutuniana Christ.
1JO 2:20 Mi ghau tau taluutuni tua, Christ te kovala horua mai tua na Tarunga Tabu i vuvungamiu, na pukuna keri ge au ghilala na utuni ga.
1JO 2:21 Na hava na pukuna ge u gerea vanighau ke, na mua pukuna tau mua ghilala na utuni, hauva ka, mana pukuna tau ghilala na hava te utuni. Mau ghilala ghua taho siki tarai sorisori ke mai tana utuni.
1JO 2:22 ?Ma hei na tinoni te kiko? Agaia siki sakai te bosaa Jesus te mua na Christ. Mana tinoni te vagha keri ke, te levunimate vania Christ na pukuna te mua holopangotira na Mama mana Dale.
1JO 2:23 Ma hei tua ke nia hughu na Dale ke te nia hughu ghua na Mama. Ma hei ke holopangotia na Dale ke, me holopangotia ghua na Mama.
1JO 2:24 Keri ke, kau kabu marabu mughua tana hava tau rongovia tua tana bona tau vuivuni ge au taonia Christ. Ma ge kau gonia te vagha keri, ma kau sakai sonikolu haia itatana na Mama mana Dale.
1JO 2:25 Mana Dale te nia baubahu vanighita na vola kasila.
1JO 2:26 Inau tu gerea vanighau gatu na lei totobo raeni ge kau righitaonighau heghemiu itadira rahei tara tabotabo ge kara pegopegoghau.
1JO 2:27 Mi ghau ke, a Christ te kovala horua mai tua na Tarunga Tabu i vuvungamiu, mana Tarunga Tabu ke ghaha haia itamiu. Keri ke, me uto ke taho siki sakai ke taraighau nia na hava te utuni, na pukuna na Tarunga Tabu te taraighau tua nia na lei totobo raini soko, mana hava te nia tarai te utuni, me taho iga na kiko. Kau taonia nina tarai na Tarunga Tabu ke, ge kau sakai sonikolu itatana Christ.
1JO 2:28 Eo, ighau na lei dalegu tana taluutuni, kau kabu sakai sonikolu itatana Christ, keri ge ka loghoa na liopapara ma ka mua nia maa siki totobo tana bongi keri ke oli mai gaa.
1JO 2:29 Mi ghau tau ghilala Christ te maemane, ma kau ghilalara ghua rahei soko tara gehegehetighi na hava te maemane ke, agaira rakiri na lei dalena God.
1JO 3:1 Kau ghanaghana ivei vaho tua te ghaghua anina na dolo God Tamada vanighita te sule ngangata. Mi ghita ta ghilala tua te sule ngangata na pukuna God te hologhita nia rana lei dalena, me utuni sughua ighita anina. Subo na vure tana maramana tara mua ghilala utoa God, keri ge kara mua ghilala ighita rana lei dalena God.
1JO 3:2 Ghau na lei kulagu tana taluutuni, itaeni ta ghilala tua ighita rana dalena. Mi ghita ta mua ghilala mua, ivei ka ghaghua i kise, hauva ma ka ghilala utoa tana bona a Lord ke oli mai tana maramana, me ke livu vanighita, ma ka vaevanea na puku ni reireina nia na matada, mi ghita ka vagha Christ.
1JO 3:3 Ma hei ke taluutunia ke, gaia ke vaghaa Christ, me ke kabu marabu mughua, te vaghaa Christ te kabu marabu.
1JO 3:4 Ma hei ke tangohahi ke, ma gaia te diua nina na vetena God me hughua God puku ni maana.
1JO 3:5 Mi ghau tau ghilala, Jesus Christ te mai tana maramana ge ke lavikehai na lei paluda soko. Ma ghilala ghua gaia a Christ te mua loghoa siki palu itatana.
1JO 3:6 Taho siki sakai te kabu sakaisonikolua Christ, ke va tona haliua na tangohahi. Ma hei ke tangohahi haia ke, me ke mua righia pe ke mua ghilala utoa Christ.
1JO 3:7 Ghau na lei dalegu tana taluutuni, kau bei lubatia siki sakai ge ke pegopegoghau nia na lei totobo raini. Arahei tara gehegehe maemane ke, agaira tara maemane tana matana God, te vagha Christ te maemane.
1JO 3:8 Ma rahei tara tangohahi haia ke, gaira tara nina vure Satan, na pukuna Satan te diua nina na vetena God tana vuivunina mai me sara itaeni. Ma gaia na Dalena God te sivuragha mai na pukuna eni, ge ke durakei na lei nina gehegehe Satan.
1JO 3:9 Ma rahei tara sivuragha mai lokana nina binaboli God ke, kara mua ghoi tangohahi tua, na pukuna na nilabuna God ilokana na voladira. Keri ke, gaira tara kabu uto mara kabu tabu taonia na liona God. Gaira kara mua tangomana ge kara tangohahi, na pukuna gaira rana dalena God.
1JO 3:10 Keri ke, na hava te vilivokaghita rahei rana dalena God, ma rahei rana dalena Satan te vagha eni, rahei tara mua gehetighi na lei totobo te maemane, mara mua dolovira rana taluutuni, gaira tara mua dalena God.
1JO 3:11 Aeni na rongorongo tau rongovia tana bona tau vuivuni ge au taonia Christ, “Ighita ka veidolovi.”
1JO 3:12 Ka bei vagha Cain idania. Gaia nina tinoni Satan me labumatea Abel na tahina. ?Na hava na pukuna ge labumatea na tahina? Na pukuna na lei nilabuna Cain te mua maemane, mana nilabuna Abel te maemane tana matana God.
1JO 3:13 Ghau rana hoghogu tana taluutuni, keri ke, kau bei nia hare gea tana bona rana tangohahi tana maramana eni gaira ghamiu na levunimate.
1JO 3:14 Ma ge ka dolovira rana taluutuni ke, ighita ta ghilala ta tatavahale tana maana ni mate, mi ghita ta lavia na vola kasila. Ma rahei kara mua dolovira rana taluutuni ke, agaira tara kabu sarana na maana ni mate.
1JO 3:15 Ma hei ke nia sika na tinoni taluutuni ke, gaia te vagha na labutabo. Mi ghita ta ghilala na labutabo ke mua loghoa na vola kasila.
1JO 3:16 Tana bona gaia Jesus Christ te lubatia na volana me mate vanighita, gaia te talutatea na nilabu ge ka dolovi utunira na lei tinoni. Na pukuna eni, ighita ghua ka talada mughua ge ka taluhorua na volada vanira rana taluutuni.
1JO 3:17 Ma hei ke lologho au tana maramana eni ke, me ke vaevanelea soo na tinoni taluutuni te kabu bona me mua arovia, me ke mua hangaa ke, gaia te mua dolovia siki sakai te vagha God te dolovia.
1JO 3:18 Ghau na lei dalegu tana taluutuni, ka bei bosa vamua ighita ta sopa veidolovi hegheda. Ighita ka talutatea mughua na puku ni dolo vanighita hegheda nia na hava ta gehetia.
1JO 3:19 Ma ge ka nea sughua te vagha keri ke, ge ka ghilala utoa ighita ta ghahaghita tana utuni, me ke mua gunaguna na kutuda tana bona ka tughuru tana matana God.
1JO 3:20 Sakai vamua na ghanaghanada ke dete kaleghita iga me bosa vanighita, “ighita na tangohahi” ke, ka kabu mabo na pukuna God te ghilala utoi na lei totobo soko ta gonighi, mana ghanaghanana God ma nina veiarovi te haba vulei na lei ghanaghanada soko.
1JO 3:21 Ghau na kulagu tana taluutuni, ke vagha na tobada te mua dete kaleghita, keri ge ka loghoa na liosakai tana bona ka tughuru tana matana God.
1JO 3:22 Ma God ke vaheghita na lei totobo ta nongighi tatana, na pukuna ta taonighi nina lei vetena ma gehetia na hava te liona God.
1JO 3:23 Raini na lei totobo God te bosai vanighita ge ka nei: Ka taluutunia na Dalena, Jesus Christ, ma ka veidolovi te vagha Jesus te bosaa vanighita.
1JO 3:24 Ma rahei kara taonighi nina lei vetena God ke, gaira kara sakaisonikolua God ma God te sakaisonikolura gaira. Ma ka ghilala utoa God te kabu sakaisonikolughita na pukuna na Tarunga Tabu te vaheghita mai tua te kabu itatada.
1JO 4:1 Ghau rana kulagu tana taluutuni, na pukuna tara subo tua na lei prophet sorisori tara va mai tana maramana ke, kau bei taluutuni udolura gea rahei kara bosaa tara lavia tua nina Tarunga Tabu God. Ma kau tabotaboa na hava tara taraighau nia, ge kau ghilala vakodo utoa nina Tarunga Tabu God te utuni tadira, pe taho.
1JO 4:2 Mi ani kau nea na ghilala kaleana ahei te lavi utunia nina Tarunga Tabu God, ahei ke kokoe kalea gaia Jesus Christ te mai tinoni me loghoa na huli te vaghaghita ke, agaia keri te loghoa nina Tarunga Tabu God itatana.
1JO 4:3 Hauva ma hei na prophet vaghana ke bosa, a Jesus Christ te mua mai tinoni iani tana maramana, na prophet eni te mua loghoa nina Tarunga Tabu God ilokana. Na tidalo sorisori ilokana na tinoni keri, te va mai tua tana ghana levunimate Christ. Mau rongovia tua na ghana levunimate Jesus Christ ke mai i kise, hauva mi taeni gaia tua iani tana maramana.
1JO 4:4 Ghau na lei dalegu tana taluutuni, ighau nina vure God, mau laga vulera tua na lei prophet sorisori, mau sonikehai didira na tarai, na pukuna na Tarunga Tabu te ghaha ilokamiu. Mana Tarunga Tabu te laga vulea nina maana Satan, te vunaghi pungisira rahei tara mua ghilalaa God.
1JO 4:5 Rana prophet sorisori tara mua ghilalaa God, mara nighi tarai na lei ghanaghana ni maramana vamua. Mana pukuna eni, rana vure tara mua ghilalaa God ke, ge ra holopangotighi didira na lei tarai.
1JO 4:6 Hauva, ighai nina manevetena God, mi ghai tai loghoa nina maana. Ma rahei tara ghilala God ke, ma gaira kara taonia nimami na tarai. Hauva rahei kara mua nina vure God, kara mua taonia nimami na tarai. Keri ke, ma eni te talutatea vanighita rahei tara loghoa na Tarunga Tabu te utuni, ma rahei tara loghoa na tidalo dika ilokadira.
1JO 4:7 Ghau rana kulagu tana taluutuni, ka nia tona haliu na veidolovi na pukuna na dolo te butu mai ta God. Ahei te dolovira na lei tinoni ke, gaia na dalena God, ma gaia te ghilala God.
1JO 4:8 Ma hei ke mua dolovira rana vure ke, me mua ghilalaa God, na pukuna God na puku ni dolo.
1JO 4:9 A God te talutatea nina dolo vanighita te vagha eni, gaia te nia vetena mai na Dalena sosopa tana maramana ge ka lavia na vola kasila itatana.
1JO 4:10 Na puku ni dolo te va mai ta God. E mua na nilabu ighita ta nea vania God, hauva na nilabu gaia te nea vanighita. God te nia vetena mai na Dalena ge ke mate vanighita te vagha na vatei sukaghi tughuani na lei paluda.
1JO 4:11 Ghau rana kulagu tana taluutuni, na pukuna God te dolovighita te vagha keri, mi ghita ghua ka kabu veidolovi.
1JO 4:12 Sakai vamua te taho siki sakai te vaevanea God, me ke vagha ka sopa veidolovi ke, gaia te righikalea te vagha God te kabu itatada, ma nina dolo God ke gonighi na hava te liona.
1JO 4:13 Mi ghita ta ghilala God te sakaisonikolu itatada, mi ghita itatana gaia, na pukuna gaia te vaheghita mai nina Tarunga Tabu.
1JO 4:14 Ighai tai vaevanea na Dalena God nia na matamami, mai tughunitatea vanira na lei tinoni, God Tamada te nia vetena na Dalena ge ke vavolaa na maramana.
1JO 4:15 Ma rahei kara tughunitatea Jesus agaia Dalena God, God ke kabu itadira ma gaira itatana God.
1JO 4:16 Keri ke, mi ghita ta ghilala utoa God te dolovighita, mi ghita ta taluutunia ge ke dolovighita haia. God na puku ni dolo, ma rahei tara dolovia haia God mana lei tinoni ke, gaira tara kabu sakaisonikolu ta God, ma God te sakaisonikolura gaira.
1JO 4:17 Me te vagha ta ghahaghita itatana God ke, dida na dolo te totolo, me maemanea na volada, ge ka mua mataghunia God tana bongi ni dete. Ge ka tughuru tana matana God nia na liosakai, na pukuna ka kabu taonia na volana Christ tana maramana eni.
1JO 4:18 Ahei te ghilala God te dolovia, gaia te mua mataghunia God na pukuna, tana bona nina puku ni dolo God te ghaha tana volana ke, gaia ke mua tangomana ge ke mataghunia. Balu vure tara mataghunia God, na pukuna tara ghilala God ke detera. Na pukuna keri, siki sakai ke mataghunia God ke, mi ghita ta ghilala nina dolo God te mua ngasi mua tana volana.
1JO 4:19 Ighita ka sopa veidolovi na pukuna agaia God te diki dolovighita tua.
1JO 4:20 Ma ge siki tinoni taluutuni ke ghaghua, “Inau tu dolovia God,” me ke nia sika so na tinoni taluutuni ke, mana tinoni keri te kiko vamua. Ke vagha ke mua dolovia na tinoni te righia nia na matana ke, me ke mua tangomana ge ke dolovia God te mua righia nia na matana.
1JO 4:21 A God heghena te vaheghita mai na vetena eni, “Ahei te dolovia gaia, ke dolovira ghua na lei tinoni taluutuni.”
1JO 5:1 Arahei kara taluutunia Jesus agaia na Christ ke, gaira rana dalena God. Ma rahei kara dolovia na Mama ke, kara dolovira ghua rana lei dalena udolu.
1JO 5:2 Mi ani ta nea na ghilalana ta dolovira rana dalena God, tana bona ta dolovia God, ma ka taonighi nina lei vetena.
1JO 5:3 Ma ge ka dolovia God ke, mi ghita ghua ka taonighi nina lei vetena. E mua sakai vahola vanighita, ge ka taonighi nina lei vetena,
1JO 5:4 na pukuna rana dalena God kara tangomana na lagavuleana na maramana eni mana lei nilabu dika. Mi ghita ta lagavulea na maramana eni nia dida na taluutuni ta Jesus.
1JO 5:5 ?Ahei ke laga vulea na maramana? Agaia keri vamua te taluutunia Jesus gaia na dalena God.
1JO 5:6 Ighita ta ghilalaa Jesus Christ gaia Dalena God nia na vulitabu ni beti maia na ghabuna te tave tana ghaivavala. E mua beti lee vamua, mana beti mana ghabu ghua. Mana Tarunga Tabu heghena te tughunia te utuni, mana Tarunga Tabu te mua kiko.
1JO 5:7 Ra tolu na totobo tara bosatatea na hava te utuni itatana Jesus Christ -
1JO 5:8 na Tarunga Tabu, nina vulitabu Jesus tana beti, mana ghabuna Jesus te tave tana bona te mate. Ma tolugaira tara talamaghinia Jesus Christ gaia Dalena God.
1JO 5:9 Ighita ka taluutunia nina tutughu na tinoni ke, hauva mana hava God te bosaa God te haba vule va. Ma gaia God te tughunitatea vanighita na hava te utuni te manana na Dalena.
1JO 5:10 Arahei tara taluutunia Dalena God ke, tara ghilala aeni te utuni. Ma rahei tara mua taluutunia na hava God te tughunitatea ke, ma gaira tara bosaa God te kiko, na pukuna gaira tara mua taluutunia na hava God te bosaa nia na Dalena.
1JO 5:11 Aeni na hava God te talutatea - Gaia te vaheghita na vola kasila, mana vola keri ighita ta lavia itatana Dalena.
1JO 5:12 Ahei te sakaisonikolu itatana na Dale ke, agaia te loghoa na vola kasila. Ma hei ke mua holopangotia dalena God itatana, ke mua lavia na vola kasila.
1JO 5:13 Inau tu gerei na lei totobo raini lokana na gegere eni vanighau tau taluutunia tua Dalena God, ge kau ghilalaa tau lavia tua na vola kasila.
1JO 5:14 Ighita ka loghoa na liosakai te vagha eni, ge ke vagha ka nongia siki totobo itatana God, me ke taonia na liona, agaia ke rongovighita.
1JO 5:15 Mana pukuna ta ghilala gaia te rongovighita so tana bona ta nongia ke, ma ghilala ghua gaia ke vaheghita na lei totobo ka nongighi itatana.
1JO 5:16 Ge kau righia siki tinoni taluutuni ke tangohahi me ke mua manana na mate kasila ke, kau kokoeliulivuti vania God, ge ke vahea na vola na tinoni keri. Hauva balu tangohahi te manana na mate kasila. Mu mua bosa ge kau kokoeliulivuti vania God vanira rana vure tara gonighi na tangohahi rakiri.
