41
Heeƴƴi buuri Ésíp
1 Tíkëh kíil ana, buur heeƴce. Filiɓ heeja, ɗi caŋ ɓúk laahi Níl, 2 ɗi otte fana paana yi wunute te líifúté ɗúhúté laaha, na njemetu jeñ fa. 3 Filoon fi wa, ŋak fana paana kay ƴi ɓosute níi ɓos ɗúhúté laaha, ɗeefrute ƴee ɗéɓ ɗë ɓúk laaha. 4 Tígí daaha, ŋakki fañnja ɓosute níi rë yípútée ñam fañnji paana yi wunnee ɗéɓ ɗë ɓéeɓ. Buur yúunëhté. 5 Ɗi neeꞌaatte, heeƴilte⁠ ⁠: ɗi otte yaaŋnga paana yi líifúté te wunute ɗúhúté baaŋa yínë. 6 Yaaŋnga paana kay ƴi sayŋaanute, mbëeyë më tampe wa ɗúhúté filoon fi ƴee ɗéɓ ɗë. 7 Yaaŋnga ya sayŋaan ra yípútée hon paana yi wunnee ɗéɓ ɗë doɗok. Tígí daaha buur yúunëhté antee yúh biti heeƴ heeƴo.
8 Yíilëꞌ Koo ra, af buur kúnëhté, ɗi dëekrëhté ɗíkísëh yë a ɓëewë lahu un Ésíp rë ɓéeɓ, ɓílíɗté wë heeƴƴi. Ndaa ow ëe ow waa na mínéh ríi teeɓ yee won heeƴƴa ra. 9 Tígí daaha, daga kúɗ hanna ra tahte won buur tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Woteh, mi nérsëhté tooñee ke soꞌ merees. 10 Fu húmú neeɓaꞌte funi daga kúɗ paŋa ra níi fu ɓekrohte fun kasii daga kúɗ wohoh ya ra. 11 Elga ín, fun heeƴute⁠ ⁠; heeƴƴa, bina-bina ɓéeɓ a yee won ɗi ra. 12 Filiɓ kasaa bín fë, ɗeef lahte fiil Ébrë húmú fun na. Ɗi ñaami daga kúɗ wohoh ya ra. Ɓíllúu fun ɗi heeƴƴa ra, ɗi teeɓaꞌte bina-bina ɓéeɓ yee won ɗi ra. 13 Te iña ɓéeɓ hente ti ɗee wonaꞌ ri fun wa ra nen. Mi wëegísírúté légéyí sëꞌ, ɓëyí yínëe hawute, kerute.⁠ ⁠»
Yee won heeƴƴi buur ra
14 Buur nahaꞌte kalii Suseef, ɗi yíppée ɗúhrú kasaa, nenute, lofute búuɓ, acce caŋke fíi buur. 15 Buur won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mi heeƴ heeƴo, te lahay ɓëyí mín sëe teeɓ yee won heeƴƴa ra. Te mi kelohte biti heeji ɓíllú fú ɓéeɓ, fu mín teeɓaꞌ yee won ɗi ra.⁠ ⁠» 16 Suseef tahte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Soꞌ neh⁠ ⁠! Koope daa mín rëe teeɓ kéy fú.⁠ ⁠»
17 Buur tahte won Suseef tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Filiɓ heeji soꞌ mi húmú caŋ ɓúk laahi Níl. 18 Mi otte fana paana yi wunute te líifúté ɗúhúté laaha, na njemetu filiɓ jeñ fa. 19 Filoon fi wa ŋak fana paana kay ƴi súhúté níi súh, súfúñúté níi, ɗúhúté laaha. Wa ɓosu ɓoso níi mí ëllëy mani wa filiɓ Ésíp ɓéeɓ. 20 Ŋakki fañnji ɓossa yípútée ñam fañnji paana yi wunnee ɗéɓ ɗë. 21 Fañnji ɓossa honute wunna doɗok, ndaa ow mínéh yúh biti wa haalute loo yi wa, ndah biti wa lísúu ɓos ti merees nen. Tígí daaha, mi yúunëhté. 22 Mi heeƴilte, mi otte yaaŋnga paana yi líifúté te wunute ɗúhúté baaŋa yínë. 23 Yaaŋnga paana kay ƴi sayŋaanute, mbëeyë më tampe wa ɗúhúté filoon fi wa. 24 Yaaŋnga ya sayŋaan ra yípútée hon paana yi wunna. Ƴaa ɓéeɓ, mi ɓílíɗté wë ɗíkísëh yë, ndaa ow ëe ow mínéh sëe teeɓ yee won wa ra.⁠ ⁠»
