11
Ane̱ŋ ne̱ Yeesuu a kye̱na kuruma si lwee Yɛro̱salɛm maŋ‑nɔ‑ɔ
(Matiyo 21.1–11; Lukas 19.28–40; Yohanee 12.12–19)
1 Bamo̱ a kpa a bo̱ fo̱ Yɛro̱salɛm maŋ‑nɔ, ne̱ baa kyo̱ŋ kamaŋgyii ko̱ ne̱ ba te̱e̱ ɛ Bɛtaniya‑o, ne̱ ba kpa a bo̱ fo̱ kamaŋgyii ko̱ ne̱ ba te̱e̱ ɛ Bɛtɛfage̱, ne̱ ka maa Mfɔ-Ayii ke̱be̱e̱‑ɔ. Mfe̱ŋ ne̱ Yeesuu a suŋ mò̱ agyase̱po̱‑ɔ anyɔ bo̱ gye̱ ŋkpɛɛ tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, 2 “Mo̱nꞌ yɔ kamaŋgyii ne̱ ka bo̱ akatɔ‑rɔ‑ɔ‑rɔ. Mo̱ne̱ ya fo̱ mfe̱ŋ, mo̱ne̱ i ŋu bamo̱ a ŋure kuruma ko̱ ne̱ ɔ mo̱ŋ tɛɛ daŋ lo̱we̱‑ɔ, ne̱ ɔko̱ mo̱ŋ tɛɛ de̱e̱‑ɔ ye̱re̱, na mo̱nꞌ saŋŋe̱ mò̱ baa mfe̱e̱. 3 Ne̱ ɔko̱ ya bise mo̱ne̱ ke̱tɔ se̱ ne̱ mo̱ne̱ e̱ saŋŋe̱ kuruma‑o, mo̱nꞌ tɔwe̱ gywii se̱sɛ‑ɔ fe̱yɛ, ‘Ane̱ nyaŋpe̱ e̱ gye̱ ne̱ ɔ kpa. Amaa ke̱tɔ maa kyee na ɔ be̱e̱ kiŋŋaa mò̱ baa.’ ”
4 Amo̱se̱‑ɔ, ne̱ baa yɔ mfe̱ŋ ya ŋu fe̱yɛ ɔko̱ a ŋure mò̱ kuruma kibunogyi ase̱ kabo̱re̱ se̱. Ne̱ baa me̱raa se̱ ba saŋŋe̱. 5 Saŋ ne̱ ba saŋŋe̱ kuruma‑o, ne̱ bamo̱ ne̱ bo̱ ye̱re̱ mfe̱ŋ‑ɔ a bise Yeesuu agyase̱po̱ anyɔ amo̱ fe̱yɛ, “Nte̱tɔ ne̱ mo̱ne̱ e̱ waa‑ɔ ne̱e̱, mo̱ne̱ e̱ saŋŋe̱ kuruma amo̱ ne̱e̱ e̱e̱e̱?” 6 Ne̱ baa be̱ŋŋaa ane̱ŋ ne̱ Yeesuu yɛ bamo̱ ya bise a bo̱ be̱ŋŋaa‑ɔ. Ne̱ bamo̱ ne̱ bo̱ ye̱re̱ mfe̱ŋ‑ɔ a yɔwe̱ bamo̱ fe̱yɛ bo̱ nare̱.
7 Ne̱ baa taa kuruma‑o baa Yeesuu ase̱. Ne̱ baa buŋŋi bamo̱ awaagya bo̱ buŋ kuruma‑o si, ne̱ Yeesuu a de̱e̱ kye̱na se̱. 8 Ne̱ baa me̱raa se̱ ba lweero Yɛro̱salɛm maŋ. Ne̱ ase̱sɛ bwe̱e̱tɔ a brawe̱ bamo̱ awaagya‑rɔ bo̱ be̱ya kpa‑ɔ se̱ sa mò̱, ne̱ ɔɔ nare̱ se̱ kyo̱ŋ. Bo̱ko̱ mɔ a ŋeri afe̱raa le̱e̱ adɔɔ ne̱ a maa kpa‑ɔ, ne̱ baa bo̱ dɔŋŋɔ kpa‑ɔ se̱ sa mò̱, ne̱ ɔɔ nare̱ se̱ kyo̱ŋ. 9-10 Ŋkee bamo̱ ne̱ bo̱ gye̱ mò̱ ŋkpɛɛ na bamo̱ ne̱ bo̱ gya mò̱ se̱‑ɔ a le̱e̱ ba fɛɛ‑rɔ ne̱e̱ fe̱yɛ,
“Mo̱nꞌ sa a ane̱ da Wuribware̱ kakyirele.
