14
Peeni hawi Yéesú húl
(Saame Maccëe 26.1-5⁠ ⁠; Lúkkë 22.1-2⁠ ⁠; Saŋ 11.45-53)
1 Waal ana balaa Paagi yëwúɗɗë a feedi mbúurú njeñe ya, kélfë yí seeƴoh ya a yëeddëh yí kootii Mëyíis na saamu nufa nay waa tíkée Yéesú yaꞌ ndaŋ feey, wa hap ri húl rë. 2 Wa wonantuute biti ɓanay hen filiɓ feeda, toñeh ɓëy gina ay kolee sun fi wa.
Ɓelaa yíin Yéesú laakkoloñ ra
(Saame Maccëe 26.6-13⁠ ⁠; Saŋ 12.1-8)
3 Yéesú húmú Betani faam Simoŋ fa mëssée guuñ ɗa, tookke na ñam. Lahte ɓelii haalte kúɗté bútlí yotuu laꞌa na wonuu albataar ra, líiffé a laakkoloñ naarde kah-kah. Ɓelaa konte un bútlë, yíinté laakkoloña af Yéesú. 4 Lahte ɓëewí húmú në yaa neɓaay wa, na wonantuu hanndal ki wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yahi laakkoloñi ƴee lahaꞌ njiriñ mi bih⁠ ⁠? 5 Wa yaayeeh hélíis caak* koon cadum fa yeru ñëkíɗɗë ë⁠ ⁠?⁠ ⁠» Wa yabute na wonu af ɓelaa woni misikke. 6 Ndaa Yéesú won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Bëelí jaambura afi⁠ ⁠! Ɗon moklu ri yi ɗeeha⁠ ⁠? Yee pagiɗ soꞌ ri bee ra, yii wunte⁠ ⁠! 7 Ñëkíɗ ii koloh filiɓ fon, ɗon mínú wëe pagiɗ wahtii neɓaꞌ ron⁠ ⁠; ndaa soꞌ mi bee mii hom filiɓ fon dee faraah. 8 Ɓelaa paŋ yee mín ɗí rë⁠ ⁠; ɗi túm sëꞌ laakkoloñ waaƴɗi hacadi soꞌ. 9 Mee ron won kaaf ka ra ee⁠ ⁠: tígí waariyuun Uni Neba ëldúnë ɓéeɓ, yee paŋ ɓelii bee ra ay naa ɓíllú, nuffi ɓëewë pay ɗii na.⁠ ⁠»
Caŋi Yudaas yaayi Yéesú
(Saame Maccëe 26.14-16⁠ ⁠; Lúkkë 22.3-6)
10 Filoon fi baaha, Yudaas Iskariyot, ow di taalibe yi sabboo a ana ya caŋke yaayi Yéesú. Ɗi payte kélfë yí seeƴoh ya na, wonte wa baaha. 11 Keluu wa woni ra, keeññi wa sosse níi sos, wa gapute ri hélíis. Yudaas na anti saam wahtaa nay rii ɗamaalee Yéesú níi ɗi yaay ri wa ra.
Míllëení Yéesú reer a taalibe yi
(Saame Maccëe 26.17-30⁠ ⁠; Lúkkë 22.7-23⁠ ⁠; Saŋ 13.21-30⁠ ⁠; 1 Korente 11.23-25)
12 Bisa ɗéɓ bissi feedi mbúurú njeñe ya te daa bisa na hawuu har fi Paaga ra, taalibe ya meelute Yéesú wonu tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Fu fahaꞌ biti fun waaƴɗun ɗo reeri Paaga tígí dih⁠ ⁠?⁠ ⁠» 13 Ɗi wolte ow ana di taalibe yi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Pëyí filiɓ ginin, ɗon ay teeꞌaꞌ a ow ƴaal kúɗ pen muluɓ. Lah ñéyí tala 14 níi tígë nay rii haale ra. Ɗon lah na raa, wëní yíkíi faam fa tih⁠ ⁠: “Yëeddëhë daa nah fun meel ro lasa nay ñamee ɓani taalibe yi reeri Paaga ra.” 15 Hen ɗaaha raa, ɗi ay ron teeɓ lasi gaani paaꞌ sun, bi yugusute níi wocce⁠ ⁠: yii nay yen sohlee ɓéeɓ ín në. Ɗon ay waaƴee reeri Paaga daaha.⁠ ⁠» 16 Taalibe ya koluu daaha suute ginin⁠ ⁠; wa ɗeefute iña ɓéeɓ ti ɗee húmú wonaꞌ wa Yéesú rë nen. Ɗaaha, wa waaƴute reeri Paaga.
