26
Ane̱ŋ ne̱ baa da Yeesuu kuŋu si kikpuni‑o
(Maak 14.1–2; Lukas 22.1–2; Yohanee 11.45–53)
1 Yeesuu a kaapo̱ mò̱ agyase̱po̱‑ɔ amo̱‑ɔ pɛɛɛ lo̱we̱‑ɔ, ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, 2 “Mo̱ne̱ nyi fe̱yɛ ŋke ŋnyɔ bo̱ fo̱‑ɔ, Wuribware̱-a‑kya-ane̱-yɔwe̱ a ateese‑o kigyibe̱e̱ e̱ fo̱. Saŋ‑ɔ na bo̱ taa mo̱, dimaadi mò̱ gyi‑o, waa bo̱ko̱ ke̱sare̱e̱‑rɔ na bo̱ da mo̱ bo̱ me̱ra kiyii kpare̱-abɛɛ‑rɔ se̱ mɔɔ.”
3 Ne̱ Wuribware̱ alɔŋŋɔpo̱ abre̱sɛ na maŋ abre̱sɛ a gyaŋŋe̱ ɔlɔŋŋɔpo̱ bre̱sɛ ne̱ ba te̱e̱ mò̱ ɛ Kayafas‑ɔ lɔŋ‑nɔ. 4 Ne̱ baa le̱e̱ ba kpa e̱kpa ne̱ ba bo̱rɔ se̱ a bo̱ kra Yeesuu, na ɔko̱ mo̱ŋ ŋu‑o, na bo̱ mɔɔ. 5 Amaa bo̱ yɛ, “Ane̱ ma kra mò̱ Wuribware̱-a‑kya-ane̱-yɔwe̱ a ateese kigyi a ŋke‑o‑ro, a le̱e̱ fe̱yɛ ane̱ ya kra mò̱ ŋke amo̱‑rɔ, lamaŋ maa sure, na bamo̱ iduŋ fwii, na bo̱ baa e̱kɔ maŋ‑nɔ.”
Ane̱ŋ ne̱ ɔkye̱e̱ ko̱ a twiiri laŋpe̱ŋtaa we̱e̱ Yeesuu kuŋu si Bɛtaniya‑o
(Maak 14.3–9; Yohanee 12.1–8)
6 Saŋ amo̱ ŋke ŋko̱ Yeesuu bo̱ Bɛtaniya kamaŋgyii‑ro. Ne̱ ɔnyare̱ ko̱ ne̱ ba te̱e̱ mò̱ ɛ Simɔŋ, ne̱ ɔ be̱e̱ ɔ dɛɛ ɔ gye̱ bwatɔpo̱‑ɔ a nyiŋŋi mò̱ fe̱yɛ ɔ bo̱ gyi ateese mò̱ lɔŋ‑nɔ. 7 Yeesuu a te o gyi ateese‑o, ne̱ ɔkye̱e̱ ko̱ a lweero ba mò̱ ase̱. Na o de mò̱ laŋpe̱ŋtaa yawo̱ le̱ŋsɛ ko̱. Laŋpe̱ŋtaa amo̱ bo̱ kalɔgyii dame̱naŋsɛ ko̱ ne̱ baa taa kibu ne̱ ba te̱e̱ ke̱mo̱ ɛ alabase̱taa‑ɔ bo̱ waa‑ɔ‑rɔ ne̱e̱. Ne̱ oo twiiri laŋpe̱ŋtaa‑ɔ we̱e̱ Yeesuu kuŋu si.
8 Yeesuu agyase̱po̱‑ɔ a ŋu amo̱‑ɔ, ne̱ bamo̱ iduŋ a fwii. Ne̱ bo̱ yɛ, “Nte̱tɔ e̱ gye̱ laŋpe̱ŋtaa amo̱ ke̱nye̱ra ane̱ŋ? 9 Ɔkye̱e̱ mɔ a fe laŋpe̱ŋtaa mɔ ne̱e̱, weetee ɔ nya atanne̱ bwe̱e̱tɔ, na ɔ nya taa atanne̱‑ɔ bo̱ sa atiripo̱.”
