12
Yéesú a bisa na hílsúu rë
(Saame Marka 2.23-28⁠ ⁠; Lúkkë 6.1-5)
1 Bisa na hílsúu yëwúɗɗë rë ín, Yéesú a taalibe yi ñeyu waali húus filiɓ i meey bele. Yaaɓuu taalibe ya ra, wa yabute na kodu yaaŋnga yi belaa, na ɓuluñu na húñú. 2 Oluu fariseŋŋa yii baa ra, wa wonu Yéesú tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ole⁠ ⁠! Taalibe yu ee pagu yii Kootaa kaddaꞌte ri bisa na hílsúu rë.⁠ ⁠» 3 Yéesú won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon yúhú yee húmú paŋ Dawit bee yaaɓuu ɓani ɓëewí rë maan⁠ ⁠? 4 Ɗi húmú haal Faam Koope*, ɓeɓpe mbúurëe yefu fíi Koope ra, ɓani ɓëewí ñamute. Añcaŋ ɗi a ɓëewí ɓéeɓ, ow di waa na waray naa ñam. Seeƴoh ya kut daa waruu naa ñam. 5 Mbée ɗon yúhú yee bíníyú téeríi Kootaa ra maan⁠ ⁠? Bisi hílsëe lah raa, seeƴoh ya na légéyú Faam fi gaani Koope ra na powu kootii bisa te na heneh yin ɓos waa na. 6 Mee ron won ra ee biti ɓëyí luk Faam fi gaana daa deh. 7 Mantee ɓal, Koope won tih⁠ ⁠: “Ɓëewë naaꞌ-keeñ ɓëewí kayya na daa génël sëꞌ biti wa hawre soꞌ sarah kep.”✡ Ɗon yúh yee fahaꞌ won unni ƴaa ra koon, tin ɗon ii daan ɓëewí paguy yin ɓos. 8 Yúhí biti soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ daa mi lah sañ-sañ sun fi bisa na hílsúu rë.⁠ ⁠»
Yéesú a ɓëeꞌ yaꞌa ɓeedoh ra
(Saame Marka 3.1-6⁠ ⁠; Lúkkë 6.6-11)
9 Yéesú kolaꞌ daaha saañce, haalte tígë na ɗaguu yëwúɗɗë Koope ra. 10 Ɓëyí yaꞌa ɓeedohte húmú në. Fariseŋŋa na saamu yii yabun wa Yéesú, meelute ri wonu tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Kootaa onte ow paƴ jéríɗ bisa na hílsúu rë ë⁠ ⁠?⁠ ⁠» 11 Ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ow di ɗon na lahaa har fa yínë kut koon, har fa anti keen yéem yiin bisa na hílsúu rë, ɗi ii yíppí pay nís ɗí ë⁠ ⁠? 12 Añcaŋ ow luk har lah maanaa fap. Kon pagiɗ ow yin wun bisa na hílsúu rë kadduuy⁠ ⁠!⁠ ⁠» 13 Tígí daaha, Yéesú won ɓëeꞌ yaꞌa ɓeedoh ra tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yere yaꞌu⁠ ⁠!⁠ ⁠» Ɓëeꞌ yeɗte yaꞌi, yaꞌa yíppée wah koloŋ maddaꞌte a yaꞌi yínëe. 14 Tígí daaha, fariseŋŋa ɗúhúté tígë na ɗaguu yëwúɗɗë Koope ra, na peenu ɗee nay waa page níi wa hap Yéesú húl rë.
Súrgëe tanis Koope ra
15 Yúhëꞌ Yéesú biti fariseŋŋa peenu hawi húl rë, ɗi kolohte tígí daaha saañce. Ow caak ñeyute tala, ɗi paƴce ɓëewë jérú në rë ɓéeɓ, 16 ɗi antee waa kaddaꞌ lok biti wa won daa ri wa. 17 Yee húmú won Koope ñeyaꞌte ri yonente Isayii ra lahaꞌte ɗaaha. Ɗi húmú won tih⁠ ⁠:
18 «⁠ ⁠Bee daa súrgíi sëꞌ, bee fal mi ra⁠ ⁠;
mi fahaꞌte ri níi fahaꞌ,
te keeñ soꞌ sosse ɗii na níi sos.
May cépíɗ Ruuhi soꞌ sun fi,
ɗi waare heetta ɓéeɓ waala gén ɗë.
19 Ɗi ii íñëꞌ,
ɗi ii ɓéyíɗ uni,
una ii lek ow këem.