Wuribware̱ yure mò̱ ne̱ ɔ ba mò̱ ke̱nyare̱‑rɔ‑ɔ.*
Wuribware̱ yure kuwure ne̱ ɔ ba a ɔ bo̱ gyi
fe̱yɛ ane̱ŋ ne̱ ane̱ nana Owure Deefid a dɛɛ gyi‑o.
Mo̱nꞌ sa a ane̱ da Wuribware̱ ne̱ ɔ bo̱ so̱so̱‑ɔ kakyirele.”
11 Yeesuu a kye̱na mò̱ kuruma‑o si ya ye̱re̱ kpo̱ro̱we̱ maŋ‑ɔ‑rɔ‑ɔ, ne̱ oo lwee Wuribware̱ suŋkpa mfe̱ŋ de̱e̱re̱ ane̱ŋ ne̱ baa waa kamo̱‑rɔ‑ɔ. Amaa kyɔwe̱ a kyɔ lo̱we̱‑ɔ se̱‑ɔ, ne̱ mò̱ aa mò̱ agyase̱po̱ kudu anyɔ‑ɔ a kiŋŋi yɔ Bɛtaniya.
Ane̱ŋ ne̱ Yeesuu a daa figi kiyii ko̱ yii‑o
(Matiyo 21.18–19)
12 Kake nyɔse̱po̱‑ɔ, bamo̱ a le̱e̱ Bɛtaniya ba ba‑ɔ, ne̱ ako̱ŋ de Yeesuu. 13 Mfe̱ŋ ne̱ oo ŋu fe̱yɛ figi kiyii ko̱ ne̱ ke̱ ye̱re̱ akatɔ se̱‑ɔ a pɔwe̱, ne̱ ɔɔ yɔ a ɔ ya ke̱e̱ ke̱mo̱ se̱ fe̱yɛ ɔ nya ke̱mo̱ agyi a o gyi aaa. Amaa mò̱ a yɔ ke̱mo̱ kaase̱‑ɔ, sɛye̱ mo̱ŋ te ke̱mo̱ se̱, amɔ afe̱raa wo̱re̱, a le̱e̱ fe̱yɛ saŋ amo̱ figi ayii maa swɛɛ. 14 Ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ gywii kiyii‑o fe̱yɛ, “Ɔko̱ ma lɛɛ gyi fo̱ agyi ŋke ŋko̱ se̱ daa.” Ne̱ Yeesuu agyase̱po̱‑ɔ a nu ane̱ŋ ne̱ Yeesuu a tɔwe̱‑ɔ.
Ke̱tɔ ne̱ Yeesuu a waa na ɔ bo̱ Wuribware̱ suŋkpa‑ɔ
(Matiyo 21.12–17; Lukas 19.45–48)
15 Bamo̱ a be̱e̱ fo̱ Yɛro̱salɛm maŋ‑nɔ‑ɔ, ne̱ Yeesuu a ya lwee Wuribware̱ suŋkpa kabuno. Mò̱ a fo̱ mfe̱ŋ‑ɔ, ne̱ oo ŋu fe̱yɛ ase̱sɛ te mfe̱ŋ ba fe atɔ, na bo̱ko̱ mɔ e̱ sɔɔ. Bo̱ko̱ mɔ te bamo̱ iteeburi ase̱ mfe̱ŋ ba kyeeri Roma swe̱e̱re̱ se̱ atanne̱ ba yaa Yude̱ya swe̱e̱re̱ se̱ atanne̱‑rɔ. Ase̱sɛ‑ɔ mɔ bo̱ko̱ te kabuno‑o mfe̱ŋ ba fe awurele̱pɔ ne̱e̱. To, Yeesuu a ya to̱ bamo̱ ane̱ŋ‑ɔ, ne̱ ɔɔ gya bamo̱ pɛɛɛ le̱e̱ mfe̱ŋ. Ne̱ ɔɔ gye̱ra gye̱ra bamo̱ ne̱ ba kyeeri atanne̱‑ɔ iteeburi na bamo̱ ne̱ ba fe awurele̱pɔ a ngya‑ɔ bo̱ da. 16 Ne̱ ŋkee ɔ yɛ ɔke̱maa ma lɛɛ so̱rɔ tɔso̱rɔ bo̱ kyo̱ŋ kabuno‑o mfe̱ŋ.