1JO 5:17 Na lei gehegehe dika soko rana vure tara nei ke, raini na palu, mana mua palu udolu te manana na mate kasila.
1JO 5:18 Mi ghita ta ghilalara rahei na lei dalena God kara mua tona haliua na tangohahi na pukuna Jesus Christ te barera, keri ge Satan ke mua nera ge kara tona hahi.
1JO 5:19 Mi ghita ta ghilala ta nina vure God, hauva Satan te vunaghi pungisira rahei tana maramana eni ge kara mua taluutunia God.
1JO 5:20 Mi ghita ta ghilala ghua Dalena God te mai tua tana maramana eni, me vaheghita na manaha, ge ka ghilala utunia gaia na puku ni God sughua. Mi ghita ta sakaisonikolu itatana God te utuni, na pukuna ighita ta sakaisonikolu itatana Dalena Jesus Christ. Ma gaia vamua na puku ni God te vaheghita na vola kasila.
1JO 5:21 Ghau lei dalegu tana taluutuni, kau righitaonighau ge kau bei holohabara na lei titinoni god.
2JO 1:1 Inau, na mane huhuli nagho tana taluutuni, Inau tu gerea vanigho ighoe na vaivine God te viligho ge ko taluutunia, mana lei dalemu. Inau tu dolovighau sughua, me mua inau heghegu, ma rahei ghua tara ghilala na rongorongona na puku ni God.
2JO 1:2 Ighai tai dolovighau na pukuna ta ghilala na lei totobo te utuni God te talutatei, mai ghilalai haia.
2JO 1:3 Inau ku kokoeliulivuti vania God Tamada maia Jesus Christ na Dalena koro vaheghita mai na sonihalavu, na veiarovi, mana mabo, tana bona ta ghahaghita so ta didira na tarai te utuni ge ka sopa veidolovi.
2JO 1:4 Inau tu nia togotogo sule ngangata na pukuna tu rongovia na balu itadira na lei dalemu tara ghahara so mua tana tarai te utuni, te vaghaa a Tamada te vetenaghita mai.
2JO 1:5 Ighoe na vaivine te utuni, ge u kurutigho, ge ka veidolovighita hegheda. Aeni na mua vetena vaolu tu gerea vanigho gatu, mana vetena ta ghilala tua, tana bona ta vuivuni gea taonia Jesus Christ.
2JO 1:6 Ma eni gaia na puku ni dolo, ge ka kabu taonia nina lei vetena God. Te padi tua, tana bona tau vuivuni ni taoniana Christ, God te vetenaghita ge ka sopa veidolovi mughua.
2JO 1:7 Te subo tua na lei manetarai sorisori tara rughuhoru gatu tua tana maramana. Agaira tara mua taluutunia a Jesus Christ te sivuragha mai tana maramana eni te loghoa na huli te vaghaghita. Agaira kiri na ghana na levunimate Christ, mara pegopegoghau.
2JO 1:8 Keri ke, kau tughuru kakai itaeni, ge kau bei sivilaghinia gea na puku ni totobo te utuni ta nighi lutu laga tua, keri ge ma ka lavia na taba kasila igaa God te bahughita nia.
2JO 1:9 Ma ge siki sakai ke mua kabu taonia nina tarai Christ ke, me ke tona vulea me ke savungia na ghanaghanana heghena itatana nina tarai Christ ke, e mua sakaisonikolua God. Ma hei ke kabu so me ke taluutunia nina tarai Christ, gaia te sakaisonikolu itadira na Mama mana Dale.
2JO 1:10 Ma ge siki manetarai ke mai itamiu, me ke tutughunia na rongorongo te mua vagha na hava Christ te bosa ke, kau bei holopangotia na tinoni eni tana komumiu, pa kau bei bosaa gea, “ighai tai holopangotigho.”
2JO 1:11 Inau tu bosa eni na pukuna ge ahei ke holopangotia na tinoni eni ke, me sakaisonikolu tana lei nina gehegehe dika soko.
2JO 1:12 Te subo mua igaa te liogu na bosaani vanighau, mu mua gerei tana gegere eni, na pukuna tu ghanaghanadila ge ku dutu ni gatu tana komumiu. Tana bona keri, inau heghegu ku kokoe kolu itamiu, ge mi ghita ka sakaisonikolu tana ghanaghana eni ma ka nia togo ngangata.
2JO 1:13 Ighoe na vaivine te utuni, na hoghomu God te vilia ge ke taluutuni, iani tua, mana lei dalena tara vaheghau gatu didira na bosa ni holoutoamiu.
3JO 1:1 Inau na mane huhuli nagho tana holohoru, Inau tu gegere vanigho gatu Gaius. Ighoe na puku ni kulagu mu dolovigho sughua.
3JO 1:2 Ighoe na puku ni kulagu, inau tu kokoeliulivuti ge na hulimu ke lagaa, mana lei totobo soko ke kabu uto vanigho, te vagha na volamu kolua Christ te uto ngangata.
3JO 1:3 Tu togotogo ngangata tana bona tara mai saraviu iani na balu tinoni taluutuni tara tutugui vaniu nimua na lavilaga to tughuru ngasi tana utuni, te vagha ighoe to taonia haia na halautu te utuni.
3JO 1:4 Tana bona tu rongovighau, ighau na lei dalegu tana taluutuni, tau tona haliua so na Rongorongo Uto te utuni, mu tu nia togotogo ngangata. Eo, me taho siki totobo ke au vulei nigua na togotogo.
3JO 1:5 Ighoe na puku ni kulagu, e uto ngangata to hangara rana taluutuni tara mai tamua, haba va ghua rana sinogho.
3JO 1:6 Tana bona tara mai iani ka, tara tutugui vanira na vure subo ilokana na vale kokoeliulivuti te vagha na dolo to tatea vanira. E uto ngangata ge ko tona haliua so na hangaadira rana taluutuni te vagha to vahera na lei totobo te manana didira sakusakutua na pukuna aeni na liona God, me ke nia togotogo ghua gaia.
3JO 1:7 Gaira kara rughuhoru gatu ge kara gonighi nina gehegehe Christ, mara mua hola siki totobo itadira rahei tara mua taluutunia God.
3JO 1:8 Keri ke, me ulaghada ighita ta taluutunia ge ka righitaonira ma ka vahera na hava tara liona, keri ge ka lutu sakaisonikolura na ladavaghiniana na Rongorongo Uto te utuni.
3JO 1:9 Ghau tana holohoru ikakeri, tu nia vetena gatu tua na gegere vanighau hauva Diotrephes te mua liona tua ge ke taonia na hava tu bosaa, na pukuna gaia heghena vamua te liona ge ke hulighau.
3JO 1:10 Keri ke, mi tana bona ku gatu righighau vaho ke, vaho ge ku tughunitatei na lei gehegehe dika te tona haliui so na gehetiani, te vagha na lei bosa ni hughuhughu te nei vanighai. Ma sakai ghua na levu te gonia ke, te mua liona na righitaoniadira rana taluutuni tara tona kolili mara ladavaghinia na Rongorongo Uto. Ma ge siki sakai te liona na hangaadira ke, ma Diotrephes te tughuru pungisia na hangaadira, me ghurukehaa na tinoni keri tana holohoru.
3JO 1:11 Ighoe na puku ni kulagu, ko bei taonighi na nilabu dika te vaghai raini, mo ko taonighi vasoo na lei nilabu te uto. Ma ge siki sakai ke gehegehe uto ke, gaia na dalena God, ma siki sakai ke gehegehe dika ke, gaia te mua ghilala God.
3JO 1:12 Rana taluutuni udolu tara bosa ke, ma Demetrius na mane uto. Nina na kokoe mana gehegehena te tughunitatea gaia te gonighi na hava God te liona. Mi ghai ghua tai bosatatea te vagha gaia sakai na mane uto, mau ghilala sokoi tua na hava tai bosai ke, te utuni ngangata.
3JO 1:13 E subo ngangata mua igaa te liogu na bosaani vanigho, mu ku mua gerei tana gegere eni.
3JO 1:14 Mu liona ngangata ge ku gatu righi samisamigho ge koro kokoe koukolui na balu ghanaghana rakeri.
3JO 1:15 U kokoeliulivuti gea nina na mabo God ke kabu itamua. Rana tinoni taluutuni iani tara nia hevei gatu didira na holouto vanigho. Mo ko vahera ghua nigua na holouto mana mabo vanira na lei taluutuni ikakeri.
JUD 1:1 Inau a Jude, nina seka Jesus Christ mu tahina James. Inau tu gegere vanira rahei tara holora mai tua ta nina dolo God Tamada ma Jesus Christ te pilupilughita.
JUD 1:2 Inau tu kokoeliulivuti vania God ge ke arovighau, me ke vaheghau haia nina mabo mana dolo au va.
JUD 1:3 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, inau tu diki ghanaghana me liogu ge ku gerea vanighau gatu nia na vola vaolu ta tuvalia eni te butu mai ta God nia Jesus Christ. Mi taeni vaho inau tu gerea mughua vanighau gatu na totobo te keha. Inau tu kurutighau ge kau nia barebare na taluutuni. Te sakai vamua tua na tughuru ni niana hevei vanira rana vure udolu, God te nia hevei na taluutuni eni vanira nina tinoni tabu.
JUD 1:4 Inau tu bosa te vagha eni na pukuna na balu tinoni sorisori tara mua taonia God, tara haghemai ighobumiu, hauva mau mua ghilala tara pegopegoghau. Tana na Gegere tabu idania, God te bosa agaia ke torora. Gaira tara tarai vaghiliua na puku ni utuni mara bosaa, “E utuni so ke vagha ka gonighi na lei vata ni kabalaghi na pukuna God te talukehai tua na paluda.” Ma gaira ghua tara mua tala na taoniana Jesus Christ, dida na Vunaghi mana dida na Lord.
JUD 1:5 Sakai vamua ighau tau ghilala tua na hava tu bosa vanighau, hauva inau tu liona ge kau bei ponoliona na hava te kalera na lei tinoni ni Israel idania. A Lord te tatavahalera rana vure ni Israel tara kabu popongo i Egypt, hauva mi murina ka, me durake sokora so rahei tara mua taluutuni.
JUD 1:6 Ma kau ghanaghana olia eni, vanira na lei angel tara diua Lord idania mai tua. Tara mua nia togotogo na maana mana malei kabudira te vahera Lord, mara sanighi na malei sopoudira. A Lord te pitira nia na talihalo te kasilaa tana vale pipiti te pungi tana Betidalo, ge kara pitua iga na bongi ni dete.
JUD 1:7 Ma kau bei nira ponolio gea na komu sule i Sodom mi Gomorrah maia na lei komu te talighutira. Rana vure ilokani te vonughira na gehegehe ni kabalaghi soko. A Lord te durakei na lei komu raini mana lei tinoni lokani nia na lake. A Lord te gonia te vagha ge ke talutatera rana vure tara gonighi na lei nilabu dika, gaia ke torora nia na lake kasila.
JUD 1:8 Sakai vamua tara ghilalai tua na lei totobo raini ke, gaira tara vaghara ghua na lei tinoni sorisori raini, tara bosa tara loghoi na lei manaha mana maana ta didira na maturubole, keri ge ra gehetighi na lei kabalaghi haia, mara mua lubatia Lord ge ke vunaghi pungisighi na voladira, mara koengelea nina rongoragha.
JUD 1:9 Mi tana bona Michael ma Satan toro nia hughuhughu ahei ke holaa na hulina Moses ke, sughua Michael, sakai tadira na lei angel nagho, te hove pungisia heghena ge ke koengelea Lord nia na deteana Satan. Michael te bosa vania vamua, “A Lord ke torogho.”
JUD 1:10 Hauva, na tinoni sorisori raini tara koengelei na lei totobo tara mua ghilalai. Gaira te vaghara na lei maumanu asi, na pukuna tara mua ghanaghana kalea na hava tara gonighi, mara taonighi vamua na hava na lei hulidira te lioni. Na pukuna keri vaho tua, ge ke durakera.
JUD 1:11 Eo, Lord ke toro ngangatara, na pukuna tara taonia na nilabuna Cain te dika idania. Ma gaira toro vaghaa ghua na prophet Balaam idania, te hulira tana tangohahi rana vure ni Israel na pukuna te liona ngangata na sodorongo, maia te vaghaa ghua Korah idania, te hovea nina maana Lord. Ma Lord ke durakera te vaghaa te taghalaghinia Korah idania.
JUD 1:12 Tana lei vanga koukolu te tabu, rana vure raini tara maemategha te vaghaa na sebe te durakea na vaka. Sakai vamua tara ghanaghanara heghedira vamua, tara mua maa ge kara tangohahi tana bona tara vanga kolughau. E vaghara na ghoghopa bilibili te ghurihi taoa tana koukomu mamaha me mua nia hevei siki uha. Me vaghara na ghai te taho na vangani tana bona ni ghegheli, na pukuna tara mate tua mara tavuti dato na laladira.
JUD 1:13 E vaghara na unuunu ni tahi te soni datoa na lei poipoi te meto, nia didira na gehegehe te vatei mamaagha. Agaira te vaghara ghua na lei veitughu te ole kolili, tara tona hahi tana halautu te mua maemane. Gaira kara ghaha kasilara tana bona te pungi ngangata ivei a Lord te gonidilaa ge ke talura ilokana.
JUD 1:14 Ma Enoch te ghaha e ononi na vavata mai imurina Adam te bosakasunira na vure raini me ghaghua, “Kau righia! Gaia Lord te mai kolura na togha mana togha ni angel.
JUD 1:15 Agaia ke detera na lei tinoni soko ni maramana. Me ke detekalera rahei tara mua taonia Lord, na pukuna didira na lei gehegehe hahi soko tara gonighi, maia ghua na lei kokoe dika tara nei rana tangohahi, tara koengelea nia Lord.”
JUD 1:16 Na vure raini ke, ra liona vamua ge kara pasapasara ma kara hughuhughura na vure. Mara gonighi vamua na lei totobo hahi te lioni na liodira, mara talunaghora heghedira, mara mamimamira ge kara holai na lei totobo tara lioni tadira.
JUD 1:17 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, kau bei nia ponolio na hava tara bosaa vanighau rana nina manevetena dida Lord Jesus Christ.
JUD 1:18 Tana bongi sosoko na lei tinoni kara koengelea na hava te utuni, ma kara taonighi vamua didira na lei nilabu dika tana kukuadira.
JUD 1:19 Mi ani tua itaeni gaira, ma gaira tara vilivokaghau. Ra kabu taonia vamua na ghanaghana ni huli, na pukuna ra mua loghoa na Tarunga Tabu itadira.
JUD 1:20 Ighau rana taluutuni tu dolovighau, kau patupatughau heghemiu nia na tarai tabu te utuni, ge kau tughuru ngasi. Kau tona haliu na kokoeliulivuti te vagha te hulighau tua na Tarunga Tabu.
JUD 1:21 Kau kabu maemane haia na pukuna kau ghilala God te dolovighau, tana bona kau pitua na vola kasila, ke vaheghau Jesus Christ, dida na Lord, ta nina na veiarovi.
JUD 1:22 Kau arovira ma kau hangara rahei tara dutu tumu ta didira na taluutuni.
JUD 1:23 Hola olira mai ghua rahei tara dutu tumu tana na lake ni dete ma kau vavolara. Mana balu so ghua tara gehetighi na lei nilabu dika, ge kau arovira, hauva ma kau righitaonighau vasoo ge kau bei taonighi me ke metoghau gea na lei paludira.
JUD 1:24 Mi taeni ghau udolu kau holohaba God! Gaia vamua ke tangomana na righitaoniamiu ge kau mua tumu ta nimiu na taluutuni. Ma gaia ghua ke holaghau vaa ta nina malei haba ilokana nina rongoragha te sule. Tana bona keri ge kau tatavahale tana palu maia na togotogo tana matana.
JUD 1:25 Gaia vamua na puku ni God. Gaia te vavolaghita itatana Jesus Christ dida na Lord. Na rongoragha mana lada, na puku ni maana, mana maana ni vunaghi pungisi, anina soko gaia, tana vuivunina mai mi taeni maia ke vaa me vaa. Amen.
REV 1:1 Aeni na livu vania a Jesus Christ, God te vahea, ge ke tughunitatei na lei totobo tara dutu ni kale tana lei bongi ke mai, ge talutatei vanira nina lei seka God. Ma Jesus te nia vetena mai nina angel ge ke talutatei vaniu inau John nina seka.
REV 1:2 Keri ke, inau tu tughunitate kikinimai na bosana God, mana lei totobo Jesus Christ te bosai vaniu. Ma raini na lei totobo tu righighi.
REV 1:3 God ke vautora rahei kara idumia na gegere raini vanira rana taluutuni, me ke vautora ghua rahei tara rongovighi mara taonia na hava te bosai, na pukuna te dutu mai tua na bona ni bongi na lei totobo raini kara kale igaa.
REV 1:4 Inau a John, tu gerea na gegere eni, Vanighau rana taluutuni ilokani e vitu na holohoru tana bubulo ni komu Asia. Inau tu kokoeliulivuti ge kau lavia na vauto mana mabo itatana God, gaia te kabu haia, idania, itaeni, maia ke va me va, mi tatana ghua e vitu na tarunga inaghona nina malei sopou ni vunaghi haba God,
REV 1:5 mi tatana ghua Jesus Christ, te tughunitatei haia na hava te utuni tatana God. Gaia na vuivuni tinoni te tughuruoli tana mate ge ke mua ghoi mate, ma gaia te vunaghi pungisira na lei vunaghi haba udolu iani tana maramana. Jesus te dolovighita, me tatavahaleghita tana lei paluda nia na ghabuna te tave vanighita tana ghaivavala.
