12
Anili línëh yí reseñña sohooru ra
(Saame Maccëe 21.33-46⁠ ⁠; Lúkkë 20.9-19)
1 Filoon fe, Yéesú na goneel a wa ñeyaꞌte wa anil won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Lahaꞌ ɓëyí húmú yíp meey reseñ, líikké rí, yugusse tígë nay pooƴuu reseña ra, saampe dút, ɗi antee rii yeraꞌ ndalu, saañce ɓaaɓ. 2 Nonaꞌ reseña ra, ɗi wolte súrgë línëh yë në, nda wa yeɗ ɗi wodi. 3 Ndaa lahaꞌ ri ra, línëh yë habute ri, laɓute ri laɓɓi misikke, anutee rii yeris ɗi nimilaꞌte yaꞌ holoŋ. 4 Yíkíi meeya wolaatte súrgë kay línëh yë në. Lahaꞌ ri ra, wa laɓute ri af, solute ri solli misikke. 5 Ɗi wolaatte súrgë kay. Lahaꞌ ɗi fi baa ra ɓal, línëh yë hawute ri húl. Ɗi wolte súrgë caak filoon fe. Lahluu wa fi ƴaa ra, línëh yë laɓute ƴee laɓɓi misikke, hawute ƴee húl. 6 Koy ki ƴaala ɗi fahaꞌte ri níi fahaꞌ ra daa tas ɗii na. Ɗi wolte ɗi fi baa línëh yë në ɓal, na won nufi tih⁠ ⁠: “Man biti wa ay yeɗ koy soꞌ cér⁠ ⁠!” 7 Ndaa lahaꞌ koy ka ra, línëh yë wonu hanndal ki wa tih⁠ ⁠: “Lamoha abee kan⁠ ⁠! Ëyí yen hap ɗi húl, meeya hen bi yen.” 8 Wa yípútée ríi ham, hawute ri húl, betute ɓúudé fë énfí meeya.⁠ ⁠» 9 Tígí daaha, Yéesú won ɓëewë tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yíkíi meeya ay míllée paŋ yih⁠ ⁠? Ɗi ay aye ayo, hap línëh yë ɓéeɓ húl, anti saam i línëh kay, yeɗ wa meeya. 10 Ɗon mësútée teeꞌaꞌ a unni ƴee Téerëe maan⁠ ⁠?
“Laꞌa habuu taɓahoh ya biti lahay njiriñ ra
daa míllëꞌ ham lasa.
11 Koo-Yíkëe daa pagaꞌ ri ɗaaha
te ri neɓpe yeel lool.”✡⁠ ⁠»
12 Yúhúu kélfë yí yëwúɗɗë biti Yéesú yuliɗ anili baa sun fi wa ra, wa na saamu ɗee nay wa rii habee ra, ndaa bi kaañuy wa dúukëlí ɓëewë, wa heluu ri daaha, suute.
Túmí buur
(Saame Maccëe 22.15-22⁠ ⁠; Lúkkë 20.20-26)
13 I fariseŋ a i ow di ɓëewí Erot woluute Yéesú në, nda wa mín ríi fíir di iña na won ri ra. 14 Wa ayute, wonu ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓahaa, fun yúhúté biti fu wonaꞌ kaah, te fu neehay ow⁠ ⁠; fu na yeeleeh ow jëmmíi. Fu yëeddëꞌ yee nahaꞌ Koope ra kah-kah. Kon won fun nda kootii yen onaꞌte biti Sesaar* yeru túm mbée onaay. Fun warutee yeraꞌ aa, fun waruy yeraꞌ⁠ ⁠?⁠ ⁠» 15 Bi yúh Yéesú biti wonni wa teem ɓúkkí wë, ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon ay fíiré sëꞌ ë⁠ ⁠? Këmí sëꞌ hélíis hanjar dee mi ot.⁠ ⁠» 16 Wa komute ri hanjara, ɗi antee waa meel won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Netli wah a tii wah daa na⁠ ⁠?⁠ ⁠» Wa wonu ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ƴi Sesaar.⁠ ⁠» 17 Ɗi won wa tígí daaha tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Kon yérí Sesaar yee lahaꞌ ri ra, ɗon yeɗ Koope yee lahaꞌ ri ra⁠ ⁠!⁠ ⁠» Wa éemúté wona níi éem.
