12
Mo̱ne̱ i gyi awo̱re̱fɔɔ, amɔ a kaapo̱ fe̱yɛ Wuribware̱ e̱ be̱ra mo̱ne̱ ne̱e̱
1 Ase̱sɛ bwe̱e̱tɔ mɔ bo̱‑rɔ ne̱ baa ye̱re̱ bamo̱ ko̱kɔɔre̱gyi‑o‑ro keŋkeŋ. Na ane̱ fe̱raa‑ɔ, ndɔɔ a du ne̱e̱ fe̱yɛ ase̱sɛ amo̱ a muruwaa ane̱ ba de̱e̱re̱ ane̱ŋ ne̱ ane̱ e̱ se̱re̱ e̱naŋ‑ɔ. Ane̱ŋ se̱‑ɔ, mo̱nꞌ sa a ane̱ lee atɔ na e̱bɔye̱ ne̱ e̱ sa ne̱ ane̱ maa taare̱ a ane̱ se̱re̱ nɛɛnɛɛ‑ɔ, na ane̱ pee akatɔ se̱re̱ ane̱ e̱naŋ ne̱ Wuribware̱ a sa ane̱ fe̱yɛ ane̱ se̱re̱‑ɔ. 2 Mo̱nꞌ sa a ane̱ de̱e̱re̱ Yeesuu ne̱ mò̱ fe̱raa a kyɔ gye̱ ane̱ ŋkpɛɛ yɔ ɔ ye̱re̱ e̱naŋ‑ɔ kɛɛ‑ɔ o gywii ane̱‑ɔ. Bo̱ le̱e̱ fe̱yɛ ɔɔ de̱e̱re̱ akatɔ‑rɔ, ne̱ oo ŋu kɔne̱ ne̱ ɔ nya nyaŋe̱ ko̱‑ɔ. Oo gyi kanyite ŋu kaye̱e̱gya na lowi kiyii kpare̱-abɛɛ‑rɔ se̱, na a mo̱ŋ tiri mò̱ fe̱yɛ ane̱ŋ a lowi‑o de ipeere bɛɛɛ ɔ mo̱ŋ de. Amaa mbe̱yɔmɔ o te Wuribware̱ kigyisesare̱e̱ se̱, na mò̱ aa Wuribware̱ i gyi kuwure. 3 Mo̱nꞌ de̱ŋ de̱e̱re̱ ane̱ŋ ne̱ Yeesuu a ŋu ase̱ŋ na kikisi le̱e̱ abɔye̱waapo̱ ase̱‑ɔ. Mo̱ne̱ ya taare̱ waa ane̱ŋ, mo̱ne̱ abaa‑rɔ maa yɔre̱, na mo̱ne̱ te̱maa lo̱we̱. 4 Mo̱ne̱ e̱ kɔ e̱bɔye̱, amaa mo̱ne̱ mo̱ŋ tɛɛ fo̱ mfe̱ŋ ne̱ a tiri fe̱yɛ mo̱nꞌ kɔ wu‑o. 5 Nsaŋse̱ mo̱ne̱ a taŋ ase̱ŋ ne̱ a bo̱ abware̱se̱ŋ wo̱re̱‑ɔ‑rɔ ne̱ Wuribware̱ a tɔwe̱ amo̱ gywii mo̱ne̱ fe̱yɛ mò̱ gyi‑ana‑ɔ se̱. Ɔ yɛ,
“Mo̱ gyi, yuri e̱ye̱e̱ na fo̱ nu Wuribware̱ ke̱be̱ra,
ne̱ mò̱ ya gyiiri fo̱ ke̱se̱bɔ, fo̱ ma sa a fo̱ abaa‑rɔ yɔre̱.