10 Yeesuu a nyi ke̱tɔ ne̱ ba tɔwe̱ ke̱mo̱ a ase̱ŋ‑ɔ se̱‑ɔ, ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, “Nte̱tɔ se̱ ne̱ mo̱ne̱ e̱ waa mò̱ ane̱ŋ? M fe̱raa mo̱ ase̱, atɔ timaa na ke̱dame̱naŋsɛ ne̱ ɔɔ waa. 11 Mo̱ne̱ de atiripo̱ mo̱ne̱ ase̱ saŋ ke̱maa, amaa m fe̱raa mo̱ aa mo̱ne̱ maa kye̱na a ane̱ bo̱ yɔ. 12 Ke̱tɔ ne̱ ɔɔ waa‑ɔ e̱ gye̱ fe̱yɛ mò̱ a twiiri laŋpe̱ŋtaa‑ɔ we̱e̱ mo̱ se̱‑ɔ, ɔɔ ba a ɔ bo̱ lɔŋŋɔ mo̱ kayo̱wɔre̱ bo̱ sa mo̱ kipure‑o ne̱e̱. 13 Mbe̱yɔmɔ mo̱ i gyi mo̱ne̱ kase̱ŋtiŋ fe̱yɛ kaye̱ mɔ pɛɛɛ‑rɔ to̱ŋ ke̱maa ne̱ ba tɔwe̱ abware̱se̱ŋ‑ɔ, bo̱ le̱e̱ ke̱tɔ ne̱ ɔkye̱e̱ mɔ a waa‑ɔ se̱‑ɔ, mò̱ ke̱nyare̱ maa muri amo̱‑rɔ daa.”
Ane̱ŋ ne̱ Yudas a sure si fe̱yɛ o gyi Yeesuu kidiburo‑o
(Maak 14.10–11; Lukas 22.3–6)
14 Mfe̱ŋ ne̱ Yeesuu agyase̱po̱ kudu anyɔ‑ɔ ɔko̱ ne̱ ba te̱e̱ mò̱ ɛ Yudas Kariyotinyi‑o a yɔ Wuribware̱ alɔŋŋɔpo̱ abre̱sɛ‑ɔ ase̱. 15 Ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, “Mo̱ ya taa Yeesuu bo̱ waa mo̱ne̱ ke̱sare̱e̱‑rɔ, atanne̱ afe̱ne̱ ne̱ mo̱ne̱ e̱ sa mo̱?” Ne̱ baa kare̱ atanne̱gyi fufuri adusa ne̱ ke̱ke̱maa a fo̱ siidii aduna‑ɔ sa mò̱ (GHC 1,200). 16 Le̱e̱ kake amo̱ bo̱ yɔ ne̱ Yudas a le̱e̱ ɔ kpa kpa ne̱ ɔ bo̱ lee Yeesuu bo̱ sa bamo̱‑ɔ.
Siraa ne̱ Yeesuu mò̱ aa mò̱ agyase̱po̱‑ɔ a waa na bo̱ gyi Wuribware̱-a‑kya-ane̱-yɔwe̱ a ateese‑o
(Maak 14.12–16; Lukas 22.7–13, 21–23)
17 Kadawɔkywe̱e̱ a kake ne̱ ka gye̱ ŋkpɛɛ ne̱ ba gyi bodobodoo ne̱ yiisi mo̱ŋ te‑ro‑o, ne̱ Yeesuu a agyase̱po̱‑ɔ bo̱ko̱ a ba mò̱ ase̱ bo̱ bise mò̱ fe̱yɛ, “Mfe̱ne̱ ne̱ fo̱ e̱ kpa fe̱yɛ ane̱ ya lɔŋŋɔ sa fo̱ a fo̱ ya gyi Wuribware̱-a‑kya-ane̱-yɔwe̱ a ateese‑o?”
18 Ne̱ Yeesuu a be̱ŋŋaa bamo̱ fe̱yɛ bo̱ yɔ ɔnyare̱ ko̱ ase̱ maŋ‑nɔ na bo̱ tɔwe̱ gywii mò̱ fe̱yɛ, “Ɔkaapo̱po̱‑ɔ yɛ mò̱ saŋ‑ɔ a ba. Amo̱se̱‑ɔ ɔ kpa fe̱yɛ mò̱ aa mò̱ agyase̱po̱‑ɔ gyi Wuribware̱-a‑kya-ane̱-yɔwe̱ a ateese‑o fo̱ lɔŋ‑nɔ ne̱e̱.”
19 Ne̱ agyase̱po̱ amo̱ a waa ane̱ŋ ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ gywii bamo̱‑ɔ, ne̱ baa waa Wuribware̱-a‑kya-ane̱-yɔwe̱ a ateese‑o siraa mfe̱ŋ.
Ane̱ nyaŋpe̱ a ateese‑o
(Maak 14.17–26; Lukas 22.14–23; Yohanee 13.1–2, 21–30; 1 Korintoo awuye 11.23–25)
20 Kyɔwe̱ a lo̱we̱‑ɔ, ne̱ Yeesuu mò̱ aa mò̱ agyase̱po̱ kudu anyɔ‑ɔ a kye̱na a bo̱ gyi Wuribware̱-a‑kya-ane̱-yɔwe̱ a ateese‑o. 21 Bamo̱ a te ba gyi‑o, ne̱ Yeesuu yɛ, “Mo̱ e̱ tɔwe̱ mo̱ i gywii mo̱ne̱ fe̱yɛ mo̱ne̱‑rɔ ɔko̱ i gyi mo̱ kidiburo.”
