6
Yéesú a bisa na hílsúu rë
(Saame Maccëe 12.1-8⁠ ⁠; Marka 2.23-28)
1 Bisa na hílsúu yëwúɗɗë rë ín, Yéesú a taalibe yi ñeyu waali húus filiɓ i meey bele. Taalibe ya homu waala, yabute na kodu yaaŋnga yi belaa, na ɓuluñu na húñú. 2 Lahte fariseŋŋi wonu wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Haalaꞌ yi níi ɗon na pagu yii Kootaa kaddaꞌte ri bisa na hílsúu rë⁠ ⁠?⁠ ⁠» 3 Yéesú won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon yúhú yee húmú paŋ Dawit bee yaaɓuu ɓani ɓëewí rë maan⁠ ⁠? 4 Ɗi húmú haal Faam Koope*, ñampe na mbúurëe yefu fíi Koope ra, ƴee seeƴoh ya kut daa waruu naa ñam ra, yeɗte na ɓëewí, wa ñamute ɓal.⁠ ⁠» 5 Yéesú ɓaatte won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ, daa mi lah sañ-sañ sun fi bisa na hílsúu rë.⁠ ⁠»
Yéesú a ɓëeꞌ yaꞌa ɓeedoh ra
(Saame Maccëe 12.9-14⁠ ⁠; Marka 3.1-6)
6 Lahte bis hílsëe kay, Yéesú haalte tígë na ɗaguu yëwúɗɗë Koope ra, yampe na yëeddëꞌ. Ɓëyí yaꞌi ñamaa fa ɓeedohte húmú në. 7 Yëeddëh yí kootii Mëyíis a fariseŋŋa na olsuu Yéesú nda ri ay paƴ ow bisa na hílsúu rë, nda wa lah yii yabun wa ri. 8 Ndaa bi yúh rí yee nuffi wa, tígí daaha ɗi won ɓëeꞌ tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Kolee fu caŋ fíi ɓëewë ɓéeɓ deh.⁠ ⁠» Ɓëeꞌ kolohte caŋke daaha. 9 Yéesú antee waa won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Cëe mi meel ron⁠ ⁠: Kootaa nahaꞌ yi bisa na hílsúu rë⁠ ⁠? Paŋ yin wun mbée paŋ yin ɓos⁠ ⁠? Sëmlëꞌ ow mbée yeris ɓëeꞌ húl⁠ ⁠?⁠ ⁠» 10 Ɗi yeelte ɓëewë ɓéeɓ níi, antee won ɓëeꞌ yaꞌa ɓeedoh ra tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yere yaꞌu⁠ ⁠!⁠ ⁠» Ɓëeꞌ yeɗte yaꞌi, yaꞌa yíppée wah koloŋ. 11 Ndaa keeññi ɓëewë ñéerúuy a Yéesú rë haayte níi wa na peenu yee nay wa rii mínée paŋ ra.
Tansi apootarra
(Saame Maccëe 10.1-4⁠ ⁠; Marka 3.13-19)
12 Lahte bis, Yéesú lappe sun daŋ ɗaŋi Koope, ɗi ɗaŋke elga ɓéeɓ. 13 Ladaꞌ Koo ra, ɗi dëekké taalibe yi, tanisse na ow sabboo a ow ana, falte wa apootar. 14 Tii yi wa daa wa ƴeh⁠ ⁠: Simoŋ fa Yéesú yeɗ ri tii Peer ra a Anndere koy-yaafi, Saak a Saŋ, Fílíp, Bartalemi, 15 Maccëe, Toomaa, Saak fi Alfe, Simoŋ fi jammbaara†, 16 Yudaas fi Saak a Yudaas Iskariyot fa míllëꞌtée yaay Yéesú rë.
Yëeddëꞌí Yéesú a paƴi ɓëewë
(Saame Maccëe 4.23-25)
17 Yéesú kolohte ɓani apootarri na cépú daŋa. Lahaꞌ ri tígí yéeddëꞌté di araal daŋa ra, ɗi caŋke daaha ɗeef taalibe caak húmú në. I ow caak kay húmú në ɓal⁠ ⁠: ƴee ɗúhúu Yerusalem a ginni kayya Yúdée ɓéeɓ, ƴee i gin-taah ɓúk kísí fë⁠ ⁠: Tíir a Sidon. 18 Wa húmú ayu síkírëhí Yéesú a paƴohi jérrí wë. Ƴee yébítëh na ham wa ra wahute ɓal. 19 Ɓëewë ɓéeɓ na saamu leɓi faan Yéesú af biti lahte yii na ɗúhëꞌ ɗii na paƴe wa ɓéeɓ.
