37
1 Ɗi fi Yakop dékké Kanaan, tígë húmú boffi henaꞌ ri doha-ndéem gini baa ra.
Heeƴƴi Suseef
2 Bee daa naaɓii faam Yakop. Suseef koraꞌ leelii koy-baappi, koyyi Bilhaa a Silpaa ɓeleɓɓi boffi níi bee lahaꞌ ri kíil sabboo a kíil paana ra, wa na ñéerúu níiɗ peꞌ a har. Lahte bis, ɗi ɓílíɗté boffi iñi ɓossa na wonu sun fi wa ra. 3 Yakop húmú lukki fahaꞌ Suseef di koyyi, biti ɗi lah ri ɓaha ki. Ɗi húmú saamiɗte ri búuɓ lémí*. 4 Koy-baappi oluu wa biti boffi wa lukki fahaꞌ ri filiɓ fi wa ɓéeɓ rë, ngaarute ri níi hanndal ki wa neɓlay†.
5 Bisa ín, Suseef heeƴce, ɓílíɗté koy-baappi, wa ɓaatuute rii ngaaɗ. 6 Na ɓílíɗ ɗí rë, ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Síkíríi, mi ɓílíɗ ɗon heeji soꞌ. 7 Ëlsíi⁠ ⁠: yen húmú meey, yen na poku jaak. Jaagi soꞌ yíppée koloh caŋke, ƴi ron ayute ƴekute fíyí.⁠ ⁠»
8 Koy-baappi wonu ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Fu buur aa fu dak⁠ ⁠? Daa fu wah⁠ ⁠?⁠ ⁠» Wa ɓaatuute rii ngaaɗ di heeji a wonaɗɗi.
9 Ɗi heeƴilte, ɓílíɗté rí koy-baappi won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mi heeƴilte, mi otte naꞌa, céyín fë, a hul sabboo a hul yínë ƴekute fíi sëꞌ.⁠ ⁠»
10 Ɗi ɓílíɗ heeja boffi a koy-baappi⁠ ⁠; ndaa boffa na won afa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Heejee ke ro baa mën ɗí heeƴ⁠ ⁠? Fu homay woni biti funi yaafu a koy-baappu ay ƴek fíyú níi fun sígímíɗ ɗë ë⁠ ⁠?⁠ ⁠»
11 Koy-baappi eeñnjuute ri, ndaa boffa helte nuf heeja.
Yaayi Suseef
12 Lahte bis, ɗeef koy-baappi Suseef suute níidí yubi boffi wa luufi Sihem. 13-14 Yakop won Suseef tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Koy-baappu íníh níirëeyín Sihem woo⁠ ⁠? Aye mi wol ro waa na⁠ ⁠: paye fu kénsëh níi fu yúh ɗee homuu wa a yuba ra, fu nimil raa, fu teeɓ soꞌ.⁠ ⁠» Suseef tahte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Kotta ƴeh.⁠ ⁠»
Yakop wolaꞌte ri ɗeh húur mí gini Heboron daaha, Suseef yulaꞌte ri nuŋi Sihem.
15 Lahaꞌ ri ra, ow ɗeeffe ri na yídëelëh luufa, meelte ri won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Fu saam yih⁠ ⁠?⁠ ⁠» 16 Ɗi won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mi saam koy-baappi soꞌ. Fii soo teeɓ tígë në níirúu wë dee ra a⁠ ⁠?⁠ ⁠»
17 Ɓëeꞌ won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Wa koluute deh, te mi kelohte wa na ɓeytuu waal Dotan.⁠ ⁠»
Suseef téebíɗté wë níi ɗeeffe wa Dotan. 18 Ɗi teem hanndal, koy-baappa séenúté rí, wa na peenu bëemí. 19 Wa na wonantuu hanndal ki wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ëlí⁠ ⁠! Heeƴohi gaana ee ac ɗa. 20 Ëyí kan⁠ ⁠! Yen yíp ríi hap húl, yen bet ɗi filiɓ yéem‡⁠ ⁠; lah raa, yen ɓíllún biti gúmú§ daa ñam ri, níi yen yúh tígë teem heeƴƴi ra.⁠ ⁠»
21 Ndaa kelaꞌ Ruben yii bah, na sëmlëꞌ rí nuf won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yen ɓanuy rii hap. 22 Ñif ɓanay keen⁠ ⁠! Bétí rí filiɓ fi yéemë luufi beh, te yaꞌ ɓanay tíkëh faana.⁠ ⁠» Ƴaaha ɓéeɓ Ruben ɓonaꞌ sëmlëꞌí koon, nimiliɗ ɗi boffi na.