22 Mò̱ a tɔwe̱ ane̱ŋ‑ɔ, ne̱ aa waa bamo̱ mfɛɛre̱ bwe̱e̱tɔ. Ne̱ baa le̱e̱ ba bise mò̱ ke̱gyase̱ ke̱gyase̱ fe̱yɛ, “Kase̱ŋtiŋ ne̱e̱, mo̱ ne̱ fo̱ de, bɛɛɛ?”
23 Ne̱ Yeesuu a lee kanɔ fe̱yɛ, “Ɔko̱ ne̱ mo̱ aa mò̱ ke̱sare̱e̱ i di gyare̱ ko̱ŋko̱‑rɔ ane̱ i gyi‑o e̱ gye̱ ne̱ o gyi mo̱ kidiburo. 24 Mo̱, dimaadi mò̱ gyi‑o, i wu fe̱yɛ ane̱ŋ ne̱ baa kyo̱rɛɛ mo̱ ase̱ŋ waa abware̱se̱ŋ wo̱re̱‑ɔ‑rɔ‑ɔ. Amaa ɔko̱ ne̱ o gyi mo̱ kidiburo‑o i ŋu ase̱ŋ ne̱e̱ fɛɛ. Bo̱ dɛɛ bo̱ mo̱ŋ ko̱we̱ ane̱ŋ a se̱sɛ‑ɔ ne̱e̱, weetee a bɔ.”
25 Ne̱ Yudas odiburopo̱‑ɔ yɛ, “Ɔkaapo̱po̱, mo̱ ne̱ fo̱ de, bɛɛɛ?”
Ne̱ Yeesuu a be̱ŋŋaa mò̱ fe̱yɛ, “Fo̱ nyi gbaa.”
26 Saŋ ne̱ bo̱ maa se̱ ba gyi‑o, ne̱ Yeesuu a taa bodobodoo, ne̱ ɔɔ sa Wuribware̱ aŋsɛ we̱e̱ se̱, ne̱ ɔɔ te̱ŋŋe̱‑rɔ sa mò̱ agyase̱po̱‑ɔ. Ne̱ ɔ yɛ, “Mo̱nꞌ kɔɔre̱, na mo̱nꞌ gyi. Mo̱ ko̱yo̱wɔre̱gyi ne̱e̱.”
27 Ne̱ ɔɔ taa nta ko̱to̱re̱nkyu bo̱rɔ, ne̱ ɔɔ sa Wuribware̱ aŋsɛ we̱e̱ se̱, ne̱ ɔɔ taa sa bamo̱. Ne̱ ɔ yɛ, “Mo̱ne̱ pɛɛɛ, mo̱nꞌ kɔɔre̱ nuu. 28 Mo̱ mbo̱gya ne̱ n twiiri a ŋ we̱e̱, na Wuribware̱ nya taa ase̱sɛ bwe̱e̱tɔ e̱bɔye̱ bo̱ ke bamo̱‑ɔ ne̱e̱. Mo̱ mbo̱gya ne̱ n tii Wuribware̱ na ase̱sɛ mbo̱ŋtɔ‑rɔ a e̱taŋ po̱pwɛɛ‑ɔ kanɔ‑ɔ ne̱e̱. 29 Mo̱ e̱ tɔwe̱ mo̱ i gywii mo̱ne̱ fe̱yɛ le̱e̱ mbe̱yɔmɔ bo̱ yɔ, ma lɛɛ nuu nta mɔ pɛɛɛ, amɔ ŋke nsi ne̱ mo̱ aa mo̱ne̱ i nuu nta po̱pwɛɛ saŋ ne̱ n se̱ Wuribware̱ e̱ ba a ɔ bo̱ gyi mò̱ kuwure‑o.”