Ɓëewë lahu sos-keeñ a ƴee torohu ra
(Saame Maccëe 5.1-12)
20 Yéesú yeelte taalibe yi tígí daaha, won wa tih⁠ ⁠:
«⁠ ⁠Ɗon lahute sos-keeñ ɗon fi ñëkíɗɗë⁠ ⁠:
daa ron lahuu Nguur ki Koope.
21 Ɗon lahute sos-keeñ ɗon fa yaaɓu ra⁠ ⁠:
ɗon ay lah njélí doyte.
Ɗon lahute sos-keeñ ɗon fa na looyu ra⁠ ⁠:
ɗon ay lah neɓ.
22 Ɗon lahute sos-keeñ biti ɓëewë kaaꞌ ron, tík ɗon dín,
sol ron te wa habaꞌ biti ɗon ow ɓos
af soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ.
23 Dëmíi ɗon bec ndah sos-keeñ biti iñƴaaha lah⁠ ⁠:
waafi mitte ín ɗon seh sun-Koo ra.
Yúhí biti caacci wa húmú mokluu yonente ya ɗaaha.
24 Ndaa mas ɗon fi yíkëe yí alalla⁠ ⁠:
ɗon pesute nebi ron níi wocce⁠ ⁠!
25 Mas ɗon fa lahu njélí doyte ra⁠ ⁠:
ɗon ay yaaɓ.
Mas ɗon fa neɓluu ra⁠ ⁠:
ɗon ay lah dígëem ɗon looy.
26 Mas biti ɓëewë ɓéeɓ wone wun sun fon.
Caacci wa húmú henuu yonente yi paɗɗah ya ɗaaha.⁠ ⁠»
Yii leŋke kaaꞌoh yon
(Saame Maccëe 5.38-48⁠ ⁠; 7.1-5, 12, 16-20⁠ ⁠; 12.33-35)
27 Yéesú ɓaatte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon fa síkírúu sëꞌ ƴee ra, mi won ɗon tee⁠ ⁠: lah fëhíi kaaꞌoh yon ɗon pagiɗ haaꞌoh yon yin wun⁠ ⁠; 28 yéeníyíi ɓëewë në cuju ron ra yin wun, ɗon ɗagiɗ ɓëewë na moklu ron ra. 29 Ow laɓ ro mbeƴ, lah yere ri kakaabi yínëe. Ow naaf sabidooru, ngana kaddaꞌ ri ɓeyi búubí jíitlëe ɓal. 30 Ɓëyí ɗaŋ ro one ri. Ɓëyí ɓeɓ yii daa fu lahaꞌ ri, ngana meel ɗi ri. 31 Iña fahuu ron biti ɓëewë pagiɗ ɗon wa ra, lah pëgíríi wë ɓëewí kayya ɗaaha.
