22
Anili ɓëewë gapu ndaje ma ra
(Saame Lúkkë 14.15-24)
1 Yéesú ñeyaatte wa léeh won tih⁠ ⁠: 2 «⁠ ⁠Nguur ki sun-Koo man biti lah buuri húmbëlíɗ koohi kílëek rë nen. 3 Ɗi wolte súrgë yí pay dëegí ɓëewë gapu kílëegë rë, wa kaaꞌuute ac. 4 Ɗi wolaatte i súrgë kay woni wa bitih⁠ ⁠: “Mi waaƴce kílëegë. Mi happe fañnji soꞌ a júrë lukki dúuf rë. Iña ɓéeɓ wocce, wa talluu ac⁠ ⁠!” 5 Ndaa ɓëewë dëekú rë tíkúy gaba nuffi wa⁠ ⁠: ƴee suute meey, ƴee sohle yi wa, 6 ɓëewí kayya habute súrgë yë, moklute wa níi bëemúté wë. 7 Kelaꞌ buura yaa, keeña haayte, ɗi yeñce soldaarri ɗakaƴaꞌi ɓëewí sëhëeríɗɗí ƴaa bëemúu ow ƴaa ra, wa tam gin wa. 8 Tígí daaha, ɗi won súrgë yí tih⁠ ⁠: “Ñami ndaje ma nonte, ndaa ɓëewë gapu ra cëlíh rí. 9 Kon tílí séllíkkí waalla, ɓëyí ɗon ot ɗi ɓéeɓ dëekí rí ndaje ma.” 10 Tígí daaha, súrgë yë koluute, tawute affi wa waalla, dëekúté ɓëewë ɓani wa teeꞌuu ra, ƴee ɓosu a ƴee wunu ra ɓéeɓ teeꞌuute ndaje ma níi faam fa líiffé.
11 «⁠ ⁠Tígí daaha, buura acce kénsëhí ɓëewë. Lahaꞌ ri ra, ɗi otte ɓëyí ɓekaay yéré yë waɗ ɗii ɓekoh ra. 12 Ɗi won ɓëeꞌ tih⁠ ⁠: “Kooja, fu haalaꞌ dee ɗíh a yéré yë faanu⁠ ⁠?” Ɓëeꞌ lahay yii wona ri. 13 Tígí daaha, buura won súrgë yí tih⁠ ⁠: “Hëbí rí ɗon pokalsaꞌ kotta a yaꞌ ya, ɗon bet ɗi ñúusë ëssín, ɗi foge dín fë ŋafee níi tíñë lec.”⁠ ⁠» 14 Yéesú ɓaatte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ow caak dëekúté naam, ndaa ƴee tansu ra caakuy.⁠ ⁠»
Túmí buur
(Saame Marka 12.13-17⁠ ⁠; Lúkkë 20.20-26)
15 Fariseŋŋa koluu daaha, hécúuté na peenuu ɗee nay wa rii fíirée rë, di iña na won ri ra. 16 Tígí daaha, wa yejute i ow di taalibe yi wa ɗii na, ñéerúuté a i ow di ɓëewí Erot. Ɓëewí ƴaa wonu Yéesú tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓahaa, fun yúhúté biti fu wonaꞌ kaah⁠ ⁠: fu yëeddëꞌ yee nahaꞌ Koope ra kah-kah. Fu na yeeleeh ow jëmmíi, fu na yeɗɗeh ow kúrëelëh rë. 17 Kon won fun nda kootii yen onaꞌte biti Sesaar* yeru túm mbée onaay.⁠ ⁠» 18 Bi yúh Yéesú nuffi ɓossa waa na, ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon fi ƴee wonni ron teem ɓúkkën ƴee ra, ɗon ay fíiré sëꞌ ë⁠ ⁠? 19 Téeɓí sëꞌ hélsí hanjara na yeruu túm ɗë dee noo mi ot⁠ ⁠!⁠ ⁠» Wa komute ri hanjara. 20 Ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Netli wah a tii wah daa na⁠ ⁠?⁠ ⁠» 21 Wa wonu ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ƴi Sesaar.⁠ ⁠» Ɗi won wa tígí daaha tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Kon yérí Sesaar yee lahaꞌ ri ra, ɗon yeɗ Koope yee lahaꞌ ri ra⁠ ⁠!⁠ ⁠» 22 Keluu wa uni bah, wa éemúté níi éem, helute ri daaha suute.