30 Ne̱ baa waa kiliŋ bo̱ kyo̱rɔ Wuribware̱ mfe̱ŋ, ne̱ baa le̱e̱ kawu yɔ Mfɔ-Ayii ke̱be̱e̱‑ɔ se̱.
Ane̱ŋ ne̱ Yeesuu yɛ Peetroo e̱ tɔwe̱ ɛ ɔ mo̱ŋ nyi mò̱‑ɔ
(Maak 14.27–31; Lukas 22.31–34; Yohanee 13.36–38)
31 Ne̱ Yeesuu a be̱e̱ kya se̱ tɔwe̱ gywii mò̱ agyase̱po̱‑ɔ fe̱yɛ, “Mo̱ne̱ pɛɛɛ mɔ e̱ se̱re̱ a mo̱nꞌ yɔwe̱ mo̱ kanye mɔ, fe̱yɛ ane̱ŋ ne̱ abware̱se̱ŋ wo̱re̱‑ɔ a tɔwe̱ ɛ,
‘Wuribware̱ e̱ mɔɔ e̱sanne̱ ɔde̱e̱re̱se̱po̱‑ɔ,
na e̱sanne̱‑ɔ pɛɛɛ mɔ brawe̱‑rɔ’‑ɔ.*
32 Amaa mo̱ ya bo̱ kyiŋŋi le̱e̱ lowi‑ro, mo̱ e̱ gye̱ mo̱ne̱ ŋkpɛɛ a ŋ yɔ Galile̱ya swe̱e̱re̱ se̱.”
33 Mfe̱ŋ ne̱ Peetroo a tɔwe̱ gywii Yeesuu fe̱yɛ, “Hare̱e̱ mo̱ bɛɛko̱‑ana mɔ ya se̱re̱, m fe̱raa ma se̱re̱ a ŋ yɔwe̱ fo̱.”
34 Ne̱ Yeesuu mɔ a be̱ŋŋaa mò̱ fe̱yɛ, “Mo̱ e̱ tɔwe̱ mo̱ i gywii fo̱ fe̱yɛ, fo̱ e̱ swe̱e̱ iluwi e̱sa kanye mɔ fe̱yɛ fo̱ mo̱ŋ nyi mo̱ pwɛɛ na kyaŋare̱ dɛɛ fo̱re̱.”
35 Ne̱ Peetroo a be̱e̱ be̱ŋŋaa mò̱ fe̱yɛ, “Hare̱e̱ amo̱ e̱ gye̱ mo̱ aa fo̱ lowi gbaa, ma tɔwe̱ fe̱yɛ mo̱ŋ nyi fo̱.” Ne̱ agyase̱po̱ ne̱ baa saŋ‑ɔ pɛɛɛ mɔ a tɔwe̱ ane̱ŋ dɛɛ.
Ane̱ŋ ne̱ Yeesuu a ya ko̱re̱ ke̱bware̱ko̱re̱ Gɛte̱sɛmane̱e̱‑ɔ
(Maak 14.32–42; Lukas 22.39–46)
36 Amo̱‑ɔ kamɛɛ‑rɔ, ne̱ Yeesuu mò̱ aa mò̱ agyase̱po̱‑ɔ a ba bane̱ ko̱ ne̱ ba te̱e̱ mò̱ ɛ Gɛte̱sɛmane̱e̱‑ɔ‑rɔ. Ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, “Mo̱nꞌ kye̱na mfe̱e̱, na ŋ yɔ nno̱ŋ ya ko̱re̱ ke̱bware̱ko̱re̱.” 37 Ne̱ ɔɔ te̱e̱ Peetroo na Sibidii mò̱ gyi‑ana anyɔ‑ɔ, bamo̱ e̱ gye̱ Yakubu na Yohanee, bo̱ tii mò̱ e̱ye̱e̱ se̱, ne̱ baa yɔ. Mfe̱ŋ ne̱ mò̱ abaa‑rɔ a yɔre̱, ne̱ mò̱ kayo̱wɔre̱‑rɔ a waa mò̱ yɔre̱yɔre̱. 38 Ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, “Mo̱ bo̱re̱‑rɔ i duŋwi mo̱ bwe̱e̱tɔ, hare̱e̱ mo̱ e̱ kpa a ŋ wu. To, mo̱nꞌ kyiŋŋi kye̱na mo̱ ase̱ mfe̱e̱.”
39 Ne̱ ɔɔ nare̱ yɔ akatɔ‑rɔ kafwe̱e̱, ne̱ ɔɔ ya kyo̱ŋ di kame si swe̱e̱re̱. Ne̱ ɔɔ ko̱re̱ Wuribware̱ fe̱yɛ, “N se̱ Wuribware̱, mo̱ e̱ ko̱re̱ fo̱ ne̱e̱ fe̱yɛ, amo̱ e̱ kaa a baare, fo̱ sa a mo̱ awo̱re̱fɔɔ ne̱ mo̱ i gyi‑o mɔ gye̱ kɛɛ, na m ma wu. Amaa kanɔ ŋke̱maa ne̱ fo̱ e̱ kpa‑ɔ bware sa mo̱.”
