41
Luu midi a Pharaoh
1 Gai dua huu e lua ngadau, gai Pharaoh ne hai dahi midi. Ia ne midi ange bolo ia e duu i gaogao de Nile, 2 gai ia ne gidee e hidu kaau ssomo danuaa ma de pedi ne loage i lo te vai ga gaimee saele i magavaa o denga helii i gaogao de vai. 3 Gai tilo, e hidu ange hogi kaau daadaanga sala ma de panga, ne loage i olaadeu dua ga tuu i gaogao denga kaau ange laa i gaogao ssaalingaa vai. 4 Gai denga kaau daadaanga sala laa ma de panga ne gai denga kaau ssomo danuaa laa ma de pedi. Gai Pharaoh gu alahage.
5 Gai ia ne seni ange hogi, gai ia gu hai ange dahi midi: ia ne gidee e hidu gau looloa grain hhua nnui gu hhaa mai i dahi grain. 6 Gai tilo, e hidu ange gau looloa grain gu hhaa mai hogi i olaadeu dua, gai denga gau looloa laa e hua vaaligiligi ma de moosugia, i hiidinga de saudia i de madangi mai i dua, 7 gai denga gau looloa grain hua ligi laa ga holo denga gau looloa grain hua nnui e hidu laa. Gai Pharaoh gu alahage, gai ia gu iloo bolo ia gu hai dahi midi.
8 Gai ga ao huu de mee, gai Pharaoh gu kona donu tee baba ono lodo; gai ia ga aalu de gau hai huuhuaa mee alodahi o Egypt, aama ono dangada iloo mee alodahi. Gai ia ga tala ange gi gilaadeu dana midi, aagai teai donu se gilaadeu ne maua i de hagadonu ange dana midi.*
9 Gai taane e haia mee unu a de hodooligi ne hai ange gi Pharaoh, “Anailaa nei gai au gu manadua ogu haisala. 10 Hanu masavaa gu hulo gai Pharaoh ne lili i e dogolua ono daane hai hegau, gai ia ne hhao gimaau ma taane e haia pelaoaa gi lo te hale pono gi nnoho i hale o tagi o de gau hagaloosi. 11 Gai gimaau ne hai e dagidahi midi i dahi boo; gai luaamaau midi ne dagodo geegee olaau hagadoonunga. 12 Gai e dahi dama daane Hebrew e noho madali gimaau; ia se dangada hai hegau niio tagi o de gau hagaloosi, gai gimaau ne tala ange gi de ia luaamaau midi, gai ia ga hagadonu mai luaamaau midi, ga tala mai de hagadoonunga o de midi a dahi ma dahi. 13 Gai ne bei donu dana hai ne hagadonu mai ai gi gimaau; de hodooligi ne hagaahe ange au gi dogu duulanga, aagai ne daudau taane ange laa.”
14 Gai Pharaoh ga aalu gi gaamai Joseph, gai gilaadeu ga hagamoolau ga hagasao mai ia i lo te hale pono; gai ia ga dahi dono biho ga sui ono malo, ga humai ga duu i mada i mua o Pharaoh.
15 Gai Pharaoh ne hai ange gi Joseph, “Au ne hai dahi midi, gai tigi ai donu se dangada ne maua i de hagadonu mai dagu midi. Aagai au gu langona bolo noo koe gu langona de midi, gai koe e maua i de tala dono hagadoonunga.”
16 Gai Joseph ga basa ange gi Pharaoh, ga hai ange, “E dee go au, gai go de Maadua e daalaa ange gi Pharaoh de hagadoonunga heohi o dana midi.”
17 Gai Pharaoh ga hai ange gi Joseph, “Au ne midi ange bolo au e duu i gaogao ssaalingaa vai go Nile, 18 gai au ne gidee e hidu kaau pedi ma de ssomo danuaa, e loage i lo te vai laa ma e gaimee saele i magavaa helii. 19 Gai au ne gidee ange hogi e hidu kaau dadaanga sala ma de panga ne loage i olaadeu dua, tigi ai ange agu kaau bee laa gu gidee i honga de henua alodahi o Egypt. 20 Gai denga kaau laa ga gai denga kaau pedi e hidu ne loage laa i mua, 21 aagai teai mee ne kii ange ai delaadeu gai denga kaau pedi laa; gilaadeu goi daadaanga sala donu huu. Gai au gu alahage.