6 Ŋu fe̱yɛ bamo̱ ne̱ ɔ kpa ase̱ŋ‑ɔ ne̱ ɔ be̱ra,
ɔko̱ ne̱ ɔ gye̱ mò̱ gyi‑o ne̱ o gyiiri ke̱se̱bɔ.”*
7 Amo̱se̱‑ɔ, mo̱nꞌ ŋu fe̱yɛ ase̱ŋ mɔ ne̱ mo̱ne̱ i ŋu mbe̱yɔmɔ‑ɔ, Wuribware̱ de ɔ be̱ra mo̱ne̱ ne̱e̱. Ɔ waa mo̱ne̱ ne̱e̱ fe̱yɛ mo̱ne̱ a gye̱ mò̱ gyi‑ana‑ɔ. Kayaagyi ko̱ bo̱‑rɔ ne̱ mò̱ se̱ maa gyiiri mò̱ ke̱se̱bɔ aaa? 8 Ɔke̱maa ne̱ Wuribware̱ e̱ be̱ra mò̱‑ɔ i ŋu ase̱ŋ. Amaa Wuribware̱ e̱ mo̱ŋ be̱ra fo̱, a kaapo̱ fe̱yɛ n gye̱ mò̱ gyi kase̱ŋtiŋ e̱ gye̱ fo̱, amɔ ke̱bawo̱re̱gyi dooo. 9 Ane̱ se̱‑ana ne̱ ane̱ de bamo̱ kaye̱ mɔ‑rɔ mfe̱e̱‑ɔ gbaa i gyiiri ane̱ ke̱se̱bɔ, ane̱ mɔ ane̱ i bu bamo̱, saŋbo̱to̱ Wuribware̱ ne̱ ɔ gye̱ ɔke̱maa mò̱ se̱‑ɔ, ne̱ ane̱ ma yuri e̱ye̱e̱ a ane̱ bo̱ sa, na ane̱ nya ŋkpa na kukyure ne̱ a mo̱ŋ de kɛɛ‑ɔ ɔɔɔ? 10 Ane̱ se̱‑ana e̱ be̱ra ane̱ kafwe̱e̱ ane̱ŋ ne̱ ba fa fe̱yɛ a bware‑o. Amaa Wuribware̱ fe̱raa e̱ be̱ra ane̱ ane̱ kibaare si ne̱e̱, na ane̱ nya baare fe̱yɛ mò̱‑ɔ. 11 Bamo̱ e̱ be̱ra ane̱, a bo̱ gya. A mo̱ŋ bo̱ ane̱ kɔne̱. Amaa kamɛɛ‑rɔ ɔke̱maa ne̱ oo nu ane̱ŋ a ke̱be̱ra‑ɔ i baare, na o kii se̱sɛ timaa.
Mo̱nꞌ sa se̱ na mo̱ne̱ ma lwii kamɛɛ
12 Amo̱se̱‑ɔ mo̱nꞌ le̱ŋ e̱ye̱e̱, na mo̱ne̱ ma lɛɛ sa a mo̱ne̱ abaa‑rɔ yɔre̱. 13 Mo̱nꞌ sa a mo̱ne̱ e̱kpa pɛɛɛ waa kyɛɛkyɛɛ, na bamo̱ ne̱ bo̱ mo̱ŋ bo̱ le̱ŋ bamo̱ ko̱kɔɔre̱gyi‑o‑ro‑o nya ŋu taare̱ nare̱ se̱.* 14 Mo̱nꞌ le̱ŋ e̱ye̱e̱ na bamo̱ ne̱ mo̱ne̱ aa bamo̱ te‑o kye̱na kaye̱e̱yuri‑ro. Na mo̱nꞌ kye̱na kakye̱na timaa, a le̱e̱ fe̱yɛ ɔko̱ maa taare̱ a o ŋu Wuribware̱, amɔ mò̱ kakpo̱nɔ‑rɔ a fwiiri fe̱raa. 15 Mo̱ne̱ ɔko̱ ma waa paŋ Wuribware̱ a ŋyure‑o. Mo̱ne̱ ɔke̱maa ma sa a kikisi lwee mò̱ kakpo̱nɔ‑rɔ daŋ fe̱yɛ kiyii preepreesɛ ko̱ ne̱ ke̱ e̱ daŋ, ne̱ ki de ke̱mo̱ ke̱bwɛɛ‑ɔ ke̱ e̱ ba ase̱ŋ‑ɔ. N gye̱ ane̱ŋ, ase̱sɛ bwe̱e̱tɔ i kii ase̱sɛ bɔye̱. 16 Mo̱ne̱ ma sa a mo̱ne̱ ɔko̱ waa kakye̱e̱kpa bɛɛɛ kanyare̱kpa. Mo̱ne̱ ma sa a ɔko̱ kine Wuribware̱ ŋyure, fe̱yɛ ane̱ŋ ne̱ Isawu a waa‑ɔ. Mo̱ne̱ i nyiŋŋi si fe̱yɛ kake ŋko̱, mò̱ a le̱e̱ e̱fa‑rɔ ba pe̱ na ako̱ŋ de mò̱‑ɔ, ɔɔ ba mò̱ ke̱bre̱sɛ‑ɔ bo̱ kyeeri e̱po̱ gyare̱ ko̱ŋko̱ mò̱ tire Yakubu ase̱ aaa?* 17 Amo̱ kamɛɛ‑rɔ ne̱e̱ mo̱ne̱ i nyiŋŋi si fe̱yɛ ɔɔ kpa fe̱yɛ mò̱ se̱ yure mò̱, ne̱ mò̱ se̱ a kine. Ne̱ hare̱e̱ mò̱ a nu mò̱ e̱ye̱e̱, ne̱ ɔɔ ba akyukyu bo̱ ko̱re̱ mò̱ se̱‑ɔ gbaa ooo, kpa mo̱ŋ lɛɛ ɔ bo̱‑rɔ, na ɔ bo̱ kyurowi ke̱tɔ ne̱ ɔɔ waa‑ɔ.