32 «⁠ ⁠Ɗon fahuun ɓëewí fahuute ron kut raa, ɗon séentúu në waafi mën ɗíh⁠ ⁠? Bakaaroh ya sah fahuute ɓëewë daa fahuu wa ra. 33 Ɗon pagrun yin wun ɓëewë në pagiru ron yin wun kut raa, ɗon séentúu në waafi mën ɗíh⁠ ⁠? Bakaaroh ya sah henuu ri ɗaaha. 34 Te ɗon wëtɗún ɓëewë habuu ron biti kut wa ay ron yíníl rëe, ɗon séentúu në waafi mën ɗíh⁠ ⁠? Bakaaroh ɓal na wëtíɗ bakaaroh, séentée biti ri ay yínlú teemi yee wëtɗëꞌ rí rë. 35 Ɗaa neh⁠ ⁠! Lah fëhíi kaaꞌoh yon, ɗon pagiɗ wa yin wun te ngënë séentíi yíníl biti ron wëtɗëꞌ. Hen ɗaaha raa, waafon ay gaan. Ɗon ay teeɓee biti ɗon koyyi Koope fa sunaa-sun ɗaaha, ndée keeña naaꞌte ɓëewë në gérmíh a ƴee ɓosu ra na. 36 Di naaꞌaꞌ Boffon keeñ níi naaꞌ, lah mëdí ɗaaha nen naaꞌ-keeñ. 37 Ɗon heefuy ow raa, Koope ii ron heef ɓal⁠ ⁠; ɗon habruy ow yin raa, Koope ii ron habiɗ yin ɓal⁠ ⁠; lah bëelíi, Koope ay ron baal. 38 Ëní ɓëewí kayya, Koope ay ron on⁠ ⁠: boonnon ay túmú níi líif, ɗegu níi yúfée. Ɗee na natɗuu ɗon ɓëewë rë, Koope ay ron natɗee ɗaaha.⁠ ⁠»
39 Yéesú ñeyaatte wa léeh won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Búumíɗ mínéh nook búumíɗ neh a⁠ ⁠? Lahaa ɗaaha raa, wa ɓéeɓ ana ay keen ngas. 40 Yoodoh lukeh yëeddëhí mín⁠ ⁠; ndaa yoodohi yoon níi ɗúmël ɓéeɓ ay mín ti yëeddëhí nen.
41 «⁠ ⁠Fu olsoh yi losa íl koy-yaafu te fu kénsëey dúuñë ílú⁠ ⁠? 42 Ɗo fa olay sah dúuñë ílú rë, fu mínëꞌ won koy-yaafu biti fay rii nísíɗ losa ílí ɗíh⁠ ⁠? Wonu teem ɓúkú⁠ ⁠! Nísé dúuñë ílú níi íllú lan paaƴ, fanti mín nís losa íl koy-yaafu.
43 «⁠ ⁠Tal kilki lahte njiriñ na líméh koy kilki lahay njiriñ, te tal kilki lahay njiriñ na líméh koy ki lahte njiriñ. 44 Tal kilik yúhsúu koy ka⁠ ⁠: ñoltok na líméh koy sún te tal hak na líméh koy ɓaꞌ. 45 Ɓëyí naaꞌte keeñ hom wonaꞌ yii wunte ndah keeñi naaꞌa lahaꞌ ri ra⁠ ⁠; ɓëyí ɓosse keeñ nék hom wonaꞌ yii ɓosse ndah ɓosi keeña homaꞌ ri ra. Yii won ow ɓéeɓ ɗúhëꞌ rí keeñi kaah.
Ɓëyí hoffe
(Saame Maccëe 7.24-27)
46 «⁠ ⁠Yi tah ɗon dékée dëekëꞌí sëꞌ Yíkëe te ɗon na pëgíh iña na won mi ron ra⁠ ⁠? 47 Cëe mi teeɓ ron ɗee na man ɓëyí na ac soo na ɓéeɓ, na síkírëh unna na won mi ra te pagaꞌ wa ɗaaha⁠ ⁠: 48 ɗi madaꞌ a ɓëyí saañ taɓahe faam, hacce feey fa níi daɓpe ngaŋa, yíppé taɓaha sun. Ayaꞌ mbënë më rë, mulaa na hút na laɓoh faam fa, ndaa mínéh ríi bëp bi híin taɓaha. 49 Ndaa ɓëyí síkírëh sëꞌ te anti ñeyay woni soꞌ, ɗi madaꞌ a ɓëeꞌ taɓah faami te hacay dalaa ra. Ayaꞌ mulaa laɓohte faam fa ra, ɗi yíppée bëp, poysaꞌte ɓéeɓ.⁠ ⁠»
* 6:4 Faam Koope ⁠ ⁠: Tígë seeƴoh yi ɓëy Israyel húmú hawruu Koope na ra. Na húmú taɓahay Salomoo Faam fi gaani Koope Yerusalem ra, Mëyíis húmú yugusaꞌ Faam Koope a taanta gaan ti di húmú nahaꞌ ri Koope ra nen, na homu wa luufa ra. † 6:15 jammbaara ⁠ ⁠: Mín hen ɓëyí far-farlohte kootii Mëyíis, mbée ɓëyí non ɓëewë na haaꞌuu nguur ki ɓëy Rom ra.