12
Líkíní Yéesú taalibe yi
(Saame Maccëe 10.19-20, 26-33⁠ ⁠; 12.32)
1 Wahtaa na wonaꞌ Yéesú fariseŋŋa na a yëeddëh yí kootii Mëyíis rë, i ow júnní-júnní na ɓaatuu ac⁠ ⁠; caagi wa tahte wa na togantuu hanndal ki wa. Yéesú ɗéɓëꞌ taalibe yi na won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Lah mëytíi lëwíirí fariseŋŋa*, daa ri wonnee ke wa teem ɓúkkí wë rë. 2 Yii laku ɓéeɓ ay olu, yii ɗapu ɓéeɓ ay yúhú. 3 Yii ɗon won ɗi filiɓ ñúus ɓéeɓ ay keluu naꞌ këtëŋ, te yii ɗon mëddëꞌ rí filiɓ las ɓéeɓ ay ɗaañnjuu këem.
4 «⁠ ⁠Mi won ɗon na, ɗon fi kooƴƴi soꞌ⁠ ⁠: ngënë néehí ɓëewë na hawu ow húl rë, wa míníh yii luk baaha. 5 Cëe mi teeɓ ɗon ɓëeꞌ warun ɗon neeh ra⁠ ⁠: néehí Koope, ndah ri hap húl rëe mín ɓek safara. Mi won ɗon tee ɓal, ɗon waɗti neehun ɗi.
6 «⁠ ⁠Ndiit iip na yëeyíih fíttíŋ ana woo⁠ ⁠? Añcaŋ, yínë sah na múuƴéh në Koope. 7 Ɓaatte biti fen fi affon sah kídúté⁠ ⁠! Kon ngënë sídíi yin, ɗon génú líir ndiit fap⁠ ⁠!
8 «⁠ ⁠Mi won ɗon tee⁠ ⁠: ɓëyí won fíi ɓëewë biti ɗi non ɓëewí soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ, may won fíi malaaka yi Koope biti ɓëyí baa non ɓëewí sëꞌ. 9 Ɓëyí won fíi ɓëewë biti ɗi yéeh sëꞌ nék, may won fíi malaaka yi Koope biti mi yéeh ɓëyí baaha ɓal. 10 Ɓëyí won yin ɓos sun fi soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ ɓéeɓ, ɗi mín baalu. Ƴaha sun fi Ruuh-Peseŋ raa nék, ɓëyí baa ii baalu.
11-12 «⁠ ⁠Ɗon tëekrú këem filiɓ ílíƴƴë na ɗaguu yëwúɗɗë Koope ra mbée fíi njíittí gina a ɓëewë homru nguur ka ra, ngënë sídíi⁠ ⁠: yee nay ron layee wahtii baaha teme ra ii kolaꞌ ɗon na, ay kolee Ruuh-Peseŋ na.⁠ ⁠»
Léehí yíkíi alal ma lúh nuf ra
13 Tígí daaha, ow di ɓëewë won Yéesú tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓahaa, wone ɓahii soꞌ woɗ soꞌ na alal ma heliɗ fun boffi fun ra.⁠ ⁠» 14 Yéesú won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Kooja, daa fal soꞌ aattiyaꞌi iñon mbée woraꞌi alal mon⁠ ⁠?⁠ ⁠» 15 Ɗi antee ɓaat won ɓëewë ɓéeɓ tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Lah héní wun, ngënë fëhíi alal níi lukus, ndée caagi ow alal taheh ri lahaꞌ ñíiní.⁠ ⁠»
16 Tígí daaha, Yéesú ñeyaꞌte wa léeh won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Lahte yíkíi alal mi húmú lahaꞌ meeyyi laaɓpe níi laaɓ. 17 Ɗi won nufi tih⁠ ⁠: “May hene ɗí ɗeh, bee lahay mi tígí túmë mí pebi soꞌ bee ra⁠ ⁠? 18 Mi ot na⁠ ⁠! May hene ɗeh⁠ ⁠: may ɓaate misah yi soꞌ, mi túm pebi soꞌ a iña lahaꞌ mi ra ɓéeɓ filiɓ. 19 Mi anti won af soꞌ tih⁠ ⁠: mi lahte alal mi ay soo mín kúɗ kíil caak⁠ ⁠; mi tallaꞌ hílsëh, mi ñame, mi hane níi keeñ soꞌ sos siiɓ.” 20 Ndaa Koo won ɗi tih⁠ ⁠: “Lúh nuf fe⁠ ⁠! Fay húl elgee woteh beh. Daa nay lahee iña yefiɗ fu afu ra ɓéeɓ leegi⁠ ⁠?”⁠ ⁠» 21 Yéesú ɓaatte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓëyí homaꞌ négírëꞌ alal mi saañ afi na kut, saamay Koope, hom míllëꞌ ɗaaha.⁠ ⁠»
Koo daa na onaꞌ
(Saame Maccëe 6.19-21, 25-34)
22 Yéesú antee won taalibe yi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yii baa daa tah mi won ɗon tee⁠ ⁠: ngënë sídíi yii ñamun ɗon, mbée yii ɓekuun ɗon. 23 Pes luk ñam lah solo, te faan luk yéré lah solo ɓal.