REV 1:6 Ma gaia te neghita ge ka nina tinoni ni kinakabu, ma ka nina manesukaghi ma ka gehegehe uto tana matana God na Tamana. Keri ge, ighita ka holohabaa Jesus Christ, ke lavia na rongoragha mana maana ke vaa me vaa. Amen.
REV 1:7 Kau rongovia! Agaia ke oli mai tana parako i kokou. Mana lei tinoni soko kara vaevanea gaia, haba va rahei tara tutukua. Mana lei vure tana lei kema iani pari kara tangi ngangaraha na pukuna gaia. Eo, ke kale utuni sughua! Amen!
REV 1:8 E ghaghua Lord God, “Inau na Alpha maia na Omega - na vuivuni maia na sosoko. Inau gaia tu kabu haia, idania, itaeni, ke va me va. Inau God puku ni maana.”
REV 1:9 Inau a John a hoghomiu tana taluutuni. Itatana Jesus ta sakai sonikolu tana vahaghitaili na pukuna ighita nina vure tana kinakabuna, me vaheghita na laga ge ka tughuru ngasi. Inau, tara soni asiu tana koukomu Patmos na pukuna tu tughunitatei na lei bosana God mu nia kokoe Jesus.
REV 1:10 Tana nina bongi Lord, nina maana na Tarunga Tabu te maanapungisiu, mi nau tu rongovia murigu, na talama ni manga te sule te tangi vagha na tavuli.
REV 1:11 Te bosa, “Ko gere horui tana gegere na hava to righia, mo ko nighi vetena vanira e vitu na holohoru i Ephesus, Smyrna, Pergamum, Thyatira, Sardis, Philadelphia mi Laodicea.”
REV 1:12 Mi nau tu ririu pulohi ge ku righia ahei te kokoe vaniu, mu righighi e vitu na vatei talu bulu tara gonighi nia na gold.
REV 1:13 Mana Dale Tinoni te tughuru ighobudira na malei talu bulu. Me nia pupulu na tivi daro te saroa na marevona, me kalakabe ni gold talighutia nia na garona na tivi.
REV 1:14 Na vuvulu ni uluna te pura me ehoehoa te vagha na vuvulu ni sheep pura, mana matana te vagha na lapilapi ni lake.
REV 1:15 Mana marevona te marara vagha na berasasa ni lake, mana talama ni mangana te vagha na tagumuna na karaha ni tahi sule.
REV 1:16 Me tabei tana lima madolona e vitu na veitughu, mi tana mangana te va mai na isi te vanga i levu mi levu, mana matana mana ihuna te vagha na rarangana na aho.
REV 1:17 Mi tana bona inau tu righia, mu tumu horu tana marevona mu bughoro te vaghau tu mate. Ma gaia te haua na lima madolona vuvungagu me bosa, “Ko bei mataghu! Inau na vuivuni maia na sosoko.
REV 1:18 Inau tu vola kasila. Mi nau tu mate tua te padi, hauva ko righia, inau tu vola ke vaa me vaa! Mi nau vamua tu loghoa na maana pungisira tara mate, maira i betidalo.
REV 1:19 Ko gere horui na hava to righighi taeni, maia na lei totobo ke kale ikise.
REV 1:20 Ma eni na ghanaghana iga e vitu na veitughu to vaevanei tana lima madologu, maia e vitu na vatei talu bulu ni gold. Ra vitu na veitughu ke, gaira ra vitu na angel tara righitaonira e vitu na holohoru. Ra vitu na vatei talu bulu ke, rana vure ilokana ra vitu na holohoru.”
REV 2:1 Keri ke na Dale Tinoni te bosa vaniu, “Ko gerea na Rongorongo eni, vania na angel te righitaonia na holohoru Ephesus, ‘Eni na rongorongo te vaa butu mai tatana, gaia te tabei e vitu na veitughu tana lima madolona, ma gaia te sakutua ghobudira ra vitu na vatei talu bulu tara gonighi nia na gold.
REV 2:2 ‘Mi nau tu ghilalai na lei totobo soko ighau rana taluutuni tau gonighi. Mu ghilalai ghua nimua na lutu laga mana kabu vadangitai tana nimiu na taluutuni. Mi nau tu ghilala tau mua lavipangotira na lei tinoni dika. Mi ghau tau tabotabora gaira tara bosa tara manevetena, hauva mara taho. Vaho gau pukura, gaira tara kiko.
REV 2:3 Ighau tau vadangitai mau vahaghitaili na pukuna na ahagu inau. Ighau tau tughuru ngasi vamua, mau mua tona hahi.
REV 2:4 Hauva inau tu kokoe hughuhughughau. Au mua doloviu itaeni te vagha tau doloviu mai tana vuivuni tau taluutuniu.
REV 2:5 Ma kau ghanaghana olia na darona na bona tua, tau tumu sania nimua na diki dolo. Kau tughulio ma kau ghoi lutu laga te vagha tau nea mai tana vauvaluni. Ke vagha kau mua tughulio ke, inau ku mai mu ku ghadaru keha nimiu na vatei talu bulu tana malana.
REV 2:6 Ma eni tau gonia te uto ngangata. Tau nia sika didira nilabu dika na ovu tara taonighi nina tarai Nicolaus, te vagha tu nea inau.
REV 2:7 Na pukuna tau logho kuli ke, kau rongovia na hava na Tarunga Tabu te bosai vanira na lei holohoru. Ma rahei kara lagavule ritini tana sosoko ke, inau ku lubatira ge kara ghania na vuavuana na ghai ni vola ta nina leghai God.
REV 2:8 “Ko gerea na rongorongo eni vania na angel te righitaonia na holohoru i Smyrna, ‘Eni na rongorongo itatana gaia na vuivuni mana sosoko, gaia te mate tua me volaoli taeni.
REV 2:9 ‘Ighau rana taluutuni, inau tu ghilala nimiu na vahaghitaili, ma nimiu na kabu bona, hauva mau lologho au. Mu ghilala ghua didira na koengele ahei tara hughuhughughau. Sakai vamua gaira tara bosa tara nina vure God, hauva ma gaira tara taho. Agaira nina vure a Satan.
REV 2:10 Kau bei mataghu gea, na hava kara vahaghitailighau nia. A Satan ke sonihaghera balu itamiu ilokana na vale pipiti, me ke tabotaboghau ta nimiu na taluutuni, me ke vahaghitailighau ilokani hangavulu na bongi. Kau tughuru ngasi tana taluutuni, sakai manaa kara mateghau, mi nau ku vaheghau na vola kasila.
REV 2:11 Na pukuna tau logho kuli ke, kau rongovia na hava na Tarunga Tabu te bosai vanira na lei holohoru. Ma hei tua ke lagavule ritini tana sosoko, ke mua kalea na ruani na mate.’”
REV 2:12 “Ko gerea na Rongorongo eni vania na angel te righitaonia na holohoru i Pergamum. ‘Eni na rongorongo te vaa butu mai itatana gaia, te tabea na isi te vanga ilevu mi levu.
REV 2:13 ‘Inau tu ghilala tau ghahaghau tana komu a Satan te vunaghi pungisia, hauva mau tughuru ngasi so itagua. Mi ghau tau mua sonikehaa nimiu na taluutuni itagua tana bona tara matea Antipas ighobumiu, na pukuna te ladavaghiniu tana komumiu a Satan te vunaghi pungisia.
REV 2:14 ‘Hauva inau tu loghoi na balu totobo tu tughuru pungisighi tamiu. Na balu itamiu tara taonia nina tarai Balaam. Idania Balaam te taraia Balak na halautu dika ge ke idevira na vure ni Israel tana palu. Ma Balak te huli hahira na vure, ge ra ghanighi na vanga tara nighi sukaghi vanira na lei titinoni, mara nighi kabalaghi.
REV 2:15 Mana balu itamiu tara taonia so nina tarai dika Nicolaus. Nina tarai te vagha so nina tarai Balaam.
REV 2:16 Kau tughulio, na pukuna tu dutu ni mai vanighau, mu ku veilalabui kolura rahei tara taonighi na tarai sorisori kiri, nia na isi tana mangagu.
REV 2:17 ‘Na pukuna tau logho kuli ke, kau rongovia na hava na Tarunga Tabu te bosai vanira na lei holohoru. Ma rahei soko tara lagavule ritini tana sosoko ke, kara ghania na vanga tara poloa i kokou tara holoa nia na manna. Inau ku vahea sopa sakai tadira na vatu te pura, mi vuvungana na vatu keri tara gerea iga na aha te vaolu, e taho ahei ke ghilala, ma gaia vamua ke holatia.’”
REV 2:18 “Ko gerea na rongorongo eni vania na angel te righitaonia na holohoru i Thyatira. ‘Na rongorongo eni te vaa pukulaghi mai tagua inau, na Dalena God, na matagu tara vaghai na lapilapi ni lake, mana marevogu tara vitiviti vaghai na berasasa ni lake.
REV 2:19 ‘Inau tu ghilalai na lei totobo soko tau gonighi, te vagha nimiu na dolo, nimiu na taluutuni, nimiu na lutu, ma nimiu na vadangitai te mua mautu. Mi nau tu ghilalai na lei totobo tau gonighi taeni, tara haba vulei va na lei totobo tau gonighi te padi tua.
REV 2:20 ‘Hauvaa mi nau ku kokoe pungisighau nia na vaivine eni na ahana Jezebel. Gaia te holoa heghena nia na prophet, mau lubatia ge hulihahira nigua na lei tinoni lutu. Ma gaia te suasuanira ge ra holohaba na titinoni, mara ghanighi na vanga tara nighi sukaghi vania, ge ra nia kabalaghi.
REV 2:21 Mi nau tu vahea na bona ge ke tughulio, hauvaa ma gaia te mua ririu keha sania nina vola ni kaukabu meto.
REV 2:22 Na pukuna keri ke, inau ku nea ge ke koli sele tana malei ghimedira tara vahaghi, me ke vahaghitaili sule ngangata. Ma rahei tara nia kabalaghi gaia, kara topoa na vahaghitaili sule ngangata ke vagha kara mua nighi tughulio didira na nilabu dika.
REV 2:23 Inau ku labumatera rana tinoni tara taonia nina tarai, ge na lei tinoni taluutuni tana holohoru kara ghilalau inau tu righikalei na lei lio mana ghanaghanadira na lei tinoni soko. Mi nau ku vahea sopa sakai tamiu na hava te manana taonighi na hava tau gonighi.
REV 2:24 ‘Mi nau ghua tu loghoa na rongorongo vanighau ighau i Thyatira, tau mua taonia na tarai sorisori eni tara holoa nia nina utuni lalo Satan. Inau ku mua bosaa vanighau siki totobo itamua te vahola ge kau taonia.
REV 2:25 Ma sakai na totobo vamua ku bosaa vanighau ke, kau tughuru ngasi ta nimiu na taluutuni polo ku ghoi oli mai.
REV 2:26 ‘Vanira gaira tara lagavule, ma rahei tara taoniu ritini tana sosoko ke, inau ku vahera na maana ge kara vunaghi pungisira na lei kema.
REV 2:27 Ma gaira kara vatoghara na lei kema nia na talihalo ge kara labu paruhara te vagha na popo vatu te tangodo. Eo, mi nau ku vahera na maana te vagha tu lavia itatana na Tamagu. Mi nau ku vahera na ghama ni labota.
REV 2:29 ‘Na pukuna tau logho kuli ke, kau rongovia na hava na Tarunga Tabu te bosai vanira na lei holohoru.’”
REV 3:1 “Ko gerea na rongorongo eni vania na angel te righitaonia na holohoru Sardis. ‘Eni na rongorongo te vaa pukulaghi mai tatana gaia te loghoi e vitu nina Tarunga God me tabei ra vitu na veitughu. ‘Inau tu ghilalai na lei totobo soko ighau rana taluutuni tau gonighi. Na lei tinoni tara bosa ighau tau vola, hauvaa mu ghilala tau mate tua.
REV 3:2 Itaeni kau rarai! Ma kau vaa ngasilia na hava na pile taluutuni te ghaha ilokamiu, na pukuna na hava te ghaha olia te dutu ni mate. Na gehegehemiu te mua maemane tana matana God.
REV 3:3 Keri ge kau ghanaghanaolia na hava tau diki rongovia mau taluutunia. Kau tughulio, ma kau tabe ngasilia nimiu na taluutuni. Ma ge kau mua rarai ke, geva ku mai ge ku toroghau tana bona tau mua ghilalaa, te vagha na tinoni gito ke mai ribehaghi nighau.
REV 3:4 ‘Hauva, na balu itamiu i Sardis tara mua metoi didira tivi nia na tangohahi. Ma gaira keri kara sakutua kolu itagua, ma kara nighi pupulu na tivi pura te marabu, na pukuna gaira te ulaghadira.
REV 3:5 Ma rahei gaira kara lagavule ritini tana sosoko ke, kara nighi pupulu na tivi pura te marabu ghua. Mi nau ku mua lavikeha na ahadira ilokana na Buka ni Vola, mu ku bosatatera tana matana na Tamagu ma vanira nina lei angel, gaira ra nigua.
REV 3:6 ‘Na pukuna tau logho kuli ke, kau rongovia na hava na Tarunga Tabu te bosai vanira na lei holohoru.’”
REV 3:7 “Ko gerea na rongorongo eni vania na angel te righitaonia na holohoru Philadelphia. ‘Eni na rongorongo te vaa pukulaghi mai tatana gaia te tabu me utuni. Inau tu loghoa nina kii na vunaghi haba David idania, mi tana bona ku hangavia na mataula ke, me taho tua ahei ke ghoi vongotia ghua, mu ku vongotia mua ke, me taho tua ahei ke ghoi hangavia ghua.
REV 3:8 ‘Inau tu ghilalai na lei totobo soko ighau rana taluutuni tau gonighi, mi nau tu hangavia vanighau na mataula me taho ahei ke ghoi vongotia ghua. Ighau tau loghoa so na pile laga, hauva mau taonia vamua na bosagu, ma kau mua niu hughu.
REV 3:9 Kau righia na hava ku gonighi vanira rahei lokana nina ovu Satan. Gaira tara bosa, ‘Ighita rana vure taluutuni ni Jew,’ hauva gaira tara kiko. Inau ku kurutira ge kara mai poghotao tana tuamiu. Ma gaira kara ghilala utoa te vagha inau tu dolovighau.
REV 3:10 ‘Na pukuna ighau tau lavipangotia nigua na vetena ge kau tughuru ngasi tana bona na lei vahola tara kaleghau, inau ku pilupungisighau tana vahaghitaili sule ke kalea na maramana udolu, tana bona ku tabora gaira tara ghahara iga.
REV 3:11 Inau tu dutu sara mai tua. Keri ke, kau tabe ngasilia nimiu na taluutuni, ge ke bei lavikeha gea ahei nimiu na pitiulu.
REV 3:12 ‘Arahei kara lagavule ritini tana sosoko ke, kara vaghara na lei bere ngasi ta nina Valetabu nigua na God, ma kara mua ghoi rughuhoru keha sania ghua. Mi nau ku gerea na ahana nigua na God itadira, maia ghua na ahana na puku ni komuna. Aeni na Jerusalem vaolu ke horu mai kokou ta nigua na God. Mi nau tu gerea ghua na ahagu vaolu itadira.
REV 3:13 ‘Na pukuna tau logho kuli ke, kau rongovia na hava na Tarunga Tabu te bosai vanira na lei holohoru.’”
REV 3:14 “Ko gerea na rongorongo eni vania na angel te righitaonia na holohoru Laodicea. ‘Eni na rongorongo te vaa pukulaghi mai tatana gaia tara holoa nia 'Amen', na pukuna inau tu bosatatea haia na bosana God mana hava tu bosai te utuni. Mi tagua vamua God te gonighi na lei totobo soko.
REV 3:15 ‘Inau tu ghilalai na lei totobo soko ighau rana taluutuni tau gonighi. Tau mua bihi mau mua papara. Eliogu ighau sakai tadira.
REV 3:16 Mana pukuna ighau tau vagha na beti te mua bihi me mua papara, geva ku luahorughau tana mangagu!
REV 3:17 Tau bosa, ‘Ighita ta lologho. Na lei totobo soko ta lioni ta loghoi. Ma mua liona ghua siki totobo!’ Hauva tau mua ghilala ighau te vesikamiu, tau bona, mau rorodo mau soesole ghua. E ulaghana rana vure kara arovighau.
REV 3:18 Na pukuna keri, inau tu kurutighau ge kau pelu gold itagua - na gold te vaa marabui na lake, ge kau lologho tana matana God. Ma kau pelua ghua na pupulu pura te marabu, ge kau kuvihighau nia tau soesole ge kau mua nia maa. Ma kau pelua ghua na beti ni daodalo mata, ge kau reirei uto.
REV 3:19 Inau gaia sakai tu maemanera, mu hera na totoro arahei soko tu dolovira. Keri ge kau lutu laga ma kau tughulio tana nilabumiu te dika.