Yii leŋke koloh ɓúudé
(Saame Marka 12.18-27⁠ ⁠; Lúkkë 20.27-40)
23 Yiin fi baaha, i saduseŋ, wa fa wonu biti koloh ɓúudé lahay ra ayute Yéesú në, wonu ri tih⁠ ⁠: 24 «⁠ ⁠Ɓahaa, Mëyíis húmú túuƴëꞌté bitih, ɓëyí húl hel ɓeleɓ te ɗeef ɓani ɓelaa liiluyti lah koy, ñéedë waɗtee lam ɓelaa, saamiɗ ɓahii tal.✡ 25 Te kíilë, húmú lahte koy-yaay paana⁠ ⁠: bee ɓaha waa na ra kooɗte, ɓani ɓelaa liiluyti lah koy, ɗi húlté, hellaꞌte ri ñéedë. 26 Bee ñee na ra kooɗte ɓelaa, ñeete kotta húlté. Ɓëyí éeyë fë tíkëhté në ti ɗaaha nen ɓal, húlté. Na hen ɗaaha níi wa fi paana ya ɓéeɓ ñeyute kooda, húlúté te ow lahay na koy. 27 Filoon fe, ɗi fi ɓelaa tahte ɓal húlté. 28 Kon leegi, yiin nay kolee ɓëewë ɓúudé rë, daa nay lahee ɓelaa waa na te wa ɓéeɓ koorute ri⁠ ⁠?⁠ ⁠» 29 Yéesú won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon yíih yee won Téerëe rë a ɗee lahaꞌ Koope doole ra daa tah ɗon héllëꞌ. 30 Yiin nay kolee ɓëewë ɓúudé rë, ƴaal a ɓeleɓ ii koorantaꞌ⁠ ⁠: pesi wa kay ay madee a pesi malaaka ya sun-Koo nen. 31 Te yii leŋke kolohi ɓëewë húlú rë ɓúudé, ɗon yíih yee won ɗon Koope ra a⁠ ⁠? Ɗi won tih⁠ ⁠: 32 “Daa mi Koope fi Abraham, Koope fi Isaak, Koope fi Yakop.”✡ Kon Koope, ɗi Koope fi ɓëewë húlú rë neh, ɗi Koope fi ɓëewë na pesu ra.⁠ ⁠» 33 Ɓëewë húmú keluu iñƴaaha ra ɓéeɓ éemúté ɗee na yëeddëꞌ rí rë.
Túuƴëꞌë lukki gaan ɗa
(Saame Marka 12.28-34⁠ ⁠; Lúkkë 10.25-28)
34 Keluu fariseŋŋa biti Yéesú téƴcé ɓúkkí saduseŋŋa ra, wa olantuute filiɓ fi wa. 35 Ow yínë waa na, non yëeddëh yí kootii Mëyíis, fahaꞌ olsohi Yéesú, meelte ri won tih⁠ ⁠: 36 «⁠ ⁠Ɓahaa, túuƴëꞌí bi daa lukki lah solo filiɓ Kootaa⁠ ⁠?⁠ ⁠» 37 Yéesú won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠“Lah fëhíi Koo-Yíkëe Koope fon di keeññon ɓéeɓ, di peson ɓéeɓ a nuffon ɓéeɓ.”✡ 38 Baa daa túuƴëꞌë lukki lah solo ra. 39 Te lahte na kay bi lahte solo ti baa nen, won tih⁠ ⁠: “Di fahuu ron affon, lah fëhíi moroommon ɗaaha.”✡ 40 Túuƴëꞌ yí ana yi ƴah, daa wa níillí Kootaa a iña yëeddúu yonente ya ra ɓéeɓ.⁠ ⁠»
Buura Koo fal ri ra yi Dawit na⁠ ⁠?
(Saame Marka 12.35-37⁠ ⁠; Lúkkë 20.41-44)
41 Bi lísú fariseŋŋa tígë, Yéesú nampee waa meel won wa tih⁠ ⁠: 42 «⁠ ⁠Ɗon yúhú yi Buura Koo fal ri ra na⁠ ⁠? Ɗon habuu biti ɗi sédí wah⁠ ⁠?⁠ ⁠» Wa wonu ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗi sédí Dawit.⁠ ⁠» 43 Yéesú won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Kon yi tah húmú haalaꞌ Ruuhi Koope Dawit ra, ɗi dëekëꞌ Buura Koo fal ri ra Yíkëe⁠ ⁠? Ɗi húmú won tih⁠ ⁠: 44 “Koo-Yíkëe won Yíkíi sëꞌ tih, tooke hëbís sëꞌ, yaꞌi ñamaa fi soꞌ deh, níi bín nëy míi kéenɗée kaaꞌoh yu kottu feey ra.”✡ 45 Ɗi fi Dawit dëekëꞌ rí Yíkëe rëe, kon Buura Koo fal ri ra mínëꞌ hen sédí ɗíh⁠ ⁠?⁠ ⁠» 46 Ow yínë sah di waa na mínéh ríi lof di yee meel wa ri ra. Kolaꞌte bah, ow kaañlay rii meelil yin kay.
* 22:17 Sesaar ⁠ ⁠: Bín fë, ɓëyí húmú hen buur di Rom ɓéeɓ dëekúu ɗaaha. ✡ 22:24 Saame Nérsí Kootaa 25.5-6 ✡ 22:32 Saame Kolohi koyyi Israyel Ésíp 3.6 ✡ 22:37 Saame Nérsí Kootaa 6.5 ✡ 22:39 Saame Tali Léwí 19.18 ✡ 22:44 Saame Kañaa ya 110.1