17 Fíníin fín, Yéesú a taalibe yi sabboo a ana ya ayute faam fa. 18 Homuu wa reera ra, ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mee ron won kaaf ka ra ee⁠ ⁠: ow di ɗon na, bi na reer a soꞌ ee, ay soo yaay.⁠ ⁠» 19 Wona ɗúmëlté keeññi taalibe yi, wa na meelu Yéesú yínë-yínë wonu ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mbaa ri soꞌ neh⁠ ⁠?⁠ ⁠» 20 Ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗi ow di ɗon fi sabboo a ana ya, bi na soop mbúuríi a soꞌ filiɓ loona yínë. 21 Kaah biti soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ mi waɗtee húl ti di bíníyúu rí sun fi soꞌ Téerëe nen⁠ ⁠; ndaa mas ɓëeꞌ nay soo yaaye ra⁠ ⁠! Biti ri límíh koon daa gén ɗii na.⁠ ⁠»
22 Wa homu ñama, Yéesú ɓeɓpe mbúurú, símpé Koope, lecsaꞌte ri, yeɗte taalibe yi, won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓéyí, mbúuríi bee faan soꞌ.⁠ ⁠» 23 Filoon fi baaha, ɗi ɓeɓpe kaas béeñ, símpé Koope, yeɗte taalibe yi, wa ɓéeɓ hanute na. 24 Ɗi antee waa won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ƴee ñif mi soꞌ, ñif ma pokalsaꞌ Koope a ɓëewë rë. Wa ay keen ndah ow caak. 25 Mee ron won kaaf ka ra ee⁠ ⁠: mii hanil béeñ níi yiin nay mii hane béeñ has Nguur ki Koope ra.⁠ ⁠»
26 Filoon fi baaha wa haalute ƴeekaa yi kañaa ya. Wocuu wa ra, wa koluute na suu daŋi Ëlíiffë.
Woni Yéesú biti Peer ay taasaꞌ yúhí
(Saame Maccëe 26.31-35⁠ ⁠; Lúkkë 22.31-34⁠ ⁠; Saŋ 13.36-38)
27 Yéesú won taalibe yi tígí daaha tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon ɓéeɓ, ɗon ay sélít ti di bíníyúu rí Téerëe bitih⁠ ⁠: “May hap níirëhë húl, te harra ɓéeɓ ay haslaꞌ.”✡⁠ ⁠» 28 Ɗi ɓaatte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Di wonaꞌ ri Téerëe daaha kaah. Te filoon fi hawi soꞌ húl, may këllú ɓúudé, mi këllëh rën Galile.⁠ ⁠» 29 Peer won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Wuti ɓëewí kayya ɓéeɓ sélít rëe, mii naa non.⁠ ⁠» 30 Yéesú won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mee roo won kaaf ka ra ee⁠ ⁠: elgee woteh beh, fiisiin ki paan waal ana, fay taasaꞌ biti fu yúh sëꞌ níi hen waal éeyë.⁠ ⁠» 31 Peer ɓaattee ham híin won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Calalte soꞌ biti mi hawu húl a ɗo, ndaa mii mëssí taasaꞌ biti mi yúh rë.⁠ ⁠» Wa fi taalibe yi kayya ɓéeɓ ɓal ñeyute una na wonu yaa yínë.
Ɗaŋi Yéesú di Setsemani
(Saame Maccëe 26.36-46⁠ ⁠; Lúkkë 22.39-46)