17 Ne̱ ŋkee ɔɔ kaapo̱ ase̱sɛ ne̱ bo̱ bo̱ suŋkpa a kabuno‑o mfe̱ŋ. Ne̱ ɔ yɛ, “Ne̱e̱ baa kyo̱rɛɛ waa abware̱se̱ŋ wo̱re̱‑ɔ‑rɔ fe̱yɛ Wuribware̱ yɛ,
‘Mo̱ lɔŋ‑ɔ i kii ke̱kyaŋ ne̱ kaye̱ mɔ‑rɔ ase̱sɛ pɛɛɛ
e̱ ba a bo̱ bo̱ nya ko̱re̱ ke̱bware̱ko̱re̱‑ɔ.’*
Amaa mo̱ne̱ a taa mfe̱ŋ bo̱ kii ‘ayu lɔŋ ne̱e̱,’* bɛɛɛ?”
18 Amɔ Wuribware̱ alɔŋŋɔpo̱ abre̱sɛ‑ɔ na Wuribware̱ mbraa akaapo̱po̱‑ɔ a nu ke̱tɔ ne̱ Yeesuu a tɔwe̱‑ɔ, ne̱ baa le̱e̱ ba buwi ba kpa e̱kpa ne̱ ba ye̱re̱ se̱ a bo̱ bo̱ mɔɔ mò̱‑ɔ. Amaa kufu de bamo̱, a le̱e̱ fe̱yɛ mò̱ ke̱kaapo̱‑ɔ a kpe̱ŋ lamaŋ ne̱ baa gyaŋŋe̱ mfe̱ŋ‑ɔ e̱ye̱e̱. 19 Bo̱ fo̱ ke̱de̱e̱pwɛta‑ɔ, ne̱ Yeesuu mò̱ aa mò̱ agyase̱po̱‑ɔ a le̱e̱ maŋ‑ɔ‑rɔ.
Figi kiyii‑o kuwu ase̱ŋ
(Matiyo 21.20–22)
20 Kaye̱ ŋke gye̱gyaye̱ saŋ ne̱ Yeesuu mò̱ aa mò̱ agyase̱po̱‑ɔ naa kpa se̱‑ɔ, ne̱ baa ŋu figi kiyii ne̱ Yeesuu a daa yii‑o, na ke̱mo̱ pɛɛɛ a wu. 21 Mfe̱ŋ ne̱ Peetroo a nyiŋŋi ke̱tɔ ne̱ kaa waa ke̱mo̱‑ɔ se̱. Ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii Yeesuu fe̱yɛ, “Ɔkaapo̱po̱, ke̱e̱ kiyii ne̱ fo̱ a daa yii‑o a wu.”
22 Ne̱ Yeesuu a be̱ŋŋaa fe̱yɛ, “Mo̱nꞌ kɔɔre̱ Wuribware̱ gyi. 23 Mo̱ i gyi mo̱ne̱ kase̱ŋtiŋ fe̱yɛ ɔke̱maa ne̱ mò̱ ya kɔɔre̱ Wuribware̱ gyi kyɛɛkyɛɛ, ne̱ mò̱ ya kɔɔre̱ gyi fe̱yɛ ke̱tɔ ne̱ ɔɔ tɔwe̱‑ɔ e̱ waa, ne̱ mò̱ ya tɔwe̱ gywii ke̱be̱e̱ mɔ fe̱yɛ ko̱ ko̱so̱ ya twe̱e̱ ke̱mo̱ e̱ye̱e̱ waa ɔpo̱o̱‑rɔ, Wuribware̱ e̱ waa ane̱ŋ a ɔ sa mò̱. 24 Amo̱se̱ se̱‑ɔ, mo̱ e̱ tɔwe̱ mo̱ i gywii mo̱ne̱ fe̱yɛ ɔke̱maa ne̱ mò̱ e̱ ko̱re̱ Wuribware̱ ɔ kpa ko̱tɔko̱, ne̱ mò̱ ya kɔɔre̱ Wuribware̱ gyi mò̱ kakpo̱nɔ‑rɔ fe̱yɛ ɔɔ kyɔ nya ke̱tɔ‑ɔ, Wuribware̱ mɔ e̱ sa mò̱ ke̱mo̱. 25 Amaa mò̱ a ko̱re̱ Wuribware̱ ke̱tɔ‑ɔ, a tiri fe̱yɛ ɔ taa mò̱ bɛɛko̱ e̱bɔye̱ bo̱ ke mò̱ pwɛɛ na Wuribware̱ ne̱ ɔ bo̱ so̱so̱‑ɔ dɛɛ kɔɔre̱ mò̱ se̱ na ɔ nya taa mò̱ lee bo̱ ke mò̱. [ 26 Amaa fo̱ e̱ mo̱ŋ taa fo̱ bɛɛko̱ e̱bɔye̱ bo̱ ke mò̱, Wuribware̱ gbaa maa taa fo̱ lee a ɔ bo̱ ke fo̱.]”