20 Ɗi ii korsaꞌ tal bëhëerí sígímpé,
ɗi ii ƴím lampii giimpe.
Ɗi ay hene ɗaaha níi
ɓëewë ɓéeɓ tah waala gén ɗë.
21 Heetta ɓéeɓ ay tík yaakaari wa sun fi.⁠ ⁠»✡
Sañ-sañi Yéesú kolaꞌ waa na⁠ ⁠?
(Saame Marka 3.22-30⁠ ⁠; Lúkkë 11.14-23)
22 Filoon fe, Yéesú komute ɓëyí lahaꞌ yébítëh fí kaddaꞌ ri ot a won. Yéesú paƴce ri, ɓëeꞌ dalaatte ot a won. 23 Ɓëewë ɓéeɓ éemú éemë níi tahte wa na wonu tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓëyée waɗti hena sédí Dawit maan⁠ ⁠?⁠ ⁠» 24 Keluu fariseŋŋa yii baa ra, wa wonu ɗi ñéerëꞌ a Belsebul buuri yébítëh yë daa tah ɗi mín wëe lík. 25 Bi yúh Yéesú yee nuffi wa, ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓëewí daa boku nguur haaꞌee filiɓ fi wa raa, nguur ki baa ii míllëꞌ keen a⁠ ⁠? Ɓëewí daa boku gin mbée faam haaꞌee filiɓ fi wa raa, gini baa mbée faam fi baa ay míllée poo. 26 Kon hena biti Seytaane líkë Seytaane líkë ti ɗaa nen koon, ɗeef ɗi haaꞌ afi⁠ ⁠! Nguur ki ay mínée caŋ ɗíh⁠ ⁠? 27 Hena biti Belsebul daa yeɗ soꞌ sañ-saña na líkëꞌ mi yébítëh rëe, kon daa yeɗ ɓëewën sañ-saña na líkúu wë yébítëh rë⁠ ⁠? Wa fi ƴaa teeɓute ron biti ɗon homuy kaah⁠ ⁠! 28 Yee lah ra biti kay, mi ñéerëꞌ a Ruuhi Koope, daa tah mi mín lík yébítëh. Baa daa teeɓaꞌ biti Nguur ki Koope lahte níi ɗon na.
29 «⁠ ⁠Ow mínéh haal faam ɓëyí mitte ow, poo faam fa, te ɗéɓéeh rii pokalsaꞌ. Ɗi pokalsaꞌ ri níi woc raa kay, ɗi mín ɓeɓ alal mi. 30 Ɓëyí ñéerëey a soꞌ, kaaꞌaꞌte soꞌ⁠ ⁠; te ɓëyí habraay soꞌ négírëꞌí yubi soꞌ, ɓëyí baa haslaꞌ hasloo. 31 Daa tah mi na won ɗon bitih⁠ ⁠: bakaadi paŋ ow ɓéeɓ mín ɗíi baalu níi lukaꞌ solaꞌ ya yuloh Koope na ra. Ɓëyí sol Ruuh-Peseŋ nék, ɗi ii baalu. 32 Ɓëyí won yin ɓos sun fi soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ ɓéeɓ, ɗi mín baalu. Ƴaha sun fi Ruuh-Peseŋ raa nék, ɓëyí baa ii mëssí baalu.