REV 3:20 Kau righia! Inau tu tughuru tana mataulamiu mu hoholo. Ke vagha kau rongoviu ma kau hangavia na mataula ke, inau ku haghe mai, mi ghita ka vanga koukolu te vaghaghita ta tamahoghoni.
REV 3:21 Arahei kara lagavule ritini tana sosoko ke, inau ku holora mai ge kara sopou kolu itagua ta nigua na malei haba, te vagha inau tu lagavule mu sopou kolua na Tamagu ta nina malei haba.
REV 3:22 ‘Na pukuna tau logho kuli ke, kau rongovia na hava na Tarunga Tabu te bosai vanira na lei holohoru.’”
REV 4:1 I murina raini, mu rei vaa, mi nau tu vaevanea na mataula te hahangavi kokou. Mana manga tu diki rongovia te kokoe vaniu, te vagha na lagana na tavuli te tangi. Mana manga te bosa, “Ko dato mai iani, mi nau ku tatei vanigho na hava ke kale mai tana ngiha.”
REV 4:2 Me mina vaso nina maana na Tarunga Tabu te mai vaniu, mu vaevanea na malei sopou ni vunaghi haba i kokou, ma siki sakai te sopou i vuvungana!
REV 4:3 Ma gaia te sopou i vuvungana na malei haba te vagha na vatu vitiviti sisi na rarangana, tara holoa nia Jasper ma Carnelian. Mana rarangana na vatu te raumauri, tara holoa nia emerald, te talighutia na malei sopou ni haba te vagha na langighabu.
REV 4:4 E rua hangavulu vati na malei sopou tara talighutia, me rua hangavulu vati na mane nagho tara sopou ghua i vuvungani. Ma gaira soko tara pupulu pura, mara pitiulu ni gold tana sopa uludira.
REV 4:5 Mi tana malei sopou ni haba te rughuhoru mai na viti mana viviha ragiragi. Mi naghona na malei sopou tara ghahara e vitu na bulu, tara tungi lapilapighi. Raini gaira e vitu nina tarunga God.
REV 4:6 Mi naghona na malei sopou te ghaha na totobo te vagha na horara te vitiviti vagha na gilasi maghora. Me talighutia na malei sopou ni vunaghi haba, tana sopa na levuna tara ghahara e vati na totobo vola, sopa sakai tadira tara saopora na mata na hulidira, imuri mi nagho.
REV 4:7 Na diki totobo vola na reireina te vagha na lion, na ruani te vagha na buluka, me toluni te loghoa na mata mana ihu te vagha na tinoni, me vatini na reireina te vagha na manukama te lovo.
REV 4:8 Sopa sakai tadira na lei totobo vola tara sopa loghoi ra ono na ghatadira, mana hulidira te saopoi na mata. Bongi mana dani tara linge mara ghaghua, “Tabu, tabu, tabu, Lord God puku ni maana, Gaia te kabu haia, idania, itaeni, ke va me va.”
REV 4:9 Na lei totobo vola raini tara ladavaghinia mara holohaba, mara bosautoa agaia te sopou tana malei sopou ni vunaghi haba, te vola ke vaa me vaa.
REV 4:10 Tana lei bongi keri, ma gaira erua hangavulu vati na mane nagho tara poghotao mara holohabaa gaia te vola ke vaa me vaa. Mara taluhorui didira na pitiulu naghona na malei sopou ni vunaghi haba mara ghaghua,
REV 4:11 “Lord nimami na God, ighoe to gonighi na lei totobo soko, na pukuna te liuliomu ge o gonighi ge ra puputu. Keri ke, e manamu sughua, ge kai holohabagho ma kai talumavagho na pukuna nimua na maana maia na malei haba.”
REV 5:1 Keri ke, mi nau tu righia na buka lologhu tana lima madolona gaia te sopou vuvungana na malei sopou ni vunaghi haba. Mi lokana, mi murina na buka lologhu tara gerea, mara lagholaghoa nia e vitu na lagholagho.
REV 5:2 Mi nau tu righia ghua na angel te loghoa na maana sule, te ghaeghahe nia na talama ni manga sule, “?Ahei te ulaghana ge ke vurehighi na lagholagho tana buka lologhu eni?”
REV 5:3 Me taho ahei kokou pi ani pari, pi tana Betidalo, ke tangomana na hangaviana na buka lologhu mana idumiana.
REV 5:4 Mi nau tu tangitangi na pukuna e taho ahei kara kene sodoa te ulaghana ge ke vurehia na buka lologhu me ke idumia.
REV 5:5 Ma sakai tadira erua hangavulu vati na mane nagho te bosa vaniu, “Ko bei tangi! Ko righia, na lion tana kemana Judah, na kamanagho ta nina malei sopou ni vunaghi haba David te lagavule tua. Gaia te ulaghana ge ke hangavia na buka lologhu me ke vurehighi e vitu na lagholagho.”
REV 5:6 Inau tu rei vaa mu righia na Dale Sheep tara labumatea, ighobuna na malei sopou ni vunaghi haba, mara vati na totobo vola, mi ghobudira erua hangavulu vati na mane nagho. Gaia te loghoi ra vitu na kalana, me vitu na matana, gaira kiri ra vitu na tarungana God, te vetena rughuhorura tana lei piuna na maramana.
REV 5:7 Ma gaia te tughuru dato mai, me holaa na buka lologhu tana lima madolona gaia te sopou tana malei sopou ni vunaghi haba.
REV 5:8 Tana bona te lavia na buka lologhu, gaira ra vati na totobo vola me rua hangavulu vati na mane nagho tara poghotao tana matana na Dale Sheep. Sopa sakai tadira te tabea na ghalevu, ma gaira tara tabei ghua na popo gold te vonughighi na ghaiuruuru, te vagha didira na kokoeliulivuti nina vure God!
REV 5:9 Ma gaira tara lingea na linge vaolu nia na lei bosa raini, “E ulaghamu sughua ge ko holaa na buka lologhu mo ko vurehia na lagholagho mo ko hangavia. Mara labumategho tua, mana ghabumu te huiolira nina vure God tana lei kema, mi tana lei leu, mi tana lei vure soko.
REV 5:10 Mi ghoe to nera ge kara mai sakaisonikolu tana kinakabuna God ma nina lei manesukaghi. Ma gaira kara vatogha tana maramana.”
REV 5:11 Mi nau tu ghoi rei vaa, mu rongovia na mangadira na togha mana mola ni angel tara linge talighutia na malei sopou ni vunaghi haba mana lei totobo vola mana lei mane nagho.
REV 5:12 Ma gaira tara nia linge na manga sule, “Na Dale Sheep tara matea te ulaghana, ge ke lavia na maana, na lologho, na manaha, mana laga, talumava, mana rongoragha mana vauto.”
REV 5:13 Keri ke, mi nau tu rongovia na lei totobo vola i kokou mi ani pari, mi sarana na maramana mi lokana na tahi, gaira ghua tara linge, “Na vauto, na talumava, mana rongoragha mana maana, vania gaia te sopou vuvungana na malei sopou ni vunaghi haba, maia ghua na Dale Sheep, ke vaa me vaa.”
REV 5:14 Mara vati na totobo vola tara bosaa, “Amen!” Ma gaira rua hangavulu vati na mane nagho tara poghotao mara holohabaa God ma gaia ghua na Dale Sheep.
REV 6:1 Keri ke, mi nau tu righia, na Dale Sheep te hangavia na vuivuni tana vituni na lagholagho tana buka lologhu. Ma sakai tadira e vati na totobo vola te ghaeghahe dato nia na manga sule te vaghaa na tagumuna na viviha, e ghaghua, “Ko mai!”
REV 6:2 Mi nau tu reitada, mu righia na horse pura. Mana tinoni te haehaghe vuvungana te tabea na baghe, mara talua na pitiulu tana uluna. Me rughuhoru, me lagavulera rana levunimate, me kabu rongoraghagha.
REV 6:3 Mi tana bona na Dale Sheep te hangavia eruani na lagholagho, inau tu rongovia eruani na totobo vola te ghaghua, “Ko mai!”
REV 6:4 Ma sakai na horse sisi te tate mai. Mana tinoni te haehaghe vuvungana tara vahea na isi te mamataghugha, mana maana ni ghadaru kehaana na mabo tana maramana, keri ge na lei tinoni kara labumatera sopa heghedira.
REV 6:5 Tana bona na Dale Sheep te hangavia e toluni na lagholagho, inau tu rongovia e toluni na totobo vola te ghaghua, “Ko mai!” Mi nau tu reitada mu vaevanea na horse bili, mana tinoni te haehaghe vuvungana te tabea na vatei kaekagemava tana limana.
REV 6:6 Mi ghobudira e vati na totobo vola, na talama ni manga te bosa, “Na pukuna na vanga te dato na matena, keri ke na peluna sakai na dani ke, te manana ge ke pelua sakai na tunuva ni wheat vamua, pe tolu na tunuva ni barley vamua. Hauva, bei dikalai gea na lei ghai ni olive mana lei aloalo tara holoa nia na grape.”
REV 6:7 Mi tana bona na Dale Sheep te hangavia e vatini na lagholagho, inau tu rongovia e vatini na totobo vola te ghaghua, “Ko mai!”
REV 6:8 Mi nau tu reitada mu vaevanea na horse, na reireina te pohapoha vagha na huli ni tinoni mate. Na ahana na tinoni te haehaghe vuvungana ke, a Mate. Mana tinoni te saritaonia ke, na ahana a Betidalo. Mara vahera na maana ge koro vunaghi pungisira na lei tinoni soko tana sakai tadira ra vatini na pilena na maramana. Ge koro labumatera nia na isi, mana ngengere, mana lei vata ni vahaghi, mana lei vata ni maumanu asi soko.
REV 6:9 Mi tana bona na Dale Sheep te hangavia limani na lagholagho, inau tu vaevanei sarana na Bela Tabu na tarungadira arahei tara matetabora, na pukuna tara taluutunia mara tughunitatea na bosana God.
REV 6:10 Ma gaira tara ngangaraha laga vania God mara ghaghua, “Lord God, puku ni maana, Ighoe to tabu maia to utuni. ?Ivei vaho ke vaghaa na darona na bona ko detera na vure tana maramana eni, mo ko torora na pukuna tara labumateghai?”
REV 6:11 Ma sopa sakai tadira, God te vahea na pupulu pura te daro, me bosa vanira, “Kau ahe vata pile bona ghua, koekobe kara labumatera na lei hoghomiu tana taluutuni te vagha tara neghau igaa.”
REV 6:12 Mi murina inau tu rei vaa, na Dale Sheep te hangavia e ononi na lagholagho, na anu sule ngangata te kale. Mana aho te pungi loloho me vaghaa na tivi bili, mana vula te sisi vaghaa na ghabu.
REV 6:13 Mana lei veitughu tana oka tara tumu horu tana maramana te vaghara na vuavua maumauri ni ghai tara kabilu tana ghaidira te kahira na ghuri sule.
REV 6:14 Mana parako te lologhu dato te vaghaa na malei ghime tara lokukehaa. Mana lei ghotu mana lei koukomu soko kara ghadaru keha.
REV 6:15 Keri ge na lei vunaghi haba ni maramana, mana lei mane nagho, mana lei vunaghi ni kisumate, na vure sodorongo, mana vure ahaahagha, mana vure subo udolu - na lei seka mana vure maheboa - gaira soko tara polora heghedira lokani lei vatuluma, mi ghobuni na lei vatu tana lei ghotu.
REV 6:16 Ma gaira tara tangi vanira na lei ghotu mana lei vatu sule, “Kau kokovo savughai mai, ma kau pologhai tana matana gaia te sopou ivuvungana na malei sopou ni vunaghi haba, ma kau pologhai ghua ta nina rutu papara na Dale Sheep.
REV 6:17 Na pukuna na bongi ni rutu papara ngangata te sara mai tua, iga God mana Dale Sheep koro torora na lei tinoni soko, me taho siki sakai ke tangomana ge ke tughuru pungisira.”
REV 7:1 Mi murina keri, inau tu righira ra vati na angel tara tughuru tana vati na piuna na maramana, tara tabe betoi ara vati na mata ni ghuri tara lovulovu mai tana pari mana tahi, mana lei ghai.
REV 7:2 Ma God te vahera na maana ge kara dikalai na pari mana tahi. Keri ge inau tu righia sakai na angel keha te va mai tana bona na aho te sogha dato, te holaa nina lagholagho God te vola. Ma gaia te nia ghaeghahe nia na manga sule vanira gaira e vati na angel,
REV 7:3 “Pitu! Bei taghalaghinia gea mua na pari, mana tahi, mana lei ghai, polo kai talui nina vaughilala God tana sopa raedira nina lei tinoni lutu.
REV 7:4 Inau tu rongovira e ngiha na vure gaira tara talu vaughilaladira nia nina vaughilala God. Gaira tara kaekage sakai hangalatu vati hangavulu vati na togha (144,000) tara talu vaughilaladira tana lei kema ni Israel:
REV 7:5 Tana kemana Judah hangavulu erua na togha (12,000), Tana kemana Reuben hangavulu erua na togha (12,000), Tana kemana Gad hangavulu erua na togha (12,000),
REV 7:6 Tana kemana Asher hangavulu erua na togha (12,000), Tana kemana Naphtali hangavulu erua na togha (12,000), Tana kemana Manasseh hangavulu erua na togha (12,000),
REV 7:7 Tana kemana Simeon hangavulu erua na togha (12,000), Tana kemana Levi hangavulu erua na togha (12,000), Tana kemana Issachar hangavulu erua na togha (12,000),
REV 7:8 Tana kemana Zebulun hangavulu erua na togha (12,000), Tana kemana Joseph hangavulu erua na togha (12,000), Tana kemana Benjamin hangavulu erua na togha (12,000).
REV 7:9 Mi murina keri, inau tu righira na vure subo, te vahola ngangata na idumiadira. Na vure rakiri tara mai tana lei komu udolu, tana lei kema, mi tana lei leu soko tana maramana, mara tughuru inaghona na malei sopou ni vunaghi haba, maia na Dale Sheep. Gaira tara nighi pupulu na tivi pura, mara tabei na ghaba ni niuniu.
REV 7:10 Ma gaira tara nia ghaeghahe na manga sule, “Dida na God ivuvungana na malei sopou ni vunaghi haba, mana Dale Sheep, toro vavolaghita!”
REV 7:11 Ma gaira na lei angel udolu tara tughuru talighutia na malei sopou ni vunaghi haba, ma gaira lei mane nagho, mara vati na totobo vola ghua. Ma gaira tara poghotao horu kikinima inaghona na malei sopou ni vunaghi haba, mara holohabaa God.
REV 7:12 Mara bosa, “Eo ke ghaghua igaa! Na vauto, na rongoragha, mana manaha, na holouto, na kikinima, na maana mana lagavule nina dida na God ke va me vaa. Amen!”
REV 7:13 Ma sakai tadira erua hangavulu vati na mane nagho te huatiu, “?Ahei gaira tara pupulu pura raini, mi vei tara va butu mai?”
REV 7:14 Mi nau tu bosa tughu vania, “Mane Nagho, ighoe to ghilalaa.” Ge bosa vaniu, “Agaira raini tara tughuru ngasi tana taluutuni tana bona ni gunaguna sule. Ma gaira tara apoi didira pupulu tana ghabuna na Dale Sheep, me va marabui.
REV 7:15 Mana pukuna keri, tara tughuru inaghona nina malei sopou God, mara gehegehe vania tana bongi mana dani, lokana nina Valetabu. Ma gaia te sopou vuvungana na malei sopou ni vunaghi haba ke kabu ighobudira, me righitaonira.
REV 7:16 Ma gaira kara mua vitolo, ma kara mua ghoi mamangaha ghua. Mana aho mana na lei totobo te papara kara mua vahaghitailira,
REV 7:17 na pukuna na Dale Sheep te tughuru inaghona na malei sopou ni vunaghi haba, ke righitaonira te vagha na puku ni vatogha sheep. Agaia ke hulira va tana lei beti vuravura te vola. Ma God ke ghudurikehai na lei kolobu ni matadira.
REV 8:1 Mi tana bona na Dale Sheep te hangavia vituni na lagholagho, ighai udolu ikokou tai todore tana levu ni aho.
REV 8:2 Mi murina keri, nau tu righira ra vitu na angel tara tughuru tana matana God, mara lavighi ra vitu na tavuli.
REV 8:3 Ma sakai na angel ghua te tughuru tana bela tabu, me tabea na vatei soni ghaiuruuru, tara gonia nia na gold. Tara vahea subo na ghaiuruuru, ge ke sukaghi kolui nia didira na kokoeliulivuti nina vure God. Keri ge ke kovalai na ghaiuruuru me kerei tana bela tabu tara gonia nia na gold, inaghona na malei sopou ni vunaghi haba.
REV 8:4 Na ahuna na ghaiuruuru, kolui didira na kokoeliulivuti nina vure God te dato va ta God tana limana na angel.
REV 8:5 Mana angel te vonughia nia na vatei soni ghaiuruuru nia na lake te butu mai tana bela tabu. Me soni horua mai tana maramana, mana viviha te ragiragi, me vitilaghi, maia ghua na anu te mamataghugha.