24 «⁠ ⁠Ëlsíi ŋaakka⁠ ⁠: wa na sëhíh níi púlé lec, wa lahuy misah, lahuy túmëe, ndaa Koope ee waa ñëmíɗ rë⁠ ⁠! Ɗon nék, ɗon lúkíh ƴakka lah solo a⁠ ⁠? 25 Wa ɗon na, sídëꞌë në sídëꞌ rí rë, mín fehe níi ɓaat yin ƴutuuɗ pesi⁠ ⁠? 26 Hém ɗon daa míníh yii ƴutuudi baa raa, ɗon sídúu yi yin kay⁠ ⁠?
27 «⁠ ⁠Ëlsíi ɗee man capussi gaaw fa luufa ra⁠ ⁠: wa na légéyíh te wa na mëkíh ɗíis búuɓ. Añcaŋ, mee ron won ra ee⁠ ⁠: ɗi fi buura hínú Salomoo ra sah, húmú lahaꞌ ri alal níi, ɗi lahay búuɓɓí madaꞌ a capussi gaaw fi ƴaa wun⁠ ⁠! 28 Ngémën tasaꞌte ee⁠ ⁠! Koope posil gaaw fa luufa woteh níi wa man ɗaaha wun, te teem kéy wa ay luuhu tamu raa, ɗi ay lukee ɓek ɗon fi ƴaa búuɓ neh a⁠ ⁠? 29 Kon ngënë mëklí affon saami yii ñamun ɗon mbée yii hanun ɗon⁠ ⁠; ngënë sídíi. 30 Ɓëewë nëníh ɓëewí Koope feey fi bee ra daa na moklu affi wa saami iñƴaaha ɓéeɓ. Ndaa ɗon fi ƴah, Boffon yúhté biti ɗon sohluute wa ɓéeɓ. 31 Nguur ki Koope daa mit saam⁠ ⁠; bee tas ɗa ín yaꞌ Koo⁠ ⁠! 32 Ɗon fa yubi ƴutuudi beh, ngënë néekíñíi, ndée Boffon daa fahaꞌ biti ɗon haal Nguur ki. 33 Yëeyí alal mon ɗon sarah ñëkíɗɗë cadum fa. Sëemí tígí wëerté, négíríi alal mi mínéh ɗúm sun-Koo, tígí lohoh liileh na te lahay maasoh. 34 Yúhí biti tígí hom alal mon, nuffon homaꞌ na ɓal.
Ɗee waɗti sehuun ayi Yéesú rë
(Saame Maccëe 24.45-51)
35 «⁠ ⁠Pëkíi, ɗon këríɗ lampa yon. 36 Mëdíi a súrgë yí sehu kélfíi saañ kílëek, nda ri ac laɓ ílë rëe, wa yíp ríi kúnsíɗ. 37 Lahute sos-keeñ, súrgë yí ƴaa yéŋké biti ayaꞌ kélfíi wë rë, ɗeef wa na sehu ra. Mee ron won kaaf ka ra ee bitih⁠ ⁠: ɗi fi kélfëe ay pokoh, tëekíɗ súrgë yë, yeɗ wa ñam. 38 Wuti kélfëe elkaꞌ níi elkaꞌ raa sah, te ɗeef wa sehe ri, wa ay lah sos-keeñ.