Yudaa awuye agye̱ŋkpɛɛpo̱ a se̱ŋbise ko̱ ne̱ Yeesuu a kine kilee kanɔ‑ɔ
(Matiyo 21.23–27; Lukas 20.1–8)
27 Ne̱ baa be̱e̱ kiŋŋi ya lwee Yɛro̱salɛm maŋ‑nɔ. Yeesuu a yɔ ɔ naa Wuribware̱ suŋkpa a kabuno‑o, ne̱ Wuribware̱ alɔŋŋɔpo̱ abre̱sɛ‑ɔ na Wuribware̱ mbraa akaapo̱po̱‑ɔ na maŋ‑ɔ abre̱sɛ‑ɔ a yɔ mò̱ ase̱. 28 Ne̱ baa bise mò̱ fe̱yɛ, “Nsɛ ya sa fo̱ kpa fe̱yɛ fo̱ gya ase̱sɛ le̱e̱ Wuribware̱ suŋkpa a kabuno‑o mfe̱e̱? Nsɛ ya sa fo̱ kpa fe̱yɛ fo̱ kaapo̱ atɔ mfe̱e̱?”
29 Mfe̱ŋ ne̱ Yeesuu a be̱ŋŋaa bamo̱ fe̱yɛ, “To, mo̱ i bise mo̱ne̱ ase̱ŋ ko̱ŋko̱ kpe̱ŋ, ne̱ mo̱ne̱ ya taare̱ be̱ŋŋaa mo̱ nɛɛnɛɛ fe̱raa, mo̱‑ɔ mo̱ e̱ kaapo̱ mo̱ne̱ kpa ne̱ n de fe̱yɛ m bo̱ waa ane̱ŋ a atɔ‑ɔ. 30 Mo̱nꞌ kaapo̱ mo̱ mò̱ ne̱ ɔɔ sa Yohanee Osuubɔpo̱‑ɔ kpa fe̱yɛ ɔ bɔ asuu‑o. Wuribware̱ ya sa mò̱ bɛɛɛ dimaadi?”
31 Mfe̱ŋ ne̱ bamo̱ wo̱re̱ wo̱re̱ a le̱e̱ ba gyiiri ikii fe̱yɛ, “E̱me̱ne̱ ne̱ ane̱ tɔwe̱‑ɔ ne̱e̱? Bo̱ le̱e̱ fe̱yɛ ane̱ ya tɔwe̱ fe̱yɛ Wuribware̱ ya sa Yohanee kpa fe̱yɛ ɔ bɔ asuu, o bise ane̱ fe̱yɛ, ‘Nte̱tɔ se̱ ne̱e̱ ne̱ mo̱ne̱ mo̱ŋ kɔɔre̱ Yohanee gyi?’ 32 Ne̱ ane̱ mɔ ane̱ ya tɔwe̱ fe̱yɛ dimaadi ya sa mò̱ kpa, e̱me̱ne̱ ne̱ ase̱sɛ mɔ e̱ waa ane̱?” Bo̱ se̱re̱ ase̱sɛ ne̱ bo̱ bo̱ mfe̱ŋ‑ɔ a le̱e̱ fe̱yɛ bamo̱ ɔke̱maa a kɔɔre̱ gyi fe̱yɛ Yohanee gye̱ Wuribware̱ a akyaamɛɛ‑ɔ ɔko̱ ne̱e̱. 33 Amo̱se̱ se̱‑ɔ, baa be̱ŋŋaa Yeesuu ne̱e̱ fe̱yɛ, “Ane̱ mo̱ŋ nyi ɔko̱ ne̱ ɔɔ sa Yohanee kpa fe̱yɛ ɔ bɔ asuu‑o.”
Ne̱ Yeesuu mɔ a tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, “Ane̱ŋ fe̱raa, ŋ gbaa ma tɔwe̱ ɔko̱ ne̱ ɔɔ sa mo̱ kpa fe̱yɛ ŋ waa ke̱tɔ ne̱ mo̱ e̱ waa‑ɔ a n gywii mo̱ne̱.”
* 11:9-10 Kiliŋ 118.25-26. * 11:17 Isaya 56.7. * 11:17 Yɛrɛme̱ya 7.11.