32 Tílúu Yéesú a taalibe yi níi wa lahute tígë në wonuu Setsemani ra, ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Hëmí deh, mi pay ɗaŋ Koope.⁠ ⁠» 33 Na saañ ɗi ra, ɗi kúrëelëhté Peer, Saak a Saŋ. Ɗi dalte néekíñëꞌ, keeña ɗúmpé ces. 34 Ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Keeñ soꞌ ɗúm ɗúmë níi mí mínléh⁠ ⁠; hëmí deh, te ɗon yeele⁠ ⁠!⁠ ⁠» 35 Ɗi antee hécëh ƴutuuɗ, yeɗɗohte líhëhté feey, na ɗaŋ biti mín hen raa, yii misiga nay rii kate wahtii baaha ra wuloh ri, 36 na won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Baap†, ɗo fa mín ɓéeɓ rë, éccíré gulii coono fi bee wuloh soꞌ⁠ ⁠! Ndaa di mín ɗíi man ɓéeɓ, yee nay lahe ra ɓanan hen yee fahaꞌ mi ra, ndaa bee fahaꞌ fu ra.⁠ ⁠» 37 Kolaꞌ ri dah, ɗi nimilte taalibe yi éeyë yë në, ɗeeffe wa na neeꞌu. Ɗi won Peer tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Simoŋ, fu neeꞌ neeꞌoo⁠ ⁠? Fu mínéh yeel wuti ƴaha wahtu yínë kut a⁠ ⁠? 38 Yéelí ɗon ɗaŋ, toñeh ɗon ay keene fíirí Seytaane. Ow na fahaꞌ paŋ yin wun, ndaa ri mitay⁠ ⁠!⁠ ⁠»
39 Ɗi hécíilté na ɗaŋ, ñeyaatte unna ɗéɓ ɗë. 40 Wocaꞌ ri ra, ɗi nimilaatte taalibe yi na, ɗeefaatte wa na neeꞌu, bi luk wa pëní fë doole. Wa lahuy yii wonun wa ri. 41 Nimilaꞌ ri waali éeyë fë rë, ɗi ɗeefaat wa na neeꞌlu, ɗi won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon daa na neeꞌlu ɗee ɗon na hílsúu ë⁠ ⁠? Ɗúmpé⁠ ⁠! Wahtaa lahte. Ëlí⁠ ⁠! Soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ may yaayu mi tíkú yaꞌ yi bakaaroh ya. 42 Këlíi yen saañ⁠ ⁠! Ëlsíi, ɓëeꞌ yaay soꞌ ra ee ac ɗa ee.⁠ ⁠»
Hami Yéesú
(Saame Maccëe 26.47-56⁠ ⁠; Lúkkë 22.47-53⁠ ⁠; Saŋ 18.3-12)
43 Yéesú hom wona, Yudaas ow di taalibe yi sabboo a ana ya yíppée ac, ñéerëꞌté a dúukël ow, ƴi kúrú jépíl a duuɗ. Kélfë yí seeƴoh ya a yëeddëh yí kootii Mëyíis a ɓaha ya gina daa wolu wa. 44 Ɗeef Yudaas fa nay rii yaaye ra, teeɓpe wa yee nay rii page ra níi wa yúhsëꞌ rí rë. Ɗi húmú won wa tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓëeꞌ nay mii fëené rë, ɗi baaha⁠ ⁠; lah hëbí rí te ɗon hof biti ɗon ƴah rii kúɗ.⁠ ⁠» 45 Lahaꞌ ri ra, ɗi júɓ sun fi Yéesú ciɗ won ɗi tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓahaa⁠ ⁠!⁠ ⁠» Ɗi fëenté rí. 46 Ɓëewë yípútée yejoh sun fi Yéesú, habute ri. 47 Ow di ɓëewë húmú në rë fúulté jépílí, paaŋke rí súrgíi seeƴohi gaana, lecce nufa. 48 Yéesú won ɓëewë tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗon ayuu yi ɗeeha a jépíl a i duuɗ hami soꞌ man mi banndi nen⁠ ⁠? 49 Mi húmú homaꞌ filiɓ fon faraah mi yëeddée filiɓ Faam fi gaani Koope te ɗon habuy soꞌ⁠ ⁠! Ndaa yii bee waɗti lahaa ɗeeha, nda yee bíníyú Téerëe rë lah.⁠ ⁠» 50 Tígí daaha, taalibe yi ɓéeɓ heguute, helute ri.
51 Lahte kúkëyí wahambaanii húmú ñeete tal Yéesú ɓal. Ɗi húmú lamboh úuf. Ndaa ɓëewë na yuluu hami, 52 ɗi helte úufë yaꞌ yi wa, hegohte a faan holoŋ‡.