REV 8:6 Ma gaira ra vitu na angel, tara tabei e vitu na tavuli, tara gonidilai ge kara lovui.
REV 8:7 Mi tana bona na vuivuni ni angel te lovua nina tavuli, na uhabololo mana kebungasi mana lake te lolola kolu ghabu, tara soni horui mai iani pari. Me toluni na levuna na maramana te vavu, me toluni na lei ghai, mana lei buburu soko.
REV 8:8 Mi tana bona e ruani na angel te lovua nina tavuli, sakai na totobo te vagha na ghotu sule te vavu, mara sonihorua tana tahi, me toluni na levuna na tahi te liliu ni ghabu.
REV 8:9 Me toluni na lei totobo soko te vola ilokana na tahi tara mate, me toluni na lei vaka tana vuvungana na tahi tara luvu.
REV 8:10 Mi tana bona e toluni na angel te lovua nina tavuli, na veitughu te sule na lapilapina me ruruhu vagha na lake, te kaluba mai tana oka me tumu vuvungani na lei beti vuravura.
REV 8:11 Mana ahana na veitughu keri a Maomao, me nea e toluni na levuna na beti ge mali. Me subo na vure tara mate na pukuna tara inuvia na beti me romahira.
REV 8:12 Mi tana bona e vatini na angel te lovua nina tavuli, e toluni na levuna na aho te kuro, me toluni na levuna na vula, me toluni na levuni na lei veitughu tara mua marara. Na pukuna keri, gaia te pungi ngangata ilokana e vatini na bona ni aho tana dani, me vatini na bona ni aho tana bongi.
REV 8:13 Keri ke, inau tu ghoi reitada, mu rongovia sakai na manukama te tangitangi laga tana bona te lovo tana oka, me ghaghua, “Dika! Dika!” Tana bona ra tolu na angel tara mua mai mua, kara va lovui didira na tavuli ke, na hava ke kalera na lei tinoni soko tana maramana eni, ke dika ngangata vaa!
REV 9:1 Mi tana bona e limani na angel te lovua nina tavuli, inau tu righia na veitughu te kaluba tana oka me horu mai ani pari, mara vahea na kii, na vatei hangaviana na gilu ni vahaghitaili te taho na borona.
REV 9:2 Tana bona te hangavia, me horu mai ga na ahu te vagha na lake te ruruhu, mana ahu te kuvihia na mararana na aho mana maramana.
REV 9:3 Mana lei puko tara rughuhoru mai lokana na ahu, mara mai tana maramana, ma God te vahera na maana ge kara ghalavahaghi vaghara na toghopulohi.
REV 9:4 Ma siki sakai te bosa vanira, “Bei taghalaghinia na buburu, tautalu mana lei ghai, hauva ka kau vahaghitailira vasoo na vure tara mua loghoa nina vaughilala God tana sopa raedira.”
REV 9:5 Mara mua lubatira ge kara labumatea siki sakai, ma kara torora vasoo e lima na vula. Na vahaghitaili keri ke vaghaa na vahaghina na ghaghalana na toghopulohi.
REV 9:6 Tana lei bongi raini, na lei tinoni te liodira ge kara mate, hauva kara mua tangomana.
REV 9:7 Na reireidira na lei puko te vaghara na horse, tara gonidila ge kara veitotoghoni, mana matadira mana ihudira te vaghaa na tinoni. Mara loghoi na pitiulu ni gold tana sopa uludira.
REV 9:8 Na vuvulu ni uludira te daro vaghaa na vuvulu ni vaivine, mana livodira te vaghaa na livo ni lion.
REV 9:9 Mara nighi pupulu na tivi halo, mana ghatadira tara guguraa, te vaghara na lei horse tara veisasamali tana bona tara haghelighi didira taitakiro na vure kisumate.
REV 9:10 Mara loghoi na ighudira te kakalegha vaghara na toghopulohi, mara loghoa na maana ni vahaghitailiadira na lei tinoni te kaekagena e lima na vula.
REV 9:11 Na angel te righitaonia na gilu ni vahaghitaili te taho na borona ke, gaia na vunaghi habadira na lei puko. Na ahana tana leu ni Jew, a Abaddon, mi tana leu ni Greek ke, ma Apollyon. Na ghanaghana igaa ke, “Gaia te tataghalaghi.”
REV 9:12 Na diki kanoragha te soko tua, hauva erua mua igaa koro ghoi mai soo.
REV 9:13 Keri ke, me ononi na angel te lovua nina tavuli, mu rongovia na talama ni manga te va butu mai tana vatini na piuna na bela tabu ni gold, te tughuru tana matana God.
REV 9:14 Mana manga te bosa vania e ononi na angel, te tabea na tavuli, “Ko lubatira e vati na angel, tara pitira tana betitina sule i Euphrates!”
REV 9:15 Me toghira. Mara vati na angel raini ke, God te gonigonidilara tana bona ni bongi eni mana dani, vula, mana niulu, ge kara labumatera e toluni na levuna na tinoni tana maramana talighu.
REV 9:16 Mu rongovia tara bosa tatera e ngiha gaira tara haghelighi na lei horse - erua na hangalatu ni mola ni kisumate.
REV 9:17 Ta nigua na mabubu tu vaevanera na lei horse, ma rana tinoni tara haghelighi. Gaira tara haghelighi tara nighi pupulu na lei pupulu ni gehemate, te vaghai na vatu bera, mana oka te boibongi me koni. Mana uludira na horse te vaghai na ulu ni lion, na lake mana ahu mana vatu beresasa te vaghaa na taenibiti tara rughuhoru mai tana mangadira.
REV 9:18 Na toluni na levuna na tinoni ani pari ke matera nia e tolu na maemate, te vagha na lake, na ahu, mana vatu vavu te va rughuhoru mai tana mangadira na horse.
REV 9:19 Didira na maana te ghaha tana mangadira, me vaghaa ghua tana ighudira. Mana ighudira te loghoi na ulu te vagha na poli, ma kara nighi bubuto na lei tinoni.
REV 9:20 Hauva na lei tinoni tara mua mate tana maemate eni, tara hove na ririu keha ta didira na gehegehe dika. Mara nia tona haliu sono na holohabadira na lei tidalo dika, mana lei titinoni tara gonighi nia na gold, silver, brass, vatu mana ghai, sakai vamua na titinoni rakeri tara mua vaevane, mara mua rongo, mara mua sakusakutua.
REV 9:21 Ma gaira tara mua tughui na liodira tana mate tinoni mana kibokibo, mana kaukabu meto, mana gito.
REV 10:1 Keri ke, mi nau tu vaevanea sakai na angel te loghoa na maana sule ghua te horu mai kokou, te talighutia na ghobaghuli, mana langighabu te kuvihia na uluna. Na reireina te marara vaghaa na aho, mana tuana te vaghaa na lapilapi ni lake.
REV 10:2 Mi tana limana na buka lologhu pile te tavure tua, me nia tughuru na marevo madolona vuvungana na tahi, mana marevo maulina tana paritina.
REV 10:3 Me sonia sakai na ghuu sule, te vaghaa na lion te ngurunguru. Tana bona te ghuu, ra vitu na viviha tara bosa tughu.
REV 10:4 Tana bona ra vitu na viviha tara kokoe, inau tu dutu ni gerehoruani, hauvaa na manga te va mai kokou, te ghaghua, “Ko bei gerei gea na hava ra vitu na viviha tara bosai. Kau sanighi ga ma kara polo tua!”
REV 10:5 Keri ge na angel te loghoa na maana sule te tughuru vuvungana na tahi mi tana paritina, me hau datoa na lima madolona va i kokou.
REV 10:6 Ma gaia te nia baubahu me papari tana ahana God, te vola ke va me vaa, ma gaia te gonia na kokou, na pari, na tahi mana lei totobo soko ilokani. Na angel te loghoa na maana sule te bosa, “God ke mua pitu daro ni bona.”
REV 10:7 Tana bona e vituni na angel te lovua nina tavuli, na lei nina padalaghi tara polo God kara kale utuni, te vaghaa te talutatea vanira nina tinoni lutu, na lei prophet.”
REV 10:8 Mana manga ni kokou te ghoi holou mai so, “Ko tona mo ko holaa na buka lologhu te tavure itatana na angel te tughuru vuvungana na tahi mana paritina.”
REV 10:9 Keri ge u vaa itatana mu nongia ge ke vaheu na buka lologhu pile. Na angel te bosa vaniu, “Eo, ko holaa mo ko ghania. Tana vuivuni ke nainami vagha na kokolo ni midua, mi tana bona ko sonomia vaho tua, ge ke malihia na kutumu.”
REV 10:10 Mi nau tu lavia na buka lologhu pile tana limana na angel, mu ghania. Gaia te manilu vagha na kokolo ni midua ilokana na mangagu, hauvaa tana bona tu sonomia vaho tua, ge malihia na kutugu.
REV 10:11 Vaho ge kara bosa vaniu, “Itaeni ko ghoi bosadila vanira mughua na lei tinoni tana lei kema mana lei buto ni komu ma gaira kara kokoei tana lei vata ni leu, ma gaira ghua na lei vunaghi haba soko na hava God te padalaghinia ge ke kalera.”
REV 11:1 Ma siki sakai te vaheu na ghai ni kakage, ge God te bosa vaniu, “Ko tona, mo ko va kagea nigua na Valetabu mana bela tabu, mo ko idumira ra ngiha gaira tara holohabau iga.
REV 11:2 Mo ko bei kagea na ghaghata iloka te kililia na Valetabu, na pukuna na bona keri inau tu tunuvara nia tua na taba ni kema keha. Ma gaira tara vunaghi pungisia mara gunalia Jerusalem na komu sule tabu, te kaekage e vati hangavulu rua na vula.
REV 11:3 Mi lokani sakai na togha, rua na hangalatu ono hangavulu na bongi raeni, inau ku vahera na maana vanira rua nigua na prophet, ge koro bosadilaa. Ma rogaira koro nia pupulu na tivi ni roku.”
REV 11:4 Gaira rua na prophet raini te vaghara erua na ghai ni olive me rua na malei talu bulu, toro tughuru tana matana Lord te vunaghi pungisia na maramana udolu.
REV 11:5 Ma ge siki sakai ke tabotabo na kisu ghadira mate ke, na lake ruruhu tana mangadira na lei prophet ke ghani taghalaghinira agaira na ghadira na levunimate. Ma siki sakai ke tabotabo ge ke dikalara ke, kara mate mughua te vagha eni.
REV 11:6 Ma gaira toro loghoa na maana ge koro vongotia na kokou, ge ke mua horu mai na uha tana bona toro bosadila. Ma rogaira toro loghoa ghua na maana ge koro liliui na beti tana ghabu, mo koro nighi vetena mai ghua lei vata ni totoro tana na maramana, taonia na liodira.
REV 11:7 Tana bona koro nia hevei soko didira na rongorongo, na maumanu mamataghugha ke dato mai tana gilu ni vahaghitaili te taho na borona, me ke kisu ghadira mate. Eo, ma gaia ke laga vulera me ke mate sokora.
REV 11:8 Mana hulidira ke pipili ghobu ni halautu ni komu haba, ivei tara patokia iga didira na Lord. Tara holoa nia na komu eni “Sodom” mi “Egypt” ghua.
REV 11:9 E tolu mana levu ni dani, na lei vure tana lei kema, lei leu, maia na lei taba ni vure kara mai ma kara bungutighi na hulidira. Mara mua lubatia siki sakai ke tavughira.
REV 11:10 Na lei tinoni ni maramana eni kara rivurivu ma kara nighi hevei didira na sopa dolo, levu mi levu. Erua na prophet toro vahaghitailira na vure ni maramana, keri ge ra togotogo na pukuna tara matera tua.
REV 11:11 Hauva, mi murina e tolu na dani mana levu, God te vahera na tarunga ni vola moro ghoi tughuruoli tana mate. Ma rogaira toro tapatughuru, ma rahei tara bungutira tara kanoragha ngangata.
REV 11:12 Keri ke na manga sule ni kokou te ghaeghahe, “Koro dato mai iani!” Mi tana bona ghadira na levunimate tara totolara, ma rogaira toro dato ikokou ilokana na ghobaghuli.
REV 11:13 Mi tana bona ni aho vaghana keri, na anu mamataghugha te haurakea na hangavuluni na levuna na komu. Me vitu na togha ni tinoni tara mate. Ma gaira soko tara mua mate, tara mataghu mara bosa, “God i kokou te loghoa na maana te sule ngangata.”
REV 11:14 Me ruani na totoro te padi tua, mi taeni e toluni na totoro te dutu ni sara mai ghua.
REV 11:15 Me vituni na angel te lovua nina tavuli, mana manga sule tara nia ghaeghahe i kokou te ghaghua, “Na maramana udolu itaeni te liliu ni kinakabuna dida na Lord God maia na Christ. Ma God ke vunaghi pungisia ke va me vaa.”
REV 11:16 Mara rua hangavulu vati na mane nagho, tara sopou ivuvungana na malei sopou ni vunaghi tana matana God, tara poghotao mara holohabaa.
REV 11:17 Ma gaira tara bosa, “Ighoe Lord God puku ni maana, to ghahagho idania mi taeni. Ighai tai holoutogho na pukuna to tatea nimua na maana sule mo to vuivuni ge ko vunaghi pungisira na lei tinoni soko.
REV 11:18 Na lei kema tara rutu vanigho, hauva mi taeni nimua na bona ni rutu te sara mai tua. Itaeni na bona ko detera rahei tara mate, mana bona ko tabara nimua na lei prophet tara lutu vanigho, ma rana taluutuni soko tara nia kikinima na ahamu, te vuivuni tadira tara pile, me sara itadira tara haba. Mi itaeni na bona ko haurakera gaira rahei tara taghalaghinia na maramana eni.”
REV 11:19 Keri ke, na Valetabu nina God i kokou te hahangavi, mi nau tu vaevanea ilokana na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu. Keri ge na viti te vitilaghi, mana viviha ragiragi, mana uhabololo mana kebungasi te tumu horu, mana maramana udolu te kahikahi nia na anu sule.
REV 12:1 Mi taeni na vaughilala te haba ngangata te livu mai kokou. Inau tu righia na vaivine te nia pupulu na aho, mana vula i sara ni marevona, mana pitiulu ni vunaghi te loghoi ara hangavulu rua na veitughu tana uluna.
REV 12:2 Gaia te bohe me tangi na pukuna te vahaghitailia te dutu vania tua ge ke vahuhu.
REV 12:3 Me mua hau vasoo, inau tu righia va ghua i kokou asakai na vaughilala ghua te kale. Inau tu righia na maumanu sisi sule ngangata tara holoa nia na dragon, te loghoi e vitu na uluna, me hangavulu na kalana. Gaia te loghoi na pitiulu tara pile tana vitu na sopa uluna.
REV 12:4 Mana ighuna te ghora horura nia na toluni na levuna na lei veitughu tana parako me sonihorura tana pari. Ma gaia te mai tughuru i naghona na vaivine te dutuvi ngangataa tua ge ke vahua na dalena, na pukuna te liona ge ke sonomia na meomeo ke sivuragha.
REV 12:5 Mana vaivine te vahua na garimane, hauva na meomeo tara hola datoa va ta God ta nina malei sopou ni vunaghi haba. Na garimane keri, geva ke vunaghi pungisira na lei kema tana maramana nia na maana sule ngangata te vagha na mane vatogha sheep.
REV 12:6 Mana vaivine te sogha va tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai, na bona God te gonidilaa ge ke righitaonia iga sakai na togha rua na hangalatu ono hangavulu na bongi.
REV 12:7 Mana kisumate te kale i kokou. Na angel haba, Michael, mana lei angel i sarana nina vevetena, tara veitotoghoni kolua na dragon maia nina na lei angel.
REV 12:8 Mana dragon maia nina lei angel tara mua kaekagedira. Michael ma gaira nina na lei angel tara lagavulera tana veitotoghoni, mara mua lubatira ge kara ghahara i kokou.
REV 12:9 Keri ge ra ghuruhorura i kokou na dragon maia nina angel mai tana maramana. Na dragon eni, na poli ni dania mai tua tara vatua nia a Satan, gaia te gueguelora na lei tinoni tana maramana udolu.
REV 12:10 Keri ke, mi nau tu rongovia na talama ni manga sule i kokou, te bosaa, “E vuha kale itaeni, dida na God ke vavolara nina vure! Itaeni, nia nina maana, na kinakabuna te sara mai tua! Itaeni nina Christ ke tatea nina maana ge ke vunaghi pungisia na maramana! Na pukuna, mi taeni Satan te mua tughuru tana matana dida na God tana dani mana bongi, me hurura haia na lei hoghoda tana taluutuni. A Satan, tara sonihorua mai kokou.
REV 12:11 Mana lei kulada tana taluutuni, gaira tara lagavulea Satan nia na maana ni ghabuna na Dale Sheep, maia tara mua matagu na tughunitateana na Rongorongo Uto, mara mua mataghunia ghua na mate vania God.
REV 12:12 Keri ge, ighau tau kabu i kokou kau rivurivu! Hauva me vatei aroviamiu, ighau tana maramana maia tana tahi! Kau righitaonighau na pukuna Satan te horu gatu itamiu, me rutu sule ngangata na pukuna te ghilala te mua daro na bona ni bongina.”