18 Mo̱ne̱ ne̱ mo̱ne̱ te ndɔɔ a kake mɔ‑ɔ ya sɔŋ tɔ Wuribware̱‑rɔ, a mo̱ŋ bo̱ le̱ŋ sa mo̱ne̱, fe̱yɛ ane̱ŋ ne̱ aa waa sa Isireelii awuye ne̱ baa kye̱na Mosis a mbe̱e̱‑ɔ se̱‑ɔ. Bamo̱ fe̱raa, Wuribware̱ a fuŋte bamo̱. Bamo̱ a sɔŋ bamo̱ e̱ye̱e̱ tɔ Wuribware̱‑rɔ‑ɔ, ne̱ ɔ yɛ bo̱ ba Sinaa ke̱be̱e̱‑ɔ kaase̱. Ne̱ de̱e̱kpa agyabreŋ a le̱e̱ ke̱mo̱‑rɔ. Ne̱ kibugyii a da, ne̱ afwii dabe̱ a kya. 19 Ne̱ baa nu kabe̱re̱ dabe̱ ko̱ kusu, na bo̱re̱ ko̱ a sa se̱ŋsa. Ne̱ kufu a nya ase̱sɛ‑ɔ, ne̱ baa ko̱re̱ fe̱yɛ bo̱ ma lɛɛ nu bo̱re̱‑ɔ. 20 Bo̱ mo̱ŋ kpa kunu Wuribware̱ a tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, “Ɔke̱maa ne̱ ɔ dabo̱rɔ ke̱be̱e̱ amo̱‑ɔ, hare̱e̱ amo̱ e̱ gye̱ kabo̱ gbaa ooo, mo̱nꞌ twe̱e̱ abu bo̱ daye̱ mò̱ mɔɔ.”* Bo̱ yɛ amo̱‑ɔ bo̱ le̱ŋ sa bamo̱. 21 Atɔ amo̱ a waa kufu bwe̱e̱tɔ, hare̱e̱ gbaa Mosis yɛ e̱ye̱e̱ a yo̱ŋ mò̱.*
22 Amaa mo̱ne̱ ndɔɔ a ase̱sɛ‑ɔ fe̱raa, mo̱ne̱ ke̱ba Wuribware̱ ase̱ bo̱ kɔne̱ fɛɛ. Siyɔŋ ke̱be̱e̱ ne̱ mo̱ne̱ a sɔŋ tɔ‑rɔ mbe̱yɔmɔ‑ɔ ne̱ ba te̱e̱ ɛ Yɛro̱salɛm maŋ ne̱ ɔ bɔ so̱so̱‑ɔ na Wuribware̱ ne̱ mò̱ wo̱re̱ dooo i de ŋkpa‑ɔ aye̱. Mfe̱ŋ‑ɔ Wuribware̱ mbɔɔ ŋkpe̱ŋ ŋkpe̱ŋ a gyaŋŋe̱ ba gyi akatɔ. 23 Asɔre̱e̱ awuye a be̱e̱ gyaŋŋe̱ mfe̱ŋ, bamo̱ ne̱ Wuribware̱ a kyo̱rɛɛ bamo̱ anyare̱ bo̱ be̱ya so̱so̱, ne̱ ɔ te̱e̱ bamo̱ ɔke̱maa mò̱ bregyi‑o ne̱ n de. Mo̱ne̱ a ba Ase̱sɛ-pɛɛɛ‑ɔse̱ŋgyipo̱-Bware̱ ase̱. Mo̱ne̱ a ba mfe̱ŋ ne̱ ase̱sɛ timaa e̱kra ne̱ Wuribware̱ a sa ne̱ bamo̱ ŋkpo̱nɔ‑rɔ a fwiiri lo̱we̱‑ɔ te‑o. 24 Ne̱ ŋkee mo̱ne̱ a be̱e̱ ba Yeesuu, ne̱ ɔ ye̱re̱ e̱taŋ po̱pwɛɛ ase̱sɛ na Wuribware̱ mbo̱ŋtɔ‑rɔ‑ɔ‑rɔ ase̱, e̱taŋ ne̱ ɔɔ ba mò̱ mbo̱gya ne̱ ŋ ya we̱e̱ swe̱e̱re̱‑ɔ bo̱ tii kanɔ‑ɔ. Yeesuu a mbo̱gya amo̱ a we̱e̱ swe̱e̱re̱‑ɔ, ŋ ya sa ne̱ ase̱sɛ a nya ŋyure. Amaa Abɛl ne̱ mò̱ daa Kayiŋ a mɔɔ‑ɔ a mbo̱gya ne̱ ŋ ya we̱e̱ swe̱e̱re̱‑ɔ a ba nlo̱ŋ.