40 Ne̱ oo kiŋŋi ya to̱ fe̱yɛ mò̱ agyase̱po̱ asa amo̱ pɛɛɛ a di idi. Ne̱ oo bise Peetroo fe̱yɛ, “E̱me̱ne̱ se̱ ne̱ mo̱ne̱ abɛɛ asa mo̱ŋ taare̱ kye̱na mo̱ ase̱ dɔŋhwe̱re̱e̱ ko̱ŋko̱, na mo̱ne̱ mo̱ŋ di idi? 41 To, mo̱nꞌ kyiŋŋi kye̱na, na mo̱nꞌ ko̱re̱ ke̱bware̱ko̱re̱ fe̱yɛ Ɔbɔnsam ma kaŋ kyɔ mo̱ne̱‑rɔ ke̱e̱ fe̱yɛ mo̱ne̱ i kiŋŋi kamɛɛ aaa. Mo̱ne̱ ŋkpo̱nɔ e̱ kpa kikyiŋŋi kye̱na, amaa mo̱ne̱ ŋyo̱wɔre̱‑rɔ mɔ a waa yɔre̱yɔre̱.”
42 Ne̱ ɔɔ be̱e̱ yɔ ya ko̱re̱ ke̱bware̱ko̱re̱. Ne̱ ɔ yɛ, “N se̱, mo̱ awo̱re̱fɔɔ ne̱ mo̱ i gyi‑o e̱ ma gye̱ kɛɛ, na mo̱ŋ gyi amo̱ lo̱we̱ wu fe̱raa, ane̱ŋ ne̱ fo̱ e̱ kpa‑ɔ e̱ gye̱ ne̱ a waa.”
43 Ne̱ ɔɔ be̱e̱ kiŋŋi ya to̱ fe̱yɛ mò̱ agyase̱po̱‑ɔ a be̱e̱ di idi. Bo̱ mo̱ŋ taare̱ kra idi. 44 Ne̱ Yeesuu a be̱e̱ yɔwe̱ bamo̱ ya ko̱re̱ ke̱bware̱ko̱re̱ sase̱po̱ fe̱yɛ ane̱ŋ ne̱ ɔɔ ko̱re̱ nyɔse̱po̱‑ɔ.
45 Ne̱ ɔɔ be̱e̱ kiŋŋi yɔ agyase̱po̱ amo̱ ase̱ ya tɔwe̱ fe̱yɛ, “Mo̱ne̱ saŋ mo̱ne̱ i di idi mo̱ne̱ i kyure ne̱e̱ e̱e̱e̱? To, saŋ a fo̱ mbe̱yɔmɔ. Mo̱nꞌ de̱e̱re̱, ba lee mo̱, dimaadi mò̱ gyi‑o, ba sa e̱bɔye̱ awaapo̱, na bo̱ nya mo̱ se̱ ke̱yaale̱ŋ. 46 Mo̱nꞌ ke̱e̱, ɔko̱ ne̱ o gyi mò̱ kidiburo‑o e̱ ba‑ɔ. Mo̱nꞌ ko̱so̱ a ane̱ yɔ na ane̱ ya gyaŋŋaa mò̱.”
Ane̱ŋ ne̱ baa kra Yeesuu‑o
(Maak 14.43–52; Lukas 22.47–53; Yohanee 18.2–12)
47 Yeesuu saŋ ɔ sa se̱ŋsa o gywii mò̱ agyase̱po̱‑ɔ, ne̱ Yudas ne̱ ɔ gye̱ agyase̱po̱ kudu anyɔ‑ɔ ɔko̱‑ɔ a fo̱. Mò̱ aa ase̱sɛ kukwii dabe̱ ko̱ na bamo̱ apaŋ na akyokuŋ ya ba. Wuribware̱ alɔŋŋɔpo̱ abre̱sɛ‑ɔ na maŋ abre̱sɛ‑ɔ ya suŋ bamo̱. 48 Amɔ odiburopo̱‑ɔ a kyɔ kaapo̱ ase̱sɛ amo̱ ne̱ bo̱ gya mò̱ se̱ ba ba‑ɔ kpa ne̱ ba bo̱rɔ se̱ a bo̱ kra Yeesuu‑o. Ɔɔ tɔwe̱ gywii bamo̱ ne̱e̱ fe̱yɛ, “Ɔko̱ ne̱ mo̱ e̱ yɔ a ŋ ya ka mò̱ kanɔ‑ɔ e̱ gye̱ mò̱ ne̱ mo̱ne̱ e̱ kpa‑ɔ. Mo̱nꞌ kra mò̱, na mo̱nꞌ taa mò̱ nare̱!” 49 Amo̱se̱‑ɔ Yudas a de̱ŋ fo̱‑ɔ, ne̱ ɔɔ yɔ Yeesuu ase̱ ya te̱e̱ mò̱ fe̱yɛ, “Ɔkaapo̱po̱.” Ne̱ ɔɔ kyo̱kywe̱e̱ mò̱ ke̱daabɔŋ dame̱naŋsɛ ka mò̱ kanɔ, fe̱yɛ ane̱ŋ ne̱ Yudaa awuye e̱ ka abɛɛ kanɔ saŋ ke̱maa‑ɔ.