25 Suseef won buur tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Heeƴƴi ana ya won yaa yínë. Koo teeɓ ɗo yee nay rii page ra. 26 Fañnji wunni paana ya daa kíil paana, a yaaŋnga yi wunni paana ya, kíil paana ɓal⁠ ⁠; kon heeja yínë. 27 Ŋakki fañnji paana yi kayya ɓosute níi ɓos ra, a yaaŋnga yi paana ya sayŋaan níi mbëeyë më tampe wa ra, kíil paana ɓal, ndaa i kíil yaaɓ. 28 Buur⁠ ⁠! Daa ri yee na wonaꞌ mi ro koon bitih, Koope hom teeɓu yee nay rii page ra. 29 Kíillí paana yee fíi ƴee ac kíillí laaɓpe níi laaɓ filiɓ Ésíp. 30 Kíil paana yi ac yaabi misikke nay naa tíkée, tah níi ɓëewë hal kíillí laaɓɓa gét ɗë. Yaaba ay múkíl gina. 31 Yaaba ay misik níi tígí teem misik, te ɓëewë ii yúhíl biti sah laaɓ lëhíɗté. 32 Fu ot heeja ayaꞌ waal ana, yúhé biti Koope caŋke paŋi, te ii maañ fíi.
33 «⁠ ⁠Buur, kon fu tallaꞌ biti fu yíppí saam ɓëyí ñaañce te ɓonte, fu tík gina yaꞌi. 34 Lah fale ɓal filiɓ gina ɓëewí nay yeeke túm. Misahi caŋ filiɓ Ésíp ɓéeɓ, hena ŋaal iip raa, yínëe nísú, hen túmë níi bín ɗúmëe kíillí laaɓɓi paana ya ra. 35 Kíillí laaɓɓa na ac ƴee ra, ɓëewí ƴaa ay négírée ŋaalla, gaɗ wa filiɓ gin-taah ya, fu yeele na, hen pesaa. 36 Hen ɗaaha raa, gina ay lah cëtëelëe daa níi bín ɗúmëe kíillí paana yi yaaba ra. Tígí daaha, ɓëy gina ii húl a yaaɓ.⁠ ⁠»
Tígí Suseef af gini Ésíp
37 Woni Suseef neɓaꞌte buur a dakki. 38 Buur won dakki tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Koo soɗte ɓëyí bee nufi níi ɗí líiffé. Mbaa yen ay olil mani⁠ ⁠?⁠ ⁠» 39 Buur yeeltee won Suseef tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Koope teeɓ ro iñƴaaha ɓéeɓ rëe, ɗeef lahay ɓëyí teemmaꞌ roo ñaañ a ɓon. 40 Kon daa fu nay këllée gina*, te ɓëewí sëꞌ ɓéeɓ ay ñeye unu. Ñaani buur ka kut nay ɓíssée biti daa mi paaꞌ ro sun.⁠ ⁠» 41 Ɗi wonilte ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Wote fee Koo beh, mi tíkké rë af gini Ésíp ɓéeɓ.⁠ ⁠» 42 Buur antee nís supii, ɓekke ri kun Suseef†⁠ ⁠; ɗi ɓekke ri búuɓ naaꞌ peyeɓ bi píisë kofeelte‡, líkké rí suumi úrís lúum. 43 Ɗi yëegíɗté Suseef wëtíirí ana fi, i ow këllúuté na wonu⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ëní rí waal§⁠ ⁠!⁠ ⁠» Buur tíkëꞌté rí ɗah af gini Ésíp ɓéeɓ. 44 Buur tíkílté won Suseef tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Daa mi buur⁠ ⁠! Ndaa, ow kaañay paŋ yin dee te ñeyeh roo na.⁠ ⁠»
45-46 Suseef húmú lahaꞌ kíil sabay éeyë (30) na komu ri buur ra*. Kolaꞌ baaha, buur dëekëꞌ rí Safnat Paneyah, onte ri Asnat koy Potiferaa ɓeleɓ. Potiferaa seeƴoh di gini On.