Tëekrí Yéesú këemí yëwúɗɗë
(Saame Maccëe 26.57-68⁠ ⁠; Lúkkë 22.54-55, 63-71⁠ ⁠; Saŋ 18.13-14, 19-24)
53 Ɓëewë kúrúté Yéesú faam seeƴohi gaana, tígë teeꞌuu kélfë yí seeƴoh ya, a ɓaha yi yëwúɗɗë a yëeddëh yí kootii Mëyíis rë. 54 Peer hompe filoon wulohte, ñeete tal Yéesú. Ɗi haalte baylii faam seeƴohi gaana, tookke a wohoh ya na yoonndoh. 55 Kélfë yí seeƴoh ya a ɓëy këemí gaani yëwúɗɗë ɓéeɓ saamute yii yabun wa Yéesú níi mín tah ɗi hawu húl, ndaa wa oluy. 56 Ow caak yabute ri iñi lahay, te wonna ñéerëey. 57 Lahte ɓëewí míllúutée koloh, yabute ri yii lahay wonu tih⁠ ⁠: 58 «⁠ ⁠Fun keluute ɗi wonte biti ɗi ay poo Faam fi gaani Koope bee yaꞌ ow taɓah ri ra, te filiɓ waal éeyë ɗi ay taɓahaat kay, bi yaꞌ ow ii naa leɓ.⁠ ⁠» 59 Ndaa yii leŋke yii baa sah, wonni wa ñéerëey. 60 Tígí daaha, seeƴohi gaana kolohte caŋke leelii ɓëewë meelte Yéesú won ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Fu lahay yii lofa fu di yee yabu ro ɓëewí ƴee ra a⁠ ⁠?⁠ ⁠» 61 Ndaa Yéesú hente tiɗ héddëhté. Seeƴohi gaana meelilte ri, won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Daa fu Buura Koo fal ri ra, Koy Koope fa na kañu ɓëewë rë ë⁠ ⁠?⁠ ⁠» 62 Yéesú won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Daa mi⁠ ⁠! Te ɗon ay ot soꞌ mi Koy-ɓëeꞌ, mi took hëbís Koope fa mín ɓéeɓ rë, mi hom yaꞌi ñamaa fi, te ɗon ay ot mi aye filiɓ nérrë sun.⁠ ⁠»
63 Seeƴohi gaana ɗaɗte búubí tígí daaha, won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Yen ay pagilee seede yih⁠ ⁠? 64 Ɗon keluute ɗee solaꞌ ri Koope ra. Ɗon wonu yi na⁠ ⁠?⁠ ⁠» Ɓëewë ɓéeɓ wonu tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗi waɗti húlë húlë⁠ ⁠!⁠ ⁠» 65 Lahte ɓëewí na tuulu sun fi, pokute íllë, na maagu ri kít anutee rii won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Fu yonente saa ɓal⁠ ⁠? Wone ɓëeꞌ laɓ ɗo ra⁠ ⁠!⁠ ⁠» Wohoh ya ɓal na namuu rii fúuɗ mbeƴ.
Taasaꞌi Peer yúhí Yéesú
(Saame Maccëe 26.69-75⁠ ⁠; Lúkkë 22.56-62⁠ ⁠; Saŋ 18.15-18, 25-27)
66 Wahtii baaha ɗeef Peer húmú baylaa feey. Ow di ɓeleɓɓa na légéyú faam seeƴohi gaana ra ñeete daaha, 67 otte ri na yoonndoh, ɗi ƴíiɗté rí níi antee rii won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɗo fi bee ɓal, ɗoni Yéesú fee ke ɓëy Nasaret bee daa na húmú ñéerúu.⁠ ⁠» 68 Ɗi taasaꞌte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mi keleeh wonu, mi yéeh yee na fahaꞌ fu won ra.⁠ ⁠» Ɗi antee koloh baylaa daaha, saañce ílí këemín. [Tígí daaha, paan fiisohte.] 69 Ɓelaa olilte ri daaha, ñeyaatte una wonte fíi ɓëewë húmú në rë tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Ɓëyí bee non wa fi ƴaaha na⁠ ⁠!⁠ ⁠» 70 Peer taasiilte. Tíkëh ƴutuuɗ, ɓëewë húmú hatni baaha ra wonu ri tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Lahte íl ɓal⁠ ⁠! Fu non wa fi ƴaaha na⁠ ⁠! Miteh taasaꞌ, ndah ɗo ɓal, fu ɓëy Galile.⁠ ⁠» 71 Peer hampe yee ham ɗi ra rek, añohte won tih⁠ ⁠: «⁠ ⁠Mi fel raa, yii kat soꞌ ɗi baaha⁠ ⁠! Mi yéeh ɓëeꞌ na wonuu ɗon soꞌ ra⁠ ⁠!⁠ ⁠» 72 Una na lús, paan na fiisoh waali ana fa, ɗi yíppée nérsëh yee húmú won ri Yéesú rë biti fiisiin ki paan waal ana, ɗi ay taasaꞌ biti ɗi yúh rí níi hen waal éeyë. Ɗi yíppé afi tígí daaha na looy.
* 14:5 hélíis caak ⁠ ⁠: Di gerek, bíníyú ɗeh⁠ ⁠: dëñé tíméer éeyë (300). Daa ganjarma légéy súrgë kíil múlgús. ✡ 14:27 Saame Sakari 13.7 † 14:36 Bíníyú Abbaa, Baap. Abbaa⁠ ⁠: Daa ri⁠ ⁠: Baap di wonadi yëwúɗɗë. ‡ 14:52 Ow caak habuu biti kúkëyí wahambaanii bah, daa Saŋ fa na wonuu Marka ra, Marka fa bíní Uni Neba ra. Ɗi na dëekúu Saŋ Marka ɓal.