22 Au ne midi ange hogi bolo e hidu gau looloa grain ssomo danuaa ne hhaa mai i dahi grain. 23 Au ne gidee hogi e hidu gau looloa grain hua ligi ne hhaa mai i olaadeu dua, gai gu moosugia i de hai a de madangi mai i dua, 24 gai denga gau looloa grain hua ligi laa ga holo denga gau looloa grain ssomo danuaa e hidu laa. Gai au ne tala ange dagu midi gi de gau hai huuhuaa mee, gai teai se gilaadeu ne maua i de hagadonu mai dagu midi.”
25 Gai Joseph ga hai ange gi Pharaoh, “Luu midi nei se hagadoonunga daudahi donu huu olaau. De Maadua gu hagaago ange gi Pharaoh ana mee gu baba ange e hai. 26 De hagadoonunga o denga kaau pedi e hidu laa se hidu ngadau, gai denga gau looloa grain danuaa e hidu laa se hidu hogi ngadau; gai se hagadoonunga daudahi donu huu o luu midi nei. 27 Denga kaau dadaanga sala ma de panga e hidu ne loage laa i muli se hidu ngadau. Gai denga gau looloa grain hua ligi e hidu laa ma de moosugia i de hai a de madangi mai i dua, go denga ngadau e hidu o de onge.
28 Gai e bei dagu hai gu tala ange ai laa gi Pharaoh: de Maadua gu hagaago ange gi Pharaoh ana mee gu baba ange e hai. 29 E hidu naa ngadau e hai ai tau gai laumalie i honga de henua alodahi o Egypt; 30 gai dua naa huu ngadau e hidu laa, gai gu daamada de hidu ngadau o de onge, gai dangada e ngalo naa tau gai laumalie ne hai i honga de henua go Egypt, i hiidinga gu laumalie de onge i honga de henua. 31 Gai e dagodo naa be teai donu se dau gai ne hai i honga de henua, i hiidinga de onge e humai i dua tau gai laa e laumalie mmao. 32 Gai ne lua hanonga ne humai ai de midi nei gi Pharaoh, go hiidinga de Maadua gu hagatoo donu de mee nei, gai e moolau naa donu de hagassula a de Maadua mee nei.
33 Gai Pharaoh gi saalaa dahi daane iloo mee ma de heiangi, ga hai ia gi se dagi i de henua go Egypt. 34 Gai Pharaoh gi hilia hanu dagi o de henua gi hagabudulia ma de doange e dahi diba i diba e lima o denga huamanu alodahi i honga de henua go Egypt i denga ngadau e hidu e hai ai laa tau gai. 35 Gai gilaadeu gi hagabudulia denga gai alodahi i denga ngadau o tau gai e loomai nei i ssauaa o Pharaoh, ga doange denga huamanu nei i denga aduhale ga dugu ai. 36 Gai gi hanu ai gai e hagadabena ange gi de henua i denga ngadau e hidu o de onge gu dai humai laa gi de henua go Egypt, gai gi dee hai ngadaa ai de henua i de masavaa o de onge.”
37 Gai Pharaoh ma ono daane hai hegau alodahi ne buni ange gi muna laa. 38 Gai Pharaoh ne ssili ange gi ono dangada hai hegau, “E dahi ange nei daane adaadeu e gide bei dagodo o taane nei, se daane e dagodo de hagasaalunga o de Maadua i ono daha?”
39 Gai Pharaoh ne hai ange gi Joseph, “Go hiidinga de Maadua ne hagaago adu gi iloo e goe mee nei alodahi, e deai ange donu se dangada e iloo mee ma de heiangi bei oo dagodo. 40 Iainei gai go koe tagi o dogu hale, gai be se aha naa huu aau e tala ange gi dangada, gai ogu dangada e hai donu gi bei. Gai go dogu nohoanga donu huu e maolunga ange i doo duulanga.”*
De dagi o Joseph i Egypt
41 Gai Pharaoh ga hai ange gi Joseph, “Tilo, au gu hai goe gi dagina honga de henua alodahi go Egypt.” 42 Gai Pharaoh ga unusi de buulei iai laa dono hagailonga mai i dono lima, ga ulumagi ange gi de lima o Joseph, gai ia ga hai gi hakahudia ange ia i malo linen danuaa, ma de hagauda ange dahi hau goolo gi dono ua.* 43 Gai ia ga hai Joseph go dono dogolua ga hai ia gi hano saele i dahi hada hodooligi, gai dangada ne hevaalogi i ono mada i mua ga hagataba, “Goodou duuduli ino ange gi de ia!” Deenei de hai a Pharaoh ne hai ai Joseph gi dagi i honga de henua alodahi go Egypt.