50 Ne̱ Yeesuu a lee kanɔ fe̱yɛ, “Mo̱ nyare̱, waa ke̱tɔ ne̱ fo̱ a ba a fo̱ bo̱ waa‑ɔ lo̱we̱.” Ne̱ baa ba bo̱ kra Yeesuu. Ne̱ baa kra mò̱‑rɔ keŋkeŋ. 51 Mfe̱ŋ ne̱ Yeesuu a agyase̱po̱‑ɔ ɔko̱ a gyiiri mò̱ ke̱paŋ le̱e̱ ke̱mo̱ ke̱gyafo̱‑rɔ bo̱ ŋe Wuribware̱ ɔlɔŋŋɔpo̱ bre̱sɛ a anya‑ɔ ɔko̱ ke̱se̱bɔ te̱ŋ.
52 Amaa ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ gywii mò̱ fe̱yɛ, “Yɔwe̱, na fo̱ taa fo̱ ke̱paŋ‑ɔ bo̱ waa ke̱mo̱ ke̱gyafo̱‑rɔ. Ɔke̱maa ne̱ ɔ taa ke̱paŋ a ɔ bo̱ kɔ‑ɔ, ba ba ke̱paŋ a bo̱ bo̱ mɔɔ mò̱. 53 Fo̱ mo̱ŋ nyi fe̱yɛ mo̱ e̱ taare̱ a n te̱e̱ n se̱ Wuribware̱ a ɔ bo̱ kya mo̱‑rɔ aaa? Na puri‑ro ɔ ba mò̱ mbɔɔ anaapo̱‑ɔ ŋkpe̱ŋ ŋkpe̱ŋ bo̱ kyo̱ŋwe̱ aaa? 54 Mò̱ ya sa ne̱ baa mo̱rɔwe̱ mo̱ le̱e̱ anyare̱ mɔ ke̱sare̱e̱‑rɔ fe̱raa, e̱me̱ne̱ ne̱ mo̱ i wu mo̱ lowi ne̱ baa kyo̱rɛɛ mo̱ ase̱ŋ abware̱se̱ŋ wo̱re̱‑ɔ‑rɔ‑ɔ ne̱e̱?”
55 Mfe̱ŋ ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ gywii bamo̱ ne̱ baa kra mò̱ bo̱ de‑ro‑o fe̱yɛ, “Amɔ mo̱ne̱ a ba apaŋ na akyokuŋ ne̱e̱ a mo̱nꞌ ba bo̱ kra mo̱ fe̱yɛ oyu‑o ooo? Ŋke mfe̱ne̱ mɔ‑rɔ mo̱ aa mo̱ne̱ ne̱e̱ na n te Wuribware̱ suŋkpa kabuno‑o mo̱ e̱ kaapo̱ abware̱se̱ŋ, na mo̱ne̱ mɔ mo̱ne̱ mo̱ŋ kra mo̱? 56 Amaa amo̱‑ɔ a ba ane̱ŋ ne̱e̱ na ke̱tɔ ne̱ Wuribware̱ a akyaamɛɛ‑ɔ bo̱ko̱ a kyo̱rɛɛ mo̱ ase̱ŋ waa abware̱se̱ŋ wo̱re̱‑ɔ‑rɔ‑ɔ nya waa kase̱ŋtiŋ.”
Mfe̱ŋ ne̱ Yeesuu a agyase̱po̱‑ɔ pɛɛɛ a se̱re̱ yɔwe̱ mò̱.
Ane̱ŋ ne̱ baa yaa Yeesuu Yudaa awuye a iwurekpa‑ɔ
(Maak 14.53–65; Lukas 22.54–55, 63–71; Yohanee 18.13–14, 19–24)
57 To, ne̱ bamo̱ ne̱ baa kra Yeesuu‑o a taa mò̱ yaa Wuribware̱ ɔlɔŋŋɔpo̱ bre̱sɛ Kayafas a lɔŋ‑ɔ‑rɔ, mfe̱ŋ ne̱ Wuribware̱ mbraa akaapo̱po̱ na maŋ abre̱sɛ e̱ gyaŋŋe̱‑ɔ.