23 Lahaꞌ Suseef koy-baappi na ra, wa yípútée nís búubí lémëe ɓekoh ri ra, 24 wa habute ri, betute ri tal yéemë⁠ ⁠; ɗeef yéemë síiñcé, lahay muluɓ. 25 Filoon fi baaha, wa anutee took, na ñamu.
Ɓéyrúu wë affi wa ra, wa séenúté ɗuuli Ismayella ɗúhúu Galaat ɗa na ayu a i géléemmí séfú i yin heeñlaa a paƴaa, na suu yaayi wa Ésíp. 26 Yudaa won koy-baappi tígí daaha tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Hawi ñéedí yen a ɗabi húlí ay yen ɓaate yih⁠ ⁠? 27 Ëyí yen yaay ri yiikoh yi Ismayella, te yaꞌ yi yen ɓanay tíkëh faana, ɗi ñéedí yen te ñif ma faani daa na tíl faanni yen.⁠ ⁠» Koy-baappi ñéerúuté a ri yii baaha.
28 Lahuu Ismayella waa na ra, wa nísúté Suseef yéemë, yaayute wa ri a sekel sabay ana (20)*⁠ ⁠; ɓëewí ƴaa kúrëelúuté rí Ésíp.
29 Nimilaꞌ Ruben yéemë rë, ɗi otte biti Suseef ínlíh në. Ɗi ɗaɗte búubí†, 30 wëegíssé ñéyíɗɗí në won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Kúkëyë ínlíh në⁠ ⁠! May teye di kan⁠ ⁠?⁠ ⁠»
31 Tígí daaha, wa oolute sékét, ɓeyute búubí Suseef, ooƴute ñif ma. 32 Wa kéyrúuté boffi wa búubí lémëe, ñéerëꞌté a unni ƴeh⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ole yee píyú fun ra⁠ ⁠; kénsée nda fay yúhsëꞌ búubí koohu raa.⁠ ⁠»
33 Yakop yúhsëꞌté rí, foŋke won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Búubí koy soꞌ⁠ ⁠! Gúmú ñampe ri⁠ ⁠; Suseef palsuu palsoo.⁠ ⁠»
34 Yakop ɗaɗte búubí, haamohte saaku‡, jëtɗëhté koohi yii maañce. 35 Koyyi, ƴaalla a ɓeleɓɓa ɓéeɓ, caguute, na mësɗú rí⁠ ⁠; ndaa ri kaaꞌaꞌte keloh, na won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ëe-ëeꞌ, may jëtɗée koy soꞌ níi mi ɗeefiɗ ɗi ɓúudé.⁠ ⁠» Te ri looyte Suseef looyi misikke.
36 Lahuu Ismayella Ésíp rë, wa ɓeyute Suseef, yaayute ri Potifaar, dak di dakki gaanni buuri Ésíp, bee kúɗ wohoh ya ra.
* 37:3 búuɓ lémí ⁠ ⁠: Búubí lémëe daa teeɓaꞌ biti boffi lukki fahaꞌ ri di koyyi. † 37:4 níi hanndal ki wa neɓlay ⁠ ⁠: Di ébrë, bíníyúu ɗeh⁠ ⁠: níi wa na mínlíh wonaꞌ a ri a jaamma. ‡ 37:20 yéem ⁠ ⁠: cëldúu cëldëe, ndaa ri nuŋi nooɗte, hacu téekínëe muluɓ. § 37:20 gúmú ⁠ ⁠: cëldúu cëldëe, ndaa di bíníi ébrë ë, ɗi rabi sohoorte. * 37:28 sekel sabay ana (20) ⁠ ⁠: daa ganjarma légéy níirëh kíil ana a caan bín fë⁠ ⁠; daa cadum ñaam ƴaal yínë ɓal. † 37:29 ɗaɗte búubí ⁠ ⁠: Ébrë ɗaraꞌ búubí biti ri tíit, afa kúnëh⁠ ⁠; ndaa Séréel tíkëꞌ yaꞌ yi afi. ‡ 37:34 haamohte saaku ⁠ ⁠: Hena Ndút koon, ɗi ay jímbëerée úuf súul.