44 Gai Pharaoh ne hai ange gi Joseph, “Go au go Pharaoh, aagai e deai donu se dangada e maua i de hai dahi mee daudahi i de henua go Egypt, noo koe e dee dugu ange.” 45 Gai Pharaoh ne hagaingoo ange Joseph go Zaphenath-Paneah. Gai ia ne gaavange Asenath, tamaa hine a Potiphera, taane haimeedabu o On,* e hai ai dono bodu. Gai Joseph ne hano ga hagadaga i honga de henua go Egypt.
46 Gai Joseph gu matolu ono ngadau i de masavaa oona ne daamada ai de hai hegau ange gi de hodooligi o Egypt go Pharaoh. Gai ia ga hano gee mai i mada i mua o Pharaoh, ga hagadaga i honga de henua go Egypt. 47 Gai de masavaa huu o denga ngadau e hidu o tau gai, gai de gelegele gu kona mmao de lagolago ono hua. 48 Gai Joseph ga hagabudu denga gai alodahi i honga de henua go Egypt i de hidu ngadau ne hai ai laa tau gai, ga doange i denga aduhale. Ia ne hagabudu denga huamanu i denga veelenga i luu baasi dahi aduhale ga doange i lo te aduhale laa. 49 Gai Joseph ne hagabudu ga doange hanu hua grain lagolago mmao, bei de lagolago gelegele i gabugabu tai; gai ia ne tuu de hagahidi mee laa, go hiidinga gu dee maua i de hagahidi.
Luu dama daane a Joseph
50 Gai Asenath, tamaa hine a Potiphera, tangada haimeedabu o On, ne haanau ange gi Joseph e dogolua dama daane i mua de tae mai ngadau o de onge. 51 Gai Joseph ne hagaingoo ange dana dama madua go Manasseh,† go hiidinga ia e hagadaba, “De Maadua gu hai gi ngalo e au ogu hai ngadaa alodahi, ma dogu huaabodu alodahi.” 52 Gai ia ne hagaingoo ange dana dama gauligi go Ephraim,‡ go hiidinga ia ne hagadaba, “De Maadua gu hai au gi hagadili i de henua oogu ne duasala ai.”
53 Gai ga odi huu ngadau e hidu o tau gai i de henua go Egypt, 54 gai gu daamada denga ngadau e hidu o de onge, bei de hai a Joseph gu tala ai laa. Gai gu hai de onge i henua i lalo alodahi, aagai Egypt goi hanu huu gai iai.* 55 Gai de masavaa huu o dangada i Egypt ne hiikai ai, gai gilaadeu ga tangi ange gi Pharaoh i mee gai. Gai Pharaoh ga hai ange gi dangada alodahi o Egypt, “Goodou hulo gi daho Joseph, gai be se aha naa huu aana e tala adu, gai goodou haia.”*
56 Gai ga dae huu de onge gi henua i lalo alodahi, gai Joseph ga hhuge denga mommee doange gai alodahi, gai ia ga hagao ange denga gai gi de gau Egypt, go hiidinga gu laumalie mmao de onge i honga de henua go Egypt. 57 Gai dangada alodahi o henua i lalo gu loomai gi daho Joseph i Egypt e hagao gai ai, go hiidinga gu kona mmao de laumalie de onge i henua i lalo alodahi.
* 41:8 Dan 2.2 * 41:40 Acts 7.10 * 41:42 Dan 5.29 * 41:45 On e bei go Heliopolis. † 41:51 Manasseh i muna Hebrew e bei go de ngalo. ‡ 41:52 Ephraim i muna Hebrew e bei gu hagadili. * 41:54 Acts 7.11 * 41:55 John 2.5