58 Ne̱ Peetroo a sii kamɛɛ ɔ gya bamo̱ se̱. Ɔɔ gya bamo̱ se̱ ane̱ŋ‑aaa ya bo̱ fo̱ ɔlɔŋŋɔpo̱ bre̱sɛ a lɔŋ amo̱ kanɔ, ne̱ oo lwee lɔŋ‑ɔ kabuno‑o‑ro. Mfe̱ŋ ne̱ ɔɔ kye̱na ade̱e̱re̱se̱po̱ ko̱ ase̱ na ɔ nya ŋu ke̱tɔ ne̱ ke̱ e̱ yɔ se̱‑ɔ.
59 Ne̱ Wuribware̱ alɔŋŋɔpo̱ abre̱sɛ‑ɔ na agyaŋŋe̱po̱‑ɔ pɛɛɛ a buwi kpa kanɔte̱ŋ ne̱ ba ye̱re̱ se̱ na Yeesuu gyi ke̱pɔ a bo̱ nya mɔɔ mò̱‑ɔ. 60 Ne̱ baa buwi kpa kpo̱ne̱. Ase̱sɛ bwe̱e̱tɔ a bo̱ ba bamo̱ aye̱ba bo̱ kye mò̱ gbaa ooo, ɔ mo̱ŋ gyi ke̱pɔ, a le̱e̱ fe̱yɛ bamo̱ aye̱ba‑ɔ mo̱ŋ ye̱re̱ abɛɛ se̱.
Ne̱ ŋkee abɛɛ anyɔ a ko̱so̱ ba aye̱ba bo̱ po̱rɔ Yeesuu fe̱yɛ, 61 “Ɔnyare̱ mɔ yɛ, ‘Mo̱ e̱ taare̱ a m bwee Wuribware̱ suŋkpa‑ɔ, na ŋke nsa kamɛɛ‑rɔ na m pwɛɛ mò̱ bo̱ ye̱ra.’ ”
62 Ne̱ Wuribware̱ ɔlɔŋŋɔpo̱ bre̱sɛ‑ɔ a kyuwi‑ro. Ne̱ oo bise Yeesuu fe̱yɛ, “Amɔ fo̱ mo̱ŋ de ase̱ŋ mɔ pɛɛɛ ne̱ ba tɔwe̱ ba kye fo̱‑ɔ kanɔlee aaa?” 63 Ne̱ Yeesuu a laatɔ.
Ne̱ ɔlɔŋŋɔpo̱ bre̱sɛ‑ɔ a tɔwe̱ gywii mò̱ fe̱yɛ, “Ka Wuribware̱ ne̱ mò̱ wo̱re̱ dooo i de ŋkpa‑ɔ ke̱yaa, tɔwe̱ gywii ane̱ fe̱yɛ fo̱ e̱ gye̱ Kristoo, Wuribware̱ mò̱ gyi ne̱ oo suŋ mò̱ bo̱ kyo̱ŋwe̱‑ɔ, bɛɛɛ n gye̱ fo̱ e̱ gye̱.”
64 Ŋkee fe̱raa ne̱ Yeesuu a lee kanɔ fe̱yɛ, “Ane̱ŋ ne̱ a du‑o dɛɛ ne̱ fo̱ a tɔwe̱‑ɔ. Ke̱tɔ ne̱ ki tii si‑o e̱ gye̱ fe̱yɛ mo̱ne̱ saŋ mo̱ne̱ i ŋu mo̱, dimaadi mò̱ gyi‑o, a te Bo̱-e̱le̱ŋ‑ɔ‑kyo̱ŋ‑ɔke̱maa-Bware̱ kigyise si, na mo̱ aa mò̱ a gyi mò̱ kuwure dabe̱‑ɔ, na mo̱ a le̱e̱ awo̱re̱‑rɔ mo̱ e̱ ba.”*
65 Amo̱ fe̱raa ne̱ ɔlɔŋŋɔpo̱ bre̱sɛ‑ɔ a ba kaduŋfwii bo̱ kyaŋ mò̱ fɔŋfɔŋ waagya‑rɔ. Ne̱ ɔ yɛ, “Ɔnyare̱ mɔ a tɔwe̱ abuse̱ŋse̱ŋ. Ane̱ maa lɛɛ kpa a ɔko̱ tɔwe̱ ko̱tɔko̱ pwɛɛ a ane̱ dɛɛ ŋu fe̱yɛ o gyi ke̱pɔ. Mo̱ne̱ a nu ase̱ŋ ne̱ ɔɔ tɔwe̱ bo̱ kye Wuribware̱‑ɔ, ɔ yɛ mò̱ aa Wuribware̱ ta. 66 Amo̱se̱‑ɔ e̱me̱ne̱ ne̱ mo̱ne̱ e̱ fa fe̱yɛ ane̱ waa mò̱?”
Ne̱ bamo̱ pɛɛɛ a sure si fe̱yɛ o gyi ke̱pɔ, amo̱se̱‑ɔ bo̱ mɔɔ mò̱.