Won ɓéeɓ ɗúhëꞌ keeñ
(Saame Lúkkë 6.43-45)
33 «⁠ ⁠Tal kilki lahte njiriñ límëꞌ koy ki lahte njiriñ, tal kilki lahay njiriñ límëꞌ koy ki lahay njiriñ. Tal kilik yúhsúu koy ka. 34 Tisoh yi hiliññi ƴeh, ɗon mínúu won yii wunte ɗíh te ɗon wúníh⁠ ⁠? Yii won ow ɓéeɓ ɗúhëꞌ rí keeñi. 35 Ɓëyí naaꞌte keeñ hom wonaꞌ yii wunte ndah keeñi naaꞌa lahaꞌ ri ra⁠ ⁠; ɓëyí ɓosse keeñ nék hom wonaꞌ yii ɓosse ndah ɓosi keeña homaꞌ ri ra. 36 Mee ron won ɗa ee bitih⁠ ⁠: yiin nay aattiyee Koo ɓëewë rë, ɓëyí won woni lahay njiriñ ɓéeɓ, ɓani Koope ay naa teyaꞌ. 37 Yii won ow, Koope ay rii aattiyee biti ri ow wun mbée ri ow ɓos na.⁠ ⁠»
Kimtaani yee húmú kat Sonaas ra
(Saame Maccëe 16.1-4⁠ ⁠; Marka 8.11-12⁠ ⁠; Lúkkë 11.16, 29-32)
38 Filoon fe, i ow di yëeddëh yí kootii Mëyíis a i fariseŋ ayute wonu Yéesú tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓahaa, fun fahuu olu fu paŋ kimtaani nay teeɓee biti Koope daa wol ro.⁠ ⁠» 39 Ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon fi ɓëy jamanii beh, ɗon ɓosute te ɗon yégúy Koope⁠ ⁠; ɗon meeluu kimtaani kolaꞌ ɗii na a⁠ ⁠? Añcaŋ ɗon ii teeɓu kimtaan hém henay yee húmú kat yonente Sonaas ra. 40 Di húmú lahaꞌ Sonaas waal éeyë loo jéní gaana, soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ, ɓúudé fí sëꞌ ay hacu, lah waal éeyë feey. 41 Yiin nay aattiyee Koope ɓëewë rë, ɓëy Níníif ay koloh caŋ fíi ɗon fi ɓëy jamanii beh, teeɓ ɗon biti ɗon homuy kaah. Keluu ɓëy Níníif waarii Sonaas ra, wa lofute pesaɗ neh a⁠ ⁠? Añcaŋ ɓëyí luk Sonaas gaan daa deh. 42 Yiin nay aattiyee Koope ɓëewë rë, buuri ɓelaa húmú ílíf deyi Sabaa ra ɓal ay koloh caŋ fíi ɗon fi ɓëy jamanii beh, teeɓ ɗon biti ɗon homuy kaah. Ɗi húmú kolaꞌ ginna lukuu wuloh ra acce síkírëhí wonnee ke Salomoo neɓ keloh níi rë neh a⁠ ⁠? Añcaŋ ɓëyí luk Salomoo gaan daa deh.
Nimili yébítëh ow na
(Saame Lúkkë 11.24-26)
43 «⁠ ⁠Yébítëh ɗúh ow na raa, sayaꞌ mbale luufin saame tígí hílsëe rí. Ɗi olay raa, 44 wonaꞌ nufi tih⁠ ⁠: “May nimil tígë húmú kolaꞌ mi ra.” Ɗi nimil ɗeef ɓëeꞌ man ti faam fi parute, yugusute níi wunte, hente holoŋ raa, 45 tígí daaha, ɗi ay pay saam yébítëh paana kay, ƴi luku rii sohoor, wa ac dék ɓëeꞌ në. Hen ɗaaha raa, ɗee nay míllée ɓëeꞌ rë ay luk ɗee man ɗi ɗéɓëenë rë ɓos. Yii man ɗaaha nay kate ɓëy jamanii bee ɓosute níi ɓos ra.⁠ ⁠»
Ɓëy faam i Yéesú
(Saame Marka 3.31-35⁠ ⁠; Lúkkë 8.19-21)
46 Yéesú hompe na goneel a ɓëewë, koy-yaayyi a yaafi ayute, cagute ëssë na meeluu ri. [ 47 Ow acce won Yéesú tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yaafu a koy-yaayyu ínú ëssín, na meeluu ro.⁠ ⁠»] 48 Yéesú tahte won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Wa daa yaasoꞌ a i wa daa koy-yaayyi soꞌ⁠ ⁠?⁠ ⁠» 49 Ɗi yeɗte yaꞌi na teeɓaꞌ taalibe yi, won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yaasoꞌ a koy-yaayyi soꞌ daa wa ƴeh. 50 Yúhí biti ɓëyí në paŋ yee fahaꞌ Baasoꞌ fa sunaa-sun ɗa ɓéeɓ, ɓëyí baa daa koy-yaasoꞌ mbée yaasoꞌ.⁠ ⁠»
* 12:4 Faam Koope ⁠ ⁠: Tígë seeƴoh yi ɓëy Israyel húmú hawruu Koope na ra. Na húmú taɓahay Salomoo Faam fi gaani Koope Yerusalem ra, Mëyíis húmú yugusaꞌ Faam Koope a taanta gaan ti di húmú nahaꞌ ri Koope ra nen, na homu wa luufa ra. ✡ 12:7 Saame Oose 6.6 ✡ 12:21 Saame Isayii 42.1-4