25 Amo̱se̱‑ɔ, mo̱nꞌ de̱e̱re̱ dame̱naŋsɛ. Mo̱ne̱ ma kine kunu mò̱ ne̱ ɔ sa se̱ŋsa o gywii mo̱ne̱‑ɔ. Bamo̱ ne̱ baa kye̱na nsaŋ‑ɔ a kine Wuribware̱ ne̱ ɔɔ sa se̱ŋsa gywii bamo̱ kaye̱ mɔ‑rɔ‑ɔ kanɔ se̱ ke̱gya. Bo̱ le̱e̱ ane̱ŋ se̱‑ɔ, bo̱ mo̱ŋ taare̱ kwaye̱ ke̱se̱bɔgyiiri‑o. Amɔ ane̱ fe̱raa, ane̱ ya kine mò̱ ne̱ ɔ sa se̱ŋsa o gywii ane̱ ɔ le̱e̱ so̱so̱‑ɔ, ne̱ ane̱ e̱ taare̱ a ane̱ kwaye̱ ke̱se̱bɔgyiiri‑o ooo? 26 Saŋ amo̱ Wuribware̱ bo̱re̱‑ɔ a le̱ŋkpaŋ swe̱e̱re̱. Amaa ndɔɔ fe̱raa ɔɔ tɔwe̱ bo̱ be̱ya fe̱yɛ,
“M be̱e̱ mo̱ e̱ le̱ŋkpaŋ swe̱e̱re̱ na so̱so̱ gbaa.”*
27 Mò̱ a tɔwe̱ fe̱yɛ “M be̱e̱ mo̱ e̱ le̱ŋkpaŋ”‑ɔ, ɔ kaapo̱ ane̱ dame̱naŋsɛ ne̱e̱ fe̱yɛ ɔ le̱ŋkpaŋ atɔ ne̱ ɔɔ twe̱e̱‑ɔ, na o lee amo̱, na ke̱tɔ ne̱ ke̱ maa le̱ŋkpaŋ‑ɔ wo̱re̱ nya saŋ nsu pɛɛɛ.
28 Amo̱se̱‑ɔ, mo̱nꞌ sa a ane̱ sa Wuribware̱ aŋsɛ fe̱yɛ ane̱ e̱ ya gyi Wuribware̱ a kuwure‑o so̱so̱, mfe̱ŋ ne̱ ane̱ e̱ nya ye̱re̱kpa ne̱ ɔ maa le̱ŋkpaŋ‑ɔ, a le̱e̱ fe̱yɛ ɔ mo̱ŋ de kɛɛ. Na mo̱nꞌ sa a ane̱ bu Wuribware̱, na ane̱ ba kufu bo̱ suŋ mò̱, ane̱ŋ ne̱ a gyi mò̱ akatɔ‑ɔ. 29 Mo̱ne̱ ma sa a ane̱ taŋ se̱ fe̱yɛ Wuribware̱ du ne̱e̱ fe̱yɛ de̱e̱kpa agyabreŋ ne̱ a taare̱ a a kywɛɛ ke̱tɔ ke̱maa‑ɔ.*
* 12:6 Aŋasɛ na akpare̱ 3.11-12 (LXX). * 12:13 Aŋasɛ na akpare̱ 4.26 (LXX). * 12:16 Ke̱le̱e̱kaase̱ 25.29-34. * 12:20 Ke̱le̱e̱ Igyipiti 19.12-13. * 12:21 Mbraa ke̱be̱e̱sa 9.19. * 12:26 Hagayi 2.6 (LXX). * 12:29 Mbraa ke̱be̱e̱sa 4.24.