67 Mfe̱ŋ dɛɛ ne̱ bo̱ko̱ a le̱e̱ ba twe̱e̱ akyɔne̱ ba waa Yeesuu akatɔ‑rɔ, na ba da mò̱ akuŋtiŋ. Ne̱ bo̱ko̱ mɔ a da mò̱ abaa. 68 Ne̱ bo̱ yɛ, “Fo̱ i nyi fe̱yɛ fo̱ gye̱ Kristoo ne̱ Wuribware̱ a suŋ‑o, tɔwe̱ mò̱ ne̱ ɔɔ da fo̱‑ɔ gywii ane̱.”
Ane̱ŋ ne̱ Peetroo a swe̱e̱ fe̱yɛ ɔ mo̱ŋ nyi Yeesuu‑o
(Maak 14.66–72; Lukas 22.56–62; Yohanee 18.15–18, 25–27)
69 Bamo̱ a gyi Yeesuu ase̱ŋ ke̱kyaŋ‑nɔ‑ɔ na Peetroo saŋ o te kabuno mfe̱ŋ. Ne̱ kabre ko̱ a ba mò̱ ase̱ bo̱ tɔwe̱ fe̱yɛ, “Fo̱ gbaa fo̱ aa Yeesuu Galile̱yanyi mɔ e̱ dɛɛ mo̱ne̱ naa.”
70 Ne̱ Peetroo a swe̱e̱ bamo̱ pɛɛɛ akatɔ‑rɔ fe̱yɛ, “Mo̱ŋ nu ase̱ŋ ne̱ fo̱ e̱ tɔwe̱ amo̱‑ɔ kaase̱.” Ne̱ ɔɔ nare̱ ya ye̱re̱ lɔŋ‑ɔ kibunogyi‑ro. 71 Mfe̱ŋ‑ɔ ne̱ kabre ko̱ mɔ a be̱e̱ ŋu mò̱. Ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii bamo̱ ne̱ bo̱ bo̱ mfe̱ŋ‑ɔ fe̱yɛ, “Ɔnyare̱ mɔ na Yeesuu Nasarɛte̱nyi‑o e̱ gye̱ ne̱ bo̱ naa.”
72 Amaa Peetroo a be̱e̱ swe̱e̱ fe̱yɛ, “Kase̱ŋtiŋ ne̱ mo̱ e̱ tɔwe̱, ma ba aye̱ba ne̱e̱. Mo̱ e̱ ka Wuribware̱ se̱ ke̱yaa fe̱yɛ mo̱ŋ nyi ɔnyare̱ amo̱.”
73 Ke̱tɔ a be̱e̱ waa kafwe̱e̱‑ɔ, ne̱ bamo̱ ne̱ bo̱ ye̱re̱ mfe̱ŋ‑ɔ a tɔwe̱ gywii Peetroo fe̱yɛ, “Fo̱ maa taare̱ a fo̱ gyiiri ikii fe̱yɛ fo̱ mo̱ŋ gye̱ Yeesuu a ase̱sɛ‑ɔ ɔko̱, a le̱e̱ fe̱yɛ kpa ke̱maa se̱ fo̱ se̱ŋsa i lee fo̱ kawu.”
74 Ne̱ Peetroo a be̱e̱ be̱ŋŋaa fe̱yɛ, “Mo̱ e̱ ka ke̱yaa fe̱yɛ n kyɔ mo̱ŋ nyi ɔnyare̱ mɔ ne̱ mo̱ne̱ e̱ tɔwe̱ mò̱ ase̱ŋ‑ɔ. Ne̱ ase̱ŋ mɔ ne̱ mo̱ e̱ tɔwe̱‑ɔ e̱ mo̱ŋ gye̱ kase̱ŋtiŋ, amo̱ fe̱raa Wuribware̱ lo̱ŋ mo̱.” Ne̱ ɔɔ be̱e̱ ka ane̱ŋ a ke̱yaa‑ɔ iluwi bwe̱e̱tɔ.
Mò̱ ke̱de̱ŋ tɔwe̱ ane̱ŋ lo̱we̱‑ɔ, ne̱ kyaŋare̱ a fo̱re̱. 75 Ne̱ oo nyiŋŋi ane̱ŋ ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ gywii mò̱‑ɔ se̱ fe̱yɛ, “Fo̱ e̱ swe̱e̱ iluwi e̱sa fe̱yɛ fo̱ mo̱ŋ nyi mo̱ pwɛɛ na kyaŋare̱ dɛɛ fo̱re̱”‑ɔ. Ne̱ ɔɔ yɔ kawu ya su bwe̱e̱tɔ.
* 26:31 Sakariya 13.7. * 26:64 Daniyɛl 7.13-14.