Yii leŋke koloh ɓúudé
(Saame Maccëe 22.23-33⁠ ⁠; Lúkkë 20.27-40)
18 I saduseŋ, wa fa wonu biti koloh ɓúudé lahay ra ayute Yéesú në ɓal, wonu ri tih⁠ ⁠: 19 «⁠ ⁠Ɓahaa, Mëyíis húmú túuƴcé yen bitih, ɓëyí húl hel ɓeleɓ te ɗeef ɓani ɓelaa liiluyti lah koy, ñéedë waɗtee lam ɓelaa, saamiɗ ɓahii tal. 20 Te kíilë, húmú lahte koy-yaay paana⁠ ⁠: bee ɓaha waa na ra kooɗte, ɓani ɓelaa liiluyti lah koy, ɗi húlté. 21 Bee ñee na ra kooɗte ɓelaa, wa lahuy koy, baa húlté. Ɓëyí éeyë fë ñeyilte kotta, húlté. 22 Na hen ɗaaha níi wa fi paana ya ɓéeɓ, ñeyute kooda, húlúté te ow lahay na koy. Filoon fe, ɗi fi ɓelaa tahte ɓal húlté. 23 Kon leegi, yiin nay kolee ɓëewë ɓúudé rë, daa nay lahee ɓelaa waa na te wa ɓéeɓ koorute ri⁠ ⁠?⁠ ⁠» 24 Yéesú won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Biti ɗon yíih yee won Téerëe rë, a ɗee lahaꞌ Koope doole ra, daa tah ɗon héllëꞌ neh a⁠ ⁠? 25 Yiin nay kolee ɓëewë ɓúudé rë, ƴaal a ɓeleɓ ii koorantaꞌ⁠ ⁠; pesi wa kay, ay madee a pesi malaaka ya sun-Koo nen. 26 Te yii leŋke kolohi ɓëewë húlú rë ɓúudé, ɗon yíih yee bíní Mëyíis filiɓ téerëe rë ë⁠ ⁠? Koope wonte filiɓ dúufë na njaaroh ra biti daa ri Koope fi Abraham, Koope fi Isaak, Koope fi Yakop.⁠ ⁠»✡ 27 Yéesú ɓaatte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Kon Koope, ɗi Koope fi ɓëewë húlú rë neh, ɗi Koope fi ɓëewë na pesu ra. Ɗon héllúuté héllëꞌí misikke.⁠ ⁠»
Túuƴëꞌë lukki gaan ɗa
(Saame Maccëe 22.34-40⁠ ⁠; Lúkkë 10.25-28)
28 Ow di yëeddëh yí kootii Mëyíis kelohte gonli wa, te ɗi otte biti Yéesú wonte unni lante na lof ɗi saduseŋŋa ra. Ɗi yíppée ríi leɓoh won ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Túuƴëꞌí bi daa lukki lah solo di túuƴëꞌ yë në ɓéeɓ⁠ ⁠?⁠ ⁠» 29 Yéesú won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Túuƴëꞌë lukki lah solo ra daa ri beh⁠ ⁠: “Síkíríi ɗon fi Israyel⁠ ⁠! Koope daa Yíkíi yen, te ɗi kut daa Yíkëe⁠ ⁠; 30 kon lah fëhíi Koo-Yíkëe di keeññon ɓéeɓ, di peson ɓéeɓ, di nuffon ɓéeɓ a dooloon ɓéeɓ.”✡ 31 Túuƴëꞌë ñee na ra daa ri beh⁠ ⁠: “Di fahuu ron affon, lah fëhíi moroommon ɗaaha.”✡ Lahay túuƴëꞌ kay bi luk ƴaa lah solo.⁠ ⁠» 32 Ɓëeꞌ won Yéesú tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓahaa, baa kaah⁠ ⁠! Yee won fu ra lahte. Yíkëe yínë kut, te henay ri lahay Koo kay. 33 Ow ɓéeɓ waɗtee rii fahaꞌ keeñi ɓéeɓ, di nufi ɓéeɓ, a doolii ɓéeɓ⁠ ⁠; te ri waɗtee fahaꞌ moroomi ti ɗee fahaꞌ ri afi ra nen. Ƴaa daa gén hawiɗɗa na tamru ɓëewë Koope ra ɓéeɓ níi sooy ra, a sarah ɓéeɓ.⁠ ⁠» 34 Olaꞌ Yéesú biti ɓëeꞌ ñaañce ɗee wonaꞌ ri ra, ɗi won ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Fu wulaay Nguur ki Koope.⁠ ⁠» Kolaꞌte bah, ow kaañlay rii meelil yin kay.