REV 12:13 Mi tana bona na dragon te ghilalaa tara sonihorua mai tana maramana, gaia te ghuru taotaonia na vaivine te vahua na meomeo mane.
REV 12:14 Hauva, ma God te vahea erua na ghata te vaghai na ghata ni manukama, ge nighi lovo va tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai, tara gonidilaa tua, ke sagauvia na dragon. Iga tara righitaonia e tolu na niulu me ono na vula.
REV 12:15 Keri ke, na dragon te tabotabo ge ke lumia na vaivine nia na tave ni beti te lua horua mai tana mangana.
REV 12:16 Hauva, mana paritina te hangaa na vaivine tana bona te vukesia na mangana me sonomia na beti te tavelaghinia mai na dragon tana mangana.
REV 12:17 Mana dragon te vuha rutu sule vania na vaivine, me bosa ladaa ge ke veitotoghoni kolura na lei dalena udolu - gaira kiri tara taonighi na hava God te bosai, maia nina na lei tarai Jesus.
REV 12:18 Mana dragon gaia te tughuru me pitu tana saravahale.
REV 13:1 Mi taeni ta nigua na mabubu inau tu righia na maumanu asi te sule te puputu dato mai tana tahi. Te loghoi e vitu na uluna me hangavulu na kalana mara tangosakai pitiulu na lei kalana. Mara gerei tana lei uluna na lei aha ni koehoruana God.
REV 13:2 Na maumanu asi eni te vagha na reireina na leopard, mana tuana te vaghaa na tuana na bear, mana mangana te vaghaa na manga ni lion. Mana dragon te vahea nina maana heghena mana laga vania na maumanu eni, ge ke vunaghi pungisia na maramana.
REV 13:3 Mi nau tu righia sakai na ulu itadira na lei uluna, te pae me vahola ge ke mavo, hauva me ghoi mavo pulohi. Mana lei tinoni tana maramana udolu tara nia hare na butuli eni, mara taonia na maumanu asi nia na mataghu mana kikinima.
REV 13:4 Ma gaira tara nia kikinima mara holohabaa na dragon na pukuna te vahea na maana vania na maumanu asi eni, ma gaira tara nia kikinima mara holohabaa na maumanu asi, mara ghaghua, “E taho ahei ke vaghaa na maumanu asi, me taho ghua ahei ke tangomana ge ke veitotoghoni kolu itatana.”
REV 13:5 Ma God te lubatia na maumanu asi ge ke talunagho ta nina maana, keri ge ke nighi kokoe na lei bosa ni koehoruana God. Me lubatia na maumanu asi te loghoa na maana eni ge ke nea na hava te liona na goniana e vati hangavulu rua na vula.
REV 13:6 Eo, na maumanu asi te koehorua God, maia na ahana, maia na komuna, maia ghua arahei tara kabu tana kinakabuna God.
REV 13:7 Ma God te lubatia ghua na maumanu asi te loghoa na maana ge ke veitotoghoni kolu itadira me ke lagavulera nina vure tabu God. Me lubatia ge ke loghoa ghua na maana ge ke vunaghi pungisira na lei koukomu mana lei leu mana lei kema.
REV 13:8 Mana lei tinoni tana maramana eni kara holohabaa ma kara nia kikinima na maumanu asi. Gaira kiri, tara mua gerei na ahadira ilokana na buka ni vola i naghona God te gonia na maramana. Na Dale Sheep tara labumatea te loghoa na buka ni vola keri.
REV 13:9 “Na pukuna tau logho kuli ke, kau rongovi utoa ma kau ghilalaa.
REV 13:10 Ma ge God ke vilia siki sakai kara lotia va tana vale pipiti ke, gaia kara lotia. Ma ge God ke vilia siki sakai kara va matea nia na isi ke, gaia kara matea. Tana bona na lei totobo kara kale ke, ighau nina vure God, kau tughuru ngasi mughua ma kau taluutunia haia God.”
REV 13:11 Keri ke, mi nau tu ghoi righia sakai na maumanu asi sule ghua, te dato mai tana pari. Gaia te loghoi erua na kala te vaghaa na dale sheep, ma gaia te nia kokoe na talama ni manga te vagha na dragon.
REV 13:12 Ma gaia te nighi lutu nina na maana sule na diki maumanu asi ge ke lutu vania. Me pilimuimuridira na lei tinoni tana maramana, ge kara holohabaa ma kara kikinima vania na diki maumanu asi, gaia keri te pae na uluna te manana ge ke nia mate, hauva, me ghoi mavo pulohi.
REV 13:13 Me ruani na maumanu asi, gaia te gonighi na lei butuli te haeharegha tana matadira na lei tinoni, me nea ghua na lake ge vavu mai kokou me horu mai tana maramana tana bona tara bungutia va na lei tinoni.
REV 13:14 Me ruani na maumanu asi te gueguelora nia na lei tinoni tara ghahara tana na maramana eni, taonighi na lei butuli kiri te gonighi tughua na diki maumanu asi. Me bosa vanira ge kara saria na titinoni sule, na titinonina na diki maumanu asi, gaia keri te pae na uluna te manana ge ke nia mate, hauva me ghoi mavo pulohi.
REV 13:15 Ma God te lubatia eruani na maumanu asi ge ke vahea na vola vania na titinoni. Na titinoni keri, te bosa ke, me loghoa tua na maana ge ke matea hei ke mua holohaba me ke nia kikinima.
REV 13:16 Me ruani na maumanu asi te pilimuimuridira ghua na lei tinoni soko - na sule mana pile, na tinoni lologho mana tinoni bona, na seka mana tinoni tatavahale, - kara lavia na vaughilala tana lima madolodira pi tana raedira.
REV 13:17 Ke mua tangomana ahei ge ke pelupelu me ke nia sabiri siki totobo ke mua loghoa na vaughilala keri, na ahana na maumanu asi pana papada te tughua nia na ahana.
REV 13:18 Ma ge ko loghoa na manaha ke, ko tangomana ge ko ghilalaa na ghanaghana ilokana na papada nina na maumanu asi keri. Na papada eni te talutatea na tinoni. Nina papada keri, ono hangalatu ono hangavulu ono (666).
REV 14:1 Keri ke, inau tu righia na Dale Sheep te tughuru tana vuvungana na ghotu Zion, ma sakai na hangalatu me vati hangavulu vati na togha (144,000) ni tinoni tatana. Rana vure raini tara loghoa tua tana raedira na ahana na Dale Sheep mana ahana na Tamana.
REV 14:2 Mi nau tu rongovia na talama te mai i kokou te vaghaa na karaha ni tahi sule pana viviha ragiragi. Me vaghaa tara talu kolui na lei gita mara tingilighi.
REV 14:3 Na ovu ni tinoni ini tara lingea na linge vaolu i naghona na malei sopouna God, mi naghodira ara vati na totobo vola me rua hangavulu vati na mane nagho. Me taho ahei ke tangomana ge ke naunaua na linge eni, gaira vamua kiri a sakai na hangalatu me vati hangavulu vati na togha, God te huiolira tua tana maramana.
REV 14:4 Gaira tara marabu tana tarunga vaghara na lei tahula tara kabu maemane, mara saritaonia na Dale Sheep ivei tua te va iga. Gaia te huiolira na lei tinoni raini, itadira na lei tinoni tana maramana, te vaghaa na vanga hinava ni heveioli vania God maia na Dale Sheep.
REV 14:5 Me taho ghua na kiko tana mangadira, ma gaira tara marabu tana matana God.
REV 14:6 Mi nau tu righia sakai ghua na angel te lovo ighobuna na oka i kokou te holaa na Rongorongo Uto kasila, me ladavaghinia vanira na lei tinoni tana maramana, te vaghara na vure tana lei kema mana lei leu mana lei koukomu.
REV 14:7 Ma gaia te ghaeghahe me ghaghua, “Kau nia kikinima God ma kau vahea na rongoragha, na pukuna na bona ni bongi te sara mai tua ge ke sopou me ke detera na lei tinoni soko. Holohabaa na pukuna gaia te gonia na kokou mana pari, na tahi mana lei vuravura ni beti.”
REV 14:8 Me ruani na angel te tumuria va tana oka na diki angel me ghaghua, “Babylon te durake! Eo, na komu sule keri te durake tua, na pukuna te hulira na lei kema tana maramana ge ra kabalaghi mara inuvia na wine taonia nina gehegehe dika ni huli.”
REV 14:9 Me toluni na angel te tumurira va te ghaeghahe me ghaghua, “Rahei kara holohabaa ma kara nia kikinima na maumanu asi maia na titinonina ma rahei kara lavipangotia nina vaughilala tana raedira pana limadira,
REV 14:10 keri ge kara inuvia mughua na wine ta nina rutu God, ma God ke torora. Didira na vahaghitaili te mava ngangata, ma God ke mua arovira. Ma kara nia vahaghitaili ngangata na paparana na lake, i naghodira na lei angel tabu maia na Dale Sheep.
REV 14:11 Na ahuna na lakena didira na vahaghitaili te pughupughu dato ke va me va, ma kara mua loghoa na togholuvu, na pukuna tara holohabaa na maumanu asi maia na titinonina mara lavipangotia na vaughilalana na ahana.”
REV 14:12 Na pukuna keri nina vure tabu God kara vadangitai mughua tana bona kara vahaghitaili. Gaira arahei tara taonia nina vetena God mara taluutunia Jesus haia.
REV 14:13 Keri ge mi nau tu rongovia na talama ni manga i kokou te ghaghua, “Ko gere horua eni, te vuivuni taeni God ke vautora gaira tara mate na pukuna tara taonia Lord Jesus.” Mana Tarunga Tabu te bosa, “Eo, te utuni! Gaira kara aheahe ta didira na lutu laga, mara lavia na taba vania didira na lei gehegehe uto.”
REV 14:14 Mi nau tu righia na ghoghopa pura mana Dale Tinoni te sopou vuvungana. Gaia te hungia tana uluna na pitiulu ni gold, mana ivi keku te vanga tana limana.
REV 14:15 Keri ke sakai na angel te rughuhoru mai tana Valetabu me hoholo laga vania va gaia te sopou tana vuvungana na ghoghopa, “Ko nia lutu na ivi keku, e sara tua na bona ge ko purisighi na vuavua, na pukuna e maghutu tua na vuavua tana maramana.”
REV 14:16 Ma gaia te sopou tana ghoghopa te alokaghinia va nina na ivi keku tana maramana me purisighi na vuavua udolu.
REV 14:17 Mi murina keri, sakai na angel ghua te rughuhoru mai tana Valetabu, me tabea ghua na ivi keku.
REV 14:18 Ma sakai na angel ghua te loghoa na maana ge ke righitaonia na lake tana bela tabu, te rughuhoru mai me ghaeghahe vania va na angel te tabea na ivi keku, “Ko nia lutu itaeni nimua na ivi keku mo ko purisighi na lei vunguvungu ni grape tana maramana, na pukuna tara maghutu udolu tua.”
REV 14:19 Mana angel te alokaghinia va nina na ivi keku tana vuvungana na maramana me purisighi na lei vunguvungu ni grape, me hoghonighi va tana lokana na vatei bita vuavua ni wine te sule ngangata, mara turiturighi. Na bona keri na vaughilalana nina rutu God.
REV 14:20 Mana lei grape tara turiturighi lokana na vatei bita wine i pari bebetena na komu sule. Tana bona tara turiturighi, na kokolo ni grape te mua tave, mana ghabu te tave horu mai tana taetavena na vatei bita wine vaghaa na daidari na darona e sakai hangalatu ono hangavulu na togho (160,000) ni ghoto, mana lalona a sakai na ghoto.
REV 15:1 Mi nau tu ghoi righia i kokou na vaughilala te haeharegha. Ara vitu na angel tara tabe betoi na sosokoni ra vitu na vahaghitaili tara maemategha. Tana bona e vitu na vahaghitaili te soko, nina rutu God ke soko ghua.
REV 15:2 Mi nau tu righia sakai na totobo te vaghaa na tahi sule te maghora vaghaa na gilasi, te lolola kolua na lake. Mi tana vuvungana tara tughuru gaira udolu tara laga vulea tua na maumanu asi maia na titinonina maia na papada te tughua na ahana. Gaira tara tabei na lei gita God te vahera.
REV 15:3 Ma gaira tara lingea nina na linge Moses nina tinoni lutu God, maia nina na linge na Dale Sheep, mara linge, “Lord God puku ni maana, Te sule me haeharegha nimua na lutu mana gehegehe. Ighoe to vunaghi pungisira na lei kema tana maramana, Mana lei totobo udolu to gonighi te maemane me utuni.
REV 15:4 Lord God, na lei tinoni soko kara nigho kikinima, ma kara hea na rongoragha na ahamu, Na pukuna ighoe vamua to tabu! Na lei kema tana maramana kara mai kikinima ma kara holohabagho, Na pukuna na lei tinoni soko kara righighi nimua na lei gehegehe te maemane tua.”
REV 15:5 Mi murina keri, inau tu righia na Bona Tabu Vahotua ilokana na Valetabu i kokou te tatavanga!
REV 15:6 Mara vitu na angel, tara tabei ara vitu na popo ni vahaghitaili tara maemategha, tara rughuhoru mai tana Valetabu. Ara nighi pupulu na tivi pura te marabu, mara kabei na garodira nia na kalakabe ni gold.
REV 15:7 Ma sakai tadira ara vati na totobo vola te vahera ara vitu na angel tangosakai popo gold, te vonughighi nia nina rutu God te kabu kasila ke va me va.
REV 15:8 Mana Valetabu te vonughia na ahuna nina rongoragha mana maana God. Me taho ahei ke tangomana ge ke haghe tana Valetabu koekobe ara vitu na angel tara kolava sokoi ara vitu na popo ni vahaghitaili tara maemategha.
REV 16:1 Mi nau tu rongovia na manga te sule te ghaeghahe horu mai tana Valetabu vanira ara vitu na angel, “Itaeni kau tona ma kau va kovalai ara vitu na popo ni rutu nina God i vuvungana na maramana.”
REV 16:2 Keri ge na diki angel te tona me kovala nina popo i vuvungana na maramana, mana lei pae te sule me maemategha te puputu horu tana hulidira na lei tinoni, tara sopa loghoa anina vaughilala na maumanu asi, maia gaira tara holohabaa na titinonina.
REV 16:3 Keri ke, na ruani na angel te kovala nina popo i vuvungana na tahi, mana tahi te liliu vagha na ghabu ni tinoni mate, mana lei totobo vola tana tahi tara mate soko tua.
REV 16:4 Mana toluni na angel te kovala horua nina popo i vuvungana na lei betitina mana vuravura ni beti, mara liliu ni ghabu udolu.
REV 16:5 Mi nau tu rongovia na angel te logho maana pungisighi na lei beti te ghaghua, “God, Ighoe to tabu ngangata. Ighoe to kabu haia idania maia itaeni. E ulaghamu sughua ge ko nia vetena rughuhoru na dete eni.
REV 16:6 Tara labumatera tua na lei nimua tinoni tabu mana lei prophet, mana na ghabudira te tave. Keri ge o vahera gaira na ghabu ge kara inuvia. Gaia keri te manana na tabadira.”
REV 16:7 Mi nau tu rongovia va na talama ni manga tana bela tabu te ghaghua, “Eo, Lord God puku ni maana, a nimua na totoro tara utuni, mara maemane.”
REV 16:8 Keri ke, na vatini na angel te kovala horua nina popo i vuvungana na aho, ge ke nia hevei na papara te vagha na lake vanira na lei tinoni.
REV 16:9 Na lei tinoni soko tara vavu tana paparana te nia hevei, mara koengelea na ahana God te loghoa na maana ivuvungani na lei totoro raini. Hauva ma gaira tara mua tughulio, ge kara holohabaa God.
REV 16:10 Vaho ge na limani na angel te kolava horua nina popo i vuvungana na malei sopouna na maumanu asi. Ma nina kinakabu ke liliu ni pui loloho, ma nina vure kara girigiri livo, mara ghalatighi na lapidira, na pukuna tara vahaghitaili sule ngangata.
REV 16:11 Ma gaira kara koengelea God i kokou na pukuna didira na vahaghitaili mana pae. Ma gaira tara hove didira na tughulio ta didira na kabu hahihahi.
REV 16:12 Keri ke, me ononi na angel te kovala horua nina popo i vuvungana na betitina sule Euphrates, ge ke mamaha. Aeni te kale keri ge na lei vunaghi haba tana sodu i ulu kara tangomana na huliadira na lei malaghai va tana sodu i boko sagauvia na vahola.
REV 16:13 Mi kakeri, nau tu righira ara tolu na tidalo dika te vagha na reireidira na kulau, tara sogha horu mai tana mangana na dragon, mana maumanu asi, mana prophet sorisori.
REV 16:14 Na lei tidalo dika raini tara loghoa na maana ge kara gonighi na lei butuli. Keri ge ra tona mara vahikolura na lei vunaghi haba tana maramana, ge kara nia tughuru koukolu na gonidilana na veitotoghoni ni pungisiana Lord, tana bongi sule keri God puku ni maana ke detera rana vure.
REV 16:15 Ko ghanaghana dila na hava Christ te bosa, “Inau ku mai tana bona ighoe to mua ghilala, te vagha na tinoni gito! God ke vautora arahei tara gonigonidila, mara talugoni dilai didira na tivi. Keri ge kara mua sakutua soesole ma kara mua nia maa.”