39 «⁠ ⁠Ɗon yúhúté biti yíkëe faam yúh wahtaa nay aye lohoha faami ra koon, tin ɗi ii rii yeris poo faam fa. 40 Kon këlíi affon ɗon ɓal, ndée soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ, may nimile wahtii nuffon paay na.⁠ ⁠»
41 Peer won Yéesú tígí daaha tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yíkëe, fu woniɗ fun kut léehí bah, mbée fu ɓekke ɓëewë ɓéeɓ në⁠ ⁠?⁠ ⁠» 42 Ɗi fi Yíkëe won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mëdíi a súrgíi ñeyaꞌ woni kélfíi te ñaañce, bi kélfíi tík súrgë yí kayya faam fa yaꞌi, yeri wa ñam biti wahtaa lah ra. 43 Lahte sos-keeñ, súrgíi baa yéŋké biti yiin nay nimile kélfíi faam fa ra, ɗeefa ri page yee nahu ri ra. 44 Mee ron won kaaf ka ra ee, kélfíi ay tík iña lahaꞌ ri ra ɓéeɓ yaꞌi. 45 Ndaa hena biti koon súrgíi baaha won nufi tih⁠ ⁠: “Kélfíi sëꞌ aay doom”, níi tah ɗi yam sun fi súrgë yí kayya hawsee wa, ɗi ñame ñami neɓpe, hane maniye, 46 kélfíi ay nimil wahtii ɗi yéeh rí te ɗeefa ri seheh ri. Tígí daaha, kélfíi ay rii bëkdëꞌ ɓëewë gémúy Koope ra, mokil ri mokli misikke. 47 Súrgíi yúh yee fahaꞌ kélfíi rë, antee cagay afi te pagay yii baaha, ay laɓu laɓɓi misikke. 48 Ndaa súrgíi yéeh yee fahaꞌ kélfíi rë, anti paŋ yii cal hap, ii laɓu laɓ caak. Ɓëyí onu yin caak ay meelu caak⁠ ⁠; ɓëyí déŋéenú yin caak ay meelu ƴi luk ƴi ɓëyí déŋéenú ƴutuuɗ.⁠ ⁠»
Yéesú kúɗ jaamma mbée ɗaralsaꞌ⁠ ⁠?
(Saame Maccëe 10.34-36)
49 Yéesú ɓaatte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mi ac yíin kíi feey fa, a ɗee fahaꞌ mi biti ɗi yíppí kaɗ haat ɗa⁠ ⁠! 50 Mi waɗtee ñee coono†, keeñ soꞌ antee tookay níi lëhín kí. 51 Ɗon habuu biti mi ac kúɗ jaamma feey fa a⁠ ⁠? Ëe-ëeꞌ, mi won ɗon tee⁠ ⁠: mi ac ɗaralsaꞌ. 52 Dalaꞌte woteh, faam fi lahaꞌ ow iip ay ɗaralsaꞌ⁠ ⁠: ɓëewí éeyë yë múuƴëꞌ a ɓëewí ana ya, ɓëewí ana ya múuƴëꞌ a ɓëewí éeyë yë. 53 Baap ay múuƴëꞌ a koy ki ƴaali, koy ka múuƴëꞌ a boffi. Yaay ay múuƴëꞌ a koy ki ɓelii, koy ka múuƴëꞌ a yaafi. Pacool ay múuƴëꞌ a ɓeleɓ koohi, ɓeleɓ koy ka múuƴëꞌ a pacooli.⁠ ⁠»
Tíinndëꞌ yí jamanaa
(Saame Maccëe 5.25-26⁠ ⁠; 16.2-3)
54 Yéesú ɓaatte won ɓëewë tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon ot Koo húuh rëe, ɗon yíppí yúh biti ɗi ay toɓ⁠ ⁠; te yii baa daa na lah. 55 Te ngilaaw ma kúlëe rën waal tagu raa, ɗon yúh biti ɗi ay mbëeyë⁠ ⁠; te yi baa daa na lah. 56 Wonnon teem ɓúkkën⁠ ⁠! Ɗon fa mínú tíinndëꞌ iña na teeɓaꞌ yii nay lahe feey fa a sun ra, haalaꞌ yi níi ɗon míníh tíinndëꞌ iña na teeɓaꞌ Koo woteh ƴee ra⁠ ⁠?
57 «⁠ ⁠Yi tah ɗon míníh yúh yee waɗti pagun ra⁠ ⁠? 58 Ow yam ɗo yin níi ɗoni saye faam buur raa, ɗon lah waala, lah saame biti ɗoni júɓëꞌ, toñeh ɗoni lah dín fë ɗi ey ro, buur tík rë yaꞌ yi alkaati ya, fu téƴú. 59 Daa mi won ɗon ɗi ee⁠ ⁠: fii ɗúh kasaa níi bín yínlëe fu kabut ka ɓéeɓ rë.⁠ ⁠»
* 12:1 lëwíirí fariseŋŋa ⁠ ⁠: Lëwíir daa na tah mún më na yugusuu mbúurú rë poosaꞌ. † 12:50 Mi waɗtee ñee coono ⁠ ⁠: Di gerek, bíníyú ɗeh⁠ ⁠: Mi waɗtee bëtsú.