Suseef helaꞌ buur daaha, kolohte na wër kénsëhí Ésíp ɓéeɓ.
47 Filiɓ kíillí laaɓɓi paana ya, léffë gaante. 48 Suseef négírëꞌté ŋaalla kíillí paana ya ɓéeɓ Ésíp, gaɗte wa filiɓ ginna⁠ ⁠; gin fi gin ɓéeɓ, ŋaalla kolaꞌ meeyya leɓoh ri ra garuu na. 49 Ɗaaha, Suseef gaɗte pesaa caak ti pep feey nen. Ɗee teem ŋaalla caak ra, tahte níi nuf taslay kíní wë. Caagi wa ƴúukké af.
Koyyi Suseef
50 Na lah yaaba ra, ɓeleɓ Suseef, Asnat fi Potiferaa, lahte koy ƴaal ana. 51 Suseef dëekëꞌ saawi Manase†, ɗi won daaha tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Koope onte soꞌ níi mi halte mogi soꞌ ɓéeɓ a wulohi soꞌ faam baasoꞌ.⁠ ⁠» 52 Ɗi dëekëꞌ ñéedë Efarayim‡, ɗi won daaha tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Koope onte soꞌ i koy gina loocaꞌ mi ra.⁠ ⁠»
Yaaba
53 Ɗúmëꞌ kíillí laaɓɓi paana ya Ésíp rë, 54 kíillí paana yi yaaba yíppée dal, ti di húmú wonaꞌ ri Suseef ra nen. Yaaba laɓpe ginna ɓéeɓ, ndaa ɗee teem gini Ésíp rë ɓéeɓ yeffe pesaa. 55 Laɓaꞌ yaaba ɓëy Ésíp rë, gina ɓéeɓ na foŋ af buur, ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Gétí Suseef na, yii won ɗi ron, lah pëgí rí.⁠ ⁠» 56 Bi ɓaatti misik yaaba gina, Suseef kúnsírëhté gaɗɗi pesaa ya, na yaay ɓëy Ésíp pep. 57 Ɓëy ginni kayya ɓéeɓ ayuu lom pep Suseef na ɓal, bi ɗah yaaba ɓëewë në ɓéeɓ.
* 41:40 gina ⁠ ⁠: Di ébrë, bíníyú ɗeh⁠ ⁠: faam soꞌ. † 41:42 supii, ɓekke ri kun Suseef ⁠ ⁠: Supii buur daa na teeɓaꞌ biti unna wonu ra ɗúhëꞌ buur na. Supaa lahaꞌ tampoŋi buur⁠ ⁠; daa ri na siñiyuu kéettí nguur ka. ‡ 41:42 búuɓ naaꞌ peyeɓ bi píisë kofeelte ⁠ ⁠: Di tuwaaɓ⁠ ⁠: «⁠ ⁠de fin lin⁠ ⁠»⁠ ⁠; ɓëewí gaanna Ésíp daa na ɓekuu ri a suumi úrís ɓal. § 41:43 Ëní rí waal ⁠ ⁠: Bíníi ébrë ë ɗéɓëenë tasaꞌte lan. Lahte ɓëewí habuu ri ɗeh⁠ ⁠: «⁠ ⁠Bëyít⁠ ⁠!⁠ ⁠» mbée⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ƴékí feey⁠ ⁠!⁠ ⁠» * 41:45-46 na komu ri buur ra ⁠ ⁠: Lahte ɓëewí habuu ri ɗeh⁠ ⁠: na dal ri légéy faam buur ra. † 41:51 Manase ⁠ ⁠: Di ébrë, tii Manase madaꞌ a⁠ ⁠: tahte níi mi halte. ‡ 41:52 Efarayim ⁠ ⁠: Di ébrë, tii Efarayim madaꞌ a⁠ ⁠: keñilte soꞌ.