Buura Koo fal ri ra yi Dawit na⁠ ⁠?
(Saame Maccëe 22.41-46⁠ ⁠; 23.1-12⁠ ⁠; Lúkkë 20.41-47)
35 Yéesú hompe filiɓ Faam fi gaani Koope na yëeddëꞌ, meelte ɓëewë won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yëeddëh yí kootii Mëyíis mínúu won biti Buura Koo fal ri ra sédí Dawit ɗíh⁠ ⁠? 36 Te ɗi fi Dawit, húmú haalaꞌ ri Ruuh-Peseŋ ra, ɗi won tih⁠ ⁠:
“Koo-Yíkëe won Yíkíi sëꞌ tih⁠ ⁠:
tooke hëbís sëꞌ, yaꞌi ñamaa fi soꞌ deh,
níi bín nëy míi kéenɗée kaaꞌoh yu kottu feey ra.”✡
37 «⁠ ⁠Ɗi fi Dawit dëekëꞌ rí Yíkëe rëe, kon Buura Koo fal ri ra mínëꞌ hen sédí ɗíh⁠ ⁠?⁠ ⁠» Woni neɓaꞌte dúukëlí ɓëewë në síkírúu rí rë.
38 Filiɓ yëeddëꞌí Yéesú, ɗi won ɓëewë tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Lah mëytíi yëeddëh yí Kootaa, wa fa tílëesúu a búuɓ gaan ra, te wa fahuu biti wa woduun a yaꞌ ana këemmë rë. 39 Wa tookuu ñaanna këllëh di ílíƴƴë na ɗaguu yëwúɗɗë Koope ra, te daa wa na ɗéɓúu ñam biti ndaje lah. 40 Daa wa lukuu maañ ɗaŋ ndah teeɓaꞌi affi wa, te añcaŋ daa wa na ɓeyu alalli ɓeleɓɓa ƴaalli wa húlú rë. Daani wa nay lukee misik.⁠ ⁠»
Sarahi ɓelaa ƴaali húl rë
(Saame Lúkkë 21.1-4)
41 Yéesú antee took, jaanndohte ifi saraha Faam fi gaani Koope, na olsoh ɗee na ɓekuu ɓëewë hélíis filiɓ ra. Caakke yíkëe alalli ɓekute na hélíis wun-wun. 42 Ɓelii ƴaala húlté, ñakke níi ñak acce, ɓekke hanjar ƴutuuɗ ana, ƴi taaɓeh yin. 43 Yéesú dëekké taalibe yi tígí daaha, won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mee ron won kaaf ka ra ee bitih⁠ ⁠: saraha yeraꞌ ñëkídí bee lahay ƴaal bee ra, luk ƴi ɓëewí kayya ɓéeɓ lah solo. 44 Ɓëewí kayya ɓéeɓ yeruu ƴee lukus alal mi wa ra, ndaa di filiɓ ñagi, ɓelaa yeraꞌ iña lahaꞌ ri ra ɓéeɓ, ƴee waɗ rii pesaa koon ra.⁠ ⁠»
✡ 12:11 Saame Kañaa ya 118.22-23 * 12:14 Sesaar ⁠ ⁠: Bín fë, ɓëyí húmú hen buur di Rom ɓéeɓ dëekúu ɗaaha. ✡ 12:26 Saame Kolohi koyyi Israyel Ésíp 3.6 ✡ 12:30 Saame Nérsí Kootaa 6.4-5 ✡ 12:31 Saame Tali Léwí 19.18 ✡ 12:36 Saame Kañaa ya 110.1