REV 16:16 Mana na tidalo dika rakeri kara vahikolura na lei vunaghi haba maia didira na lei malaghai tana bona tara holoa nia Armageddon, tana leu ni Jew.
REV 16:17 Mi kakeri, e vituni na angel te kovala horua nina popo tana oka, mana manga te sule te mai tana malei sopou ni vunaghi haba tana Valetabu i kokou, te ghaghua, “Te soko tua!”
REV 16:18 Mana viviha te tagumu talighutia mana viti te vitilia, mana anu te sule ngangata. Te vuivuni tana bona God te gonira na lei tinoni tana maramana me sara itaeni ke, taho tua siki anu te sule vagha.
REV 16:19 Na komu sule i Babylon te tuvavoka iga e tolu na levu, mana lei komu sule tana maramana kara kutu pauparuha tana pari. Ma God te ghanaghana olia na paluna i Babylon, me nea ge inuvia na seu ni wine ta nina rutu God.
REV 16:20 Mana lei koukomu soko kara lulumi, mana lei ghotu kara taotano horu.
REV 16:21 Na ghuri sule te mamataghugha, mana lei kebungasi te vagha na vatu te kaekage e tolu hangavulu vati na mavani, te tumu horu mai tana oka i vuvungadira na lei tinoni tana maramana. Ma gaira tara koengelea God tana bona na ghuri sule mana kebungasi, na pukuna te nia hevei na totoro te maemategha.
REV 17:1 Ma sakai tadira ara vitu na angel te kovala horui ara vitu na popo, te rughuhoru mai, me bosa vaniu, “Ko mai koluu. Mi nau ku tughunia vanigho na dete ke mai i vuvungana na komu sule Babylon, te sopou lilighini na lei betitina, na pukuna te vaghaa na rebi vaivine.
REV 17:2 Mana lei vunaghi haba tana maramana tara nia kabalaghi. Mana lei tinoni tana maramana eni tara nera heghedira ge ra nia bule na wine ge ra nia kabalaghi, na pukuna tara taonighi nina lei gehegehe dika.”
REV 17:3 Mi kakeri, nina maana na Tarunga Tabu te maanapungisiu, mana angel te laviu va tana bona mamaha te taho iga na beti mana ghai. I kakeri tu righia na vaivine te sopou i vuvungana na maumanu asi te sisi, me loghoi ara vitu na ulu, me hangavulu na kala. Mi tana hulina na maumanu asi te loghoa na lei aha tara koengelea God.
REV 17:4 Mana vaivine keri te nia pupulu na tivi te boibongi, me sisi, me nia nilau na gold mana lei vatu vitiviti utoutoa, mana lei tolu ni davi. Me tabea tana limana na seu te gold te vonughia na dika mana meto ta nina kabalaghi.
REV 17:5 Mi tana raena na aha te haeharegha, Babylon na haba, Aeni na tinadira na lei rebi Me tinadira ghua na lei gehegehe dika soko ilokana na maramana.
REV 17:6 Mi nau tu righia na vaivine te inubulebule, nia na ghabudira na lei tinoni tabu nina God. Rana vure raini, tara matera na pukuna tara taluutunia Jesus. Mi tana bona tu righia, inau tu nia hare ngangata.
REV 17:7 Na angel te ghaghua vaniu, “?Na hava te ghua geo nia hare? Inau ku tughunitatea vanigho na totobo te vaghiliu itatana na vaivine eni, kolua nia na maumanu asi te sopou i vuvungana te loghoa e vitu na uluna me hangavulu na kalana.
REV 17:8 Na maumanu asi to righia te vola te padi, mete taho tua itaeni. Hauva me dutu ngangata tua, ge ke dato mai tana gilu taho borona, ma God ke durakea. Mana lei tinoni tana maramana eni te taho na ahadira tana Buka ni Vola i naghona ge puputu na maramana, kara nia hare ngangata tana ghoi oliana mai na maumanu asi eni te mate tua.
REV 17:9 “Ahei te manaha, gaia ke tangomana ge ke ghilala na hava tu tughunitatei taeni. Ara vitu na uluna na maumanu asi te talutatea ara vitu na ghotu tana komu te sopou iga na vaivine. Me talutatea ghua ara vitu na vunaghi haba.
REV 17:10 Ara lima na vunaghi tara mate tua, me ononi taeni te vunaghi pungisi, me vituni mua iga ke ghoi mai ghua. Tana bona ke mai, gaia ke vunaghi pungisi tana pile bona vamua.
REV 17:11 Na maumanu asi te vola ge mate tua kaa, gaia sakai tadira ara vitu na vunaghi haba. Ma gaia ke pulohi mai, me ke hiuani na vunaghi haba, ma God ke matea.
REV 17:12 “Ara hangavulu na kalana ke, ara hangavulu na vunaghi haba tara mua vunaghi pungisi mua. Gaira kara lavia na maana ge kara vunaghi kolua na maumanu asi tana pile bona vamua.
REV 17:13 Ma gaira udolu tara talamaghinia ge kara vahea na laga mana maana vania na maumanu asi.
REV 17:14 Mana maumanu asi kolui hangavulu na vunaghi haba tara veitotoghoni kolua na Dale Sheep, mana Dale Sheep kolura na lei tinoni tara taonia, kara laga vulera na lei vunaghi haba mana maumanu asi. Aeni na pukuna na Dale Sheep gaia na Lord vulera na lei lord, me vunaghi pungisira na lei vunaghi haba. Mana lei tinoni tara taonia, gaira rahei te holora me vilira, ma kara tughuru ngasi tana taluutuni haia.”
REV 17:15 Mi kakeri na angel te bosa vaniu, “Na lei betitina ivei ke sopou iga na rebi ke, te tughunitatea na subona na tinoni tana lei kema mana lei leu mana lei koukomu.
REV 17:16 Mana maumanu asi kolura ara hangavulu na kala, kara nia sika na rebi. Gaira kara hola kehai na pupuluna, me ke soesole, ma kara ghanighi na vinahina mana hava ke au kara kerei tana lake.
REV 17:17 Gaira kara gonia te vagha keri na pukuna God te talua nina ghanaghana tana liodira, ge kara lutu taonia nina ghanaghana. Ma gaira kara talamaghini kakaia ge kara vahea didira na maana na maumanu asi, ge ke kale utuni na bosana God.
REV 17:18 Mana rebi keri to righia te talutatea na komu sule te huhuli vulera na lei vunaghi haba tana maramana.”
REV 18:1 Imurina soko raini, inau tu righia ghua a sakai na angel te horu mai kokou. Gaia te loghoa na maana te sule, ma nina rongoragha te maramahia na maramana udolu.
REV 18:2 Agaia te ghaeghahe nia na manga te sule, “Babylon te durake; Eo, na komu sule keri te durake! Itaeni Babylon te vagha didira na vatei polo na lei tidalo dika mana nikudira na lei manu dika.
REV 18:3 Na lei kema soko tara inubulebulea na wine tana lei nina kabalaghi. Na lei vunaghi haba ni maramana tara ngelengele kolua, na pukuna tara taonighi na nilabuna; Mana pukuna Babylon te liona ngangata na lei lologho te utoutoa me dato na mateni ke, keri ge na lei tinoni hunuhunulu tana maramana tara nia tughuruvaghi nina lologho, mara kabu uto.”
REV 18:4 Mi kakeri, nau tu rongovia ghua a sakai na talama ni manga te horu mai kokou, me ghaeghahe, “Ighau lei nigua na vure, kau rughuhoru mai sania Babylon! Kau bei hoghohaghe gea tana lei paluna me ke bei kaleghau gea na totoro ke kalea.
REV 18:5 Na lei paluna te sonisavu me datogha me sara i kokou, ma God te ghanaghana olighi me gonidila ge ke detei nina na lei gehegehe dika.
REV 18:6 Ko toroa gaia, vagha gaia te torora rana vure keha. Ko vahea na totoro te au vaa na pukuna lei nina gehegehe dika. Dorea nina seu nia na beti maomao te laga vulea va na hava te nia hevei horu vanira rana vure keha.
REV 18:7 Gaia te kabu togholuvu me togotogo, keri te vagha ge kau tughuolia itaeni kolua nia na vahaghitaili mana dikalio. Gaia te talunaghoa heghena me ghaghua, ‘Inau tu vinahogho ta nigua na malei sopou ni vunaghi. Inau tu mua kabu vaghau na vaivine matesasani. Mi nau tu mua pukua na dikalio.’
REV 18:8 Mana pukuna keri, na mate mana vahaghitaili mana dikalio mana ngengere, Mana lake ke ghani taghalaghinia tana sakai na dani vamua, na pukuna a Lord God puku ni maana te detea.”
REV 18:9 Mana lei vunaghi haba tana maramana tara hogholavaghi ta lei nina nilabu te hahi, mara nia togotogo nina kabu uto ke, kara tangihia tana bona kara righia na ahu ke dato mai itatana ke ghani sanighi na lake.
REV 18:10 Ma gaira kara tughuru sagauvia nia na mataghu ta nina totoro te sule. Ma gaira kara tangi ngangaraha, ma kara ghaghua, “Arovia! Arovia Babylon na komu sule te rongoragha! Anina dete God ke mai vuvungana te vagha keri tana pile bona vamua.”
REV 18:11 Ma gaira na lei tinoni hunuhunulu tana maramana, kara tangi ma kara dikalio vania, na pukuna te taho siki sakai ke pelui didira na lei lologho.
REV 18:12 Eo, gaia te pelui na lei gold mana silver mana vatu utoutoa mana tolu ni davi, na lei vata ni tivi te dato na mateni vaghai na silika, maia ghua na lei tivi uto tara pura mara boibongi mara sisi, mana lei ghaiuruuru, mana lei totobo tara sarighi nia na livo ni elephant, mana lei ghai te dato na mateni, mana lei totobo ni brass mana lei totobo ni halo, mana lei totobo nia na vatu utoutoa tara holoa nia na mavolo.
REV 18:13 Ma gaia ghua te pelui na ghuighuli ni ghaiuruuru te nea na vanga uto ge uruurua, na ghaiuruuru tara holoa nia myrrh mana frankincense, mana wine, mana kokolo ni olive, mana pulaoa, mana wheat, mana lei buluka, mana sheep, mana horse, na taitakiro, mana lei seka.
REV 18:14 Na lei tinoni hunuhunulu kara bosa vania Babylon, “Na lei totobo utoutoa to dolovi ngangatai tara sivi tua. Na lei nimua na lologho mana lei totobo ghaugharugha to talu datoi na mateni ka, kara mua ghoi nimua oli ghua. Kara sivi kasila tua!”
REV 18:15 Na lei tinoni hunuhunulu tara lologho ngangata na pukuna tara sabirighi na lei totobo raini vania Babylon. Kara tughuru sagauvia na pukuna tara nia mataghu nina na totoro te sule. Ma gaira kara tangi ma kara dikalio.
REV 18:16 Kara bosa vania, “Arovia! Arovia Babylon na komu sule te rongoragha! Te utoutoa na reireina vagha na vaivine te nia pupulu na tivi te boibongi, mana tivi te sisi dengidengi, me nia vaguvagu na gold mana lei vatu utoutoa, maia na tolu ni davi.
REV 18:17 Anina dete God ke mai vuvungana te vagha keri tana pile bona vamua.” Gaira tara righitaonighi na lei vaka ni hunuhunulu kolura didira na lei tinoni lutu, maira na lei tinoni tara tona ilokani, maira tara holai didira na rongo tana didira lutu vaka, kara tughuru sagauvia.
REV 18:18 Mi tana bona tara bungutia va na ahu te dato, ma kara ghaghua, “Taho siki komu sule tana maramana te haba vulea va na komu sule eni!”
REV 18:19 Ma gaira kara sonighi na ravu tana uludira, ke tughunitatea didira na dikalio te sule. Ma gaira kara tangimate mara ghaghua, “Arovia! Arovia Babylon na komu sule te rongoragha! Gaia te neghita ge a lologho udolu ta nina na lologho te sule. Mi taeni anina dete God ke mai vuvungana te vagha keri tana pile bona vamua.”
REV 18:20 Ghau tau kabu i kokou, kau rivurivu, na pukuna te durake tua na komu sule keri. Mi ghau ghua lei nina tinoni tabu God, kau togotogo kolura na lei manevetena, mana lei prophet. Keri ke, itaeni God te detematea, na pukuna na hava te gonighi vanighau.
REV 18:21 Mi kakeri, na angel te loghoa na maana sule, te ghate datoa na vatu te sule ngangata, me sonihorua tana horara, ge ghu me ghaghua, “Babylon na komu sule, kara sonihoru kehagho vagha tu nea iga na soni horuana na vatu eni, mi ghoe ko taghagho ke va me va.
REV 18:22 Me ke taho tua na rongoviana na ghalevughalo, me taho na lovu uvete, linge mana lovu tavuli lokamu. Me ke taho ghua na lei tinoni lutu kara lutui ga na lei totobo ilokamu; me ke taho ghua na ghiriani na lei vuavua ni wheat ge kara gonia na pulaoa.
REV 18:23 Me ke taho na bulu ke ghoi ruruhu ilokamu Babylon, me ke taho ghua na taulaghi ga. Na lei nina tinoni hunuhunulu tara subo au tana maramana, ma gaia te pegopegora me kibora na lei kema.
REV 18:24 Tana lokana na lei butobuto ni komumu, na ghabudira na lei prophet ma nina vure tabu God te tave iga. Mi ghoe to matera subo na vure tana maramana udolu. Na pukuna na lei totobo raini ke, God te torogho, Babylon.”
REV 19:1 Mi murina na lei totobo raini, inau tu rongovia na talama ni manga sule te vagha na ngingili ni vure subo i kokou tara ghaghua, “Hallelujah! Eo, holohabaa dida na God te vavolaghita. Gaia vamua te loghoa na maana sule mana rongoragha!
REV 19:2 E utuni me maemane nina dete! E dete sokoa tua na rebi Babylon, na pukuna te hulira tana hahi na lei tinoni ni maramana nia nina lei nilabu dika. Ma God te nia lavitughu, na pukuna te labumatera nina tinoni ni lutu.”
REV 19:3 Mara ghoi ghaeghahe mara ghaghua, “Hallelujah! Eo, Holohabaa God! Na ahuna mana ruruhuna na lake te ghani taghalaghinia na komu sule keri te pouta dato ke va me va.”
REV 19:4 Me rua hangavulu vati na mane nagho, maia e vati na totobo vola tara kutuhoru mara holohaba God te sopou tana malei sopou ni vunaghi haba tara bosa mara ghaghua, “Amen. Hallelujah!”
REV 19:5 Mi nau tu rongovia na manga te horu mai tana malei sopou ni vunaghi haba te bosa me ghaghua, “Ighau tau nia kikinima, mau holohabaa dida na God! Ighau soko nina tinoni ni lutu, na sule pana pile, kau mai holohabaa!”
REV 19:6 Mi nau tu ghoi rongovia na talama ni manga ni vure subo te vagha na karaha ni tahi sule te talama, maia na viviha ragiragi te bosa, “Hallelujah! Eo, holohabaa God, na pukuna dida Lord God puku ni maana te vunaghi pungisighi na lei totobo soko!
REV 19:7 Kau mai togotogo ma kau rivurivu ma ka vahea na holohaba! Na pukuna e sara tua na bona ge na Dale Sheep ke taulaghi, mana vaivine te gonigonidila heghena tua ge ke tauna na Dale Sheep.
REV 19:8 Ma God te talana vania ge ke nia pupulu na tivi utoutoa,” te pura me marabu.” Na tivi utoutoa te vaughilalaa didira na gehegehe uto nina vure God.
REV 19:9 Mana angel te bosa vaniu me ghaghua, “Ko gerea te vagha eni, God ke vautora rahei te holora mai ta nina vangakolu na Dale Sheep.” Me ghoi bosa me ghaghua, “Na lei bosa utuni raini tara butu mai ta God.”
REV 19:10 Ma vaho ge u tualaghi tuturu ge ku holohabaa, hauva ge bosa vaniu te vagha eni, “Taho! Ko bei holohabau gea, na pukuna inau nina tinoni lutu God tu vaghagho ighoe vamua, maia na lei hoghomu tana taluutuni, tara taonighi na lei tarai te utuni Jesus te bosatatei. Keri ge ko holohabaa God vamua na pukuna na bosana te maana me utuni te hangara na lei prophet. Na pukuna Jesus te bosatatea na utuni eni, te maanangira na lei tinoni ge kara tughunitatea na bosana God.”
REV 19:11 Mi kakeri mu righia na kokou te hahangavi mana horse pura te tughuru iga. Mana ahana na tinoni te sopou vuvungana tara holoa nia, “Maemane mana Utuni.” Na nilabuna te maemane tana bona te detera na lei tinoni, ge veitotoghoni kolura ghana na levunimate.
REV 19:12 Mana matana te ruruhu vaghai na lake, me subo na pitiulu tana uluna. Mara gerea na aha itatana, ma gaia heghena vamua te ghilala na ghanaghana ilokana.
REV 19:13 Me nia pupulu na tivi tara lumia tana ghabu, mana ahana ke, “Na Bosana God.”
REV 19:14 Mana lei malaghai ni kokou tara nia pupulu na tivi marabu te pura ngangata tara tumuria, mara sopou ghua vuvungani na lei horse pura.
REV 19:15 Mana isi te vanga ngangata te horu mai tana mangana, ma gaia eni ke nia lagavule itadira na lei kema ni maramana, me ke vunaghidira nia na maana sule ngangata, me ke tatea vanira nina rutu God puku ni maana te sule ngangata. Gaia te vagha na tinoni te turi bitaa na vavanga ni wine ge ke tave horu mai na kokolona.
REV 19:16 Mi ta nina tivi, maia na tuana tara gerea na aha eni, “Na Vunaghi haba vulera na lei vunaghi haba udolu, ma Lord vulera na lei lord soko.”
REV 19:17 Mi murina eni, tu ghoi righia ghua na angel te tughuru tana aho me holora na lei manu tara lovo kolili tana oka, “Kau savukolu mai ta nina tabatu God te gonidila tua vanighau.
REV 19:18 Kau mai ghanighi na vinahidira na lei vunaghi haba, mana lei mane nagho tara hulira na lei malaghai, mana lei malaghai ghua, mana vinahidira na lei horse, ma rahei tara sopou vuvungadira. Eo, kau ghanighi na vinahidira na lei tinoni soko, gaira tara tatavahale maira na lei seka sule mana pile.”
REV 19:19 Mi kakeri, mu ghoi righia na maumanu asi te holokolura na lei vunaghi haba ni maramana, ma didira na lei malaghai ge kara veitotoghoni kolua gaia te sopou vuvungana na horse pura kolura nina malaghai.
REV 19:20 Mara lagavulea na maumanu asi, maia na prophet sorisori te gonighi na lei butuli sule tughua na maumanu asi. Na butuli raini te gueguelora rahei tara holopangotia nina vaughilala na maumanu asi mara holohabaa na titinonina. Na maumanu asi mana prophet sorisori tara sonihaghera ilokana na kolo ni lake.
REV 19:21 Mana tinoni te sopou ivuvungana na horse pura te labumatera rodidira na lei malaghai nia na isi te horu mai tana mangana, mana lei manu tara lovohoru mai mara ghanighi na vinahidira na lei malaghai, ge kara nighi mahu.
REV 20:1 Mi nau tu righia na angel te horu mai kokou te tabea na kii tana gilu ni vahaghitaili te taho na borona, me tabea ghua na talihalo sule.
REV 20:2 Me lotia na dragon, ge pitia nia na talihalo na togha ni niulu. Ma gaia na dragon keri na poli idania tara holoa nia Satan.
REV 20:3 Mana angel te sonihorua ilokana na gilu taho borona ge vongotia me tita ngasilia, ge Satan ke mua tangomana ge ke gueguelora na lei kema tana maramana, koekobe ke soko na togha ni niulu. Mi murina vaho ge kara ghoi toghia pile bona.
REV 20:4 Mi nau tu righighi na lei malei sopou ni vunaghi haba. Ma rahei tara sopou ivuvungani, God te talana vanira na maana ni dete. Mana tarungadira tara vurighi na uludira nia na ladavaghiniana Jesus mara nia tarai na bosana God. Gaira tara mua holohabaa na maumanu asi mana titinonina, mara mua holopangotia nina vaughilala tana raedira mana limadira. Mara volaoli mara kabu vunaghi kolua Christ na togha ni niulu.
REV 20:5 Aeni na vuivuni ni tughuruoli tana mate. Taho siki sakai ghua itadira tara mate tua, ke vola oli koekobe ke soko na togha ni niulu.
REV 20:6 Arahei tara vola oli tana diki tughuru oli tana mate ke, gaira tara tabu, ma God ke vautora. Me ruani na mate ke mua maana pungisira. Ma kara nina mane gehegehe God ma Christ, ma kara kabu vunaghi kolua Christ na togha ni niulu.
REV 20:7 Mi murina ke soko na togha ni niulu, God ke lubatira ge kara hola horu keha mai Satan tana vale pipiti.
REV 20:8 Ma gaia ke rughuhoru me ke gueguelora na lei tinoni tana lei kema tana maramana talighu, tara holora nia Gog ma Magog. Me ke lavikolura mai, tana bona kara veitotoghoni ga. Ke mua tangomana hei ge ke padara na pukuna te vaghara na subodira na saghalea tana saravahale.
REV 20:9 Ma gaira tara sepaghana na lei komu tana maramana, mara kililia na komu sule God te dolovi ngangataa, ivei tara ghahara ga nina vure God. Ma sakai vamua te vagha keri, na lake ke horu mai kokou ke ghani taghalaghinira.
REV 20:10 Ma Satan, gaia te gueguelora, God ke soni horua tana kolo ni lake, iga na maumanu asi mana prophet sorisori toro haghara tua. Ma kara vahaghitaili ga na bongi mana dani ke va me va.
REV 20:11 Mi nau tu righia na malei sopou ni vunaghi haba te pupura me sule, mu righia ghua gaia te sopou i vuvungana. Na maramana mana parako toro tona keha, me taho siki sakai ke ghoi righira.
REV 20:12 Mi nau tu righira na lei tinoni mate, sule mana pile, tara tughuru i naghona na malei sopouna God. Mara vurehighi na lei buka tara loghoi ga na lei gehegehedira na lei tinoni mate, tana bona tara vola mua. Mi kakeri tara vurehia ghua na buka ni vola. Ma God te detera na lei tinoni mate, taonia na hava tara gonighi tara gerei lokani na lei buka.
REV 20:13 Mana lei tinoni tara mate tana horara kolura rahei tara mate mara ghahara tana betidalo, gaira udolu iga. Ma God te detera taonia didira na gehegehe tana voladira.
REV 20:14 Keri ge God ke taluhaghera mate maia betidalo ilokana na kolo ni lake. Na kolo ni lake keri ke, eruani na mate ke mua soko.
REV 20:15 Ma God te soni haghera ghua ilokana na kolo ni lake keri rahei tara mua loghoa na ahadira ilokana na buka ni vola.
REV 21:1 Mi nau tu righia na parako mana maramana vaolu, na pukuna na diki parako mana maramana toro taghara tua. Me taho na tahi ga.
REV 21:2 Jerusalem vaolu, na komu sule te tabu, mi nau tu ghoi righia te horu mai kokou itatana God, vagha na tahula te pitudilaa na holopangotiana tauna ta nina sonikolu.
REV 21:3 Mi nau tu rongovia na talama ni manga te sule te horu mai tana malei sopou ni vunaghi haba te vagha eni, “Itaeni God te kabu kolura nina lei tinoni tana komuna. Gaia ke kabu kasila tana ghobudira, gaira kiri nina puku ni tinoni God. God heghena tua ke kabu kolura me ke didira na God.
REV 21:4 Me ke ghudurikehai na kolobu ni matadira, me taho siki tinoni ke mate, pe ke dikalio, pe ke tangi, pe ke vahaghitaili na pukuna na maramana haulaghi mana lei totobo dika tara soko tua.”
REV 21:5 Ma gaia te sopou tana malei sopou ni vunaghi haba te bosa, “Inau tu goni vaovaolui lei totobo udolu!” Vaho ge ghoi bosa vaniu so me ghaghua, “Ko gere horui na lei bosa raeni. Ko tangomana ge ko taluutunighi na pukuna na hava ku bosai vanigho te utuni.”
REV 21:6 Ma gaia te bosa me ghaghua, “E soko tua. Inau na Alpha maia na Omega - na vuivuni mana sosoko. Arahei tara haga inu ke, inau ku vahera na vuravura ni beti ni vola, ma kara mua pelua.
REV 21:7 Ma rahei tara lagavule kara lavighi na lei vauto, mi nau ku didira na God, ma gaira na lei dalegu.
REV 21:8 Hauva, arahei tara niu maa, ma tara mua taluutuniu, ma arahei tara goni hahighi na lei totobo, ma tara labumate tinoni, ma tara kabalaghi, ma tara kibokibo, ma tara tualaghi tuturu vania na titinoni, ma tara holohaba na lei god keha, ma tara sorisori, God ke soni horura tana kolo ni lake - gaia eni ruani na mate.”
REV 21:9 Keri ke, asakai tadira e vitu na angel te tabei e vitu na popo te vonughighi e vitu na lei vahaghitaili sosoko, te mai me bosa vaniu te vagha eni, “Ko mai, mu ku tatea vanigho na tahula, gaia ke tauna na Dale Sheep.”
REV 21:10 Ma nina maana na Tarunga Tabu te maanapungisiu, mana angel te lavidatou kouna na ghotu datogha, me tatea vaniu Jerusalem vaolu, na komu tabu te horu mai ta God i kokou.
REV 21:11 Ma nina rongoragha God te hinaria na komu eni ge vitiviti, me lioliogha vagha na vatu utoutoa tara holoa nia jasper te maghora vagha na gilasi.
REV 21:12 Mana peona na komu sule keri te volapa me datogha, me loghoi hangavulu rua na mataula tara righitaonighi sopa sakai na angel. Mana ahadira e hangavulu rua na kema ni Israel tara gerei tana lei mataula kiri, sakai na aha ta sopa sakai na mataula.
REV 21:13 Me tolu na mataula paleva uluna, me tolu paleva bokona, me tolu paleva launa, me tolu paleva longana.
REV 21:14 Mana peona na komu tara kisua ivuvungani e hangavulu rua na vatu sule mara gerei ga na ahadira ra hangavulu rua nina manevetena na Dale Sheep.
REV 21:15 Mana angel te bosa vaniu te tabea na totoghona gold, ge ke kagea nia na komu sule keri maia na peona, me hangavulu rua na mataulana.
REV 21:16 Mana komu te kaekage ngangata na halavuna, darona mana volapana. Mana angel te kagea na komu sule nia nina ghai ni kakage, me kagea te vagha sakai na mola erua hangalatu na togha (1,200,000) ni ghoto na darona, mana volapana mana datoghana.
REV 21:17 Mana angel ghua te kagea na peona, me tolu hangavulu tolu na ghoto na datoghana, taonia tara nea haia iga na kageana na lei totobo na vure.
REV 21:18 Na peona na komu tara gonia nia na vatu utoutoa tara holoa nia jasper, mana komu sule tara gonia nia na puku ni gold te marabu vagha na gilasi.
REV 21:19 Na peona na komu tara gonia nia na lei vatu utoutoa. Na diki tara hola nia jasper, eruani tara holoa nia sapphire, e toluni tara holoa nia agate, me vatini emerald.
REV 21:20 E limani onyx, e ononi carnelian, e vituni chrysolite, e aluni beryl, e hiuani topaz, e hangavuluni chrysoprase, e hangavulu sakaini jacinth, me hangavulu ruani amethyst.
REV 21:21 E hangavulu rua na mataula haghe tara gonighi nia na tolu ni davi sule, sopasopa mataula haghe tara gonighi nia sasakai na tolu ni davi. Mana halautu sule ilokana na komu, tara gonia nia na puku ni gold te maghora vagha na gilasi.
REV 21:22 Mi nau tu mua righia siki Valetabu ilokana na komu, na pukuna Lord God puku ni maana, maia na Dale Sheep toro kabu haia tua iga, ma rogaira tua nina Valetabu.
REV 21:23 Na komu sule keri te mua loghoa na aho pana vula ge ke maramahia na komu, na pukuna nina rongoragha God te hinaria, mana Dale Sheep tua na buluna.
REV 21:24 Mana lei kema ni maramana kara ole kolili tana mararana, mana lei vunaghi haba ni maramana kara nia hevei vania na komu eni didira na lologho.
REV 21:25 Na lei mataula kara mua vovongo tana sosokona na dani, na pukuna te taho iga na bongi.
REV 21:26 Mana lei kema ni maramana kara nia hevei didira na lologho mana lei totobo utoutoa vania God ilokana na komu eni.
REV 21:27 Hauva, taho iga siki totobo dika, pa siki sakai te gonighi na nilabu dika me gueguelo, ge ke haghevia na komu sule ge ke kabu iga. Ma rahei vamua tara loghoi na ahadira tana buka ni vola nina na Dale Sheep kara kabu iga.
REV 22:1 Ma sakai na angel te tatea vaniu na betitina te maghora vagha na gilasi. Na betitina keri ke, na beti ni vola kasila. Me tave horu mai tana malei sopou ni vunaghi haba nina God maia na Dale Sheep.
REV 22:2 Me tave horu mai i ghobuna na halautu ilokana na komu. Mi levu mi levu tana betitina te totolo iga na ghai ni vola, mara vangagha tughu vula, me hangavulu rua tughuru vangagha sakai na niulu. Mana raurauni na lei ghai ini na vatei kisu vahaghi vanira na lei tinoni ni maramana.
REV 22:3 Me taho siki nina vavaranga God igaa. Na malei sopouna God maia na Dale Sheep ke ghaha iga tana komu keri, mana lei nina tinoni lutu kara mai holohabaa.
REV 22:4 Ma gaira kara righia na matana, mana ahana kara gerei tana raedira.
REV 22:5 Me taho iga na bongi, ma kara mua liona iga na bulu pana aho, na pukuna a Lord God heghena te mararara. Ma kara vunaghini na lei totobo kolua God ke va me va.
REV 22:6 Mana angel te bosa vaniu te vagha eni, “Na lei bosa raini tara utuni, mo ko taluutunighi. Ma Lord God, ke nia hevei mai nina Tarunga vanira na lei prophet, te nia vetena nina angel ge ke tatei vanira nina tinoni lutu, ge ke mua hau me ke kale na lei totobo raini.”
REV 22:7 Ma Jesus te bosa me ghaghua, “Ko rongovia, e dutu ngangata tua na maiagu! God ke vautora na vure tara taonighi na lei totobo tara bosadilai lokana na buka eni.”
REV 22:8 Inau John tu righighi mu rongovighi na lei totobo ini. Mi tana bona tu rongovighi mu righighi ke, inau tu tualaghi tuturu mu dutu na holohabana na angel te mai tatei vaniu na lei totobo ini.
REV 22:9 Hauva me bosa vaniu so me ghaghua, “Taho! Ko bei holohabau gea! Inau nina tinoni ni lutu God te vaghagho ighoe, mana na lei prophet, ma rana lei hoghomu tana taluutuni, maia ghua arahei tara taonia na hava ilokana na buka eni. Ko holohaba God vaso!”
REV 22:10 Mi kakeri me bosa vaniu te vagha eni, “Ko bei poloi gea sika bosa te nia hevei God ilokana na buka eni vanira rana vure, na pukuna na bona te dutu mai tua na lei totobo raini ke kale.
REV 22:11 Ma hei te tangohahi, ke nia tona haliu na tangohahi. Ma hei te dika na volana, ke tona haliua na dika. Hauva, ma hei te maemane tana volana, ke kabu maemane haia, ma hei te kabu tabu tana volana, ke kabu tabu tua.”
REV 22:12 Ma Jesus te bosa, “Ko rongovia, e dutu ngangata tua na maiagu! Tana bona keri inau ku vahea na taba vanira na lei tinoni taonighi na hava tara gonighi.
REV 22:13 Inau na Alpha maia na Omega, na vuivuni mana sosoko.”
REV 22:14 God ke vautora rahei tara apoi didira na tivi ge kara haghe ilokana na mataula haghe ni komu sule, ge kara ghania na vavangana na ghai ni vola.
REV 22:15 Hauva, ma gaira kiri tara gonia na hava te dika, tara kibokibo, mara kabalaghi, mara labumate tinoni, mara holohabaa na titinoni, maia arahei tara sorisori haia, na lei tinoni raini kara mua tangomana na haghe ilokana na komu sule.
REV 22:16 Inau Jesus, tu nia vetena nigua na angel ge ke gatu tughunitatei na lei totobo raini vanighau ighau rana taluutuni lokani na lei holohoru soko. Inau tu sivuragha mai tana kemana na vunaghi haba David. Mi nau ghua na ghama ni labota.”
REV 22:17 Na Tarunga Tabu mana na tahula te tauna na Dale Sheep toro bosa vania Jesus, “Ko mai.” Ma rahei tara rongovighi na lei bosadira, gaira ghua kara bosa mughua vania, “Ko mai.” Ma rahei soko ighau tau haga inu, kau mai, ma kau inuvia na beti ni vola eni, na puku ni sonihalavu kau mua pelua.
REV 22:18 Inau John tu bosa papara vanira rahei tara rongovighi na lei totobo tu bosadilai ge God te nighi hevei mai ilokana na buka eni, ma ge ahei ke toutovuha siki bosa ilokana na buka eni ke, God ke toutovuha vania na lei totoro ilokana.
REV 22:19 Ma ge siki tinoni ke hola keha siki bosa ilokani na hava tu bosadilai ke, God ke hola keha ghua itatana na lei totobo uto tu gerei lokana na buka eni. God te mua lubatia na tinoni keri ke ghania na vavangana na ghai ni vola, me ke mua talana na tinoni keri ge ke haghevia na komu sule te tabu.
REV 22:20 Ma gaia te ladavaghinighi na lei totobo ini te bosaa, “Eo, e utuni sughua, e dutu ngangata tua na maiagu.” Amen. Lord Jesus, ko mai!
REV 22:21 Ma nina sonihalavu a Lord Jesus ke kabu itamiu soko. Amen.
